Issuu on Google+

IIANOYAΡΙΟΣ A N O YA Ρ Ι Ο Σ 2012 2012 Tεύχος 35 Tεύχος περιοδικό Μηνιαίο περιοδικό Διαχείριση για την Διαχείριση του περιβάλλοντος περιβάλλοντος του

Νεοκλής Συλικιώτης υπουργός Εσωτερικών Κύπρου

ΚΕΔΕ: Ναι στην ευθύνη για ΧΑΔΑ όχι σε "τυφλά" πρόστιμα

σελ.18

Ε.Ε.: Νέο θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση της ιλύος

σελ.31-33

Ελαιόλαδο:σημαντικό προιόν αλλά με περιβαλλοντικά προβλήματα

σελ.21

'Εως το 2015 νέα εποχή στην Κύπρο  για τα στερεά απόβλητα σελ. 8-9

Προχωρεί το σ.ν για ποινική προστασία του περιβάλλοντος

σελ.24-30


2

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012


Σύμβουλος Έκδοσης: Αντώνης Ζευγίτης Διευθυντής Σύνταξης: Αριστείδης Ζευγίτης Σύνταξη: Μαργαρίτα Βατηλιώτου Νομικός Σύμβουλος: Γεωργία Καλαντζή Δικηγόρος

Μηνιαίο περιοδικό για την Διαχείριση του περιβάλλοντος

Δημιουργικό - Επιμέλεια έκδοσης: Στέλιος Βάζος

Επιστημονική Επιτροπή ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ: A.Z. SUSTAINABLE MEDIA SERVICES LIMITED

Κωνσταντίνος Αραβώσης Λέκτορας Ε.Μ.Π., Πρόεδρος Ε.Ε.Δ.Σ.Α. Γιώργος Αυγουστόπουλος Xημικός Μηχανικός MSc-

Ορυκτολόγος Μηχανικός MSc Τζούλη Γκαμαράζη Χημικός Μηχανικός ΜΒΑ Ευστράτιος Καλογήρου Διδάκτωρ Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Πρόεδρος ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ Αβραάμ Καραγιαννίδης Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας & Περιβαλλοντικής Μηχανικής, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, ΑΠΘ Δέσπω Φάττα Κάσσινου Επίκουρη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών & Μηχανικών Περιβάλλοντος Ευστάθιος Κουρνιώτης Διδάκτωρ Χημικός Μηχανικός

Κάτια Λαζαρίδη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Γιώργος Λώλος Γεωπόνος ΜSc Περιβαλλοντολόγος Γιώργος Μαυριάς Xημικός Μηχανικός - Mηχανικός Περιβάλλοντος Ιωάννης Μπούκης Χημικός Μηχανικός PhD Δαμιανός Μπούρκας Διπλ. Μηχανικός Περιβάλλοντος, Σύμβουλος Έργων διαχ. Αποβλήτων Αθανάσιος Σουπίλας Χημ-Χημ. Μηχ. MASc Παύλος Χατζημιχαήλ MSc Περιβαλλοντολόγος- Χημ. Μηχανικός

Dr. Costas N. Costa Deputy Coordinator Department of Environmental Management Cyprus University of Technology Το περιοδικό είναι μέλος των ISWA, PA.SE.P.PE, HSWWA, ESEVE Διεύθυνση: Αρχ. Μακαρίου ΙΙΙ, 9 Λάζαρος Σέντερ Λάρνακα Κύπρος Τηλ. 00357-324822460 Για επικοινωνία στην Ελλάδα ­ Νερούτσου 4β, Αθήνα Τηλ. +30-6972923740, +302177257110 Φαξ.+30-2112686607 info@water-waste.com www.water-waste.com

Στην­ιστοσελίδα­­www.water-waste.com μπορείτε­να­βλέπετε­το­περιοδικό­και­τρέχουσες­ειδήσεις ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

3


|

Επενδύσεις 360 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση αποβλήτων

Ω

ς το τέλος Φεβρουαρίου θα προκηρυχθεί η πρώτη φάση των διαγωνισμών για την επεξεργασία των στερεών αποβλήτων της Αττικής, ανακοίνωσε  ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Α. Αλεξόπουλος, μιλώντας στο Διεθνές Επενδυτικό Φόρουμ, που συνεχίζεται για δεύτερη ημέρα σε ξενοδοχείο της Αθήνας. Πρόκειται, όπως ανέφερε ο ίδιος, για επενδύσεις ύψους 360 εκατ. ευρώ για την κατασκευή των τεσσάρων μονάδων επεξεργασίας που προβλέπονται στον σχεδια-

σμό σε Άνω Λιόσια, Δυτική, Βορειοανατολική και Νοτιοανατολική Αττική. Σημείωσε δε, ότι ενώ οι μονάδες αυτές προβλέπονται από τον περιφερειακό σχεδιασμό της Αττικής που ψηφίστηκε το 2003, η υλοποίηση έχει καθυστερήσει. Συγκεκριμένα, λειτουργεί το ΕΜΑΚ Άνω Λιοσίων που δεν επαρκεί για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων του λεκανοπεδίου, το ΧΥΤΑ Φυλής που δέχεται τεράστιες πιέσεις και το ΧΥΤΑ Γραμματικού που κατασκευάζεται άλλα δεν έχει ξεκινήσει να λειτουργεί. Οι διαγωνισμοί σύμφωνα με τον κ. Αλεξόπουλο θα γίνουν με τη διαδικασία του ανταγωνιστικού δια-

λόγου. Οι εκπρόσωποι των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο χώρο της επεξεργασίας απορριμμάτων και συμμετείχαν στο συνέδριο τόνισαν, πάντως, ότι η χρονική πίεση για την ολοκλήρωση του διαγωνισμού και τη λειτουργία των μονάδων επεξεργασίας είναι μεγάλη, καθώς σε τρία χρόνια προβλέπεται να επέλθει κορεσμός του ΧΥΤΑ Φυλής. Οι ίδιοι ζήτησαν την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή του Δημοσίου στο κόστος της επένδυσης, μέσω του ΕΣΠΑ, καθώς είναι δύσκολη η εξασφάλιση τραπεζικής χρηματοδότησης σε απο-

δεκτό κόστος λόγω της οικονομικής κρίσης. Οι τεχνικές διαχείρισης των απορριμμάτων περιλαμβάνουν ανακύκλωση χαρτιού, γυαλιού και μετάλλων, βιολογική επεξεργασία από την οποία παράγεται ενέργεια και κομπόστ και καύση με σκοπό επίσης την παραγωγή ενέργειας. Τα υπολείμματα που προορίζονται για ταφή δεν ξεπερνούν το 10% της αρχικής μάζας των απορριμμάτων. Οι τέσσερις νέες μονάδες που θα λειτουργήσουν στην Αττική θα επεξεργάζονται πάνω απο 1,3 εκατ. τον. αποβλήτων το χρόνο.

Π. Κρήτης:

Ναι σε μονάδα επεξεργασίας απορριμμάτων σε Π.Ε. Ρεθύμνου υπό όρους

Τ

ο θέμα της επέκτασης του ΧΥΤΑ Αμαρίου και την προτεινόμενη μονάδα επεξεργασίας απορριμμάτων για την περιφερειακή ενότητα Ρεθύμνου συζήτησαν μεταξύ άλλων τα μέλη της Επιτροπής Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας Κρήτης που συνεδρίασαν υπό την προεδρία του θεματικού αντιπεριφερειάρχη Νίκου Καλογερή. Η Επιτροπή για το συγκεκριμένο θέμα γνωμοδότησε θετικά υπό όρους, όσον αφορά στη μονάδα επεξεργασίας, ώστε το έργο να είναι σύμφωνο με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, και να εντάσσεται στο σχεδιασμό για την αναθεώρηση του ΠΕΣΔΑΚ που εκπονείται από την Περιφέρεια Κρήτης. Θετικά γνωμοδότησε η Επιτροπή και για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του πρώην δήμου Πελεκάνου νυν Δήμου Κανδάνου-Σελίνου της περιφερειακής ενότητας Χανίων.

Δύο μήνες περιθώριο για τις χωματερές σε Ζάκυνθο και Κέρκυρα

Τ

η συμμόρφωση Ελλάδας και Κύπρου με την κοινοτική νομοθεσία για την λειτουργία των ΧΥΤΑ, εντός δύο μηνών, ζητεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την αποστολή αιτιολογημένης γνώμης (δεύτερο στάδιο της προδικαστικής διαδικασίας). Ειδικότερα, για την Ελλάδα η προσφυγή αφορά τη Ζάκυνθο και την Κέρκυρα.

Όπως επισημαίνει η Κομισιόν οι χωματερές που λειτουργούν κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας περί αποβλήτων, αποτελούν σοβαρή απειλή για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Βάσει πρότασης του αρμόδιου για το Περιβάλλον επιτρόπου, Γιάνες Ποτότσνικ, η Επιτροπή απευθύνει αιτιολογημένες γνώμες και ζητεί από την Ελλάδα και την Κύπρο να συμμορφωθούν εντός δύο μηνών και σε περίπτωση που δεν το πράξουν, μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ελλάδα, απευθύνονται δύο αιτιολογημένες γνώμες. Η πρώτη αφορά τη χω4

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

ματερή που βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου, που δημιουργήθηκε για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας καρέτα-καρέτα, είδος προτεραιότητας, που κατατάσσεται στα απειλούμενα με εξαφάνιση. Από επιθεωρήσεις που διεξήγαγαν οι ελληνικές αρχές επιβεβαιώθηκε ότι η χωματερή εξακολουθεί να λειτουργεί κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας περί χώρων υγειονομικής ταφής αποβλήτων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι χωματερές όχι μόνο απειλούν την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, αλλά προκαλούν βλάβες στις χελώνες καρέτα- καρέτα, λόγω της ρύπανσης από διαρροές και πλαστικές σακούλες, και επειδή προσελκύουν γλάρους που κυνηγούν τα χελωνάκια. Οι ελληνικές αρχές έχουν αναγνωρίσει το πρόβλημα και έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία για να κατασκευαστεί εγκατάσταση αντικατάστασης. Ωστόσο, λόγω σοβαρών καθυστερήσεων, η εγκατάσταση δεν ανα-

μένεται να λειτουργήσει πριν από το 2014, ενώ εγκαταλήφθηκαν τα σχέδια για μια μεταβατική περίοδο, κατά την οποία τα απόβλητα θα αποστέλλονταν σε κινητές μονάδες μέχρι να κατασκευαστούν οι νέοι χώροι υγειονομικής ταφής. Η Επιτροπή ανησυχεί για τον αργό ρυθμό των αλλαγών και, για τον λόγο αυτό, απευθύνει αιτιολογημένη γνώμη με την οποία ζητά από την Ελλάδα να συμμορφωθεί με την κοινοτική νομοθεσία περί χώρων υγειονομικής ταφής. Η δεύτερη υπόθεση για την Ελλάδα αφορά τη χωματερή στο Τεμπλόνι της Κέρκυρας, που λειτουργεί χωρίς άδεια και αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Αναγνωρίζοντας το πρόβλημα, οι ελληνικές αρχές ενέκριναν το 2008 διορθωτικό πρόγραμμα για τον χώρο, προσδιορίζοντας τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν για να αντιμετωπιστούν όλα τα υφιστάμενα ζητήματα. Δεδομένου ότι δεν ελήφθησαν τα κατάλληλα μέτρα και συνε-

χίζεται η λειτουργία της χωματερής κατά παράβαση της νομοθεσίας της ΕΕ περί αποβλήτων, η Επιτροπή απευθύνει αιτιολογημένη γνώμη. Στην Κύπρο διαπιστώθηκε ότι πολλές χωματερές λειτουργούν κατά παράβαση της νομοθεσίας περί αποβλήτων της ΕΕ. Στο διάστημα που μεσολάβησε από τότε που κινήθηκαν οι παρούσες διαδικασίες επί παραβάσει, έχει σημειωθεί πρόοδος με την παύση λειτουργίας και την αποκατάσταση πολλών χωματερών, καθώς και με τη δημιουργία κατάλληλου συστήματος διαχείρισης αποβλήτων. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι έξι χωματερές συνεχίζουν να λειτουργούν κατά παράβαση της νομοθεσίας της ΕΕ. Οι εν λόγω έξι χωματερές εξακολουθούν να απορροφούν το σύνολο των απορριμμάτων των δήμων Λευκωσίας και Λεμεσού, δεδομένου ότι δεν έχουν ακόμη κατασκευαστεί επαρκείς υποδομές υποδοχής αποβλήτων σε αυτούς τους δύο δήμους.


ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

5


|

ΑΠΟ ΤΗΝ GREEN DOT

Σχέδιο για θέσεις εργασίας υψηλής παραγωγικότητας

Σ

τα πλαίσια της προσπάθειας για βελτίωση της παραγωγικότητας της, η Green Dot Κύπρου υπέβαλε τον Νοέμβριο του 2011 πρόταση για συμμετοχή στο «Σχέδιο Επιχορήγησης Επιχειρήσεων για Αντικατάσταση Θέσεων Εργασίας Χαμηλής Παραγωγικότητας με Θέσεις Εργασίας Υψηλής Παραγωγικότητας» η οποία εγκρίθηκε με επιτυχία περίπου τα τέλη του 2011.

Το εν λόγω σχέδιο, περιλαμβάνεται στο Σχέδιο Δράσης 2007-2009 του Εθνικού Προγράμματος Παραγωγικότητας 2007 -

2013 και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και τον Κρατικό Προϋπολογισμό στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Απασχόληση, Ανθρώπινο Κεφάλαιο και Κοινωνική Συνοχή».

μένου συστήματος Customer Relationship Management το οποίο θα επικεντρωθεί στην επικοινωνία με τα μέλη και τους μετόχους μας, καθώς και η ανάπτυξη ενός ηλεκτρονικού συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών, με τους εργολάβους μας για όλο το εύρος των δραστηριοτήτων.

Αρχές Ιανουαρίου υπογράφηκε η Σύμβαση με το Κέντρο Παραγωγικότητας, το οποίο είναι ο τοπικός διαχειριστής του πιο πάνω προγράμματος.

Μέρος του έργου είναι και η ανασκόπηση και βελτίωση των διαδικασιών μας συμπεριλαμβανομένης της αναδιοργάνωσης των διαδικασιών του τηλεφωνικού μας κέντρου σύμφωνα με το πρότυπο CYS EN 15838:20009. Η υλοποίηση του Σχεδίου αυτού απο-

Οι βασικοί μας στόχοι μέσα από το Σχέδιο αυτό είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρω-

τελεί για την Green Dot Κύπρου ένα πολύ σημαντικό βήμα καθώς δίνει την δυνατότητα βελτίωσης της παραγωγικότητας του Οργανισμού μας προσφέροντας παράλληλα βελτίωση της επικοινωνία με τους συνεργάτες μας. Είμαστε σίγουροι πως το πρόγραμμα αυτό θα αξιοποιηθεί από την εταιρεία μας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο προς όφελος όχι μόνο της Green Dot Κύπρου αλλά και του μεγάλου δικτύου των συνεργατών της. Περισσότερες πληροφορίες για το έργο περιλαμβάνονται στην ιστοσελίδα της Green Dot Κύπρου στο www.greendot.com.cy

Έναρξη ερευνητικού έργου ENPI MED ALGAE για την παραγωγή υγρών βιοκαυσίμων από μικροφύκη σε επιλεγμένες χώρες της Μεσογείου

Τ

ο τελευταίο διάστημα έχουν εντατικοποιηθεί οι προσπάθειες για να βρεθούν εναλλακτικά καύσιμα για την αντικατάσταση των προϊόντων πετρελαίου και τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Ένα από τα κύρια προ- βλήματα με το βιοντίζελ είναι να υπάρ- χει διαθέσιμη αρκετή πρώτη ύλη για την παραγωγή του. Μια λύση σε αυτό το ζήτημα φαίνεται πως θα μπορούσε να είναι η καλλιέργεια μικροφυκών τα οποία βρίσκονται και στο θαλάσσιο νερό. Τα μικροφύκη έχουν υψηλότερη απόδοση για παραγωγή βιοντίζελ σε σχέση με τις ενεργειακές καλλιέργειες. Για την επίτευξη των στόχων του έργου έχει δημιουργηθεί μια πολύ ισχυρή κοινοπραξία εταίρων και το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, συντονίζει την προσπάθεια αυτή σε συνεργασία με το Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών. Το έργο «Παραγωγή βιοκαυσίμων από μικροφύκη σε επιλεγμένες χώρες της Μεσογείου» συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα ENPI European Neighbourhood and Partnership Instrument (ENPI) Me6

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

diterranean Sea Basin Joint Operational Programme. Στο έργο συμμετέχουν συνολικά 11 ερευνητικοί οργανισμοί, ακαδημαϊκά ιδρύματα, ενεργειακά γραφεία, ιδιωτικοί οργανισμοί από 6 χώρες: Κύπρο, Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα, Λίβανο και Αίγυπτο. Πρόκειται για ένα νέο έργο τεχνολογίας και μπορεί να συμβάλει στους στόχους της μακροπρόθεσμης στρατηγικής της ΕΕ για την «αλλαγή του κλίματος και την ενέργεια». Η μεθοδολογία περιλαμβάνει όλα τα στάδια για την παραγωγή βιοντίζελ από μικροφύκη: δειγματοληψία του θαλασσινού

νερού ή γλυκού νερού, την επιλογή των μικροφυκών, χαρακτηρισμός των ειδών, η καλλιέργεια των μικροφυκών, τη συγκομιδή και την εξαγωγή βιοντίζελ και καθορισμός των ιδιοτήτων του παραγόμενου βιοντίζελ σύμφωνα με το πρότυπο EN14214 καθώς και έλεγχος και δοκιμή του. Επιπλέον, το έργο στοχεύει να συλλέξει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία για τα μικροφύκη των χωρών που συμμετέχουν (επισκόπηση της βιβλιογραφίας και των μελετών), να εκπονήσει μελέτη σχετικά με τις διαθέσιμες state of the art τεχνολογίες

και να παρέχει επίσης μελέτες σκοπιμότητας, μετά την εφαρμογή των ερευνητικών δραστηριοτήτων. Το έργο θα συμβάλει στη δημιουργία μιας νέας αλυσίδας αξίας για την παραγωγή ανανεώσιμων υγρών καυσίμων που βασίζονται σε μικροφύκη, στοχεύοντας στον τομέα των μεταφορών και πολύτιμα υποπροϊόντα. Ο στόχος θα επιτευχθεί μέσω της τοπικής και περιφερειακής συνεργασίας των ερευνητικών ιδρυμάτων, επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στις 19-20 Ιανουαρίου 2012 πραγματοποιήθηκε η διήμερη συνάντηση των εταίρων του έργου στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών και σηματοδοτήθηκε η έναρξη αυτού του τεχνολογικά και ερευνητικά σημαντικού έργου που αναμένεται να δώσει πολύτιμα στοιχεία για το μέλλον της παραγωγής βιοκαυσίμων. Για­περισσότερες­πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Δρ Πολύκαρπο Πολυκάρπου, Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, (συντονιστής έργου) στο τηλέφωνο 22403117 ή email p.polycarpou@arinet.ari.gov.cy ή με την κα Ανθή Χαραλάμπους, Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών, στο τηλέφωνο 22667716 ή email­anthi.charalambous@cea.org.cy .


Η ΗΛΕΚΤΩΡ ΚΕΡ∆ΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ∆ΙΕΘΝΗ ΑΓΟΡΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΚΑΘΑΡΟ ΜΕΛΛΟΝ! Έχοντας υιοθετήσει σύγχρονες τεχνολογίες διαχείρισης και αξιοποίησης απορριµµάτων η ΗΛΕΚΤΩΡ κινείται ανταγωνιστικά και στην ευρωπαϊκή αγορά. Μέσω της υλοποίησης και λειτουργίας σύγχρονων µονάδων σε Κύπρο και Γερµανία και το σχεδιασµό ολοκληρωµένων εγκαταστάσεων σε Ισπανία και Ρωσία η ΗΛΕΚΤΩΡ κατακτά µερίδιο και στη διεθνή αγορά.

ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ / ΡΩΣΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων, Συµπαραγωγής ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας

TRITTAU/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

UELZEN/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

BERLIN / ΓΕΡΜΑΝΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

OSNABRUCK / ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

PIROW/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

HALLE/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

LOHFELDEN/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ RENNEROD / ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης. ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

DRESDEN / ΓΕΡΜΑΝΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

ΤΑΓΑΡΑ∆ΕΣ / ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Εργοστάσιο Συµπαραγωγής ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας.

BASELICH/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

BRANDHOLZ / ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

FREITAL/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΑ / ΑΘΗΝΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

Εργοστάσιο Συµπαραγωγής ηλεκτρικής και θερµικής ενέργειας. Εργοστάσιο Αποτέφρωσης Νοσοκοµειακών Αποβλήτων.

BEUERBACH/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΑ / ΑΘΗΝΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

TRIER / ΓΕΡΜΑΝΙΑ

SCHLOBVIPPACH/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

∆ιαχείριση Αγροτικών Yπολειµµάτων.

DARMSTADT/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

ΚΟΡΩΠΙ / ΑΘΗΝΑ Εργοστάσιο Επεξεργασίας Απορριµµάτων.

MILTENBERG/ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Εργοστάσιο κοµποστοποίησης.

SAN SEBASTIAN / IΣΠΑΝΙΑ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

ΛΑΡΝΑΚΑ / ΚΥΠΡΟΣ Εργοστάσιο ∆ιαχείρισης Απορριµµάτων.

∆ιαχείριση Απορριµµάτων

Koµποστοποίηση

∆ιαχείριση Αγροτικών Υπολειµµάτων

Συµπαραγωγή Ηλεκτρικής και Θερµικής ενέργειας

Αποτέφρωση Ιατρικών Αποβλήτων

Η Λ Ε Κ Τ Ω Ρ Α . Ε . , Ερµού 25, 145 64, Νέα Κηφισιά, Αθήνα, τηλ.: 210 8184700, fax: 210 8184701, www.helector.gr


|

Νεοκλής Συλικιώτης υπουργός Εσωτερικών Κύπρου

'Εως το 2015 νέα εποχή στην Κύπρο  γ Ποιο είναι το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την ολοκλήρωση των έργων αυτών σχετικά με την:

Μέχρι το 2015, η εικόνα των ημιελεγχόμενων   ή και ανεξέλεγκτων  σκυβαλλότοπων θα αποτελεί παρελθόν για την Κύπρο επισημαίνει σε συνέντευξη του  στο  Water & Waste   ο υπουργός Εσωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας κ.Νεοκλής   Συλικιώτης. Παράλληλα προσθέτει ότι αυτό απαιτεί  την υλοποίηση μιας σειράς σημαντικών έργων υποδομής, όπως είναι  οι μονάδες ολοκληρωμένης  διαχείρισης   στερεών αποβλήτων, οι διαμετακομιστικοί  σταθμοί, τα πράσινα σημεία, το κλείσιμο και αποκατάσταση των υφισταμένων  σκυβαλλότοπων. Αναλυτικά η συνέντευξη έχει ως εξής;

Ποια είναι η εξέλιξη στον τομέα έργων διαχείρισης απορριμμάτων στην Κύπρο Η υλοποίηση της στρατηγικής μας για ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων ουσιαστικά είναι μονόδρομος για εμάς, και γιατί αποτελεί μέρος συμβατικών μας υποχρεώσεων έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και γιατί πρέπει επιτέλους και η Κύπρος να περάσει σε μια νέα, σύγχρονη εποχή στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Στην εποχή της πράσινης ανάπτυξης που είναι πλήρως εναρμονισμένη με συνθήκες και συνήθειες που προστατεύουν τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Σύμφωνα με τους προγραμματισμούς μας μέχρι το 2015, η εικόνα των ημιελεγχόμενων ή και ανεξέλεγκτων σκυβαλλότοπων θα αποτελεί παρελθόν για την Κύπρο. Αυτό απαιτεί την υλοποίηση μιας σειράς σημαντικών έργων υποδομής, όπως είναι οι μονάδες ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων, οι διαμετακομιστικοί σταθμοί, τα πράσινα σημεία, το κλείσιμο και αποκατάσταση όλων των υφιστάμενων 8

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

σκυβαλλότοπων. Ήδη, από την 1η Απριλίου 2010, έχει ολοκληρωθεί και τεθεί σε λειτουργία η μονάδα των Επαρχιών Λάρνακας-Αμμοχώστου, μια υπερσύγχρονη και πρωτοποριακή μονάδα ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών οικιακών απορριμμάτων, συγκρινόμενη ακόμη και με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ανάλογες μονάδες θα κατασκευαστούν για να καλύπτουν τις ανάγκες και των άλλων Επαρχιών. Συγκεκριμένα, το δεύτερο εξάμηνο του 2012 αρχίζουν οι κατασκευαστικές εργασίες των μονάδων των Επαρχιών Λευκωσίας και Λεμεσού, οι οποίες αναμένεται να ολο��ληρωθούν μέχρι το 2014 αυτή της Λεμεσού και το 2015 της Λευκωσίας. Παράλληλα, εντός του 2012 προχωρούμε με την κατασκευή της Β’ Φάσης του κυττάρου του ΧΥΤΑ στην Πάφο, αλλά και με την ετοιμασία των μελετών για την αναβάθμιση του ΧΥΤΑ σε μονάδα ολοκληρωμένης διαχείρισης, όπως και στις άλλες Επαρχίες. Εντός του πρώτου εξαμήνου του 2012 αρχίζουν, επίσης, οι κατασκευαστικές εργασίες για την αποκατάσταση και μετέπειτα φροντίδα όλων των σκυβαλλότοπων των Επαρχιών Λάρνακας/Αμμοχώστου, ενώ την ίδια περίοδο αρχίζουν ανάλογες κατασκευαστικές εργασίες για τους σκυβαλλότοπους της Επαρχίας Πάφου, με χρονικό ορίζοντα λήξης των κατασκευών για μεν την Λάρνακα/Αμμόχωστο το 2014, για δε την Πάφο το 2013. Το πρώτο εξάμηνο του 2012 αρχίζουν ακόμη οι εργασίες για την κατασκευή του δικτύου 38 σταθερών πρά-

σινων σημείων σε όλη την Κύπρο, οι οποίες θα ολοκληρωθούν εντός του 2013.

