__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

Wervingscampagne #IkZorg

personeelsmagazine 33ste jaargang | september 2018

Werken in de zorg

Ambtenaar bij VWS en huisartsondersteuner

Directeur Randstad Zorg over werven personeel

Uit liefde voor Poeske Moemel

PAULIEN SEVEREENS - PAGINA 10

MARK NIESINK - PAGINA 6

VINCENT THEUNISSEN - PAGINA 23


Echte verhalen De kop boven deze tekst zou eigenlijk moeten luiden: ‘Echte verhalen, van echte mensen’. Maar de lay-out-politie was onverbiddelijk, vandaar dat het enkel ‘Echte verhalen’ is geworden. Dat dekt echter prima de lading, want in alle aspecten van ons programma ‘Werken in de Zorg’ draait het om die persoonlijke verhalen. In 2022 moet het tekort aan zorgpersoneel zijn teruggebracht naar nul. Dat is voor héél VWS een enorme uitdaging. Of je nou direct bijdraagt aan het programma of anderszins werkt aan een betere zorg. Juist vanwege de opgave is het –in meerdere opzichten– ook een uniek programma geworden: breed in aanpak, breed in bereik en heel heel concreet. Zo wordt de brug geslagen tussen de harde macro-cijfers en daar waar het echt om gaat: het bieden van 'relationele zorg'. Het meest in het oog springt wellicht onze campagne #IkZorg. Daarin vertellen honderden zorgmedewerkers hún eigen verhalen over hun werk. Over hun intrinsieke motivatie, over hun dagelijkse realiteit. Móóie verhalen, die natuurlijk niet altijd alleen maar positief zijn. Iedereen heeft zo zijn eigen verhaal over de zorg. In mijn geval wordt dat gekleurd door de grote betrokkenheid van de verzorgenden van mijn ouders. Bij de begrafenis van mijn moeder zaten ze vooraan in de kerk. Later hoorde ik dat mijn moeder met een van hen –Stienie– tijdens het samen afwassen vaak haar zorgen met haar deelde. Zorgen die ze niet bij mij wilde neerleggen. Daarmee betekende Stienie –in de afhankelijksrelatie met mijn moeder– onbetaalbaar veel voor haar en ons gezin. Dat is het echte verhaal achter dit programma. Dat verteld mag worden. Dat verteld moet worden.

Kees van der Burg directeur-generaal Langdurige Zorg

2 Diagonaal september 2018


Thema:

Werken in de zorg

33ste jaargang | september 2018

4

16

6

8

18

12

Mark Niesink over het werven van zorgpersoneel 8 Paulien Seeverens werkt bij VWS, maar ook in huisartsenpraktijk 10 #IkZorg 125.000 ĂŠxtra mensen voor de zorg- en welzijnssector 12 WVTTK Marc Salimans, directeur OBP 16 Kijk op vwsdia.nl

Beslommeringen Vincent Theunissen 23

OP DE COVER: Joost Trienekens, coĂśrdinerend beleidsmedewerker directie MEVA, FOTO: Oscar Seykens COLOFON Diagonaal en vws#Dia zijn de crossmediale personeelsmagazines van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hoofdredactie Rob Langeveld Eindredactie Douwe Anne Verbrugge Redactie Maarleen van Aarden - Heikamp, Adriaan Duivesteijn, Hester Halfweeg en Sabina van Gils Klankbordgroep Louise van Kranendonk, Janneke Leek, Irma van Malkenhorst, Steven Oppenheim, Nico van Santen en Paul Schulpen Vragen, opmerkingen, ingezonden brieven? Redactie, postbus 20350, 2500 EJ Den Haag, telefoon: (070) 340 69 56, e-mail: diagonaal@minvws.nl Secretariaat telefoon (070) 340 60 00. Overname van tekst is mogelijk na overleg met de redactie Vormgeving Kris Kras context, content and design Druk Xerox/OBT Pensioen of uit dienst en de Diagonaal blijven ontvangen? Geef het door: diagonaal@minvws.nl

3


Kleine bijdrage

Teksten: Sabina van Gils (Jennifer), Hester Halfweeg (Frans) en Adriaan Duivesteijn (Harrie) Foto’s René Verleg

De eigen bankrekening Het is natuurlijk leuk om hoedjes te kijken tijdens Prinsjesdag, maar het gaat uiteindelijk om de keiharde eindafrekening onder de streep. Hoeveel is er beschikbaar en waar gaat het geld uit de Miljoenennota naartoe? Net als bij ieders eigen bankrekening moeten er keuzes worden gemaakt: It’s all about money!

NIEUWTJES

gegevens van het Onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW).

43.000 extra werknemers

‘Tommie in de zorg’

In alle branches in de zorg- en welzijnssector is de werkgelegenheid vorig jaar fors gestegen. Het totaal aantal werknemers groeide met 43.000 ten opzichte van een jaar eerder, terwijl het aantal fte’s met bijna 35.000 steeg. Dit blijkt uit 4 Diagonaal september 2018

Bron: skipr.nl

Rond Prinsjesdag deelt Tommie Niessen bij VWS een aantal exemplaren uit van zijn boek ‘Tommie in de zorg’. Niessen vertelt aan de hand van de dagelijkse praktijk over hoe hij aan de slag ging als verzorgende in de wijkverpleging en wat

de zorg voor hem zo boeiend en belangrijk maakt. Het boek borduurt voort op zijn zeer populaire website met dezelfde naam. Meer info: www.amboanthos.nl

Tekort aan kinderartsen

Door een structureel tekort aan kinderartsen moeten de afdelingen kindergeneeskunde en verloskunde van de ziekenhuizen van Zorggroep Treant in Hoogeveen en Stadskanaal definitief hun


‘Mijn geld gaat op aan reizen’

‘Eten in restaurants die anderen te duur vinden’

Jennifer van Wingerden (31) adviseur directie FEZ ‘Work hard, play hard’, dat is mijn motto. Ik kan heel goed sparen, maar tegelijkertijd ook heel goed uitgeven. Sparen doe ik vooral als ik een duidelijk doel heb. Mijn vriend en ik gaan in oktober op wereldreis, daarvoor zetten we nu geld opzij. Het grootste deel van mijn budget gaat sowieso op aan reizen. Wat ik echt zonde vind van mijn geld, is als ik het gevoel heb dat ik ergens teveel voor heb betaald. Bij grote aankopen zoek ik daarom naar de beste prijs en ga ik soms flink in onderhandeling. Wat ik zou doen met een miljoen? Geld schenken aan een goed doel, zoals de Ocean Cleanup. Verder lijkt een mooi huis op een tropisch eiland in de Stille Oceaan me wel wat. Maar aan stoppen met werken moet ik niet denken, daar zou ik echt niet gelukkig van worden.

deuren sluiten. Zwangeren en kinderen worden doorverwezen naar ziekenhuislocatie Scheper in Emmen. Bron: nos.nl

Jongeren enthousiast

Jongeren zien het wel zitten om in de zorgsector aan het werk te gaan. Zij zijn enthousiast over de goede salarissen en de mogelijkheden om carrière te maken. Twee van de vijf jongeren wil in de zorgsector werken, van de ouderen is dat één

