Page 1

EEN WOORD VAN DE VOORZITTER Een woord van de voorzitter. Zomer, het jaargetijde waar velen van ons altijd met genoegen naar uitkijken, het was me het weertje wel. Dan weer te warm en te droog, dan weer te koud en te nat. Het blijft ons favoriete onderwerp van gesprek, en we kunnen dan ook lekker met elkaar klagen, want niemand heeft de schuld. Toch is het vaak moeilijk om je het weer van vroeger te herinneren. In onze jeugd was het zomers altijd mooi weer, en ‘s winters koud. Mijn sterkste jeugdherinnering is toch wel de herfstvakantie, want dan rook je de suikerfabriek in heel de stad Groningen, en geuren zijn de beste herinneringen. Zo voel ik me altijd even kleuter als ik zand ruik, dat komt omdat bij mij op de kleuterschool een binnenzandbak was waar de hele school naar rook. Terug kijken is dan ook wat we het liefst doen, daar weten we alles van. Maar eigenlijk is het toch belangrijker om de dingen die zich nu afspelen in de gaten te houden. Dat is meestal een voortvloeisel van het verleden en een voorbereiding op de toekomst. Enfin, laat ik niet te diep gaan denken, dat doen we wel aan de bar. Maar toch zijn er genoeg zaken gaande die de moeite van het vermelden waard zijn. En daar is deze Inkt dan ook voor. Ik moet dan ook steeds weer even mijn hoed afnemen voor de redactie van dit orgaan, die toch iedere keer weer met leuke, interessante en leerzame artikelen komen. Dat is op zich best een lastige taak, ik weet het, want zo’n voorzitterspraatje schrijven is ook altijd een heel gedoe. 1


Maar ja, ik ben dan ook geen praatjesmaker maar een plaatjesmaker, wat ook geldt voor de voltallige redactie. Ik ben onze Nico dan ook zeer dankbaar dat hij eind 2003 is begonnen met ons clubblaadje. Samen met Angelique de Waard heeft hij toen de boel op poten gezet, en ieder kwartaal genieten wij ervan. Het leuke ervan, vind ikzelf, is dat het ook een echt clubblaadje is, hoewel er wel eens geopperd is door deze of gene of het niet iets meer “Glossy” kon. Maar wij zijn geen “Glossy”club, dus dat werd al snel van tafel geveegd. Op dit moment ontfermen Nico, Hans, Angelique en Marianne zich over ons nieuws, en naar mijn bescheiden mening gaat ze dat goed af. Genoeg pluimen op hoeden gestoken, genoeg voorzitterspraat, duik even in onze ditjes en datjes en mocht iemand nog nieuws of leuke plaatjes met ons willen delen; hij/zij melde dit bij de redactie! Een goede voortzetting van de zomer gewenst namens het bestuur. Sieger Zuidersma

VOIC-AVOND 6 OKTOBER 2010 E-Books: Nieuwe kansen voor illustrators en auteurs Woensdag 6 oktober vanaf 20:00 uur in Café De Sleutel, Noorder¬haven 72, Groningen

20:15 - 20:45 Lezing van John Croezen:

ZELF DIGITAAL (LATEN) UITGEVEN.

vanaf 20:45 borrelen en navragen/-praten

Een E-book is zelf te produceren op je eigen computer. Daarvoor hoef je niet eens een duur opmaakprogramma aan te schaffen. Het kan zelfs met een tekstprogramma als Word of OpenOffice gerealiseerd worden. Voor kinderboekillustratoren en –schrijvers erg interessant! De gangbare weg via (een van de weinige) kinderboekenuitgevers is erg moeizaam, zo niet onbereikbaar. Uitgevers uitgeteld? Met een goede internetmarketing achter je eigen website of via een verkoopsite kun je zelf een aanzienlijk hogere vergoeding genereren. Bij een uitgever ontvang je doorgaans 10-11% royalty’s, die in de meeste gevallen ook nog gedeeld moeten worden. Het kan anders! John doet uit de doeken hoe. KWYNK, een nieuw digitaal stripblad Vanaf 1 oktober komt er een nieuw stripblad op de markt: KWYNK. Niet te vinden in de schappen van Primera of Bruna, maar uitsluitend als downloadbare digitale versie, geschikt voor E-readers, iPad, etcetera. Het blad is gevuld met voornamelijk oude, digitaal gerestaureerde kwaliteitstrips, maar ook met nieuwer werk. Previews en achtergrondinfo zul¬len te zien zijn op www.kwynk.nl

