Page 1

O p w i e l i j kt- ien ou? S teevaste v r a a g b ij e lke g e boorte en zeK er b i j d e O r an je s.W alterWijnhoven d o o k voo r u i n beeld- en andere archiev e n en kw am ter ug met een schat aan v e r h a le ne n fo to's. Het resultaatis net z o h e e r lijkn o stalgischals de kandeelen d e b e ke n d ebe schuitmet muisies.

I

b aby's

e aanhankelijkheid van het Nederlandse volkjegens de Oranjes kwam in het verleden nergens zo nadrukkelijk naar voren als bij de geboorte van een 'Oranjebaby'. We hebben er lang op moeten wachten want de laatste baby met een 'Oranje tinlje' wasJuliana ( l98l ), dochter van prinsesChristina en.forge Guillermo. In de lijn der troonopvolging is Prins Floris (1975) de laatstgeborene; ttiteerekend diens oudste broer Mattrits is de eerste Oranje-vader van de 2le eeuw. Het eerste kleinkind van Mareriet eu Pieter is weliswaar lid van de Koninklljke Familie, maar niet van het Koninklljk Httis en derhalve geboren als 'gewoon burger', zii het met Íiaaie dubbele achternaam: Van Lippe-Biesterfeld Van Vollenhoven. Voor 'gewone' leden van de Koninklijke Familie geen saIuutschoten en vlagvertoon vanaf overheidsgebouwen. Particulieren zijn echter vrij hun genegenheid te tonen, wie weet wordt de geboorte van de eerste Oranjebaby van deze eettw net zo Íèestelijk gevierd als Koninginnedag de laatste.iaren. Bovendien zal van menig kansel een zegen voor dejongste Oranj etelg worden gevraagd. Vooral de komst van een troonopvolger heeft altijd veel emoties losgemaakt bij de nuchtere Nederlanders. De geboorte van prinsesJuliana op 30 april 1909 veranderde ons land in één grote familie van juichende, htrilende, zingende en dansendemensen. In de DoopsgezindeKerk in het Friese Oude Bildtzijl luidde men de klok zo enthousiast, dat deze barsttel Naar de geboorte was acht jaar uitgezien; moeder Wilhelmina was de laatste uit het eertwenoude seslacht

en laatsteschakelin de dyOranje-Nassart, nastiekelijn. MetJuliana'skornstbraken ook voor ttitgeversvan PrentbrieÍkaarten gouden tljden aan.

{tt "

r,f6$ f

w

&

\ifu"

I

I

t,


ge l i j k e nissen ge brui k en ge l u kw ens en

Tot ver na de geboorte van een pri nsj e oÍ pri nsesj e v erschenen ansi chten, vaak met een gedi chtj e, zoal s o p een aÍbeel di ng van Jul i ana ui t 191 0: Lang heugí ons haar geboorted,ag, 't Is nu eenja,ar geleden. Moge haar pad op rozen gaan, VerhooreGod steedshaar gebeden. Men kon toen ni et bevroeden dat de 30e apri l ook rui m 90 j aar l ater nog ui tbundi g gevi erd zou w orden!

PrinsesJulianamet haar dochters

f

I

.-€

|

t,,

Kort voor de donkere oorlogsjaren zorgde de geboorte van prinses Beatrix voor zoveel vreugde, dat de inwoners van Baarn daarin ieder persoonlijk mochten delen: na het eerbetoon van 5l saluutschoten (voor een prinses, 101 voor een prins) bezoïgden 125 schoolkinderen huis-aan-huis welgeteld 3.825 zakjes met oranje muisjes! Een stunt die Maurits en Marilène in hun woonplaats Amsterdam vermoedelljk niet herhalen...

t

Wanneer de baby gedoopt zal worden is nog niet bekend, maar dat de Oranje-boreling daar zo lang op moet wachten als tante Irene is onwaarschijnlijk. Haar doopplechtigheid kon pas tien maanden na de geboorte plaatsvinden in de kapel van Buckingham Palace te Londen, waar het koninklijk gezin aan het begin van de