Harrie Storms (41) senior beleidsmedewerker directie CZ

‘Een piano van zesduizend euro’ Frans Kleijer (43) beleidsmedewerker directie Patiënt en Zorgordening Sparen doe ik niet heel bewust; wat ik toevallig overhoud, zet ik op een spaarrekening. Als ik een nieuwe bank wil kopen of een andere grote aankoop doe, dan ga ik niet overal prijzen vergelijken. Ik ga naar een goede winkel en daar koop ik het. Een van mijn grootste aankopen was een digitale piano. Die kostte me zesduizend euro en dat is het me ook waard geweest. Deze vakantie heb ik veel spullen weggegooid. Ik heb alles in een busje geladen en naar de stort gebracht. Ik had er via Marktplaats vast nog iets aan kunnen verdienen, maar dat vind ik teveel gedoe. Een beetje gemakzuchtig ben ik wel. Ik vond het wel confronterend om te zien hoeveel spullen ik bezat die ik nooit gebruik. Daarom neem ik me voor vanaf nu bewuster te zijn met wat ik aanschaf.

op de vijf. Dat blijkt uit een peiling onder 503 mensen van 16 jaar en ouder die is uitgevoerd door Zorg en Welzijn. Bron: nationalehulpgids.nl

Experiment: zonder opleiding werken in de zorg De Noord-Brabantse zorginstellingen De Riethorst Stromenland en Prisma lanceren een nieuwe manier om de groei-

Privé trekken mijn vrouw en ik de portemonnee voor eten in restaurants die anderen snel te duur vinden. Niet dat we elke week in een sterrenrestaurant zitten, maar we houden van echt goed eten op een mooie locatie. Op één staat tot nu toe het restaurant Akelarre in Baskenland. Een mooie setting aan zee. Het was er niet stijf, het personeel had oog voor de klanten en de gerechten waren fantastisch, heel verrassend. Bij VWS krijg ik vaak de vraag waarom er zoveel is bezuinigd in de ggz. Terwijl dat helemaal niet zo is. Maar die gedachte leeft blijkbaar wel. Afgelopen tijd hebben we zelfs veel nieuwe afspraken gemaakt over reële groei, met ruimte voor investeringen. Dit geld zal onder andere naar opleidingsplaatsen gaan.

ende vraag naar personeel op te vangen. Mensen die willen overstappen naar de zorg hoeven niet eerst een complete opleiding achter de rug te hebben, maar kunnen meteen aan de slag. Nieuwe studenten krijgen ‘een opleiding geheel op maat'. Ze bepalen zelf het leerprogramma. Wat ze al weten en kunnen, mogen ze overslaan. Daardoor kunnen ze binnen anderhalf jaar hun mbo-diploma halen. Bron: AD 5


Blikveld

Interview met Mark Niesink

Tekst Kees Kaptein Foto Phil Nijhuis

‘Je hebt gewoon voldoende personeel nodig’ “De mensen die jullie zoeken zijn op dit moment niet beschikbaar.” Geen fijn antwoord dat Mark Niesink (directeur Randstad Zorg) steeds vaker moet geven aan zorgorganisaties die op zoek zijn naar goed gekwalificeerd personeel. Om het gat van bijna 100.000 vacatures te dichten zijn er volgens Mark absoluut verschillende kansen, maar dan moeten wel alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen. Anders wacht de grootste banenmotor van Nederland een zware toekomst.

“We gaan naar een tekort van 100.000 verpleegkundigen, op alle niveaus.”

6 Diagonaal september 2018


Een opnamestop op de intensive careafdeling voor kinderen. Het VUmc had onlangs door een tekort aan ic-verpleegkundigen geen andere keuze. En het is niet eens een incident meer: ook het MC Zuiderzee en het Maxima Medisch Centrum kwamen in de problemen door gebrek aan personeel. Mark Niesink, directeur Zorg bij Randstad, vindt dat “schrijnend in een land als Nederland”. Maar hij kent natuurlijk ook de feiten. “De zorg is met een miljoen werknemers de banenmotor van Nederland, maar we gaan naar een tekort van 100.000 verpleegkundigen, op alle niveaus. En dan vooral in de gehandicapten- en ouderenzorg. De ziekenhuizen hebben altijd wat meer aantrekkingskracht.” Die krapte op de arbeidsmarkt is traditiegetrouw het grootst in Amsterdam en Utrecht, waarna de rest van de Randstad volgt. “Maar ik heb in het oosten van het land ook al gezien dat er tekorten ontstaan in bijvoorbeeld de geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg.” Een serieus probleem dus, zeker omdat het grootste deel van de vergrijzing er nog aankomt en de huidige tijd steeds meer en ook andere competenties van zorgprofessionals vraagt. Maar er zijn wel degelijk kansen om het tij te keren. Mark: “Veel mensen willen best graag de overstap naar de zorg maken. Alleen wordt het een hele uitdaging wanneer je eerst anderhalf jaar moet studeren waardoor je inkomen wegvalt. Het is nu eenmaal werk waar kwalificaties nodig voor zijn.” Een oplossing kan tegelijkertijd werken en studeren zijn, en bij Mark gebeurt dat bijvoorbeeld al met de Randstad Zorg Vakschool. Toch gaat het, afgezet tegen het tekort, om een klein aantal mensen, want wie gaat die studies financieren? “En áls zij-instromers dan uiteindelijk in de zorg komen, ontbreekt het vaak aan mensen die hen goed kunnen begeleiden. Het is een vicieuze cirkel.”

Mark Niesink (Hengelo, 1985 - 33 jaar) Woonplaats: Amsterdam (“nuchtere oosterling in de grote stad”) Studie: UvA, MSc Business Studies, LLM Arbeidsrecht, Werk: Directeur van Randstad Zorg, voorheen verantwoordelijk voor Randstad Student en Randstad Go (app innovatie). Vrije tijd: Ontdekken van nieuwe culturen, nieuwsgierig naar alle soorten sport; van snooker tot voetbal

