Diagonaal 1 2021

Page 1

personeelsmagazine | 36ste jaargang | januari 2021

Hoopvol

vws# 8 | Louise van Kranendonk

10 | Jos Vranken

12 | V-Day


Hoopvol 2021 Ik weet niet hoe het met jullie zat, maar ik kon niet wachten om coronajaar 2020 af te sluiten. Want, lieve VWS’ers, wat was het een intensief jaar. We stonden voor een enorme opgave: het beteugelen van de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Al maanden voeren velen van ons - dag in dag uit - een strijd tegen het coronavirus. Een oneerlijke strijd, zou ik bijna willen zeggen. Want we moesten 100 procent van de beslissingen nemen met slechts een paar procent van de kennis. En dat terwijl ons handelen onder het vergrootglas van de samenleving lag, met een virus dat regelmatig sneller en slimmer bleek. Desondanks maakten we dagelijks het onmogelijke mogelijk. Persoonlijk hebben we ook het nodige voor onze kiezen gehad. Veel VWS’ers zitten al maanden thuis, helemaal alleen, met kinderen die niet naar school of het kinderdagverblijf kunnen, of met mantelzorgtaken voor een ouder of ander familielid. Ik durf wel te stellen dat 2020 voor niemand makkelijk was. Ook ik heb aan den lijve ondervonden hoe ingrijpend de maatregelen soms konden zijn. Toen mijn vader na een herseninfarct in het ziekenhuis lag, kon ik hem maar één keer per week bezoeken. Maar ik mocht ook getuige zijn van hoe geweldig mijn vader ondanks alles verzorgd werd. Maar toch, ondanks alles kijk ik ook met een positief gevoel terug op het afgelopen jaar. Want wat hebben we veel geleerd. Niet alleen zijn we inmiddels bedreven in digitaal samenwerken, ook in de zorg zijn enorme stappen gezet. De digitale zorg heeft door de crisis een vlucht genomen en zorgpartijen weten elkaar meer dan ooit te vinden. Met andere woorden: de zorg van de toekomst? Die is in 2020 begonnen! Lieve collega’s, ik ben dolblij dat 2021 is begonnen. Ik blik vooruit vol vertrouwen. We zetten nog even de tanden op elkaar, en slepen elkaar door deze laatste moeilijke periode. Want zoals Hugo de Jonge eerder al zei: ‘Dit wordt het jaar van licht aan het einde van de tunnel’. Ik ben ervan overtuigd dat we er samen sterker uitkomen.

Erik Gerritsen, secretaris-generaal

2 Diagonaal januari 2021


Thema:

Hoopvol

36ste jaargang | januari 2021

4

6

14

18

Trudy Prins Van vluchtige baan naar waardevol werk p.6 VWS’ers Vinden Olinde Andringa en Louise van Kranendonk p.8 Jos Vranken Geheime reistips voor VWS’ers p.10 Topic VWS’ers hopen op een jaar vol verbinding p.14 WVTTK Peter Munters p.18 Zwart op wit Het is alweer even geleden dat het personeelsmagazine van VWS op papier verscheen. Een (corona-)jaar, om precies te zijn. In 2020 gaven we extra digitale nummers uit. Om zo snel mogelijk aan te haken op al het virusnieuws en op de gevolgen daarvan voor VWS en VWS’ers.

De tweede lockdown is verlengd maar de vaccinaties zijn gestart. 2021 ziet er hoopvol uit en daarom keren we terug naar de vertrouwde frequentie: viermaal per jaar ‘zwart op wit’ (als vws#Diagonaal) en –minimaal- zeven keer in ‘bits and bytes’ (als vws#Dia). Omdat veel VWS’ers voorlopig nog niet

naar De Resident kunnen komen, wordt vws#Diagonaal voortaan thuis bezorgd. Ditmaal inclusief een folder van VWS Pride. Als opbeurend presentje van de werkgever, waarmee zowel VWS’ers als hun huisgenoten hopelijk hoopvol en trots vooruit kunnen blikken op 2021. Redactie DCo (directie Communicatie)

ILLUSTRATIE OP DE COVER: Sjoerd van Leeuwen COLOFON Diagonaal en vws#Dia zijn de crossmediale personeelsmagazines van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hoofdredactie Rob Langeveld Eindredactie Douwe Anne Verbrugge Redactie Maarleen van Aarden-Heikamp, Adriaan Duivesteijn, Sabina van Gils, David Schuster, Hester Vos en Patricia Wiedijk Klankbordgroep Lid worden van de Klankbordgroep Interne Communicatie? Ga naar VWSnet en meld je aan. Vragen, opmerkingen, ­ingezonden brieven? Redactie, postbus 20350, 2500 EJ Den Haag, telefoon: (070) 340 69 56, e-mail: diagonaal@minvws.nl Secretariaat telefoon (070) 340 60 00. Overname van tekst is mogelijk na overleg met de redactie Vormgeving Kris Kras context, content and design Druk Xerox Pensioen of uit dienst en de Diagonaal blijven ontvangen? Geef het door: diagonaal@minvws.nl

3


Kleine bijdrage

Tekst: Adriaan Duivesteijn Foto’s: René Verleg (Liesbeth), Ron Tetteroo (Pepijn) en Hans Roggen (David) Illustratie: Katerina Chumakova, 123rf

Hoopvol het nieuwe jaar in gaan door ‘iets’ te doen voor de medemens. Dat geeft spirit. Ook VWS’ers leveren (naast hun werk bij VWS) hier met liefde een bijdrage aan.

