Page 1

#84

Klimakkers: jong en energiek Jongeren redden de wereld in het Pajottenland

Kankergeneesmiddelen uit afvalhout? Innovatief onderzoek bepaalt onze toekomst

Wegenwerken zonder files Het netwerk van fietssnelwegen breidt uit

Meezingen met #LikeMe Nederlands leren van jongs af aan

Mag van e azine DE V n voor

BRABLAAMSANDE R


Beste Vlaams-Brabanders,

Op het ogenblik dat ik dit voorwoord schrijf, is het nieuwe schooljaar net begonnen. U krijgt dit pas later te lezen, maar de bekommernis voor goed onderwijs en een goede opleiding blijft vooropstaan. Onderwijs is zo belangrijk, het bepaalt voor een goed deel de kansen die jonge mensen zullen hebben. Onze scholen leveren goed werk, maar staan voor grote uitdagingen. De bevolking in VlaamsBrabant groeit, in sommige steden snel, en daarmee groeit ook het aantal leerlingen. Er moeten klaslokalen worden bijgebouwd, zodat alle schoolgaanden een plaats vinden. Dat vraagt grote investeringen, van de schoolbesturen of van de gemeenten. De Vlaamse Overheid heeft gelukkig financiÍle steun toegezegd, een eerste schijf. Het zal meer dan nodig zijn om die steun in de volgende jaren te herhalen. De bevolking wordt steeds diverser, een groot aantal schoolgaande kinderen spreekt thuis een andere taal dan Nederlands en heeft een andere culturele achtergrond. Dat vraagt meer begeleiding van de scholen en meer inspanningen van de ouders, zeker omdat we niet willen inboeten op de kwaliteit van het onderwijs. Er zijn aangepaste programma’s en initiatieven uitgewerkt om alle leerlingen mee op te trekken naar een goed niveau, ook als provinciebestuur hebben we daaraan meegewerkt. Er zullen evenwel genoeg middelen en mensen nodig zijn om dat allemaal waar te maken in het dagelijks schoolleven. Dat is de grote zorg : maken dat er voldoende personeel en leerkrachten zijn en hen voldoende ademruimte gunnen om echt bezig te zijn met lesgeven en met hun leerlingen. Laat ons daar samen onze schouders onder zetten, want goed onderwijs moet onze sterkte blijven. Lodewijk De Witte Provinciegouverneur

8

ONZE KLASSIEKERS ZIJN HIP

28

De wandelprovincie

TE VOET ZIE JE BUITEN-GEWOON MEER

12 Monique Swinnen, Tom Dehaene, Lodewijk De Witte, Marc Collier, Ann Schevenels, Bart Nevens

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

NEDERLANDS LEREN VAN JONGS AF AAN


10 RENOVEREN

Vlms-Brbnt kort p.4

16 LEVEN OP HET KERKHOF

30 18

BAANBREKEND LEUVENS ONDERZOEK MAAKT AARDOLIE ONNODIG

HOE HOUDEN WE HET DROOG?

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Groene energie p.22 Fietssnelwegen p.24 Het favoriete plekje p.26 Vraag van de lezer p.27 Absoluut | FOTOGRAFIE, Lander Loeckx, Peter Maris, Marco Mertens, RLZH, Jokko VU Provincie ­­ Vlaams-Brabant, Provincieplein 1, 3010 Leuven, | REDACTIEADRES Provincie Vlaams-Brabant, communicatiedienst, Provincieplein 1, 3010 Leuven CONTACT 016 26 70 00 info@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be facebook.com/VlaamsBrabant @vlaamsbrabant | De gegevens @vlaams_brabant worden verwerkt conform de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming van 24 mei 2016 ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Voor vragen mail persoonsgegevens@vlaamsbrabant.be REALISATIE


Vlaams-Brabant is toeristische hotspot Vlaams-Brabant wordt steeds populairder als toeristische bestemming. Nergens in Vlaanderen stijgt het aantal bezoekers meer dan in onze provincie, zo blijkt uit de cijfers van Toerisme Vlaanderen voor de eerste drie maanden van 2019. Het aandeel Belgen is sterk gestegen (+9,5%) in vergelijking met recordjaar 2018. Ook toeristen uit Spanje (+16,9%), de Verenigde Staten (+16,9%) en Italië (+15,4%) hebben de troeven van Vlaams-Brabant ontdekt.