Zuid Europa Dat soort drempels is er ook als er mensen vanuit het buitenland worden aangetrokken. Mark: “In Zuid-Europese landen als Spanje, Italië en Griekenland loopt veel goed gekwalificeerd personeel rond. Veel van hen willen wel in Nederland werken. Maar deze verpleegkundigen moeten eerst op een basaal niveau het Nederlands beheersen. Want in de zorg elkaar niet begrijpen, dat kan natuurlijk niet.” Dus ook hier is een investering nodig. “Vragen we die investering van de Zuid-Europese verpleegkundigen? Of hebben we ze zo hard nodig dat we er met z’n allen zelf ruimte voor maken? In ieder geval loopt het nog niet storm.” Een andere mogelijkheid die Mark Niesink ziet, is dat de zorgorganisaties beter kijken naar planning en functiedifferentiatie. “Als ik bij een verpleeghuis kom, valt het me op dat er best veel ‘simpele’ werkzaamheden zijn, zoals mensen in de rolstoel naar buiten meenemen of het inschenken van koffie. Een mooie bijbaan voor scholieren en studenten, waardoor er ruimte voor de zorgprofessionals ontstaat om zich meer te focussen op hun eigen werk. Kijk, koffie schenken kan ook wel eens even prettig zijn om te doen, maar je moet de mensen toch zo veel mogelijk inzetten op datgene waarvoor ze de kwalificaties hebben en wat ze leuk vinden.” Waardering en lastenverlichting En zo zijn er nog wel meer kansen: “Nieuwe technologie, e-health, gaat absoluut zoden aan de dijk zetten. Maar ook het aanzien van het vak. Ik denk dat mensen in de zorg meer waardering verdienen en dat de banen vaak gewoon te zwaar zijn. Doe iets aan lastenverlichting. En dan is een hoger salaris alleen

niet voldoende. Trouwens, de meeste mensen die in de zorg werken, doen dat niet om veel geld te verdienen. Het is altijd een intrinsieke motivatie.” Net zoals bij omscholingen en overbrugging naar een zorgbaan, kan VWS volgens Mark Niesink een goede bijdrage leveren aan die grotere aantrekkingskracht van de zorg. “Kijk bijvoorbeeld hoe het ministerie van Defensie aan het imago van het leger gewerkt heeft.” Geen voorbereiding Op allerlei manieren kan de zorgsector de krapte op de arbeidsmarkt te lijf gaan, zo veel is wel duidelijk. Maar Mark twijfelt of dat voldoende gebeurt: “Ik zie veel zorginstellingen waarvan ik denk: ‘Wat mooi dat ze het op deze manier doen’. Met functiedifferentiatie, door personeel anders te plannen, en door mensen te scholen en ze duurzaam inzetbaar te houden. Maar ik kom ook nog op plekken die me erg zorgen baren. Een bestuurder zegt dan dat hij de krapte heel goed aan ziet komen, maar dat zie je dan totaal niet terug in acties. Terwijl zo’n bestuurder ook kan kijken naar samenwerking met andere zorginstellingen, zoals dat in de bouwsector gebeurt. Dan kunnen ze pieken en dalen in de personeelsbehoefte beter opvangen.” Ondanks alle mogelijkheden is Mark Niesink er nog niet gerust op dat het goed komt met alle openstaande vacatures in de zorgsector. “Langere wachtlijsten en het gevaar dat je met bepaalde zorgvragen niet meer in de nabije omgeving terecht kunt: dat is het donkere scenario.” En dat bij de grootste sector van de arbeidsmarkt: “Het is echt een hele grote uitdaging voor ons allemaal.” 7


VWS’ers vinden… In de vws#Dia komen Nicole Houweling, Elles Kwerreveld en Mireille van Zijl aan het woord over dit onderwerp.

Niet vreemd dat VWS’ers een band hebben met het zorg- en welzijnswerk, maar sommige collega’s hebben er ook echt gewerkt of zijn voor dit werk opgeleid.

Gewerkt in de Wouter Dol, bestuurlijk-politiek adviseur directie BPZ

‘Weinig van mijn studiegenoten werken nu nog in de zorg’ “Ruim twintig jaar geleden heb ik een tijdje in de thuiszorg gewerkt, als verzorgende en schoonmaakhulp. Dit om mijn hbo-opleiding Verpleegkunde in Leiden te financieren. Maar toen ik mijn diploma haalde, wist ik dat ik niet nog 40 jaar verpleegkundige wilde zijn. Het is loodzwaar werk. Je komt in aanraking met een hoop leed, zoals armoede, mishandeling, verwaarlozing, verslaving. Goed om dit als jongere te ervaren, ik heb daardoor veel respect gekregen voor de mensen die dit werk doen.

Tekst Tamar Klijsen Foto’s Phil Nijhuis

8 Diagonaal september 2018

Dus studeerde ik door: Gezondheidswetenschappen in Maastricht. Daar lag het accent op de organisatorische en bestuurlijke aspecten van de zorg. Om die studie te financieren had ik een bijbaan in de wijkverpleging. Dat was in de Haagse wijk Morgenstond. Midden jaren 90 was

dat nog een wijk met veel ‘grote steden problematiek’. Zo waren er heel wat flats waar de bewoners zich nog moesten wassen aan een lavet, zo’n stenen wastafel. Een douche was er niet. Weinig van mijn studiegenoten Verpleegkunde werken nu nog steeds in de zorg. Het personeelstekort is nijpend, dus het personeel dat er wel is, werkt zich een slag in de rondte. Van het woord ‘roeping’ krijg ik altijd een beetje jeuk. Maar je moet natuurlijk wel een bepaalde drive hebben om voor anderen te zorgen. Zonder red je het niet. Als ik de gelegenheid krijg terug te keren naar de zorg, dan zou ik daar serieus over nadenken. Wel in een organisatorische of adviserende functie. Maar voorlopig zit ik goed bij VWS. De link met de zorg ben ik altijd bewust blijven opzoeken.”


zor g Freek Konings (31), hr-adviseur directie OBP

‘De zorg staat bij ons thuis nooit op uit’ “De zorg zit in het leven van mij en mijn vrouw. Haar vader was internist en haar moeder, net als zijzelf, verpleegkundige. Mijn broer is GZ-pyscholoog. Zelf heb ik altijd aan de achterkant in de zorg gewerkt, als HR-adviseur. Sinds eind 2016 werk ik bij VWS. De zorg staat bij ons thuis nooit op ‘uit’, zoals bij heel veel zorgprofessionals. Of het nu gaat om het verlenen van mantelzorg of het verlenen van hulp bij een ongeluk; je springt in. De sociale motivatie om een ander te helpen, blijf ik iets moois vinden.

Tekst Adriaan Duivesteijn Foto René Verleg

deze professionals vaker te betrekken; resultaten maak je met elkaar. Ga als VWS’er meer naar buiten en haal natuurlijk ook buiten naar binnen. Zo heeft mijn vrouw meerdere keren bij VWS aan tafel gezeten. En voor VWS-beleidsmedewerkers die op bezoek gaan: neem mij zo nu en dan mee! Die bezoeken maken mij een betere adviseur. Het opdoen van praktijkervaring vind ik belangrijk en samen weten we soms meer dan we denken. Samen hebben we in de maatschappij nog meer impact.”