BIJZONDERE DAGEN 2021

Vooruitkijken Zondag 24 januari 2021 Pindakaasdag Dinsdag 9 februari 2021 Safer Internet Day

4 Diagonaal januari 2021

Maandag 22 februari 2021 Vrijdag 28 mei 2021 Europese Dag van het Slachtoffer Europese Dag van de Buren Zaterdag 1 mei 2021 Wereld naakt tuinierendag

Donderdag 11 februari 2021 Europese Dag van Alarmnummer 112 Donderdag 28 januari 2021 Europese Dag van de Privacy

Dinsdag 11 mei 2021 Europese Dag van de Beroerte Zondag 28 maart 2021 Begin van de zomertijd


‘ Sport is meer dan alleen spelen’ David Romijn (35) beleidsmedewerker en kenniscoördinator directie Sport “Na de eerste lockdown, gingen de voetbalspeelsters als dartele veulens de wei in, zo veel vreugde. Ik ben hoofdtrainer van de vrouwenselectie van topklasser Saestum uit Zeist. We trainden daarna in de pas met de maatregelen in groepjes van vier, twee, vier en later dus weer twee. En altijd op anderhalve meter afstand. Ik hoop dat we in 2021 weer als groep mogen trainen en spelen, mét contact. Wanneer dat zal zijn? In het voorjaar, de zomer? Ik ben geen deskundige, maar ik vermoed dat het niet nodig is dat we eerst allemaal gevaccineerd moeten zijn voor we weer als groep buiten mogen trainen. Ik merk het nu meer dan ooit tevoren: sport is niet alleen spelen, het gaat om de totaalbeleving; met publiek, kleedkamers en kantine. Toch boffen we al enorm als we weer zouden kunnen trainen en spelen met contact. Als daarvoor de kantine en kleedkamers langer moeten dicht blijven, dan brengen wij dat offer graag.”

‘ Ouderen intellectueel uitdagen’

‘ Hoe gaan we de toekomst in?’ Liesbeth Gerretsen (50), beleids­ medewerker directie Zorgverzekeringen “Sinds november ben ik voorzitter van de Vereniging Ambtenaar en Recht (VAR), al begint het echte werk pas in januari. Op 19 maart zouden we ons tweede lustrum vieren met een programma dat toen heel futuristisch leek. Hoe werken we in de toekomst, hoe is het geregeld? Dat we de ideeën direct in praktijk moesten brengen, had niemand voorzien. De VAR is een vereniging voor ambtenaren, maar ook voor mensen uit het bedrijfsleven en de advocatuur. Het is een platform om kennis te delen, om van elkaar te leren. Mensen mee krijgen, enthousiasmeren, dat is een rol die mij past. Dat doe ik ook als voorzitter. Ik vind het belangrijk én leuk als mensen de opbrengst van een bijeenkomst gebruiken in hun werk, maar ook in hun persoonlijke ontwikkeling.”

Vrijdag 23 juli – zondag 8 augustus Olympische Zomerspelen in Tokio Donderdag 2 september 2021 Roodharigendag

Vrijdag 8 oktober Dag van de Duurzaamheid Zondag 31 oktober 2021 Begin van de wintertijd

Zaterdag 25 september 2021 Europese Dag van de Paddenstoel Vrijdag 11 juni – zondag 11 juli EK Voetbal

Pepijn van Arkel (27), beleidsmedewerker Flexpool directie OBP “Bingo en noem al die spelletjes maar op. Voor ouderen worden genoeg sociale activiteiten georganiseerd, maar er zijn ook senioren die een intellectuele uit­daging zoeken. Voor hen organiseert de stichting Oud Geleerd Jong Gedaan (OGJG) colleges over tal van onderwerpen. Om kennis weer op te halen, om kennis op te doen. Ik heb psychologie gestudeerd en geef daar dus colleges over. Gaaf, moet ik zeggen. Corona maakte jammer genoeg een eind aan de fysieke bijeenkomsten. OGJG is in november begonnen met online-colleges, maar ik zit de hele dag al achter de computer. Ik stop dus even. Bovendien, online presenteren is heel anders, ik mis de echte interactie. Van een deelneemster kreeg ik ooit een gedicht over hoe leuk zij het vond. Er is veel waardering. Dus zodra het kan, ga ik weer live-colleges geven.”

Woensdag 1 december 2021 Wereldaidsdag

Donderdag 11 november 2021 Singles Day Zondag 10 oktober 2021 Europese Dag tegen de Doodstraf

Bron: www.beleven.org

5


Blikveld

Interview met Trudy Prins

Tekst: Dick Duynhoven Foto's: Hans Roggen

Van een ‘vluchtige’ baan naar waardevol werk “Het zijn vooral de sfeer, de persoonlijke benadering en de toekomstmogelijkheden die KLM-personeel ertoe bewegen een overstap te maken naar de zorg.” Dat zegt Trudy Prins, bestuursvoorzitter van zorginstelling De Rijnhoven. Zij begeleidt KLM-medewerkers naar een aanstelling in de zorg. Om de coronacrisis te overleven ontslaat de KLM op termijn een groot aantal medewerkers. Vooruitlopend daarop heeft de luchtvaartmaatschappij een

6 Diagonaal januari 2021

vrijwillige vertrekregeling en een sociaal plan opgesteld. Onderdeel daarvan is een tijdelijk behoud van salaris en betaling van omscholing.


Trudy Prins is voorzitter van de raad van bestuur van De Rijnhoven, een zorg­ instelling voor dementerende mensen. Daarnaast is zij cao-onderhandelaar namens Actiz, voorzitter van de ZonMWprogrammacommissie Langdurige Zorg en Ondersteuning en toezichthouder bij vier zorgorganisaties.

