Page 1

Operatie Operatie Market Market Garden Garden 2014 2 014 t n a b a r B in II O W e t u o r s Beleef vrijheid In september 2014 is het waarschijnlijk de laatste keer dat Brabant Operatie Market Garden herdenkt in het bijzijn van veteranen. Alleen dat is al reden genoeg om de 70-jarige herdenking van deze enorme militaire actie groots aan te pakken. En dat is nu precies wat Stichting Operatie Market Garden 2014 van plan is. Van 14 tot 20 september 2014 reizen 600 voertuigen, parachutisten, honderden re-enactors en vooral heel veel bezoekers af naar Oost-Brabant. Carli Nelissen, voorzitter van de stichting voorspelt: “De vorige grote herdenking in 1994 trok 800 duizend bezoekers, in 2014 halen we misschien het miljoen wel. Ik nodig dan ook alle gemeenten die langs de route liggen van harte uit om samen met ons dit enorme evenement tot een groot succes te maken.� Tekst: Sara Terburg (Terburg Tekstproducties)

Platform Market Garden


Op uitnodiging van Stichting Operatie Market Garden 2014 komen medewerkers van een groot aantal gemeenten uit Brabant en België en vertegenwoordigers van organisaties binnen de vrijetijdssector bijeen in het gemeentehuis in Veghel. In de raadszaal presenteren Stichting OMG 2014 en het Platform Operatie Market Garden op deze 16e mei hun plannen voor de herdenking van Operatie Market Garden 2014. De stichting is een onderdeel van het platform en heeft als taak de grootschalige herdenking te organiseren. Liberation Route Europe en Vrijetijdshuis Brabant steunen het initiatief. Vrijetijdshuis Brabant liet onder andere een indrukwekkende trailer maken die deze middag in première gaat en te bekijken is op www.omg2014.nl.

2

Wandel en fiets langs Het oorlogsverleden

N840

N847

Zaltbommel

A326

N332

Nijmegen

lith Ravenstein

Wijchen

N324

N841 N832 De Liberation Route geeft Ker ink- beeld en geN842 9 N844 N845 A73 driel Berghem luid een overzicht Oss Malden Hedel van de gebeurtenissen 9 A50 Groesbeek N329 N831 N625 N277 uit 1944-‘45. Vrijetijdshuis Brabant is de N846 504 N843 Grave Schaijk initiatiefnemer van de Liberation Route Heesch Rosmalen N324 A59 N324 A59 in Brabant. De website www.liberationN321 N603 A50 Vlijmen Cuijk N271 route.com van Stichting Liberation Route Nistelrode 'sHerto Europe geeft informatie genboschover fiets- en N610 N291 Zeeland Berlicum wandelroutes die het oorlogsverleden van N277 N264 Den Dungen Mill N264 Gennep ondermeer de provincie Brabant volgen. N279 Sint-MichielsUden Hee swi ges jktel A77 N617 Vugde Ook ontwikkelde stichting een hoor- Dinthe ht Helvoirt r N264 N602 spelroute die te voet, A2 per auto en fietsend N622 N65 A50 Boxmeer N271 Schijndel te volgen is en die bezoekers zelf kunnen N277 Sint-Anthonis Veghel N618 N605 N624 N616 Erp samenstellen. Op 80 Boxluisterplekken die tel OpBoe 17 september 1944 startte Operatie Market Garden. Aan N637 kel N272 gemarkeerd zijn met een veldkei, delen deze geallieerde militaire operatie namen 20 duizend voertuigen Liempde omwonenden hun verhaal over de gebeurSintN616 Oedenrode en 40 duizend soldaten deel. De enorme colonne van lucht- en tenissen in 1944-’45. De combinatie van Overloon N279 landtroepen vormde de eerste aanzet tot Pde bevrijding van ZuidN272 de indrukwekkende verGemert Nederland. De operatie N277 die tien dagen zou duren, begon in het halen met historische geBeek en A58 Donk Belgische Leopoldsburg, Son N620 Oirscho Best N279 luidsfragmenten zorgt dat t Breugel Lieshout N615 voerde via Lommel (B), Venray AarleN270 bezoekers de gebeurteRixtel Bakel door Eindhoven en Veghel N270 nissen N395 echt beleven. De N607 naar Nijmegen. Het doel; Helmond stichting werkt ook aan Nuenen N270 A270 het binnentrekken van het de realisatie van een Duitse Ruhrgebied Deurnevanuit Europese wandelroute P N279 N614 Mierlo Arnhem, is nooit gehaald. N612 van 3000 kilometer van Veldhoven N277 Geldrop Arnhem bleek een brug Eindhoven A67 het Franse Normandië Aalst te ver. Hierna volgde in naar de Duitse hoofd-A67 Asten Waalre West-Nederland de lange, BladBerlijn. el stad N69 Heeze Hapert Somere N284 n koude hongerwinter. A67 Niftrik