Geertje van der Zijpp Stadsmuzikanten. Het uitzicht vanuit het atelier van Geertje. Een beetje naar links, net buiten beeld, bevindt zich de Sleutel, waar onze VOIC-bijeenkomsten gehouden worden. Het is zeer de moeite waard om deze bijeenkomsten eens te bezoeken. Dus twijfel niet en kom woensdag 6 oktober langs. 2 

Een aantal VOIC-leden werkt hier aan mee, o.a. Jan Kruis, Nico Visscher, Jan van der Voo, Andrea Kruis, Frans Le Roux, Roelof Wijtsma en (uitgever) John Croezen. 3


Een website onder de leden... door Hans Huisjes Als je vandaag-de-dag als plaatjesmakerkunstenaar aan de digitale snelweg wilt timmeren, kun je niet meer zonder een fraai ogende website. Binnen de gelederen van de VOIC ziet men dat nog steeds te weinig in. In elke komende INKT- aflevering nemen we een VOICwebsite onder de loep. Dat werkt misschien stimulerend. Kunnen we meteen zien wie er schuilgaat achter die fraaie webpagina’s... In dit nummer aandacht voor:

Ben Huisjes, illustrator en ontwerper

Familie De naam ‘Huisjes’ is in Groningen tamelijk zeldzaam. Normaal sta ik daar niet zo bij stil, maar nu ik op bezoek ga bij een vak- en naamgenoot wordt dit merkwaardige verschijnsel weer actueel. Toch eens uitvissen of er een familierelatie is. Na enig onderzoek blijkt dat er in de telefoongids van de stad Groningen maar drie vaste telefoonaansluitingen onder de naam ‘Huisjes’ vermeld staan. Ikzelf (J.E) en dan nog mijn neef en mijn nicht. Dat is toch wel een mager resultaat. Waar zijn al die anderen eigenlijk gebleven, vraag je je dan af. Tijdens mijn speurtocht kreeg ik sterk de indruk dat de rest van de Huisjes is blijven hangen rond de familiebakermat in het Drentse Hoogeveen(ook mijn opa is daar geboren). Rond die plaats wonen op dit moment maar liefst 76 mensen met de naam Huisjes! Ik bedoel maar, dat het eigenlijk een beetje thuiskomen is bij collega Ben Huisjes in Hoogeveen. Zijn buurman ziet het meteen: ‘jullie zijn familie, kan niet missen!’ Het zou best kunnen. Als Ben z’n bril af zet, meen ik die typische vastberaden vorsende ‘Huisjesblik’ te zien. In ieder geval hebben we dezelfde heerlijke tekenkwaal.

Tekenvirus

Een primeur in Nederland! Neem 6 oktober een usb-stick mee naar de Sleutel en je krijgt GRATIS een exemplaar van de eerste KWYNK! 4 

Sinds 1992 verzorgt “Ben Art Work” cartoons, cartoonvisualisering, strips en grafische vormgeving.

We hebben er binnen de VOIC allemaal min of meer last van: het tekenvirus, dat kennelijk in je bloed zit. Ook bij Ben Huisjes zie je het bekende patroon zich aftekenen: al op jonge leeftijd 5


werden de eerste symptomen van de aandoening zichtbaar. Inplaats van een speen stak hij liever een potloodje in de mond. Als peuter lag en zat hij altijd te tekenen en heeft daar nooit mee op kunnen houden. Hij noemt het zelf een soort dwangmatig gedrag. Maar zo te zien lijdt hij daar helemaal niet onder. Ben Huisjes is een goedlachse, optimistische man. Hij straalt een mix van berustende gemoedelijkheid en actieve vrolijkheid uit. Diezelfde vrolijkheid is ook kenmerkend voor zijn website, www.benartwork.nl Autodidact Ben is van vele markten thuis en bovendien een ijverig, druk baasje. Niet alleen maakt hij strips en cartoons, maar ook treedt hij op als digitaal karikaturist. Daarnaast verzorgt hij de grafische vormgeving van periodieken zoals personeelsbladen, brochures, posters, kaarten en boeken. Daarbij schuwt hij het gebruik van de modernste technieken en materialen niet. Als je die veelheid en de kwaliteit van die grafische producten ziet, is het toch opmerkelijk dat Ben autodidact is. Wel volgde hij lang geleden de ‘Famous Artists Course for Talented Young People’

6 

Dat doet hij het liefst op de ouderwetse manier: met potlood en papier. Verder werkt hij thuis alles digitaal af. Daarnaast staat hij ook nog ingeschreven in het register van het opleidingscentrum SVS (Reclame en Presentatietechnieken), als leerbedrijf. Diverse aankomende illustratoren hebben via een stageplaats bij Ben Art Work de fijne kneepjes van het vak geleerd.

