Issuu on Google+

Januari 2014, jaargang 3, no 12

Nieuwsbrief

Geneeskunde opleidingen

Heraccreditatie master Oncology p.5 EACPT-congres p.7

Inspirerend rolmodel p.10 Docent- en blok足 verkiezingen p.19


Inhoud | In dit nummer p.2 Honours Programme p.4 De witte jassenceremonie p.5 Heraccreditatie master Oncology; Alliantie AMC-VUmc p.6 Human Health and Life Sciences; Speed-daten met de rector p.7 EACPT-congres; p.8 Decentrale selectie nieuwe stijl p.9 Digitalisering; Ontbijtsessies p.10 Afscheid Henk Groenewegen p.14 Hidden curriculum; Project Blackboard p.15 Afstudeerrichting klinische ­wetenschappen

 Talentvolle studenten ontvangen HP-certificaat

p.16 AMEE-congres p.17 AMEE-congres; Een informele kennismaking

Het Honours Programme Geneeskunde is een traject voor studenten geneeskunde dat start in het tweede jaar van de bacheloropleiding en

p.18 Korte berichten;

eindigt in het eerste semester van het tweede jaar van de masteropleiding.

Studenten volgen in dit programma bovenop het reguliere curriculum

Instellingstoets Kwaliteitszorg

p.19 Docent- en blokverkiezingen

verbredende interdisciplinaire vakken en verdiepen zich uitgebreid in

p.20 Motivatie profielen van

een medisch wetenschappelijk onderzoekstraject.

­geneeskunde studenten

H

et Honours Programme Geneeskunde is een traject voor studenten geneeskunde dat start in het tweede jaar van de bacheloropleiding

| Rubrieken

en eindigt in het eerste semester van het tweede jaar van de ­master­opleiding. Studenten volgen in dit programma bovenop het

reguliere curriculum verbredende interdisciplinaire vakken en verdiepen zich

p.3 Kort nieuws uit het veld

uitgebreid in een medisch wetenschappelijk onderzoekstraject.

p.20 De studentenraad aan

Donderdagmiddag 22 november jl. sloten 12 talentvolle geneeskunde

het woord

­studenten hun Honours Programme af tijdens het Honours-Eindsymposium. Het eindsymposium was een feestelijke bijeenkomst waarin de studenten uitstekende presentaties gaven over het door hen uitgevoerde wetenschappelijke onderzoek. De presentaties boden een grote variatie aan onderwerpen;

| Colofon

van onderzoek naar voeding voor prematuur geboren kinderen tot verbeterde zorg bij bevallingen in Tanzania. De in de zaal aanwezige jongere jaars Honours studenten stelden kritische en prikkelende vragen aan hun collegae-

Nieuwsbrief Geneeskunde

studenten en ook trotse ouders participeerden in de levendige discussies.

opleidingen

Anne Duvekot won die middag de prijs voor de beste presentatie over haar

Frequentie : 5 x per jaar

onderzoek met de titel: “Hyperfibrinolysis following out-of-hospital cardio­

Oplage : 300

pulmonary arrest is more prevalent in patients with low cerebral tissue

Druk : Reprografie VU

­oxygenation during cardiopulmonary resuscitation”. Uit handen van de

Kopij: m.vandereijk@vumc.nl

opleidings­directeur Gerda Croiset en de voorzitter van het Honours

Coverfoto: Mark van den Brink

Programme Maarten Boers ontvingen de studenten hun zeer verdiende

Vormgeving: designyard

Honours certificaten.  Inge van Wijk, coördinator wetenschappelijke stages

2


Kort nieuws uit het veld BACHELOR­-

De inschrijving voor deze opleiding

weten­schappers van VUmc hadden

VOOR­LICHTINGSDAG

tot arts en klinisch onderzoeker is

het onderzoek van Frank Slotman tot

GROOT SUCCES

sinds half november geopend en de

beste onderzoek uitverkozen. Het

Zaterdag 2 november

eerste aanmeldingen voor het derde

publiek mocht tijdens de dag hun

jl. stroomden bijna achthonderd

cohort studenten stromen alweer

favoriet kiezen. 

scholieren en ouders VUmc binnen

binnen. Studenten kunnen zich

om informatie te krijgen over de

aanmelden voor het zij-instroom­

opleiding Geneeskunde van VUmc

programma geneeskunde van

EVALUEREN VAN

School of Medical Sciences tijdens de

VUmc tot 15 januari 2014.  Inge van

ONDERWIJS GAAT

bachelorvoorlichtingsdag.

Wijk, voorzitter zij-instroomprogamma

DIGITAAL

Een team van bijna vijftig

Vanaf dit collegejaar

medewerkers, van opleidingsdirecteur

vindt de evaluatie van het

tot student, stond klaar voor de

ONLANGS VERSCHENEN

onderwijs VU-breed (behalve bij de

nieuwsgierige bezoekers met een

Het boek Medisch

ACTA) digitaal plaats. Een lange

gevarieerd programma. Scholieren

teamwork CRM (Crew

voorbereiding is hieraan vooraf­gegaan.

en hun ouders kregen informatie over

Resource Management) in

Voor de geneeskunde opleidingen

de opleiding. Daarnaast was er ook

de gezondheidszorg onder redactie

geldt dat bijna alle cursussen in de

van alles te doen. Er kon vast

van MC. De Bruijne en F. Bleeker. Het

bachelor digitaal worden geëvalueerd.

geoefend worden met hechten of

boek verbreedt en verscherpt het zicht

Een aantal cursussen zal nog

infuusprikken bijvoorbeeld of

op de veiligheid en op de

schriftelijk worden afgenomen.

reanimeren. De volgende

verbeterkansen. ISBN

De masteropleiding volgt later dit

bachelorvoorlichtingsdag is op 8

9789031398973.

studiejaar. Studenten ontvangen na

februari a.s. 

de toets, via VUnet, een link voor het invullen van het evaluatieformulier. UITREIKING

Studenten hebben dan 14 dagen de tijd

WEER VEEL

STUDENTEN­

om het evaluatieformulier in te vullen.

BELANGSTELLING

ONDERZOEKS­PRIJS

Door het invullen van het evaluatie­

VOORLICHTINGS-

VUMC 2013

formulieren leveren studenten een

Frank Slotman heeft de

bijdrage aan verbetering van een

INSTROOM­PROGRAMMA

StudentenOnderzoeksPrijs VUmc

cursus of laten weten hoe tevreden

In oktober en november

2013 gewonnen. Martijn Klaver nam

ze zijn. 

vonden net als vorig jaar twee

de publieksprijs in ontvangst.

voorlichtingsavonden plaats

Tijdens de voorlichtingsmiddag over

voor het zij-instroomprogramma

het vak ‘keuzeonderwijs wetenschap’

RECTIFICATIE BROK

geneeskunde van VUmc. Dit keer was

en de wetenschappelijke stages van de

In de nieuwsbrief van september

gezorgd voor een grote collegezaal

opleiding geneeskunde ontving Frank

stond vermeld “In VUmc wordt de

aangezien vorig jaar bleek dat de

Slotman de Studenten­Onderzoeks­Prijs

volledige BROK nu ook aangeboden

belangstelling erg groot was. Ook dit

– een geldbedrag van €1.000 euro – uit

in het geneeskundecurriculum.

jaar werden beide avonden goed

handen van prof. dr. Gerda Croiset voor

Excellente studenten krijgen de

bezocht door vele geïnteresseerde

zijn medisch wetenschappelijk

mogelijkheid om in een vroeg stadium

studenten van diverse opleidingen en

onderzoek bij de afdeling huisarts­

hun BROK certificaat te behalen.

uit alle hoeken van Nederland.

geneeskunde van VUmc. Het was de

Vanaf 2013 volgen de zij-instromers

Na de presentatie van programma­

achtste keer dat de Studenten­

en HP studenten de BROK en leggen

coördinator Inge van Wijk, deelden de

OnderzoeksPrijs van VUmc werd

zij het BROK examen af.” Dit is niet

huidige zij-instroomstudenten (eerste

uitgereikt. De opleiding geneeskunde

geheel correct; alle zij-instromers

en tweedejaars) hun ervaringen met

van VUmc School of Medical Sciences

volgen wel de BROK, HP-studenten

de zaal waarna zij werden bestookt

wil hiermee het belang van de

echter (nog) niet. 

met vragen over het programma, de

wetenschappelijke stage benadrukken.

begeleiding en de selectieprocedure.