“Mensen die vliegen, werken heel zelfstandig; ze hebben een groot probleemoplossend vermogen, zijn gewend aan onregelmatigheid, zwaar werk, soms lange werktijden en ze hebben een dienstverlenende en gastvrije houding. Dat maakt hen uitermate geschikt voor een baan in de zorg”, weet Trudy Prins. Samen met Actiz – de brancheorganisatie van zorginstellingen – begeleidt zij KLM-medewerkers naar een aanstelling in de zorg. Inmiddels zijn bijna veertig stewardessen en pursers in verschillende verpleeghuizen aan de slag gegaan. Het KLM-gevoel blijft Dat een bestuursvoorzitter zich bemoeit met het werven van zorgpersoneel is niet vanzelfsprekend. Maar het enthousiasme waarmee Prins dat wel doet, is goed te verklaren. Ooit werkte zij zelf als stewardess bij de KLM. “Ik snap daardoor heel goed dat het moeilijk is om, vrijwillig of gedwongen, een heel ander beroep te kiezen. Want dat KLM-gevoel, die gezamenlijke trots op dat mooie bedrijf, dat gaat natuurlijk nooit weg.” Samen met collega´s van De Rijnhoven (west-Utrecht), onder wie twee die ook in de luchtvaart hebben gewerkt, vertelt Prins – getooid met haar oude KLM-sjaal – waarom werken in de zorg minstens zo aantrekkelijk is. Kandidaten kunnen in een aantal bijeenkomsten de sfeer proeven en van medewerkers horen wat het werk inhoudt en welke omscholings­ mogelijkheden en opleidingen er zijn.

Prins: “Plezierig voor de zij-instromers is dat we ons eigen opleidingscentrum hebben. Ze hoeven er dus niet voor naar een ROC of in een klas te zitten met 16-jarigen. Een particulier opleidings­ bureau en de mensen van onze eigen organisatie verzorgen de lessen.” Salaris is concurrerend Het zijn vooral de sfeer, de persoonlijke benadering en de toekomstmogelijkheden, waardoor mensen de overstap naar de zorg maken. “En natuurlijk kijken ze ook naar het salaris”, beaamt Prins. “Niemand wil er teveel op achteruit gaan.” In tegenstelling tot wat nogal eens wordt gedacht, is het volgens haar helemaal niet zo slecht gesteld met de salarissen in de zorg. En zij kan het weten, want behalve bestuursvoorzitter is Prins namens Actiz de eerste caoonderhandelaar voor ruim 400.000 werknemers in de verpleeghuizen en thuiszorg: de grootste cao van Nederland. Vanwaar dan toch het beeld dat ‘de zorg’ minder goed betaalt? “In de zorg werken voornamelijk vrouwen die in deeltijd werken. De gemiddelde contractomvang is 22 uur. Als je als verzorgende vijf, zes jaar werkt in bijvoorbeeld de ouderenzorg, dan verdien je bovenmodaal. Dat is echt concurrerend met andere sectoren.” Een betekenisvolle band “Stewardessen, pursers en ander vliegend personeel hebben letterlijk en figuurlijk een vluchtig beroep”, weet Prins uit eigen ervaring. En zij kent de

nadelen daarvan. “Elke vlucht een ander team, zelden met collega’s die je al eerder tegen bent gekomen. En die leuke passagier aan boord, herkent jou al niet meer als hij de hoek om is.” Hoe anders is het als je in de zorg werkt. “Met name in de intramurale zorg zie je cliënten vaak langere tijd, soms wel meer dan een jaar. Daar bouw je een band mee op. Dat maakt het soms moeilijk, want die cliënten zijn vaak aan de laatste levensfase bezig en komen te overlijden. Maar door die band beteken je heel veel in het leven van die cliënt en diens familie. Dat maakt het zo waardevol.” Drempels wegnemen Als gevolg van de publiciteit rond de overstap van KLM-medewerkers hebben intussen ook een EasyJet- en een CityFlight-medewerker zich bij De Rijnhoven gemeld. Prins constateert dat ook uit andere sectoren steeds meer werkzoekenden naar de zorg komen. Helaas zijn er nog wel wat drempels om die mensen gekwalificeerd te krijgen. “Ik ben voorstander van modulair onderwijs dat rekening houdt met wat mensen al kunnen en wat ze nog aan scholing of bijscholing nodig hebben.” Prins snapt best dat de overheid geen enkel risico wil lopen als het gaat om de deskundigheid van de zorgmedewerkers. “Maar”, stelt zij daar tegenover, “door alle risico’s te willen vermijden, veroorzaken we uiteindelijk één heel groot ongeluk, namelijk een personeelstekort.” 7


VWS’ers vinden…

2021, waar hopen we op? Terug naar het leven vóór corona? Dat geldt zeker niet voor iedereen. Olinde Andringa hoopt dat een tijdelijke overstap ‘naar het uniform’ een definitieve wordt en Louise van Kranendonk inspireert als brei-influencer.

Hoopvol Louise van Kranendonk (33), senior beleidsmedewerker huisartsenzorg directie CZ

‘In Scandinavië is breien echt mega hip’

Tekst: Adriaan Duivesteijn Foto’s: René Verleg

8 Diagonaal januari 2021

“Breien doe ik al vanaf mijn vroege jeugd, maar in de periode vóór corona kwam ik er nauwelijks aan toe, ik was bijna nooit thuis. In mijn kast lagen heel wat onafgemaakte projectjes. Al vroeg in de eerste lockdown ben ik die projectjes gaan afmaken. Breien is echt een project. Er komt heel wat bij kijken voor het helemaal af is: eerst bedenken wát, daarna een patroon kiezen, wol, de juiste naalden bij de wol. Oefenen, ken je de steken al? Instagram is bij dit hele proces een geweldig hulpmiddel. Breien doe ik vooral voor anderen, als cadeau. Niet op verzoek, dan wordt het te veel een verplichting. In Nederland heeft breien toch een wat suffig imago, in Scandinavië is het echt mega hip.

