Page 1

VlaamsBrabant

Slimmobiel

V e r k e e r s - e n m o b i l i t e i t s e d u c a t i e i n V l a a m s - B r a b a n t - s c h o o l j a a r 2 0 1 0 - 2 0 11

gratis materiaalaanbod subsidies voor duurzaam schoolvervoer doe mee aan de wedstrijd verkeersveiligheid win een fietsdag op bikespotting.be

UITNEEMBAAR

LESIDEE


Beste lezer,

Op 1 september zetten duizenden kinderen en jongeren zich gelijktijdig in beweging. Te voet, met de fiets, op de bus of achter in de auto maken ze dagelijks een trip heen en weer tussen hun voordeur en de schoolpoort. De provincie Vlaams-Brabant plaatst milieuvriendelijk en veilig schoolverkeer hoog op de agenda. Ze stimuleert scholieren om voor milieuvriendelijk vervoer te kiezen, op voorwaarde natuurlijk dat die verplaatsingen ook veilig kunnen gebeuren. Een verantwoordelijkheid die het provinciebestuur niet enkel bij

inhoud

BS

B

B = basisonderwijs S = secundair onderwijs B

P7

de scholieren wil leggen, maar waarbij ook medewerking van ouders, leerkrachten en lokale besturen onmisbaar is. Daarom biedt de provincie een brede waaier aan verkeers- en mobiliteitseducatie aan waarbij ze zich richt op verschillende doelgroepen.

P8

Een greep uit het aanbod: om verkeersveiligheid te bevorderen organiseert de provincie een jaarlijkse wedstrijd voor het 6de leerjaar; door het mobiel verkeerspark te lenen kunt u kwalitatieve verkeerslessen organiseren op school; via MOSmobi krijgen basisscholen begeleiding op maat om het autoverkeer

Samoerai! Ga met de klas naar een verkeersveilig theater. Qweh-tah-wel geeft 10 verkeerstips!

provinciale Wedstrijd

P14

Gratis uitleendienst De provincie Vlaams-Brabant stelt heel wat materiaal ter beschikking voor uw verkeerslessen.

BS

verkeersveiligheid SBS De Klim-Op, de winnaar van 2010, laat in de kaarten kijken.

aan de schoolpoort terug te dringen; jaarlijks organiseert de provincie een wervingsactie voor gemachtigde opzichters; op Bikespotting.be zijn jongeren zelf aan het woord over gezien worden op de fiets. Zo zijn er nog talloze initiatieven waar de provincie haar schouders onder zet. Voor een volledig overzicht van het provinciale aanbod nodig ik u graag uit om de brochure verder door te nemen.

De gedeputeerde voor verkeer en mobiliteit Julien DEKEYSER

P4 B

VEILIG EN MILIEUVRIENDELIJK NAAR SCHOOL

P16

Vrije Basisschool Sint-Martinus vertelt over het MOSmobi-project en de provinciale subsidie. TIP: gratis uitrusting voor stap- en fietsgroepen.

P9

LESIDee

gezocht! Gemachtigde opzichters Volg een gratis opleiding, uitrusting inbegrepen!

S

- Vervoerscirkels - 4 fietsoefeningen

B

P18 COLOFON Redactie: Steven Fagard, Erik Asselman, Maria Snoeckx, Peggy Tollet, Kim Baeten, Herwig Kevelaerts, Lien Loonbeek, Anja De Wolf, Bart Claes, Tine Claus, Kristiaan Fostier Vormgeving: informatiedienst / Druk: Profeeling / gedrukt op reprint v.u. Marc Collier, provinciegriffier, Provincieplein 1, 3010 Leuven, ondernemingsnummer 0253.973.219

2

Dienst mobiliteit, tel. 016-26 75 44, mobiliteit@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/verkeer-mobiliteit Julien Dekeyser, gedeputeerde voor mobiliteit, juliendekeyser@vlaamsbrabant.be

P6

MOS-themabundel mobiliteit Maak kennis met een bundel vol lesideeĂŤn over duurzame mobiliteit. Vraag hem gratis aan of kom naar de vormingsdag.

P13

LESKOFFER DODE HOEK Die moet je gezien hebben.

P19

BIKESPOTTING Doe mee aan de filmwedstrijd en win een fietsdag op school.

Gordelcampagne Vraag het educatief pakket en het campagnemateriaal vandaag nog aan.

3


Veilig en milieuvriendelijk

naar school

tip

Een bonte bende enthousiaste kinderen staat te trappelen aan de schoolpoort van de Sint-Martinusschool in Lubbeek. Vandaag trekken ze er voor een hele dag met de fiets op uit. ‘Iedereen zijn fluohesje aan?’, roept directeur Bart Coosemans. ‘Dan zijn we vertrokken!’.

Rust uw stap- of fietsgroep uit met fluohesjes en helmen

Fluohesjes verhogen de zichtbaarheid van de zwakke weggebruiker. Voor leerlingen die de hesjes niet meer ‘cool’ vinden zijn rugzakhoezen een opvallend alternatief. In combinatie met een goede fietshelm kunnen de leerlingen zich veilig in het verkeer begeven. Bij de opstart van een permanente stap- of fietsgroep kan de school gratis 25 fietshelmen, 25 hesjes en 25 rugzakhoezen aanvragen.

i

Maria Snoeckx, 016-26 78 11, verkeersveiligheid@ vlaamsbrabant.be

subsidie

Tot 7500 euro subsidie MOSmobi geeft financiële steun aan scholen die investeren in duurzaam schoolvervoer. De provincie Vlaams-Brabant subsidieert 80% van de uitgaven (maximum 2500 euro per schooljaar). Enkele ideeën (totale uitgaven / deel betaald door de school) verkeerspark en lesmateriaal 1075 euro / 215 euro een gloednieuwe fietsenstalling 2150 euro / 430 euro leskoffer dode hoek en fietskoffer 2241,85 euro / 448,37 euro driewielers en fietsen voor kleuters 3136,40 euro / 636,40 euro

De directeur duwt de fietsers op weg en in een lange gele sliert rijden ze het fietspad op. Het schoolhoofd is er gerust in want de leerlingen weten hoe ze zich moeten gedragen in het verkeer. De politie geeft enkele keren per jaar verkeersles in de school. ‘Bovendien houdt een legertje ouders en leerkrachten een oogje in het zeil’, lacht Bart.