, een schriftelijke cursus, waar hij nog steeds erg enthousiast over praat. Schilderen met olie- en waterverf doet hij ook. Als hij daar tenminste tijd voor kan vinden. Daarvoor is hij in de leer geweest bij de bekende Hoogeveense kunstschilder JoopNijmeijer met wie hij nog steeds samenwerkt. Bijbaan Tot mijn verrassing blijkt Ben ook nog een parttimebaan te vervullen als verpleegkundige op de kinderafdeling van het plaatselijke ziekenhuis. Ik weet zeker dat hij voor die zieke kinderen de broodnodige vrolijkheid betekent. Een voordeel voor hem is, dat hij tijdens nachtdiensten voldoende gelegenheid en tijd heeft om te schetsen en allerlei ideeën uit te werken.

Cartoonvisualisering Een specialiteit van Ben Art Work is cartoonvisualisering. Het kan worden ingezet bij opleidingen, op congressen of op studiedagen. Als stand-up cartoonist visualiseert Ben, al tekenend, op een humoristische manier, wat er gezegd wordt. Geen gemakkelijke opgave lijkt

mij. Maar Ben draait z’n hand er niet voor om. De aanwezigen kunnen het tekenwerk van Ben via een groot scherm volgen. Ook treedt hij regelmatig op als digitale karikaturist. In zijn website worden deze activiteiten uitgebreider toegelicht. Website De website is overzichtelijk en makkelijk te hanteren. Op de homepage vind je aan de linkerzijde een aantal links die naar de verschillende activiteiten en mogelijkheden van Ben Art Work verwijzen. Bij de link ‘strip’ kun je elk plaatje aanklikken voor een compleet overzicht van de betreffende afbeelding. Naast korte strips die Ben maakte voor bedrijven en instellingen, verscheen in 2004 een stripalbum, ‘Ellert en Brammert, twei Drentse donderstienen’ . (zie de Website) Het ontwerp en de vormgeving van zijn website deed Ben Huisjes zelf (met behulp van GoLive), de teksten werden geleverd door Kortbossen Communicatie: www.kortbossen.nl Het was een gezellig bezoek aan een inspirerende collega. ‘What’s in a name?’ Ik zou er geen bezwaar tegen hebben als hij familie blijkt te zijn... HH Ben Art Work - Ben Huisjes Leeuweriklaan 100 7905 CD Hoogeveen Telefoon: 0528 275060 mobiel: 0628559075 info@benartwork.nl 7


Stripschapsprijs Werk van Ben Huisjes. Kink en Klaar (boven) is verschenen in het blad BrassInfo. Onder: een meer realistische strip over de Blackfeet-stam uit Montana. Deze is nog in wording.

In het volgende nummer alles over Jesse van Muylwijck. Jesse heeft de Stripschapsprijs gewonnen en is daarmee na Barbara Stok is hij de tweede Groningse winnaar op rij. Van Muylwijck (1961) is ondermeer bekend van de strip “De Rechter” in het Dagblad van het Noorden. Jesse van Muylwijck krijgt de Stripschapprijs 2010, de belangrijkste stripboekenprijs van Nederland. Zie voor nu alvast: www.voic.nl 8 

9


VOIC - Picknick Het is een heerlijke fietstocht richting Engelbert. Zeker met het mooie weer van die dag, ongeveer een half uur op de pedalen vanaf Groningen. De picknick is, net zoals twee jaar geleden, weer in de tuin van Janneke. Haar tuin is ideaal hiervoor, overal bloemen in bloei met een uitkijkje over een weiland met schapen. Daarnaast kun je heerlijk vertoeven onder een afdak en even uitblazen na de fietstocht. De stoelen stonden al klaar. Het concept van, iedereen neemt iets te eten mee was ook dit jaar van kracht. De één die het kokkerellen graag aan een ander overlaat koopt

dingen, de ander gaat volledig uit zijn bol en maakt de heerlijkste gerechten. Het prettige is dat het niet uitmaakt. Je neemt gewoon iets mee en zo verschijnt er onder het afdak een tafel vol met heerlijke uitprobeergerechten. Waaronder dit jaar ook iets Russisch.