Op Instagram volg ik een aantal Scandinavische brei-influencers. Ik heb inmiddels een eigen account ‘Woolly Lou’ waarmee ik mensen hoop te inspireren. Ik heb al volgers die ik niet ken. Leuk! Maar een bedrijf gaat het niet worden, al wil ik er wel beter in worden. Ik heb in de kerstvakantie aan een ‘businessplan’ gewerkt. Mijn vriend is niet gaan breien, maar hij is wel mijn lieftallige assistent. Soms heb je meer handen nodig voor de foto’s en filmpjes voor op Instagram. Ik ben de kleine dingen weer meer gaan waarderen. Vóór corona reisden we veel, stonden we in de kroeg, aten we buiten de deur. Dat hoeft niet altijd. Het samen fijn thuis hebben, dat neem ik mee naar 2021.”


2021 Olinde Andringa (47), senior inspecteur Inspectie Veiligheid Defensie

‘Uitgekeken naar dat uniform!’ “2020 begon stroef, maar eindigde voor mij fantastisch! Sinds december werk ik voor zes maanden als projectleider bij Defensie. Maar kijk ik in december ’21 terug, dan werk ik definitief bij Defensie. Het is een kantoorfunctie, maar dan wel in uniform. En dat wil ik eigenlijk al mijn hele leven. Na mijn studie civiele techniek wilde ik bij Defensie aan het werk. Als militair, maar ik werd afgekeurd op mijn ogen. Die zijn nu gelaserd en dus geen obstakel meer. Ik wil in de praktijk, en dus in uniform, ervaren wat veiligheid nu eigenlijk is bij Defensie. Ik wil niet alleen vanaf de zijlijn adviezen geven. Veiligheid is de rode draad in mijn werk. Bij Rijkswaterstaat deed ik onderzoek naar ongevallen, daarna hield ik mij bij VWS bezig

met productveiligheid van speelgoedwapens. Defensie betekent de terugkeer naar de wereld van de ongevallenonderzoeken. De ervaring opgedaan bij VWS is hier goed toepasbaar. Ik ga de mensen van VWS en Defensie met elkaar in contact brengen. Ik ben heel erg van de kruisbestuiving, zie kansen, maak gebruik van de mogelijkheden die zich voordoen. In mijn eerste dagen gebruikte ik een verkeerd e-mailadres, maar dat leidde tot een kennismaking met een collega die ook net bij Defensie begonnen was. Wie weet wat we daar in de toekomst nog aan kunnen hebben. Ik ben een verbinder, maak van mijn functie hier een brugfunctie, ook al staat dat niet in mijn taakomschrijving.”

9


‘ Geheime’ tips voor VWS’ers Tja, wat gaan we doen met al die vakantiedagen in 2021? Gevaccineerd naar het buitenland… zou kunnen. Of thuis (alweer) de boel opknappen… mwah. ‘Ontdek je plekje’ in eigen land… is een optie. Of toch niet? Jos Vranken, algemeen directeur van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) opent deuren die voor anderen gesloten lijken. Tekst: Rob Langeveld Foto: Rene Verleg

10 Diagonaal januari 2021


Interview

Wat was jouw laatste eigen vakantiebestemming? En wat is de eerstvolgende? ”Mijn laatste onbezorgde vakantie was wintersport in Oostenrijk. Net op tijd vertrokken voordat corona uitbrak. Daarna moesten we een lang weekend Zwolle ‘cancellen’. Dat wordt straks onze eerstvolgende bestemming. Hanzenstad Zwolle en omgeving, zoals Nationaal Park Weerribben Wieden, zijn onontdekte pareltjes. Op de terugweg bezoeken we het Waterloopbos in de Noordoostpolder. Een uniek en onbekend gebied waar in de jaren zestig onder andere de Deltawerken zijn nagebootst om te testen. De imposante waterloopkundige bouwwerken uit die tijd liggen er nu verscholen in het bos. Een soort landschapskunst.” https://www.natuurmonumenten.nl/ natuurgebieden/waterloopbos

Eens of oneens: gezondheid is belangrijker dan verpozing. “Lijkt me evident: mee eens, althans in de context van de coronapandemie. Een gezond mens heeft duizend wensen; iemand die ziek is heeft er maar één, namelijk beter worden. Maar verpozen draagt ook bij aan je fysieke en psychische gezondheid.” Nog ‘geheime’ tip voor VWS’ers? “In de Achterhoek is het sowieso goed toeven. Het leven en het tempo zijn daar anders. Daar is de Silo Art Tour, die in 2021 wordt afgerond, een echte aanrader. Overgewaaid vanuit Australië.

De vele silo’s die daar staan, zijn fraai beschilderd. Onze adviezen sluiten trouwens aan bij het motto van premier Rutte: ‘wijs op reis’. Samen met onder andere EZK, BZK en VWS spelen we onze rol als gids voor reizigers. Die sturen we nu natuurlijk niet naar hotspots.” https://achterhoek.nl/Silo-Art-Tour

Eens of oneens: toerisme is een gevaar voor de volksgezondheid. “Daar ben ik het grondig mee oneens. Het gedrag van mensen is het gevaar, niet het toerisme. In het Nederlandse toerisme worden de maatregelen en protocollen heel goed nageleefd.” Ook in attractieparken? “Juist daar! De hele toeristische branche haalt echt alles uit de kast om het goed en verantwoord te doen. En attractieparken hebben jarenlange ervaring met ‘crowdmanagement’, het is hun vák.” Eens of oneens: in 2021 moet Nederland zo min mogelijk buitenlandse toeristen toelaten. “Oneens. We streven naar een gefaseerde openstelling. Binnenlands toerisme is een belangrijk voor de economie en deze komt naar verwachting in het voorjaar weer op gang. Vervolgens richten we ons op de buurlanden, België en Duitsland. Europese en intercontinentale toeristen hopen we eind 2021, misschien begin 2022, te verwelkomen. Alles op basis van de dan geldende maatregelen en beschikbaarheid van vaccins.”