MOSmobi-Logo De Sint-Martinusschool heeft haar tweede MOSmobi-logo op zak. Met dat logo bekroont de provincie Vlaams-Brabant basisscholen die de leerlingen stimuleren om te voet, per fiets of met het openbaar ver-

4

voer naar school te gaan. ‘We doen dat volgens het STOP-principe’, legt directeur Bart uit. ‘STOP staat voor prioriteit aan Stappers, Trappers, Openbaar vervoer en Privaat autovervoer, in deze volgorde. We motiveren kinderen dus om zo veel mogelijk te stappen en te trappen, en hoe motiveer je kinderen het best? Door er een wedstrijdje van te maken.’ ‘We toverden een versleten schoen en een oud fietswiel om tot mooie trofeeën. In elke klas werd er een leerling verkozen tot Mos-brigadier. Die telt ‘s ochtends hoeveel kinderen niet met de wagen zijn gekomen. De Mos-brigadiers van het zesde jaar verzamelen de gegevens op het einde van de week en bere-

kenen de percentages. De klas die het hoogste scoort, mag een hele week lang met de trofee pronken.’

Inzet wordt beloond De wedstrijd is een idee van ouders, leerkrachten en leerlingen samen. Zij plegen geregeld overleg in de werkgroep mobiliteit. Maar is de wedstrijd ook een succes? ‘Kijk maar eens naar onze fietsenstalling’, zegt Bart. ‘Die is goed gevuld.’ De stalling is trouwens in een nieuw kleedje gezet met subsidies van de provincie. Scholen die zich inzetten en een MOSmobi-logo halen, worden beloond.

Subsidiereglement op: www.vlaamsbrabant.be/mosmobi

Milieuvriendelijk en goedkoper De fiets is volledig ingeburgerd in de school. Vanaf het vierde leerjaar gaan de klassen geregeld met de tweewieler op uitstap. ‘Onlangs nog naar een theatervoorstelling in Sint-Joris-Winge. De fiets wordt zo een milieuvriendelijk alternatief voor de schoolbus. En goedkoop ook’, knipoogt de directeur. Een nieuw initiatief van de school is de schoolroutekaart. Hierop staan de meest veilige fietsroutes van en naar de school. De kaart werd samen met de andere scholen in de gemeente ontwikkeld.

i

Vraag een infomoment over mosmobi aan op school: Steven Fagard 016-26 75 27, mos@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/mosmobi

MOS = Milieuzorg Op School Een milieuzorgsysteem op school is een geheel van maatregelen en acties waaraan iedereen meewerkt om de school milieuvriendelijker te maken. Leerlingen werken samen met het schoolteam en ouders acties uit op maat van de school. MOS is een educatieve en praktische leidraad waarmee u vijf thema’s kunt aanpakken: afvalpreventie, energiebesparing, bewust omgaan met water, natuur op school en duurzame mobiliteit. De school mag op ondersteuning rekenen van de provinciale MOS begeleiders.

i

Herwig Kevelaerts, 016-26 72 57 Lien Loonbeek, 016-26 72 37 mos@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/mos

5


MOS-themabundel

mobiliteit

G N I M VOR

VORMING Over mobiliteit in de basisschool

Het thema duurzame mobiliteit staat volop in de belangstelling. De manier waarop wij ons verplaatsen heeft een belangrijke impact op ons dagelijks leven. Milieuzorg Op School stelde een themabundel samen over de gevolgen van onze verplaatsingen op het milieu. Kinderen beslissen meestal zelf nog niet hoe ze zich verplaatsen. Door met hen het thema mobiliteit onder de loep te nemen, vormen ze zich een genuanceerde mening en kunnen ze (later) een bewustere keuze maken over de plaats die zij in het verkeer willen innemen. In de nieuwe MOS-themabundel ‘Mobiliteit’ vindt u heel wat ideeën om samen met de kinderen al doende het thema mobiliteit te verkennen. De map zit boordevol verhalen, experimenten en andere

6 oktober 2010 Elke basisschool geeft les over verkeersveiligheid en verkeersvaardigheidstraining. Maar wanneer duurzame mobiliteit op de agenda staat, weten heel wat scholen zich geen raad meer. Op deze vorming stellen we de themabundel mobiliteit uitgebreid aan u voor en presenteren andere leerkrachten hun leukste lesideeën.

leuke werkvormen. Elk hoofdstuk start ook met een blokje achtergrondinformatie voor de leerkracht. Scholen die eerder de MOS-themabundel verkeer ontvingen krijgen de bundel over mobiliteit gratis toegestuurd. Geen bundel in de school gevonden? Neem dan contact op met uw provinciale MOS-begeleider: mos@vlaamsbrabant.be

Hoe lang bent u onderweg naar school? Sta eens stil bij mobiliteit.

Kleine wielen, grote voeten

Wanneer ouders hun kinderen ’s morgens naar school brengen hebben ze daar niet veel tijd voor: een kwartier tot ongeveer twintig minuten is al lang genoeg. In een kwartier kunt u ongeveer 750 m tot 1 km stappen en 3 à 4 km fietsen.

Autoluwe schooldag Organiseer geregeld een autoluwe schooldag om ouders, leerkrachten en het schoolpersoneel te sensibiliseren over duurzame mobiliteit. Beperk op die dagen het autoverkeer tot een minimum en organiseer leuke acties aan de schoolpoort. Op autoluwe schooldagen laat u zien dat het ook anders kan.