Mijn ervaring is dat VWS-beleidsmedewerkers zich bij het maken van beleidsplannen vooral richten op de zorgprofessionals, wetgeving en de financiering. Er lijkt minder aandacht te zijn voor de inbreng van de staf-kant. Ik pleit ervoor

9


Meer dan alleen praten over de praktijk Paulien Seeverens beleidsambtenaar Curatieve Zorg-GGZ en huisartsondersteuner GGZ

We zien het steeds vaker: een rijksambtenaar in de zorgpraktijk. Op werkbezoek, op snuffelstage, maar ook in een echte baan. VWS-ambtenaar Paulien Severeens werkt één dag in de week als huisartsondersteuner GGZ. Als psycholoog behandelt zij patiënten. “Ik wil niet alleen praten over de praktijk.” Tekst: Dick Duynhoven Fotografie: Kick Smeets

10 Diagonaal september 2018


Interview

Paulien is 29 jaar en psycholoog met twee banen: beleidsambtenaar Curatieve ZorgGGZ en huisartsondersteuner GGZ. Niet helemaal toevallig dat zij ‘die kant’ op ging. Misschien een beetje door haar ouders: moeder huisarts en vader (gepensioneerd) internist en VWS-ambtenaar. “Toch zat het ook wel in me”, zegt ze. “Al in groep 8 van de basisschool zei een onderwijzer tegen me: jij moet later psychologie gaan studeren. Ik bemiddelde wel eens als twee meisjes ruzie hadden en ik was altijd al nieuwsgierig waarom mensen doen zoals ze doen; hoe het denken werkt. Superinteressant.” Geen labels plakken Ze haalde twee masters: Klinische Neuropsychologie en Klinische Psychologie. “Dat laatste gaat meer over de DSM-stoornissen. Het gebruik van de DSM, een internationaal classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen, staat regelmatig ter discussie. Paulien: “Het is bedoeld voor artsen om te kunnen communiceren over de symptomen die ze zien. Maar je moet oppassen dat je het niet gebruikt om iemand een label op te plakken of te stigmatiseren.” Misschien is het ook niet ook niet toevallig dat zij - na een traineeship bij VWS, Sociale Zaken en Financiën - als beleidsambtenaar op de directie Curatieve Zorg belandde en daar het dossier Anti-stigma onder haar hoede kreeg. Niet alleen erover praten Beleidsambtenaar met, naast Antistigma, de dossiers ‘Ambulantisering’ en ‘Kwaliteit van ggz-zorg’. Beleidsteksten maken, Kamervragen beantwoorden, de politiek in de gaten houden en – heel belangrijk – op de hoogte blijven van wat gaande is in het veld. “De GGZ is sterk in beweging”, vertelt Paulien. “Tijdens mijn studies heb ik wel stages gelopen, maar niet echt gewerkt in de

GGZ. Als ambtenaar kom ik natuurlijk ook mensen uit de praktijk tegen. In overleg of tijdens werkbezoeken. Op een gegeven moment ging het kriebelen. Ik wilde zelf wat meer met die praktijk. Niet alleen erover praten en beleid maken…” Ja, die wachtlijsten En zo kwam het dat zij nu één dag in de week als psycholoog in een huisartsenpraktijk werkt. Praktijk Ondersteuner Huisartsenzorg heet de functie officieel: POH-ggz. Op die ene dag ziet Paulien maximaal negen patiënten. “Als de huisarts op zijn spreekuur denkt: hier zit een psychische kant aan, dan komt die patiënt al snel bij mij. De huisarts heeft maar tien minuten per patiënt, ik mag drie kwartier besteden.” Het is een gevarieerd ‘aanbod’: mensen met stemmingsklachten, aanpassingsstoornissen, slaapproblemen, maar ook mensen met psychotische klachten of een diepe depressie. “Ik ben psycholoog en geen GGZ-aanbieder. Als het om ernstige problemen gaat, dan kijk ik waar iemand beter geholpen kan worden. Maar ja, er zijn momenteel enorme wachtlijsten… En je wilt mensen niet zomaar loslaten, dus dan blijven ze ter overbrugging bij mij komen.” Het komt! In Nederland zijn te veel ‘GGZ-bedden’. Patiënten moeten volgens VWS-beleid meer thuis worden geholpen. Ambulantisering heet dat. Dat kan alleen goed gaan, weet ambtenaar/huisartsondersteuner Seeverens, als er voldoende hulp thuis en in de buurt is. Het lukt echter nog onvoldoende om dat op te bouwen. “Maar ik ervaar wel dat patiënten echt blij zijn met de laagdrempelige ondersteuning die ze door de POHfunctie kunnen krijgen. Het is vertrouwd bij de huisarts en je kan er snel terecht.” En wat die wachtlijsten in de GGZ

betreft: “Natuurlijk moeten we als VWS van alles proberen om dat op te lossen. Maar besef ook – ik hoor dat regelmatig op mijn spreekuur – dat veel patiënten al erg geholpen zijn met een afspraak voor de intake. Ook al is dat pas over drie maanden. Zo’n afspraak is voor hen een bevestiging dat ze op de lijst staan en weten: er is hoop. Het duurt wel lang, maar het komt!” Twee waarheden “Het is natuurlijk heel mooi dat ik als psycholoog mensen weer op de rit kan helpen”, noemt Paulien als plezierige kant van haar praktijkdag. “Dat motiveert om me extra in te zetten als beleidsambtenaar.” Ander voordeel van zo’n dubbelbaan – theorie en praktijk – is dat je “echt beter kan bevatten wat ons beleid betekent voor mensen die het aangaat." Er is ook een lastige kant. “Doordat ik de praktijk beter leer kennen, ben ik als beleidsmedewerker af en toe teleurgesteld. Je weet dat sommige maatregelen nu eenmaal móeten, omdat de Tweede Kamer dat wil. Of om alle partijen binnenboord te houden. Maar dan denk ik vanuit de praktijk te zien dat het eigenlijk anders en beter had gekund. Toch telt dan de politieke waarheid zwaarder dan de waarheid zoals ik die zie. Dat is frustrerend.” Eén ding weet ze zeker: een ambtenaar die ook in de praktijk werkt, is goed voor het imago van het ministerie. Paulien: “Het beeld is toch nog vaak: beleidsambtenaren verzinnen allerlei dingen voor een wereld waar ze te weinig van weten.” Een onterecht stigma, vindt Paulien. En door je in de praktijk te begeven, kun je dat beeld veranderen. “Ik merk dat mensen in het veld waarderen dat ik een ambtenaar ben die ook goed weet wat er speelt."

11


Topic

Cécile Goebel, Joost Trienekens en Rianne Verwijs (vlnr) van het VWS-actieprogramma 'Werken in de Zorg'.

Landelijke wervingscampagne

#IkZorg In de zorg- en welzijnssector dreigt over vier jaar een tekort te ontstaan van 100.000 tot 125.000 medewerkers. Tenminste: als er niets gebeurt. Het VWS-programma ‘Werken in de Zorg’ start dit najaar met de wervingscampagne #IkZorg. Met het opzetten van 28 regionale actiecentra, moeten werknemers worden binnengehaald. En dat kan. “Het beeld over de zorg van ‘weinig verdienen, billen wassen en hoge werkdruk’, klopt niet. Dat zetten we recht met #IkZorg.” Tekst: Rob Langeveld en Douwe Anne Verbrugge Fotografie: René Verleg (portretfoto’s) en Oscar Seykens (campagneposters)

12 Diagonaal september 2018


lees ook de vws#Dia voor meer info over #IkZorg.