ï

Tweede Wereldoorlog korte tijd verbleef. Prinses Margriet werd zelfs in het buitenland geboren. Op 20 januari 1943 klonk via Radio (* l

Prins Johan Friso

Oranje, door het gejank van de Duitse stoorzenders heen, de mededeling: 'Gisternacht schonk HKH PrinsesJuliana in het stadsziekenhuis in Ottawa het leven aan een welgeschapen dochter'. Bij die gelegenheid werd de kraamkamer door de Canadese autoriteiten tot Nederlands grondgebied verklaard, anders zou de baby automatisch de Canadese nationaliteit hebben gekregen! Alle zeelieden van de Nederlandse koopvaardijvloot werden door prinsesJuliana uitgenodigd 'peet' te zijn over de jonge prinses Margriet. Bij de geboorte van Maurits gebeurde het omgekeerde: de Nederlandse Koopvaardij bood zelf aan peet te mogen staan, een verzoek dat gaarne werd ingewilligd. Wellicht zal deze traditie door'vader Maurits' en de Nederlandse Koopvaardlj worden voortgezet, driemaal is immers nog altljd scheepsrecht! Prinses Marljke werd kort na de oorlog geboren in een herrljzend Nederland. Kleine Trix, net negen jaar, moest wennen aan haar derde zusje en meende openhartig: " 'k had toch liever een broerlje gehad". Dit is haar blijkbaar bijgebleven want later als Oranje-moeder schonk zij het leven aan driejongens. Bij de geboorte van haar eerste zoon in 1967 ging een Oranjegolf van enthousiasme door het land: voor het eerst in l16jaar (na Alexander, zoon van koning fi* Mei 2001

VORSTEN

l9


Willern III en koningin Sophie) een prins in ons vorstenhrtis geboren! Er bleek geen houden meer aan: hierna volgden binnen drie jaar maar liefst zes prinsen! 'En op wie lijkt-ie nou?' is ook in koninklljke kraamkamers een veelsestelde vraag. Bij de geboorte van Willem Alexander was het Utrechts burgerneesterjonkheer CJ.A. de Ranitz, fttngerend als arnbtenaar van de burgerlljke stand, die het antwoord wist: 'Een cluidelijke gelijkenis rnet de foto die prins Bernhard van prinses Beatrix maakte kort na haar geboorte'. Prins Claus wist het allemaal uiet zo precies na de geboorte van zijn jongste zoon Constantijn. 'Welke kleur ogen heeft hij?' vroeg een.journalistaan de Prins, terwiil deze na het verlaten van het ziekenhuis in zijn groene Porsche stapte. 'Dat

f{"

í;': i ïr

heb ik eigenlijk nog nie t eens gezien!' bekende hij in alle oprvir.rding.Een hoofdzuster wist nog te rnelden: 'Het prinsje heeft donker haar en een heerlijk rond kopje'. Voor de geboorte van Maurits had de moeder van mr. Pieter, rnevrouw Van Vollenhoven, uitgeroepen: 'Ik hoop dat de baby op Margriet lljkt, want dat is in één woord een schat!' om na de geboorte de wachtenden blj het ziekenhuis spontaan toe te roepen: 'Het is een snoeperd.ie van een baby!' 'Maar op wie lljkt de jonge Prins?' vroeg de verzaurelde pers aan de juist naar buiten komende tnr. Pieter van Vollenhoven. Deze riep, nog euÍbrisch van geluk: 'Eh... hij heeft in ieder geval mijn voorhooÍd!' BlrrgerneesterJob Cohen van Amsterdam, waar de jonge ouders Maurits en Marilène wonen, kan desgeweustvoor een verrassingzorgen door bij de geboorteaangifte gebrtrik te rnaken van zijn recht te fungeren als arnbtenaar van de burgerlijke stand. Indien hij nog meer gevoel heeft voor traditie kan h1j dejonge vader zelfs een glas kandeel schenken, de traditionele geboortelikeur. Blj de geboorte van Maurits werd zowel champagne als kandeel geschonken. Ook prins Claus kon de Oudhollandse kraamlekkernii die hlj blj de geboorteaangifte van Constantijn gretig leeglepelde, zeeï waarderen. Hij vroeg zelfs het recept aan de ambtenaar van de burgerlijke stand, die het antwoord schuldig moest blljven. 'Er zal wel cognac in zitten' meende de Prins vervolgens, om er grinnikend aan toe te voegen 'glaage op, laatje rijden!' <S' WAL TEW R lr ur ov eN/ TEKST: EF H Foro 's: Vo RSTEN- ARc