PROGRAMMA 09 uur - Voorstelling themabundel mobiliteit en provinciale MOSmobi-subsidie 12 uur - Vegetarische broodjeslunch 13 uur - Keuze uit 2 werkwinkels: getuigenissen van scholen (door leerkrachten) v erkeerstraining op school (medewerkers verkeerspark Kessel-Lo) 15.30 uur - einde. praktisch - Woensdag 6 oktober 2010 - Verkeerspark in het Provinciedomein Kessel-Lo - Gratis deelname - Inschrijven: Steven Fagard 016-26 75 27, mos@vlaamsbrabant.be

Samoerai een theatervoorstelling over verkeersveiligheid

Kinderen van de lagere school sensibiliseren over het verkeer en de gevolgen ervan vergt een bijzondere aanpak. Om op een zinvolle manier rond verkeer te werken, sloegen daarom de provincie Vlaams-Brabant, ZEBRA vzw, de Vlaamse Stichting Verkeerskunde en theatermaker Wim Geysen de handen in elkaar.

wijze duidelijk te maken dat het verkeer er is voor iedereen en dat het geen vijand hoeft te zijn. Samoerai! versterkt de sociale competenties en maakt gevoelens als angst en verdriet voor de kinderen bespreekbaar. De liedjes die in het theaterstuk Samoerai! voorkomen zijn op een cd gebundeld. De provincie schonk in

“De kikkerclub is triest. Vriendje Bas is gegrepen door een monster... “ In opdracht van ZEBRA vzw schreef Wim Geysen samen met Peter Van Gucht het theaterstuk Samoerai! voor leerlingen van alle graden van de lagere school (van 6-12 jaar). Wim en zijn broer Luc acteren, zingen en musiceren. Het theaterstuk Samoerai! vertrekt vanuit vragen en emoties van kinderen in het verkeer en sensibiliseert hen op een speelse manier over de gevaren van het verkeer. Het stuk is erop gericht kinderen op een creatieve en niet belerende

juni 2010 aan alle lagere scholen van Vlaams-Brabant de cd met de liedjes. Tevens ontvingen alle lagere scholen van Vlaams-Brabant bij de cd een kaart met tien tips voor de leerlingen om veilig te fietsen of te stappen. Het hoofdpersonage uit Samoerai!, meester Qweh-TahWel, geeft aan de kinderen ook tien verkeerstips. U vindt deze tips terug op de website www.vlaamsbrabant.be/samoerai

Gaat een blik tomatensoep op wereldreis? Het transport van voedsel heeft een grote impact op het milieu. Wegtransport levert een belangrijke bijdrage tot de uitstoot van CO2 en dus de opwarming van de aarde. Een blik tomatensoep met balletjes legt 32.000 km af. Door de keuzes die u als consument maakt, kunt u het verschil maken.

6

De lestip op pagina 9 komt recht uit de themabundel. Aan de slag!

Het provinciebestuur van VlaamsBrabant wil de boodschap die in Samoerai! vervat zit ondersteunen en biedt twintig gratis voorstellingen van Samoerai! aan voor de VlaamsBrabantse lagere scholen. De voorstellingen vinden plaats in de week van 4 tot en met 8 oktober 2010 en van 18 tot en met 22 oktober 2010 in Haacht, Leuven, Scherpenheuvel-Zichem, Overijse, Asse en Wemmel telkens om 10 en 13.30 uur behalve op woensdag. Een voorstelling duurt 60 minuten. Per dag worden twee voorstellingen aangeboden aan de scholen. Scholen moeten wel zelf het vervoer naar de voorstelling regelen.

i

LESMATERIAAL: Lagere scholen die zich inschreven voor de gratis voorstellingen ontvangen een reflecterende sticker en een tattoo voor elke leerling.

De Vlaamse Stichting Verkeerskunde werkt een didactische kijkplatenset uit naar aanleiding van Samoerai! Beschikbaar in de loop van schooljaar 2010-2011.

 eer info over Samoerai! m maria snoeckx, 016-26 78 11 verkeersveiligheid@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/samoerai

Gratis met de lijn naar SAMOERAI

tip

Scholen die dit schooljaar een aanvraag voor een MOSmobilogo indienen kunnen gratis Poppelepee-pasjes aanvragen.

7


lesID vervoerscirkels Scoor zoals De Klim-Op op de provinciale wedstrijd

verkeersveiligheid

Op een mooie lentedag snoerden 75 leerlingen van 25 schoolteams het riempje van hun fietshelm wat strakker voor de wedstrijd verkeersveiligheid. Kjell van De Klim-Op uit Lembeek scoorde het best en ging naar huis met een mooie mountainbike. Ook in de scholenrangschikking sleepte SBS De Klim-Op de eerste prijs in de wacht, een cheque van 500 euro en een beker. Enkele reacties van Kjell (11 jaar), Ella (12 jaar) en Nando (12 jaar)

Favoriete vervoersmiddel? De fiets! Voorbereiding op de wedstrijd? < Kjell > Tijdens de verkeersweek in school theorie ingestudeerd en ook geoefend op het behendigheidsparcours. < Ella > Op school met de hindernissen en thuis een beetje op de computer . < Nando > Veel in de klas geleerd, veel gefietst en geprobeerd in de goot te rijden. tips om veiliger naar school te fietsen? < Kjell > Soms staan autos verkeerd geparkeerd. < Ella > De bestuurders moeten veel voorzichtiger zijn. < Nando > Autos aan de school moeten beter parkeren. ...en het verhaal van juf manuella Wat is de sleutel van het succes van de Klim-Op? Juf Manuella: ‘Wij hebben op school veel aandacht voor veiligheid binnen en buiten de school. Het vijfde en zesde leerjaar doet zoveel mogelijk uitstappen met de fiets. Ieder jaar houden wij een verkeersweek waarop de politie een handje toesteekt. Onze werkgroep ‘verkeer en veiligheid’ plant ook andere verkeersacties, zoals “Veilig en milieuvriendelijk naar school”. Of een actie waarbij we aandacht van kinderen en ouders vragen voor veiligheid rond de school.’

8

keersgedrag en we dingen mee naar de prijzenpot. Met het prijzengeld kopen wij fietshelmen en didactisch materiaal.’

1. Neem een stratenplan van de gemeente. Duid daarop de school en de plaats aan waar de leerlingen wonen.

Hebt u een leuke tip voor leerkrachten die verkeersopvoeding geven?