Θεωρείτε ότι τα έργα αυτά καθυστερούν; Εάν ναι, Ποιοί είναι οι παράγοντες της καθυστέρησης Η χωροθέτηση όλων των έργων έχει αποφασιστεί μετά από συνεννόηση και πλήρη συμφωνία με τις Τοπικές Αρχές των επηρεαζόμενων Δήμων και Κοινοτήτων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υπάρξει κατά τόπους κάποια καθυστέρηση στην υλοποίηση των έργων, όμως, αυτή η πρακτική, αφενός, συνάδει και με τις απαιτήσεις της ΕΕ και, αφετέρου, διασφαλίζει αυτό που θέλουμε να επιτύχουμε, να υπάρχει, δηλαδή, κοινωνική αποδοχή των όσων κάνουμε σε τοπικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, βέβαια, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως αυτού του είδους τα συγχρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα απαιτούν χρονοβόρες διαδικασίες που αφορούν την ετοιμασία μελετών και εγγράφων, εξασφάλιση των αναγκαίων εγκρίσεων και αδειών, προκήρυξη/αξιολόγηση/κατακύρωση προσφορών, απαλλοτρίωση κλπ.

Τι νομίζετε ότι θα μπορούσε να επιταχύνει την ολοκλήρωση των έργων? Δεν νομίζω ότι τίθεται θέμα επιτάχυνσης της ολοκλήρωσης των έργων. Το σημαντικό πλέον είναι ο ρυθμός υλοποίησης τους να ακολουθηθεί σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα.

Α) Δημοπράτηση  Β) Επιδότησή Γ) Χρηματοδότηση Δ)Τιμή πώλησης προϊόντων ή παραγόμενου ηλεκτρισμού Απάντηση:Το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την ολοκλήρωση των έργων αυτών σχετικά με τη δημοπράτηση τους είναι η εφαρμογή του νόμου περί του Συντονισμού των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Προμηθειών, Έργων και Υπηρεσιών και για Συναφή Θέματα 12(Ι)/2006 και των εκάστοτε τροποποιήσεων αυτού. Όσον αφορά την τιμή πώλησης του παραγόμενου ηλεκτρισμού αυτή καθορίζεται από τη Ρυθμιστική Ενέργεια Κύπρου (ΡΑΕΚ). Για την χρηματοδότηση του έργου η διαδικασία που ακολουθείται είναι καταρχήν η υποβολή αίτησης και αν ο προϋπολογισμός του έργου είναι ψηλός πιθανό να συγχρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά πολύ μεγάλο ποσοστό, καθώς επίσης και από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Τα έργα  που ήδη έχουν ολοκληρωθεί στην Κύπρο, τα θεωρείτε αποτελεσματικά? Όπως έχω ήδη αναφέρει, στην Κύπρο έχουν ήδη ολοκληρωθεί δύο μεγάλα έργα. Από το καλοκαίρι του 2005 λειτουργεί στην Επαρχία Πάφου ο χώρος υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (ΧΥΤΑ), ο οποίος εξυπηρετεί στην ολότητα του την Επαρχία Πάφου και παράλληλα το οριστικό κλείσιμο των σκυβαλότοπων που βρίσκονται στην Επαρχία. Δεύτερο μεγάλο έργο είναι η κατασκευή και η λειτουργία της μονάδας ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών απορριμμάτων (ΟΕΔΑ) στην Κόσιη που εξυπηρετεί της Επαρχίες Λάρνακας/Αμμοχώστου. Αναμφισβήτητα και τα δύο έργα εξυπηρετούν και καλύπτουν τις προϋποθέσεις για τη διαχείριση των στερεών οικιακών απορριμμάτων. Παρόλα αυτά η πλήρης ταφή, έστω και αν γίνεται υγειονομικά δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αποτελεσματική και οριστική λύση. Γι’ αυτό προγραμματίζεται η αναβάθμιση του ΧΥΤΑ Πάφου σε Μονάδα ΟΕΔΑ για ολοκληρωμένη διαχείριση των απορριμμάτων. Επίσης η Μονάδα ΟΕΔΑ στην Κόσιη παράγει compost, το οποίο δεν έχει ζήτηση για γεωργικούς σκοπούς και χρησιμοποιείται ως υλικό επικάλυψης. Υπάρχει σκέψη για τροποποίηση του παραγόμενου προϊόντος της Μονάδας για να μπορεί να αξιοποιηθεί καλύτερα. Αυτό αποτελεί προϊόν που θα προκύψει από μελέτη.


για τα στερεά απόβλητα Πως βλέπετε να εξελίσσεται η ολοκλήρωση των έργων αυτών στο μέλλον? Είμαστε βέβαιοι πως η πορεία υλοποίησης των έργων θα κυλήσει πολύ ομαλά και σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα που έχουμε θέσει γιατί ακολουθήθηκαν όλες οι νομότυπες διαδικασίες, όπως άλλωστε απαιτείται και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και ευρύτερα γιατί υπήρξε μια πολύ καλή προεργασία πριν φτάσουμε εδώ που βρισκόμαστε, μόλις μια ανάσα πριν την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών των διαφόρων έργων.

Ποιές θεωρείτε ότι είναι αποτελεσματικές λύσεις για την επεξεργασία των απορριμμάτων στην χώρα σας?

Μέσα από τις Μελέτες που διεξήγαγαν οι Σύμβουλοι Μελετητές (Μελέτη Σκοπιμότητα) υπάρχουν αρκετές λύσεις που κρίνονται αποτελεσματικές και προσφέρονται όχι μόνο για την Κύπρο, αλλά και σε άλλες χώρες παγκοσμίως για την επεξεργασία των απορριμμάτων. Κατά την άποψή μας οι λύσεις Waste to Energy είναι οι λύσεις που προωθούνται στο χώρο της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια. Δηλαδή, η μείωση στο ελάχιστο των υπολειμμάτων που θα οδηγούνται σε ταφή, με παράλληλη αξιοποίηση των απορριμμάτων για παραγωγή ενέργειας.

Εκτιμάτε ότι οι προτεινόμενες λύσεις θα είναι αποδεκτές από την τοπική κοινωνία? Όταν παρέχεται η δυνατότητα άμεσης εμπλοκής των τοπικών κοινωνιών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, και παράλληλα

τους προσφέρεται σωστή και κατάλληλη ενημέρωση για τα οφέλη που μπορούν να προκύψουν για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον από τη μετάβαση μας σε μια σύγχρονη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, τότε ναι, οι προτεινόμενες λύσεις γίνονται αποδεκτές.

Τι θεωρείτε ότι είναι αποδεκτό κόστος διαχείρισης ανά τόνο απορριμμάτων? Έχουμε την άποψη ότι με τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην Κύπρο ένα κόστος της τάξης των €50-65 ανά τόνο απορριμμάτων θα γίνει αποδεκτό από την τοπική κοινωνία.

Όπως γνωρίζετε οποιαδήποτε μέθοδος και εάν εφαρμοστεί, θα παράγει τα ανάλογα υπο-

λείμματα. Τι προτείνετε για τα υπολείμματα που θα παράγονται, π.χ. compost, τέφρα, άλλα υποπροϊόντα? Για κάθε Μονάδα υπάρχει πρόνοια και πρόβλεψη για κατασκευή χώρου υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) που βέβαια, ανάλογα με το είδος του παραγόμενου υλικού/προϊόντος, πιθανόν να κριθεί αναγκαία η περαιτέρω μετέπειτα χρήση/αξιοποίησή του. Όπως προαναφέρθηκε το compost που παράγεται στη Μονάδα στην Κόσιη δεν έχει ζήτηση ως εδαφοβελτιωτικό και γι αυτό το λόγο γίνεται σκέψη για τροποποίηση του συγκεκριμένου προιόντος. Υπολείμματα τέφρας από Μονάδα θερμικής επεξεργασίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αδρανή υλικά στην οδοποιϊα.

Χαράλαμπος Θεοπέμπτου Επίτροπος περιβάλλοντος

Γιατί οι υδροβιότοποι είναι σημαντικοί;

Κ

άθε χρόνο η δεύτερη μέρα του Φεβράρη είναι παγκόσμια αφιερωμένη στους υδροβιότοπους εφόσον στις 2 του Φεβράρη το 1971, 160 χώρες υπόγραψαν στην πόλη Ραμσιαρ του Ιραν την ομώνυμη συνθήκη για την προστασία των υδροβιότοπων. Η Κύπρος υπόγραψε τη συνθήκη το 2001 δηλώνοντας τότε ότι θέτει υπό προστασία μόνο τα 1107 εκτάρια τη αλυκής της Λάρνακας! Έκτοτε εμείς οι πολίτες έχουμε ρίξει μέσα στην αλυκή λύματα τα οποία ακόμη ρέουν, υπάρχουν πολλά σκουπίδια όπως και σκυβαλότοπος, επεκτείναμε το αεροδρόμιο, χτίσαμε την αφαλάτωση και το αποχετευτικό, περάσαμε δρόμο, σκοτώσαμε φλαμίγκο από τα σκάγια σκοπευτηρίου, ρίξαμε τοξικά υγρά και μπάζα.

Άλλοι σημαντικοί υδροβιότοποι στην ελεύθερη Κύπρο είναι η Λίμνη της Ορόκλινης, η

Μάρτιος 2010 – Η Αλυκή Λάρνακας Λίμνη Παραλιμνίου – Φεβράρης πράσινη από τα λύματα που ρέουν 2011 ακόμη από τις κατοικίες λίμνη του Παραλιμνίου, η αλυκή του Ακρωτηρίου και πολλές κοίτες των ποταμών.Και αυτοί οι υδροβιότοποι είναι κάτω από συνεχή πίεση αφού στη λίμνη της Ορόκλινης περάσαμε δρόμους, κτίσαμε παζαράκι και σταθμό βενζίνης και επεκτάθηκε μέσα η οικιστική περιοχή. Στη λίμνη του Παραλιμνίου, ρίχναμε για χρόνια σκουπίδια, έχει σκοπευτήριο, έκαναν δοκιμές με μοτοσυκλέττες, έκαιγαν ελαστικά και πρόσφατα δώσαμε άδεια για να κτιστούν

και 304 κατοικίες για την οποία υπάρχει και έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως. Με τη συνεργασία του υπουργείου Εσωτερικών ο Δήμος Παραλιμνίου έχει αφαιρέσει πολλά φορτηγά σκουπίδια μέσα από τη λίμνη. Τεχνητούς υδροβιότοπους έχουμε επίσης δημιουργήσει λόγω των φραγμάτων και των αποθηκευτικών δεξαμενών των επεξεργασμένων λυμάτων. Εκτός από όλα αυτά τα προβλήματα έχουμε και πρόβλημα με τους πολίτες που χρησιμοποιούν τους υδροβιότοπους , τους φράκτες αλλά ακόμη και προστατευόμενες κοίτες ποταμών για να διασκεδάζουν με τετράτροχες μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα 4χ4 και μοτοσυκλέτες. Με την ένταξη μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε αναλάβει και την ευθύνη εντοπισμού, μελέτης και προστασίας των υδροβιότοπων μας.

Οι υδροβιότοποι προσφέρουν σημαντικότατα οφέλη σε ένα τόπο. · Οι υδροβιότοποι είναι συνήθως τόποι μεγάλης φυσικής ομορφιάς. · Προσφέρουν τροφή και ασφάλεια σε πολλά ζώα και ζωντανούς οργανισμούς. · Είναι χώροι μεγάλης βιοποικιλότητας για πολλά είδη ζωής με διαφορετικές ανάγκες το κάθε ένα. Στους υδροβιότοπους βρίσκονται και πολλά απειλούμενα είδη. · Συγκρατούν, καθαρίζουν και φιλτράρουν πολλή από την μόλυνση που προέρχεται από ανθρώπινες δραστηριότητες. · Αποτελούν χώρο αναπαραγωγής για ��ολλά είδη και κυρίως τα πουλιά. · Αποτελούν καταφύγια για πολλά είδη και χιλιάδες μεταναστευτικά πουλιά. · Κατακρατούν πολλές ποσότητες νερού της βροχής και συμβάλλουν στην αποφυγή πλημμυρών. · Πολλοί τέτοιοι χώροι στην Κύπρο είναι στενά συνδεδεμένοι με την Κυπριακή ιστορία, δραστηριότητες και πολιτισμό. · Προσφέρουν μοναδικές συνθήκες για επιστημονική έρευνα και εκπαίδευση. Γι αυτό αξίζει όλοι μας να κατανοήσουμε πρώτα το πόσα μας προσφέρουν αλλά και και ο κάθε ένας από εμάς ξεχωριστά να φροντίζουμε για την προστασία τους


|

Η 4Η ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ΕΚΕΘΕΣΗ WATER SOFIA 28-30 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012

ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Η

διεθνής εξειδικευμένη έκθεση WATER SOFIA 2012 θα λάβει χώρα για έκτη συνεχή φορά στο Inter Expo Center στη Σόφια από τις 28 έως τις 30 Μαρτίου 2012 και διοργανώνεται από το πρακτορείο Bulgarreklma, τη MESSE BERLIN,η οποία διοργανώνει τη WASSER BERLIN η οποία είναι μια από τις πιο σημαντικές διεθνείς ευρωπαϊκές εκθέσεις στον τομέα του νερού, και την BWA (Bulgarian Water Association,www.bwabg. com). H WATER SOFIA 2012 αποτελεί μια ευκαιρία για όλες τις επιχειρήσεις να παρουσιάσουν προηγμένες λύσεις για την ανάπτυξη των υποδομών ύδρευσης και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας του νερού, οικονομικά αποδοτικές μεθόδους εξόρυξης , μέτρησης, ελέγχου και ανάλυσης του νερού και την αποτελεσματική διαχείριση των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης. Ο τομέας γνώρισε πρόσφατα μια δυναμική και βιώσιμη ανάπτυξη, σχετικά με τις θετικές αξιολογήσεις που έλαβε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η Βουλγαρία για της προσπάθειες της να απορροφήσει τη χρηματοδότηση που χορηγούνταν στο πλαίσιο του Ε.Π. ‘’Περιβάλλον’’. Ένα μεγάλο μέρος των εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που αναμένονται να δοθούν από την Ε.Ε. θα επενδυθούν για την ανάπτυξη των εγκαταστάσεων επεξεργασίας νερού και τη αντικατάσταση του εθνικού συστήματος αποχέτευσης. Έτσι, η παγκόσμια επιχειρηματική κοινότητα θεωρεί τη Βουλγαρία ως έναν αξιόπιστο και προτιμητέο συνεργάτη στον τομέα της τεχνολογίας νερού .Τα τελευταία χρόνια έχουμε ανοίξει 17 νέες εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού,οι οποίες χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε., και ο συνολικός αριθμός τους τείνει να φτάσει συνολικά

10

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

πάνω από 80.Υπάρχει μια προγραμματισμένη ανακαίνιση εκατοντάδων χιλιομέτρων του εθνικού δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης. Κύρια επιδίωξη είναι η επίτευξη μιας βιώσιμης ανάπτυξης των βουλγαρικών πόλεων και χωριών η οποία θα ανταποκρίνεται στα περιβαλλοντικά πρότυπα του τομέα και για πολλαπλές αποδόσεις των επενδύσεων που έχουν γίνει από Βουλγαρικές αλλά και ξένες εταιρείες οι οποίες συμμετέχουν στον τομέα του νερού και δραστηριοποιούνται στην αγορά της Βουλγαρίας. Η WATER SOFIA 2012 αναμένεται να παρουσιάσει μια νέα γενιά τεχνολογιών, εξοπλισμού, εγκαταστάσεων και συστημάτων για τη βελτιστοποίηση της άντλησης νερού, επεξεργασίας νερού και κατανάλωσης των υδάτινων πόρων. Η έκθεση θα επικεντρωθεί και πάλι σε σύγχρονες τεχνολογίες, εξοπλισμό και μηχανήματα για κατασκευή, συντήρηση και αποκατάσταση

των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, εξοπλισμού και τεχνολογιών για την άντληση νερού, καθαρισμού του νερού και των λυμάτων και συστημάτων ύδρευσης καθώς και εξοπλισμό και συσκευές για μέτρηση, έλεγχο και ανάλυση μιας σειράς παραμέτρων και δραστηριοτήτων του τομέα του νερού. Η έκθεση WATER SOFIA 2012 θα αποτελέσει τον τόπο όπου θα προωθηθεί η πρεμιέρα του HAWLE SYNOFLEX,ενός συστήμτατος καθολικκών ρακορ(?) και προσαρμογέων φλάντζας για τη σύνδεση των σωλήνων ύδρευσης και αποχέτευσης. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα παρουσιαστούν σύγχρονοι μέθοδοι για την επεξεργασία του νερού,όπως εγκαταστάσεις αντίστροφης όσμωσης η οποίες θα παρέχουν νερό υψηλής ποιότητας και πλήρως αυτοματοποιημένες εγκαταστάσεις αποσκλήρυνσης όπου οι διάφορες λειτουργικές φάσεις θα

ελέγχονται από ηλεκτρικούς ή ηλεκτρονικούς πίνακες ελέγχου. Θα εκτεθούν επίσης ποικίλα υλικά φίλτρων τα οποία χρησιμοποιούνται για την επίλυση ειδικών προβλημάτων (θολότητα, παρουσία χημικών προσμείξεων, οσμή, γεύση κτλ) Τα νέα συστήματα ηλεκτρόλυσης (CHLORINSITU ® II and Dulco ® Lyse) για τη παραγωγή νερού το οποίο ενεργοποιείται ηλεκτροχημικά με εξαιρετικά χαμηλή περιεκτικότητα σε χλωριούχα προσφέρει εξοικονόμηση πόρων και υψηλή απόδοση απολύμανσης του νερού και προστασίας κατά της σκουριάς. Στη Water Sofia 2012 θα παρουσιαστεί επίσης το σύστημα Dulcodes UV-S για την ασφαλή και χωρίς χημικές ουσίες απολύμανση του νερού της πισίνας. Η έκθεση σηματοδοτεί για μια ακόμη χρονιά μια ορισμένη αύξηση ενδιαφέροντος από την πλευρά των επιχειρήσεων καθώς ο αριθμός τους προβλέπεται να διπλασιαστεί σε σύγκριση με την περσινή χρονιά αλλά επίσης υπάρχει και μια σημαντική επέκταση του εκθεσιακού χώρου. Οι ήδη εγγεγραμμένες εταιρείες από τη Βουλγαρία,τη Γερμανία, την Τσεχία, την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Λιθουανία δήλωσαν ότι λαμβάνουν την έκθεση Β2Β ως μια ιδανική ευκαιρία για να επιδείξουν τα προϊόντα , τις καινοτομίες, τις υπηρεσίες και τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα καθώς και να εισέλθουν σε γόνιμες επιχειρηματικές συνεργασίες. Η Water Sofia 2012 θα οργανωθεί παράλληλα με την 41η BULCONTROLA ,η οποία είναι μια εξειδικευμένη έκθεση συσκευών μέτρησης και παρακολούθησης και εξοπλισμού αυτοματισμού ,ηλεκτρονικών ,εργαστηρίων και δοκιμών. Η παράλληλη διεξαγωγή των εξειδικευμένων εκθέσεων και η παρουσίαση των καινοτόμων τεχνολογιών συνεπάγεται μια ισχυρή επίδραση συνεργασίας στον τομέα της ανάπτυξης. ,Η έκθεση θα διεξαχθεί παράλληλα και με το 8ο Συνέδριο και Έκθεση για την ενεργειακή απόδοση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Θα υπάρχει ένα παράλληλο πρόγραμμα εκδηλώσεων στο οποίο θα συμπεριλαμβάνεται και η ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών στον τομέα του νερού για να προσελκύσει το επίκεντρο της έρευνας, του σχεδιασμού και των ομάδων μηχανικών και εμπειρογνώμων του τομέα των υποδομών υδροηλεκτρικής ενέργειας από τις τοπικές διοικήσεις.


ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

11


|

Η CIUDAD REAL ΣΤΗ ΜΑΔΡΙΤΗ

Διατηρεί την περιοχή της καθαρή με το Του Timothy Byrne

H

περιοχή της Ciudad Real στην Castilla La Mancha βρίσκεται κοντά στο κέντρο της Μαδρίτης.Αποτελείται από πόλεις και χωριά και έχει 27 περιοχές.Η συλλογή των αποριμμάτων,η ανακύκλωση και η διατήρηση της γενικής καθαριότητας αποτελούν ένα πολύ σημαντικό έργο.Αυτές τις ενέργειες τις διενεργεί η δημόσια εταιρεία RSU Ciudad Real. Στις 17 Νοεμβρίου έλαβαν χώρα δύο παρουσιάσεις, μια στοValdapenas και η άλλη στο Villanueva de Los Infantes .Στην παρουσίαση η κ.Marta Palmarola i Anglada of Fraikin(τμήμα δημοσίου τομέα) και ο κ. Μiguel Angel Herman del Campo,αντιπρόσωπος της Geesink Norba Ισπανίας για την κεντρική Ισπανία και της Κανάριες νήσους, παρουσίασαν έξι νέα οχή- ματα Geesink Norba για την συλλογή απορ- ριμμάτων στον κ.Manuel Diaz, ο οποίος είναι διοικητής και των δύο περιοχών, και στην κ.Marisol Soledad Cuesta Brasero ,η οποία είναι υπεύθυνη ασφαλείας. Η παρουσίαση έλαβε χώρα για να εγ- καινιάσει τη διανομή έξι νέων οχημάτων συλλογής απορριμμάτων. Αποτέλεσε επίσης μια ευκαιρία για να επιδειχθούν για τις προδιαγραφές του εξοπλισμού καθώς η επένδυση έγινε σε συνδυασμό με την εται- ρεία εκμίσθωσης Fraikin. Τα νέα οχήματα ήταν μέρος μιας συνο- λικής παραγγελίας που τέθηκε στην Geesink Norba Ισπανίας για εννέα οχήματα συλλογής απορριμμάτων. Στην παρουσίαση τα οχήματα τα οποία εκτέθηκαν ήταν Geesink Norba GPM III 15H25 (χωρητικότητας 15 κυβικών μέτρων) και όλα συμπεριλάμ- βαναν το GCB 1000 bin lift. Αυτή η συσκευή ανύψω- σης μπορεί να χειριστεί ευρύ φάσμα τρο- χοφόρων κάδων απορριμμάτων χωρητικότητας 80-1100 λίτρων. Όλα τα οχήματα συμπεριλαμβάνουν έναν υδραυλικό μηχανισμό για την ανύψωση της πλατφόρμας του συστήματος των υπόγειων λυμάτων στο επίπεδο του δρόμου. Αυτό εξυπηρετεί το άδειασμα των δοχείων απορριμμάτων τα οποία αποθηκεύονται στο επίπεδο του δρόμου από τα πληρώματα συλλογής των αποβλήτων. Το αμάξωμα είναι τοποθετημένο επάνω σε ένα Iveco Stralis με δύο άξονες σασί με κινητήραIveco δρομέα των 310 ιππων, και με μεικτό βάρος οχήματος 18 τόνων. Για να μειωθεί ο κίνδυνος κούρασης των οδηγών,κάθε ένα από τα νέα οχήματα θα συμπεριλαμβάνει το αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Allison 3000.Αυτό βοηθάει στη 12

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

μείωση των συνολικών δαπανών του κύκλου ζωής με τη μη χρήση του συμπλέκτη ο οποίος θα φθειρόταν γρήγορα με το συνεχές start/stop κατά τη διάρκεια συλλογής των απορριμμάτων. Άλλες επιπλέον παροχές περιλαμβάνουν ένα σύστημα άποψης πίσω κάμερας η οποία θα συμβάλει στη μείωση των ατυχημάτων στο επιχειρησιακό περιβάλλον της υπηρεσίας αποκομιδής απορριμμάτων. Επιπλέον κάθε όχημα είναι εξοπλισμένο με ένα διπλό κάθισμα του συνοδηγού ώστε το όχημα να φέρει δύο χειριστές. Οι άλλες τρείς μονάδες που παρέχονται ως μέρος της σύμβασης είναι δύο Geesink GPM III 22H25(χωρητικότητας 22 κυβικών μέτρων),τα οποία διαθέτουν τον κάδο ανελκυστήρα GCB 1000.Η τρίτη μονάδα είναι ένας Geesink GPM III 18L25(χωρητικότητας 19 κυβικών μέ- τρων). Η μονάδα είναι εξοπλισμένη με ένα σύστημα ΚΤ2 το οποίο διευκολύνει την εκ- κένωση των υπογείων container με τη χρήση ενός γερανού ο οποίος βρίσκεται πίσω από την καμπίνα. Το αμάξωμα της Iveco Stralis για τη συγκεκριμένη μονάδα δεν διαθέτει ένα διπλό κάθισμα του συνο- δηγού, επειδή αυτή η μέθοδος συλλογής απαιτεί μόνο έναν οδηγό για να πραγματοποιήσει την εργασία. Οι τρεις αυτές μονάδες έχουν συναρμολογηθεί σε ένα πισωκίνητο αμάξωμα Iveco Stralis 6x2 με μεικτό βάρος 26 τ��νων και με με κυβισμό 310 ίππων. Όλα τα οχήματα διαθέτουν σύστημα κάμερας οπισθοπορείας/περιστρεφόμενης κάμερας και αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων Allison 3000. Όλα τα νέα οχήματα έχουν παρασχεθεί από την εταιρεία μίσθωσης Fraikin. Τα οχήματα έχουν παρασχεθεί για μια περίοδο τεσσάρων χρόνων και συμπεριλαμβάνουν πλήρεις υπηρεσίες και πακέτα

συντήρησης τα οποία παραδίδονται από την Fraikin και την Geensik Norba Ισπανίας. Αυτό θα πε- ριλαμβάνει και πλήρη εξυπηρέτηση υποστή- ριξης μετά την πώληση για όλο το χρονικό διάστημα που τα οχήματα θα βρίσκονται σε λειτουργία. Η RSU Ciudad Real RSU Ciudad Real επεσήμανε ότι με τη σύμβαση μίσθωσης οχημάτων συλλογής απορριμμάτων, τα οχήματα θα έχουν σταθερό όλο το κόστος ζωής για όλη τη διάρκεια της περιό- δου μίσθωσης. Αυτό βελτιώνει τα επίπεδα παραγωγικότητας, σε σύγκριση με παλαι- ότερα οχήματα που χρησιμοποιούσαν. Αυτό επιτεύχθηκε μέσω της παροχής των οχήματων αποκομιδής απορριμμάτων από την Fraikin για συντομότερη διάρκεια μίσθωσης, η οποία βελτιώνει τη διαδικασία συλλογής των απορριμμάτων στην περιοχή καθώς προσφέρει ένα σύγχρονο στόλο οχημάτων αποκομιδής. Η υπηρεσία αποκομιδής απορριμμάτων θεωρείται ανώτερη από αυτή των

άλλων ισπανικών πόλεων. Η RSU Ciudad Real προσφέρει μια σειρά από δοχεία απορ- ριμμάτων για τα διαμερίσματα και τις πε- ριοχές που έχουν περιορισμένη πρόσβαση για τη συλλογή των υπολειμμα- τικών απορριμμάτων . Τα μεγέθη των δο- χείων ποικίλουν από χωρητικότητα 360, 1000 και 1100 λίτρων. Σε γενικές γραμμές, τα δοχεία χωρητικότητας 360 και 1000 λίτρων επιλέγονται για την κοινόχρη- στη συλλογή. Αυτό βοηθά στην εξοικονό- μηση χώρου αποθήκευσης και ενθαρρύνει τους κατοίκους να ανακυκλώνουν, γεγονός που συμβάλλει στη βελτίωση του περιβάλλοντος της πε- ριοχής. Τα υπολειμματικά δοχεία απορριμμάτων διατίθενται σε σκούρο πράσινο χρώμα για να ξεχωρίζουν την ταυ- τότητά τους από τα εμπορευματοκιβώτια/containers για τα ανακυκλώσιμα υλικά. Υπάρχουν άλλα δύο συστήματα συλλο- γής τα οποία χρησιμοποιούνται στην πε- ριοχή, ένα από τα οποία είναι το πιο σύνηθες κοινόχρηστο


νέο στόλο των Geesink Norba RCVS σημείο συλλογής το οποίο είναι τοποθετημένο κατά μήκος των δρόμων. Εδώ οι κάτοικοι μπορούν να δια- χωρίζουν τα απορρίμματά τους εξ’αρχής . στουςδιάφορους κάδους.Τα υπολειμματικά δοχεία απορριμμάτων ποικίλλουν με χωρητικότητα από 660, 1000 έως και 1100 λίτρα. Υπάρχουν ιγκλού που παρέχον- ται για την κατάθεση του γυαλιού(διαπλεγμένα), πλαστικά (HDPE, PET και tetrapack) και χαρτί και χαρτόνι. Κάθε ιγκλού προσδιορίζεται από ένα αντίστοιχο χρώμα , για παράδειγμα, (ανοιχτό πράσινο γυαλί, πλαστικό κίτρινου και μπλε για το χαρτί και χαρτόνι). Το τελικό σύστημα που χρησιμοποιείται σε αυτήν την περιοχή είναι το υπόγειο σύστημα μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων/container. Τοποθετημένα στο επίπεδο του δρόμου είναι 3-4 δοχεία απορριμμά- των τύπου Μπιν/κάδος. Οι κάτοικοι μπο- ρούν να διαχωρίζουν τα απορρίμματά τους στην πηγή για τα διάφορα αγαθά και τα τοποθετούν το στο άνοιγμα φόρτωσης. Σε γενικές γραμμές υπάρχουν ανοίγματα φόρτωσης αποβλή- των για τα εναπομένοντα απόβλητα, πλα- στικό και χαρτί και χαρτόνι. Το γυαλί δεν συλλέγεται με αυτό το σύστημα καθώς δεν θα ήταν πρακτικό. Αντ 'αυτού ένα ιγκλού είναι τοποθετημένο στο επίπεδο του δρό- μου για την εναποθέτηση των γυάλινων απορριμμάτων(διαπλεγμένα). Τα δοχεία τα οποία τοποθετούνται υπόγεια αδειάζονται από το πλήρωμα συλλογής. Ανοίγουν το κάλυμμα του υπόγειου σύστηματος μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων/container με τη χρήση ενός υδραυλικού προσαρτήματος το οποίο είναι τοποθετημένο στην πίσω πόρτα του οχήμα- τος

αποκομιδής απορριμμάτων. Τα δοχεία/container αίρονται στο επίπεδο του δρόμου και αδειάζονται από τα ανυψωτικά μηχανήματα των οχημάτων. Με τη χρήση αυτού του συστήματος συλλογής τα απορρίμματα παραμένουν εκτός κοινής θέας και συνεισφέρει στο να διατηρείται η περιοχή καθαρή και τακτοποιημένη. Η υπηρεσία αποκομιδής απορριμμά- των σε καθημερινή βάση ξεκινάει στις 6π.μ., και η βάρδια διαρκεί για έξι μισι ώρες. Τα πληρώματα συλλογή αποβλή- των αποτελούνται από έναν οδηγό και δύο φορτωτές, σε αντίθεση με το υπόγειο KT2 σύστημα συλλογής, όπου το όχημα απαιτεί μόνο έναν οδηγό για να πραγματοποιήσει την εργασία συλλογής. Τα πληρώματα αποκομιδής απορριμμάτων τοποθετούν τους κάδους των απορριμμάτων στο πίσω μέρος των οχημάτων όπου αδειάζονται με τον ανυψωτικό μηχανισμό. Μόλις αδειαστούν οι κάδοι επ στρέφονται στις θέσεις τους. Μόλις τα οχήματα

αποκομιδής απορ- ριμμάτων είναι γεμάτα μεταφέρονται στους σταθμούς μεταφόρτωσης απορριμμάτων στο Valdepenas και Villanueva de Los Infantes. Τα οχήματα ζυγίζονται και στη συνέχεια μεταφέρονται στην περιοχή ανατροπής Στο Valdepenas, υπάρχουν τρία ανοίγματα εκφόρτωσης. Τα οχήματα εκκενώνουν τα φορτία τους στη χοάνη εκφόρτωσης. Τα απόβλητα πέφτουν στο άνοιγμα της στέγης ενός ρυμουλκού(τραιλερ) εδάφους. Τα απόβλητα μεταφέρονται. Μόλις είναι πλήρη τα απόβλητα μεταφέρονται στην εγκατάσταση επεξεργασίας στο Almagro. Στη Villanueva de Los Infantes, υπάρχει μία χοάνη εκφόρτωσης στο νέο στόλο των Geesink Norba RCVS σταθμό μεταφόρτωσης απορριμμάτων. Πριν μεταφερθούν στο άνοιγμα εκφόρτωσης ,τα οχήματα ζυγίζονται. Όταν τα απόβλητα εκφορτώνονται από τα οχήματα συλλογής, συμπιέζονται σε ερμητικά σφραγισμένους roll on/ off δοχεία από έναν στατικό συμπιεστή Danima Marrell . Ο σταθμός μεταφόρτωσης απορριμμάτων έχει έναν εγκάρσια κιινού- μενο σκελετό ο οποίος λειτουργει υδραυ- λικά.Αυτό το σύστημα μετακινεί το πλήρες δοχείο για αποθήκευση περιμέ- νοντας τη μεταφορά στην εγκατάσταση επεξεργασίας και μετακινεί τα άδεια δοχεία στη θέση τους για να αρχίσει εκ νέου η φόρτωση. Όλα τα κατάλοιπα αποβλήτων και πλαστικών παραδίδονται στην εγκατάσταση επεξεργασίας αποβλήτων στην Almagro. Στην εγκατάσταση, όλα τα απόβλητα διατίθενται στο ΧΥΤΑ. Η τοποθεσία είναι συμβατή με την οδηγία περί υγειονομικής ταφής της ΕΕ (1999/31/ΕΚ). Το μεθάνιο εξάγεται από τον

όγκο της υγειονο- μικής ταφής, και αξιοποιείται για την πα- ραγωγή ηλεκτρισμού. Τα στραγγισμάτων αντιμετωπίζονται στο χώρο εκπλύματος? προτού ελευθερωθούν στο υπόγειο σύστημα αποχέτευσης. Μία εγκατάσταση διαλογής πλαστικού έχει κατασκευαστεί στο χώρο όπου διεργάζεται τα πλαστικά στις αντίστοιχες βαθμίδες , για παράδειγμα, HDPE, PET και tetrapack. Τα διάφορα προϊόντα δεματο- ποιούνται και παραδίδονται σε εγκαταστά- σεις επανεπεξεργασίας σε όλη την Ισπανία. Αυτό υπόσχεται ένα εντελώς κλει- στό κυκλικό σύστημα για την ανακύκλωση των πλαστικών απορριμμάτων στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών η RSU Ciudad Real έχει επενδύσει αρκετά εκατομμύρια ευρώ για τον εκσυγχρονισμό της συλλογής αποβλήτων,της ανακύκλωση και των συστημάτων επεξεργασίας. Για να θεμελιώσει καλύτερα αυτή την προσπάθεια, η περιοχή έχει συνεργασία με τοπικά πανεπιστήμια. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα σε προσωπικό με προσόντα Χημικών Μη- χανικών στη RSU Ciudad Real να μπορεί να βοηθήσει το Πανεπιστήμιο στον τομέα της έρευνας για τη βελτίωση των συστημά- των ανακύκλωσης στην περιοχή, καθώς και την εξεύρεση τρόπων για τη βελτίωση της συνολικής απόδοσης της ανακύκλω- σης μέσα από τη συμμετοχή του κοινού. Μέσω αυτής της έρευνας,η Ciudad Real έχει βοηθήσει γειτονικές πόλεις και κωμοπόλεις να βελτιώσουν τους συνολι- κούς τους στόχους όσον αφορά την ανα- κύκλωση. Έχει βοηθήσει στην αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την ανακύκλωση στις κοινότητές τους, και αυτό έχει βοηθήσει στην ελάττωση της χρήσης των πόρων της γης. Εν κατακλείδι, μέσα από τη διευθέτηση αυτής της παρουσίασης, φαίνεται ότι το μέλλον είναι λαμπρό για τη Ciudad Real. Μέσα από τη στήριξη τόσο του Δήμου, Fraikin και Geesink NORBA Ισπανία, η κοινότητα έχει ένα νέο στόλο οχημάτων αποκομιδής απορριμμάτων τα οποία θα παρέχουν βελτιωμένα επίπεδα εξυπηρέτησης. Αυτό θα βοηθήσει στη βελτίωση των στόχων ανακύκλωσης της περιοχής περαιτέρω κατά τα επόμενα χρόνια και θα αφήσει μια κληρονομιά για την επόμενη γενιά στην παροχή μιας πρώτης τάξεως συλλογής αποβλήτων και συστή- ματος ανακύκλωσης στο Ciudad Real. www.rsuciudadreal.es­ www.fraikin.es­ www.geesinknorba.com­ www.iveco.es­ www.allisontransmission.com

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

13


|

Κοινή ανακοίνωση του ΥΠΕΚΑ και το ΥΠΕΘΑ

Συνεργασία υπουργείων Εθνικής Άμυνας και Περιβάλλοντος

Έ

ργα ύψους 9,2 εκ. ευρώ, εντάχθηκαν στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα και ταυτόχρονη ανάκτηση θερμότητας, με σκοπό την κάλυψη των αντίστοιχών ενεργει«Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» του Υπουργείου Περιβάλλοντος, ακών αναγκών του Νοσοκομείου. Η Μονάδα θα λειτουργεί με φυσικό αέριο παρέχοντας Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Τα έργα αυτά αφορούν στην «Εγ- ενεργειακή εξοικονόμηση και περιβαλλοντική προστασία μέσω του περιορισμού εκπομπών κατάσταση Μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτριαερίων του θερμοκηπίου και ρυπογόνων ουσιών. σμού – Θερμότητας ψύξης στο 251 Γενικό Για το δε βοηθητικό κτίριο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού που Νοσοκομείο Αεροπορίας» και στην «Εξοικονόμηση Ενέρβρίσκεται εντός του Στρατοπέδου Παπάγου, προβλέπεται με το έργο γειας στο βοηθητικό κτίριο του Γενικού Επιτελείου Ναυαυτό η ενεργειακή αναβάθμιση του κελύφους του κτιρίου, η αντιτικού». κατάσταση παλαιών μονάδων κλιματισμού με κεντρικό σύστημα Με τα έργα αυτά προβλέπεται, για το μεν Γενικό Νοσοκοκλιματισμού υψηλής απόδοσης ώστε να περιοριστούν οι ενεργειακές μείο Αεροπορίας, η προμήθεια, εγ��ατάσταση και λειτουργία Μοαπαιτήσεις του κτιρίου και να μειωθεί η ατμοσφαιρική ρύπανση. νάδας Συμπαραγωγής για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας

Γνωμοδότηση της ΟΚΕ στο σ.ν  για  ποινικοποίηση του περιβάλλοντος

Σ

υνήλθε την Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2012, η Ολομέλεια της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (Ο.Κ.Ε.), προκειμένου να εκφράσει Γνώμη επί του Σχεδίου Νόμου «Ποινική προστασία του περιβάλλοντος – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ – Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής» που εστάλη από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

Στο πλαίσιο της Γενικής Αξιολόγησης αναφέρεται ότι στο εθνικό σύστημα της ποινικής προστασίας του περιβάλλοντος (άρθρο 28 του Νόμου 1650/86 για την Προστασία του Περιβάλλοντος κατ’ επιταγή του Άρθρου 24 του Συντάγματος του 1975) περιλαμβάνεται μεγαλύτερο εύρος νομοθετικών πράξεων από αυτό που προβλέπει η Οδηγία ως υποχρεωτικό για τα κράτη-μέλη. Τα αποτελέσματα όμως αυτού του νομικού οπλοστασίου δυστυχώς είναι πενιχρά, καθώς το πρόβλημα δεν είναι το ανεπαρκές θεσμικό πλαίσιο, αλλά η έλλειψη πολιτικής βούλησης για την άμεση και πιστή εφαρμογή του. Όσον αφορά ειδικότερα το υπό αξιολόγηση Σχέδιο Νόμου, διαπιστώθηκε ότι αυτό αποτελεί άθροισμα περιβαλλοντικών διατάξεων, χωρίς ενιαίο υπόβαθρο συνεκτικής περιβαλλοντικής πολιτικής. Πρόβλημα που έχει διαπιστωθεί σε άλλα σχετικά νομοθετήματα, για τα οποία έχει γνωμοδοτήσει η Ο.Κ.Ε. κατά το παρελθόν. Το μόνο ζήτημα για το οποίο υπάρχει σαφής άξονας είναι η διαχείριση των αποβλήτων, η οποία 14

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

όμως προωθείται μόνο μέσω εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων. Για το σχετικό ζήτημα η Ο.Κ.Ε. επισημαίνει ότι είναι αναγκαία η ορθή μεταφορά των προβλέψεων της Οδηγίας για υποχρεωτική χωριστή συλλογή των απορριμμάτων στην πηγή, ώστε να προωθηθεί η οικονομική και οικολογικά ασφαλής διαχείριση των απορριμμάτων. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι στο Σχέδιο Νόμου, επιπλέον των ρυθμίσεων της Οδηγίας, υπάρχει προσθήκη ρυθμιστικών διατάξεων οι οποίες επιβάλλουν, χωρίς λόγο, περιορισμούς στη λειτουργία των επιχειρήσεων, βιομηχανικών και άλλων. Σε άλλο σημείο η Ο.Κ.Ε. επισημαίνει ότι θα πρέπει να παραληφθεί από το ρυθμιστικό πεδίο του Σχεδίου Νόμου ο προσδιορισμός του περιεχομένου των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και της διαδικασίας αδειοδότησης των παραγωγικών δραστηριοτήτων και να αντιμετωπιστεί χωριστά, λαμβάνοντας υπόψη συνολικά όλα τα στάδια επιχειρηματικής αδειοδότησης. Αναφορικά τώρα με τις κατ’ άρθρον παρατηρήσεις, οι σημαντικότερες επικεντρώνονται στα ακόλουθα: Πρώτον, στα άρθρα 16 και 22 του Σχεδίου Νόμου περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που δίνουν προτεραιότητα διαχείρισης στις εγκαταστάσεις ανάκτησης σύμμεικτων αστικών αποβλήτων. Η Ο.Κ.Ε. επεσήμανε ότι η χώρα υποχρεούται να προωθήσει τη διαλογή στην πηγή και στο βαθμό που δεν αποδίδει πλήρως η μέθοδος αυτή να διαθέτει και εγκαταστάσεις ανάκτησης σύμμεικτων αστικών αποβλήτων. Δεύτερον, με τον τρόπο που είναι διατυπωμένο το άρθρο 27 αντί να πάμε σαν χώρα υποχρεωτικά για χωρι-

στή συλλογή στην πηγή, του χαρτιού, μετάλλου, πλαστικού και γυαλιού μέχρι το 2015, απλώς «ενθαρρύνουμε» τη χωριστή συλλογή. Έτσι ουσιαστικά πριμοδοτούμε τη σύμμεικτη διαχείριση αποβλήτων σε πολύ ακριβότερες μονάδες και εργοστάσια με τις παρεπόμενες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Τρίτον, στο άρθρο 35 εκφράζεται έντονα η διαφωνία της Ο.Κ.Ε. για την κατάργηση της απαίτησης της ΚΥΑ 107017/06 να υπόκεινται σε διαδικασία έγκρισης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων το περιεχόμενο του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων και εκείνο των ειδικών ρευμάτων, τη στιγμή που αποτελεί θεσμική υποχρέωση της χώρας στο Ευρωπαϊκό και Εθνικό Δίκαιο. Τέταρτον, στο άρθρο 43 η Ο.Κ.Ε. προτείνει το Ειδικό Τέλος Ταφής να εφαρμόζεται και σε οποιονδήποτε άλλο κωδικό του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (εκτός από αυτούς που αναφέρονται), εάν και εφόσον έχουν διαμορφωθεί οι προϋποθέσεις επεξεργασίας. Σε αντίθετη περίπτωση επισημάνθηκε ο μεγάλος κίνδυνος μετακύλισης του κόστους στον πολίτη, χωρίς την αντίστοιχη ανταποδοτικότητα.      Τέλος, σοβαρές αντιρρήσεις εκφράστηκαν και για το άρθρο 57 που επιτρέπει την υλοποίηση έργων ανάκτησης και διαχείρισης αποβλήτων χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση, αλλά και κατά παρέκκλιση του εγκεκριμένου Περιφερειακού Σχεδιασμού. Η Ο.Κ.Ε. επισημαίνει ότι η ένταξη των νέων εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων θα πρέπει να γίνεται μέσα από επικαιροποίηση του ΠΕΣΔΑ και όχι κατά παρέκκλιση.


|

Στρατηγικές επενδύσεις στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Η περίπτωση της Αττικής.