Zelfs bij het uitlaten van haar Australian Labradoodle Jip draagt Cécile Goebel bij aan het VWS-programma dat ze zelf leidt. “Ik raakte in gesprek met een andere hondenbezitter. Hij vertelde dat hij geen baan meer had. Voordat ik er erg in had, vroeg ik al: ‘waarom ga je niet in de zorg werken?’” Het is kenmerkend voor de spirit waarmee VWS samen met heel veel andere partijen op jacht is naar de doelstelling ‘nul banen tekort in de zorg in 2022’. Dit kreeg een extra impuls bij het aantreden van het huidige kabinet. Een speciaal Actieprogramma voor Werken in de Zorg werd in maart van dit jaar gelanceerd. Cécile, mt-lid bij de directie MEVA (Macro Economische Vraagstukken en Arbeidsmarkt): “Het is een speerpunt van alle drie de bewindslieden. Het móet gewoon een succes worden. Nu al werkt 1 op de 7 Nederlanders, dat zijn 1,2 miljoen mensen, in de zorg. Als we niks doen is dat in 2040 zelfs 1 op de 4. Econoom Joost Trienekens, coördinerend beleidsadviseur en plaatsvervangend hoofd bij de directie MEVA, vult Cécile aan: “Tot 2022 zijn er zo’n 190.000 extra arbeidsplaatsen nodig in de zorg- en welzijnssector. Als we niets doen, loopt het tekort op naar 100.000 tot 125.000 medewerkers. Vandaar dit actieprogramma met daaraan gekoppeld de landelijke wervingscampagne #IkZorg.” Programmamanager Cécile licht toe: “Werven is één, maar daarnaast zetten we in op behoud van zorgpersoneel en op andere manieren van werken. Mensen kiezen met hart en ziel voor de zorg. Maar ze krijgen geen passie van de administratieve lasten die erbij komen kijken. Wat je ook hoort: mensen doen dingen waar ze helemaal niet voor zijn opgeleid. Het stereotype voorbeeld van verpleegkundigen die ramen staan te lappen en de airco repareren. Dáár hebben ze niet voor gekozen bij aanvang

Voor de wervingscampagne #IkZorg zijn honderden medewerkers uit de zorg- en welzijnssector geportretteerd.

van hun opleiding Verpleegkunde. We moeten er vooral voor zorgen dat zorgmedewerkers plezier hebben in hun werk. Dat is uiteindelijk de beste reclame om mensen naar de zorg te trekken.” Beeldvorming Ook Rianne Verwijs, senior beleidsmedewerker bij MEVA, werkt mee aan het Actieprogramma Werken in de Zorg: “De landelijke wervingscampagne #IkZorg, die we nu aan het ontwikkelen zijn met het veld, zet een goed beeld neer van wat werken in de zorg inhoudt. En welke mogelijkheden het biedt. Het hardnekkige beeld dat bestaat is er een van: weinig verdienen, billen wassen en hoge werkdruk. Maar dat klopt niet. De wereld

van de zorg is zo breed; er zijn zoveel specialismen. Het is veel meer dan met de handen aan het bed staan. Je kunt activiteitenbegeleider worden, met kwetsbare jongeren aan de slag gaan of jezelf opwerken tot leidinggevende. De ontwikkelingsmogelijkheden zijn enorm.” Ook de inzet van technologie is een speerpunt van ‘Werken in de Zorg’. Cécile: “Dat kan in simpele dingen zitten: een alarmpje op een deur van cliënten. Zo voorkom je dat er ’s nachts rondes moeten worden gemaakt langs kamers. Cliënten slapen daardoor beter, want ze worden niet gewekt door een verpleegkundige die om de deur komt kijken. En verzorgers kunnen gericht kijken op de plekken waar echt iets aan de hand is.” 13


Geld voor scholing VWS stelt in de periode 2017-2021 320 miljoen euro beschikbaar voor de scholingsimpuls SectorplanPlus om zij-instroom beter mogelijk te maken. Werkgevers moeten daarmee zij-instromers aantrekken én opleiden binnen hun zorgorganisatie. VWS houdt de vinger aan de pols. Een onafhankelijke commissie ‘Werken in de Zorg’, onder leiding van Doekle Terpsta, gaat monitoren en stimuleren dat die regio’s actieplannen maken en uitvoeren. Daarnaast geeft VWS jaarlijks circa 1,3 miljard euro uit voor het opleiden van medisch specialisten. Ook gaat er jaarlijks 112 miljoen naar het Stagefonds.

Regio “Het zwaartepunt van onze aanpak zit in de regio”, aldus Cécile. “De opgave kan per regio verschillen. Samen met werkgevers, onderwijs, lokale overheden én de medewerkers zelf wordt een regionaal actieplan opgesteld.” Bij de start van de campagne worden 28 regionale actiecentra geopend. Rianne: “Daar zitten matchmakers. Zij gaan voor geïnteresseerden concreet aan de slag om een opleiding of werkplek te vinden die passend is. En daarbij gaat het niet alleen om middelbare schoolleerlingen. Ook mensen die opnieuw aan de slag willen in de zorg of mensen die instromen uit andere sectoren hopen we via de regionale actiecentra aan een baan te helpen. Verder werken we nu aan de site www.ontdekdezorg.nl, (binnenkort online), bestemd voor iedereen met interesse om op één centraal punt makkelijk meer info te vinden over loopbaanadvies, opleidingsmogelijkheden en vacatures in de eigen regio.” Joost: “De 28 regionale actiecentra worden vanuit VWS ondersteund. Wij jagen aan, denken mee en proberen oplossingen te vinden waar het niet goed loopt of waar men tegen knelpunten aanloopt. Dat deden we eerder ook al, bijvoorbeeld via het Zorgpact en via RegioPlus. Dat gaan we met dit programma verstevigen en ook beter en anders doen: minder vrijblijvend en veel concreter meedenkend vanuit de medewerkers en geïnteresseerden die willen werken in de zorg.” Geslaagd? “Het draagvlak voor programma en de wervingscampagne is ontzettend groot”, ervaart Cécile. “We komen geen echte tegenwerking tegen. Maar we moeten wel alle zeilen bijzetten.” En als het niet lukt? Lachend: “Dan gaan we als VWS’ers allemaal zelf in de zorg werken!” Joost verzekert: “Dat de opdracht om

14 Diagonaal september 2018


zóveel mensen te zoeken niet makkelijk is, is een understatement. Maar het is wel haalbaar. In de periode 2005 – 2010 kwamen er in de zorg jaarlijks ongeveer 40.000 medewerkers bij. Het CBS meldde onlangs dat in het tweede kwartaal van dit jaar 14.000 mensen aan het werk zijn gegaan in de zorg. Het kan dus. En let wel, er hoeven niet alleen extra medewerkers bij te komen, met slimmer werken en het terugdringen van de administratieve lasten in de zorg, win je ook een hoop.” Dat het krom is dat juist in de ouderenzorg - waar de afgelopen kabinetsperiode flink is bezuinigd - er nu weer 70.000 extra arbeidsplaatsen bij moeten, is volgens Joost Trienekens een te populistische stelling. “Je kunt ook stellen dat de afgelopen periode juist de ruimte is gecreëerd om door te groeien naar een verpleeghuiszorg die kwalitatief aan de hoogste eisen voldoet. In tijden dat het economisch minder gaat, wordt er bezuinigd. Ook op de zorg. Nu trekt de economie aan en is er ruimte om te investeren. Ook in personeel. Het zijn conjunctuurbewegingen. Daarbinnen maak je maatschappelijke afwegingen.”