Een jury bestaande uit docenten en

AVONDEN ZIJ-

3


Bachelor

BEELD Jean Pierre Jans

Grensoverschrijdend?

De witte jassenceremonie is een plechtig moment voor

gootsteengeruis bij een ileus voorstelde. U heeft uw werk

studenten geneeskunde. Studenten krijgen een witte

“thuis” goed verbeeld. Dat doet vermoeden dat u straks

jas aangereikt bij de bachelor diploma-uitreiking. Dit

ingewikkelde medische informatie en verdriet

najaar traden Abel Thijs en Sonja Zweegman als

teweegbrengende diagnoses ook goed aan de patiënt zult

ceremoniemeester op en deelden hun ervaringen als

uitleggen! Grenzen overschrijden is ook in letterlijke zin goed,

co-assistent en als dokter met de aanwezigen.

een blik buiten Nederland, doet de ogen soms verder openen.

D

En ook zullen eigen grenzen geen beperking moeten zijn. at was het orgelspel qua geluid tijdens de

Niet alleen in de komende tijd maar altijd zullen we meer niet

diensten die Abel en ik in de jaren 90 samen

weten dan wel. Dus niet alleen de app of het zak-boekje, ook

deden zeker wel. In een ‘rustige’ dienst bespeelde

een echt boek!

Abel het orgel in de kapel, terwijl ik de dienst-

piepers nauwlettend in de gaten hield op het verschijnen van

Dat niet alles wat daarin staat toepasbaar is en boeken ook

een rood signaal, immers te horen waren ze niet meer.

verre van volledig zijn, bleek uit onze 93-jarige patiënte op de eerste hulp. Soms is niet-doen het devies. Dus overschrijdt

Grenzen

de grenzen van de patiënt niet.

Dat tekent in ieder geval de voordelen van samenwerken; Bach horen en toch het rode signaal zien. En dat geldt ook

Liefdevolle dokters

voor de aankomende co-assistent; samen hoor en zie je meer

Maar wel die van Abel; hij danste samen met mij! En dat

en dat zal dan ook vaker tot een goede diagnose leiden. Dat

hopen wij nog lang voor de collegezaal te doen samen.

ook de toeziende ogen in de zaal daar goed in zijn, bleek uit

En dus dan nog even de muziek waarop we dansten; geen

het beoordelen van beeldmateriaal dat onder andere souffles

Bach, maar dr Love, opdat jullie dat allen worden; liefdevolle

bij stenose, verlengd piepend expirium bij astma en

dokters.  Abel Thijs en Sonja Zweegman

4


Master Oncology

H  eraccreditatie master Oncology startschot voor programma innovatie

Alliantie AMC-VUmc

Schakeljaar voor de opleiding Op vrijdag 22 november jl. wisselden opleiders van AMC en VUmc en regioziekenhuizen ideeën uit over een schakeljaar voor de

De missie en visie van de master Oncology is kritisch bekeken en de

opleiding geneeskunde.

eindtermen zijn aangescherpt. Marjan van Duist is projectleider. Het was een eerste bijeenkomst die op De master Oncology bestaat sinds 2002 in haar huidige structuur, maar is

5 februari in VUmc een vervolg zal

inhoudelijk de afgelopen jaren sterk veranderd. Resultaten uit het snel

krijgen. Onder de bezielende leiding

ontwikkelende oncologisch onderzoeksveld worden jaarlijks verwerkt in het

van Wim Stalman sprak Saskia

programma. In het najaar van 2012 is de opleiding gevisiteerd en

Peerdeman over het schakeljaar vanuit

geheraccrediteerd als master (NVAO).

het perspectief van de medische vervolgopleiding.

Aanbevelingen visitatiecommissie De projectgroep die verantwoordelijk was voor de voorbereidingen van de

Vervolgopleiding

visitatie is na de accreditatie doorgegaan als curriculumcommissie onder

Gerda Croiset ging in op de

leiding van Marjan van Duist (IOO). Deze curriculumcommissie, bestaande

consequenties voor de basisopleiding

uit VUmc toponderzoekers die de inhoudelijke invulling van de opleiding

geneeskunde. Een aantal opleiders uit

verzorgen, wordt onderwijskundig ondersteund door Hanneke Hoekstra.

de perifere ziekenhuizen zoals het

De groep is begin 2013 direct actief aan de slag gegaan met de

OLVG en Sint Lucas Andreas Ziekenhuis

aanbevelingen van de visitatiecommissie en er wordt hard gewerkt om de

reflecteerde op het schakeljaar. Sven

master Oncology in de toekomst als research master te accrediteren (KNAW).

Danner leidde vervolgens de plenaire

De afgelopen maanden heeft de curriculumcommissie kritisch naar de missie

discussie aan de hand van vier

en visie gekeken en zijn de eindtermen aangescherpt en geformuleerd als

onderwerpen te weten selectie,

competenties. De aankomende maanden zal er worden gewerkt aan het

inhoud, toetsing en bevoegdheden.

vernieuwde programma waarin o.a. academische vaardigheden een

Het opleiden van medisch specialisten

prominentere rol gaan krijgen. Gefaseerd over twee jaar zal ook de inhoud

is een kostbare en langdurige zaak.

op andere wijze worden gestructureerd.  Marjan M. van Duist, PhD,

Ruim tien jaar geleden is in het rapport

Opleidingscoördinator en projectleider

‘De arts van straks’ een pleidooi gehouden voor een betere afstemming tussen de basis- en de vervolg­ opleidingen. Idee is om het laatste jaar van de basisopleiding als ‘schakeljaar’ te beschouwen naar de vervolgopleiding. Hierbij kunnen competenties die een arts verworven heeft voorafgaand aan de opleiding tot medisch specialist bijdragen aan een verkorting van de duur van de vervolgopleiding.  Franciska Koens, stafmedewerker team Innovatie & Kwaliteit

Onderzoekers participeren actief bij vormgeving master Oncology onderwijs

5


Jaarprogramma

Human Health and Life Sciences 2014

Onderwijsvisie

S  peed-daten met de rector van de VU Prof.dr. Frank van der Duijn Schouten bracht onlangs een bezoek aan de faculteiten Geneeskunde en Tandheelkunde (ACTA) in het kader van een nieuwe

In samenspraak hebben de rector VU en

onderwijsvisie VU.

de decaan VUmc besloten in 2014 het profielprogramma Human Health and

De VU is druk bezig om de instellingstoets kwaliteitszorg

Life Sciences te continueren. Margreeth

voor te bereiden. Hierbij hoort het opstellen van een nieuwe

van der Meijde (vicedecaan onderwijs

onderwijsvisie. De nieuwe visie is inmiddels vastgesteld,

VUmc en directeur IOO VUmc) is

maar voor het zover was, kregen de faculteiten Geneeskunde

gecontinueerd programmadirecteur.

en Tandheelkunde (ACTA) bezoek van de rector, prof. dr. Frank van der Duijn Schouten. Tijdens dit bezoek legde de

VU en VUmc hebben vier profielprogramma’s

rector uit dat de onderwijsvisie een levend document is en

uitgezet waarin krachten gebundeld worden

hij wilde graag weten of beide faculteiten zich konden

op het gebied van onderwijs en onderzoek in

herkennen in de onderwijsvisie van de VU. Om hierachter te

undergraduate en graduate schools. Binnen

komen gingen de aanwezigen al speed-datend in gesprek met

het domein van de medische en mens­

elkaar over de onderwijsvisie.

gebonden gezondheids- en levensweten­ schappen, heeft deze bundeling, in de vorm

Status aparte

van het programma Human Health and Life

Na afloop vond een plenaire terugkoppeling plaats. Hieruit

Sciences, inmiddels geleid tot een sterk

kwam naar voren dat geneeskunde en tandheelkunde

inhoudelijk en fysiek samenwerkings­

eigenlijk een status aparte hebben binnen de VU. Beide

verband: op 13 november 2013 heeft het

richten zich op het opleiden voor een bepaald beroep;

nieuwe labgebouw O|2 het hoogste punt

veel andere opleidingen aan de VU zijn daarentegen breder

bereikt.

