Issuu on Google+

juni 2012

Vlietland Centraal is een uitgave van het Vlietland Ziekenhuis. Vlietland Krant wordt huis-aan-huis verspreid in Rotterdam-West, Schiedam, Vlaardingen, Maassluis, gemeente Midden-Delfland, gemeente Westland (ged.), Rozenburg en Hoek van Holland.

Een leven lang op controle De patiënt en zijn reumatoloog Mensen met een chronische ziekte als reuma zijn vaak hun leven lang verbonden aan het ziekenhuis. Daardoor bouwen ze een band op met hun arts. Voor reumatoloog Mieke Baak is het volgen van patiënten een van de mooie kanten van het vak. Sander Reurling komt bij haar op controle. Hij heeft reumatoïde artritis, een aandoening die vooral jonge mensen treft.

Sander Reurling en zijn arts, de reumatoloog Mieke Baak. Wil jij reumatoloog worden? Dat is toch helemaal niet leuk? Mieke Baak herinnert zich nog dat haar keuze voor reumatologie destijds niet veel enthousiaste reacties teweegbracht in haar omgeving. Toch staat de nieuwe reumatoloog in het Vlietland Ziekenhuis nog altijd vierkant achter haar vak. In de Reumatologie komen twee fascinaties van haar bij elkaar: het bewegingsapparaat van de mens en auto-immuunziekten. ‘Bovendien is reumatologie een specialisme waarbij je echt een band kunt opbouwen met je patiënten’, vertelt ze. ‘Reuma is een chronische ziekte. Het overgrote deel van de patiënten blijft meerdere jaren op de polikliniek. Voor mij als dokter is het interessant om hen te kunnen blijven volgen.’ Aandacht en tijd Reumatoloog Baak maakt sinds november 2011 deel uit van het team van reumatologen. Haar collega’s Gerards en Van der Lubbe hebben een deel van hun patiënten aan haar overgedragen. De computer maakte een

2

verdeling. Een van hen is Sander Reurling (25) uit Schiedam. De overstap van dokter Van der Lubbe naar dokter Baak was even wennen, vertelt hij.

manifesteert zich vaker bij jongeren tussen de twintig en veertig.’ De behandeling van Sander richt zich op het onderdrukken van de ontste-

“Niet meer voetballen, dat vond ik de grootste tegenvaller van reuma” ‘Maar ik ben de moeilijkste niet. Ik heb alle vertrouwen in dokter Baak. Wat voor mij vooral belangrijk is, is dat een arts aandacht voor je heeft en de tijd neemt. Bij dokter Van der Lubbe zat ik in het begin soms een uur binnen. Zoveel tijd heb ik nu niet meer nodig.’ Geen ouderdomsziekte Volgens dokter Baak staat Sander model voor de gemiddelde patiënten binnen de reumatologiepraktijk. ‘Hij is jong en hij heeft reumatoïde artritis, een veelvoorkomende vorm van reuma. Het is een chronische ontsteking van de gewrichten. Reuma is geen ouderdomsziekte, zoals vaak gedacht wordt. Reumatoïde artritis

Ondervoeding direct aangepakt

5

kingen. Dankzij goed ingestelde medicijnen lukt dat. Hij voelt zich prima. ‘Veel pijn heb ik niet meer. Eigenlijk doe ik gewoon alles. Het enige wat niet meer kan is actief sporten . Dat ik niet meer kan voetballen is wel de grootste tegenvaller. Maar goed, gewoon accepteren en verder gaan.’ Realiteit Mensen met reuma zijn hun hele leven aangewezen op ziekenhuiscontroles. Ook voor Sander is dat de realiteit. Hij maakt het beste van zijn bezoeken aan de poli Reumatologie vier keer in een jaar. ‘Ik kan wel wegblijven, maar daar schiet ik niets mee op. Voor de controle neem ik altijd een halve dag

900 buisjes bloed per dag in het lab

6

vrij. Als ik op de poli ben voor mijn afspraak hang ik meestal wat rond bij de balie. Een beetje bijkletsen met de assistenten, altijd gezellig. Het is een warme afdeling, Reumatologie.’ Dokter Baak: ‘Toen ik de poli-assistenten vroeg welke patiënt we zouden voordragen voor dit interview, kwamen ze allemaal met Sander op de proppen. Iedereen hier kent hem.’

Ontstekingen de kop indrukken Reuma is een auto-immuunziekte, een aandoening waarbij het immuunsysteem zich tegen het eigen lichaam keert. Reuma is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende aandoeningen aan botten, gewrichten, spieren en/of aan de inwendige organen. Een van de meest voorkomende vormen is reumatoïde artritis, een chronische gewrichtsontsteking die kan leiden tot vergroeiingen. De laatste jaren is een scala aan medicijnen ontwikkeld gewrichtsontstekingen dat de kop indrukt en schade aan de gewrichten beperkt. Mensen met reuma moeten vaak op controle om te kijken of de medicijnen hun werk goed doen.

De passie van de plastisch chirurg

8

Zoeken naar oorzaak geheugenverlies


2

Vlietland Centraal

Snacken voor de hoognodige calorieën Ondervoeding direct aangepakt Als mensen ziek zijn hebben ze vaak weinig eetlust. Daardoor raken ze sneller ondervoed. Terwijl het voor het herstel juist zo belangrijk is dat het lichaam voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. In het Vlietland Ziekenhuis waakt een team van diëtisten en voedingsverpleegkundigen over de voedingstoestand van patiënten. Een belangrijk aandachtspunt is het voorkomen van ondervoeding. Lekkere tussendoortjes en drinkvoeding leveren de hoognodige eiwitten en calorieën.

Dieetadvisering in sommige gevallen toch vergoed Per 1 januari van dit jaar zijn de consulten bij de diëtist uit het basispakket gehaald. Enkele zorgverzekeraars vergoeden deze voortaan alleen via een aanvullende verzekering. Voor patiënten die door de specialist van het Vlietland Ziekenhuis zijn doorverwezen naar Diëtheek, worden de kosten voor begeleiding wel vergoed. Deze regeling geldt tot 1 januari 2013. Hoe de vergoeding in 2013 geregeld zal zijn, is nog niet bekend.

Twee keer per dag, bij het ontbijt en de lunch, rijden de voedingsassistenten van het Vlietland met de brooden buffetwagens de kamers op. Uit het ruime aanbod aan brood, zoet en hartig beleg, pap en fruit mogen patiënten zelf kiezen wat ze lekker vinden. Ook krijgen ze een soepje. ’s Avonds worden de warme maaltijden geserveerd, met een toetje. De meeste patiënten laten zich het eten goed smaken. Maar niet iedereen heeft trek. Wie zich ziek voelt, taalt niet naar eten. Stofwisseling Als gezonde mensen een tijdje niet eten, verteren ze eerst hun vetten en pas daarna hun eiwitten (spiermassa). In een ziek lichaam gedraagt de stofwisseling zich anders. Door de stress van een operatie of een infectie, schakelt het lichaam direct over op het verteren van eiwitten. Elke dag dat het lichaam te weinig voeding binnenkrijgt, breekt het meer af dan dat het opbouwt. Zieke mensen raken snel ondervoed. Hun krachten nemen af, ze hebben minder weerstand en daardoor meer kans op complicaties,

Beter worden doen wij samen Juni 2012

’s Middags of ’s avonds warm? Op de afdeling Chirurgie kiest de patiënt zelf.

“Vaak wordt bij mensen met overgewicht gedacht: die kan wel een kilootje missen”

zoals longontsteking, urineweginfectie en wondinfectie. ‘Het Vlietland Ziekenhuis wil er dan ook alles aan doen om ondervoeding te voorkomen’, zegt diëtist Linda Groeneveld. ‘We weten dat op het moment dat ondervoeding wordt aangepakt, er minder complicaties optreden.’

met het aanbieden van eiwitverrijkte voeding. Deze voeding kan bestaan uit extra melkproducten, extra hartig beleg, drinkvoeding en/of sondevoeding. En we bieden tussendoortjes aan: een snackje, een gevulde koek of een reep, alles om maar eiwitten en calorieën binnen te krijgen.’

Screenen Eén op de vier patiënten is bij binnenkomst in het ziekenhuis ondervoed. Dat is een landelijk cijfer. ‘Vaak zijn mensen al een tijdje ziek thuis voordat ze worden opgenomen’, legt Linda Groeneveld uit. Net als in andere ziekenhuizen, screent het Vlietland iedere patiënt bij opname op ondervoeding. Dat gebeurt aan de hand van een vragenlijstje: of iemand sterk is afgevallen de afgelopen maand of het laatste halfjaar, hoe het met de eetlust is en of iemand drink- of sondevoeding gebruikt. Bij drie of meer punten komt de diëtist in actie. ‘Vervolgens nemen wij een uitgebreidere anamnese af. Als er inderdaad sprake is van ondervoeding en de patiënt wil geholpen worden, dan beginnen we zo snel mogelijk

Overgewicht De diëtist wijst erop dat ook mensen met overgewicht ondervoed kunnen raken. ‘Als iemand van 1 meter 70

en 120 kilo in korte tijd dertig kilo afvalt door ziekte, dan is dat onbedoeld gewichtsverlies. Negentig kilo is nog altijd te zwaar, maar iemand met een hoog lichaamsgewicht heeft veel voeding nodig om aan de benodigde eiwitten te komen. Dat is iets dat nogal eens onderschat wordt. Vaak wordt gedacht: die kan wel een kilootje missen. Maar we moeten niet vergeten dat iemand met een infectie een verhoogde voedingsbehoefte heeft.’

Wat eet ik vandaag en hoe laat? Dagelijks van de menukaart kiezen uit een van de acht warme maaltijden. En zelf bepalen wanneer het wordt opgediend. Dat is sinds half mei mogelijk op de afdeling Chirurgie. Deze afdeling heeft de primeur met een nieuw systeem van maaltijdvoorziening. De maaltijden worden bereid in de keukens van Marfo (Martinair Food), een bedrijf dat zijn wortels heeft in de luchtvaartindustrie. De maaltijden worden diepgevroren aangeleverd bij het Vlietland Ziekenhuis en vervolgens verwarmd in speciale stoomovens. De voedingassistente serveert de maaltijden uit op het tijdstip dat de patiënt dat wenst: 12 uur in de middag of om zes of acht uur in de avond. Als het nieuwe maaltijdensysteem goed werkt op Chirurgie zullen ook andere afdelingen op stoomovens overgaan. Dieetmaaltijden worden in de ziekenhuiskeuken bereid door de dieetkok.


Vlietland Centraal Kwaliteitskeurmerken NIAZ-accreditatie Smiley’s HKZ-certificaat Vaatkeurmerk Het roze lintje CCKL-accreditatie Accreditatie voor oncologische bijscholing ‘Witte lijst’ Nederlandse Vereniging voor Cardiologie Borstvoedingscertificaat GMP-z keurmerk Daarnaast is het Vlietland Ziekenhuis een ‘Erkend Leerbedrijf’ voor de volgende beroepsverenigingen: • Calibris • CZO (College Zorg Opleidingen) • ECABO • Kenteq • KNMG/HVRC • KC Handel • PMLF

3

Borstvoedingscertificaat bekroning van ons werk Alle kwaliteitskeurmerken op een rij Het Vlietland Ziekenhuis heeft het leveren van kwaliteit hoog in het vaandel staan. Daarom laten we ons met regelmaat langs de meetlat leggen door officiële instanties, patiëntenorganisaties en zorginstellingen. Hun keurmerken geven u de garantie dat we de beste zorg leveren. Eén keurmerk lichten we eruit: het WHO/Unicef borstvoedingscertificaat. ‘Een bekroning van ons werk’, zo ziet lactatiekundige Diana Hoogerboord de toekenning dit voorjaar van het Borstvoedingscertifcaat van WHO/ Unicef en de Stichting Zorg voor Borstvoeding. De afdelingen Verloskunde en Kindergeneeskunde hebben er hard aan gewerkt om het keurmerk binnen te halen. ‘Borstvoeding is gezond voor moeder en kind. In ons ziekenhuis krijgt borstvoeding al jaren veel aandacht. Het is een vakgebied dat zich blijft ontwikkelen.’ Een van de nieuwste inzichten is het huid-op-huidcontact. ‘Direct na de geboorte leggen we het kindje bloot op de huid van de moeder. We laten het een poosje rustig bijkomen. Op een gegeven moment zie je dat het kindje zelf op zoek gaat: het tongetje

beweegt, het sabbelt op zijn handjes. Die hongersignalen zijn het moment om het kindje aan de borst te leggen.’ Diana Hoogerboord legt uit dat een goede start heel belangrijk is. ‘Als de baby bij de eerste keer goed krijgt ingeprent hoe hij moet drinken, onthoudt hij dat bij de volgende voeding. Het begint met goed aanleggen aan de borst: mondje wijd open, de lipjes naar buiten gekruld.’ Vaste voedingstijden heeft de kraamafdeling niet. ‘We leggen een kindje acht tot twaalf keer op een dag aan. Hoe vaker dat gebeurt des te eerder en beter de borstvoeding op gang komt. Als het goed gaat, is dat niet alleen heerlijk voor het kindje, ook voor de moeder.’

Voor inhoudelijke informatie over deze keurmerken: www.vlietland-ziekenhuis.nl/keurmerken

Het gaat om moeder en kind, niet om ons Goede samenwerking gynaecologen en verloskundigenpraktijken De vraag van elke zwangere vrouw: waar beval ik? Thuis of in het ziekenhuis? In elk geval wil ze door haar eigen verloskundige begeleid worden. In het Vlietland Ziekenhuis werken de gynaecologen en verloskundigen uitstekend samen met verloskundigen in de regio. Gynaecoloog Annemarie Huijssoon (l) en verloskundige Iris Lensveld gaan gezamenlijk voor optimale zorg voor moeder en kind

Iris Lensveld van LIV Verloskundigen is kind aan huis in het Vlietland Ziekenhuis. Bijna dagelijks is ze er te vinden. Is het niet om een cliënt te ondersteunen bij de bevalling, dan wel voor overleg met de gynaecologen of de andere verloskundigen. Ook in haar praktijk ziet ze dat steeds meer vrouwen er de voorkeur aan geven hun kind in het ziekenhuis ter wereld te brengen. Slaapkamer of verloskamer, voor Iris Lensveld maakt het niet uit. ‘Waar het om gaat is dat vrouwen zich prettig voelen op de plaats waar ze gaan bevallen,’ vertelt ze. Medische bevalling Het Vlietland Ziekenhuis werkt met vier verloskundepraktijken samen in het Verloskundig Samenwerkingsverband: LIV Verloskundigen, Verloskundepraktijk De Luiermand, Aleida praktijk voor verloskunde en Verloskundigepraktijk Maassluis. Zij mogen hun cliënten in het Vlietland laten bevallen. Bij een normale geboorte heeft de verloskundige de regie aan het bed. Wordt het door complicaties een ‘medische bevalling’ dan draagt de verloskundige haar cliënt over aan de verloskundige van het ziekenhuis of de gynaecoloog. De overdracht verloopt doorgaans soepel. Geen schotten De samenwerking tussen de vakgroep Gynaecologie en Verloskunde en de verloskundigen met een eigen praktijk

verloopt goed, vindt gynaecoloog Annemarie Huijssoon. ‘Ons gezamenlijk doel is ervoor te zorgen dat zwangerschap en bevalling zo goed mogelijk verlopen, ongeacht wie de bevalling doet. Het gaat om moeder en kind, niet om ons. De meerwaarde van het Verloskundig Samenwerkingsverband is dat je elkaar goed leert kennen. Dat maakt het samenwerken makkelijker. Het Vlietland Ziekenhuis beschouwt de moeder en kind zorg als een belangrijk speerpunt.’

Pijnstilling tijdens bevalling ‘Onnodig pijn lijden tijdens de bevalling hoeft niet’, zegt gynaecoloog Huijssoon. Daarom kan de vrouw, als zij dat aangeeft, pijnstilling krijgen. Er zijn verschillende mogelijkheden: een injectie met een morfineachtige pijnstiller of een zelfdoserende infuuspomp of de ruggenprik. Alles is bespreekbaar. ‘Vaak hangt het ervan af hoe een bevalling verloopt’, zegt Iris Lensveld. ‘Gaat het snel, dan is er minder behoefte aan pijnstilling. Duurt het lang en raakt de vrouw uitgeput, dan gaan we wat regelen.’


4

Vlietland Centraal

Infectie aan prothese in één keer goed aanpakken Vakgroep Orthopedie krijgt speciale unit voor behandeling infecties Met de komst van twee orthopedisch chirurgen is de vakgroep Orthopedie weer op sterkte. Eén van de nieuwe orthopeden, Harald de Man, heeft een bijzondere opdracht meegekregen. Hij is een speciale unit aan het opzetten voor de behandeling van orthopedische infecties. V.l.n.r.: Harald de Man, Ibo van der Haven, Robert-Jan de Raadt, Rolf Folmer.

In Nederland wordt jaarlijks bij 18.000 mensen een knieprothese geplaatst en 24.000 mensen krijgen een nieuwe heup. Het aantal orthopedische ingrepen zal de komende jaren stijgen als gevolg van de vergrijzing. Een prothese wordt gemaakt van speciale materialen die het lichaam niet afstoot. Maar de natuur zit vol met bacteriën. Er kan altijd een infectie optreden, hoewel het Vlietland Ziekenhuis er alles aan doet om dat niet te laten gebeuren. Bij een tot twee procent van de operaties waarbij een prothese is ingebracht, komt infectie voor’, vertelt orthopedisch chirurg Harald de Man. ‘De kans op infectie is groter dan bij chirurgische ingrepen waarbij geen implantaat wordt gebruikt.’ Beslisboom Dokter De Man is gespecialiseerd in orthopedische infecties en revisiechirurgie. Hij is onder meer aangetrokken om in het Vlietland een unit op te zetten voor de behandeling van orthopedische infecties. Dit gebeurt in samenwerking met Orthopedium, een orthopedische kliniek in Delft, en de zorgverzekeraars. ‘De infectie in één keer goed aanpakken, dat is ons

doel’, legt dokter De Man uit. ‘Dat begint met het stellen van een goede diagnose: welke bacterie is de veroorzaker? Welke antibiotica zijn effectief? De behandeling wordt gekozen aan de hand van een speciaal voor dit doel ontwikkelde beslisboom.’ Specialistenteam Bij de behandeling van een infectie komt een team van specialisten in actie. De microbioloog kiest het juiste antibioticum, de orthopedisch chirurg voert de operatie uit, de infectioloog/ internist houdt in de gaten hoe de zieke patiënt reageert op de antibiotica en de plastisch chirurg behandelt eventuele schade van de weke delen. Verder zijn betrokken: de radioloog, de fysiotherapeut, de verpleging en de wondbehandelaar. Op sterkte De wachtlijsten voor een orthopedische ingreep zijn intussen weggewerkt. Met vier orthopedisch chirurgen is de vakgroep Orthopedie weer op sterkte. De andere nieuwe orthopedisch chirurg is Ibo van der Haven. Naast algemene orthopedie is voet- enkelchirurgie zijn specialisatie.

Lezen, nadenken, klikken en verzenden Nieuw Cliëntenpanel zoekt deelnemers voor digitale enquêtes Meedenken over de kwaliteit van de zorg en de dienst-verlening van het Vlietland Ziekenhuis? Wij nodigen u graag uit om deel te nemen aan het Cliëntenpanel. Het enige wat u hoeft te doen is een korte vragenlijst invullen. Dat kan thuis, achter de computer.

Zo wordt u lid van het Cliëntenpanel • Meld u aan op www.vlietland-ziekenhuis.nl • Klik op: Ik ben patiënt > Cliëntenraad > Cliëntenpanel • Per kwartaal een korte vragenlijst met vragen/stellingen • Invullen kost hooguit een paar minuten • De uitkomsten van de enquête zijn meteen zichtbaar • Uw persoonlijke gegevens worden beschermd en niet aan derden beschikbaar gesteld

Het Cliëntenpanel is nieuw. Het is een initiatief van de CliëntenRaad, de onafhankelijke adviesraad van het Vlietland Ziekenhuis namens de cliënten. De CliëntenRaad vindt het belangrijk om contact te onderhouden met de cliënten van het ziekenhuis. Dat kunnen zijn: patiënten, oudpatiënten en bezoekers. ‘Wij willen graag van de mensen horen wat ze van ons ziekenhuis vinden’, zegt voorzitter Ernst Hoogstraten. ‘En wat ze eventueel verbeterd willen zien, nu en in de toekomst.’ Korte vragenlijst De deelnemers van het Cliëntenpanel krijgen vier keer per jaar via e-mail een uitnodiging om een korte vragenlijst in te vullen. De vragen kunnen

Beter worden doen wij samen Juni 2012

gaan over: de kwaliteit van de zorg, de nazorg, het afsprakenbeleid, patiëntveiligheid, bejegening of over de voorzieningen in het ziekenhuis. ‘Wij verzamelen alle reacties en bespreken deze met de Raad van Bestuur en de afdeling Kwaliteit en Veiligheid’, legt voorzitter Hoogstraten uit. ‘Die gaan ermee aan de slag. Als bijvoorbeeld uit de enquêtes blijkt dat zoveel procent van de cliënten behoefte heeft aan spreekuur op zaterdag of in de avonduren, dan kan de Raad van Bestuur overwegen deze dienst verder uit te breiden.’ Respons In het verzorgingsgebied van het Vlietland Ziekenhuis wonen zo’n 180.000 mensen. Voorzitter Hoogs-

traten hoopt op een grote respons: ‘Iedereen kan meedoen. Ook mensen die nooit eerder in het Vlietland Ziekenhuis zijn geweest. Een ziekenhuis

in de regio is van groot belang. We hopen dan ook dat de inwoners het belangrijk genoeg vinden om hun mening kenbaar te maken.’

Onafhankelijke belangenbehartiger van patiënten en bezoekers De naam zegt het al, de cliëntenraad is er voor de cliënten. Dat zijn patiënten, oud-patiënten, toekomstige patiënten en bezoekers. De wet stelt het verplicht dat elk ziekenhuis een cliëntenraad heeft. Dit adviesorgaan geeft de directie gevraagd en ongevraagd advies. De CliëntenRaad van het Vlietland Ziekenhuis telt negen leden: mannen en vrouwen van verschillende leeftijden en met verschillende achtergronden. Zij doen dit werk vrijwillig naast hun werk of studie. In het Vlietland werken CliëntenRaad en ziekenhuisbestuur constructief met elkaar samen.


Vlietland Centraal

5

De weg van een buisje bloed in beeld Van bloedafname tot de uitslag van het onderzoek Elke dag analyseren de analisten van het Klinisch Chemisch Laboratorium negenhonderd buisjes bloed. Die buisjes komen van alle kanten binnen: van de poli bloedafname in het ziekenhuis, de prikpoli’s in de regio en van de trombosedienst. Veel routinematig laboratoriumonderzoek gebeurt tegenwoordig bijna geheel geautomatiseerd met behulp van moderne, computergestuurde apparatuur. Welke weg legt een buisje bloed af tussen het moment van bloedafname en de uitslag van het onderzoek?

1 1. B  loedafname op de poli Voordat de laborant gaat prikken, controleert ze of de naam en de geboortedatum van de patiënt die bij haar in de stoel zit, overeenkomen met de sticker op het aanvraagformulier. Als dat klopt, kan het werk beginnen. Mouw omhoog, stuwband om, ontsmetten, een geschikt bloedvat zoeken. Op het moment dat de naald in de ader zit en het buisje wordt aangeprikt, zuigt het zich meteen

Alle buisjes met bloed gaan naar het klinisch chemisch laboratorium op de tweede verdieping. Daar worden ze eerst in de centrifuge gezet. Door centrifugeren worden cellen en het gele plasma van elkaar gescheiden. Vervolgens worden de rekken met buisjes op het monsterverdeelstation gezet, de automate. Dit is de centrale werkplek van het lab waar alle monsters langskomen. De automate bepaalt

vol. Vier milliliter bloed. Dankzij het handige vacuümsysteem kunnen met één prikje meerdere buisjes bloed worden afgetapt. Op het volle buisje komt een barcodesticker met een uniek nummer. Zo weet de computer precies welke bepaling bij welke patiënt hoort. De top drie van meest uitgevoerde bepalingen: bloedarmoede, cholesterol en trombose.

2

2. D  e kleur van het dopje Bloed moet vloeibaar zijn om het te kunnen onderzoeken. Zodra bloed buiten het lichaam komt stolt het. Dat is een natuurlijke reactie. Daarom zit in elk buisje een antistollingsmiddel. De kleur van het dopje geeft aan welk antistollingsmiddel het buisje bevat. Er zijn namelijk verschillende manieren van ontstollen. Een paars dopje staat voor hematologie. Dat is onderzoek naar de cellen in het bloed.

3. Het monsterverdeelstation

Groen is voor chemie (cholesterol of nierfunctie), blauw voor trombose en grijs voor een glucosebepaling. Alleen in buisjes met een gele dop zit geen antistollingsmiddel. Geel wordt gebruikt voor hormoonbepaling (psa). De stoffen mogen elkaar niet storen. Daarom wordt bij het afnemen van bloed een bepaalde kleurvolgorde aangehouden.

welk buisje in welk rekje komt, of het buisje uitgepipetteerd moet worden. Het apparaat kan buisjes ontdoppen en de dopjes er weer opzetten als het moet. De analisten pakken de rekken van het monsterverdeelstation op en gaan ermee aan de slag.

3

4. De ‘paarse’ straat De buisjes bloed met de paarse dop worden geanalyseerd in de ‘paarse’ straat ofwel de ‘hematologiestraat’. Het is een rij met apparaten. Alle handelingen gaan automatisch: het oppakken van een buisje, het mengen, het opzuigen van het bloed, het verdelen van het bloed via slangetjes naar de verschillende meetkamers. De display geeft in grafieken weer

hoe de rode en witte bloedcellen van de patiënt eruit zien. Veel witte bloedcellen kan bijvoorbeeld duiden op een infectie. De buisjes met paarse dop worden niet meteen weggegooid, maar nog een week bewaard in de opslagkast, voor het geval het nodig is.

4

5. Onder de microscoop Wanneer de bloedcellen afwijkingen laten zien, worden ze verder onderzocht. De klinisch chemisch analist maakt een uitstrijkje, een ‘dif’, zoals ze op het lab zeggen. Een glazen plaatje met een druppel bloed wordt onder de computergestuurde microscoop gelegd. Die maakt foto’s van honderd cellen en de analist gaat die microscopische beelden allemaal analyseren. Op het computerscherm is te zien welke vorm te cellen hebben, hoe ze zich gedragen en hoeveel het er zijn. Als het nodig is, pakt de analist de gewone microscoop erbij om de cellen driedimensionaal te kunnen bekijken. Als het onderzoek erop zit, krijgt de medisch specialist de uitslag via het elektronisch patiëntendossier van het ziekenhuis. De huisarts vindt de uitslag in de zorgmailbox.

5


6

Vlietland Centraal

Etienne Lommen: ‘Plastische chirurgie is een dankbaar vak.’

Cosmetische operaties niet altijd een luxe Plastisch chirurgen zijn allrounders

“Het probleem moet invoelbaar zijn, anders opereren we niet”

Vrijwillig opereren in Afrika Eén keer per jaar verruilen de plastisch chirurgen Lommen en De Blécourt de goed uitgeruste operatiekamers van het Vlietland Ziekenhuis en de privékliniek voor een eenvoudige operatiekamer in een Afrikaans land. Twee weken lang opereren ze een kleine honderd kinderen en jongvolwassenen met lip-, gehemelte- en kaakspleten en brandwond-verminkingen. Ze doen dit werk vrijwillig namens de Stichting Interplast Holland, een ideële organisatie die zich richt op reconstructieve chirurgie in ontwikkelingslanden. Dokter Lommen: ‘Door een operatie geef je een kind met een lipspleet een mond. Een mond die open en dicht kan en waarmee het kan eten. Daardoor krijgt een kind weer toekomst.’ Voor meer informatie over Stichting Interplast Holland: www.interplastholland.nl

Beter worden doen wij samen Juni 2012

De twee plastisch chirurgen van het Vlietland zijn ervaren allrounders die alle specialismen van de plastische chirurgie beheersen: handchirurgie, het herstellen van weefseldefecten en cosmetische operaties. Ooglid- en neuscorrecties zijn lang niet altijd luxe-ingrepen, vindt plastisch chirurg Etienne Lommen. ‘Zeker niet voor de vrachtwagenchauffeur met een gezichtsveldbeperking door hangende oogleden.’ Dokter Etienne Lommen en zijn collega De Blécourt zien op de poli Plastische chirurgie veel mensen met handletsel. Letsels aan pezen, zenuwen, botten en weke delen van de vingers, aantastingen door reuma, cystes, goedaardige woekeringen van bindweefsel (Dupuytren), zenuwbeklemmingen (carpaal tunnel syndroom), tumoren en aangeboren afwijkingen. ‘Ons vakgebied bestaat voor 25 procent uit handchirurgie’, vertelt dokter Lommen. ‘Veel handletsels ontstaan op het werk. In het havengebied wordt met zware machines gewerkt. Daarbij gaat het soms mis. Bij handchirurgie komt het erop aan de functie van de hand zo goed mogelijk te herstellen.’ Dankbaar vak Een ander specialisme binnen de plastische chirurgie is de reconstructieve chirurgie, het herstellen van

weefseldefecten die zijn ontstaan na een ongeluk of na verwijdering van kwaadaardige gezwellen. ‘Wij opereren veel oncologiepatiënten. Mensen met een basaalcelcarcinoom in het gezicht, bijvoorbeeld. Eenvoudige ingrepen doet de dermatoloog zelf. Maar zit de tumor bij de ooghoek of op de neus, dan komen wij er aan te pas. Ook voeren we borstreconstructies uit bij vrouwen die geopereerd zijn voor borstkanker. Plastische chirurgie is een dankbaar vak, vind ik. De chirurg haalt de borst eraf en wij mogen een mooie nieuwe maken. Je kunt iets betekenen voor de mensen en hen blij maken als het resultaat fraai uitpakt.’ Privékliniek Beide plastisch chirurgen voeren zowel in het Vlietland als in de Bergman Kliniek cosmetische operaties uit: ooglid– en neuscorrecties, borstvergro-

tingen en borstverkleiningen. Dokter Lommen bestrijdt de opvatting dat dit luxe-ingrepen zouden zijn. ‘Als je kilo’s bent afgevallen en de huid van je buik hangt in je lies, dan heb je baat bij een buikwandcorrectie. Ik heb de oogleden van vrachtwagenchauffeurs geopereerd, die zoveel huid rond de ogen hadden dat ze bijna niets meer konden zien. Of ik wel eens patiënten weiger? Jawel. En als ik het gevoel heb dat de patiënt een onredelijk verwachtingspatroon heeft. Als iemand ontevreden is over zijn neus en die neus is prima, dan opereer ik niet. Het probleem moet invoelbaar zijn.’


Vlietland Centraal

7

Beter worden doen wij samen! met het Sint Franciscus Gasthuis Het Vlietland Ziekenhuis en het Sint Franciscus Gasthuis in Rotterdam onderzoeken op welke wijze intensieve samenwerking mogelijk is. Er wordt verkend of de ziekenhuizen bestuurlijk kunnen fuseren, waarbij beide ziekenhuizen hun zelfstandigheid behouden.

Iets meer over het Sint Franciscus Gasthuis Het Sint Franciscus Gasthuis is een topklinisch ziekenhuis dat zich voornamelijk richt op de inwoners op de Noordoever van Rotterdam, de gemeenten Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp. Het heeft een buitenpolikliniek in Berkel en Rodenrijs, een Diagnostisch Centrum en een polikliniek Interne Geneeskunde in het Oogziekenhuis. Er werken ongeveer 2000 medewerkers en ruim 160 medisch specialisten. Zowel het Vlietland als het Sint Franciscus Gasthuis willen steeds betere zorg verlenen en daarmee

Colofon Oplage 122.000 exemplaren Eindredactie Marketing & Communicatie Vlietland Ziekenhuis Tekst Pia Kleijwegt Fotografie Theo van Pelt Roger van der Kraan Vormgeving 0to9 Vlietland Ziekenhuis Vlietlandplein 2 3118 JH Schiedam Postadres: Postbus 215 3100 AE Schiedam T 010 - 893 93 93 Polikliniek Maassluis Gezondheidsgebouw De Vloot 206 3144 PK Maassluis T 010 - 592 18 22 www.vlietland-ziekenhuis.nl twitter.com/Vlietlandzkh

voldoen aan de kwaliteitseisen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en wetenschappelijke verenigingen. Daarnaast voelen wij ons verantwoordelijk voor het beheersen van de kosten van zorg. Deze ambities zijn in samenwerking beter te realiseren dan alleen. Beide ziekenhuizen hebben een sterke positie in onze eigen regio’s en wij delen dezelfde visie naar de toekomst. Wij streven naar optimale patiëntenzorg, een sterke markt- en financiële positie en samenwerking met meerdere partners. Daarnaast

heeft het Vlietland Ziekenhuis door de nieuwbouw een aanzienlijke overcapaciteit, terwijl deze bij het Sint Franciscus Gasthuis al maximaal wordt benut. We kunnen elkaar hierin helpen en zo voorkomen dat we geld uitgeven aan nieuwe gebouwen, terwijl we dit liever besteden aan zorg. Mocht het komen tot een bestuurlijke fusie dan zult u er in eerste instantie als patiënt niets van merken. Een ding staat vast: Alle inwoners in de regio kunnen blijven rekenen op de juiste zorg op de juiste plek, waarbij zowel de basiszorg als de excellente zorg gegarandeerd is.

Spiegelgesprek levert schat aan informatie op Vlietland Ziekenhuis leert van ervaringen van (oud-)patiënten Hoe ervaren mensen de zorg en de aandacht die zij in het Vlietland Ziekenhuis krijgen? Wat zijn hun verwachtingen? Wat kan beter? Om daar achter te komen, houdt het Vlietland spiegelgesprekken. Daarin vertellen patiënten in het bijzijn van artsen, verpleegkundigen en andere medische professionals, wat hen is opgevallen. Dat levert vaak verrassende inzichten op. Wanneer zie ik mijn eigen dokter? Patiënten die in het ziekenhuis liggen verwachten dat hun behandelend arts aan hun bed komt. Vaak is dat niet het geval. Alle communicatie verloopt via de zaalarts. Die is verantwoordelijk voor de toestand van de patiënt en voor de gang van zaken op de afdeling. Dat de zaalarts regelmatig overleg heeft met de behandelend arts, daarvan is de patiënt zich niet altijd bewust. Deze opmerking over de specialist aan het bed, werd geplaatst in een spiegelgesprek met oud-patiënten van de afdeling Interne Geneeskunde.

Het Vlietland heeft hiervan geleerd. Voortaan krijgt elke patiënt voordat hij wordt opgenomen, uitleg over de rolverdeling tussen zijn behandelend arts en de zaalarts. Uit de eerste hand De spiegelgesprekken leveren een schat aan informatie op en vormen een aanvulling op het ontslaggesprek en het patiënt-tevredenheidsonderzoek. ‘Het is goed om uit de eerste hand van oud-patiënten te horen hoe zij de zorg en aandacht binnen ons ziekenhuis ervaren hebben’, vertelt Silvia van Prooyen, hoofd Marketing & Communicatie. ‘In het spiegelgesprek

wordt het hele traject besproken: van diagnose en opname tot verblijf op de afdeling, de behandeling en de verpleging. Omdat de patiënten in een groep bij elkaar zitten, reageren mensen op elkaar, waardoor er meer informatie naar boven komt. Wij leren van de kritiek. Het stelt ons in staat om dingen te verbeteren.’ Drie rondes In de eerste ronde van het spiegelgesprek komen de patiënten aan het woord. In de tweede ronde stellen de medisch specialisten, verpleegkundigen en andere medische professionals vragen. In de derde ronde, nadat af-

scheid is genomen van de patiënten, gaan de professionals aan de slag. Sommige verbeteringen zijn snel door te voeren, anderen vragen meer tijd. ‘Vaak kunnen kleine veranderingen al tot verbetering leiden’, zegt Silvia van Prooyen. ‘Een oud-patiënt had in het spiegelgesprek geklaagd over heen en weer geloop ’s avonds bij de balie. Dat hebben we opgelost door de balie ‘s avonds te sluiten en een lawaaiige printer te verplaatsen naar een kantoortje.’


8

Vlietland Centraal

Wanneer vergeetachtigheid een probleem wordt Geheugendagkliniek kijkt naar de hele mens

Bril kwijt, een afspraak vergeten, een woord dat maar op het puntje van de tong blijft liggen. Iedereen vergeet wel eens iets. Zolang die missertjes in het dagelijks leven geen problemen geven, is dat niet erg. Anders wordt het wanneer iemand keer op keer dingen vergeet, telkens in herhaling valt of snel van slag raakt als dingen buiten de routine vallen. Dan kan er sprake zijn van geheugenverlies. In de geheugendagkliniek kijkt een team van deskundigen wat er precies aan de hand is.

Naarmate we ouder worden, worden we vergeetachtiger. Meestal is er niet zoveel aan de hand en geeft die vergeetachtigheid geen problemen. Maar soms treedt er een verandering op. Dat kan zich heel langzaam voltrekken, erger worden, maar ook plotseling ontstaan. Iemand raakt snel uit zijn doen, is onzeker, terug-

De hele mens Mensen met beginnende geheugenen oriëntatieproblemen en/of gedragsveranderingen kunnen zich in de geheugendagkliniek van het Vlietland Ziekenhuis laten onderzoeken. Voor dit onderzoek wordt een volle dag uitgetrokken. Verschillende specialisten zijn erbij betrokken: de geriater

Geriater Nicky Lam

“Iemand die vergeetachtig is, hoeft niet meteen dement te zijn” getrokken of passief ten opzichte van vroeger. Of iemand is minder goed in staat om dingen te onthouden, voor zichzelf te zorgen en het huishouden te runnen. Of valt telkens in herhalingen. Deze signalen kunnen duiden op geheugenverlies.

(een medisch specialist die deskundig is op het gebied van ouderdomsziekten) of neuroloog, de psycholoog, de geriatrieverpleegkundige en indien nodig ook de psychogeriater. Geriater Nicky Lam: ‘We stellen de patiënt en de mantelzorger die is meegekomen

Beter worden doen wij samen Juni 2012

op die dag, heel veel vragen: over de klachten, iemands medisch verleden, medicijngebruik. We nemen een uitgebreide geheugentest af en onderzoeken ook het hart, longen, zenuwen en het bloed. We kijken naar de hele mens. Wij willen het verhaal achter de patiënt te horen krijgen. Hoe heeft iemand geleefd en gefunctioneerd? Hoe is dat nu? Waar zit hem dat in?’ Vitaminetekort Het onderzoek in de dagkliniek is zo uitgebreid omdat de diagnose ‘dementie’ van grote invloed kan zijn op iemands leven en dat van zijn omgeving. ‘Daarom willen we er zeker van zijn dat we het bij het rechte eind hebben’, zegt dokter Lam. ‘Geheugenklachten kunnen namelijk ook een lichamelijke oorzaak hebben of een neurologische. Een vitaminetekort bijvoorbeeld, wat een goed te behandelen oorzaak is. We zien soms dat mensen depressief zijn. Behandel je die depressie, dan kan het geheugen verbeteren. Oudere mensen gebruiken vaak meerdere medicijnen, ook dat kan van invloed zijn.’ Soorten dementie Bij geheugenproblemen denkt iedereen meteen aan dementie en alzheimer. Dementie is een verzamelnaam van allerlei soorten geheugenproblemen. ‘Niet iedereen die dementie heeft, heeft ook alzheimer’, legt dokter Lam uit. ‘En iemand die vergeetachtig is, hoeft niet meteen dement te zijn. Er zijn veel vormen van dementie waar-

bij geheugenproblemen niet eens de eerste verschijnselen zijn, maar bijvoorbeeld een gedragsprobleem. Als de diagnose dementie gesteld is, hoeft dat nog niet te betekenen dat de patiënt niets meer kan. We kunnen tegenwoordig steeds vaker dementie constateren in een relatief vroeg stadium. Dat is belangrijk, want hoe vroeger de diagnose, hoe beter we de patiënt kunnen behandelen en begeleiden.’

Gezond lichaam, gezonde geest Het is met onze hersenen net als met molens, ze moeten blijven draaien. Anders lopen ze vast. Een goede manier om het geheugen te trainen, is nieuwe dingen leren. Daarmee wordt de aanmaak van nieuwe neuronen in onze hippocampus gestimuleerd. De hippocampus is het gebied in onze hersenen dat betrokken is bij geheugentaken. Als neuronen vaak geprikkeld worden, heeft dat een goed effect op onze hersenen. Ook een gezonde en actieve levensstijl verlaagt de kans op het krijgen van geheugenproblemen. • Zorg dat u op gewicht blijft • Drink niet te veel alcohol • Stop met roken • Beweeg elke dag minstens een half uur • Blijf onder de mensen • Trek eropuit, doe iets leuks • Leer nieuwe dingen Tot slot: Het is nooit te laat om te beginnen.


Vlietlandkrant