Nog een ‘geheime’ triptip? “Het Lauwersmeer op de grens van Friesland en Groningen. In het Dark Sky Park kun je daar genieten van echte duisternis en de sterrenhemel, zonder invloed van kunstlicht. Je verblijft in een van de vele mooie terpdorpjes in die omgeving.” https://www.np-lauwersmeer.nl/hetlauwersmeer/dark-sky-park/

Wat is jouw grootste ontdekking tijdens de coronaperiode? “Dat in het werk de efficiency is toe­genomen. Digitale vergaderingen beginnen gewoon op tijd, er zijn veel minder files en je hoeft niet meer door de regen naar je werk te fietsen. Daar tegenover staat natuurlijk het gemis aan ’de wandelgangen’. En we merken hoe belangrijk het is dat verschillende departementen met elkaar samenwerken. Ontspannen, onthaasten en ontmoeten zijn onderwerpen die meerdere beleidsterreinen raken.” Eens of oneens: de horeca heeft haar belangen beter verdedigd dan het toerisme. “Interessant. ‘Gastvrij Nederland’, vlak bij jullie gevestigd in de Malietoren, is de paraplu-brancheorganisatie. Toerisme is een optelsom van veel categorieën, waarvan de horeca de grootste is. Het is heel goed dat zij ook hun eigen geluid laten horen en op veel plekken zichtbaar zijn. Maar het trieste is dat ze lang niet overal ‘gehoord worden’. Deels mee eens, dus.”

Waterloopbos in de Noordoostpolder

Nog ééntje dan? “Volg op Instagram de hashtag #Hiermoetjezijn en je ontdekt hoeveel geweldige amateurfotografen er in Nederland zijn. Je kunt er ook je eigen foto’s plaatsen. Bekijk die waanzinnig prachtige beelden van vele onontdekte plekken, zoals de natuur in Nederland!” https://www.holland.com/be_nl/toerisme/reisin

11


Reportage

‘ Het knikje van de minister richting Jaap van Delden was mooi’ V-Day. Een wat opgewonden en spannende sfeer hangt er woensdag 6 januari op de GGD-priklocatie in Veghel. Fotograaf Phil Nijhuis is erbij om te zien hoe Sanna als eerste wordt gevaccineerd tegen het coronavirus. Tekst: Douwe Anne Verbrugge | Foto’s: Phil Nijhuis

12 Diagonaal januari 2021


“Ook onder de mediamensen is de stemming wat drukkig”, vertelt fotograaf Phil Nijhuis die minister Hugo de Jonge de afgelopen maanden van nabij heeft gevolgd. “We moesten vroeg verzamelen en dan is het lang wachten op het moment suprême. Tegelijk geeft dat mij als fotograaf de tijd om goed rond te kijken. Ik vind al dat gedoe en heen en weer rennen van adviseurs en logistieke medewerkers wel aandoenlijk om te zien. En niet alleen zij, iedereen voelt dat er een bijzondere sfeer in de lucht hangt. Pas als minister De Jonge binnen komt wandelen, zie je ook de wat hoger geplaatste functionarissen zich ontspannen.” De vriezer in Eerder was Phil Nijhuis op stap met de VWS-minister voor een werkbezoek aan de opslaglocatie voor de vaccins in Oss. “Daar was ik alleen met een ANP-fotograaf

en een RTL-camerateam. De sfeer is dan veel vrijer. De vriezers werden gecheckt en er werd geïnformeerd naar het logistieke proces. De directeur van het bedrijf in Oss ging samen met de minister nog even een vriesruimte in waar het dertig graden onder nul was. De media mochten niet mee. Dan baal ik wel even. Een foto met van die mooie bevroren adems, doet het goed natuurlijk.” Knikje naar Jaap Terug naar Veghel waar verpleegkundige Wies een prik zet in de arm van de Brabantse Sanna en waar de enigszins gespannen sfeer inmiddels is omgeslagen in vrolijkheid. Phil: “Ik moest natuurlijk de foto van het prikmoment hebben, maar toen de prik was gezet en het applaus klonk zag ik vanuit mijn ooghoek een veelzeggend knikje van de minister richting Jaap van Delden. Hij is

bij het RIVM verantwoordelijk voor het vaccinatieprogramma. Dat knikje was mooi om te zien. Die mannen zijn al weken druk met dit traject. Ook bij hen was de spanning er - voor even - af.” Smartphone Hugo Het eerste potje en de eerste naald die op V-Day werden gebruikt, kreeg Jaap van Delden mee als symbolisch cadeau. Phil: “Grappig om te zien dat Hugo met zijn eigen smartphone een foto maakte van Jaap met de spuit en het potje. De minister beseft wel degelijk dat dit een historisch momentje is. Ter plekke werd bedacht dat het ‘eerste potje en de spuit’ naar Rijksmuseum Boerhaave gaat, daar hebben ze de tentoonstelling ‘Besmet’. Live te zien als alle musea weer opengaan.” Mocht je ooit weer eens in De Resident zijn: houd de vitrines bij de liften op de vierde etage in de gaten!

Wanneer krijg ik de prik? Ben je gezond en tussen de 18 en 60 jaar? Volgens de ‘Flowchart vaccinatie­strategie’ ben je naar verwachting met 7,1 miljoen andere Nederlanders vanaf april/mei aan de beurt. Om alle Nederlanders te informeren over het vaccin, is de campagne 'We stropen de mouwen op' gestart. De flowchart is te vinden op Rijksoverheid.nl.