Behaag je tuin Met streekeigen hagen, heggen, houtkanten en (fruit)bomen fleur je je tuin helemaal op. De provincie organiseert samen met de Regionale Landschappen een samenaankoop. Bestel online tussen 1 september en 31 oktober op www.behaagjetuin.be. Op zaterdag 7 december kan je dan je bestelde plantgoed afhalen op het gemeentelijke verdeelpunt. www.vlaamsbrabant.be/levedetuin www.behaagjetuin.be

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Archeologiedagen zijn een groot succes De tweede editie van de Vlaamse Archeologiedagen was een schot in de roos. Op 14, 15 en 16 juni kozen 27.000 bezoekers uit één of meer van de 103 avontuurlijke, leerrijke en speelse activiteiten in heel Vlaanderen. Ook in Vlaams-Brabant viel er heel wat te ontdekken. Zo zette het nieuwe Onroerend Erfgoeddepot in de gerenoveerde Loods 68 op de PIVO-site in Asse de deuren open en konden kinderen zelf in de ondergrond wroeten van de abdijsite van Vlierbeek bij Leuven. Ook in Dilbeek, Grimbergen, Haacht, Kortenberg, Landen, Oud-Heverlee, Rotselaar en Sint-Pieters-Leeuw kon je deelnemen aan workshops, rondleidingen, speurtochten, wandelingen, lezingen en andere boeiende activiteiten.


VLMS-BRBNT VLMS-BRBNT KORT KORT -- 17 5

Nieuws van de provincieraad Nieuwe provincieraadsleden Drie nieuwe gezichten in de provincieraad: Hilde Mombaerts uit Elewijt en Kris Peeters uit Schepdaal. Ze vervangen hun partijgenoten van Vlaams Belang Jan Laeremans en Klaas Slootmans, die allebei op 26 mei werden verkozen tot Vlaams parlementslid. Bertrand uit Halle volgt Fatima Lamarti als partijgenoot van sp.a.

Naar een Provinciaal Beleidsplan Ruimte Als we ook morgen nog ruimte willen om te wonen, te werken en te leven, dan moeten we daar nu over nadenken. Want onze bevolking groeit terwijl de beschikbare ruimte niet toeneemt. We moeten dus zuinig omgaan met onze ruimte. Daarom werkt de provincie aan een nieuw Beleidsplan Ruimte. Een eerste versie van dit plan, de conceptnota, is klaar en goedgekeurd. Deze nota omvat de krachtlijnen die ons ruimtelijke beleid de komende jaren een duidelijke richting geven. Het nieuwe beleid steunt op drie basisprincipes: een efficiënt ruimtegebruik dat de open ruimte spaart, nabijheid en bereikbaarheid waardoor minder verplaatsingen nodig zijn, en de bescherming en versterking van het landschap.

Engageert jouw gemeente zich voor het klimaat? Tekent jouw gemeentebestuur op 18 oktober ook het klimaatengagement? Daarmee spreekt de bestuursploeg van jouw gemeente zich duidelijk uit dat ze zich inzet voor het klimaat, samen met de provincie, Haviland, Interleuven en vele andere Vlaams-Brabantse gemeenten. Dat kan op verschillende manieren, maar ook door in te stappen in het nieuwe Burgemeestersconvenant 2030. 60 Vlaams-Brabantse burgemeesters ondertekenden enkele jaren geleden het eerste Burgemeestersconvenant na een oproep van de provincie. Daarmee beloofden ze om de CO2-uitstoot op hun grondgebied tegen 2020 met minstens 20% terug te dringen. Het Burgemeestersconvenant 2030 gaat een stapje verder: de CO2uitstoot moet tegen 2030 met 40% dalen én er moeten maatregelen komen die ons moeten aanpassen aan de klimaatverandering (adaptatie). Elke gemeente kan op haar eigen tempo instappen en krijgt na de ondertekening twee jaar de tijd om een actieplan in te dienen: het SECAP of Sustainable Energy and Climate Action Plan. De provinciale experts helpen de gemeenten daar graag bij.