Τα βασικά συστατικά μιας πράσινης πόλης

Τ

ο ζήτημα των επενδύσεων στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων, καθώς και των ευκαιριών που προκύπτουν συγκεκριμένα από το έργο διαχείρισης των απορριμμάτων του Νομού Αττικής  ήταν το βασικό θέμα που συζητήθηκε κατά τη διάρκεια του πάνελ με τίτλο «Στρατηγικές επενδύσεις στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων: Η περίπτωση της Αττικής». Με συντονιστές τον Δρ. Ε. Καλογήρου, Πρόεδρο του Συμβουλίου Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων (ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ) και τον κ. Κ. Αραβώση, Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΕΣΔΑ), κατέθεσαν τις  απόψεις τους στο πάνελ οι: κ. Ροδιανός Αντωνακόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος, «Waste Syclo», Διευθυντής, «Urbaser Hellas», κ. Αθανάσιος Κατρής, Διευθύνων Σύμβουλος, «ΗΛΕΚΤΩΡ», Πρόεδρος, Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Ανακύκλωσης και Ενεργειακής Αξιοποίησης, κ. Διονύσης Γεωργόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος, «Μεσόγειος», κ. Κωνσταντίνος Κεραμειδάς, Διευθυντής Πωλήσεων και Μεγάλων Έργων, «DAMCO ENERGY S.A.», Όμιλος Κοπελούζου και κ. Απόστολος Παπαδόπουλος, Εταίρος Grant Thornton. Κοινή διαπίστωση των συμμετεχόντων ήταν, ότι η συνεργασία της Πολιτείας είναι απαραίτητη προκειμένου να επισπευσθούν οι απαραίτητες διαδικασίες που θα επιτρέψουν την άμεση προκήρυξη του διαγωνισμού. Προκειμένου να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη διεξαγωγή όλων των απαραίτητων διαδικασιών, όπως τόνισαν όλοι οι συμμετέχοντες, είναι ακόμα πολλά τα σημεία που πρέπει να διευκρινιστούν. Τα κυριότερα σημεία που εξετάστηκαν ήταν οι προϋποθέσεις για την προσέλκυση τραπεζικής χρηματοδότησης, αλλά και η δυνατότητα ενεργειακής αξιοποίησης των απορριμμάτων του Νομού Αττικής, που θα μπορούσε να δώσει οριστική λύση στη διαχείρισή τους. Αναλυτικότερα, κ. Απόστολος Παπαδόπουλος ξεκίνησε αναπτύσσοντας τη χρηματοοικονομική μελέτη της Grant Thornton σε σχέση με τα πιθανά σενάρια διαχείρισης και χρηματοδότησης του έργου για την οικονο16

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

μική βιωσιμότητα του έργου της διαχείρισης των απορριμμάτων και το αντίστοιχο ανταποδοτικό τέλος που προκύπτει για καθένα από αυτά. Η ανάλυση ευαισθησίας του βασικού σεναρίου εξέτασε την αυξομείωση της δημόσιας συμμετοχής, εφόσον αυτή δεν είναι σαφώς καθορισμένη, αλλά και τη διακύμανση του επιτοκίου της κύριας χρηματοδότησης. Ο κ. Παπαδόπουλος επεσήμανε στο τέλος της ομιλίας του την ανάγκη εγγυημένης ελάχιστης ποσότητας εισερχόμενων αποβλήτων από την Αναθέτουσα Αρχή, η οποία θα συντελέσει στη βιωσιμότητα της επένδυσης, καθώς θα καταστήσει ευκολότερη τη χρηματοδότηση του έργου από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εσωτερικού, ή του εξωτερικού. Η διαχείριση των δευτερογενών προϊόντων είναι επίσης κάτι που πρέπει να διευκρινιστεί πριν την προκήρυξη του διαγωνισμού, ενώ η διασφάλιση του ελάχιστου δυνατού gate fee αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες παραμέτρους ως προς τη βιωσιμότητα του έργου. Τέλος, κατά τη μετα-διαγωνιστική διαδικασία, είναι πολύ σημαντική η συνεργασία της Αναθέτουσας Αρχής με τον Ανάδοχο για τη διαχείριση ενός έργου ΣΔΙΤ. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Waste Syclo κ. Αντωνακόπουλος, επεσήμανε την ανάγκη της άμεσης διακήρυξης του διαγωνισμού, ώστε να αποφευχθούν λάθη του παρελθόντος και κωλύματα που έγκεινται κυρίως στην γραφειοκρατία και σε καθυστερήσεις από τη μεριά της Πολιτείας. Ιδιαίτερα τόνισε τη συμβολή του έργου στην οικονομική και περιβαλλοντική ανάπτυξη της χώρας, επισημαίνοντας από τη μεριά του την ανάγκη για καθορισμό της ακριβούς συμμετοχής του Δημοσίου, προκειμένου να επιλεγεί η καταλληλότερη τεχνολογία διαχείρισης. Μέχρι την ολοκλήρωση του εν λόγω έργου, τα παραγόμενα απόβλητα της Περιφέρειας Αττικής είναι προφανές πως θα συνεχίσουν να οδηγούνται στο ΧΥΤΑ Φυλής, ή σε εκείνον του Γραμματικού, εφόσον προβλεφθεί επέκτασή του από την Πολιτεία. Στο ερώτημα για την επιλογή τεχνολογίας, ο κ. Αντωνακόπουλος εξέφρασε την ανάγκη για θερμική επεξεργασία αποβλήτων, εφόσον αυτή προβλέπεται από τον προϋπολογισμό, μετά από τη μηχανική-βιολογική τους επεξεργασία.

Στη δική του παρέμβαση, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε., κ. Γεωργόπουλος, ξεκίνησε αναφέροντας πως η Μελέτη Τεχνολογιών στην οποία στηρίχθηκε η μελέτη της Grant Thornton βασίζεται σε υπεραισιόδοξες παραδοχές, καθώς προβλέπει πλήρη διαχείριση της τεράστιας προβλεπόμενης ποσότητας δευτερογενών προϊόντων, παρότι μέχρι σήμερα αυτά καταλήγουν στον ΧΥΤΑ Λιοσίων. Με τη σειρά του επεσήμανε πως είναι απαραίτητη η συνεργασία της ��ολιτείας ώστε να διευκολυνθεί η διαδικασία έγκρισης νέων περιβαλλοντικών ρυθμίσεων, αλλά και να συμπληρωθεί το θεσμικό κενό που υπάρχει σχετικά με τη χρήση των δευτερογενών προϊόντων διαχείρισης των αποβλήτων CLO και τέφρας πυθμένα. Ως προς την προτεινόμενη τεχνολογία, η εταιρεία του θεωρεί σε κάθε περίπτωση απαραίτητη τη θερμική επεξεργασία των απορριμμάτων, καθώς με αυτήν προβλέπεται να επιτευχθεί το μικρότερο δυνατό υπόλειμμα και το μικρότερο δυνατό gate fee. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι όπως και οι περισσότεροι ομιλητές, ο κ. Γεωργόπουλος συμφώνησε με τη διάσπαση του διαγωνισμού σε τέσσερις επιμέρους διαγωνισμούς, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις. Εκ μέρους της DAMCO ENERGY S.A., του Ομίλου Κοπελούζου, ο κ. Κωνσταντίνος Κεραμειδάς επεσήμανε με τη σειρά του τον προβληματισμό ως προς τη χρηματοδότηση του έργου και συμφώνησε με τους υπόλοιπους ομιλητές ως προς το θεσμικό κενό που πρέπει οπωσδήποτε να έχει καλυφθεί πριν προκηρυχθεί ο διαγωνισμός, ο οποίος αφορά κυρίως τη διαχείριση και τις προδιαγραφές των δευτερογενών αποβλήτων, καθώς και τη συμμετοχή του δημοσίου στη χρηματοδότηση. Τελευταίος τοποθετήθηκε ο κος Κατρής, Διεθύνων Σύμβουλος της ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε., ο οποίος τόνισε με τη σειρά του πως για να επιτευχθεί το χαμηλότερο δυνατό

gate fee είναι απαραίτητο οι μηχανισμοί οικονομικής ενίσχυσης όπως οι πόροι του ΕΣΠΑ να είναι όσο το δυνατόν υψηλότεροι, καθώς και να υπάρχει αξιόπιστο σύστημα πληρωμών. Στη συνέχεια της παρέμβασής του ανέφερε πως για να επιτευχθεί υπόλειμμα μικρότερο του 25% της εισερχόμενης ποσότητας είναι απαραίτητη η ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων, διαφορετικά θα οδηγηθούμε σε πολύ υψηλότερα ποσοστά που θα οδηγούνται στην ταφή, εντείνοντας ακόμη περισσότερο το ήδη υφιστάμενο πρόβλημα. Μάλιστα, πρότεινε να οριστεί από την Πολιτεία συγκεκριμένο πρόστιμο σε περίπτωση που τελικά το υπόλειμμα υπερβαίνει αυτό που έχει συμφωνηθεί στη σύμβαση. Κοινή διαπίστωση όλων ανεξαρτήτως των συμμετεχόντων, είναι πως η θερμική επεξεργασία των απορριμμάτων με παραγωγή ενέργειας είτε απευθείας, είτε μέσω των δευτερογενών προϊόντων SRF / RDF είναι η μόνη λύση που θα δώσει οριστική επίλυση στο πρόβλημα διαχείρισης των ΑΣΑ και είναι και απαραίτητη προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει θέσει η Αναθέτουσα Αρχή ως προς το υπόλειμμα προς ταφή. Δεδομένης της δυσχερούς οικονομικής συγκυρίας στην οποία βρίσκεται η χώρα μας, σύμφωνα με όλους τους ομιλητές, η συμμετοχή της Πολιτείας είναι απαραίτητη κατά το μέγιστο δυνατό ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της επένδυσης και να επιτευχθεί το χαμηλότερο ανταποδοτικό τέλος. Με τις προϋποθέσεις αυτές και ενθαρρύνοντας παράλληλα την ανακύκλωση στην πηγή και την κομποστοποίηση του οργανικού κλάσματος, είναι δυνατό να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει θέσει η χώρα μας ως προς τον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων, έπειτα από τη χρόνια και επιζήμια, για τη χώρα, καθυστέρηση της ανάπτυξης αλλά και εναρμόνισης της, στα Ευρωπαϊκά πρότυπα.


Ελληνικά Βραβεία Επιχειρήσεων για το Περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2011-2012

Προκρίθηκαν οι εταιρίες που διεκδικoύν μια διάκριση στα Ευρωπαϊκά Βραβεία

Σ

το πλαίσιο της διοργάνωσης των Ελληνικών Βραβείων Επιχειρήσεων για το Περιβάλλον 2011-2012, προκρίθηκαν, μετά από σχετική διαδικασία αξιολόγησης, οι ελληνικές επιχειρήσεις που διακρίνονται για τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις. Πιο συγκεκριμένα, την Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2011, συγκλήθηκε η αρμόδια Επιτροπή Αξιολόγησης, προκειμένου να εξετάσει τις προτάσεις των εταιριών που δήλωσαν συμμετοχή για τη φετινή βράβευση. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Προστασίας Περιβάλλοντος (ΠΑΣΕΠΠΕ), που συντονίζει για τέταρτη συνεχή φορά την απονομή των Ελληνικών Βραβείων Επιχειρήσεων για το Περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε συνεργασία με εκπροσώπους φορέων της Πολιτείας, κλαδικών και επιστημονικών φορέων, αξιολόγησαν τις συμμετοχές και ανέδειξαν τις εταιρίες που θα έχουν τη δυνατότητα να προταθούν και να διακριθούν ανάμεσα στις μεγαλύτερες εταιρείες της Ευρώπης, μέσω του θεσμού των European Business Awards for the Environment.

Οι τρεις κατηγορίες στις οποίες διαγωνίστηκαν οι υποψήφιες επιχειρήσεις είναι:

Α. Βραβείο Οργάνωσης και Διοίκησης (Management award for sustainable development)

Β. Βραβείο Προϊόντος (Product Award for sustainable development) Γ. Βραβείο Διεργασίας (Process award for sustainable development) Δ. Βραβείο Διεθνούς Επιχειρηματικής Συνεργασίας (International Business Cooperation award for sustainable development)

Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλώ απευθυνθείτε στο site του ΠΑΣΕΠΠΕ www.paseppe.gr και στην επίσημη ιστοσελίδα της Ε.Ε. www.ebae.eu ή επικοινωνήστε με την κα Ε. Καπράλου στα τηλ. 210 6896980-1 και 6947777281, email: kapralou@connective.gr, ή τον κ. Μ. Βασιλόπουλο στα τηλ. 6943470281, 6943470281, email: info@paseppe.gr, ή την κα Ελένη Πολυχρονοπούλου (Αντιπρόεδρο ΠΑΣΕΠΠΕ) στο τηλ. 210 4060000, email: info@paseppe.gr.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΣΕΠΠΕ Οι εταιρίες που προκρίθηκαν για τις περιβαλλοντικές τους δράσεις και θα συμμετάσχουν στα EUROPEAN BUSIΟ ΠΑΣΕΠΠΕ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων NESS AWARDS FOR THE ENVIRONMENT είναι οι εξής, κατ’ Προστασίας Περιβάλλοντος) αποτελεί το σωματείο – φορέα αλφαβητική σειρά: των επιχειρήσεων του κλάδου Προστασίας του Περιβάλλοντος. Μέλη του Συνδέσμου, που σήμερα ξεπερνούν τα 70, Στην πρώτη κατηγορία: ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΕΗ, είναι, σύμφωνα με το καταστατικό, όλα τα νομικά πρόσωπα BSH ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ, VITEX που δραστηριοποιούνται στον τομέα της Προστασίας του ΠεΣτη δεύτερη κατηγορία: FRIGOGLASS, NANO- ριβάλλοντος. Κύριοι σκοποί του ΠΑΣΕΠΠΕ είναι η διαφύλαξη PHOS, ROLCO-VIANIL, VITEX και η προαγωγή των κοινών επαγγελματικών συμφερόντων Στην τρίτη κατηγορία: ΑΡΓΩ, ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕ- των μελών του, στα πλαίσιο της εξυπηρέτησης του κοινωνιΛΑΙΑ, AMALIA HOTELS κού συνόλου, και η αναγνώριση και κατοχύρωση των δικαιωΣτην τέταρτη κατηγορία: J&P AVAX μάτων αυτών, καθώς και η προβολή και η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, που διέπει την άσκηση και ανάπτυξη των Η τελική κατάταξη των εταιριών για την απόσπαση του δραστηριοτήτων όλου του φάσματος προστασίας Περιβάλ1ου, 2ου 3ου και 4ου Βραβείου στην κάθε κατηγορία θα λοντος, ταυτόχρονα με την προσαρμογή της εθνικής νομοανακοινωθεί επίσημα στην Τελετή Βράβευσης που θα πραγ- θεσίας προς τις ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ματοποιηθεί τον Μάιο του 2012 στην Αθήνα. (www.paseppe.gr). ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

17


|

ΚΕΔΕ ΓΙΑ Ν/Σ ΥΠΕΚΑ:

Ναι στην ευθύνη για ΧΑΔΑ, όχι σε «τυφλά» πρόστιμα, λένε οι δήμοι

Α

ντίθετη είναι η ΚΕΔΕ με την πρόβλεψη που υπάρχει στο σχέδιο νόμου «για τη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία της οδηγίας 2008/99/ΕΚ για την ποινική προστασία του περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις», σύμφωνα με την οποία εφεξής τα πρόστιμα από τη συνέχιση λειτουργίας ΧΑΔΑ θα τα  πληρώνουν οι δήμοι από τους ΚΑΠ. Στις παρατηρήσεις της επί του σχεδίου νόμου, που κατατέθηκαν στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής από τον πρόεδρο της Επιτροπής Αειφόρου Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Χωροταξίας της ΚΕΔΕ Γιώργο Κοτρωνιά σχετικά με το θέμα τονίζονται τα εξής: «Στο άρθρο 44 αναφέρεται ότι τα πρόστιμα που επιβάλλονται στο ελληνικό κράτος για παράβαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα απόβλητα και τη συνέχιση λειτουργίας των ΧΑΔΑ μετακυλύονται στους ΟΤΑ και τα νομικά τους πρόσωπα που έχουν ευθύνη διαχείρισης και λειτουργίας τους και παρακρατούνται από τους ΚΑΠ. »Αυτό μπορεί εκ πρώτης όψεως να δείχνει ότι φέρνει την πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση προ των ευθυνών της, ηθικά είναι άδικο, αφού η διαχείριση των στερεών αποβλήτων είναι μία διαδικασία η οποία περιέχει πράξεις και αποφάσεις που ξεκινούν από το κράτος, τις περιφέρειες, διοικητικές και αιρετές και φθάνει στους δήμους και

τους φορείς τους. Ας αναρωτηθούμε με ποιο ηθικό δικαίωμα θα επιβληθεί πρόστιμο και μάλιστα περικόπτοντας τους ΚΑΠ για τα οικοδομικά απόβλητα όταν ουσιαστικά μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σαφές πλαίσιο. »Πως θα επιβληθεί πρόστιμο σ' ένα δήμο ο οποίος προωθεί την κατασκευή ΧΥΤΑ, ενώ ο όμορος δήμος αρνείται να δεχθεί τη νέα θέση επειδή βρίσκεται στα διοικητικά του όρια. »Λέμε ναι στη λογική της ανάληψης των ευθυνών όμως η παρακράτηση των ΚΑΠ που προβλέπονται στα άρθρο 44 αποτελεί ουσιαστικά τιμωρία των πολιτών αφού οι ΚΑΠ έχουν σχέση με τα λειτουργικά έξοδα και τις αμοιβές προσωπικού. »Το άρθρο πρέπει να αναδιατυπωθεί με τρόπο που να αποδίδει ευθύνη σ' αυτούς που με τις ενέργειες ή την παρακώλυση ευθύνονται για πρόστιμα που επιβάλλονται στη χώρα».

Ευθύνη για τη συλλογή, αποκομιδή,διάθεση απορριμμάτων Για το άρθρο 59, σημειώνεται ότι  «η Αυτοδιοίκηση θέλει η ευθύνη συλλογής, αποκομιδής και διάθεσης να παραμείνει στους ΟΤΑ. Οι ΟΤΑ όμως θέλουν να έχουν την δυνατότητα με συνεργασίες με ιδιώτες να βελτιώνουν τόσο το παραγόμενο αποτέλεσμα όσο και το κόστος. Τι δε θέλει η Αυτοδιοίκηση; Δε θέλει να αποδυναμωθούν οι υπηρεσίες της, να τα πάρουν όλα ιδιώτες και μετά από χρόνια,

μέσα από μονοπωλιακές καταστάσεις, να αυξηθεί το κόστος το οποίο θα επιβαρύνει τους δημότες».

Συμμετοχή των ΟΤΑ στην ποινική προστασία του περιβάλλοντος Η συμμετοχή των ΟΤΑ στην ποινική προστασία του περιβάλλοντος, τονίζει η ΚΕΔΕ,  φαίνεται να περιορίζεται μόνο στη δυνατότητα να παρίστανται ως πολιτικοί ενάγοντες στο Δικαστήριο, ανεξάρτητα αν έχουν υποστεί ζημία προς υποστήριξη κατηγορίας και μόνο (άρθρο 8 παρ. 7). Στο συγκεκριμένο προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο, θα μπορούσε να προβλέπεται η συνδρομή των ΟΤΑ σε περισσότερα στάδια, έτσι ώστε να καθίσταται περισσότερο ουσιαστική και αποτελεσματική η προστασία του περιβάλλοντος.

Ευθύνη φυσικών προσώπων Στο άρθρο 7 προσδιορίζεται και η ευθύνη των φυσικών προσώπων που κατέχουν ιθύνουσα θέση σε νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου για την τήρηση των διατάξεων του νόμου από τους υφισταμένους του και τιμωρείται ως υπουργός για κάθε πράξη ή παράλειψη ανεξάρτητα αν δεν συμμετείχε σ' αυτήν και υπαίτιοι ήταν υφιστάμενοί του. Κατ΄ αυτόν τον τρόπο, επισημαίνει η ΚΕΔΕ, «θα φτάσουμε στο σημείο να μην βρίσκουμε μέλη για τα συμβούλια και τις επιτροπές».

ΦοΔΣΑ Η ΚΕΔΕ πιστεύει  ότι όταν η κυβέρνηση

καταλήξει στην νομική τους μορφή (ανώνυμη ή σύνδεσμος) πρέπει να ενισχυθούν οικονομικά και να τους δοθεί η ευελιξία να στελεχωθούν με το απαιτούμενο προσωπικό.

Ανακύκλωση Σημειώνει πως είναι μία διαδικασία η οποία  κοστίζει στους δήμους και πρέπει να υπάρξει καθεστώς επιχορήγησης ανάλογα με τους στόχους που επιτυγχάνει ο κάθε δήμος (όπως γινόταν παλαιότερα).

Δημοτικό τέλος καθαριότητας Πιστεύει πως  πρέπει να συνδεθεί με το βάρος των στερεών αποβλήτων που παράγει ο πολίτης και θα πρέπει πρώτα πιλοτικά και κατόπιν γενικευμένα να αποτελέσει πρακτική ώστε τα δημοτικά τέλη καθαριότητας να συνδέονται με το βάρος και όχι με τα τετραγωνικά και το είδος χρήσης (κατοικία, αποθήκη κ.λπ.).

Ειδικό τέλος ταφής & Πράσινο Ταμείο Το ειδικό τέλος ταφής πάει στο Πράσινο Ταμείο και διατίθεται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων και έργων ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων. Η ΚΕΔΕ επαναλαμβάνει το αίτημα να συμμετέχει εκπρόσωπος της Αυτοδιοίκησης στο διοικητικό συμβούλιο του Πράσινου Ταμείου και να υπάρχει διαφανής και αναλογικός τρόπος εκταμίευσης του 95% στους ΟΤΑ για περιβαλλοντικά έργα. Πηγή: aftodioikisi.gr

Κουκουλόπουλος: Απέσυρε τη διάταξη για δ.σ. ΦοΔΣΑ Στην απόσυρση της παραγράφου 10 του άρθρου 2 του πολυνομοσχεδίου-σκούπα του υπουργείου Οικονομικών «Επείγουσες ρυθμίσεις που αφορούν την εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής πολιτικής 2012-2015» προχώρησε ο υφυπουργός Εσωτερικών Πάρις Κουκουλόπουλος. Η συγκεκριμένη παράγραφος αφορά στη συγκρότηση των διοικητικών συμβουλίων των ΦοΔΣΑ. Όπως είπε ο υφυπουργός, η συγκεκριμένη παράγραφος αποσύρεται και θα την επαναφέρει, αφού γίνει καλύτερη νομοτεχνική μελέτη, σε επόμενο νομοσχέδιο, πιθανώς στο πολυνομοσχέδιο-σκούπα του υπουργείου Εσωτερικών. Να σημειωθεί πως για τη συγκεκριμένη παράγραφο είχε προκύψει ενδοκυβερνητική κόντρα, με τη ΝΔ να κατηγορεί το ΠΑΣΟΚ για μικροκομματικά παιχνίδια. Πηγή: aftodioikisi.gr 18

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012


Στο ΕΣΠΑ η Βελτίωση των Δικτύων Ύδρευσης του Δήμου Αγιάς προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ με απόφαση του περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κ. Αγοραστός: «Έργο ζωής για την περιοχή του Δήμου Αγιάς»

Α. Γκουντάρας: «Με τη συνεργασία δίνουμε οριστικές λύσεις»

Β

ελτιώνονται τα δίκτυα ύδρευσης του Δήμου Αγιάς μετά από απόφαση του περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Κώστα Αγοραστού. Συγκεκριμένα το έργο «Βελτίωση των Δικτύων Ύδρευσης του Δήμου Αγιάς» προϋπολογισμού 1.650.000 € έχει ως στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και της ποσότητας του νερού σε δίκτυα ύδρευσης οικισμών του Δήμου. Όπως ανέφερε ο κ. Κ. Αγοραστός: «Το συγκεκριμένο έργο επειδή αφορά την ύδρευση, είναι ένα έργο ζωής για την περιοχή, που θα αναβαθμίσει την ποιότητα ζωής των κατοίκων και των παραθεριστών σε όλο το παραλιακό μέτωπο του Δήμου Αγιάς. Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι στον Δήμο Αγιάς υλοποιούμε ακόμα ένα έργο ύδρευσης ύψους 1,3 εκατ. ευρώ, με δεξαμενές ύδρευσης και αγωγούς μεταφοράς νερού, που σε συνδυασμό με το νέο έργο το οποίο εντάσσουμε σήμερα, ευελπιστούμε να δώσουν λύση στα ζητήματα ύδρευσης του Δήμου. Μέσα από συνέργειες και συ-

νεργασίες με όλους του φορείς έτσι και με το Δήμο Αγιάς, θα πετύχουμε απτά αποτελέσματα προς όφελος της τοπικής κοινωνίας». Από την πλευρά του ο δήμαρχος Αγιάς κ. Αντώνης Γκουντάρας ανέφερε: «Με σταθερή συνεργασία δίνουμε λύσεις σε χρονίζοντα προβλήματα της παραλιακής ζώνης της Π.Ε. Λάρισας αξιοποιώντας Ευρωπαϊκά και Εθνικά προγράμματα. Η τεχνογνωσία και η διάθεση για συνεργασία της Περιφέρειας Θεσσαλίας αποτελούν εχέγγυα για την

ένταξη και υλοποίηση σοβαρών παρεμβάσεων που θα ολοκληρώσουν τις απαραίτητες υποδομές του Δήμου μας». Το έργο αφορά στην ανόρυξη και αξιοποίηση 4 καινούριων υδρευτικών γεωτρήσεων εκ των οποίων μία στην Τοπική Κοινότητα Σκήτης, δύο στη Τοπική Κοινότητα Σκλήθρου και μία στον οικισμό Κουτσουπιάς της Τοπικής Κοινότητας Μελιβοίας. Επίσης θα κατασκευαστούν 2 τροφοδοτικοί αγωγοί, ο πρώτος από την θέση Ισιώματα έως την δεξαμενή Σκήτης

και ο δεύτερος από την γεώτρηση στη θέση Ισιώματα έως την δεξαμενή Ρακοποτάμου. Με το υπόψη έργο θα επιλυθεί οριστικά το πρόβλημα της ανίχνευσης υψηλών τιμών, άνω των επιτρεπόμενων ορίων σε αρσενικό. Το έργο εντάσσεται στον Άξονα Προτεραιότητας 4 «Αειφόρος Ανάπτυξη και Ποιότητα ζωής στη Θεσσαλία» του ΕΣΠΑ Θεσσαλίας και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Δημόσια διαβούλευση για του ελεγκτές δόμησης

Α

ναρτήθηκε για διαβούλευση το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης με τίτλο «Αριθμός ελέγχων ανά κατηγορία και είδος έργων και εργασιών δόμησης και διαδικασία ελέγχων Ελεγκτών Δόμησης» στην ιστοσελίδα http://www.opengov.gr/home/cate-

gory/users/minenv . Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι και την 3 Φεβρουαρίου 2012. Στη συγκεκριμένη Υπουργική Απόφαση, η οποία είναι απαραίτητη για την εφαρμογή του Ν. 4030/2011 «Νέος Τρόπος Έκδοσης Αδειών Δόμησης και Ελέγχου των Κατασκευών», περιγράφονται ο αριθμός

των ελέγχων που απαιτούνται για κάθε κατηγορία και είδος έργων και εργασιών δόμησης, το είδος και το αντικείμενο του ελέγχου ανά στάδιο και κατηγορία, ο τρόπος ορισμού του ελεγκτή δόμησης, καθώς και η διαδικασία ελέγχου που πρέπει να ακολουθηθεί. Η Υπουργική Απόφαση είναι κομβική στην εισαγωγή ελέγχου ως προ-

απαιτούμενο για την ολοκλήρωση οποιασδήποτε οικοδομής. Η τήρηση κοινών κανόνων ελέγχου συμβάλλει σημαντικά στην αποφυγή οποιουδήποτε είδους αυθαιρεσιών κατά τη δόμηση και συνεπώς, στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των πολιτών, αλλά και του αστικού και περιαστικού περιβάλλοντος.