‘We doen elk jaar mee aan de verkeerswedstrijd. Het is een leuk initiatief. We willen kinderen het nut laten inzien van veilig ver-

Elke deelne mer ontvan gt een verrassingspa kket én fietshelm. Mooie prijzen voor de eerste 30 leerlin gen en 500 euro voor

vervoerscirkel werkelijke situatie

Bespreking: 1. Wie valt binnen welke cirkel? Gebruik jij de verplaatsingswijze voor jouw zone of niet?

zaterdag

provinciedomein Kessel-lo

de winnen de school.

vervoerscirkel theoretische situatie

Teken twee vervoerscirkels op de kaart met de school als middelpunt. Teken een eerste cirkel met een straal die overeenkomt met 1 km op de kaart (de stapzone). Teken een tweede cirkel met een straal gelijk aan 5 kilometer op de kaart (de fietszone).

Van links naar rechts: Juf Manuella, cheque 500 euro, Ella, Kjell, de beker, Nando, een verrassingspakket.

e: Doe me 30 april 2011

ook best de veiligste weg naar hun bestemming, dat is niet altijd de kortste. De afbakening van de ‘stapzone’ en ‘fietszone’ zal in de meeste gevallen geen cirkel maar een veelhoek zijn. Je kan de leerlingen ook met een routeplanner de afstand tussen twee plaatsen laten berekenen. Opgelet: een routeplanner berekent meestal de kortste, en niet de veiligste weg.

2.

‘Heel concreet werken, de leerlingen echt confronteren met de gevaren en stilstaan bij de gevolgen. Zorg dat de leerlingen inzien waarom bepaalde behendigheidsoefeningen nodig zijn en wijs hen ook op de realiteit.’

Waarom zou een school moeten deelnemen aan de wedstrijd?

De stapsnelheid van een jonge voetganger bedraagt 3 à 4 km/u. De snelheid van een jonge fietser varieert tussen de 12 en 16 km/u. Op een kwartiertje tijd kan je ongeveer 750 m tot 1 km stappen of 3 à 4 km fietsen. Wie zou er allemaal te voet of met de fiets naar school kunnen komen? Tijd voor een onderzoek!

i

Maria Snoeckx, 016-26 78 11 verkeersveiligheid@vlaamsbrabant.be

2.

Wat zijn de redenen waarom ouders en kinderen in een bepaalde zone toch met de auto naar school komen?

3. Kan je een oplossing bedenken voor kinderen die met de

auto tot aan de schoolpoort gebracht worden. (Iedereen kan te voet naar school gaan als de ouders hun wagen op een honderdtal meter van de school parkeren en hun kinderen vanaf daar al dan niet begeleid te voet naar school laten gaan.) * Een vervoerscirkel hoeft geen cirkel te zijn. De werkelijke afstand is niet de afstand in vogelvlucht. Kinderen nemen

Vervoerscirkels voor de schoolactiviteiten Onderzoek of een aantal buitenschoolse activiteiten (bezoek aan zwembad, sporthal, bibliotheek enz.) binnen deze vervoerscirkels liggen. Stip ook de ondernomen en geplande leeruitstappen aan en evalueer de vaststellingen. Wellicht moeten we het niet steeds zo ver van huis zoeken. De vraag is of een grote afstand afleggen een meerwaarde betekent voor de leeruitstap.


lesID vervoerscirkels

lesID 4 fietsoefeningen Test de fietsvaardigheid van de leerlingen in 4 oefeningen.

Leeruitstappen kunnen groeien in afstand. Ga eens op zoek naar enkele locaties voor:

Eindterm verkeer en mobiliteit: 6.13 De leerlingen beschikken over voldoende reactiesnelheid, evenwichtsbehoud en gevoel voor coördinatie en ze kennen de verkeersregels voor fietsers en voetgangers, om zich zelfstandig en veilig te kunnen verplaatsen langs

• kleuters en 1ste leerjaar: op stapafstand in de onmiddellijke omgeving van de school

een voor hen vertrouwde route.

• 2de en 3de leerjaar: op stap- en fietsafstand in de eigen gemeente • 4de leerjaar: op stap- en fietsafstand in de buurgemeenten

Slalom

• 5de leerjaar: met het openbaar vervoer in een naburige provincie

Bij deze oefening staan zeven kegels of palen opgesteld. De afstanden tussen de kegels/palen is wisselend, te beginnen met de grootste afstand (zie tekening).

• 6de leerjaar: met het openbaar vervoer in België of net over de grens.

De deelnemers dienen er in slalomwijze doorheen te fietsen zoals skiërs dat doen. De kegels of palen mogen niet geraakt worden.

ACHTERGRONDINFORMATIE Het Belgisch wagenpark telt ongeveer 4,9 miljoen wagens die zorgen voor 17% van de uitstoot van broeikasgassen in België. Ander opmerkelijk gegeven is dat de helft van de verplaatsingen met de auto korter zijn dan vijf kilometer. Ons autoverkeer draagt bij tot een verhoogd CO2-gehalte en verspreidt via de uitlaatgassen ook andere vervuilende stoffen zoals stikstofoxide, koolmonoxide en onverbrande koolwaterstoffen. Vooral te voet gaan en fietsen zijn gezonde, goedkope en milieuvriendelijke verplaatsingswijzen voor afstanden korter dan 5 kilometer. Voor sommige verplaatsingen is een auto wel noodzakelijk. Eigenlijk ligt een groot deel van de autoverplaatsingen dus binnen het bereik van de fietser. Waarom stappen dan niet meer mensen op de fiets? Vaak doen wij dingen uit gewoonte.

Stuurvast Evenwijdige lijnen zijn om de meter op de grond getekend. Van begin tot eindpunt staat een afnemend puntenaantal genoteerd bij elke lijn. De deelnemer vertrekt enkele meters voor de eerste lijn om dan zo traag mogelijk verder te rijden gedurende 10 seconden. (Chronometer voorzien!) De deelnemer rijdt zo recht mogelijk. Na tien seconden stopt de deelnemer. Hij krijgt het aantal punten van de lijn waar het voorwiel op dat moment op of over is.