georiënteerd qua beroepsperspectief. Als voorbeeld kan hier genoemd worden dat zowel bij geneeskunde als

Op 9 september 2013 is de blauwdruk

tandheelkunde waarde wordt gehecht aan Nederlandse

voor de brede bachelor Human Health and

taalvaardigheid (communicatie met patiënten). Voor

Life Sciences opgeleverd; deze is door de

wetenschappelijk onderzoek kan echter zowel Nederlands

stuurgroep enthousiast ontvangen. De

als Engels als voertaal worden gebruikt. Een belangrijk thema

verkenningen op het gebied van graduate

in de onderwijsvisie is academisering. Dat lijkt vooral terug te

onderwijs Masters en PhD zullen worden

slaan op zelf onderzoek uitvoeren, echter academisering is

voortgezet in 2014. Bovendien werkt Human

meer dan alleen onderzoek doen. Het gaat hierbij ook om het

Health and Life Sciences samen met de

ontwikkelen van academische vaardigheden zoals

interfacultaire onderzoeksinstituten aan de

analyseren, beargumenteren, interpreteren en het geleerde

praktische uitwerking van het aangescherpte

toepassen in nieuwe situaties. De verkregen input uit deze

promotiereglement van de VU.

speed-date is verwerkt in een definitieve versie van de onderwijsvisie. De nieuwe onderwijsvisie van de VU geeft

In december 2013 wordt het Jaarplan 2014

een impuls aan het vernieuwen van een eigen missie en visie

opgeleverd en daarin komt de aanpak,

van de School of Medical Sciences (SMS).

samenhang, bemensing en het budget van het profielprogramma aan de orde.

Op dinsdag 28 en donderdag 30 januari 2014 (8:30-

 Liesbeth Koot, stafadviseur Human Health

10:00 uur) worden in het kader van een eigen missie

and Life Sciences

en visie van SMS- ontbijtsessies georganiseerd.  Franciska Koens, stafmedewerker team Innovatie & Kwaliteit

6


EACPT-congres

Staf farmacotherapie en student­ assistenten bij Europees congres

In augustus 2013 hebben elf medewerkers van de

sectie farmacotherapie van de afdeling interne

Er waren ook twee poster-presentaties waarvan er een review

geneeskunde aan het European Association for

over leeropbrengsten van ‘student run clinics’ ging en de

Clinical Pharmacology & Therapeutics congres

andere poster over relevante parate kennis die ‘future

(EACPT) in Genève deelgenomen.

prescribers’ zouden moeten bezitten. Een aantal stafleden

D

Actieve deelname

was actief bij een meeting van de Education subcommittee e groep bestond naast stafleden uit zes

van de EACPT. Daar werd onder andere ons voorstel voor een

studentassistenten. Onder voorzitterschap van

Network for European Pharmacotherapy Teachers

prof. Simon Maxwell en dr. Michiel van Agtmael

goedgekeurd.

waren er twee mondelinge voordrachten in een

onderwijssessie. Michiel is internist-klinisch farmacoloog en

Participatie studenten

sinds kort het nieuwe hoofd van de sectie farmacotherapie;

De congresbezoekers waren verbaasd maar positief verrast

hij volgt prof. Theo de Vries op die met emeritaat ging.

dat studenten participeerden in het congres. Het was een

Twee masterstudenten hielden ook een presentatie. David,

positieve en stimulerende ervaring voor een ieder van de

M1 student, presenteerde een ‘track en trace’ model in het

sectie waar ook zeker de boottocht op het meer van Genève

medisch onderwijs om kennis en vaardigheden van

en de heerlijke kaasfondue met Zwitserse witte wijn aan

studenten op het gebied van voorschrijven tijdens de

bijdroegen.

opleiding te kunnen volgen en analyseren. In een tweede ‘oral’ presenteerde Robert, M2 student, de resultaten van een

Volle kracht vooruit voor nieuwe onderzoeksresultaten op

studie naar een gestructureerd therapieblad in de medische

het EACPT congres in 2015 in Madrid!  Michiel van Agtmael,

status voor een beter inzicht in therapiekeuzes.

hoofd sectie Farmacotherapie 7


Bachelor

BEELD DigiDaan

Decentrale selectie nieuwe stijl

Sinds studiejaar 2012-2013 is gekozen voor een

Deelnemers

nieuwe procedure die scholieren met een duidelijk

Doordat deze nieuwe, op een specifieke groep gerichte,

­vergelijkbare achtergrond selecteert

selectieprocedure nog niet voldoende bekend was, is het

D

aantal deelnemers aan onze afgelopen decentrale selectie e decentrale selectie van VUmc was tot en met het

minder geweest dan voorafgaande jaren: 430 deelnemers

studiejaar 2012 gericht op iedere kandidaat die

(voorheen ~650 deelnemers). Interessant is dat de

toelaatbaar was voor de studie geneeskunde.

verhouding meisjes/jongens gedurende de gehele

Deze procedure bleek echter vooral selectie van

selectieprocedure gelijk is gebleven: vanaf de aanmelding

kandidaten met een WO-achtergrond te bevoordelen. De sterk

tot en met het uiteindelijk aantal geselecteerde

uiteenlopende achtergrond van de kandidaten maakte een

studenten.

bevredigende selectie lastig. Daarom is vanaf 2013 gekozen voor een selectieprocedure gericht op een groep met een dui-

Selectieprocedure

delijk vergelijkbare achtergrond: scholieren die allen in

Voor het komende studiejaar (2014-2015) zal deze selectie-

schooljaar 2012-2013 voltijds in 6 VWO zaten. Schoolpresta-

procedure eveneens gevolgd worden: 60% decentraal (voor

ties, buitenschoolse activiteiten en cognitie konden zo goed

voltijds 6 VWO’ers in schooljaar 2013-2014) en 40%

gewogen worden.

(instellings)loting.

Toegang

We verwachten dat door een meer gerichte voorlichting en

Andere kandidaten bleven nog steeds toegang houden tot

door een grotere bekendheid van onze selectieprocedure,

de studie geneeskunde bij VUmc via loting: 40% van de 350

het aantal deelnemers vanuit 6 VWO voor het komende

beschikbare plaatsen werd door loting toegewezen.

studiejaar zeker zal toenemen. Dus een ruimer aanbod

Talentvolle kandidaten met een verwante afgeronde bachelor

waaruit wij onze nieuwe studenten kunnen selecteren.

kunnen bovendien meedoen aan de selectie voor het

ď Ź Ton van Lambalgen, voorzitter decentrale selectie VUmc SMS

zij-instroomprogramma van VUmc. 8


Digitalisering

D  igitalisering in het onderwijs niet meer weg te denken

NSE

Ontbijtsessies met studenten in het kader van de Nationale Studenten Enquête (NSE)

Door de komst van iPAds en tablet-PC’s verandert het onderwijs voorgoed. Een blik in de collegezalen bevestigt dit; er is een ware opmars gaande van deze digitale middelen. Er zijn gigabytes aan digitale leerstof voor mobiele apparaten. E-mail lezen of verzenden kan op elk gewenst

In oktober en november hebben

moment, er is toegang tot sociale netwerken en er is een app voor bijna

er twee ontbijtsessies plaats­

elke behoefte. Voor het onderwijs liggen er ongekende kansen. Eigen

gevonden met studenten,

materiaal kan aantrekkelijker gemaakt worden, maar vooral ook door

docenten, leiding en mede­werkers

docenten zelf worden ontworpen en efficiënter dan ooit tevoren worden

van de School of Medical Sciences

gedeeld. In de zomer van 2013 is, om te demonstreren wat er al mogelijk is,

(SMS). Onderwerp van gesprek was

de “Mobile Learning Inititative” van start gegaan, geïnitieerd door

de uitslag van de NSE-enquête

prof.dr. Gerda Croiset en dr. Jochen Bretschneider.

2013.