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

19


|

Συνεδρίαση της Διυπουργικής Επιτροπής για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων Αττικής

Ο

Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΣΔΝΑ) και Περιφερειάρχης Αττικής, κ. Γιάννης Σγουρός, συμμετείχε στη συνεδρίαση της Διυπουργικής Επιτροπής για την Παρακολούθηση Εφαρμογής του Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 2012, υπό την Προεδρία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, κ. Θεόδωρου Πάγκαλου, και παρουσία του Επικεφαλής της Ομάδας Δράσης (Task Force) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, κ. Horst Reichenbach. Κατά τη συνεδρίαση της Διυπουργικής Αποβλήτων Περιφέρειας Αττικής. 2. Εξασφάλιση χρηματοδότησης και Επιτροπής συζητήθηκαν τα ακόλουθα: διαδικασίες εγγυήσεων για την υλοποίηση Α. Διαχείριση στερεών αποβλήτων των έργων (Αξιοποίηση κοινοτικών πόρων/ Αττικής Συνεισφορά ελληνικού Δημοσίου, Χρημα1. Εντοπισμός των απαιτούμενων ενερτοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα γειών για την υλοποίηση των έργων ΟλοΕπενδύσεων, Ιδιωτική χρηματοδότηση από κληρωμένων Εγκαταστάσεων Διαχείρισης δάνεια τραπεζών και ιδιωτών).

20

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

3. Δυνατότητες συνεργασίας των ελληνικών αρχών με την Ομάδα Δράσης (Task Force) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε θέματα διαχείρισης αποβλήτων. 4. Εναρμόνιση των έργων με το νέο θεσμικό πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων, όπως προκύπτει από τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Β. Διαχείριση υγρών αποβλήτων Αττικής. 1. Αξιολόγηση έργων δικτύων αποχέτευσης και εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων ως προς την ένταξή τους στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη». 2. Αντιμετώπιση περιπτώσεων έργων που προσκρούουν σε δυσκολίες. Ο Πρόεδρος του Δ.Σ του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής, κ. Γιάννης Σγουρός, επανέλαβε την πάγια θέση της Περιφέρειας Αττικής για άμεση και οριστική επίλυση του προβλήματος των Στερεών και Υγρών Αποβλήτων στην Ατ-

τική των 5 εκ. πολιτών, έκανε εκτενή αναφορά στα σοβαρά ζητήματα που προκύπτουν από τους Χώρους Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων (ΧΑΔΑ) στο λεκανοπέδιο αλλά και στη σημασία της σωστής λειτουργίας των εγκαταστάσεων του Συνδέσμου, που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Δεν παρέλειψε, ωστόσο, να επισημάνει τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ΕΣΔΝΑ λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ο Σύνδεσμος είναι μια νέα αφετηρία. Δεν πρέπει να φορτωθεί με τα βάρη του παρελθόντος. Η Κυβέρνηση πρέπει να ανταποκριθεί στα αιτήματά μας, ώστε προβλήματα, κυρίως οικονομικά και θεσμικά, να μην αποτελέσουν βαρίδια για τη λειτουργία του νέου Συνδέσμου. Χρειαζόμαστε ένα νέο ξεκίνημα και όλοι πρέπει να συμβάλλουμε σ’ αυτό. Tα σκουπίδια δεν είναι μόνο υπόθεση της Κεντρικής Διοίκησης αλλά, πρωτίστως, του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) και των Δήμων».


Η παραγωγή του ελαιολάδου στην Ελλάδα

Eνα σημαντικό γεωργικό προϊόν μ�� σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα Κωνσταντίνα Λιώλη Πρόεδρος NGA Consulting Χημικός Μηχανικός

διους, με στόχο την διασφάλιση της παραγωγής του ελαιολάδου καθώς και την διασφάλιση καθαρού περιβάλλοντος. Εκ των δύο υπολειμμάτων που απομένουν στα τριφασικά ελαιοτριβεία, το ένα ο ελαιόλαδο, ένα από τα σηέχει στερεά μορφή με ποσοστό υγρασίας μαντικότερα γεωργικά προπερίπου 50% κβ που κοινώς ονομάζεται ϊόντα της χώρας μας, τριφασικός πυρήνας. Το δεύτερο υπόδημιουργεί κατά την παραλειμμα είναι αμιγώς υγρό απόβλητο (κατσίγωγή του, περάν του βασικού γαρος) με ποσοστό στερεών που κυμαίνεται προϊόντος, διάφορες περιβαλλοντικές από 5%-8% κβ. επιπτώσεις με τα υπολείμματα ή τα Ο κατσίγαρος έχει έντονη όξινη οσμή, απόβλητα που απομένουν κατά την διαδικασία. Το παρόν άρθρο είναι το πρώτο από μια σειρά άρθρων που θα δημοσιευτούν στο περιοδικό που αφορά τον κύκλο παραγωγής ελαιολάδου, καθώς και των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο κλάδος του ελαιολάδου λόγω της πλημμελούς διαχείρισης των υπολειμμάτων και των αποβλήτων που απομένουν κατά την παραγωγή του. Βασικός στόχος της θεματολογίας είναι η διασφάλιση της παραγωγής του προϊόντος, δεδομένου ότι ο κύκλος παραγωγής του είναι άρρηκτα συνδεδεμένος, ιστορικά και οικονομικά, με την επιβίωση χιλιάδων ελαιοκαλλιεργητών και άλλων εμπλεκόμενων παραγόντων. Στην Ελλάδα κατά βάσει, υπάρχουν δύο τύποι ελαιοτριβείων για την παραγωγή ελαιείναι μαύρου χρώματος και εμπεριέχει μεολάδου, τα οποία ανάλογα με τον αριθμό γάλες ποσότητες οργανικού φορτίου που των ρευμάτων που παράγουν, ονομάζονται τον καθιστούν ακατάλληλο για ανεξέλεγκτη διφασικά (δύο ρευμάτων ή φάσεων), ή τριαπόρριψη άνευ περαιτέρω καθαρισμού ή φασικά (τριών φάσεων). επεξεργασίας. Ο τριφασικός πυρήνας είναι Τα κλασσικά φυγοκεντρικά τριών φάη βασική α’ ύλη που τα υφιστάμενα “κλασεων ελαιοτριβεία, παράγουν ως βασικό σικά” πυρηνελαιουργεία της χώρας, μετά προϊόν το ελαιόλαδο, και ως υποπροϊόν και την ξήρανσή του, τον διυλίζουν με εξάνιο απόβλητο, τον τριφασικό πυρήνα και τον για την αφαίρεση του δευτερογενούς ελαικατσίγαρο αντίστοιχα. Τα διφασικά, οικοόλαδου (πυρηνέλαιου) που εμπεριέχεται, λογικά κατά άλλους, ελαιοτριβεία παράγουν καταλήγοντας σε ένα ξηρό στερεό καύσιμο το ελαιόλαδο ως βασικό προϊόν, και ένα προϊόν που ονομάζεται πυρηνόξυλο. Όσον υπόλειμμα που απομένει κατά την παρααφορά τον κατσίγαρο, οι οποιεσδήποτε γωγή, τον διφασικό πυρήνα. Όπως θα προτεινόμενες διαδικασίες επεξεργασίας δούμε, και οι δύο τύποι ελαιοτριβείων δητου είναι είτε ιδιαίτερα ενεργοβόρες, και μιουργούν διάφορα περιβαλλοντικά προκατ’ επέκταση αντιοικονομικές στην εφαρβλήματα που οι αρμόδιοι φορείς και η μογή τους, είτε απαιτούν υψηλό κεφαλαιπολιτεία έχουν χρέος να στηρίξουν, ώστε να ουχικό και λειτουργικό κόστος με προταθούν εφικτές λύσεις από τους αρμόαποτέλεσμα καμία εξ αυτών να μη έχει προ-

Τ

χωρήσει σε εμπορική εφαρμογή, τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Κατά κανόνα το υγρό αυτό απόβλητο λόγω της ανύπαρκτης επεξεργασίας, καταλήγει ακατέργαστο σε παρακείμενους υδάτινους αποδέκτες, κτλ., δημιουργώντας σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα. Είναι γνωστό ότι πολλές ελαιουργικές εγκαταστάσεις, λόγω των δυσβάστακτων προστίμων που τους επιβάλλονται από του αρμόδιους φορείς, λόγω της παράνομης και ανεξέλεγκτης απόρριψης των υγρών αυτών αποβλήτων, εγκαταλείπουν

την ελαιουργική τους δραστηριότητα με αποτέλεσμα πολλές τέτοιες μονάδες να είναι πλέον εκτός λειτουργίας. Κατ’ επέκταση, η παραγωγή του ελαιολάδου με την μέθοδο των τριών φάσεων, λόγω της ανύπαρκτης επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων που παράγουν είναι στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, σε φθίνουσα κατάσταση με αποτέλεσμα να αντικαθιστάτε η μέθοδος αυτή με την μέθοδο των δύο φάσεων. Η μέθοδος των δύο φάσεων που επικαλούνται να επιλύσει τα εν λόγω προβλήματα, ανταποκρίνεται μεν στην εξάλειψη του κατσίγαρου, δημιουργεί όμως άλλα λειτουργικά προβλήματα λόγω της έλλειψης των κατάλληλων εγκαταστάσεων που έχουν την δυνατότητα να διαχειριστούν σε μεγάλες ποσότητες το υδαρές αυτό υποπροϊόν που παράγεται.

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι ιδιότητες του διφασικού πυρήνα διαφέρουν κατά πολύ (όχι μόνο στο αυξημένο ποσοστό υγρασίας) από αυτές του πυρήνα των τριών φάσεων. Η περιεκτικότητα του υπολείμματος αυτού σε υγρασία ανέρχεται έως 65% κβ, και λόγω της διαφορετικής και προβληματικής σύστασης του υλικού, τα κλασσικά πυρηνελαιουργεία της επικράτειας δεν το αποδέχονται σε μεγάλες ποσότητες με αποτέλεσμα να δημιουργείτε και σ’ αυτή την περίπτωση κίνδυνος σοβαρής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Ο κύκλος παραγωγής ελαιολάδου στη Ελλάδα, επί δεκαετίες τώρα συντηρεί οικονομικά πολλούς ελαιοκαλλιεργητές ώστε να επιβάλλεται επιτακτικά η ανάγκη ανεύρεσης αποτελεσματικών και ορθολογικών λύσεων επεξεργασίας των υποπροϊόντων και των υπολειμμάτων που παράγονται είτε κατά την διφασική, είτε κατά την τριφασική μέθοδο παραγωγής. Η συμμόρφωση αυτή απαιτείται ώστε ο ελαιουργικός κλάδος να εναρμονιστεί με τις ανάλογες διατάξεις της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας, οι οποίες με σειρά υφιστάμενων και επερχόμενων θεσμικών ρυθμίσεων απαιτούν την πλήρη οικολογική διαχείριση του κλάδου του λαδιού. Ένας άμεσος κίνδυνος, όσον αφορά την μη εναρμόνιση του κλάδου στην υφιστάμενη νομοθεσία, είναι η μη καταβολή των επιδοτήσεων που δίνονται σήμερα στους ελαιοπαραγωγούς, αλλά και επιπρόσθετες επιβολές αυστηρότερων προστίμων που ενδεχομένως να επιβληθούν στη χώρα μας. Βάσει των προαναφερθέντων οικονομικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων, θεωρείται απαραίτητο να αφιερωθεί ο ανάλογος χρόνος, μέσω μιας σειράς άρθρων στα οποία με την βοήθεια των αρμόδιων παραγόντων και ειδικών του κλάδου, να αναλυθούν τα προβλήματα λεπτομερώς, με αναφορά σε κατάλληλες, αποτελεσματικές, αλλά και οικονομικές τεχνολογίες, οι οποίες θα υποδείξουν την ορθολογική αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού με στόχο την διατήρηση της παραγωγής του σπουδαίου αυτού γεωργικού προϊόντος μας.

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

21


|

Απόβλητα - μια παρακαμπτήρια οδός προς τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη μείωση του κόστους

Σ

ύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, η πλήρης εφαρμογή της σχετικής με τα απόβλητα νομοθεσίας της ΕΕ θα είχε ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση 72 δις ευρώ ετησίως, θα προκαλούσε αύξηση του ετήσιου κύκλου εργασιών του ενωσιακού κλάδου διαχείρισης και ανακύκλωσης των αποβλήτων κατά 42 δις ευρώ και θα δημιουργούσε πάνω από 400.000 θέσεις εργασίας μέχρι το 2020. Οι παράνομες δραστηριότητες γύρω από τα απόβλητα στα κράτη μέλη καταλήγουν σε χαμένες ευκαιρίες οικονομικής ανάπτυξης, πλην όμως η ενίσχυση των εθνικών επιθεωρήσεων και η βελτίωση των γνώσεων για τη διαχείριση των αποβλήτων θα απέφερε μείζονες βελτιώσεις.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Janez Potočnik δήλωσε: «Χρειάζεται να θεωρήσουμε τα απόβλητα ως πόρο – και η ταφή πόρων στο έδαφος είναι κάτι παραπάνω από κοντόφθαλμη. Στην έκθεση αυτή εμφαίνεται ότι η διαχείριση και ανακύκλωση αποβλήτων μπορούν να συνεισφέρουν τα μέγιστα στην οικονομική ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Εάν η υφιστάμενη νομοθεσία εφαρμοζόταν κατάλληλα, θα αποφεύγαμε δαπανηρές εργασίες καθαρισμού, προβλήματα ρύπανσης και υγείας. Και ας μη ξεχνάμε ότι τα ανακυκλωμένα υλικά είναι φθηνότερα απ’ ό,τι τα «παρθένα» - και ότι μειώνουν τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και την εξάρτησή μας από τις εισαγωγές».

Η βελτίωση της εφαρμογής οδηγεί σε σημαντικά οφέλη Στη μελέτη διενεργείται μια εις βάθος ανάλυση των συνεπειών της καλύτερης εφαρμογής και καταδεικνύεται το μέγεθος των οφελών. Αναλύθηκε αριθμός μελετών περιπτώσεων στην Κύπρο, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες, ούτως ώστε να καταδειχθούν τα οικονομικά, χρηματοδοτικά και κοινωνικά οφέλη στα κράτη μέλη. Ο ενωσιακός κλάδος διαχείρισης και ανακύκλωσης των αποβλήτων είναι ήδη πολύ δυναμικός, αλλά παρέχει περισσότερες οικονομικές δυνατότητες με μεγάλες δυνατότητες επέκτασης. Το 2008, ο ετήσιος 22

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

κύκλος εργασιών, ύψους 145 δις ευρώ αντιστοιχούσε στο 1% περίπου του ΑΕΠ της ΕΕ και σε 2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Η συμμόρφωση με την πολιτική της ΕΕ θα συνέβαλλε στη δημιουργία ενός κλάδου με 2,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συνολικό ετήσιο κύκλο εργασιών ύψους 187 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το πρόβλημα είναι ότι υπερβολικά υψηλός αριθμός τιμών δεν αντανακλά το πραγματικό κόστος της διάθεσης αγαθών – εάν το αντανακλούσε, αυτό θα συνέβαλλε πρωτίστως στην πρόληψη της δημιουργίας απο-

βλήτ ω ν . Επιπλέον, πολλά κράτη μέλη στερούνται ακόμη κατάλληλης υποδομής για τη χωριστή συλλογή, ανακύκλωση και ανάκτηση. Η απουσία συστηματικού ελέγχου και μηχανισμών εφαρμογής αποτελεί ένα άλλο εμπόδιο, συνδυαζόμενο με την έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων σχετικών με τη διαχείριση των αποβλήτων.

Τέσσερα βασικά συμπεράσματα ·         Στη μελέτη συμπεραίνεται ότι χρειαζόμαστε περισσότερες γνώσεις σχετικά με τα απόβλητα. Πρέπει να συλλέγονται καλύτερης ποιότητας δεδομένα και να βελτιωθεί η συστηματική παρακολούθηση της έμπρακτης λειτουργίας των σχετικών νόμων. Εν προκειμένω έχει σημειωθεί κά-

ποια πρόοδος, με εδικόκέντρο δεδομένων για τα ��πόβλητα, το οποίο συνέστησε πρόσφατα η Eurostat. ·         Καλύτερη χρήση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και ευρύτερη χρήση οικονομικών μέσων όπως είναι η αύξηση του κόστους διάθεσης θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διασφάλιση της συμμόρφωσης και στην εξασφάλιση των αναγκαίων χρηματοδοτικών πόρων για τη διαχείριση των αποβλήτων. ·         Οι δυνατότητες παρακολούθησης και επιθεώρησης πρέπει να ενισχυθούν στα κράτη μέλη.

Αυτό συνεπάγεται μια ικανότητα ανεξάρτητου ελέγχου σε επίπεδο ΕΕ και, ενδεχομένως, κοινά πρότυπα επιθεώρησης. ·         Μια σχετικά συμφέρουσα οικονομική επιλογή για την ενίσχυση της παρακολούθησης της εφαρμογής σε επίπεδο ΕΕ θα μπορούσε να είναι η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και των δυνατοτήτων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ). Η επιλογή αυτή θα συνεπαγόταν μικρότερο διοικητικό κόστος απ’ ό,τι η δημιουργία ενός νέου οργανισμού για τα απόβλητα. Επόμενα βήματα Τα συμπεράσματα της μελέτης θα συζητηθούν και θα αναλυθούν από την Επιτροπή. Θα χρησιμοποιηθούν ως βάση για την ανάπτυξη ενός ισόρροπου μείγματος οικονομικών και νομικών μέσων, όπως προτείνεται στον χάρτη πορείας για μια αποδο-

τική – από πλευράς πόρων – Ευρώπη – και στη θεματική στρατηγική για την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων. Οι εν λόγω στρατηγικές ενθαρρύνουν τις οικονομικές και νομικές πρωτοβουλίες, όπως είναι οι φόροι ή οι απαγορεύσεις υγειονομικής ταφής, η επέκταση των συστημάτων «ευθύνης των παραγωγών» και η θέσπιση συστημάτων του τύπου «πλήρωσε ανάλογα με αυτά που απορρίπτεις».

Ιστορικό Η οικονομία της ΕΕ χρησιμοποιεί 16 τόνους υλικών ανά άτομο και ετησίως, εκ των οποίων 6 τόνοι καθίστανται απόβλητα, και οι μισοί από αυτούς καταλήγουν στους χώρους υγειονομικής ταφής. Πολλά κράτη μέλη στηρίζονται κυρίως στους χώρους υγειονομικής ταφής για τη διαχείριση των αποβλήτων. Η κατάσταση αυτή εξακολουθεί να υφίσταται, παρ’ όλη την υφιστάμενη περί αποβλήτων ενωσιακή νομοθεσία και είναι μη βιώσιμη. Ο χάρτης πορείας για την απόδοση των πόρων της Επιτροπής καθορίζει ορόσημα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι τα απόβλητα θα τυγχάνουν, μέχρι το 2020, διαχείρισης ως πόρου, μέσω της αναθεώρησης της πρόληψης, της επαναχρησιμοποίησης, της ανακύκλωσης, της ανάκτησης και της θέσπισης στόχων για την απομάκρυνσή τους από τους χώρους υγειονομικής ταφής, καθώς και μέσω της ανάπτυξης αγορών δευτερογενών και ανακυκλωμένων υλικών.

Για περαιτέρω πληροφορίες Εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ περί αποβλήτων για την πράσινη ανάπτυξη (μελέτη): http://ec.europa.eu/environment/w aste/index.htm Συγκριτικές στατιστικές για τις εργασίες διαχείρισης των αποβλήτων στα κράτη μέλη της ΕΕ: http://www.eea.europa.eu/soer/synthesis/synthesis/chapter4.xhtml Έκθεση του 2011 για τη θεματική στρατηγική σχετικά με την πρόοδο στην πρόληψη της παραγωγής και ανακύκλωσης αποβλήτων: http://ec.europa.eu/environment/waste/strategy.htm Υπεύθυνοι­επικοινωνίας: Joe Hennon (+32­2­295­35­93) Monica Westeren (+32­2­299­18­30)


|

Σημεία ομιλίας Υπουργού ΠΕΚΑ Γιώργου Παπακωνσταντίνου, στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Προστασίας Περιβάλλοντος

Προχωρεί το σ.ν για ποινική προστασία του περιβάλλοντος

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, υχαριστώ για τη πρόσκληση. Είναι και δική μου επιθυμία και την έχω εκφράσει πολλές φορές να ενημερώνουμε σε κάθε ευκαιρία τις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής για ζητήματα που είναι πολύ σημαντικά για τους πολίτες και την ποιότητα ζωής, αλλά και την ανάπτυξη στην χώρα μας και απαιτούν σίγουρα ευρύτερη συνεννόηση. Και με αυτή την έννοια είναι σημαντικό να συζητάμε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά προβλήματα στην Βουλή. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε και να θυμίζουμε ότι υπάρχουν πολλά θέματα που αυτή η πολιτεία καλείται να αντιμετωπίσει. Θέματα που έχουν να κάνουν με τον παρόν και το μέλλον, που σχετίζονται άμεσα με την υγεία, την ευημερία και την

Ε 24

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

πρόοδο των πολιτών. Και σε αυτή την κατεύθυνση θέλω να επισημάνω ότι το ΥΠΕΚΑ από τη σύστασή του δύο και κάτι χρόνια πριν έθεσε ως στόχο να θέσει ως προϋπόθεση και ως βάση της ανάπτυξης στην χώρα μας το περιβάλλον. Οι προκλήσεις είναι πολλές, οι καιροί δύσκολοι, όμως, παρά τις δυσκολίες, φυσικά και με καθυστερήσεις και πολλά προβλήματα πόρων και συντονισμού, θεωρώ ότι το ΥΠΕΚΑ έχει καταφέρει να παρουσιάσει ένα πολύ σημαντικό έργο και έχει έναν πολύ πλούσιο απολογισμό για την τελευταία διετία. Έρχομαι στα θέματα που θέλουμε να παρουσιάσουμε σήμερα: για τον Ασωπό, τον Πηνειό και τη λίμνη Κάρλα. Αυτό που θέλουμε είναι να απαντήσουμε όσο γίνεται πιο λεπτομερώς στο βα-

σικό ζητούμενο της πρόσκλησης του Προέδρου της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος, που είναι οι δράσεις και οι ενέργειες του ΥΠΕΚΑ, αλλά και είμαστε έτοιμοι - τόσο εγώ όσο και οι αρμόδιοι Ειδικοί Γραμματείς του Υπουργείου - να παρουσιάσουμε και να συζητήσουμε τα επόμενα βήματα μας.