Neerloon Overlangel

Nederasselt Molenhoek

Velp

Reek

t e k r a t M e i ie t a e p r O : 4 4 19 9 1 n Garden

Heikantse Hoeve

Laar

Rukven

Middelrode

Fokkershoek

Bedaf

Vorstenbosch

Lieseind

Driehuizen

Houterd

Mariaheide

Wijbosch

Hoeves

Eerde

Bus

Eikenheuvel

Duifhuis

Kooldert

A73

Doornhoek Willebrordus- Lagehoek biezen

36

Koevering Everse

Vierlingsbeek 40

43

start

Zwijnsbergen

51

Eind Fietsroute Eind hoven (circa 20

9

A50

Bokt

1

km)

Stad van Gerwen

10

Nederwetten

8

80

98

Boord

81

Opwetten

99

96 97

Donk

95

94

90

start

89

A2

Vessem

Netersel

Casteren

Het Bosch

Hoogeloon

Hoogcasteren

Schoot

In Eindhoven zijn diverse parkeerm ogelijkheden. Het is de parkeerroute beste te lijkheden ten opzichtevolgen. Dichtstbijzijnde parkeerm ogevan het startpun Stadhuisplein en t zijn parkeergarage de parkeergarage betaling). Heuvel galerie (tegen

Landorp

Heers De Heuvel

Startpunt: van Abbemuseum

(Bilderdijklaan 10) Let op: De eerste ‘luisterstenen’ liggen route. Voor de niet direct aan eerste luisterke de i kunt u vanaf het bemuseum naar van Ab‘De luisterkei 108 ‘Een Wal/ Bilderdijk 10’. Hier treft u de tragische vergissin wal’ gaat u Zuidelijk g’ aan. Vanaf de ‘de tot aan de ‘Stratum rechtsaf slaat. De sedijk’ waar u ‘Stratumsedijk’ gaat de ‘Aalsterweg’. Hier treft u de tweede vervolgens over in paratrooper in luisterkei 109 “Een Eindhoven”. Blijft u de ‘Aalsterweg’ dan treft u aan volgen uw linkerzijde de ‘Biesterweg’ waar u de

Loon

Eersel

Keersop

N397

Valkenswaard

Bergeijk N613

derde luisterke i 111 “Het bombard ement van 19 september 1944” treft. Om vervolgens de oorspronkelijke aan te vangen gaat route u aan het van Abbemu dezelfde weg terug. U gaat voorbij seum tot aan de Kerkstraat’. Hier kruising ‘de Wal/ slaat u rechtsaf en vervolgt u uw naar knooppunt route 94 en knooppu nt 95. Vervolgens kiest u knooppunt 99 en 81 waar u de tensemolen aantreft. OpwetIn de 19e eeuw maar liefst 32 watermo lagen aan de Dommel lens. De geschied terug tot het jaar 1100. Vanaf knooppu enis ervan gaat naar knooppunt nt 81 gaat u verder 80. Op de route richting knooppu treft u een vierde nt 98 luisterkei. Indien gewenst kunt u route afwijken en luisterkei 110 van de ‘Sluipschutters nen’ bezoeken en kanonaan de ‘Vlokhov enseweg’. Anders u uw route naar vervolgt knooppunt 97, 96 en 90. Richting laatste traject. U bent nu weer 89 nabij het van Abbemu is het seum.