Downloads

Deze enquête wordt jaarlijks landelijk

De projectgroep, bestaande uit KNO-arts dr. Jochen Bretschneider en

onder studenten gehouden. Dit jaar

7 geneeskundestudenten, realiseert hiermee samen met de

heeft de VU ingezet op een hogere

cursuscoördinatoren van bachelorjaar 1een lang bestaande wens.

respons. Die respons is VU breed

De papieren cursusklappers van bachelorjaar 1 geneeskunde krijgen een

gestegen en ook bij SMS is de respons

volledige make-over tot ­downloadbare interactieve digitale “boeken”.

met ongeveer een derde toegenomen.

Anatomische kleurtekeningen (Bonamy anatomieatlas1860) illustreren

De cijfers zijn onder de gestegen

teksten, er zijn eigen radiologieplaatjes en er zijn interactieve

respons niet of nauwelijks gewijzigd.

vragenverzamelingen en fotos gemaakt door de studenten zelf. De cursuscoördinatoren lichten in korte videofragmenten de cursusweken

Opbrengst ontbijtsessies

toe. Cursusdocumenten en aanbevolen studiestof (apps,weblinksetc.) zijn

Door middel van deze opzet wil de

gratis te downloaden uit iTunes.

organisatie in contact komen met

Het is nog makkelijker om een abonnement te nemen op een cursus (iPads).

studenten om bredere achtergrond-

Er zijn inmiddels meer dan tweeduizend downloads van de eerste twee

informatie te krijgen. De uitkomsten

cursussen.  Jochen Bretschneider,projectleider Mobile Learning Initiative

van de NSE die betrekking hebben op toetsing en informatievoorziening

Meer weten: www.mlivumc.com

scoren ver beneden de maat die SMS en de VU wenst. Deze twee sessies hebben informatie op verschillende terreinen opgeleverd en laat zien waar de schoen volgens de student wringt. Onder de opmerkingen zitten zaken die snel kunnen worden opgepakt, de eerste acties worden nu al uitgezet; andere onderwerpen vergen een langere voorbereiding.  Elise Baartman, stafmedewerker team Innovatie & Kwaliteit

Anatomische kleurtekeningen (bron: Atlas D’ Anatomie Descriptive du Corps Humain, C.Bonamy, P.Broca & M.E. Beau, Paris 1860)

9


Afscheid Henk Groenewegen

Een inspirerend rolmodel Op 1 september nam neuro-anatoom, hoogleraar èn onderwijzerszoon Henk Groenewegen afscheid als programmaleider van de bacheloropleiding. Een terugblik op 35 jaar medisch onderwijs en het plezier dat hij beleeft als docent. Dat plezier ervaren ook zijn studenten. Jaren op rij behoorde hij tot de drie favoriete docenten van het eerste jaar.

P

rogrammaleider werd Groenewegen in 2007, toen

kwamen absoluut niet aan de orde. De studiegroep, waarin

hij al zo’n dertig jaar in dienst was bij VUmc. Maar

studenten met zijn drieën een opdracht moesten uitwerken,

vanaf zijn eerste werkdag in 1978 had hij veel te

zou dat verbeteren. Het grappige is dat studenten niet deden

maken met onderwijs. “Ik studeerde in Leiden af

wat we verwachtten. Ze gingen wel bij elkaar zitten, maar

als arts en wilde psychiater worden, maar moest

alleen om het werk te verdelen. Daarom is het goed wanneer

jaren wachten op een plaats. Toen werd ik op de VU aangeno-

studenten bijvoorbeeld in besturen zitten. Daar móet je wel

men als universitair docent anatomie. We bepaalden groten-

samenwerken en organiseren.”

deels zelf wat we in ons onderwijs naar voren brachten. Dat is nu nauwelijks meer voor te stellen, net zomin als dat we in

Verschillende leerstijlen

een cursus 27 uur college gaven over de hersenanatomie.”

“Zo’n curriculum kun je op heel veel verschillende manieren

Onderwijs heeft hij altijd erg leuk gevonden. Het zal wel

opzetten, maar ik denk dat we te weinig rekening houden

genetisch bepaald zijn, want zijn grootvader was een echte

met de verschillende leerstijlen van studenten. We bieden in

schoolmeester in de Betuwe en zijn vader docent op de

zekere zin een eenheidsworst. Onze gestructureerdheid

lagere tuinbouwschool in Boskoop.

werkt voor een grote groep goed: de manier waarop we bezig zijn in de studiegroep, de practica, een beperkt aantal

Curriculum ‘91

colleges, helderheid over de studiestof. Terwijl het in Maas-

Eind jaren tachtig moest het medisch onderwijs meer thema-

tricht veel vrijer is. Een studielandschap, zelf op zoek gaan

tische samenhang krijgen en niet langer georganiseerd wor-

naar je eigen studiebronnen en wat bij jou past. Ook het AMC

den rond de verschillende disciplines. De VU doopte haar

heeft een heel ander curriculum dan wij. Studenten kunnen

plan Curriculum ‘91 en het onderwijs was inderdaad veel

dus ook wel op basis van hun eigen leerstijl de universiteit

meer geïntegreerd. Groenewegen: “Die verschuiving heeft me

kiezen die het beste bij hen past. Dat is dan weer mooi.”

altijd aangesproken. Toevallig deed ik zelf al veel samen met de neurologen. Met neuroloog Erik Wolters had ik een geïnte-

Alles verandert

greerde syllabus voor de cursus ‘Werking van het zenuwstel-

in 2005 was het curriculum rond en nu wordt al weer over

sel’ samengesteld, waarin we probeerden hersenanatomie en

een nieuw nagedacht. Groenewegen: “Blijkbaar gaat een

klinische neurologie geïntegreerd te behandelen.” Een unieke

­curriculum gemiddeld tien jaar mee. Een beetje verwarrend,

benadering, die voor een uitgever reden was er een studie-

want je probeert een programma te maken dat goed in elkaar

boek van te maken. Het heeft drie drukken gehaald. Aange-

zit, dat stààt. Maar wat ooit goed was kan tien jaar later veel

zien het onderwijs steeds internationaler gericht is, staan er

minder werken. Alles verandert: studenten, de buitenwereld,

nu steeds meer Engelstalige boeken op de lijst. Dus offerde

inzichten van leiding en docenten. En een aantal zaken komt

Groenewegen een paar jaar geleden zijn eigen boek op.

in het huidige curriculum onvoldoende uit de verf. Bijvoorbeeld de keuzevrijheid die studenten zouden moeten hebben

Balans tussen competenties

of de internationalisering die lastig op gang te brengen is. We

Eind jaren negentig moest het curriculum opnieuw verande-

hebben veel verplicht onderwijs, met een soort schoolsheid

ren. Er werd een blauwdruk gemaakt, het VUmc-compas. “Ik

tot gevolg. Een groep studenten gedijt heel erg goed bij die

zag het wel zitten en wilde er graag bij betrokken zijn, dan

structuur. Bij anderen kan het leiden het tot vervlakking.”

weet je ook wat er staat te gebeuren.” In 2003 werd hij semestercoördinator voor het tweede semester vanjaar 1.

Docentprofessionalisering

“Langzaam drong tot me door wat het allemaal in hield. Onze

Ondanks het feit dat de VU een onderwijsinstelling is, was

opdracht was om de competenties en inhoud van alle cursus-

er tot eind jaren negentig weinig aandacht voor de vraag

sen zo goed mogelijk met elkaar te integreren. De balans tus-

hoe je dat lesgeven nou verantwoord aan kunt pakken. “Ook

sen de competenties van medisch expert en de zeven andere

niet bij mij. Er werd verwacht dat je dat van nature kon. Als

competenties was ongelooflijk belangrijk. Wat wij als oplei-

promovendus in Leiden werd ik bijvoorbeeld gewoon voor

ding al goed deden waren bijvoorbeeld de communicatieve

een klas leerling-verpleegkundigen gezet. Nu denken we

vaardigheden. Samenwerken en organiseren daarentegen

echt niet meer dat een academisch geschoold iemand auto-

10


BEELD RIECHELLE VAN DER VALK

Initiatieven van studenten moet je als opleiding koesteren, want dit is de toekomstige generatie die veranderingen wil matisch les kan geven. Van docenten wordt ook veel flexibi-

Lof

liteit gevraagd, omdat het curriculum regelmatig verandert.