ΑΣΩΠΟΣ Είναι γνωστό ότι στην ευρύτερη περιοχή του Ασωπού, λειτουργούν περισσότερες από 1.000 μονάδες βιομηχανικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας, (μεγάλες βιομηχανίες μεταλλουργίας, αλουμινοβιομηχανίας, βυρσοδεψεία, βαφεία, φινιριστήρια υφασμάτων και βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων), χωρίς ωστόσο η περιοχή να είναι χαρακτηρισμένη ως «βιο-

μηχανική ζώνη».  Με άλλα λόγια, στην περιοχή δημιουργήθηκε ένα «άτυπο» βιομηχανικό πάρκο, χωρίς υποδομές και έλεγχο για την απόρριψη των ανεπεξέργαστων υγρών, αποβλήτων, τόσο  στον Ασωπό και  στους παραπόταμους του, όσο και απ’ ευθείας στον υδροφόρο ορίζοντα μέσω γεωτρήσεων και φρεάτων. Η υπόθεση της περιβαλλοντικής ρύπανσης στα νερά του Ασωπού δημοσιοποιήθηκε τον Αύγουστο  του 2007, όταν μετρήσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους, και άλλων διαπιστευμένων εργαστηρίων, ανίχνευσαν την παρουσία μεταξύ άλλων και εξασθενούς χρωμίου στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής. Η ρύπανση συνίσταται στην παρουσία βαρέων μετάλλων (ολικού χρωμίου, εξασθενούς χρωμίου, νικελίου, αρσενικού, μό-


|

λυβδου και άλλων), καθώς και νιτρικών, αρκετές φορές πάνω από τις παραμετρικές τιμές που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία για την ποιότητα νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (οδηγία 98/83/ΕΚ ΚΥΑ Υ2/2600/2001 ΦΕΚ 892 Β 11701). Το θέμα «Ασωπός» κηρύχθηκε από το πρώην Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (νυν Υ.ΠΕ.Κ.Α.) ως περίπτωση «Ειδικής Εθνικής Παρέμβασης» και έδωσε εντολή στην Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) να προβεί στη διενέργεια επιθεωρήσεων και ελέγχων. Η ουσία, ωστόσο, της λύσης του προβλήματος δεν μπορεί να περιορισθεί στην καταστολή αλλά να επεκταθεί και στην εφαρμογή δράσεων και υλοποίηση έργων που:

Πρώτα από όλα διασφαλίζουν τη δημόσια υγεία Αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις πηγές μεγάλης ρύπανσης Βασίζονται στην εγγενή στη νομοθεσία μας “αρχή της πρόληψης”. Η ουσιαστική - κατά τη γνώμη μας ανταπόκριση της πολιτείας στο θέμα του Ασωπού ήρθε μόλις στις αρχές του 2010. Στις 8 Φεβρουαρίου 2010, η τότε Υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής παρουσίασε στα Οινόφυτα το πρόγραμμα του υπουργείου για τη διαχείριση της περιβαλλοντικής κρίσης στον Ασωπό, οι βασικοί στόχοι του οποίου είναι: Η εξασφάλιση ασφαλούς νερού Η θεσμική θωράκιση της ευρύτερης περιοχής Ο αποτελεσματικός έλεγχος των πηγών ρύπανσης (βιομηχανικών, αστικών, αγροτικών) με στόχο την ελαχιστοποίηση των απορριπτόμενων φορτίων Η εντατικοποίηση των ελέγχων Η διερεύνηση έργων αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει συσσωρευτικά δημιουργηθεί Η χωρική οργάνωση της περιοχής Ο ίδιος έχω επισκεφθεί την περιοχή και έχω ενημερωθεί από τον Δήμαρχο Ταναγραίας και τους αρμόδιους φορείς της περιοχής για τα προβλήματα. Από κοντά συζητήσαμε την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε κάποιους τομείς, αλλά και την υστέρηση που υπάρχει στην επίλυση κάποιων ζητημάτων. Το ΥΠΕΚΑ έχει ήδη προωθήσει και θα ολοκληρώσει όλες τις αναγκαίες ενέργειες (θεσμικά και ελεγκτικά μέτρα, έργα υποδομών) για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ρύπανσης στην περιοχή του Ασωπού και την υλοποίηση του προγράμματος παρακολούθησης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής πρόκλησης στην περιοχή Οινοφύτων. 26

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

Ειδικότερα, στο πλαίσιο εφαρμογής του Προγράμματος έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη οι ακόλουθες δράσεις. Έργα άμεσης προτεραιότητας για την εξασφάλιση ασφαλούς πόσιμου νερού στους κατοίκους: Σε στενή συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, την Περιφέρεια και τις τοπικές Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης και τους ΟΤΑ έχουν δρομολογηθεί οι απαιτούμενες ενέργειες για την ασφαλή υδροδότηση των κατοίκων της περιοχής με καθαρό πόσιμο νερό και  έχουν εξασφαλισθεί οι απαιτούμενοι για το σκοπό αυτό πόροι. Ειδικότερα:   Τα Οινόφυτα ήδη τροφοδοτούνται με νερό του Μόρνου. Ολοκληρώθηκαν από την ΕΥΔΑΠ οι μελέτες και τα τεύχη δημοπράτησης για τα απαιτούμενα έργα αναβάθμισης του διυλιστηρίου των Οινοφύτων και μεταφοράς νερού από τον Μόρνο, μέσω του διυλιστηρίου Θηβών, σε κοινότητες περιοχής (Νεοχωράκι, Ελαιώνας). Μετά την ολοκλήρωση των μελετών και τευχών δημοπράτησης η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ενέταξε τα σχετικά έργα για χρηματοδότηση, με φορέα υλοποίησης την ΔΕΥΑ Θήβας. Η χρηματοδότηση των έργων γίνεται από το ΥΠΕΚΑ (ΕΠΠΕΡΑΑ) με  πιστώσεις που έχουν ήδη εκχωρηθεί στην Περιφέρεια. Έχει ήδη αναδειχθεί ανάδοχος.

Θεσμική θωράκιση: Εκδόθηκε η ΚΥΑ υπ. αριθμ. 20488/ 1905-2010 (ΦΕΚ 749 Β/31-05-2010) “Καθο-

ρισμός Ποιοτικών Περιβαλλοντικών Προτύπων στον ποταμό Ασωπό και Οριακών Τιμών Εκπομπών υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη λεκάνη απορροής του Ασωπού”, με την οποία καθορίζονται αυστηρά ποιοτικά όρια τόσο για τον Ασωπό όσο και για τις εκπομπές των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων της περιοχής. Με τη θεσμική αυτή ρύθμιση Καταργήθηκαν αναχρονιστικές διατάξεις, βάσει των οποίων οι βιομηχανίες της περιοχής μπορούσαν να διαθέτουν τα υγρά απόβλητά τους στον Ασωπό Καταργήθηκε η Κοινή Νομαρχιακή Απόφαση 19649/1979 (ΦΕΚ 1136/Β) με την οποία ο Ασωπός ορίζεται ως αγωγός διάθεσης των βιομηχανικών αποβλήτων στον Ευβοϊκό Το βάρος της δαπάνης διενέργειας δειγματοληψίας και εργαστηριακής ανάλυσης των δειγμάτων για τη διαπίστωση της τήρησης των θεσμοθετημένων αποδόθηκε στην ελεγχόμενη δραστηριότητα Εκδόθηκε η Α.Π. οικ.106072/ 23-082010 σχετική   Ερμηνευτική Εγκύκλιος Υπουργού ΠΕΚΑ: «Διευκρινήσεις σχετικά με την ορθή εφαρμογή της ΚΥΑ 20488/1905-20140», με στόχο την ουσιαστική και ορθή εφαρμογή των επιταγών της εν λόγω ΚΥΑ. Εκδόθηκε η ΚΥΑ “Συμπλήρωση της οικ. 19652/1906/1999 κοινής Υπουργικής Απόφασης με θέμα “Προσδιορισμός των νερών που υφίστανται νιτρορρύπανση γεωργικής προέλευσης – Κατάλογος ευπρόσβλητων ζωνών, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 αντίστοιχα του άρ-

θρου 4 τη ςυπ. Αριθμ. 16190/1335/1997 Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Β 519) όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει” με την οποία χαρακτηρίζεται η λεκάνη του Ασωπού ως ευπρόσβλητη σε νιτρορύπανση περιοχή και διαμορφώνεται κατάλληλο αγροπεριβαλλοντικό πρόγραμμα μέτρων, σε εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας περί νιτρορύπανσης γεωργικής προέλευσης. Με το σχέδιο νόμου που συζητάμε αυτές τις μέρες στην Επιτροπή αυτή, για την Ποινική Προστασία του περιβάλλοντος, ενισχύεται περαιτέρω η έννοια και η εφαρμογή της ποινικής ευθύνης. Παράλληλα με την οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη (ενσωματώθηκε στο εθνικό μας δίκαιο με το ΠΔ 148/2009) το θεσμικό αυτό πλαίσιο ενισχύει, με απόλυτο τρόπο, την εφαρμογή της αρχής “ο ρυπαίνων πληρώνει”, αλλά και των αρχών της πρόληψης και της προφύλαξης για μια πιο ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Αυτό μεταξύ άλλων σημαίνει και την άμεση λήψη μέτρων πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς, το κόστος των οποίων βαρύνει πλέον τους ρυπαντές

Εντατικοποίηση των ελέγχων: Από το 2004 έως το 2010 έχουν γίνει 194 έλεγχοι στην περιοχή και έχουν εκδοθεί 146 πράξεις βεβαίωσης παράβασης. Το συνολικό ύψος των προστίμων που έχουν επιβληθεί ξεπερνούν τα 5 εκατομμύρια


Με τον Director of the Institute for energy & transport of the joint research centre, Giovanni de Santi στο περιθώριο της συνάντηση στο ΥΠΕΚΑ

ευρώ. Το 2011 ελέγχθηκαν περισσότερες ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων: από 30 δραστηριότητες, ενώ ορισμένες μεγάλες βιομηχανίες επανελέγχθηκαν ως Έχουν ενταχθεί προς τον βαθμό συμμόρφωσής τους στις στο ΕΠΠΕΡΑΑ: περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Εκτός από την Έργα αποχέτευσης και βιολογικοί εισήγηση προστίμων ύψους άνω του ενός καθαρισμοί 24 οικισμών εκατομμυρίου ευρώ, δόθηκαν συστάσεις Έργα ύδρευσης 9 οικισμών και κατευθύνσεις για περαιτέρω συμμόρΣυνολικού προϋπολογισμού 170 φωση. εκ ευρώ. Στόχος μας δεν είναι η εξόντωση των Έργα που σαφώς αποφορτίζουν την βιομηχανιών και των επιχειρήσεων της πε- περιοχή από πρόσθετες εστίες ρύπανσης ριοχής, αλλά η συμμόρφωση και η πρό- και που αναβαθμίζουν την ποιότητα των ληψη. υδάτων και την ποιότητα της ζωής των καΓι αυτό και όλο το Πρόγραμμα για την τοίκων. προστασία του Ασωπού υποστηρίζεται και Σε συμμόρφωση με τη νέα αυστηρή από συγκεκριμένα έργα για την ανάπτυξη νομοθεσία αρκετές, κυρίως από τις μεγατων αναγκαίων υποδομών. λύτερες, βιομηχανίες της περιοχής βρίΣημειώνεται ότι, δεδομένης της καθυ- σκονται στη διαδικασία αναβάθμισης των στέρησης δημιουργίας του Γραφείου Επι- μονάδων επεξεργασίας των υγρών τους θεωρητών Περιβάλλοντος Οινοφύτων, που αποβλήτων. Είναι ωστόσο, σε εκκρεμότητα είχε εξαγγελθεί (ελλείψει θεσμικού πλαι- ένα πολύ σημαντικό έργο που πρέπει να σίου) με τον νόμο 4014/2011 (για την Πε- υλοποιηθεί για να μπορέσει να αντιμετωριβαλλοντική Αδειοδότηση) συστάθηκε πιστεί συνολικά το πρόβλημα της βιομηχαΣ νέος Τομέας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος νίας που καλείται και πρέπει με κάθε τρόπο στην ΕΥΕΠ με χωρική αρμοδιότητα στην να συμμορφωθεί. Και αναφέρομαι στο Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, με έδρα τα έργο της κεντρικής μονάδας επεξεργασίας Οινόφυτα, ο οποίος βρίσκεται υπό συγκρό- των βιομηχανικών αποβλήτων. τηση και στελέχωση. Το έργο αυτό απαιτεί μια επένδυση για Έργα στην ευρύτερη περιοχήΕυθύμιος για Ο.τηνΒιδάλης, του όλες Συμ- οι δυνατότητες οποία Πρόεδρος εξετάζονται την αναβάθμιση των υποδομών χρηματοδότησης σε στενή συνεργασία κυβ

ρίως με τον ΣΕΒ και την ΕΥΔΑΠ. Η επένδυση αυτή θεωρούμε ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά κύριο λόγο με ιδιωτικά κεφάλαια δεδομένου ότι πρόκειται για επιχειρηματική δραστηριότητα. Υπάρχουν, ωστόσο, αντικειμενικές δυσκολίες στην εξεύρεση επενδυτή σε αυτή την φάση της οικονομικής συγκυρίας. Με δεδομένη τη σημασία ενός τέτοιου έργου για την οριστική επίλυση προβλημάτων της περιοχής, αλλά και την απουσία άλλων αναγκαίων υποδομών το ΥΠΕΚΑ εξετάζει όλες τις δυνατότητες υποβοήθησης αυτής της επένδυσης.

Αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημιάς: Το ΥΠΕΚΑ προτίθεται να προωθήσει το δύσκολο εγχείρημα της σταδιακής αποκατάστασης της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που έχει προκληθεί. Για το σκοπό αυτό: Έχουμε διερευνήσει την έκταση της υποβάθμισης και τη δυνατότητα εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων αποκατάστασης. Έχει ολοκληρωθεί η προκαταρκτική σχετική επεξεργασία, στόχος της οποίας είναι ο προσδιορισμός και ιεράρχηση των σκόπιμων ενεργειών και η διαμόρφωση

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

27


|

συγκεκριμένων και εφικτών προγραμμάτων αποκατάστασης, τα οποία εν συνεχεία θα ενταχθούν για χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.                                    Έχει ειπωθεί πολλές φορές - και ίσως έχει παρεξηγηθεί αλλά είναι μια πραγματικότητα - ότι η μέτρηση της ποσότητας του χρωμίου, γύρω από τα διεθνώς (στην περίπτωσή μας Ευρωπαϊκά) αποδεκτά επίπεδα δεν είναι τεχνικά μία εύκολη υπόθεση. Πιστεύουμε ότι οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας κάνουν όσο καλύτερα μπορούν τη δουλειά τους για την παροχή των αρτιότερων και ασφαλέστερων μετρήσεων. Ως ΥΠΕΚΑ στηρίζουμε με ό,τι μέσο διαθέτουμε την πρόοδο σε αυτό τον τομέα. Μέσω της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων το ΥΠΕΚΑ συμμετέχει στην ερευνητική δράση του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+2010 με τίτλο “Χρώμιο στα υπόγεια νερά της λεκάνης του Ασωπού: τεχνολογίες και μέτρα αποκατάστασης” (LIFE10 ENV/GR/000601). Το έργο συνολικού προϋπολογισμού 2,7 εκατομμυρίων ευρώ έχει διάρκεια 4 έτη (20112015). Στο έργο αυτό συμμετέχει και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και το Πολυτεχνείο Κρήτης. Στόχος είναι ο καθορισμός ανώτερων αποδεκτών τιμών για το χρώμιο στα υπόγεια υδατικά συστήματα της λεκάνης απορροής Ασωπού σε εφαρμογή των διατάξεων της Οδηγίας για την προστασία των υπογείων υδάτων. Στο πλαίσιο του έργου θα εφαρμοστούν κατάλληλες τεχνολογίες επεξεργασίας για τον έλεγχο των υψηλών συγκεντρώσεων του ολικού και εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια ύδατα.

Χωρικός σχεδιασμός και οργάνωση της περιοχής: Ένα πολύ σημαντικό βήμα για την περιοχή - ειδικά στην απουσία αρχικού σχεδίου για τη δημιουργία της Βιομηχανικής Περιοχής - είναι ο καθορισμός χρήσεων γης και οριοθέτηση των βιομηχανικών ζωνών, στο πλαίσιο της εκπόνησης των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων των Δήμων:

Θήβας Σχηματαρίου Αυλίδας σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των Ειδικών Χωροταξικών Σχεδίων και των στόχων που τέθηκαν στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τη διαχείριση του περιβαλλοντικού κινδύνου της ευρύτερης περιοχής. Τα ΓΠΣ αυτά ολοκληρώθηκαν σε συνεργασία με το ΥΠΕΚΑ και έτσι διαθέτουμε σήμερα μια οργάνωση των βιομηχανικών περιοχών κατά τον πλέον αξιόπιστο τρόπο. Η αρμόδια υπηρεσία (ΔΙΠΕΧΩ) προκει28

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

μένου να χωροθετήσει νέες βιομηχανίες εντός της λεκάνης του Ασωπού εφαρμόζει τις κατευθύνσεις του «Ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τη βιομηχανία και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού», καθώς και των ΓΠΣ που έχουν ήδη εγκριθεί. Επιπρόσθετα, για την περιοχή των Οινοφύτων, που δεν έχει ακόμη ΓΠΣ, και μέχρι την ολοκλήρωση της Ειδικής Χωρικής Παρέμβασης (ΠΕΧΠ), η διαχείριση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων ρυθμίζεται με το πλαίσιο της υπό θεσμοθέτησης Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) Οινοφύτων. Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει τις δυνατότητες υποστήριξης του Δήμου Τανάγρας προκειμένου να ανατεθεί άμεσα η εκπόνηση και του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου που εκκρεμεί. Τέλος, για το βασικό θέμα της οργάνωσης της βιομηχανικής περιοχής συνεργαζόμαστε με το αρμόδιο Υπουργείο Ανάπτυξης για την υλοποίηση Επιχειρηματικών Βιομηχανικών Πάρκων στην περιοχή.

Υιοθέτηση σχεδίου για την ορθή διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων: Το ΥΠΕΚΑ βρίσκεται σε διαδικασία εκπόνησης νέου Εθνικού σχεδιασμού Διαχείρισης Επικινδύνων Αποβλήτων. Για την υλοποίηση του νέου Εθνικού Σχεδιασμού έχει προκηρυχτεί και ανατεθεί η εκπόνηση υποστηριχτικής μελέτης για την χωροθέτηση των ΧΥΤΕΑ και εγκαταστάσεων επεξεργασίας ΕΑ εντός επικρατείας. Το ΥΠΕΚΑ αυτή την περίοδο είναι στο στάδιο του προσδιορισμού των κατάλληλων περιοχών για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και την τελική διάθεση των επικινδύνων αποβλήτων, μετά την παραλαβή των πρώτων παραδοτέων από τον ανάδοχο ΕΠΕΜ Α.Ε του έργου «Μελέτη για τον Προσδιορισμό Κατάλληλων Περιοχών για Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας και Τελικής Διάθεσης Επικινδύνων Αποβλήτων». Αποτελεί προτεραιότητα, με βάση τον υπό εκπόνηση νέο Εθνικό Σχεδιασμό, η δρομολόγηση της χωροθέτησης και πραγματοποίησης των απαιτούμενων εγκαταστάσεων διαχείρισης επικινδύνων απόβλητων για την οριστική και διαρκή λύση του ζητήματος της ορθής διαχείριση τους. Με τον τρόπο αυτό θα περιορισθεί το φαινόμενο της παράνομης απόρριψης επικίνδυνων αποβλήτων σε ρέματα, λατομεία, δάση και αλλού και θα αντιμετωπισθεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο το πρόβλημα της σημειακής ρύπανσης.

Ομιλία στο Επενδυτικό Φόρουμ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων

Νέα μέτρα: Κατά την παρακολούθηση την επίτευξη των ορίων και ποιοτικών παραμέτρων για την απόρριψη υγρών βιομηχανικών αποβλήτων σύμφωνα με την ΚΥΑ του Ασωπού, διαπιστώθηκε ελλιπής συμμόρφωση των βιομηχανιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που χορηγήθηκαν από τις αρμόδιες αδειοδοτούσες υπηρεσίες, έως σήμερα μόνο το 50% εξ αυτών έχει συμμορφωθεί (30 μονάδες), ενώ, σύμφωνα με την εν λόγω ΚΥΑ όφειλαν να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία τροποποίησης των ΑΕΠΟ τους, έως το τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2011 Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει εκ νέου προτάσεις του ΣΕΒ και του Συνδέσου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας σχετικά με τις προϋποθέσεις επίτευξης των στόχων της εν λόγω ΚΥΑ. Ειδικότερα συζητούνται ζητήματα παροχής νερού καλής ποιότητας για :

αστική χρήση, για τη βιομηχανία και την άρδευση, Εξετάζει, επιπρόσθετα, την υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης πρότασης για τη δημιουργία μιας κεντρικής μονάδας επεξεργασίας των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων, το μεγαλύτερο μέρος του κό-

στους της οποίας θα επιμερισθούν οι βιομηχανίες που είναι συνυπεύθυνες για τη ρύπανση.

Προσωρινή διάθεση υγρών βιομηχανικών αποβλήτων: Το ΥΠΕΚΑ εξετάζει επίσης πρόταση της ΕΥΔΑΠ, σχετικά με τη δυνατότητα διάθεσης των υγρών αποβλήτων ορισμένων μικρών μονάδων, με σαφές, προσωρινό χαρακτήρα, στην εγκατάσταση επεξεργασίας της Μεταμόρφωσης μέσω μεταφοράς με βυτιοφόρα σε συνεργασία με το αρμόδιο ΥΠΥΜΕΔΙ. Σχετικά με την παραπάνω πρόταση επισημάνθηκε η ανάγκη για την περαιτέρω διερεύνηση της δυνατότητας εφαρμογής της, καθώς επίσης ότι απαιτείται η διαμόρφωση ενός καθ’ όλα αξιόπιστου συστήματος μεταφοράς και απόρριψης υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη Μεταμόρφωση μέσω συστήματος διαπίστευσης της όλης διαδικασίας, και ελέγχου του κόστους, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΥΔΑΠ μπορεί να δεχθεί στη Μεταμόρφωση έως 500-600 βυτιοφόρα την ημέρα.