Wat vind jij van ons ruimtelijke beleid? Dat willen we graag weten. Daarom neemt de provincie in het najaar van 2019 de tijd om de inwoners en de lokale besturen te informeren en consulteren. www.ruimtevoorvlaamsbrabant.be

Aankoop voor overstromingsgebied Tieltse Motte Om de kans op wateroverlast voor de bewoners van het Hazenpad in Tielt-Winge te verminderen, koopt de provincie een perceel van 1.226m² langs de Tieltse Motte. Dat besliste de provincieraad. De aankoop past in de inrichting van een gecontroleerd overstromingsgebied dat ruim 8.000m³ water zal kunnen bergen.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


Betaalbaar wonen in Overijse Dertig betaalbare appartementen in het hart van Overijse. Voor sociale huurders, mensen met een beperking en huurders met een band met de streek. Dat is het project Groothuys. Het autonoom provinciebedrijf Vlabinvest en de gemeente Overijse hebben daarvoor twee woningen en een park in het hart van de gemeente gekocht, vlak aan de kerk. Een beschermd dorpsgezicht dat nu samen met de sociale huismaatschappij Elk zijn Huis en vzw De Kerselaar een nieuw leven krijgt. Het project zorgt niet alleen voor meer woongelegenheid maar ook voor meer groen. Het privépark wordt openbaar gemaakt en vormt samen met het OCMW-park een groene long in het centrum van het dorp. Een mooi voorbeeld van hoe Vlabinvest ervoor zorgt dat mensen met een klein tot middelgroot inkomen in hun buurt kunnen blijven wonen. De provincieraadscommissie Ruimte bracht in juni een werkbezoek aan project Groothuys. www.vlabinvest.be

Vijfde editie: Dag van de gemeenschapswacht De vijfde editie van de Dag van de gemeenschapswacht lokte op 27 september meer dan honderd gemeenschapswachten naar het PIVO in Asse. Ze konden er kiezen uit een groot aanbod aan praktijkgerichte workshops over fysieke en verbale agressie, alcohol en drugs, brandbestrijding, EHBO, omgaan met honden en zo meer. Ze wisselden er ervaringen uit met collega’s en staken nieuwe kennis en vaardigheden op. Een geslaagde editie!

Te huur: mobiele barrière die auto’s stopt De uitleendienst van de provincie Vlaams-Brabant werpt een barrière op. Letterlijk, voortaan kunnen gemeenten en politiezones mobiele barrières ontlenen die een rijdend voertuig kunnen stoppen. De ‘Pitagone F11’ is een flexibel, draagbaar systeem dat je snel en eenvoudig kan opzetten, zonder gereedschap. Een handiger alternatief voor betonblokken die doorgaans worden ingezet. De uitleendienst heeft 18 mobiele barrières ter beschikking. Het volledige pakket lenen kost 252 euro per week.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


VLMS-BRBNT KORT - 7

2019 Mysterieuze bossen: Hoeilaart 19 oktober

Nocturne in de Engelenburcht

Stap in Hoeilaart de geblindeerde bus op en vertrek mee naar een onbekende bestemming diep in het bos. Daar wacht je een bijzonder avontuur vol toffe opdrachten en een zinderende apotheose. Een avontuurlijke dag voor tieners.

Ga mee op wandeling door de Engelenburcht in Tildonk en luister naar de vertellingen in het donker, in de kloostertuin, in een kamertje, langs de Vaart. Overal komt de geschiedenis tot leven.

www.toerismevlaamsbrabant.be/bos

1, 3, 6, 8 en 10 november

www.toerismevlaamsbrabant.be/ agendatildonk

Houwaartse Wijnfeesten 9 november

Na de oogst, het feest! De Hagelandse wijnboeren laten je hun beste wijnen proeven op de jaarlijkse Houwaartse Wijnfeesten. In zaal Sint-Denijs in Houwaart. www.houwaartsewijngaard.be

Putteke Winter: Het Vinne 26 oktober

Een hartverwarmende winterwandeling met feeĂŤrieke vertellingen, mysterieuze figuren, muziek, animatie, lekkere proevertjes en sublieme vuurshows in Provinciedomein Het Vinne in Zoutleeuw. www.puttekewinter.be

Dag van het Brabants Trekpaard 20 oktober

Het Brabants Trekpaard is een springlevend stukje Vlaams-Brabants erfgoed. Wil je deze stoere kolos zelf eens aan het werk zien? Kom dan naar de Dag van het Brabants Trekpaard in Vollezele. www.brabantstrekpaard.be

Mysterieuze bossen: Tervuren 26 oktober

Wie heeft de opruimreuzen ontvoerd? Een mysterieuze zoektocht in Tervuren brengt je naar de bosfee, de bosdieren, een afvalboom en een echte reus. Een toffe bostocht voor kinderen. www.toerismevlaamsbrabant.be/bos