Die lof is wederkerig. Esmee Smits: “Groenewegen nam ons

Daar moet je als bestuur van een opleiding rekening mee

serieus en gaf ons een kans. Als hij dat niet had gedaan, dan

houden. Maar mensen zijn heel gemotiveerd om docentpro-

hadden we ons EHO-project nooit voor elkaar gekregen.

fessionalisering te omarmen. Op allerlei gebieden: college

Inmiddels hebben we bewezen dat studenteninitiatieven

geven, begeleiden, de toetsing. Een forse groep docenten

heel waardevol zijn.” Ook Hanaâ Benjeddi van HLSS prijst

wil graag het tutorschap. Dat is heel positief.”

hem: “Als je weet dat er mensen binnen de academie zijn die achter je staan en je steunen helpt dat enorm. Professor

Lef

Groenewegen is daar een van en ik ben hem daar erg dank-

Toen het curriculum in 2005 startte, werd Groenewegen

baar voor.” Christianne van Lieshout van VUsap: “Hij heeft

ontwikkelcoördinator en in 2007 programmaleider van de

heel veel hart voor de anatomie en als docent heeft hij aan-

bachelor. Wat al die jaren hetzelfde bleef zijn het enthousi-

zien. Dat merk je meteen als hij college geeft. Hij voelt zich

asme en de creativiteit van studenten, en ook de puurheid

enorm betrokken bij ons project. Voor mij is hij ook het

en naïviteit waarmee ze dingen willen, zegt hij. Bij sommige

gezicht van de opleiding.” Anne Spanjaart van Compassion

van hun initiatieven is hij nauw betrokken geweest, zoals

for Care: “Voor ons is Groenwegen een geweldig rolmodel.

VUSap en EHO, en andere heeft hij op meer afstand gevolgd,

Hij inspireert omdat hij heel goed is in zijn vak en dat ook

zoals Compassion for Care en Health Care Leadership. “Die

kan overbrengen. En je kunt altijd terecht bij hem met

initiatieven moet je koesteren, ook als opleiding, want dit is

vragen, plannen – zelfs als die buiten zijn vakgebied liggen.

de toekomstige generatie die veranderingen wil. Toen ik zo

Hij is het type mens dat we graag zien in onze toekomstige

oud was als zij nu, had ik het lef niet om daar zo actief mee

gezondheidszorg.”

bezig te zijn. Als ‘zittende’ generatie kunnen we echt wat van hen leren. Groepjes studenten die iets bedenken en het gewoon doen, echt geweldig!” 11


Afscheid Henk Groenewegen

Ruim baan voor studentinitiatieven

Anne Spanjaart

Hanaâ Benjeddi

zesdejaars, voorzitter Compassion for Care

vijfdejaars, voorzitter Health Leadership Summer School

“Bij de IFMSA zijn we allemaal heel erg geïnteresseerd in

“Hoe kunnen wij patiënten helen als we niet leren om onszelf

maatschappelijke veranderingen, internationale uitwisseling,

te helen? Het is helemaal niet gek dat het percentage bur-

de toekomst van de gezondheidszorg. Samen kijken we naar

nouts onder artsen zo hoog is. We leren niet hoe we voor ons

TED talks, naar exposities, organisaties die duurzaam wer-

zelf moeten zorgen, hoe we empathisch en echt menselijk

ken. Zo laten we ons inspireren om zelf ook iets op te zetten,

kunnen zijn. Het systeem waarin we straks gaan functione-

iets te creëren voor een betere toekomst. Maar hoe houd je

ren, is niet zoals ik als dokter zou willen werken. Dan kun je

dat vast tijdens je studie, in je werk later? Hoe blijf je creatief,

proberen de organisatie, de processen te veranderen, maar

innovatief en bevlogen? Al pratend, zoekend, en aftastend bij

de meest duurzame verandering is om de verandering te

een aantal rolmodellen, kwamen we op het belang van com-

beginnen bij onszelf. Deze benadering is het krachtigst als

passie in de zorg. Dat is voor ons de essentie. Niet als een

we het uitstralen en compleet belichamen en daarvoor is een

competentie, maar als een natuurlijke grondhouding. Er moet

persoonlijk ontwikkelingstraject nodig. Dus ben ik in septem-

voldoende ruimte zijn om vanuit deze grondhouding te kun-

ber 2011 met een aantal gelijkgestemden het idee voor een

nen werken, daarmee neemt de kwaliteit van de zorg toe, net

Healthcare Leadership Summer School gaan uitwerken: wat is

als het werkplezier van de zorgverlener. Dat gedachtegoed

de reden dat je geneeskunde studeert, wat is jouw rol in de

hebben we in 2010 gepresenteerd aan zorgverleners, patiën-

maatschappij als arts, hoe kan het dat je mindset invloed

ten, managers, verzekeraars, mensen van de inspectie. Met

heeft op je lichaam, hoe motiveer je jezelf, hoe motiveer je

honderd man hebben we gebrainstormd over ons ideaalbeeld

mensen om je heen? In de zomer van 2012 kwamen 64 stu-

van de zorg, die weer gebaseerd is op vertrouwen, mede-

denten uit 25 verschillende landen bijeen. Heel bijzonder was

menselijkheid, en die hebben we vastgelegd in een charter

de komst van de Amerikaanse arts Patch Adams die altijd ver-

dat inmiddels al door ruim 1300 mensen is ondertekend.

kondigt dat menselijkheid en creativiteit essentieel is voor

Deze charter hebben we gepresenteerd op TED-x Maastricht.

goede zorg. Ik kan niet goed in woorden uitdrukken wat die

Het groeit: we geven lezingen, workshops, we hebben

week heeft gebracht, maar voor iedereen is het een transfor-

ambassadeurs, vrienden van, een samenwerkingsverband

merende ervaring geweest. In 2013 was het weer een groot

met de VVAA. Het breidt zich als een olievlek uit.”

succes en we gaan door!”

www.compassionforcare.com

www.healthlss.com

12


Opmerkelijk, al die actieve VUmc-studenten. De huidige generatie is creatief, neemt verantwoordelijkheid, heeft behoefte aan gemeenschapszin, en beschikt over de instrumenten om daar ook gestalte aan te geven. Vier van

BEELD RIECHELLE VAN DER VALK

hen presenteerden hun initiatieven tijdens het afscheid van Henk Groenewegen – op zijn verzoek.

Esmée Smits

Christianne van Lieshout

voorzitter Eerste hulp onderwijs

derdejaars, voorzitter VUsap: Vrije Universiteit Studenten Anatomie Project

“Dat kunnen wij beter, dachten we. Dus begonnen we met drie studenten met het idee om het Eerste hulp onderwijs (EHO) in

“Het bachelorprogramma telt maar een paar anatomielessen,

het eerste jaar op een hoger niveau te brengen. Als je genees-

terwijl je juist heel veel kunt leren op de snijzaal. Op plaatjes

kundestudent bent, verwacht iedereen dat je wel even een

staat vaak de ideale anatomische situatie, terwijl er tussen

verbandje kunt aanleggen en dat je kunt reanimeren. Maar

echte lichamen nogal wat variatie is. Een paar jaar geleden

met drie uur eerste hulp-les kom je niet zover. Dertig studen-

hebben een paar studenten het initiatief genomen om een

ten haalden hun oranje kruis-diploma en daaruit selecteerden

anatomieproject op te zetten, met als voorbeeld een dergelijk

we tien student-assistenten die ons onderwijs gingen geven.

initiatief op de Erasmus Universiteit. De afdeling Anatomie

Dat programma hebben we zelf geschreven en ter controle

helpt ons daar enorm mee. Zij betaalt de lichamen en de

voorgelegd aan de specialisten. Ik dacht dat die dat door zou-

handleidingen, en geeft ons het vertrouwen om zelfstandig

den schuiven naar arts-assistenten, maar ze vonden het alle-

gedurende twaalf weken vier avonden in de week op de snij-

maal zo’n leuk initiatief dat ze zelf van harte meewerkten. Het

zaal aan het werk te gaan. Hoe mooi is dat! De belangstelling

EHO bedraagt 16 lesuren, een examen en een nationaal Rode

is heel groot, voor elke cursus doen we een sollicitatieproce-

Kruis diploma. In 2010 draaiden we een pilot met 60 studen-

dure. Nu VUsap steeds bekender wordt, raken ook clinici

ten, synchroon aan het gewone onderwijs. De evaluatie was

geïnteresseerd. Ze maken er soms zelfs ruzie over wie voor

heel positief en ook de bachelorraad reageerde enthousiast.