ΚΑΡΛΑ Η επαναδημιουργία της λίμνης, ένα


κατ εξοχή περιβαλλοντικό έργο, αφορά στη επαναδημιουργία μίας μεγάλης υγροτοπικής έκτασης (λίμνης περιβαλλόμενης από ζώνες ειδικής διαχείρισης) και περιλαμβάνει έργα δημιουργίας της λίμνης, συμπληρωματικά έργα, έργα περιβαλλοντικής ανάδειξης, έργα κατασκευής αρδευτικών δικτύων. Να υπενθυμίσουμε ότι η λίμνη είχε αποξηρανθεί το 1962. Συνολικά περιλαμβάνει την κατασκευή των εξής:

• Τεχνητή λίμνη μέσου βάθους 4,5 m και έκτασης 38.000 στρ. • Συλλεκτήρες για την τροφοδοσία της λίμνης • Αντλιοστάσια ομβρίων υδάτων • Έργα υδροδότησης από χειμερινά νερά Πηνειού • Υγροβιότοπος (καθαρισμός υδάτων πριν την είσοδο στη λίμνη ) • Έργα οικοτουριστικής ανάπτυξης • Έργα ορεινής υδρονομίας • Έργα μεταφοράς νερού από τη λίμνη προς τις γειτνιάζουσες πεδινές περιοχές • Αρδευτικά έργα

και η Περιοχή Ταμιευτήρων Πρώην Λίμνης Κάρλας) Στις ευπρόσβλητες Ζώνες σε Νιτρορρύπανση (Η λίμνη Κάρλα εντάσσεται στο Πεδίο Θεσσαλίας με βάση το Πρόγραμμα Δράσης) Στο πλαίσιο της τυπολογίας και του χαρακτηρισμού των επιφανειακών υδατικών συστήματα βάση της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ: Η λίμνη Κάρλα κατατάσσεται στα Ιδιαιτέρως Τροποποιημένα Υδατικά Συστήματα, διότι ο χαρακτήρας του σώματος μεταβλήθηκε ουσιαστικά λόγω υδρομορφολογικών αλλοιώσεων από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Επιπλέον, έχουν οριοθετηθεί 2 τάφροι ως Τεχνητά Υδατικά Συστήματα και τα οποία σχετίζονται με τη λίμνη Κάρλα. Το ΥΠΕΚΑ, έχει την ευθύνη: Για την εκπόνηση και παρακολούθηση της εφαρμογής της Διαχειριστικής Μελέτης (τα πρώτα αποτελέσματα της οποίας έχουν ήδη τεθεί σε διαβούλευση) και Για την έκδοση και παρακολούθηση του Προεδρικού Διατάγματος προστασίας της ευρύτερης περιοχής (Κάρλας-Μαυροβουνίου-Κεφαλόβρυσου) το οποίο έχει ετοιμαστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΚΑ και θα βγει σύντομα σε δημόσια διαβούλευση. Σε αυτό θα περιλαμβάνεται και η διαχείριση του περιβαλλοντικού έργου μετά την ολοκλήρωσή του και παραλαβή του. Σημειώνεται ότι με βάση τη μελέτη “Μαθηματική Προσομοίωση της τροφικής κατάστασης του ταμιευτήρα Κάρλας» • Έργα ενίσχυσης ύδρευσης μείζο- (2003), ο σχεδιασμός του έργου προβλέπει ότι η κατάσταση της λίμνης σε συνθήκες νος περιοχής Βόλου πλήρους λειτουργίας θα είναι μεσοτροφική Με την ολοκλήρωση του έργου της έως ευτροφική. Δηλαδή, η λίμνη θα έχει επαναδημιουργίας της λίμνης, αποφορτί- ζωή, που είναι και ο πιο ενδεδειγμένος οιζεται ο υπόγειος υδροφορέας, που έχει επι- κολογικά τρόπος λειτουργίας του νέου οιβαρυνθεί από γεωτρήσεις που κοσυστήματος. Θέλω να τονίσω στο σημείο αυτό ότι η χρησιμοποιούνται για άρδευση. Με την επίτευξη των ποιοτικών στόχων που έχουν επαναδημιουργία της λίμνης ο υπόγειος τεθεί για τα νερά της λίμνης προϋποθέτουν υδροφορέας θα εξυπηρετεί πλέον την ευτην πλήρη λειτουργικότητα του συστήμαρύτερη περιοχή του Βόλου με νερό ύδρευτος και κατά συνέπεια κάθε αναφορά στη σης, ενώ το νερό της λίμνης εκτός από την σημερινή κατάσταση της λίμνης Κάρλας υποστήριξη του οικοσυστήματος θα χρηπρέπει να λαμβάνει υπόψη ότι αντιστοιχεί σιμοποιείται και για την άρδευση των πασε μια μεταβατική κατάσταση ενός έργου ρακείμενων περιοχών. Η περιοχή είναι προστατευόμενη με που βρίσκεται σε εξέλιξη, με απουσία προς βάση την Οδηγία 2000/60/ΕΚ, και κατα- το παρόν κρίσιμων για την ποιότητα της λίμνης έργων. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι τάσσεται: Στις προστατευόμενες περιοχές πόσι- δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί το έργο του τεμου νερού – Υπόγεια Υδατικά Συστήματα χνητού υγροτόπου ο οποίος θα επεξεργά(Σύστημα Λάρισας Κάρλας, για την ζεται τα στραγγίδια της πεδινής λεκάνης ύδρευση των Δήμων Βόλου, Αγιάς, Ρήγα (όχι του Πηνειού) και τα οποία μέσω άντΦεραίου, Κιλελέρ και Σύστημα Μαυροβου- λησης τροφοδοτούν τον ταμιευτήρα. Επίνίου-Κάρλας για την ύδρευση των Δήμων σης δεν έχει ακόμα υλοποιηθεί το αρδευτικό δίκτυο το οποίο θα συμβάλει Ρήγα Φεραίου, Βόλου) Στις περιοχές δικτύου Natura 2000 (Ει- στην καλύτερη ανανέωση των νερών της δική Ζώνη Διαχείρισης η Περιοχή Κάρλα- λίμνης. Αυτό το έργο είχε καθυστερήσει Μ α υ ρ ο β ο ύ ν ι - Κ ε φ α λ ό β ρ υ σ ο λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, όμως Βελεστίνου-Νεοχώρι και Ζώνες Ειδικής πλέον βρίσκεται σε εξέλιξη, υπάρχει εγκαΠροστασίας η Περιοχή Όρος Μαυροβούνι τεστημένη εργολαβία, καθώς υπάρχει χρη-

ματοδότηση από το πρόγραμμα Αλέξανδρος Μπαλτατζής Παρά το ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί τα έργα, η εισαγωγή νερών στον ταμιευτήρα ξεκίνησε δοκιμαστικά το Δεκέμβριο του 2010 (με απαίτηση των αγροτών της περιοχής). Σήμερα η υδροδότηση του ταμιευτήρα πραγματοποιείται: Με νερά από τον Πηνειό, Με στραγγίσματα των χαμηλών περιοχών της λεκάνης Κάρλας, στα οποία είναι αναμεμειγμένα και (επεξεργασμένα) βιομηχανικά απόβλητα μέσω των υφιστάμενων τάφρων των Τ.Ο.Ε.Β. Πηνειού και Κάρλας, χωρίς ωστόσο τα στραγγίδια αυτά να υφίστανται την επεξεργασία του υγροτόπου. Άρα σε καμία περίπτωση δεν έχουμε ακόμα πλήρη ανάπτυξη της λίμνης και του οικοσυστήματος που αυτή θα φιλοξενήσει καθώς εκκρεμεί η ολοκλήρωση των έργων. Για την προστασία της λίμνης και την επίτευξη των ποιοτικών στόχων το ΥΠΕΚΑ με βάση το προσχέδιο της Μελέτης Διαχείρισης ττων υδατικών πόρων της περιοχής ολοκληρώνει τη διαμόρφωση ενός προγράμματος μέτρων βάσει της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και το οποίο θα τεθεί άμεσα (εντός του Φεβρουαρίου) σε διαβούλευση. Στα μέτρα περιλαμβάνονται και πολλά από αυτά που έχουν προταθεί από αρμόδιους φορείς και έχουν προκύψει και από τις πρωτοβουλίες αυτής της Επιτροπής. Τα μέτρα στοχεύουν κατ’ αρχήν στην επίτευξη καλού υδατικού δυναμικού του υδατικού συστήματος Κάρλας, που όπως ήδη αναφέρθηκε θα αντιστοιχεί σε μια μεσοτροφική έως ευτροφική κατάσταση. Παράλληλα για την παρακολούθηση της ποιοτικής κατάστασης των νερών της λίμνης θα εγκατασταθεί επαρκές σύστημα παρακολούθησης, το οποίο θα βρίσκεται σε συνάφεια με το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης χωρίς ωστόσο να περιορίζεται σ αυτό. Θα αξιοποιηθούν για το σκοπό αυτό και οι προτάσεις του φορέα της Κάρλας.

ΠΗΝΕΙΟΣ Ο Πηνειός δέχεται πιέσεις από όλων των ειδών τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στους νομούς Τρικάλων, Καρδίτσας και Λάρισας και απορρίπτουν υγρά και στερεά απόβλητα. Μεγάλο πρόβλημα ρύπανσης προκαλούν τα απόβλητα των τυροκομείων, καθώς και η διάχυτη ρύπανση κύρια από νιτρικά. Οι διαπιστώσεις αυτές έχουν επιβεβαιωθεί τόσο από ελέγχους όσο και στο πλαίσιο της εκπόνησης των Σχεδίων Διαχείρι��ης. Στο πλαίσιο αυτό το ΥΠΕΚΑ θεσμοθέτησε αυστηρά Ποιοτικά Περιβαλλοντικά Πρότυπα στον Πηνειό και σε όλα τα επιφα-

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

29


|

Με τονDirector of the Institute for energy & transport of the joint research centre, Giovanni de Santi στο περιθώριο της συνάντηση στο ΥΠΕΚΑ

νειακά Υδάτινα Σώματα της χώρας και βρίσκονται υπό διαμόρφωση οι Οριακές Τιμές Εκπομπών των υγρών βιομηχανικών αποβλήτων στη λεκάνη του Πηνειού. Σταδιακά θα ελεγχθεί η ρύπανση μέσω συστήματος παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων, τόσο με το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης όσο και με συμπληρωματικά προγράμματα. Το ΥΠΕΚΑ έχει προχωρήσει την εκπόνηση του Σχεδίου Διαχείρισης της Λεκάνης του Πηνειού. Τα πρώτα αποτελέσματα της Μελέτης Διαχείρισης έχουν τεθεί σε διαβούλευση. Στην μελέτη μεταξύ άλλων έχουν καταγραφεί όλες οι βασικές πηγές ρύπανσης οι οποίες είναι:

Σημειακές: Αστικά υγρά απόβλητα Βιομηχανικές εγκαταστάσεις Κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις Ιχθυοκαλλιέργειες ΧΥΤΑ ΧΑΔΑ Και διάχυτες: Γεωργικές δραστηριότητες Κτηνοτροφικές δραστηριότητες Αστικά υγρά απόβλητα Ως προς την Οικολογική Κατάσταση Επιφανειακών Υδάτινων Σωμάτων (Η εκτίμηση στηρίζεται σε πρόγραμμα παρακολούθησης βιολογικών παραμέτρων του ΕΛΚΕΘΕ και σε παρακολούθηση Φ/Χ παραμέτρων 3 ετών – Γενικό Χημείο του Κράτους) έχουμε τα εξής δεδομένα: 30

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

Σε σύνολο 64 ποτάμιων υδάτινων σωμάτων στην υδρολογική λεκάνη Πηνειού: Ποσοστό της τάξης του 1% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε υψηλή οικολογική κατάσταση (1 ποτάμιο υδάτινο σώμα: τμήμα του Πορταϊκού ποταμού) Ποσοστό της τάξης του 11% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε καλή οικολογική κατάσταση (7 ποτάμια υδάτινα σώματα: τμήμα του Σμολιώτικου ρέματος, τμήμα του ρέματος Καρκατσέλι και Ελασσονίτικος ποταμός (παραπόταμοι Τιταρήσιου), τμήμα του ποταμού Ενιπεύς, τμήμα του ποταμού Ληθαίου, παραπόταμος του Νεοχωρίτη ποταμού και Μαλακασιώτικο ρέμα) Ποσοστό της τάξης του 59% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε μέτρια οικολογική κατάσταση (37 ποτάμια υδάτινα σώματα: 6 τμήματα του Πηνειού ποταμού, 3 τμήματα του Τιταρήσιου ποταμού, τμήμα του ποταμού Σοφαδίτη, τμήμα του Κουσμπασανιώτικου ρέματος, τμήμα του ποταμού Καλέντζη (παραπόταμος του Ενιπέα), 2 τμήματα του Φαρσαλιώτη ποταμού (παραπόταμος Σοφαδίτη), τάφρος Ξυνιάδας, δυτική κοίτη Τρικάλων, τμήμα του ποταμού Ληθαίου, τμήμα του Πορταϊκού ποταμού, Νεοχωρίτης ποταμός κ.α.) Ποσοστό της τάξης του 20% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε ελλιπή οικολογική κατάσταση (13 ποτάμια υδάτινα σώματα: 6 τμήματα του Πηνειού ποταμού, τμήμα του Τιταρήσιου ποταμού, 2 τμήματα του ποταμού Ενιπέα, τμήμα του ποταμού Καλέντζη (παραπόταμος του ποταμού Ενιπέα), τμήμα του ποταμού Σοφαδίτη και 2 τμήματα του ποταμού Ληθαίου). Ποσοστό της τάξης του 1% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε κακή οικολογική κατάσταση (1 ποτάμιο υδάτινο σώμα: τμήμα

του Πηνειού ποταμού ανάμεσα στον ρουφράκτη Γυρτώνης και την πόλη της Λάρισας).ποσοστό της τάξης του 8% αξιολογήθηκε ότι βρίσκεται σε άγνωστη οικολογική κατάσταση. Τα κύρια θέματα που θα αντιμετωπισθούν στο Πρόγραμμα Μέτρων του Προσχεδίου Διαχείρισης της Λεκάνης Πηνειού περιλαμβάνουν: Διαχείριση προσφοράς και ζήτησης νερού με αιχμή την άρδευση Μείωση υπεράντλησης και ποιοτικής υποβάθμισης υπόγειων υδατικών συστημάτων Μείωση απολήψεων επιφανειακών νερών και διασφάλιση οικολογικής παροχής στα ποτάμια Αποκατάσταση της χημικής κατάστασης των επιφανειακών νερών, όπου υπάρχει πρόβλημα. Αντιμετώπιση λοιπων ποιοτικών προβλημάτων επιφανειακών και υπόγειων νερών με αιχμή την αντιμετώπιση της νιτρορρύπανσης Εξορθολογισμός υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων που σχετίζονται με υπηρεσίες νερών (ύδρευση, άρδευση, αποχέτευση) και συντονισμός από τη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που θα έχει την ευθύνη εφαρμογής του Σχεδίου Διαχείρισης Το πρώτο σχέδιο του προγράμματος μέτρων αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση στα τέλη του επόμενου μήνα στο πλαίσιο του προγράμματος διαβούλευσης του Προσχεδίου Διαχείρισης Στο πλαίσιο κατάρτισης των σχεδίων διαχείρισης θα προταθούν μέτρα αντιμετώπισης των ποιοτικών και ποσοτικών ζητημάτων που εντοπίζονται στη λεκάνη του

Πηνειού και τα οποία αφορούν σε: Βασικά μέτρα που απορρέουν από την εφαρμογή σχετικών Ευρωπαϊκών Οδηγιών (προστασία υπόγειων υδάτων (Οδηγία 2006/118/ΕΚ), ύδατα κολύμβησης (Οδηγίες 76/160/ΕΟΚ, 2006/7/ΕΚ), ορνιθοπανίδα και οικότοποι (Οδηγία 2009/147/ΕΟΚ, Οδηγία 92/43/ΕΟΚ), πόσιμο νερό (Οδηγίες 80/778/ΕΟΚ, 98/83/ΕΚ) κλπ) και Συμπληρωματικά μέτρα όπου τα βασικά μέτρα εκτιμάται ότι δεν επαρκούν για την επίτευξη των στόχων που τίθενται (καλή κατάσταση) για κάθε σώμα όπως: Νομοθετικά μέτρα, Διοικητικά μέτρα, Οικονομικά ή φορολογικά μέτρα, Περιβαλλοντικές συμφωνίες μετά από διαπραγμάτευση, Μέτρα ελέγχου εκπομπής ρύπων, Κώδικες ορθής γεωργικής πρακτικής, Ανασύσταση και Αποκατάσταση περιοχών υγροβιοτόπων, Μέτρα ελέγχου απολήψεων, Μέτρα διαχείρισης της ζήτησης, Μέτρα αποτελεσματικότητας και επαναχρησιμοποίησης, Έργα δομικών κατασκευών, Εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, Έργα αποκατάστασης υφιστάμενων υποδομών, Τεχνητός εμπλουτισμός υπόγειων νερών, Εκπαιδευτικά μέτρα, Έργα έρευνας, μέτρα ανάπτυξης και επίδειξης, Μέτρα για τα ιζήματα, Λοιπά σχετικά μέτρα. Κλείνοντας θα ήθελα να επισημάνω ότι για πολλά από τα μέτρα με προφανή χρησιμότητα αν όχι αναγκαιότητα δεν περιμένουμε την ολοκλήρωση των Διαχειριστικών σχεδίων. Να αναφέρω ότι έχουν ήδη ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ 16 έργα αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, προϋπολογισμού 122 εκ ευρώ. Με την υλοποίησή τους εξυπηρετείται το 70% του πληθυσμού ελαχιστοποιώντας την πίεση από αυτή την πηγή ρύπανσης.


Θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση της ιλύος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα Αλέξανδρος Κελεσίδης Φυσικός- Περιβαλλοντολόγος MSc Επιθεωρητής Περιβάλλοντος ΥΠΕΚΑ Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος Βορ. Ελλάδος

Τ

ο θεσμικό πλαίσιο που αφορά στην επεξεργασία και διάθεση της ιλύος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και κατ’ επέκταση και στην Ελλάδα περιλαμβάνει νομοθετικές διατάξεις που καλύπτουν ορισμένα μόνο ζητήματα, όπως π.χ. η δυνατότητα διάθεσης της ιλύος στη γεωργία και δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως επαρκές. Αυτός και είναι και ένας λόγος που το πρόβλημα της διαχείρισης της ιλύος εξακολουθεί να απασχολεί πολλά κράτη. Η σχετική νομοθεσία της ΕΕ και η αντίστοιχη ελληνική εναρμόνιση παρουσιάζονται στον Πίνακα.1 Βέβαια, στα παραπάνω νομοθετήματα πρέπει να συμπεριλάβουμε και όλο το θεσμικό πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης που βασίζεται κυρίως στο Ν. 1650/86, όπως τροποποιήθηκε από το Ν. 3010/02 (ΦΕΚ 91Α/25-4-02) «Εναρμόνιση του Ν.1650/1986 με τις Οδηγίες 97/11/ΕΕ και 96/61/ΕΕ, κλπ», την ΚΥΑ ΗΠ 15393/2332/02 (ΦΕΚ 1022Β/5-8-02) «Κατάταξη δημόσιων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες, κλπ» και την ΚΥΑ ΗΠ 11014/703/Φ104/03 (ΦΕΚ332/Β/20-3-03) «Διαδικασία Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (Π.Π.Ε.Α.) και Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Ε.Π.Ο.), κλπ)». Σημειωτέον, ότι επίκειται η βαθμιαία αντικατάσταση του προαναφερθέντος νομοθετικού πλαισίου με νέες νομοθετικές διατάξεις, αρχής γενομένης από το Ν. 4014/11 (ΦΕΚ 209 Α/21-09-11) «Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος». Θεσμικό πλαίσιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση Παρόλο που αρκετές Οδηγίες έχουν επίδραση στη διαχείριση ιλύος, αυτές που θεωρούνται σημαντικότερες είναι οι 86/278/ΕΟΚ και 91/271/ΕΟΚ. Πιο συγκεκριμένα, οι απαιτήσεις που τίθενται από την 86/278/EC είναι κρίσιμες για την επεξεργασία της ιλύος που παράγεται στις χώρεςμέλη. Πάντως, το μοναδικό νομοθετικό κείμενο που αφορά αποκλειστικά στη διαχείριση της ιλύος είναι η Οδηγία 86/278/ΕΟΚ που ενσωματώθηκε στο εθνικό

δίκαιο με την έκδοση της ΚΥΑ 80568/4225/91. Ως εκ τούτου, θα αναφερθούμε αναλυτικότερα σε αυτή την υπουργική απόφαση. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία για την επεξεργασία λυμάτων 91/271/ΕΟΚ, η συλλογή και επεξεργασία των λυμάτων καθίσταται υποχρεωτική σε όλες τις χώρες της ΕΕ για οικισμούς μεγαλύτερους των 2.000 κατοίκων. Η συνολική παραγωγή ιλύος από εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ) στις χώρες της ΕΕ (27 κράτημέλη) εκτιμάται σε 10,1 εκ. τόνους ξηρών στερεών (t DS) για το έτος 2005 και αναμένεται ότι θα αυξάνεται συνεχώς στα επόμενα χρόνια, φτάνοντας το 2020 τους 13 t DS. Η μεγαλύτερη αύξηση αναμένεται σε χώρες όπως η Ελλάδα, στις οποίες η επεξεργασία λυμάτων έχει αναπτυχθεί πρόσφατα και κατά συνέπεια διαπιστώνονται και οι μεγαλύτερες ελλείψεις στην επεξεργασία της ιλύος. Όσον αφορά τη διαχείριση της λυματολάσπης, ενθαρρύνεται η επαναχρησιμοποίησή της, όπου αυτό είναι εφικτό, ενώ θεσπίζεται η απαγόρευση της τελικής διάθεσής της σε επιφανειακά ύδατα μετά τις 31-12-1998. Παράλληλα, η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, όπως εκφράζεται από την ισχύουσα και την υπό θέσπιση νομοθεσία, δίνει έμφαση στην αξιοποίηση των στερεών αποβλήτων (για την υποκατάσταση πρώτων υλών, καυσίμων, λιπασμάτων κ.α.), ενώ υποδεικνύεται ότι η απόρριψη – ταφή θα πρέπει να εξετάζεται ως έσχατη λύση. Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 3 παράγραφος 1 της Οδηγίας 94/3/ΕΟΚ της 20-12-1993 ορίζει ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να λαμβάνουν τα ενδεδειγμένα μέτρα για: 1.Την πρόληψη ή τη μείωσ�� της παρα-

γωγής και της βλαπτικότητας των αποβλήτων. 2.Την αξιοποίηση των αποβλήτων με ανακύκλωση, επαναχρησιμοποίηση ή ανάκτηση ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια που έχει στόχο την παραγωγή δευτερογενών πρώτων υλών ή τη χρησιμοποίηση των αποβλήτων ως πηγή ενέργειας. Η Οδηγία 91/156/ΕΟΚ ορίζει με σαφήνεια τον όρο «απόβλητα». Δύο χρόνια αργότερα ακολούθησε ο ευρωπαϊκός κατάλογος απορριμμάτων (European Waste Catalogue 94/3/ΕΟΚ) κατόπιν σχετικής απαίτησης της 91/156, ο οποίος τροποποιήθηκε με την Απόφαση 2001/118/ΕΚ. Η απόφαση αυτή, που ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με την ΚΥΑ 50910/2727/03, ταξινομεί τη βιολογική ιλύ από εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών λυμάτων στα μη επικίνδυνα απόβλητα στο κεφάλαιο 19 «Απόβλητα από τις μονάδες διαχείρισης αποβλήτων, εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων υδάτων εκτός σημείου παραγωγής και υδάτων βιομηχανικής χρήσεως», στο γενικό κωδικό 19-08 «Απόβλητα από εγκαταστάσεις επεξεργασίας υγρών αποβλήτων μη προδιαγραφόμενα άλλως» και την ειδικότερη κατηγορία 19-08-05 «Λάσπες από την επεξεργασία αστικών λυμάτων». Τα εσχαρίσματα και προϊόντα εξάμμωσης τα συναντούμε στους κωδικούς 19-08-01 και 19-08-02, αντίστοιχα. Η σηπτική ιλύς αναφέρεται στο κεφάλαιο 20 «Δημοτικά απόβλητα», στο γενικό κωδικό 20-03 «Άλλα δημοτικά απόβλητα» και την ειδικότερη κατηγορία 20-03-04 «Λάσπη σηπτικής δεξαμενής». Τα υπόλοιπα παραπροϊόντα εντάσσονται στον κωδικό 20-0306 «Απόβλητα από καθαρισμό λυμάτων». Μέχρι σήμερα, η μοναδική περίπτωση