N396

Dommelen Loveren

N279

Zeelberg

N69

Holthees

Smakt

30

17

11

Den Bosch

45

Nijnsel

Bosch- 't Schoor kant Vernhout

De Vleut

Heikant 44

A50

A2

N266

Meijel

Maashees


Steun gemeenten is noodzakelijk Ieder jaar staan gemeenten langs de Market Garden route stil bij de militaire operatie en haar slachtoffers. De hoge opkomst bij de presentatie in het bestuurlijke hart van Veghel laat zien dat het draagvlak voor een grootschalige herdenking en viering groot is. De landelijke politie en ANWB verlenen in ieder geval hun medewerking en met de Koninklijke Landmacht voert de stichting gesprekken. Harry Smits, Luitenant-Kolonel b.d. van de Koninklijke Luchtmacht en voorzitter van het platform vertelt: “Wij ondersteunen alle activiteiten die in Oost-Brabant rond de Tweede Wereldoorlog georganiseerd worden. Voor de herdenking OMG 2014 werken we actief samen met Belgische gemeenten, met stichting Liberation Route Europe en met de Gelderse regio Arnhem / Nijmegen.” Hij geeft een aantal voorbeelden van activiteiten waarbij gemeenten met de eigen herdenkingen aan kunnen sluiten. “Een

estafetteloop van Neerpelt naar Arnhem waar bijvoorbeeld atletiekverenigingen aan kunnen deelnemen en de wandelroute Market Garden van wandelsportvereniging Olat uit Sint-Oedenrode. Daarnaast zou het heel mooi zijn als bijvoorbeeld de musea in Eindhoven, Groesbeek, Oosterbeek en Overloon de handen ineen zouden slaan.” Smits geeft verder aan dat de organisatie van OMG 2014 gemeenten ondersteunt, maar zelf ook niet zonder steun kan. “Wij proberen de diverse herdenkingen op elkaar af te stemmen en kunnen u bijvoorbeeld van dienst zijn met historische voertuigen waarmee u de lokale herdenking kunt opluisteren. Om dit evenement echt groots te laten worden, hebben we zowel financiële steun nodig als praktische steun in de vorm van ontheffingen en vergunningen.” Voor iedere gemeente langs de route is OMG 2014 een unieke kans om de eigen, lokale geschiedenis onder de aandacht te brengen bij een enorm aantal bezoekers. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld samen met lokale ondernemers en onderwijsinstellingen activiteiten organiseren.

n e o t n a Tweets van toen v s t e e Tw Na Smits spreekt Patrick Timmermans, directeur van Erfgoed Brabant de aanwezigen toe. Hij benadrukt dat de generaties die na 2014 de Tweede Wereldoorlog herdenken, geen directe kennis hebben over die periode in de vaderlandse en Brabantse geschiedenis. De jongste veteranen zijn nu immers al ver in de 80. Timmermans: “Om deze generatie en de generaties van de toekomst te kunnen bereiken, moeten we moderne middelen inzetten. Herdenken is dus ook vernieuwen. Door het verhaal van Operatie Market Garden met moderne middelen te vertellen, kunnen we de jonge generaties aanspreken.” Dit is van groot belang, omdat over enkele jaren niemand meer directe herinneringen te horen krijgt van bijvoorbeeld vaders, opa’s en ooms. Timmermans ondersteunt zijn verhaal met enkele historische foto’s en legt een link naar de rol van sociale media in deze tijd. “Dit zijn de tweets uit WO II. Kijk, op deze tank staat OZO: Oranje zal

overwinnen. Via de krant bereikte deze boodschap enorm veel mensen net zoals social media dat nu doen.”

Bredase meisjes schrijven boodschappen op een tank, in de hoop dat bekenden uit naburige dorpen de berichten lezen. De tweets van toen.