Vriend of vijand 15 november

VRT-journalist Rudi Vranckx verweeft zijn persoonlijke oorlogsverhalen en unieke beelden tussen de muziek van Bram Vermeulen. Een beklijvende voorstelling. www.toerismevlaamsbrabant.be/ agendatildonk

Mysterieuze bossen: Bertem 16 november

Waag je aan een spannende afvaart van de Dijle, net als de Vikingen in 891. Er zijn ook toffe vertelwandelingen te doen, met coole randanimatie, echt Vikingbier en een stoere Viking­ barbecue. Iedereen Toerist Tip! Om 16.30 uur vaart de extra toegankelijke tienzitkano af. www.toerismevlaamsbrabant.be/bos

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Putteke Winter: Halve Maan 7 december

Provinciedomein Halve Maan in Diest baadt in een sprookjesachtige sfeer vol licht en mysterie, met vuurperformers, vertellingen en spektakel. www.toerismevlaamsbrabant.be/bos


8 - #LIKEME

#LikeMe palmt het Gordelfestival in

ONZE KLASSIEKERS ZIJN HIP ’t Is weer voorbij die mooie zomer. Maar als de volle evenementenweide van het Provinciedomein Huizingen het nummer meezingt met de cast van de populaire Ketnetserie #LikeMe, lijkt de zomer nog lang niet voorbij.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


#LIKEME KORT -- 99

Antipestlabel voor PSBO De Sterretjes De nieuwe leerlinge Caro krijgt het aanvankelijk hard te verduren op school. Vooral Camile gedraagt zich als een feeks. Maar de Ketnetreeks #LikeMe toont ook dat de pester niet altijd zomaar een bullebak is. De cast doet graag mee aan de jaarlijkse Move tegen pesten van Ketnet. Pestvrije scholen? Daar werkt ook de provincie aan in haar scholen. PSBO De Sterretjes in Tienen is sinds dit schooljaar zelfs een KiVa-school. KiVa is een wetenschappelijk antipestprogramma voor basisscholen dat het welbevinden voor de leerlingen flink verbetert. www.kivaschool.be

Nederlandstalig muzikaal erfgoed in een hip kleedje. Als dat geen Vlaams karakter toont?

Een stralende zon, de mooiste wandelingen en fietstochten, toffe kinderanimatie en veel muziek. Het Gordelfestival was de perfecte afsluiter van de zomervakantie, en voor de 28.000 deelnemers een bijzondere kennismaking met de Groene Gordel en de Vlaamse Rand rond Brussel. Dat was zeker zo voor Pommelien Thijs, Maksim Stojanac, Camille d’Hont, Joey Kwan, en Francisco Schuster. Nooit van gehoord? Dan zeker wel van Caro, Vince, Camile, Kyona en Yemi van #LikeMe. Hun optreden voor enkele duizenden dolenthousiaste kinderen – én ouders! – was het muzikale hoogtepunt van de dag. Met Nederlandstalige nummers die in ons collectieve geheugen zitten in een strak en hip nieuw kleedje.

Als dat geen Vlaams karakter toont? ‘Met dat opgefriste Vlaamse erfgoed de kinderen entertainen, dat is toch super?’, vindt Pommelien ‘Caro’ Thijs. ‘Een liedje in het Nederlands spreekt iedereen aan, iedereen kan meezingen.’

Zingen in de klas Echt iedereen, ook kinderen die het Nederlands niet als moedertaal hebben. En in Vlaams-Brabant zijn er dat veel: één op vier leerlingen van de lagere school. Muziek kan hen helpen. ‘Van leerkrachten weten we dat ze onze liedjes gebruiken om anderstalige leerlingen onze taal te leren. Ook mijn mama doet dat, zij is zelf leerkracht Nederlands voor anderstaligen. Door samen Nederlands te zingen, leer je

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

veel van een taal en ook een beetje van de cultuur.’

“Geweldige muziek” Maksim Stojanac – de coole Vince in de reeks – weet als geen ander hoe belangrijk een taal is. ‘Thuis spreken we Russisch en Servisch’, vertelt hij. ‘Ik leerde de Nederlandse taal door te praten met andere kinderen en in de school. De Nederlandstalige liedjes die we nu zingen, kende ik niet van thuis uit. Ik was verrast te ontdekken dat een klein land zoveel geweldige muziek te bieden heeft. Muziek is emotie, steun en rust. Dat komt nog beter tot uiting in je eigen taal.’’


10 - RENOVEREN

Dubbel glas

Elektriciteitinstallatie

1

2

Met begeleiding en financiële hulp

DUURZAAM RENOVEREN ZONDER KOPZORGEN De wirwar van elektriciteitskabels op de vloer maakte plaats voor voldoende stopcontacten tegen de muur. De gammele ladder naar de zolderkamer is nu een stevige, houten trap. En straks gaan ook alle oude ramen eruit. Het huis van Yvan (54) en Sandra (47) in TieltWinge wordt een stuk veiliger en energievriendelijker.

Een hele investering, maar daar hoeven Yvan en Sandra zich vandaag geen zorgen over te maken. De provincie Vlaams-Brabant maakt het ook voor mensen met een laag inkomen mogelijk om te investeren in woonkwaliteit en energiebesparende maatregelen. Ze worden ondersteund door een renovatiebegeleider van de provincie en een

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

3

Houten draaitrap

investeringsbudget van 30.000 euro. ‘Via subsidieretentie’, legt renovatiebegeleider Anja Van Horebeek uit. ‘Dat betekent dat ze ons de kosten van de werken pas moeten terugbetalen als het huis van eigenaar verandert. Intussen besparen ze flink wat op hun energierekening.’ Het project ging in 2017 van start in 15 woningen in Tienen en Halle. Vorig jaar waren er dat al 55 in 7 gemeenten. Ook dit jaar breidt de provincie het initiatief nog verder uit.

Wegwijs maken Voor Yvan en Sandra is de hulp heel welkom. Na een ongeval met een heftruck sukkelt Yvan met zijn gewrichten. Ook Sandra is thuis om medische redenen. Met twee opgroeiende dochters in huis, werd het financieel moeilijk om de noodzakelijke investeringen in


RENOVEREN - 11

Slim en duurzaam (ver)bouwen Heb je bouw- of 1 verbouwplannen? Ook als je niet aan de voorwaarden voor dit project voldoet, helpt de provincie je een heel eind op weg.

2

Vraag je duurzaam bouwadvies Adviseurs van het Steunpunt Duurzaam Bouwen geven je deskundig advies op maat, op basis van je plannen of jouw concrete situatie. Een huisbezoek kost je amper 50 euro of zelfs helemaal niets, afhankelijk van de gemeente waarin je woont.

‘Wij ontzorgen de mensen en maken ze wegwijs in de administratie en premies ’

steunpuntdubo@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be/bouwadvies

Begeleiding van de BENovatiecoach 3

hun huis te doen. De elektriciteitsinstallatie raakte verouderd en onveilig, om de zolderkamer te bereiken moesten ze via een smalle ladder, en de oude ramen hielden de winterkou amper buiten. ‘De financiële hulp maakte de renovatie mogelijk, maar het was vooral de begeleiding van renovatiecoach Anja die het ons gemakkelijker maakte’, zegt Yvan. ‘Ze maakte ons wegwijs in de administratie en premies, ze contacteerde aannemers en vergeleek samen met ons de prijzen, en ze volgde de werken op. Zo bespaarde ze ons een hoop kopzorgen.’

‘Wij ontzorgen’ ‘Ook dat is onze taak, wij ontzorgen de mensen’, vult renovatiebegeleider Anja aan. Niet iedereen kan beroep doen op de renovatiebegeleiding. De kandidaten

ondergaan eerst een sociaal onderzoek – er zijn onder meer inkomensvoorwaarden – en dan een technische screening van de woning. ‘Voor de screening doen we beroep op de expertise van het Provinciaal Steunpunt Duurzaam Bouwen. Bij de renovatie is vooral de veiligheid van de woning en de woonkwaliteit belangrijk, pas dan de energiezuinigheid.’

Leerlingen PISO helpen mee De provincie doet zoveel mogelijk beroep op lokale aannemers. Ook de leerlingen van de provinciale school PISO in Tienen worden ingeschakeld. Voor hen zijn de renovatieprojecten een kans om praktijkervaring op te doen.