2,5 m

2,5 m

3m 3,5 m 3,5 m

Remtest Op de grond is een afgebakende zone (‘hok’) getekend van 2,5m x 1m. Aan het eind van een afgebakende zone is een lat op kegels of blokken geplaatst. De deelnemer komt aangefietst en mag pas beginnen te remmen vanaf dat hij/zij met het voorwiel het ‘hok’ binnenkomt. Hij/zij moet gestopt zijn voor de lat. De lat mag dus niet van de kegels worden gestoten. Om na te gaan of de deelnemer goed kan inschatten wat zijn/haar stopafstand is, kan men hem/haar vragen zo dicht mogelijk bij de lat tot stilstand te komen.

Eén vierde van het verkeer tijdens de ochtendspits is woon-schoolverkeer. Omdat het verkeer steeds onveiliger wordt, brengen meer en meer ouders hun kinderen met de auto naar school. Daardoor wordt het nog drukker aan de schoolpoort met draaiende motoren en dubbel geparkeerde auto’s.

De lestip over vervoerscirkels is één van de vele activiteiten uit de MOS-themabundel Mobiliteit. Vraag hem nu aan bij uw provinciale MOSbegeleiders. Lees meer over de bundel en schrijf in voor een vorming (pag . 6).

3m

Dus wie goed kan surplacen krijgt vijf punten. Wie slecht kan surplacen en alle lijnen overschrijdt, krijgt nul punten.


lesID 4 fietsoefeningen

veilig fIetsen in de buurt van vrachtwagens

Met één hand fietsen De deelnemer fietst langs een eerste tafel en neemt er een blokje met de rechterhand. Hij/zij zet dit blokje op de tweede tafel neer. Wat verder wordt er om een keerpunt gedraaid.

Differentiatie!! Moeilijker: Aan het keerpunt draaien, het blokje met de linkerhand van de tweede tafel nemen en opnieuw op de eerste tafel zetten. De oefening zoals hierboven beschreven zal pas met behoorlijke resultaten volbracht worden door kinderen van 10 jaar en ouder. Voor jongere kinderen maakt men de oefening best wat eenvoudiger. Sommige kinderen kunnen alleen met de linkerhand of alleen met de rechterhand los fietsen. Plaats de kegels op een laag stoeltje zonder leuning (kruk). Laat de kinderen zelf kiezen of ze het voorwerp met de linkerhand of rechterhand willen opnemen. Het is voor de jongste kinderen ook gemakkelijker om een zacht voorwerp te kunnen grijpen bv. een knuffel in parachutestof.

Het levend verkeerspark Het levend verkeerspark is een uitgestippelde route langs voor kinderen relevante verkeerssituaties voor voetgangers en fietsers. Een levend verkeerspark, ook wel verkeerseducatieve route genoemd, ligt binnen een verkeersomgeving met weinig en langzaam verkeer, een rustige wijk dus. Bij voorkeur ligt de route binnen de vertrouwde omgeving van de kinderen. Indien mogelijk maakt de schoolstraat er deel van uit. De route loopt - wenselijk- langs herkenbare en door jongeren veel gebruikte plaatsen: sporthal, muziekschool,… Zo leert het kind hoe deze plaatsen veilig te bereiken zijn.

Alle informatie om zelf een levend verkeerspark in uw gemeente of straat op te stellen zit vervat in een ringmap die u gratis kunt lenen bij uw gemeentebestuur of bij de politiezone die in uw gemeente actief is. U kunt ook de inhoud ervan downloaden op www.vlaamsbrabant.be/verkeer-mobiliteit

leskoffer dode hoek Zorgwekkende evolutie Het probleem van de dode hoek kost jaarlijks aan ongeveer twintig mensen het leven. Ondanks de verplichte invoering van verschillende zichtverbeterende systemen (dodehoekspiegel, dodehoekcamera, frontspiegel, trottoirspiegel, en verbeterde breedtespiegel), is de dode hoek nog steeds een belangrijke oorzaak van ongevallen die gepaard gaan met doden en zwaargewonden bij zachte weggebruikers. Risicogroepen zijn hierbij jongeren en senioren. Bovendien is er de laatste tien jaar een evolutie in negatieve zin aan de gang. Het aantal doden en zwaargewonden is tussen 1997-2007 gestegen!

foto © Fietsersbond vzw

Educatie en sensibilisatie als deeloplossing Een groot deel van de ongevallen gebeurt volgens het ‘klassieke’ ongevallenpatroon. Een vrachtwagen gaat rechts afslaan en de chauffeur heeft de fietser rechts naast de cabine niet opgemerkt. De vrachtwagen draait af. De fietser wordt aangereden. Nochtans kunnen sommige van deze ongevallen voorkomen worden door het fietsgedrag aan te passen, bijvoorbeeld door afstand te houden van een vrachtwagen. Dit verkeersinzicht - en het nodige geduld - ontbreekt vaak nog bij jonge weggebruikers. Jonge voetgangers en fietsers hebben met andere woorden behoefte aan educatie over het probleem.

De provincie Vlaams-Brabant beschikt over 2 leskoffers die u gratis kan lenen.

Leskoffer dode hoek De leskoffer dode hoek brengt de dodehoekproblematiek duidelijk in beeld Om fietsers te duiden op de gevaarlijke zones rond de vrachtwagen – waar u als fietser onzichtbaar bent voor de chauffeur – stelde de Fietsersbond vzw een didactische leskoffer samen.

i

Kijk op pag. 15

13


Materiaal voor verkeerseducatie en nst e ndi verkeersveiligheid itlee

gratis

2x leskoffer Dode Hoek

u

voor leerlingen van de 3de graad lager onderwijs

foto © Fietsersbond vzw

Op zoek naar materiaal voor verkeersactiviteiten? Bij de provincie Vlaams-Brabant kunt u heel wat materialen GRATIS lenen!

Benader het dodehoekprobleem op kindermaat. In de leskoffer vindt u een vrachtwagen op schaal, een dode hoek op schaal, een groot oprolbaar stratenplan, autootjes, fietsjes en een set kleine verkeersborden. De leerkracht kan verschillende verkeerssituaties demonstreren en krijgt lesfiches om een heldere les op te bouwen. Afhaalpunt: Provinciehuis Leuven

2x mobiel verkeerspark voor leerlingen van het basisonderwijs en de 1ste graad van het secundair onderwijs

Wat na... een verkeersongeval op school? Wanneer een kind het slachtoffer werd van een verkeersongeval, dan zet dit ongeval de hele school op zijn kop. Ook wanneer een ouder, broer of zus gewond raakte of overleed of wanneer een kind getuige was, doet dit verhaal de ronde.