ωφέλιμης χρήσης των βιοστερεών που καλύπτει με συγκεκριμένες προδιαγραφές, όρους και προϋποθέσεις η Κοινοτική Νομοθεσία, είναι η εφαρμογή για γεωργικούς σκοπούς. Όλες οι άλλες εναλλακτικές λύσεις ακολουθούν απλά γενικούς όρους περιβαλλοντικής προστασίας που αφορούν στερεά και υγρά απόβλητα. Από την άλλη πλευρά, η Οδηγία 99/31/ΕΚ θέτει περιορισμούς και ποσοτικούς στόχους στα βιοαποικοδομήσιμα αστικά απόβλητα που προορίζονται για διάθεση σε ΧΥΤΑ, ως εξής:

Πίνακας 2 Απαιτούμενο ποσοστό μείωσης του βιοαποικοδομήσιμου κλάσματος των αστικών αποβλήτων που οδηγείται σε ΧΥΤΑ σε σχέση με το έτος αναφοράς 1995 ή το τελευταίο πριν το 1995 για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα τυποποιημένα στοιχεία της Eurostat, με βάση την οδηγία 99/31/ΕΚ. Ημερομηνία Ποσοστό μείωσης 16 Ιουλίου 2010 στο 75% 16 Ιουλίου 2013 στο 50% 16 Ιουλίου 2020 στο 35% Οι παραπάνω στόχοι αφορούν στο σύνολο των ζυμώσιμων αστικών απορριμμάτων και όχι μόνο στην ιλύ από ΕΕΛ. Είναι, όμως, φανερό, ότι στην πράξη η παραγόμενη λυματολάσπη πρέπει να πληροί κατ’ ελάχιστον τις παραπάνω προϋποθέσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις πολύ μεγαλύτερες ποσότητες ιλύος που παράγονται σε σχέση με το 1995 – λόγω ιδιαίτερα της αναγκαιότητας κατασκευής βιολογικών καθαρισμών που επέβαλε η Οδηγία 91/271/ΕΟΚ – αλλά και της διαρκούς αύξησης των συνολικά παραγόμενων στερεών αποβλήτων (πληθυ-

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

31


|

σμιακή αύξηση, άνοδος βιοτικού επιπέδου, καταναλωτικά πρότυπα κλπ). Οι στόχοι αυτοί υιοθετήθηκαν πλήρως και από την ελληνική πολιτεία με την ΚΥΑ 29407/3508/02. Η Οδηγία 86/278/ΕΟΚ και οι αντίστοιχες νομοθεσίες των κρατών-μελών Η Οδηγία 86/278/ΕΟΚ προβλέπει οριακές τιμές συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων στο έδαφος και στην ιλύ καθώς και οριακές τιμές για τις ποσότητες βαρέων μετάλλων που μπορούν να εισάγονται στο έδαφος σε ετήσια βάση. Γι’ αυτό, η χρησιμοποίηση ιλύος απαγορεύεται όταν η συγκέντρωση ενός ή περισσοτέρων βαρέων μετάλλων στο έδαφος υπερβαίνει τις οριακές τιμές του Παρατήματος ΙΑ της Οδηγίας. Τα κράτη μέλη οφείλουν σε μία τέτοια περίπτωση να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα ώστε να μη σημειώνεται υπέρβαση των εν λόγω οριακών τιμών εξαιτίας της χρησιμοποίησης ιλύος. Προτού χρησιμοποιηθεί στη γεωργία, η ιλύς πρέπει να υποβάλλεται σε επεξεργασία. Τα κράτη-μέλη έχουν όμως τη δυνατότητα να εγκρίνουν τη χρησιμοποίηση μη επεξεργασμένης ιλύος, εάν η ιλύς αυτή εγχέεται ή παραχώνεται στο έδαφος. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της εν λόγω Οδηγίας, απαγορεύεται η χρήση ιλύος: Σε χορτολιβαδικές εκτάσεις που χρησιμοποιούνται ως βοσκότοποι ή σε καλλιέργειες ζωοτροφών προτού παρέλθει ορισμένη προθεσμία που καθορίζουν τα κράτη μέλη και που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 3 εβδομάδες. Σε καλλιέργειες οπωροκηπευτικών κατά την περίοδο της βλάστησης (εξαιρούνται οι καλλιέργειες οπωροφόρων δέντρων). Σε εδάφη προοριζόμενα για καλλιέργειες οπωροκηπευτικών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με το έδαφος και που συνήθως καταναλώνονται ωμά, επί 10 μήνες πριν αρχίσει η συγκομιδή και κατά τη συγκομιδή. Η ιλύς και τα εδάφη επί των οποίων χρησιμοποιείται, υποβάλλονται σε δειγματοληψία και ανάλυση. Τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν μητρώα στα οποία παρουσιάζονται: Οι παραγόμενες ποσότητες ιλύος και οι ποσότητες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία. Η σύνθεση και τα χαρακτηριστικά της ιλύος. Η επεξεργασία που εφαρμόζεται. Τα ονόματα και οι διευθύνσεις των παραληπτών της ιλύος καθώς και οι τόποι χρησιμοποίησης αυτής. Κάθε τέσσερα χρόνια, τα κράτη-μέλη οφείλουν να συντάσσουν μια συγκεντρωτική έκθεση σχετικά με τη χρησιμοποίηση ιλύος στη γεωργία, όπου αναφέρονται οι 32

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012

Πίνακας 3

κλισης από τους καθορισμένους όρους λειτουργίας. Η Ελλάδα εναρμονίσθηκε με την Κοινοτική Οδηγία 2000/76/ΕΚ μέσω της ΚΥΑ 22912/1117/05 υιοθετώντας σχεδόν πλήρως τις οριακές τιμές εκπομπών αέριων αποβλήτων. Επισκόπηση ελληνικού νομοθετικού πλαισίου Ήδη, στις προηγούμενες παραγράφους, έχουμε κάνει αναλυτική αναφορά στο ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο που σχετίζεται εν δυνάμει με τη διαχείριση της βιολογικής ιλύος, ενώ συγκρίναμε και τις προδιαγραφές που αυτό ορίζει με τις αντίστοιχες Η Οδηγία 86/278 έχει δεχθεί έντονη άλλων κρατών μελών. Στην παράγραφο κριτική εξαιτίας της θέσπισης οριακών αυτή θα αναφερθούμε πολύ συνοπτικά τιμών μόνο για τα βαρέα μέταλλα και όχι για μόνο σε κάποιες εξειδικεύσεις που αφορούν τους παθογόνους μικροοργανισμούς και τις την ελληνική επικράτεια. Έτσι, στην ΚΥΑ 114218/97 καθορίζοντοξικές οργανικές ενώσεις. Βέβαια, έως ένα ται Τεχνικές Προδιαγραφές διαχείρισης της βαθμό αυτό οφείλεται στην απουσία εμπειλύος από εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυριστατωμένων επιστημονικών μελετών για μάτων. Ειδικότερα προδιαγράφονται τα πατις εν δυνάμει περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ρακάτω: στη διχογνωμία των υφιστάμενων ερευνών Πάχυνση ιλύος στα διάφορα κράτη-μέλη, αλλά και στη συνεχή διεύρυνση της Ένωσης με νέα κράτη Βιολογική χώνευση που διαθέτουν διαφορετικό νομοθετικό Βελτίωση ιλύος πλαίσιο. Μία άλλη πτυχή της δυσκαμψίας Αφυδάτωση και ξήρανση ιλύος αυτής, είναι ότι η αναμενόμενη αναθεώΚαύση λάσπης ρηση της οδηγίας 86/278 πρέπει να αποτελεί μέρος μιας γενικότερης Οδηγίας για τα Συν-κομποστοποίηση ιλύος βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα, η οποία Ίσως, δεν αποτελεί καθόλου τυχαίο γεόμως δεν έχει ακόμη εκδοθεί. γονός η εκτενής αναφορά της παραπάνω Το γεγονός πάντως είναι ότι εδώ και ΚΥΑ στα «προχωρημένα» συστήματα επεαρκετό καιρό βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδι- ξεργασίας της ιλύος, όπως η θερμική ξήκασία αναθεώρησης της 86/278/ΕΟΚ. Ήδη ρανση και η καύση, χαράζοντας τους έχει δημοσιευτεί το 3ο σχέδιο για την τρο- μεσο-βραχυπρόθεσμους στόχους της διαποποίησή της. Τα νέα προτεινόμενα όρια χείρισης της ιλύος στη χώρα μας, σε συναρτων συγκεντρώσεων των βαρέων μετάλλων μογή με τις σύγχρονες εξελίξεις στην ΕΕ. είναι πολύ αυστηρότερα από τα υφιστάΣτην ειδική περίπτωση της καύσης μενα. Επιπλέον, όμως, τίθενται και περιορι- ιλύος στην τσιμεντοβιομηχανία, οι περιορισμοί για την παρουσία τοξικών οργανικών σμοί της τεχνολογίας περιλαμβάνουν την ενώσεων και παθογόνων μικροοργανισμών. αναγκαιότητα για προηγούμενη αφυδάτωΗ Οδηγία 2000/76/ΕΚ σης της ιλύος (DS > 90%), τη χρήση αποΗ Ευρωπαϊκή Ένωση αποδέχεται την στειρωμένης ιλύος και τον έλεγχο των εφαρμογή της αποτέφρωσης αποβλήτων αερίων εκπομπών και ιδιαίτερα του Hg. Επί(συμπεριλαμβανομένης και ιλύος) εφόσον σης, η χρήση της ξηράς ιλύος δεν πρέπει να αυτή εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο σύ- υπερβαίνει το 5% του παραγόμενου κλίνστημα διαχείρισης, με σκοπό τη διατήρηση κερ. των πόρων και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου πρόσφατη Οδηγία για την αποτέφρωση αυτής διαχείρισης της ιλύος είναι: απορριμμάτων 2000/76/ΕΚ καθορίζει τους Μη απαίτηση πρόσθετης εγκατάσταόρους και τις συνθήκες για τη λειτουργία μονάδων αποτέφρωσης/συναποτέφρωσης σης καύσης. Υποκατάσταση ορυκτών καυσίμων. απορριμμάτων. Πιο συγκεκριμένα, καθορίζονται: η διαδικασία χορήγησης και το πεΠεριορισμός εκπομπών CO2 και CH4. ριεχόμενο της άδειας λειτουργίας, η Εξασφάλιση της καταστροφής των διαδικασία παραλαβής των απορριμμάτων, μικροοργανικών ενώσεων, λόγω της οι παράμετροι λειτουργίας και ο απαιτούμενος εξοπλισμός, τα όρια εκπομπών αε- εφαρμογής υψηλών θερμοκρασιών 1800 ρίων ρύπων, η διαχείριση των υγρών – 2000 oC και παραμονή 5 – 7 s. Ανυπαρξία υπολειμμάτων (ενσωμααποβλήτων, η διαχείριση των στερεών αποβλήτων της καύσης, ο έλεγχος και η παρα- τώνονται στο τσιμέντο). κολούθηση της μονάδας, οι απαιτήσεις για Τα βαρέα μέταλλα της τέφρας, αφού μετρήσεις (εκπομπών, θερμοκρασιών οξειδωθούν, γίνονται αδιάλυτα συστατικά κ.ο.κ.), η διάθεση πληροφοριών για τη λειτουργία της μονάδας και η επιβολή μέτρων του τσιμέντου, με εξαίρεση τον πτητικό από την αρμόδια αρχή σε περίπτωση από- Hg που μπορεί να δημιουργήσει πρό-

Μέγιστες συνγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στην ιλύ (mg/kg DS) για γεωργική διάθεση της ιλύος σε διάφορα κράτη

ποσότητες που χρησιμοποιήθηκαν, τα κριτήρια που εφαρμόστηκαν και τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν. Η έκθεση αποστέλλεται στην Επιτροπή, η οποία και δημοσιεύει το περιεχόμενο της. Τα κράτη-μέλη μπορούν να θεσπίζουν μέτρα αυστηρότερα από τα προβλεπόμενα στην Οδηγία 86/278/ΕΟΚ. Σύμφωνα με τις σχετικές εκθέσεις της ΕΕ, οι εθνικές νομοθεσίες των περισσότερων κρατών, κυρίως των σκανδιναβικών χωρών, είναι πιο αυστηρές από τις απαιτήσεις της 86/278. Η Ελλάδα έχει υιοθετήσει τα ίδια όρια συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων με το Παράρτημα IB της Οδηγίας 86/278/ΕΟΚ, με εξαίρεση τη θέσπιση επιπρόσθετων ορίων για το χρώμιο, όπως φαίνεται στον παρακάτω Πίνακα:

Πίνακας 3 Μέγιστες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στην ιλύ (mg/kg DS) για γεωργική διάθεση της ιλύος σε διάφορα κράτη της ΕΕ. Επισημαίνεται, ότι σε κάποιες χώρες (Γαλλία, Ιταλία, Αυστρία, Λουξεμβούργο, Βουλγαρία, Πολωνία, Τσεχία και προσφάτως Πορτογαλία), η νομοθεσία περιλαμβάνει και όρια για παθογόνους οργανισμούς. Επίσης, σε αρκετές χώρες, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Σουηδία, υπάρχουν όρια για τις οργανικές ενώσεις, που όμως δεν συμφωνούν μεταξύ τους ως προς το είδος των χημικών και τα όρια των συγκεντρώσεων. Για παράδειγμα, οι Γερμανικοί Κανονισμοί είχαν ορίσει για βοσκότοπους το όριο των 0,2 mg/kg DS για κάθε μια ένωση PCB, ενώ αντίστοιχα οι Σουηδικοί καθορίζουν το όριο για το σύνολο των PCBs να μην ξεπερνά τα 0,4 mg/kg DS. Το γεγονός πάντως είναι ότι και για τις δύο αυτές περιπτώσεις (παθογόνοι, οργανικά) η Οδηγία 86/278 δεν περιλαμβάνει όρια. Στις εθνικές νομοθεσίες μερικών χωρών-μελών της ΕΕ, όπως η Αυστρία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ολλανδία και Σουηδία, τίθενται περιορισμοί όσον αφορά στη διάθεση της ιλύος από ΕΕΛ σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής Αποβλήτων (ΧΥΤΑ), οι οποίοι σε κάποιες περιπτώσεις (π.χ. Γερμανία) πρακτικά δεν επιτρέπουν την υγειονομική ταφή της ιλύος. Σχέδιο αναθεώρησης της Οδηγίας 86/278/ΕΟΚ


Πίνακας 1 βλημα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Αποδεκτό οριακό κόστος. Όσον αφορά στη διάθεση της ιλύος από εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών λυμάτων προδιαγράφεται μόνο η διάθεση της ιλύος στη γεωργία, παραπέμποντας πρακτικά στην ΚΥΑ 80568/4225/91. Με την ΚΥΑ 50910/2727/2003 εντάσσεται στη ελληνική νομοθεσία ο Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (ΕΚΑ). Με την ίδια ΚΥΑ καθορίζεται ο Εθνικός Σχεδιασμός Διαχείρισης των μη επικίνδυνων αποβλήτων στα οποία περιλαμβάνεται και η ιλύς από ΕΕΛ. Κύριος στόχος του Εθνικού Σχεδιασμού για την ιλύ από ΕΕΛ είναι η επίτευξη υψηλού ποσοστού αξιοποίησης με αντίστοιχη μείωση του ποσοστού τελικής διάθεσης. Οι δράσεις μέσω των οποίων μπορεί να γίνει η αξιοποίηση της ιλύος είναι: 1.Απευθείας χρήση σε αγροτικές εφαρμογές, σύμφωνα με τους περιορισμούς της ΚΥΑ 80568/4225/91. 2.Επανένταξη στο φυσικό περιβάλλον «τραυματισμένων» φυσικών ανάγλυφων, υπό την προϋπόθεση ότι η ιλύς θα είναι σταθεροποιημένη ή θα έχει υποστεί συν-επεξεργασία με άλλα μη επικίνδυνα βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα, όπως το οργανικό κλάσμα των αστικών αποβλήτων. 3.Ξήρανση της ιλύος και χρήση αυτής ως καυσίμου ύλης. Όσον αφορά στις ελληνικές προτάσεις για τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ) στον κλάδο της διαχείρισης αποβλήτων, σε εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας 96/61/ΕΚ (IPPC) για την ολοκληρωμένη πρόληψη και περιορισμό της ρύπανσης, εντοπίζονται δυο υποψήφιες τεχνικές - πρακτικές πρόληψης της ρύπανσης πριν την έναρξη των επεξεργασιών (παραγωγική διαδικασία): Ο έλεγχος ποιότητας εισροών στο αποχετευτικό δίκτυο. Τα συστήματα παρατεταμένου αερισμού σε ΣτΕΛ. Η πρώτη προσβλέπει σε ποιοτικά καλύτερη ιλύ, ενώ η δεύτερη σε μείωση της παραγωγής της. Κατά το στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας, αναφέρονται οι γνωστές τεχνολογίες, οι οποίες μπορεί να εφαρμόζονται εναλλακτικά ή συμπληρωματικά, σύμφωνα με τα επιθυμητά τελικά χαρακτηριστικά της ιλύος και την επιλεγείσα λύση τελικής διάθεσης. Σ’ αυτές περιλαμβάνεται και η σταθεροποίηση με γαιοσκώληκες. Συνιστώμενη βέλτιστη πρακτική (Best Environmental Option) τελικής διάθεσης της ιλύος αποτελεί η εφαρμογή της στο έδαφος για εμπλουτισμό του με θρεπτικά συστατικά. Η επιλογή αυτή είναι δε δυνατόν και ενδείκνυται - να υλοποιείται με συνκομποστοποίηση σταθεροποιημένης, αφυδατωμένης ιλύος με αστικά απόβλητα. Σε περιπτώσεις που η επεξεργασμένη ιλύς δεν πληροί τις ισχύουσες προϋποθέσεις ποιότητας, εξετάζονται οι πρακτικές της καύσης και της αποτέφρωσης.

Βασική νομοθεσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα σχετικά με τη διαχείριση αποβλήτων μεταξύ των οποίων και της βιολογικής ιλύος. Τίτλος

Ελληνική νομοθεσία ενσωμάτωσης

Τίτλος

86/278/ΕΟΚ (L 181/4.7.1986)

Σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και ιδίως του εδάφους κατά τη χρησιμοποίηση της ιλύος καθαρισμού λυμάτων στη γεωργία

ΚΥΑ 80568/4225/91 (ΦΕΚ 6641/Β/7.8.1991)

Μέθοδοι, όροι και περιορισμοί για τη χρησιμοποίηση στη γεωργία της ιλύος που προέρχεται από επεξεργασία οικιακών και αστικών λυμάτων

91/156/ΕΟΚ (L 78/26.3.1991)

Τροποποίηση της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων

ΚΥΑ 114218/97 (ΦΕΚ 1016/Β/17.12.1997)

Κατάρτιση πλαισίου προδιαγραφών και γενικών προγραμμάτων διαχείρισης στερεών αποβλήτων

»»

ΚΥΑ 50910/2727/03 (ΦΕΚ 1909/Β/22.12.2003)

Μέτρα και όροι για την διαχείριση Στερεών Αποβλήτων. Εθνικός και Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης.

91/676/EΟΚ (L 375/31.12.1991)

Για την προστασία των νερών από τη νιτρορρύπανση γεωργικής προέλευσης

ΚΥΑ 16190/1335/97 (ΦΕΚ 519/Β/25.6.1997)

Μέτρα και όροι για την προστασία των νερών από τη νιτρορρύπανση γεωργικής προέλευσης

91/271/ΕΟΚ (L 135/30.5.1991

Για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων

ΚΥΑ 5673/400/97 (ΦΕΚ 192/Β/14.3.1997

Μέτρα και όροι για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων

99/31/ΕΚ (L 182/16.7.1999)

Περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων

ΚΥΑ 29407/3508/02 (ΦΕΚ 1572/Β/16.12.2002)

«Μέτρα και όροι για την Υγειονομική Ταφή των Αποβλήτων».

KYA 4641/232/06 (ΦΕΚ 168Β/13.02.2006)

Καθορισμός τεχνικών προδιαγραφών μικρών χώρων υγειονομικής ταφής αποβλήτων σε νησιά και απομονωμένους οικισμούς, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 3 (παρ. 4) σε συνδυασμό με το άρθρο 20 (παράρτημα Ι) της υπ’ αριθμ. 29407/3508/2002 ΚΥΑ «Μέτρα και όροι για υγειονομική ταφή των αποβλήτων» (ΦΕΚ 1572Β)»

ΚΥΑ 22912/1117/05 (ΦΕΚ 759/B/6.6.2005)

Μέτρα και όροι για την πρόληψη και τον περιορισμό της ρύπανσης του περιβάλλοντος από την αποτέφρωση των αποβλήτων.

Κοινοτική Οδηγία

»»

2000/76/ΕΚ L 332/ 28.12.2000

Για την αποτέφρωση των αποβλήτων

Απόφαση 2001/118/ΕΚ (L 47/16.2.2001)

Σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων (ΕΚΑ)

Απόφαση 2003/33/ΕΚ (L 11/16.1.2003)

Για τον καθορισμό κριτηρίων και διαδικασιών αποδοχής των αποβλήτων στους χώρους υγειονομικής ταφής σύμφωνα με το άρθρο 16 και το παράρτημα II της οδηγίας 1999/31/ΕΟΚ

2006/12/ΕΚ (L 114/27.04.2006) 2008/1/ΕΚ (L 24/29.1.2008)

Περί των στερεών αποβλήτων

2008/98/EΚ (L 312/22/11/2008)

Σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (νέα οδηγία IPPC) Για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων οδηγιών

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

33


34

w+w ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012


—ËÆÊÅÊÌÆÚμÏÉÔÆÊÓ¡ÑÓÐÜ¿ÏÕ×Ï ÈÊÂÉÍÆÌÕÓÐÌÊÏÉÕ½ÓÆØ

ˆ¥¤Œ§‘§—¬¤¬œ— ‡—›š¢‘œ—

Œ§‘œ‘§‘œ—

§™¢—‘¥œ¤ƒ™Œ‘Œ —†—ƒ­¤¬œ—

‡ÆÌÊÏ¡ÎÆ ˆÓÐÔÕÂÕÆÁÐÚÎÆ —ͼÈÙÐÚÎÆ ŒÕÂÎÂÕ¡ÎÆ ¥ÚÖÎÊÔÕ¼ØÔÕÓÐÇÒÏ (PRWURQ 9DULDEOH6SHHG'ULYHV

‡ÆÌÊÏ¡ÎÆ ˆÓÐÔÕÂÕÆÁÐÚÎÆ ŒÕÂÎÂÕ¡ÎÆ ¤ÎÂÍоÆÌÌÊÏÉÕ¼Ø (PRWURQ 6RIW6WDUWHUV

—ÏʾÐÔÁÔÕÉΠÓÚÖÎÊÔÕ½ÔÕÓÐÇÒÏ ÉÍÆÌÕÓÐÌÊÏÉÕ½Ó (PRWURQ &RPSDFW'ULYHV

ˆÓÐÔÕÂÕÆÁÐÚÎÆ ŒÚÔÕ½ÎÂÕÂÑÓÐÔÕÂÔ¾ÂØ (PRWURQ 6KDIW3RZHU0RQLWRUV

›ÆÏÕÓÊÌ¡ƒÓÂÇƾÂ…¼ÔÉ›ÐÌÌÊÏÂÓ¡›ÐÓ×ѾÐÚ›ÐÓ×Ѿ §ÉÍ)D[ HPDLOFRQVWUDW#FRQVWUDWJUZZZFRQVWUDWJU

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 w+w

35



teyxos35