De wervingscampagne #IkZorg. “Alle uitingen voor de wervingscampagne #IkZorg. worden gevoerd zonder het bekende blauwe rijksoverheidlintje”, vertelt communicatieadviseur Sebastiaan Buijs van de directie Communicatie (DCo). “Het zorgveld geeft straks zelf invulling aan de wervingscampagne. VWS zorgt – en dat was de grote truc – voor de grote paraplu daarboven. We willen de zorgen welzijnssector verenigen. Samen maken we de vijver waaruit we putten dieper en groter.” De campagne, die begin november van start gaat, wordt gedragen door portretfoto’s van honderden medewerkers uit de zorg- en welzijnswereld. Zij vertellen het verhaal. Sebastiaan: “Dat was een spannende toets voor de opzet van de campagne. Zou er binnen de 30 stakeholder-organisaties interesse voor de fotoshoot zijn? Werkte onze opzet? Dat was de grote vraag. De animo bleek boven verwachting. Van meer dan 250 verschillende locaties in de sector kregen we het aanbod om portretfoto’s te komen maken met hun medewerkers. Toen wisten we: het werkt! Het enthousiasme komt vanuit de basis, het werkveld.” Sebastiaan vergelijkt dit enthousiasme met een coming-out. “Het idee is dat medewerkers zichzelf niet langer meer hoeven te verdedigen, haast verontschuldigen, op de vraag of het niet moeilijk en zwaar is om in de zorg te werken. De campagne geeft hen een platform waarop zij met trots vertellen hoe mooi en waardevol hun werk is. Er te zíjn voor anderen. Dat maakt de campagne extra krachtig.”

Comunicatieadviseur Sebastiaan Buijs

“Dit is de nieuwe manier van werken voor DCo. Samen met het werkveld zetten we de stappen. De door ons bedachte puzzelstukjes moeten zij willen leggen. Tegelijk moeten wij ons er van bewust blijven dat we met alleen een wervingscampagne het arbeidsmarktvraagstuk in de zorg- en welzijnsector niet oplossen. Via de campagne op tv, radio en de ‘bushokjes-posters’ moeten geïnteresseerden de weg vinden naar www.ontdekdezorg.nl, daar kan men zich oriënteren op de mogelijkheden. De regionale actiecentra nemen vervolgens het stokje over. Hier zitten de matchmakers. Dat organiseren is en blijft een spannende weg.”

15


WVTTK

Tekst Douwe Anne Verbrugge Foto Edwin Walvisch

Marc Salimans directeur van de directie OBP (Organisatie, Bedrijfsvoering en Personeel)

Waarom ben je zo’n goede manager? “Ha. Ik maak makkelijk verbinding met andere mensen en in mijn stijl van leidinggeven zoek ik de kracht van mijn medewerkers op. Ik ben open en eerlijk. Als je mijn vertrouwen beschaamt, heb je een slechte aan mij. Beter gezegd: het is een stijl van leidinggeven die mij past.” Speel je wel eens vals bij bordspelletjes of met kaarten? “Het ligt niet in mijn natuur om het te doen, maar het gebeurt wel eens. Fanatisme hè. Maar ik moet erbij zeggen dat ik anderen soms ook help om te winnen.” Wie of wat zie je als je in de spiegel kijkt? Ik vind het prettig als anderen een complimentje geven over mijn kleding of schoenen. Ik loop er graag fatsoenlijk bij. En ik ben gek op horloges. Als ik voor de etalageruit van de plaatselijke juwelier sta, kan ik soms een impulsaankoop niet tegenhouden. Gelukkig is die juwelier een goede vriend van mij.” 16 Diagonaal september 2018

Welke fouten maak jij niet die jouw ouders wel hebben gemaakt? “Laat ik voorop stellen dat ik fantastische ouders heb gehad. Wat ik anders doe dan hen, is dat ik meer aandacht heb voor ontspanning in het leven. Mijn ouders waren zeer plichtsgetrouw. Alles draaide om het werk en de opvoeding van hun kinderen. Bij mij staat in de vakantie de smartphone van VWS niet aan. Vrij = Vrij. Natuurlijk ben ik in noodgevallen bereikbaar, maar ik heb geleerd dat het voor mij belangrijk is om de balans tussen werk en privé goed te bewaken.” Heb je een guilty pleasure? “Gevaarlijk om te zeggen bij VWS, maar ik rook graag een sigaartje met een goede whisky erbij; een 18 jaar oude single malt van het merk Highland Park. En dan het liefst ’s avonds voor de caravan op vakantie in Groot-Brittannië. Drie keer per jaar gaan mijn vrouw Erica en ik daar naar toe.”


Bente Sturm Bente (1986) is sinds 2017 beleidsmedewerker bij het cluster pakkettoelating & bekostiging bij de directie GMT

1988

1996

1988 Ik word altijd zo blij van deze foto; ik trok daar een duckface, haha. Ik groeide op in Schelluinen (vlakbij Gorinchem) met mijn ouders, zusjes en broertje. We woonden naast onze oom en tante, heel gezellig. Mijn vader heeft met mijn oom de huizen ontworpen en gemaakt. Ik kom er nog graag. 1996 Tot mijn 12e deed ik fanatiek aan atletiek en werd ik vierde op het NK. Ik ging vaak hardlopen met mijn vader. Daarna werd het tijd voor nieuwe dingen zoals stijldansen, toneel, bergwandelen, paardrijden, noem maar op! Ik ben ook gediplomeerd yoga-docent.

2001

2001 Deze foto is gemaakt in de Drunense duinen, waar ik veel kwam met mijn opa en oma. Je ziet mij hier met mijn zusjes, broertje en Sarah de hond. Ik had gelukkig altijd iemand om mee te spelen, ik kan niet goed alleen zijn. (Hard lachend): Dat is nog steeds zo. Soms worden ze een beetje moe van mij als ik weer eens aan de bel trek.

2005

2012

2005 Op mijn 18e ben ik 10 maanden gaan backpacken in AustraliĂŤ met mijn toenmalige Duitse vriendje. Het reisvirus is in mij gekropen en nooit meer weggegaan. Wat mij in reizen het meeste aanspreekt is het ontdekken van 'het nieuwe', en open en zonder verwachtingen alles in je opnemen in landen waar alles anders is. 2012 Snorkelen in Zuid-SardiniĂŤ met mijn man Davide. Ik heb hem tijdens het backpacken in Laos ontmoet. Na jarenlang heen en weer pendelen tussen Milaan en Nederland zijn we getrouwd in Costa Rica. Daarna zijn wij vier maanden door Zuid-Amerika getrokken. 2017 Op 3 december is onze tweeling geboren; Massimo en Eleonora. Ik heb de laatste 10 weken van de zwangerschap totale bedrust moeten houden. Massimo en Eleonora werden te vroeg geboren en moesten eerst aansterken in het ziekenhuis. Wat waren we ongelooflijk blij en dankbaar toen we met deze twee prachtige kinderen naar huis mochten.