ons een presentatie mag houden. We gaan nu een stichting

Ons programma werd geïntegreerd in het curriculum! Wij had-

oprichten, zodat we ook zelf geld kunnen genereren. Dan

den uitdagend gesteld dat ons programma vele malen beter

hebben we een wat ruimer budget voor een handleiding in

zou zijn en dat we dat voor dezelfde prijs konden doen. Het is

kleur – anatomische plaatjes in zwart-wit zijn vrij lastig te

uiteindelijk wel iets duurder geworden omdat we geen reke-

‘lezen’. En we kunnen symposia wat groter aanpakken en

ning hadden gehouden met bijvoorbeeld de kosten voor de

misschien een extra lichaam financieren. Zonder de steun

bewaking ‘s avonds. Het grappige is als je met zoiets bezig

van Michael van Emden en Henk Groenewegen hadden we

bent, begin je gewoon en sta je absoluut niet stil bij al dat

dit nooit van de grond kunnen trekken.”

soort aspecten. Je wilt gewoon het beste onderwijs.”

www.vusap.nl

https://nl-nl.facebook.com/EHO.VUmc

13


Hidden curriculum Om de week vindt op maandag een

Blackboard

P  roject Blackboard: Opschoning & Herstructurering afgerond

refereerbijeenkomst plaats over onderwijs en opleiden voor medewerkers van de School of Medical Sciences, de research

Weet je nog van vroeger? Dit was in 2011-2012 een

masters, VUmc Academie en Amstel

veelgehoorde klacht van studenten dat ze te veel

Academie.

Blackboard (Bb) announcements kregen of dat ze informatie niet konden vinden in Bb of dat informatie

Op 4 november hield ik een presentatie over

in Bb verouderd was.

een artikel met de titel ‘Decoding the learning environment of medical education: a hidden

Dit was, samen met lage scores voor de informatie­

curriculum perspective for faculty

voorziening in de Nationale StudentenEnquete (NSE), de reden

development’.*

om het Project Blackboard Opschoning en Herstructurering op te starten.

Ik koos voor dit artikel omdat de auteurs hun visie beschrijven op de professionalisering van

Vakinhoudelijk

docenten en opleiders voor 2020. Hierbij gaan

Ondertussen is BB alleen nog in gebruik voor het aanbieden

zij uitgebreid in op de onuitgesproken

van vakinhoudelijke informatie. Elke module heeft zijn eigen

kenmerken van een organisatie en afdeling die

BB course met een uniforme courseindeling. Alle

een rol spelen bij onderwijs en opleiden. Welke

vakoverstijgende informatie is geactualiseerd en op de

normen en waarden draag je als organisatie

nieuwe facultaire website geplaatst med.vu.nl.

onbewust (of informeel) uit? Zowel voor

Studenten hebben intussen ook meer overzicht van de actuele

studenten als voor docenten en opleiders is er

zaken die spelen: wat ze móeten weten lezen ze in hun BB

zo’n ‘hidden curriculum’ te onderscheiden.

announcements (vakinhoud) en in hun VUnet mededelingen (vak-overstijgende informatie, redactie: Mieke Pullens) en

Voor docenten en opleiders moeten we denken

natuurlijk in hun e-mail. Interessante of leuke berichtjes delen

aan promotie- en loopbaanbeslissingen,

IOO en docenten via de VUnet nieuws- en agenda, en via de

beschikbare tijd, salaris én leiderschap.

facebook pagina van SMS (redactie: med.vu@vumc.nl).

Mogelijke effecten van dit ‘hidden curriculum’ zijn ontevredenheid van studenten over

VUnetID

docenten en opleiders, toegenomen verloop

Aan de achterkant van BB is ook veel veranderd: studenten

van medewerkers, slechte moraal, verminderde

worden door het boeken van het onderwijs of een toets in het

productiviteit en slechte prestatie als organisatie.

Studenten Informatie Systeem ook automatisch enrolled op

De auteurs sluiten af met de aanbeveling

de BB courses die ze nodig hebben. Docenten hebben

om een nieuwe definitie te kiezen van

intussen via de VU een VUnetID gekregen. Dit kan nu gebruikt

professionalisering van docenten en opleiders,

worden om in VUnet in te loggen (voor VU intranet

waarin aandacht is voor zowel de formele

informatie), en in de toekomst zal het VUnetID meer functies

scholingsactiviteiten als voor het ‘hidden

ontsluiten voor VUmc docenten.

curriculum’ en de socialisatie van docenten en opleiders in organisaties.  Anita Jacobs, team

Voor technische ondersteuning in Bb blijft uw vertrouwde

Professionalisering en Onderzoek van Onderwijs

adres blackboard@vumc.nl . Voor algemene vragen over Bb en VUnet kunt u terecht bij het hoofd O&S (Florien de Ruiter).

*) Ref.: JP Hafler, AR Ownby, BM Thompson, CE Fasser, K Grigsby, P Haidet, MJ Kahn, FW Hafferty. Decoding the learning environment of medical education: a hidden curriculum perspective for faculty development. Academic Medicine, 86( 4), 2011.

14

 Ine Vos, stafmedewerker team Innovatie & Kwaliteit


Afstudeerrichting klinische wetenschappen

BEELD DigiDaan

Een aanloop naar een intensievere samenwerking

Op de campus van de Vrije Universiteit zijn – naast

farmacotherapie, en organisatie van de gezondheids­zorg

de faculteit der geneeskunde – natuurlijk ook andere

aan bod komen. Meer dan in de Biomedische en

faculteiten die opleidingen aanbieden binnen het palet

Gezondheidswetenschappelijke majors is de patiënt (en

van de levenswetenschappen en gezondheidszorg.

het patiëntgebonden onderzoek) uitgangspunt voor het

Te denken valt dan aan tandheelkunde en aan de

onderwijs. Afgestudeerde klinisch wetenschappers kunnen

faculteit aard- en levenswetenschappen (FALW). In de

pre-klinisch onderzoek verbinden met klinisch relevante

toekomst is het de bedoeling dat die opleidingen

vragen. Ze zijn in staat klinische problemen naar

intensiever gaan samenwerken dan nu het geval is.

wetenschappelijk onderzoek te vertalen en weten­

I

schappelijke bevindingen in te passen in de klinische n aanloop naar die intensievere samenwerking wordt

praktijk. Kortom: zij spreken de taal van arts en biomedisch

binnen de bachelor ‘Gezondheid en Leven’ van de FALW

onderzoeker.

een afstudeerrichting ontworpen luisterend naar de naam ‘klinische wetenschappen’: een samenwerkings­

Belangstelling

verband op het snijvlak van de faculteit der geneeskunde

De opleiding hoopt zo in twee behoeften te voorzien. In de

en FALW. De bedoeling is, dat deze afstudeerrichting (een

eerste plaats kan de overgang tussen biomedisch

‘major’, zoals dat in de Angelsaksische landen heet) in het

onderzoek en dagelijkse praktijk worden verkleind, en in de

academische jaar 2014-2015 zal starten.

tweede plaats bestaat er onder schoolverlaters een overweldigende belangstelling voor levenswetenschappen

Patiënt als uitgangspunt

en gezondheidszorg. Daarnaast is het natuurlijk een

Het is de bedoeling dat in deze major naast vakken uit

vingeroefening voor de verschillende faculteiten als het gaat

biomedische wetenschappen en gezondheids­

om samenwerking in bovengeschetst groter verband.  Abel

wetenschappen ook leerlijnen als klinisch redeneren,

Thijs, semestercoördinator bachelorjaar 3

15


AMEE-congres

Praag 2013 in het teken van AMEE

BEELD Marianne Mak

(Association for Medical education)

“AMEE” is het grootste jaarlijkse internationale

Scheele en Michiel Westerman. Michiel presenteerde ook zijn

congres op het gebied van medisch onderwijs.