13


Tekst: Denise Hilhorst Illustratie: Sjoerd van Leeuwen

VWS’ers hopen op een nieuw jaar vol verbinding Afstand houden, weinig mensen zien en thuiswerken. In 2020 zagen ons leven en ons werk er ineens een stuk soberder uit. Toch was het niet alleen maar kommer en kwel. VWS’ers Aïcha, Jeroen, Annemarie, Edwin en Angela vertellen wat 2020 hen bracht, en waar zij in het nieuwe jaar op hopen. 14 Diagonaal januari 2021


‘ We hebben geleerd anders met elkaar om te gaan’ Aïcha Haddouche is personeelsraadgever bij VWS. Alle medewerkers van de kern en de buitendiensten kunnen bij haar terecht met vragen over hun rechtspositie. Ze bemiddelt ook bij (dreigende) arbeidsconflicten. “Hoewel we in 2020 meer thuiswerkten, waren er niet minder arbeidsconflicten. Door het thuiswerken waren ze soms wel anders van aard. Sommige managers hadden een houding richting de medewerkers die niet helemaal paste bij de boodschap van onze SG: zorg goed voor jezelf, let op je dierbaren en neem daar de tijd voor. Die medewerkers kregen juist het gevoel dat ze thuis nog meer gecontroleerd werden dan op kantoor. Maar wat ik ook zag is dat medewerkers zelf niet altijd snel genoeg aan hun manager vertelden met welke dilemma’s ze zaten. Ook dat kan leiden tot een conflict. Ik denk dat we van deze coronatijd hebben geleerd dat we anders met elkaar om moeten gaan. Voorheen waren er managers die thuiswerken niet goed vonden, en nu blijkt dat best te kunnen. De manager die heel erg op controle gericht was, heeft anders moeten leren omgaan met zijn medewerkers. En door met elkaar in gesprek te gaan weten collega’s uiteindelijk veel beter van elkaar wat er in de privésituatie speelt. Dat zorgt voor wederzijds begrip. Ik durf wel te zeggen dat we ondanks de afstand ook

dichter bij elkaar zijn gekomen. Ik hoop dat we daar veel aan zullen hebben in 2021. Mijn advies: blijf in gesprek met elkaar, het échte gesprek.”

‘ Ik hoop ons netwerk uit te breiden naar alle medewerkers’ Jeroen Mineur is medewerker toezicht particuliere klinieken bij IGJ. In 2020 richtten hij en zijn collega Liza Zobdeh, P&O beleidsondersteuner bij OBP, een nieuw regenboognetwerk op: VWS Pride. Een netwerk voor alle VWS’ers. “VWS Pride is opgericht omdat iedereen bij VWS zichzelf moet kunnen zijn. Dit regenboognetwerk is er om sociale acceptatie en emancipatie van LHBTIQ+* personeelsleden te bevorderen, waarbij ook arbeidsparticipatie en gelijke behandeling belangrijk zijn. Elke medewerker kan zich bij ons aansluiten, zodat we de menselijke verhalen met zo veel mogelijk mensen kunnen delen. Zo hebben we een lunchbijeenkomst georganiseerd met een transgender persoon die haar verhaal deed, zodat collega’s begrijpen hoe zij zich voelt en wat ze nodig heeft. Op die manier creëren we meer bewustzijn over elkaars situatie, en dat werkt prettiger samen. Door de omstandigheden is het netwerk even alleen digitaal, maar zo is het niet bedoeld. We hopen dat we in 2021 zeker ook live bijeenkomsten kunnen organiseren. Daarnaast hoop ik dat we ons netwerk kunnen uitbreiden, het liefst

naar alle medewerkers, en dat we de eerste stappen zetten om een LHBTIQ+ paragraaf in het ‘diversiteit en inclusie’beleid van VWS te maken. Iedereen moet diversiteit en inclusie kunnen zien, horen en voelen. Het zou mooi zijn als we binnen VWS allemaal met elkaar omgaan, zonder dat er iemand buiten de boot valt.” * LHBTIQ+ is een afkorting van lesbienne, homo, biseksueel, transgender, intersekse, queer en overige. Zie ook de folder in deze vws#Diagonaal.

‘ Mensen bij elkaar brengen is belangrijke bron van energie’ Annemarie Jansen is als (vertrekkend) HR-manager bij VWS gedelegeerd opdrachtgever van het programma ‘Eigentijds werken’. Doel van het programma is de voordelen van het thuiswerken te behouden, zonder onszelf en elkaar uit het oog te verliezen. “Veel collega’s vinden het fijn dat ze door het thuiswerken minder reistijd hebben, en dat ze hun werk op sommige fronten beter kunnen combineren met hun privéleven. In essentie draait het programma ‘Eigentijds werken’ om de vraag: hoe zorgen we ervoor dat we deze voordelen van de coronatijd vasthouden? Tegelijkertijd willen we de nadelen van het thuiswerken ondervangen, dus ervoor zorgen dat mensen voldoende pauze nemen, op tijd stoppen, geen last hebben van ➔ 15


technische problemen en elkaar ontmoeten als ze dat willen. Wat bete­ kenen deze wensen voor de inrichting van ons werk en van onze gebouwen? En hoe blijven we vitaal en gezond? De afgelopen maanden hebben we al allerlei hulpmiddelen bedacht om de nadelen wat te verzachten, zoals kort­ durende psychologische ondersteuning, allerlei trainingen, mindfulness en fitness. Omdat iedereen natuurlijk andere voorkeuren heeft, bieden we als het ware bouwsteentjes aan waar mensen zelf een bouwwerk mee kunnen samenstellen dat voor hen het beste past. Voor 2021 hoop ik op mooie ontmoe­ tingen. En dat we ons daarop zullen richten in de keuzes die we maken. Mensen bij elkaar brengen is een belang­ rijke bron van energie, die nodig is om samen mooie producten neer te zetten.” Per 1 februari 2021 gaat Annemarie aan de slag als directeur Staf bij de Algemene Rekenkamer. Ze neemt haar ervaringen bij VWS met veel plezier mee.