3


Veghel centraal punt in activiteiten Market Garden Als derde spreker stapt Carli Nelissen naar voren. Als eerste toont hij de trailer. De muziek en beelden maken indruk. Nelissen: “Voor gemeenten is OMG 2014 dé kans om het belang van vrijheid, wederzijds begrip en de lokale geschiedenis te accentueren en verleden te delen met het heden. Dus benader ons zodat we samen aan de slag kunnen. Wij zijn ready for take off!” Hij omschrijft de herdenkingsactiviteiten in het kort: “600 voertuigen rijden de 140 kilometer van Leopoldsburg naar Nijmegen. Dit doen ze op zondag 14 september (route Zuid) en op zaterdag 20 september (route Noord). In het midden van de route ligt Veghel. Hier komt een basecamp van enkele hectaren waar de deelnemers die uit heel Europa komen, overnachten. Daarnaast nemen ook vliegtuigen en amfibievoertuigen deel aan de tocht.” Een mooi onderdeel van de herdenking is re-enactment. Het naspelen van gebeurtenissen zodat publiek levensecht voor zich ziet wat er in 1944 gebeurde. Op verschillende locaties droppen Dakota’s paratroopers die dezelfde parachutes en uitrusting gebruiken als destijds de geallieerden. In de voertuigen zitten behalve chauffeurs ook mensen die originele legertenues aan hebben. Dit draagt allemaal bij aan de beleving, aan het levensecht tonen van het verhaal van Operatie Market Garden. Nelissen: “Het basecamp in Veghel fungeert ook als educatief

ptember 2014

Meer zichtbaarheid Hell’s Highway Een ontwikkeling die parallel loopt aan de organisatie van deze grootschalige herdenking in 2014, is de wens om Operatie Market Garden permanent zichtbaarder te maken. Liberation Route Europe is al volop bezig met verschillende routes die verhalen over de bevrijding en de gebeurtenissen die daaraan vooraf gingen levend te houden. Zowel Patrick Timmermans als Harry Smits benadrukken dat de provincie Brabant meer uit het oorlogsverleden kan halen. Smits merkt op: “Neem Normandië, de D-Day stranden en musea daar trekken massa’s toeristen.” Hij verwacht dat de onlangs gepensioneerde generatie 65+ actief op zoek gaat naar waar vaders of andere familieleden gevochten hebben. Potentiële bezoekers te over dus. “Operatie Market Garden kan een blijvende trekker zijn voor de regio”, stelt hij. Voorwaarde is dat de route zichtbaar is in het landschap. Timmermans voegt hieraan toe: “Neem Hell’s Highway waarover de colonne tijdens Operatie Market Garden reed, een groot deel hiervan ligt er nog in de vorm van de A50. We moeten deze laag asfalt meer smoel geven.” Guus van der Wolde, directeur van Vrijetijdshuis Brabant vertelt tot besluit waarom herdenken en vieren belangrijk zijn voor hem. ”De beleving van vrijheid is

voor elke generatie anders. Met Operatie Market Garden 2014 maken we de jongere generatie deelgenoot van een periode in de geschiedenis die nooit vergeten mag worden en vieren we de vrijheid die we aan een vorige generatie te danken hebben.” Deze bijeenkomst laat zien dat het draagvlak voor dit enorme evenement groot en de organisatie enthousiast is. Bovendien zetten verschillende organisaties zich in om het oorlogsverleden van Brabant ook meer permanent onder de aandacht te brengen, zodat in de toekomst generaties mensen kunnen blijven herdenken en herinneren. Stichting OMG 2014 werkt hier in ieder geval al keihard aan en slaat graag de handen ineen met iedere gemeente langs de Market Garden route.

Colofon

4

centrum. We nodigen basisscholen van harte uit het te bezoeken. Het basecamp vormt een levend museum met re-enactors en voertuigen.” Er is een lespakket van Liberation Route verkrijgbaar via de website liberationroute. com voor leerlingen in groep 7 en 8 van de basisschool. Voor deze doelgroep is de herdenking een unieke gelegenheid om Operatie Market Basecamp Garden echt te beleven en erover te leren. Veghel: Bovendien ligt bij deze leeftijdsgroep de toekomst van het herdenken van de 14 t/m 20 gehele Tweede Wereldoorlog. se

Deze uitgave is mogelijk gemaakt door Vrijetijdshuis Brabant

Overname uit deze publicatie is toegestaan, mits bronvermelding. Redactie Terburg Tekstproducties - Sara Terburg Eindredactie Katell Vierstraete Vormgeving Valt het Op? - Peter Pagie Meer informatie? Kijk op www.OMG2014.nl


Bijeenkomst Operatie Market Garden 2014  

In september 2014 is het waarschijnlijk de laatste keer dat Brabant Operatie Market Garden herdenkt in het bijzijn van veteranen. Alleen dat...

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you