2017

samenstelling: Barbara Kuethe

17


Reportage

#IkZorg: beelden en verha Voor de wervingscampagne #IkZorg zijn de afgelopen maanden rond de 700 zorgmedewerkers in 120 instellingen, verdeeld over het hele land, in beeld gebracht. Zij zijn letterlijk en figuurlijk het gezicht van de campagne. Elk met zijn/haar éigen verhaal. Om anderen te verleiden tot ‘de mooiste banen die er zijn’.

Tekst Rob Langeveld Foto’s Hans Roggen

Titel xxx

18 Diagonaal september 2018

Zoals in Zutphen, waar vroeg in de ochtend de kleurrijke campagnebus parkeert bij verzorgingshuis Sutfene. Zoals bij elk bezoek wordt ook hier via social media gewag gemaakt van de komst van #IkZorg. Want zonder uitzondering is elke organisatie trots op deel-

name aan deze landelijke publiekscampagne. Hetzelfde geldt voor de medewerkers, voor wie een fotoshoot bepaald geen dagelijkse kost is. Zoals verzorgende Chantal, die haar zenuwen bedwingt en zich laat schminken voor het beste resultaat. Fotomodel De Rotterdamse fotograaf Oscar Seykens en zijn gevolg hebben de hal van het verpleeghuis ingericht als heuse fotostudio, compleet met de voor de campagne kenmerkende kleuren. Hij neemt ruim de tijd om het debuterende


alen uit het hele land ‘fotomodel’ op haar gemak te stellen en uiteindelijk het gewenste karakteristieke beeld vast te leggen. Oorlogstrauma Campagneleider Carmen van Aspert werkt de administratie bij terwijl Chantal wordt geïnterviewd door copywriter Kim. “Ik hoor hier echt de prachtigste verhalen”, vertelt Kim. Zo verhaalt Chantal over een cliënt met een oorlogstrauma. “Dat was al tijdens mijn opleiding. Het kostte me veel moeite om hem rustig te krijgen. Maar als het dan lukt, is dat zó fijn!” Ondertussen bepaalt

fotograaf Oscar zijn keuze en wordt de vaste witte tekst ‘IK ZORG.’ toegevoegd. Dagje meelopen Als het eindresultaat uit de printer rolt, is voor Chantal de klus geklaard. “Mooi dat ik op deze manier een steentje kan bijdragen aan de werving van nieuwe collega’s. Wie twijfelt over een baan in de zorg kan ik aanraden om gewoon eens een dagje mee te draaien. Dan zul je zien dat het cliché van billen wassen ver van de waarheid afstaat.”

Bushalte Als straks de definitieve selectie is gemaakt, verschijnt Chantal in tekst en beeld op www.ontdekdezorg.nl, die binnenkort wordt gelanceerd. En misschien ook wel in de regionale bushokjes. Campagneleider Carmen voorspelt dat het zal aanspreken. “De portretten moeten trots, daadkracht en passie uitstralen. Naar mijn mening is dat heel goed gelukt…”

19


Tweegesprek

Tekst: Hester Halfweeg Foto: Sander Koning

‘We maken nu nog te veel gebruik van uitzendkrachten’ In de wervings- en publiekscampagne #IkZorg vertellen mensen uit de zorg- en welzijnssector wat ze doen, waar ze trots op zijn en wat ze willen dat anderen weten over werken in de wereld van zorg en welzijn. Verpleegkundige Stefan Grasdijk en VWS-communicatieadviseur Lieke Offringa ontmoetten elkaar tijdens de voorbereiding van de campagne, ze spraken af in het Hart van Vathorst, de werkplek van Stefan.

Lieke: Ik ben benieuwd waarom jij in de zorg werkt. Heb je dat altijd al gewild? Stefan: Het werd vaak tegen me gezegd dat het bij mij zou passen, maar het trok me niet echt. Tot ik via een buurman toevallig een bijbaantje kreeg in een verpleegtehuis en dat steeds leuker ging vinden. Uiteindelijk besloot ik om te kiezen voor de opleiding Verzorgende en daarop volgend de opleiding Verpleegkunde.

Lieke: Houdt het personeelstekort in de zorg jou bezig? Stefan: Met collega’s heb ik het er soms wel over, zeker nadat we hebben meegewerkt aan de campagne. We zijn ook bang dat de kwaliteit van zorg minder wordt. Het afgelopen jaar hebben we door ziekte en openstaande vacatures veel gebruik moeten maken van uitzendkrachten. We zijn heel blij met

STEFAN GRASDIJK (30)

is verpleegkundige en coördinator zorg bij Hart van Vathorst in Amersfoort. De woongroep die hij coördineert bestaat uit zeven ouderen met dementie. Na zijn middelbare school volgde hij de opleiding Sport en Bewegen, maar uiteindelijk koos hij vol overtuiging voor de zorg. Stefan is een van de honderden zorgmedewerkers die meedoen aan de campagne #IkZorg.

20 Diagonaal september 2018


hun hulp maar voor de continuïteit van de zorg wil je toch met vast personeel werken. Ik zie dat de mensen die hier binnenkomen vaak direct al zware zorg nodig hebben, omdat ze nu langer thuis blijven wonen. Stefan: Heeft VWS nagedacht over scholing van medewerkers? Jullie zetten een campagne op om mensen in de zorg aan het werk te krijgen, deze moeten wel de juiste begeleiding krijgen! Is dit gerealiseerd voordat de campagne van start gaat?

“We zijn heel blij met de hulp van uitzendkrachten, maar voor de continuïteit van de zorg wil je toch met vast personeel werken.”

Lieke: Wij staan in nauw contact met onze beleidscollega's die geld voor scholingstrajecten beschikbaar maken via SectorplanPlus. En we werken hard aan andere maatregelen om leren en werken in de zorg aantrekkelijker te maken. Zo is kort geleden ook de numerus fixus van hbo-opleidingen vervallen, hier waren we heel blij mee. Wel blijft dit alles een aandachtspunt, want communicatie gaat doorgaans sneller dan beleid. Stefan: Ik weet dat jij zelf hebt meegelopen in twee verpleeghuizen. Zoals ik eerder aangaf ben ik door een bijbaantje in de wereld van de zorg beland. Kan VWS hierin ook iets betekenen? Door bijvoorbeeld landelijke meeloopdagen te organiseren? Lieke: Door mee te lopen op de werkvloer kan ik me nu beter inleven in wat werken in de zorg precies betekent. Ik raad elke VWS’er aan dit regelmatig te doen in de sector waarvoor je werkt. Voor VWS’ers zou ik dit niet landelijk organiseren. Het kan namelijk veel simpeler door zelf contact op te nemen met de instelling waar jij benieuwd naar bent. Mijn ervaring is dat je met open armen wordt ontvangen. Daarbij is er

“Door mee te lopen op de werkvloer kan ik me nu beter inleven in wat werken in de zorg precies betekent. Ik raad elke VWS’er aan dit regelmatig te doen” jaarlijks al de Week van Zorg en Welzijn, waarin zorginstellingen hun deuren openen voor het publiek. Zet dus 11 tot en met 16 maart alvast in je agenda! Stefan: Het zou mij en collega’s in andere verpleeghuizen al helpen als er meer mensen zijn die even toezicht kunnen houden. Daar is geen opleiding voor nodig. Hoe fantastisch zou het zijn als een ambtenaar niet 5 dagen per week op het ministerie zit, maar 4 dagen per week en 1 dag op de werkvloer helpt.