VOIC picknick

ook iets te eten mee. Geen idee hoe het heet (iets zoetigs) maar het was erg smaakvol. De opkomst was ook als vanouds, ongeveer 10 mensen. Beetje bijkletsen, eten proeven met een wijntje (of fris) erbij en modeltekenen is een leuke combinatie. En ergens in de tuin rookt een tekende Sieger rustig zijn pijp, Janneke aquarelleert er lustig op los en maakt de foto’s, Carlien bekijkt het met lijnen, Geertje geeft alles kleur, Frans observeert, Corien geeft het een vrolijke noot en Marianne bekijkt alles vanonder haar pet. En een zwart/witte kat ligt uitgebreid op een bankje te zonnebaden. Wat wil je nog meer op een middag VOIC picknicken. De afsluiting van 18.00uur werd dan ook niet gehaald.

Zondag 27 juni 15.00-18.00u (’t werd een ietsie later…)

Het model van deze middag was namelijk Galina. Zij is van oorsprong Russische maar al voor langere tijd woonachtig in Nederland. Intussen is ze het vertrouwde gezicht aan het worden en zo nam ze dit jaar zelf 10 

11


Tip: VOIC-picknick gemist omdat je niets wist om te koken? Geen nood! Binnenkort verschijnt “Koken met Carlien” ,met daarin 44 geillustreerde recepten zoals eerder verschenen in de Riepe. Voor 7,95 te bestellen via de nieuwspagina van

www.carliendubben.nl e lvers e k a k Ons tielid; ter c a red lique Bo e g An

KOKEN MET CARLIEN Carlien Dubben (van het kookboek, zie hiernaast).

Tekenen, eten, drinken en kletsen in een zonnige tuin. 12 

Carlien Dubben

13


Het ontstaan van

‘Spegelspreuk’ Toen schrijfster Lida Dykstra een jaar of drie geleden mij benaderde met de vraag of ik een nieuw historisch kinderboek wilde illustreren en ik daar enthousiast ‘ja’ op zei kwam voor haar een eind aan een zoektocht langs Nederlandse illustratoren die niet aan al haar wensen konden voldoen. Wat wilde zij dan?

illustratie; Roelof van der Schans, uit ‘Spegelspreuk’ van Lida Dykstra. 14 

Illustraties bij een jeugdboek voor kinderen van ongeveer 8 à 10 jaar, over de 9–jarige Willem, prins van Oranje, de latere Willem V, een verhaal dat zich afspeelde in en om het stadhouderlijk paleis in Leeuwarden – nu museum Princessehof – in 1757. Maar geen gewone illustraties, geen educatieve prentjes met voorwerpen uit het museum, geen grappige poppetjes met ouderwetse kleren aan, maar bijna (foto-)realistische afbeeldingen, net echt, met echte voorwerpen uit de collectie van De Princessehof, maar toch ook met een sprookjesachtige uitstraling omdat het verhaal tegelijkertijd een op werkelijkheid gebaseerd sprookje is, met betoverde voorwerpen en geheimzinnige gebeurtenissen. Dat

leken, zeker met het oog op de doelgroep, teveel tegenstrijdige verlangens. Gelukkig kon Lida mij heel goed uitleggen wat zij wilde en tot haar grote vreugde riep ik meteen: dat kan ik voor je maken! De opdracht paste precies in mijn straatjes: historisch jeugdboek, realistisch én sprookjesachtig, eigenlijk alleen maar digitaal te realiseren (en zo werk ik al jaren) – een prachtige uitdaging. We zijn bij elkaar gaan zitten, Lida heeft mij het hele verhaal verteld terwijl ik aantekeningen maakte (zij vreesde dat ik geen Fries kon lezen, want het werd in eerste instantie een Fries boek), en tijdens die eerste bijeenkomst schoten mij de ideeën al te binnen, niet in het minst omdat het een heel inspirerend verhaal was met talloze goed uit te beelden, soms hilarische, scènes. Ik heb vervolgens een compleet draaiboek gemaakt, op basis van het manuscript dat ik inmiddels binnen had (en prima leesbaar in het Fries, zo moeilijk is dat nou ook weer niet), alle schetsen en standpunten op papier gezet, en met dat materiaal zijn we een groot deel van een dag in het museum foto’s gaan maken van onze modellen: de jongen die prins Willem moest spelen (die had Lida gevonden tijdens een van haar 15