Het mobiel verkeerspark bestaat uit verkeersborden, verkeerslichten en ander verkeersmateriaal zoals kegeltjes, stootbanden enz. In verschillende nagebootste situaties leren leerlingen zich correct te gedragen in het verkeer.

Hoe reageert u als leerkracht naar het betrokken kind en naar de klas? Kinderen zijn onthutst en zoeken geborgenheid. De leerkracht kan dan een belangrijke rol spelen. Om leerkrachten hierin te ondersteunen, ontwikkelde ZEBRA de Zeppekit.

Voorzie 900 m² om het parcours op te stellen. Het materiaal staat op een aanhangwagen. Zorg voor een wagen met een trekhaak. Afhaalpunt: Provinciaal Instituut voor Vorming en Opleiding Asse

100 L-hesjes voor beginnende fietsers voor leerlingen van de 3de kleuterklas en de 1ste graad van het lager onderwijs

De allerkleinste fietsertjes zijn bijzonder kwetsbaar op de weg. Om daar aandacht op te vestigen staat op de rug van elk hesje een grote L en het opschrift ‘Kijk uit ik leer fietsen’. Beschikbaar in Small en Extra Small. Afhaalpunt: Provinciehuis Leuven

3x mobiel behendigheidsparcours voor fietsers

De Zeppekit is een trolley met materialen en informatie die leerkrachten van het kleuter- en lager onderwijs ondersteunt bij de eerste opvang van het betrokken kind. Hij zet de leerkracht op weg om op een gepaste manier over het verkeersongeval te spreken, met aandacht voor de emotionele impact ervan. In de Zeppekit vindt u mappen met achtergrond en lessuggesties, boeken, prenten bij voorleesverhalen, informatie over specifieke thema’s en praktische tips. Verder vindt u ook een knuffel die u aan een kind kunt geven dat een verkeersongeval meemaakte. In de kit zitten ook Zeppedingetjes om aan de kinderen in de klas uit te delen, emo’s (verkeersborden die de vier basisgevoelens uitdrukken), een emo-kussen waarin de kinderen briefjes kunnen steken, een gevoelswaaier en muziek.

2x Zeppekit (ZEBRA) voor leerlingen van het basisonderwijs (de Zeppekit bevat ook een Kleuterkit)

Afhaalpunt: Provinciehuis Leuven, bij een noodgeval kan de Zeppekit ook gratis aan de school geleverd worden.

Er zijn geen regels om de Zeppekit te gebruiken. U kunt het niet ‘fout’ doen. U doet het op uw manier, die het best past bij uw klas. www.zebraweb.be

voor leerlingen van de 2de en 3de graad lager onderwijs

In een 8-tal oefenopstellingen (smalle doorgang, slalom, hellend vlak, cirkel, remtest enz.) wordt de behendigheid van de fietser getest en bijgeschaafd. Na reservering krijgt de leerkracht een uitgebreide handleiding met beschrijving van de oefeningen. Voorzie 900 m² om het parcours op te stellen. Afhaling gebeurt best met een bestelwagen. Afhaalpunten: - Provinciaal Instituut voor Vorming en Opleiding Asse - Provinciedomein Kessel-lo

14

30 reflecterende hesjes en fietshelmen voor leerlingen van de 2de en 3de graad lager onderwijs

Gaat u op uitstap? Denk dan aan de zichtbaarheid van je groep. Een fietshelm en een reflecterend hesje verhogen de veiligheid van de fietsers aanmerkelijk. Hesjes en helmen kunnen afzonderlijk aangevraagd worden. Afhaalpunt: Provinciehuis Leuven

Praktische info Wie kan materiaal lenen? 1. Onderwijsinstellingen gevestigd in de provincie Vlaams-Brabant; 2. Politiezones en -diensten uit Vlaams-Brabant; 3. Jeugdverenigingen of jeugdwerkinitiatieven, gevestigd in Vlaams-Brabant; 4. Cultuur-, jeugd-, sport- en preventiediensten van Vlaams-Brabantse gemeenten; Aanvragen die enkel activiteiten met een commercieel doel betreffen, worden afgewezen.

Hoe lang mag u materiaal ontlenen?

aanvragen?

Maximaal 14 kalenderdagen (zeer uitzonderlijk 3 weken). De locatie en tijdstip van afhalen worden afgesproken bij de reservering.

Ten laatste 1 week voor de activiteit schriftelijk of via e-mail aan:

Hoeveel moet ik betalen?

Provincieplein 1, 3010 Leuven

Lening is gratis. Het is wenselijk om u voor het geleende materiaal te laten verzekeren, hiervoor staat u zelf in. Bij schade, verlies, diefstal of de vernietiging van geleende voorwerpen zal de lener de rekening van de herstelling of vervanging betalen.

Maria Snoeckx, tel.: 016-26 78 11 fax 016-26 78 55 verkeersveiligheid@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/verkeer-mobiliteit/ voor-scholen/

Provincie Vlaams-Brabant, afdeling federale overheid - dienst maatschappelijke veiligheid

Geniet van het materiaal op uw activiteit en beheer het materiaal als een voorbeeldige huisvader!

15


GEZOCHT Gemachtigde opzichters Kinderen blijven kinderen. In hun enthousiasme durven ze al eens te snel de straat over te lopen. En niet alle chauffeurs zijn even voorzichtig. Griet Barrezeele

’s Ochtends en na de schooluren staat er altijd een gemachtigde opzichter klaar aan basisschool De Klinker om de kinderen veilig de straat over te gidsen. Ouders en leerkrachten verdelen die taak. ‘Mijn drie kinderen zijn de basisschool ontgroeid maar toch help ik nog graag mee’, vertelt Griet. ‘Elke ouder wil toch dat zijn kinderen veilig naar school kunnen? Het doet bovendien deugd om al die lachende gezichtjes te zien. En de auto’s? Die moeten maar een minuutje geduld hebben.’ Naar school De Klinker komen veel kinderen te voet of met de fiets. Toch durven in onze provincie nog heel wat ouders hun kinderen niet alleen naar school te sturen omdat het niet verkeersveilig genoeg is in de schoolomgeving. De kinderen met de wagen brengen, lijkt veiliger. Het gevolg is dat steeds meer kinderen met de wagen worden gebracht, waardoor het autoverkeer toeneemt en de verkeersveiligheid nog meer in het gedrang komt.

Kijk! Ik fiets! Kandidaten zijn minstens achttien jaar oud en willen zich vrijwillig inzetten voor een verkeersveiliger omgeving. De provincie biedt elke deelnemer een gratis theoretische opleiding aan. Elke deelnemer krijgt een fluo hesje, een stopteken en een tricoloreband als uitrusting. De praktische opleidingen worden georganiseerd in samenwerking met de lokale politie.

‘Kijk! Ik fiets!’ is een project waarbij kinderen onder begeleiding van een ervaren monitor en met actieve hulp van mama of papa leren fietsen op 2 wielen. Naast de vele oefeningen voor de kinderen krijgen ook de ouders de nodige tips en nuttige info over hoe ze hun kind deze oefeningen moeten aanleren. Ook dit schooljaar kunt u in verschillende gemeenten in Vlaams-Brabant inschrijven voor een halve dag fietsles.

i

Verzekering

dienst sport 016-26 76 54 sport@vlaamsbrabant.be

Na deze opleiding verleent de burgemeester de gemachtigde opzichters toestemming en de verantwoordelijkheid om kinderen, personen met een handicap of senioren te laten oversteken. De gemeente verzekert de gemachtigde opzichters bovendien tegen burgerlijke aansprakelijkheid en tegen persoons- en zaakschade tijdens het uitvoeren van hun belangrijke taak.

Kandidaten gezocht Gemachtigde opzichters hebben dus een heel belangrijke taak. Zij maken het veiliger voor onze kinderen aan de schoolpoorten. Veel scholen hebben echter een groot tekort aan mensen die kinderen helpen de straat over te steken. Daarom is de provincie Vlaams-Brabant voortdurend op zoek naar kandidaat-gemachtigde opzichters.

Theoretische opleidingen gemachtigde opzichter Vooraf inschrijven is verplicht. Per sessie worden maximaal dertig kandidaten toegelaten. DIEST

05/10

13-16 uur

KH Leuven

ROTSELAAR

12/10

19-22 uur

De Mena

ROTSELAAR

14/10

09-12 uur

De Mena

TIENEN

19/10

09-12 uur

Stadhuis

ASSE

20/10

09-12 uur

PIVO

LEUVEN

20/10

13-16 uur

Provinciehuis

LEUVEN

20/10

19-22 uur

Provinciehuis

LEUVEN

25/10

09-12 uur

Provinciehuis

ASSE

27/10

13-16 uur

PIVO

DIEST

29/10

09-12 uur

KH Leuven

i 16

Peggy Tollet, 016-26 71 85 Patrick Vanthienen, 016-26 75 18 verkeersveiligheid@vlaamsbrabant.be

tip Registreer op www.verkeersouders.be Elke (groot)ouder die meehelpt aan verkeersinitiatieven op school is een verkeersouder. Voor de school zijn dit onmisbare vrijwilligers, de Vlaamse Stichting Verkeerskunde legt hen dan ook graag en gratis in de watten. Geniet mee van de voordelen en registreer uw verkeersvrijwilligers als verkeersouder! Elke geregistreerde ouder krijgt een startpakket met daarin een lidmaatschapskaart, een fluohesje en het Startboek Verkeersouders. Via nieuwsbrieven, de website en ontmoetingsavonden hebben verkeersouders toegang tot een vat vol ideeën. ©Vlaamse Stichting Verkeerskunde

17


aanbod S ecundair onderwijs

Gordelcampagne Jonge chauffeurs en passagiers dragen vaak geen gordel in de auto. Toch is de gordel een eenvoudige en efficiënte bescherming bij een verkeersongeval. Als 20% meer mensen de gordel zouden dragen, kunnen er 5.000 verkeersslachtoffers minder vallen in ons land. De campagne ‘Bij mij ben je veilig’ is gericht op de derde graad van het secundair onderwijs.

Bikespotting Bikespotting is een leuke fietscampagne gericht op jongeren. Bikespotting daagt hen uit om hun vrienden te overtuigen om vaker voor de fiets te kiezen. Fietsen is gezond, goedkoop, goed voor het milieu, maar ook leuk, cool en besmettelijk. Deelnemers tonen in een zelfgemaakt filmpje hun liefde voor de fiets en verspreiden zo de fietsmicrobe.

Een filmwedstrijd kan niet zonder prijzen en dus zijn er bij deze wedstrijd niet één, maar twee hoofdprijzen, voor twee verschillende categorieën. Enerzijds is er de categorie jeugdwerk met een geweldig fuifpakket als hoofdprijs. Anderzijds is er de categorie scholen, met een heuse fietsdag voor de ganse school als hoofdprijs. Het Bikespotting team komt naar de school, palmt de school in en zet alles in het teken van de fiets. Elke fietser wordt getrakteerd op een ontbijt, er zijn fietsdemonstraties, er worden leuke prijzen verloot, er zijn wedstrijdjes fietsen op rollen en er is de hele dag een leuke discobar aangedreven door drie fietsen. Tijdens de middagpauze zal Otto Jan Ham (Studio Brussel), de peter van onze campagne, plaatjes komen draaien. De klas met het winnende filmpje wordt tijdens deze dag extra in de watten gelegd als echte vips. Laat deze kans niet liggen om op een leuke manier het fietsgebruik van de leerlingen te stimuleren en zo ook kans te maken op de geweldige fietsdag voor de ganse school. Mee doen kan van 1 oktober 2010 tot en met 31 januari 2011. www.bikespotting.be FREDERIk POUSSET 016-26 74 92 bikespotting@VLAAMSBRABANT.BE

i

tipXIU i 18

Isabelle Vercruysse xiu.jtvoi@gmail.com www.xiu-jtvoi.tk

Milieuzorg Op School (MOS)

MOS is een milieuzorgproject van de kleuter- tot de hogeschool. Tot nu toe ondertekenden 80% van de secundaire scholen van Vlaams-Brabant de MOS-milieubeleidsverklaring.

MOS-scholen werken aan één of meerdere milieuthema’s, onder andere ook aan ‘Verkeer en Mobiliteit’. Bij het MOS-veld ‘Verkeer en Mobiliteit’ zijn de milieuaspecten het uitgangspunt om dit thema te benaderen: de invloed van mobiliteit op de luchten waterkwaliteit, de broeikasgassen, het ecosysteem, de geluidshinder, enz... MOS brengt een positieve boodschap: kies voor een duurzame manier van verplaatsing, want dit is niet alleen milieuvriendelijker, maar ook gezonder én goedkoper. MOS-scholen kunnen hiervoor het ondersteunend themapakket ‘Mobiliteit op school’ aanvragen. De provinciale MOS-begeleiders ondersteunen scholen bij het uitwerken van hun milieuprojecten.

Wil u de zichtbaarheid op de weg van de leerlingen van uw school verbeteren? Dan heeft XIU voor u enkele goede ideeën. XIU is SMS-taal voor ‘ik zie u’. XIU is een net- en schooloverkoepelende vereniging die leerlingen uit het secundair onderwijs wil stimuleren en benaderen in hun taal om in het donker tijdens het fietsen fluohesjes te dragen. Daartoe mobiliseert XIU ouderraden, leerlingenraden en directies om acties te voeren op school. XIU heeft een pakket klaar voor scholen om zichtbaarheid op de agenda te zetten in de school.

i

Veerle Lievens,016-26 72 79 Philippe Moreau, 016-26 72 36 mos.secundair@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/mos

Educatieve handleiding Gordelwegwijzer

Informatiesessies gordel en snelheid

Aan de hand van werkfiches kunt u met de leerlingen discussiëren over verkeerssituaties waarin de gordel cruciaal is. De opdrachten passen in de uren ‘vrije ruimte’ (projectwerk en seminaries) of bij het project algemene vakken. Bovendien kunt u de educatieve aanpak inzetten bij het uitwerken van een schoolvervoerplan.

De provincie organiseert op 8, 9 en 10 november 2010 gratis informatiesessies in drie secundaire scholen. Ze zijn gericht op toekomstige chauffeurs en passagiers.

U kunt ‘Gordelwegwijzer’ downloaden: www.vlaamsbrabant.be/gordelcampagne

Gratis materiaal Affiches, folders, sleutelkoorden en bladwijzers van de campagne ‘Bij mij ben je veilig’ bevat heel wat informatie die jongeren kan overtuigen om steeds de klik te maken. U kunt het gratis materiaal bestellen.

online Gordeltest

De Federale Politie benadrukt het belang van de gordel met beelden en situaties en brengt de tolwagen mee. Vrijwilligers lichten met computersimulaties, een snelheidsbalans en een quiz toe waarom te snel rijden gevaarlijk is. Zij brengen een infostand mee over remsnelheid en afstand houden. Leerlingen kunnen een parcours afleggen met een rijsimulator waarbij hun defensief rijgedrag getest wordt. Is uw school kandidaat? Hebt u een voldoende ruime opstelplaats voor de infostand en de tolwagen en kunt u elektriciteit ter beschikking stellen? Maak dan een afspraak met Maria Snoeckx.

Wie op een snelle manier zijn kennis over de gordel wil bijspijkeren kan terecht op de www.vlaamsbrabant.be/ gordelcampagne voor de gordeltest. De gordeltest is een online quiz met tien meerkeuzevragen. Na elke vraag verschijnt het correcte antwoord en op het einde krijgt u uw totaalscore.

i

Maria Snoeckx, 016-26 78 11 verkeersveiligheid@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/gordelcampagne

19


Activiteiten

voor scholen en leerkrachten

Provinciale educatieve collectie In de bibliotheek van psychologie en pedagogische wetenschappen van de K.U.Leuven, bevindt zich een mooie provinciale educatieve collectie waar leerkrachten gratis materialen kunnen lenen. Onze materialen gaan van educatieve pakketten over handleidingen tot werkboekjes en didactische achtergronden. De collectie is opgebouwd rond 5 thema’s: wiskunde, wetenschap en techniek / taalstimulering / sociaal-emotionele vorming / maatschappelijke vorming en wereld / cultuur en muzische vorming Kom een kijkje nemen in de PBIB - Dekenstraat 2 - 3000 Leuven. Heb je zelf suggesties voor de collectie: pec@vlaamsbrabant.be

De provincie Vlaams-Brabant organiseert veel activiteiten voor scholen en leerkrachten De dienst onderwijs houdt zich in het kader van het onderwijsflankerend beleid specifiek bezig met activiteiten rond de aansluiting onderwijsarbeidsmarkt en gelijke onderwijskansen. Een voorbeeld hiervan is de talentenjacht. Hier bieden we leerkrachten de kans om samen met hun leerlingen te ontdekken wat de talenten van hun leerlingen zijn. Via de doe-dag en de doe-beurs kunnen jongeren onder andere ontdekken welke (technische) talenten ze bezitten. De podiumproductie ‘Multiple Choice’ laat leerlingen op een ludieke manier zien hoe ze keuzes kunnen maken. We bieden eveneens inspiratiedagen voor leerkrachten rond studiekeuze en gelijke onderwijskansen. En tot slot laten we met het toneelstuk ‘LOPke’ leerlingen zien wat het is om in kansarmoede te leven. Bij al onze activiteiten ontvangt u een gratis educatief pakket. www.vlaamsbrabant.be/talentenjacht

Subsidies De provincie Vlaams-Brabant subsidieert projecten die vanuit een vernieuwende of experimentele invalshoek ondersteuning bieden aan de onderwijswereld.

i 20

Ken Brees, 016-26 76 23 www.vlaamsbrabant.be/onderwijs


Slimmobiel 01  

Magazine over verkeers- en mobiliteitseducatie in Vlaams-Brabant, schooljaar 2010 - 2011.

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you