LIEKE OFFRINGA (30)

is communicatieadviseur bij de directie Communicatie van VWS en zet zich vooral in voor het Actieprogramma Werken in de Zorg. Sinds het voorjaar 2018 is ze bezig met de voorbereiding van de landelijke publiekscampagne #IkZorg. Deze zomer toert een landelijk campagneteam door heel Nederland om verhalen en foto’s uit de sector op te halen.

21


Ook VWS

Samenstelling Tamar Klijsen

Hans Brug nieuwe directeur-generaal

RIVM

Hans Brug is sinds 10 september de nieuwe directeur-generaal van het RIVM. De ministerraad stemde op vrijdag 1 juni in met de voordracht. Brug volgt prof. dr. André van der Zande op die afgelopen juni met pensioen ging. Hans Brug behaalde een M.Sc. in Human Nutrition aan Wageningen UR en een Ph.D. in Health Sciences aan Maastricht University en was eerder decaan van de faculteit Maatschappij- en Gedragswetenschappen bij de UvA, decaan en lid van de raad van bestuur van het VUMC en directeur bij het EMGO Institute for Health and Care Research in Amsterdam.

Eindelijk gewoon IGJ

IGJ

De toevoeging ‘in oprichting’ aan de naam IGJ behoort sinds 1 augustus tot het verleden. Sinds die dag is de fusie ook wettelijk gezien een feit en heet de inspectiedienst officieel Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Alle instructies die vorig jaar zijn gegeven toen de dienst nog ‘in oprichting’ was, komen te vervallen.

Zorg is mensenwerk

RIVM

Ondanks technologische ontwikkelingen blijft de zorg - in vergelijking met andere sectoren - grotendeels mensenwerk; goed voor 1,4 miljoen banen in Nederland. Het RIVM adviseert in de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2018 om voldoende handen aan het bed te garanderen omdat de druk op de gezondheidszorg vanwege de vergrijzing toeneemt. Er zullen steeds meer mensen komen met chronische aandoeningen zoals artrose, nek- en rugklachten en diabetes. Ook neemt de multi-morbiditeit en sociale problematiek onder ouderen toe. Eenzaamheid en de druk op informele (mantel)zorg zal richting het jaar 2040 steeds problematischer worden. Met name in de krimpregio’s komen zorgvoorzieningen onder druk te staan.

Ambassadeurstraject effectief

ZONMW

De Hogeschool Utrecht publiceerde onlangs een evaluatie van vijf jaar ambassadeurstrajecten voor wijkverpleegkundigen. Daaraan hebben inmiddels 75 wijkverpleegkundigen deelgenomen. Het blijkt dat de trajecten veel opleveren voor de deelnemers, de cliënten en voor de samenwerking met andere teams in het zorg- en sociale domein. Wijkverpleegkundigen leren kritisch denken, worden assertiever en ontwikkelen zich persoonlijk en beroepsmatig. Bestuurders noemen als opbrengst: toegenomen zichtbaarheid, beroepstrots en het beter werken in netwerken. Van de wijkverpleegkundigen die hebben deelgenomen aan het traject is 22 procent een nieuwe opleiding gaan volgen en heeft 76 procent een nieuwe rol of taken gekregen. Een van de ambassadeurs zette de landelijke actie ‘Meer zorg, minder papier’ op.

22 Diagonaal september 2018


Cartoon: Tom Janssen

Beslommeringen

Uit liefde voor Poeske Moemel Bij alle donkere rapporten over misbruik die het Vaticaan steeds verder het moeras intrekken, moest ik bij het thema van deze Diagonaal (Werken in de zorg) ook nog even denken aan Sint Servatius en Sint Anna. En dan bedoel ik niet de heiligen. Maar twee eind negentiende en begin twintigste eeuw door religieuzen gestichte psychiatrische instellingen, in de plaats van mijn jeugd Venray. Sinds 1992 getooid met de seculiere naam Vincent van Gogh-instituut. Met een moderne blik zijn ongetwijfeld kanttekeningen bij deze religieuze zorg te plaatsen. Maar tegelijkertijd kun je niet

VWS’ers Linda Hilhorst en Vincent Theunissen schrijven om en om over hun beslommeringen bij het ministerie

anders dan onder de indruk zijn van de wijze waarop de kloosterlingen ex caritate - uit liefde - de meest kwetsbaren in de samenleving een veilige en in veel gevallen betekenisvolle plek probeerden te geven. Ze ontwikkelden voorzieningen die tot die tijd nauwelijks bestonden. En een verpleegaanpak die de levenskwaliteit van veel patiënten, materieel en immaterieel, verhoogde. In Venray vergroeiden dorp en zorginstellingen. Veel dorpelingen namen patiënten in huis zodat deze toch aan de maatschappij konden deelnemen. Voor kwetsbaren die het leven buiten de muren niet

aankonden, was er altijd de beschutting van het terrein van de instellingen: een wereld op zich met allerlei faciliteiten. In Venray werd niet opgekeken van een psychiatrische patiënt. Juist hier voelden patiënten zich thuis omdat ze niet werden behandeld alsof ze een besmettelijke ziekte hadden. De fraaiste paradijsvogels met allerlei schitterende verhalen en beelden maken onderdeel uit van mijn jeugdherinneringen. De altijd wandelende Opa Punk, de grote voetbalsupporter Boerke, de vrachtwagengeluiden imiterende Poeske Moemel. Romanfiguren bijna. En dat allemaal dankzij Sint Servatius en Sint Anna. 23


Sebastiaan Buijs (35) communicatieadviseur directie Communicatie

Foto René Verleg

“Mooi authentiek bushokje hé! Zo tref je ze haast niet meer. Dit is Schipluiden, een soort openluchtmuseumdorpje in Zuid-Holland. Op de poster zie je Iris staan. Iris werkt als GGZ-verpleegkundige in Goes en is één van de ongeveer 350 gezichten van de #IkZorg wervingscampagne die binnenkort van start gaat. Via social media en radio- en tv-spotjes gaat de campagne voor flink wat reuring zorgen, maar abri’s in bushokjes blijf ik stiekem het mooiste vinden. Stel je het straatbeeld in het centrum van Utrecht of Amsterdam eens voor, met al die bus- en tramhokjes... Beplakt met posters van mensen die de zorg smoel geven!”

Profile for vws#Dia

Diagonaal 3 2018  

Diagonaal 3 2018  

Profile for vws_dia
Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded