Page 17

VALKENBURG AAN DE GEUL MAASTRICHT EINDRAPPORT AQUADRA

Maastricht

EINDRAPPORT AQUADRA

Gulpen

Identiteitskaart G Le

Se

VAALS

2 Voer

lp Gu

VISE

A HB

Waterzuivering

S

NI

TU

DALHEM

KELMIS De Voer, Veurs en Noorbeek zijn in Vlaanderen aangeduid als ecologisch kwetsbaar voor overstortwerking. In het

de

E

BE

R TI E OR

SS

'A

M de

ud

u ea iss Ru

Verviers

LEGENDE Bodemgebruik

Vlaanderen

cat. 1 cat. 2 cat. 3 (m) (m) (m)

NV De Scheepvaart (Maas Wallonië

Provincie Luik

Vlaanderen

VMM Vlaamse Milieumaatschappij

Vlaanderen

Provincie Limburg

Primaire oppervlakteenwateren kanalen) (m)

(categorie 1) 1 990

Gemeente Waterschap Roer en Overmaas TOTALE LENGTE (m)

5 647

(categorie 3)

43 124

42

312

5

872

14

113

2

2 263

36

99

2

(categorie 1)

Provincie Luik Diverse vegetatie Permanent grasland

24 305

(categorie 2)

Gemeente (categorie 3)

Andere

TOTAAL

6 290

L

Waterkwantiteit

RAEREN

De Voer en verschillende zijlopen worden gekenmerkt door een groot brondebiet (66 l/s voor de Voer). De bijkomende oppervlakkige afstroming na regenbuien draagt maar voor een klein gedeelte bij tot de totale afvoer per jaar. Bij zeer intensieve neerslag kunnen de bovenste bodemlagen evenwel tijdelijk als het ware dichtslaan en worden door het uitgesproken reliëf grote piekdebieten afgevoerd die aanleiding geven tot overstromingen (vooral in ’sGravenvoeren). Het Waterschap Roer en Overmaas heeft talrijke regenwaterbuffers gebouwd in de vallei van de Horstergrub (7 buffers) en de Noor / Hoogcrutslossing (14 buffers). De meest recente werd binnen AQUADRA gebouwd op de voormalige plaats van de rwzi Mheer, waar de ruimte echter beperkt werd door de aanwezigheid EUPEN bergbezinkbassin. Hierdoor kon ter plaatse slechts een regenwaterbassin van 1380 m3 worden van een ondergronds gerealiseerd. In het Vlaamse deel van het stroomgebied werd ook binnen AQUADRA op de Horstergrub nog eens 6700 m3 berging gemaakt in een regenwaterbuffer. Op de Beek zijn er zowel in Vlaanderen als in Wallonië wachtbekkens. Op de Voer en Noorbeek in Vlaanderen hebben de VMM en de provincie Limburg wachtbekkens gepland om ‘s Gravenvoeren beter te beschermen.

Eupen

Beekstructuur en vismigratie

In Nederland is de Voer al vrijgemaakt voor vismigratie in 1993, waardoor vis ongestoord vanuit de Maas kan optrekken tot vrijwel in de dorpskern van ’s-Gravenvoeren. In het Nederlandse traject resteren vier knelpunten. Enkele Nederland % oudere vispassages functioneren niet zo goed en zouden volgens de huidige inzichten verbeterd kunnen worden. RWS (Maas en kanalen) Verder opwaarts vormen verschillende stuwen op de Voer en Noorbeek belangrijke vismigratieknelpunten.

2 632

Bos

Provincie Limburg (categorie 2)

Nederland

ha

SPW-DGO2 (Maas en kanalen) SPW-DGO3 Bebouwing

8 748

Gemeenten

VOER

Akkerbouw, boomgaard, fruit

2 434

Vlaanderen

Wallonië

LONTZEN

sinds eind vorige eeuw via een pijpleiding verpompt naar de RWZI Wijlre in het stroomgebied van de Geul. Dit geldt ook voor de dorpen Banholt, Noorbeek en Terlinden. In Warsage aan de Beek (Wallonië) is eveneens een RWZI. H BAC R E Het afvalwater van Mesch en Eijsden wordt gezuiverd in de RWZI Heugem bij Maastricht. In het Nederlandse deel EN TZ N van het stroomgebied is 100 % aangesloten op de riolering. O eL

6

R U N

ea

u ea

G

iss

iss

Maas - Meuse

gedeelte van de Voer moet de meeste riolering nog worden aangelegd, evenals een rioolwaterzuiveringsinLVlaamse aG UE U (RWZI). Het afvalwater van Mheer in Nederland werd vroeger in een kleine RWZI gezuiverd, maar dit wordt stallatie LE

Stroomgebied DE VOER

is Ru

Het stroomgebied van de Voer strekt zich uit over drie lands- of gewestgrenzen en heeft een oppervlakte van 6291 ha, waarvan 3231 ha (51 %) op Vlaams grondgebied, 1831 ha (29 %) op Nederlands grondgebied en 1229 ha (20 %) opHERSTAL Waals grondgebied. BLEGNY De Voer zelf is ongeveer 13 km lang en ontspringt in Sint-Pieters-Voeren (Vlaanderen). Achtereenvolgens stroomt FV hij door de dorpskernen van Sint-Martens-Voeren en ’s-Gravenvoeren waarna de Voer op Nederlands grondgebied WELKENRAEDT E door de dorpskern van Mesch stroomt en ter hoogte van Eijsden uitmondt in de Maas. Ongeveer een derde van de THIMISTER-CLERMONT beeklengte is in Nederland gelegen. Een groot deel van het watersysteem bestaat uit droogdalen die alleen ten tijde HERVE van (hevige) regenval watervoerend zijn. Belangrijke zijlopen van de Voer: • De Veurs, die ontspringt in Vlaanderen in het gehucht Veurs en uitmondt in de Voer in de dorpskern van Sint-Martens-Voeren. LIEGE SOUMAGNE • De Noorbeek (in Nederland: Noor), die ontspringt in Nederland in het gehucht Wesch nabij Noorbeek en uitmondt in de Voer in de dorpskern van ’s-Gravenvoeren. • De Beek, die ontspringt in Wallonië in het dorp Warsage en uitmondt in de Voer in de dorpskern van ’s-Gravenvoeren. • De Horstergrub, een droogdal waarvan de dalboveneinden in Nederland liggen, die uitmondt in de Voer in de dorpskern van ’s-Gravenvoeren. De Noorbeek en de Veurs liggen volledig in Natura 2000-gebied samen met een deel van de Voer en de Horstergrub.

Waterbeheerders

CH BA R SE AS R

VI VI E du

se

ULP

Ru

Ru

Le BOLLAND

AUBEL

ST

BEL LE u la a e s uis

La G

R

R

PLOMBIERES

JUPRELLE

30 2

CH

Voer

Dalhem

Aachen

Plombières

Veurs

au

rub

e rg

k

Ho rst

ee

e

erb

1

Ho

DUITSLAND

k

eld

Bassenge

OUPEYE

LO N I Ë LGIË)

ee

ch

R EE G

Visé

rb

De fysisch-chemische waterkwaliteit van de Voer kan al jaren worden geclassificeerd als ‘matig’. De nitriet- en ammoniakgehalten stijgen echter gestaag en de oorzaak daarvan is niet met zekerheid te noemen. De gegevens wijzen op een toename van ‘organisch afval’: mest, huishoudelijk afvalwater, rioolwater. Met de meeste andere parameters, zoals het Biochemisch ZuurstofVerbruik (BZV) en de bestrijdingsmiddelen, gaat het de laatste jaren de goede kant op. De kwaliteit van de Noorbeek is meestal goed, maar desondanks zijn stikstof en fosfor probleemstoffen. De scores van de fauna en flora van de voorjaarsbemonstering 2012 zijn beduidend slechter dan de scores van de voorgaande jaren. De score bij Eijsden is zelfs nog nooit zo slecht geweest sinds het begin van het gedocumenteerde Aachen biologisch onderzoek midden jaren ‘80. De oorzaken moeten worden gezocht in de lozing van ongezuiverd afvalwater en de afspoeling of lozing van meststoffen in het stroomgebied. Vooral in Vlaanderen is de laatste jaren veel grasland gescheurd en omgezet in akkerland. Er heeft nog (zeer) incidenteel bij hevige neerslag overstort van het rioolsysteem plaats op de Noor en Horstergrub. Het grootste deel van het regenwater echter, is inmiddels van het rioolsysteem afgekoppeld.

p ul G

‘s-Gravenvoeren

ub

r rg

e

rst

EIJSDEN

L

lze

Me

GULPEN-WITTEM

VOEREN

Liège

Waterkwaliteit

R

uw

Zo

BASSENGE

SIMPELVELD

MARGRATEN

EE

RIEMST

Eyserbeek

1

100

Erosie

WRO (primair oppervlaktewater - watervoerend)

De combinatie van leem- en zandleemgronden, hellingen en landbouw maken van de Voerstreek een erosiegevoelig WRO (primair oppervlaktewater - in een droogdal) gebied. Door het grote aandeel graslanden blijft de actuele erosie beperkt. Het grootste deel van de huidige akkerbouw heeft echter een hoge tot zeer hoge actuele erosie. Het omzetten (scheuren) van de graslanden in akkerbouw 2 3 4 Pilootprojecten de enorme stroomgebieden heeftineen impact op de erosiegraad en dient zo veel mogelij k vermeden te worden.. In Vlaanderen coördineert het Provinciaal Steunpunt Land en Water de erosiebestrijding. In Nederland is een erosieverordening van kracht waarin de maatregelen zijn opgenomen die voor de verantwoordelijkheid van de agrarische sector komen.

31 3

Aquadra eindrapport  

Binnen het Europese Aquadra-project werkten waterbeheerders uit Vlaanderen, Wallonië, Nederland en Duitsland vier jaar lang aan 12 pilootpro...

Aquadra eindrapport  

Binnen het Europese Aquadra-project werkten waterbeheerders uit Vlaanderen, Wallonië, Nederland en Duitsland vier jaar lang aan 12 pilootpro...

Advertisement