promotieonderzoek “Mind the gap; the transition to hospital

Dit jaar vond het congres in Praag plaats.

consultant”. Rashmi Kusurkar gaf eerst een workshop waarin

D

de deelnemers leerden hoe zij de intrinsieke motivatie van ertig collega’s van VUmc School of Medical

hun studenten kunnen bevorderen, en later zat zij een sessie

Sciences maakten deel uit van een inspirerende

over feedback voor. Gerda Croiset en Anouk Wouters

ontmoeting van drieduizend mensen uit honderd

organiseerden samen met collega’s uit Rotterdam een

verschillende landen, die op één of andere manier

symposium over Selectie van geneeskunde studenten.

allemaal betrokken zijn bij medisch onderwijs. Allen waren naar Praag afgereisd om nieuwe ideeën op te doen, collega’s

Presentaties

te ontmoeten, zich te scholen of om resultaten van eigen

Voor een enthousiast en geïnteresseerd publiek van

ervaringen en onderzoek te presenteren.

gelijkgestemde collega’s werden korte presentaties gegeven over Interprofessioneel leren (Cora Visser), Professioneel

Actieve bijdrage

gedrag (Marianne Mak), en Studentpercepties van stress en

Onze VUmc collega’s leverden een actieve bijdrage aan het

gender (Petra Verdonk). Marc Soethout presenteerde zijn

congres door middel van workshops, presentaties en

poster over het Patiëntgericht doceren van de organisatie van

symposia. Eén van de workshops, “Omgaan met de dood”,

de gezondheidszorg, en Inge van Wijk haar poster over het Zij-

werd verzorgd door Veronica Selleger. Ditzelfde onderwerp

instroomprogramma van de VUmc SMS.  Marianne Mak,

kwam ook aan bod in het symposium genaamd “Don’t

team Onderzoek van Onderwijs

mention the ‘d’ word”: Balancing living with dying in medical education and practice, georganiseerd door o.a. Fedde

16


AMEE-congres

 Symposium: Selectie van studenten

Kick-off

Een informele kennismaking

Het VUmc en Erasmus MC, in de vorm van promovendi Anouk Wouters

De studentvertegenwoordigers

(VUmc) en Susanne Lucieer (Erasmus MC) hadden tijdens het AMEE

van de facultaire studenten­

congres dit jaar hun krachten gebundeld voor de organisatie van een

organisaties wilden elkaar beter

symposium, met de titel “Selection methods in medical school:

leren kennen en organiseerden

Where are we now and where are we heading?”

een kick-off in de laatste week van oktober.

Een internationaal palet aan sprekers maakte het mogelijk een overzicht te geven van de huidige leidende selectiemethoden voor de

Doel van deze kick-off was dat de ver-

geneeskundeopleiding, waarbij de focus vooral lag op de assessment van

schillende leden van de besturen elkaar

zogenaamde non-cognitieve aspecten en de hieruit voortvloeiende

beter zouden leren kennen, maar

uitdagingen. Prof. Fiona Patterson van City University London sprak over het

vooral beter inzicht kregen in hun

ontwikkelen van selectie instrumenten en zoemde in op de Situational

taken en verantwoordelijkheden ten

Judgment Test (SJT), een test waarbij kandidaten moeten aangeven hoe het

opzichte van elkaar, zodat dit zou gaan

beste gehandeld kan worden in een bepaalde situatie. Prof. Geoff Norman van

resulteren in een betere samenwerking.

Mc Master University Canada behandelde het Multi Mini Interview (MMI), een

Om dat te bewerkstelligen hadden wij

selectiemethode, lijkend op het stationsexamen, bestaande uit een reeks korte

– de assessoren – een korte presentatie

interviews. De MMI wordt inmiddels door enkele Nederlandse universiteiten,

voorbereid over de structuur van de

waaronder VUmc, gebruikt bij de selectie van studenten.

organisatie. Daarnaast hadden wij een

Dr. Kelly Dore, eveneens van McMaster University Canada, legde uit hoe een

paar casus meegebracht zodat de

computer-based assessment van persoonlijke eigenschappen, de CASPer,

studenten vervolgens ook het een en

ingezet kan worden. Prof. Axel Themmen van het Erasmus MC presenteerde

ander konden toepassen.

bevindingen uit Nederland; onderzoek waar internationaal altijd veel interesse voor is, vanwege ons unieke toelatings­systeem. Prof. Gerda Croiset, onze

Informeel

opleidingsdirecteur geneeskunde, sloot af met een discussie.

Alle studentenorganisaties waren ruim-

Niet alleen het congresprogramma maar ook Praag trok onze belangstelling

schoots vertegenwoordigd en het was

met haar bezienswaardigheden en terrasjes. Het was genieten in Mala Strana

ontzettend leuk om iedereen bij elkaar

aan de overkant van de Karelsbrug, waar alle VUmc-ers samen aan een lange

te hebben, los van de studenten die

tafel genoten van een heerlijk diner.  Anouk Wouters, Team Onderzoek van

elkaar regelmatig bij het periodiek

Onderwijs

overleg tussen de studentenorganisaties zagen. De avond werd geopend

In 2014 organiseert AMEE haar jaarlijkse congres van 30 augustus

door onze opleidingsdirecteur, die op

tot 3 september in Milaan. Het thema zal zijn “Excellence in Education,

een open en persoonlijke manier de

the 21st Century Teacher”. Op www.amee.org kun je alle informatie

studenten te woord stond over haar

vinden.

visie met betrekking tot student­ medezeggenschap en de opleiding van artsen-in-spe. Al met al was het een zeer geslaagde avond waarin de studentvertegenwoordigers op een informele manier met elkaar en elkaars taken kennis konden maken. Kortom, het was een avond die zeker voor herhaling vatbaar is!  Casey Grandbois van Ravenhorst Studentassessor VUmc 2013-2014

17


Instellingstoets Kwaliteitszorg

Cum laude promotie voor Isa Houwink Onlangs is op 20 december jl. Isa Houwink gepromoveerd bij prof.dr. Martina Cornel. Haar proefschrift is getiteld: Training in genetics and genomics for primary health

 De Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) bezoekt in het voorjaar de VU

care workers’. Isa heeft een hiaat in de oncogenetische kennis

In het kader van de Instellingstoets Kwaliteitszorg

van huisartsen geïnventariseerd en de

die de VU net als alle andere universiteiten in

onderwijsbehoeften afgestemd met de

Nederland graag wil halen bezoekt de commissie

huisartsen en anderen in combinatie met

van de NVAO de VU op 18 en19 maart.

experts op dit gebied. Daarna heeft zij online en live onderwijsmodules gebouwd en de

Zij spreekt op die dagen onder andere met de raad van

effecten van deze scholing gemeten ten

toezicht, college van bestuur, college van decanen,

aanzien van kennis en attitude met behulp van

portefeuillehouders onderwijs, stafmedewerkers, docenten

een randomized control trial.

en studenten. Aan het einde van haar bezoek geeft de

Het proefschrift is een voorbeeld voor hoe

commissie aan welke faculteiten zij op 22-24 april wil

onderwijs en opleiden evidence based kan

bezoeken.

worden vorm gegeven. Het is een omvangrijk onderzoek geweest, waarbij het opzetten van

Trails

de trainingen een onderdeel is geweest.

Er zijn zogenaamde horizontale en verticale trails. Bij een

 Gerda Croiset, opleidingsdirecteur VUmc

horizontale trail worden meerdere faculteiten bezocht met

School of Medical Science

betrekking tot hetzelfde onderwerp bijvoorbeeld internationalisering. Als een opleiding op het gebied van kwaliteitszorg helemaal wordt doorgelicht dan spreekt men

Goud voor het Nederlands hockeyteam

van een verticale trail.

Facultaire audit Begin december werd in het kader van de voorbereiding op

Joyce Sombroek, student geneeskunde,

de Instellingstoets de derde facultaire audit uitgevoerd bij

won samen met de dames van het

onze faculteit. Alle faculteiten zijn in november of december

Nederlands hockeyteam goud in de

beoordeeld op de onderdelen die nog verbetering of

Hockey World League.

verduidelijking behoefden. De facultaire audit is goed

Het Nederlands hockeyteam versloeg in de

verlopen en de faculteit heeft laten zien dat zij ook de

finale Australië met een ruimte zege (5-1). Het

laatste opmerkingen van de vorige audit goed heeft

was de eerste editie van de Hockey World

opgepakt.  Elise Baartman, stafmedewerker team Innovatie

League. Het toernooi vond plaats in Australië.