‘Voor echte verbinding heb je persoonlijk contact nodig’ Edwin Maarseveen werkt sinds april 2020 in Washington op de Nederlandse Ambassade. Hij vertegenwoordigt het ministerie van VWS in de VS en in Canada. “Onder president Trump veranderde de koers van de VS aanzienlijk. Waarom ga 16 Diagonaal januari 2021

je daar in hemelsnaam wonen, vroegen mensen uit mijn omgeving zich wel eens af. Ik hoop dat wij de komende jaren weer wat vaker te horen krijgen: ‘Goh, wat leuk dat jullie in de VS zitten'. Behalve in de aanpak van de huidige pandemie, heeft president-elect Joe Biden geen politieke ruimte om enorme beleidsveranderingen door te voeren op het gebied van de gezondheidszorg. Ik verwacht vooral een positievere benade­ ring op het gebied van seksuele en repro­ ductieve gezondheid en rechten, gender en de World Health Organization en ik hoop dat hij de enorme spanningen in de samenleving hier kan temperen. Voor mij persoonlijk viel het niet mee om in deze tijd met mijn gezin een nieuw leven te beginnen in een ander land. Ik hoop dat er in 2021 weer ruimte is om nieuwe ervaringen op te doen, contact te leggen, vrienden te maken. Ook om deze cultuur, dit land, beter te begrijpen. Ik denk dat je voor echte verbinding persoonlijk contact nodig hebt. Wij hebben hier een kindje gekregen en ik heb nog niet eens een oer-Hollands beschuit met muisjes kunnen smeren voor onze buren!”

‘Beweging naar een kansrijke start voor meer kinderen mag niet stoppen’ Angela Uijtdewilligen is de programmamanager van Kansrijke Start, een landelijk actieprogramma waarin

gemeenten in zogenoemde lokale coalities samen met medewerkers van wijkteams, welzijnswerk, volwassenggz, geboorte- en jeugdgezondheidszorg werken aan een kansrijke start voor zoveel mogelijk kinderen. “Ik vind het bijzonder wat we allemaal vanuit onze zolderkamertjes voor elkaar hebben gekregen in deze corona­ tijd. In 275 gemeenten wordt nu aan lokale coalities gewerkt. We horen veel verhalen van professionals die elkaar beter weten te vinden en van cliënten die zich echt geholpen voelen. De landelijke coalitie telt bijna veertig ambassadeurs. Een breed gezelschap uit het hele land; van zorgverzekeraars tot bestuurders uit de kraamzorg. Met hen, en anderen, zijn we in gesprek over borging van wat we hebben opge­ bouwd, zodat het niet ophoudt na 2021, als het programma stopt. Het mooie aan dit thema is dat er gewoon geen tegenstanders zijn. Je kunt discussiëren over de manier waarop je het doet, en hoeveel geld je erin wilt stoppen, maar iedereen snapt dat je veel ellende later voorkomt als je het aan de voorkant beter doet voor ouders. Preventie verdient een betere plek in het zorg­ stelsel. Daar lopen we met Kansrijke Start op vooruit. We willen na 2021 graag een transitie­periode van onge­ veer twee jaar waarin wij gemeenten nog ondersteunen waar nodig. We hopen dat daarna de preventie­gedachte goed is geland in ons zorgstelsel, juri­ disch en financieel. We willen dit echt met elkaar doorzetten, de beweging naar een kansrijke start voor meer kinderen mag niet stoppen.”


Evert Seegers Evert Seegers (47) is senior adviseur bedrijfsvoering bij de directie OBP. Hij is altijd enthousiast en vertelt vol trots over zijn gezin. Maar ook over zijn ‘flaporen’, die op zijn tiende werden rechtgezet. Een familie-dingetje, die oren!

1973

1976

1973: Wat lijkt deze man op mij hè? Deze mooie lach kan ik mij nauwelijks herinneren. Voor mijn gevoel was hij altijd aan het werk. Wat ik mij wel heel goed kan herinneren is zijn eigen doka op zolder. Hij hield van fotograferen en laat mijn broer en mij een behoorlijke collectie familiefoto’s na. Zoals hij geniet op deze foto zie ik hem nu veel meer. Genietend van zijn kinderen en kleinkinderen. 1976: In de badkamer hadden wij een rode plastic bak. Een soort zitbad met twee niveaus. Badderen was echt een feest bij ons thuis en dat zie je wel aan dat vrolijke krullenkoppie. Wat je ook ziet zijn de flaporen. Die zijn op mijn 10e rechtgezet. Mijn broer had ook flaporen en dus gingen wij samen naar het ziekenhuis. Twee voor de prijs van een!

1995

1995: Wij gingen altijd op vakantie naar Denemarken en stonden op twee campings. Eén week vissen in Fredericia en de tweede week stonden we op een camping in Vammen. Daar hebben mijn broer en ik deze vrienden ontmoet. Twaalf jaar lang gingen we elk jaar terug naar dezelfde camping met dezelfde vrienden inclusief onze ouders. Een mooie tijd vol kattenkwaad. Hout jatten, vuurtje maken en de hele nacht ouwehoeren met cola en kaakjes. 2009

2009: Na een samenlevingscontract en een geregistreerd partnerschap, wat beide op niets uitliep, kwam ik de liefde van mijn leven tegen. We trouwden in Rotterdam. Een kleine low-budget bruiloft op een locatie waar we zelf alles moesten regelen. De locatie had een decibelmeter en een groot oranje zwaailicht ging af als de muziek te luid was. En ja, hij is één keer afgegaan. 2010: Nog altijd verliefd op de liefste, leukste en mooiste vrouw. Lekker buiten in de sneeuw, zorgeloos en zen. 2019: Dit is mijn gezin, mijn alles! Wij gaan graag naar het strand met de hond. Of de zon schijnt of niet. Lekker door de duinen wandelen. Onze kinderen Thijs en Noor kunnen hier goed hun energie kwijt. En dat hebben ze af en toe wel nodig, en wij ook. Het lijkt een zorgeloos familieportret maar met Gilles-de-la-Tourette en ADHD is dit geen alledaags gezin. Maar wel mooi de mijne en daar ben ik maar wat trots op.