Kande e l In vroegertijden kreegde kraamvrouwin de tijd na de be va llinge en dr ank m et v er sterkendeingrediëntente drin ke n.Het wer d ook aan de nieuwbakkenvader geschonken,waarbijdeze met een kaneelstokjedoor het

20 VORSTEN

NIei 2001

m e n g se l r o erde.

van P ri nses Mari l ène en

De ve r m o e ide bakersvrouw

P ri ns Mauri ts:

d r o n k e e n gl as mee, en sp o e d ig wa s ook de kraam-

o 2 dl uater t 6 hruidnagels

visite ' a a n de kandeel ...'

t slukje pijpkaneel o ra,sp aan

M e t d it r e cept van de Oud-

1 citroenschil s I eierdooiers

h o lla n d se geboortedrank

o 125 gram bastaard,suiher

ku n t u ze lÍ een hei l dronk ui t-

c 1 fles uitte uijn V erw arm de w i j n en voeg de

b r e n g e n o p het babygel uk

kruidnagels,citroenraspen pijpkaneeltoe. Laat 30 minuten trekken.Klop de dooiers m e t d e s u i k e rsch u i m i ge n doe de gezeefdegekruide wijn erbij.Verwarmau bain marietot de kandeelbindt. Serveeruit kleinekopjes, met vanillewafels.


Alle Or a n je -

Ko n in klijk Hu is

sym b o le n zijn a a n we zig o p

I n N e d e r l a n dw o r d t o n d e r s c h e i d g e m a a k t t u s s e n 'K o n i n k l i j k e F a m i li e ' e n 'K o n i n k l i j k H u i s '. N i e t e l k l i d va n d e f a m i l i e O r a n j e - N a s s a ui s l i d v a n h e t H u i s . D a t l i d m a a t s c h a pi s b i j wet geregeld. Lid zijn (naast het

deze prentbrieÍka a r t d ie b ij d e g e b o o r te va n Ju lia n a we r d u itg e g e ve n .

/r\

| /.,t (://| <' d, / rt,//.

.')t7,.,t ,,,7,,,1i

\ r/ /

.

l/:t..//

//1

.t/tt

,.u í,/',7./i,,.y,,,,

staatshoofd) het afgetreden staatsh o o f d e n d e l e d e n v a n d e K o n i n kl i j k e F a m i l i ed i e v o o r t r o o n o p v o l g i n g i n a a n m e r k i n g k o m e n . D e e c h t g en o ten van de leden van het Huis ziin ook lid. Omdat de baby van Maurits en M a r i l è n e g e e n l i d i s v a n h e t K o ni n klijk Huis wordt de geboorte niet bek e n d g e m a a k t d o o r d e R i j k s v o o rl i ch tingsdienst,maar door het particul i e r s e c r e t a r i a a t .D e m i n i s t e r p r e s i d e n t e n d e v i c e - p r e s i d e n tv a n d e R a a d v a n S t a t e g e v e n g e e n acte de présence na de geboorte, evenmin volgt een ofÍiciëlemededeling i n d e S t a a t s c o u r a n t .M o g e l i j k z al e r w e l e e n f e l i c i t a t i e r e g i s t e rz i j n z o a l s bij de geboorte van Prins Floris, m a a r d e R V D w a s d a a r n o q n i e t va n

It' ,i*r,

*\

op de hoogte.

E en j ui chende prentbriefkaart met zoete ' k i ndekens'e n een i ngel ukk i ge Wi l hel mi na al s inzetje.

l-wí fï

1

Prinses Beatrix

c i1 l{

Vorsten  

Oranje baby's. De geboorte van prinsjes en prinsesjes door de jaren heen. Gelijkenissen, gebruiken, gelukwensen. Tekst: Walter Wijnhoven

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you