& Kwaliteit

In dienst acqueline Gerritsen, stafmedewerker team  J Professionalisering orien Kruijswijk, jaarcoördinator master  J  C éline van Oirschot, ambtelijk secretaris examencommissie School of Medical Sciences

18


Docent- en Blokverkiezingen

Beste docenten en cursussen 2012-2013 ALLE PRIJSWINNAARS OP EEN RIJ Beste docenten jaar 1: 1e prijs: Drs. Michael van Emden 2e prijs: Prof. dr. Henk Groenewegen 3e prijs: Dr. Henk de Vries Beste blok: Hersenen en zintuigen (Cursuscoördinator en vice-cursuscoördinator: Prof. dr. H.J. Groenewegen & dr. R.J.P. Musters) Beste docenten jaar 2: 1e prijs: Dr. Sonja Zweegman 2e prijs: Prof. dr. Peter Huijgens 3e prijs: Prof. dr. Wolter Mooi Ieder jaar organiseren het JVB (Jaar Vertegenwoordigings Bestuur)

Beste blok:

en de MFVU (Medische Faculteitsvereniging Vrije Universiteit) de

Hematologie en oncologie (Cursuscoör-

Docent- en BlokVerkiezingen. Voor de zomervakantie hebben meer

dinator en vice-cursuscoördinator: Dr. S.

dan 900 bachelorstudenten hun stem uitgebracht op hun favoriete

Zweegman & dr. J.W. van Oostveen)

docenten en cursussen van het collegejaar 2012-2013. De verkiezingen stonden in het teken van ambitie.

Beste docenten jaar 3:

O

1e prijs: Prof. dr. Theo Doreleijers p woensdag 11 december was eindelijk de dag aangebroken

2e prijs: Dr. Abel Thijs

waarop de prijzen werden uitgereikt. Alle docenten en studen-

3e prijs: Dr. Stijn van Weyenberg

ten waren van harte uitgenodigd voor de uitreiking, die plaatsvond in een feestelijk aangeklede Amstelzaal.

Beste blok:

Het thema van de verkiezing was dit jaar “Ambitie”. Olympisch hockeyster

Spijsvertering en stofwisseling (Cursus-

Joyce Sombroek kwam vertellen over haar ambities en het combineren van

coördinator en vice-cursuscoördinator:

topsport en de studie geneeskunde. Daarnaast gaf internist dr. Nanayakkara

dr. R.A. de Vries & Dr. S.J.B. van Weyen-

een presentatie over zijn interpretaties van en associaties met het woord

berg)

‘ambitie’. Naast deze twee inspirerende verhalen werd er door studenten voor wat muzikale afwisseling gezorgd. Maar uiteindelijk draaide het

SPECIALE PRIJZEN

natuurlijk allemaal om de uitreiking van de felbegeerde prijzen.

Best bereikbare docent:

Voor bachelorjaar 1 behaalde Michael van Emden de eerste prijs, voor

Prof. dr. H.J. Groenewegen &

bachelorjaar 2 Sonja Zweegman en voor bachelorjaar 3 Theo Doreleijers.

Prof. dr. W.J. Mooi

Naast de prijs voor beste docent en studieblok was er dit jaar nog een

Beste docent van de bachelor:

­aantal speciale prijzen, zoals ‘best bereikbare docent’, ‘beste tentamen’ en

Dr. S. Zweegman

‘meest toegewijde docent’.

Beste tentamen:

Over elke winnende docent werd een persoonlijk stukje verteld, waardoor

Bouw en bewegen (Cursuscoördinator:

de aanwezigen de docenten beter hebben leren kennen. Alle winnaars

drs. M.W. van Emden)

ontvingen een trofee en werden, onder een enorme ballonnenboog, op de

Beste semestercoördinator:

foto gezet. Naast de docenten maakten de aanwezige studenten ook kans

Dr. A. Thijs

op een aantal leuke prijzen. Al met al was het een leuke middag, die werd

Meest toegewijde docent:

afgesloten met een gezellige borrel in de Amstelfoyer.  Lisanne Oei,

Dr. T.A.M. Hekker

secretaris JVB en Suzanne Vrancken, voorzitter JVB 19


Motivatie profielen van geneeskunde studenten:­

Studentenraad aan het woord

Zijn deze belangrijk voor leer­ strategie en studieprestaties?

Studenten kunnen verschillende redenen hebben om geneeskunde te studeren. Sommigen kiezen hiervoor uit interesse, anderen willen hun ouders een plezier doen.

B

este allemaal, Zoals jullie in de vorige nieuwsbrief hebben kunnen lezen en misschien ook op de VU gemerkt hebben, is sinds september een nieuwe studentenraad VUmc actief.

Inmiddels zijn we alweer vier maanden verder en zijn we gewend aan onze nieuwe taak. Ook de nieuwe eerstejaars zijn hopelijk

Deze (verschillende) soorten motivatie sturen

gewend en hebben hun plek op onze faculteit kunnen vinden.

hun leerstrategie, studie­prestaties en rendement. Dit blijkt uit de studie die ik bij UMC

Misschien vraag je je af: wat doet de studentenraad zoal in een

Utrecht heb gedaan/uitgevoerd. “Self-

week? Elke maandagavond vergaderen we over zaken die

determination theory” categoriseert motivatie

studenten op dat moment bezighouden. De afgelopen weken

als intrinsiek of extrinsiek. Intrinsieke motivatie

hebben we kennis gemaakt met veel mensen die zich binnen de

betekent dat iets vanuit oprechte interesse

VU (maar ook erbuiten!) inzetten voor het onderwijs.

wordt gedaan en extrinsiek betekent vanwege een externe druk of voor de status. Bij elke

Ook zijn we druk geweest met het lezen en beoordelen van de

student speelt de combinatie van intrinsieke en

OERen: dit zijn de Onderwijs- en Examenreglementen. Een aantal

extrinsieke motivatie een belangrijke rol in het

van onze leden is aanwezig geweest bij het LMSO (Landelijk

leren/studeren en studiesucces.

Medisch Studenten Overleg)- en NVMO (Nederlandse Vereniging voor Medisch Onderwijs)-congres. Natuurlijk zijn wij altijd druk

Classificatie Achthonderdvierentachtig studenten van

om met onze “studentenkijk” voor een nog betere kwaliteit van onze opleiding te zorgen.

UMC Utrecht werden geclassificeerd volgens vier motivatie profielen: hoog intrinsiek laag

Namens de hele studentenraad wens ik jullie een gelukkig en

extrinsiek, hoog intrinsiek hoog extrinsiek,

inspirerend 2014! Voor vragen of suggesties kunnen jullie ons

laag intrinsiek hoog extrinsiek en laag intrinsiek

altijd bereiken via de mail: studentenraad@vumc.nl of voeg ons

laag extrinsiek. Het bleek dat de studenten van

toe op facebook.

het “hoog intrinsiek laag extrinsiek” profiel, in vergelijking met de andere profielen, hoog

Vriendelijke groeten,

scoren op diepe leerstrategie, studie-uren en

Tess Vader

eindcijfers en laag scoren op oppervlakte

Secretaris internus Studentenraad VUmc

leerstrategie en studievermoeidheid. Geslacht was van invloed op het motivatie­ profiel. 30 procent van de meisjes en 15 procent van de jongens had een “hoog intrinsiek laag extrinsiek” profiel en 29 procent meisjes en 40 procent jongens had een “laag intrinsiek hoog extrinsiek” profiel. Mogelijk hebben jongens een andere soort begeleiding nodig dan meisjes om zo hun intrinsieke motivatie te stimuleren.  Rashmi Kusurkar, MD, PhD, Team Onderzoek van Onderwijs Voor het artikel zie: www.biomedcentral.com /1472-6920/13/87


Nieuwsbrief Geneeskunde opleidingen