2010

Samenstelling: Patricia Wiedijk

2019

17


WVTTK

Tekst: Rob Langeveld Foto: Edwin Walvisch

5 vragen aan

Peter Munters Samen met Henri Faassen duo-directeur van de programma-directie COVID-19 bij VWS, die een jaar geleden nog helemaal niet bestond…

Laat jij je vaccineren? “Als ik aan de beurt ben, zeker. Maakt niet uit met welk vaccin; goedgekeurd betekent veilig. Een griepprik heb ik nooit gedaan, maar corona is heel anders. Mensen hebben gelukkig vrije keuze. Doe het voor jezelf, voor je vrienden en familie en voor ons allemaal.” Hoe zorg je voor Aandacht voor Elkaar? “Dat is niet eenvoudig, want de werkdruk is heel hoog. Collega’s onderling, onze coördinatoren en alle MT-leden bespreken hoe het gaat met iedereen. Het blijft een uitdaging, we vragen veel van onze collega’s. Ook in de laatste weken van het jaar. Een grote groep heeft ook toen hard moeten werken. Zonder gemopper, met heel veel spirit.” Twee kapiteins op één schip, dat werkt zeker niet? “Het gaat heel goed samen. We zijn het gewoon gaan doen. Er ligt teveel werk voor één persoon. Mooi om te zien dat binnen ons MT en op onze directie iedereen 18 Diagonaal januari 2021

meteen erop inspeelt. Ik moest natuurlijk even mijn weg zoeken. Dat ging snel, je hebt geen keus.” Hoe dichtbij was corona bij jou? “Directe collega’s zijn besmet geweest. Na een melding van de Coronamelder ben ik zelf ook getest. De uitslag was gelukkig negatief. Een van de kinderen heeft als buddy gewerkt op de IC. Dan krijg je van dichtbij mee wat het betekent. Het contrast tussen drukke winkelstraten en mensen die dagen aan de beademing liggen, en het soms net wel of niet redden, is heel groot.” Op welke vraag had je nog gehoopt? “Ik ben bijna twee maanden aan de slag. Als je ziet wat voor werk er verzet wordt, indrukwekkend! We zijn allang geen beleidsdirectie meer. We sturen grote uitvoerings­ processen aan in een ongehoord tempo. Wat er niet is, en dat is veel, pakken we op. Onze mensen doen heel veel zaken die ze nog nooit eerder hebben gedaan. Zo knap.”


Cartoon: Tom Janssen

Beslommeringen In het surrealistische en onbarmhartige 2020 dwaalden mijn gedachten niet zelden af naar de Guldensporenslag van 11 juli 1302. Voor wie het allemaal niets zegt: op die datum zegevierden Vlaamse troepen - grotendeels bestaande uit ambachtslieden - over een onverslaanbaar geacht Frans ridderleger. Lange tijd was deze veldslag (die uiteindelijk een pyrrusoverwinning bleek) een voetnoot in de geschiedenis. Totdat de Belgische schrijver Hendrik Conscience ruim 500 jaar later met het thema aan de loop ging in zijn Leeuw van Vlaanderen en het Guldensporenslag-thema een belangrijke rol kreeg in het nationaal bewustzijn van Vlamingen. Feiten, halve feiten, fantasie en mythevorming over de slag lopen sedertdien door elkaar. Een grabbelton waaruit iedereen de bouwstenen naar gelang het uitkomt tot

een eigen verhaal kan boetseren. Voor de Vlaams-nationalisten is de Guldensporenslag hét symbool geworden van de strijd tussen Vlamingen en Franstaligen. Zo heeft het thema een donker randje gekregen. Ook in de debatstorm die het afgelopen jaar bijna tot orkaankracht aanzwol, wordt geschiedenis vaak als een verraderlijk(e) Barbapapa en Trojaans Paard uitgespeeld. Het slagveld van meningen en meninkjes ligt inmiddels bezaaid met overdrijving, onvolledige informatie, verdraaide geschiedkundige feiten en de als troefkaarten gebruikte valse historische vergelijkingen. In deze langzaam door kijkcijfers en clicks geregeerde wereld scoor je immers alleen maar met stevige uitspraken. En wat erger is: alles om de tegenstander te beschadigen. Volstrekt betekenisloos wordt gerefereerd aan de Tweede

VWS’ers Linda Hilhorst - Miedema en Vincent Theunissen schrijven om en om over hun beslommeringen bij het ministerie

Wereldoorlog. En voor een mediëvist nog hilarischer is de verwijzing naar allerlei satanische bloedrituelen en geheime genootschappen. Ik hoop voor 2021 op een fatsoenlijkere en daardoor ook meer historisch verantwoorde dialoog. En als we dan toch iets van die Guldensporenslag mogen leren voor deze crisis: de Vlamingen konden in 1302 alleen zegevieren door samenwerking en saamhorigheid! 19


Wendy van der Kraan (44), programma-manager directie COVID-19 “Als teamcoördinator stuur ik de medewerkers aan die zich onder andere bezighouden met het testbeleid en met testinkoop. De foto is gemaakt bij een bezoek aan de XL-teststraat in Utrecht, bij de Jaarbeurs. Hier worden verschillende soorten testen afgenomen. Afgelopen oktober ben ik bij de COVID-19 directie gaan werken, ik ben overgekomen van de IGJ. De lange dagen en het veel in touw zijn, maakt het werk pittig maar juist ook extra bijzonder. Er is geen routine en het voelt het goed om met ons werk een concrete bijdrage te leveren in de strijd tegen het coronavirus. En nee, ik ben zelf nog niet getest. Gelukkig is dat nog niet nodig geweest.” Foto: Rene Verleg