vele schoolbezoeken) en de lakei, die de tweede hoofdrol in het boek vervult – hij werkt als educatief medewerker in het (keramiek)museum. Saakje Zijlstra, werkzaam voor het museum én bestuurslid van de Leeuwarder Historische Vereniging Ald Levwerd, grote promotor van het project, had door een kostuumnaaister de benodigde historisch verantwoorde kostuums in elkaar laten zetten, zodat de ‘acteurs’ hun rol met verve en inleving konden spelen, ook al was het paard een stoel en de leguaan een prop katoen. Met al dat fotomateriaal, aangevuld met de vele opnames die ik in Leeuwar-

16 

den had gemaakt van de locaties waar het verhaal zich afspeelt, plus google-resultaten (extra achtergronden en voorwerpen) en foto’s van koetsen die ik in het Nationaal Rijtuigmuseum te Leek mocht maken en authentiek beeldmateriaal van het Keramiekmuseum, ben ik achter de computer aan de slag gegaan. Met behulp van een aantal foto- en tekenprogramma’s integreerde ik de hoofdpersonen, de decors en de voorwerpen in de 17 fullcolourillustraties (dat liet het budget toe, maar wat mij betreft had er wel een op elke pagina gestaan, het verhaal bood er alle gelegenheid toe). Lida

kwam ook nog een paar keer langs om samen met mij aan de computer alles te fine-tunen, de kleuren bij te stellen en een paar veranderingen aan te brengen. Al met al een fantastische samenwerking, die dan ook zijn vruchten afwierp. Het resultaat was een schitterend historisch kinderboek, met uniek illustratiemateriaal (voortdurend die vraag: hoe heb je dat gedaan?) met een flinke spin-off in de vorm van een speurtocht door stad en museum, puzzels, een cd met liedjes geïnspireerd op verhaal en illustraties, en zelfs een complete musical. Friesland was er blij mee! Natuurlijk heeft Lida het zelf in het Nederlands vertaald ‘(Spiegelspreuk’). Tenslotte werd het boek genomineerd voor de tweejaarlijkse IBBY Honour List 2010 en vervolgens ook werkelijk geplaatst op die lijst: een internationale waardering voor het beste Fries-Nederlandse jeugdboek 2010-2012. Met z’n drieën (Lida, Saakje en ik) zijn we op 9 september jl. het

prijscertificaat gaan ophalen in het Noord-Spaanse Santiago de Compostela (nee, niet naar toe gelopen….deadlines en zo…), tijdens het tweejaarlijkse IBBY-congres. Voor mij een mooi moment om mijn omslagontwerp op enorm scherm geprojecteerd te zien: ‘The Netherlands’, als achtergrond van de uitreiking. Natuurlijk was het ook een goede gelegenheid om te spreken met schrijvers, vertalers en uitgevers van over de hele wereld – en tegelijkertijd een beetje aan zelfpromotie te doen…. Ik ben al weer vele boeken verder, waaronder ook nog een boek voor volwassenen van Lida Dykstra (‘Ik, Anna), altijd werkend met dezelfde digitale technieken, maar ik kijk nog steeds met veel genoegen naar ‘mijn’ Spegelspreuk. Wie weet komt er over een tijdje weer zo’n prachtopdracht voorbij. Roelof van der Schans Pieterburen, 26 september 2010

17


Lezing - Anco Dijkman

Vlak na de langste dag, dus men kon nog tot lang buiten in het zonnetje zitten.

Voic-avond 23 juni in de Sleutel.

Voic-avond 23 juni In gesprek bij de bar.

Anco Dijkman van Los Digitalos laat zien hoe de kaart van Haubois (een historische kaart van Groningen uit ca. 1640) middels allerlei computerprogramma’s wordt omgevormd tot een 3-D omgeving van historisch Groningen. Gemist? Kijk dan op www.youtube.com/watch?v=DlBDKAO4BXA of op de website van Los Digitalos: http://www.losdigitalos.nl/base/ 18 

19


Informatie van het bestuur en een aandachtig gehoor.

Aan het eind van de avond de ‘genotmiddelen’ voor binnen en buiten.

20 

Inkt28