Wil je naast advies ook verdere ontzorging en begeleiding bij het volledige traject van jouw energierenovatie? Doe dan beroep op een BENovatiecoach. Hij garandeert je de juiste aanpak en minder kopzorgen.  ww.vlaamsbrabant.be/ w energierenovatie

Voordelige groeps­ aankopen, nu ook van warmtepompen Dak- of muurisolatie plaatsen? Investeren in zonnepanelen of isolerende beglazing? De provincie organiseert groepsaankopen aan scherpe prijzen, met betrouwbare aannemers en aan hoge kwaliteit. Vanaf dit najaar kan je ook een warmtepomp in groepsaankoop aanschaffen. Een warmtepomp haalt warmte uit natuurlijke bronnen, heeft een laag energieverbruik en stoot weinig CO2 uit.  ww.vlaamsbrabant.be/ w warmtepompen

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


12 - SPECIAL ONDERWIJS

In de kinderopvang, de bib, thuis, op school

NEDERLANDS LEREN VAN JONGS AF AAN EĂŠn op vier leerlingen in het lager onderwijs in Vlaams-Brabant spreekt thuis geen Nederlands. En in de kleuterschool zijn er dat nog meer. Dat maakt het niet gemakkelijk voor de leerling, voor de leerkracht ĂŠn voor de ouders. Ze kunnen allemaal een duwtje gebruiken.

NEDERLANDS NIET ALS THUISTAAL

29,5% kleuters

25,1%

kinderen in het lager onderwijs

412

20,6%

kinderen van het secundair onderwijs

OKAN - leerlingen

11

scholen met OKAN - klassen Dit zijn de hoogste percentages van alle Vlaamse provincies

OKAN = OnthaalKlas voor Anderstalige Nieuwkomers

Bron: provincies.incijfers.be cijfers uit het schooljaar 2017-2018

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

In de kinderopvang Een taal leren, daar kan je niet vroeg genoeg mee beginnen. In de kinderopvang, bijvoorbeeld. De provincie Vlaams-Brabant werkte samen met het Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven) een gratis begeleidingstraject uit voor kinderbegeleiders. De medewerkers van zeven kinderdagverblijven en een dienst voor onthaalouders in de Vlaamse Rand worden gecoacht en leren hoe ze het Nederlands kunnen stimuleren bij de anderstalige peutertjes. Zo zijn ze klaar voor het kleuteronderwijs.


SPECIAL ONDERWIJS - 13

Meer weten? Wil je een Taalpunt in je bibliotheek? Of voorleesouders voor taalzwakke kinderen? Of wil jouw school of vereniging een taalproject voor anderstaligen uitwerken? De cel Vlaams karakter van de provincie Vlaams-Brabant helpt je daarbij. vlaamskarakter@vlaamsbrabant.be

Liedjes zingen, boekjes lezen, verhalen vertellen… En dat in het Nederlands in een Franstalig kinderdagverblijf. Het proefproject in Overijse en SintGenesius-Rode vorig jaar was zo’n succes dat het dit jaar verlengd wordt in twee andere Franstalige kinderdagverblijven. Samen met de vzw Taaltroubadours en vrijwilligers.

langs de basisscholen. Hun repertoire? De Vlaamse kinderliedjes. De echte klassiekers, van Alle eendjes zwemmen in het water tot Hoedje van papier. Met een zangboekje en lesmateriaal kunnen de leerkrachten nadien zelf aan de slag zodat hun klas helemaal klaar is voor het grote scholenzangfeest op einde van het schooljaar.

Meezingen met Vlaamse kinderliedjes

Ook een goed taalidee? Vraag je subsidie.

De muzikanten van het kleinkunstencentrum ’t Smiske in Asse gaan op tournee

Het scholenzangproject van ’t Smiske kon groeien met de steun van de

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

provincie, die een subsidiepotje heeft voor taalstimulerende projecten. Verenigingen, gemeentebesturen of scholen kunnen een subsidie aanvragen. Die dekt tot 80% van de uitgaven, met een maximum van 15.000 euro.

Voorlezen aan huis Vrijwilligers die bij anderstalige en/of kwetsbare kinderen thuis gaan voorlezen. Dat is het project Boekenstoet. Tien keer komen ze langs, en één keer nemen ze hun voorleeskind mee voor een bezoek aan de bibliotheek en een lokale


14 - SPECIAL ONDERWIJS

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


SPECIAL ONDERWIJS - 15

‘OKAN? Dat staat voor OnthaalKlas voor Anderstalige Nieuwkomers. Een houvast voor de jongere én de leerkracht van hun nieuwe school’

vrijetijdsactiviteit. De provincie helpt elk jaar vijf gemeenten op weg en zorgt voor een draaiboek, promotiemateriaal en vorming. Met Boekenstoet wil ze het Nederlands spelenderwijs binnenbrengen in de huiskamer en voorleesplezier overbrengen naar de kinderen én hun ouders. De voorlezers vormen ook een brugfiguur naar het lokale vrijetijdsaanbod. Ondertussen stapten er al een 20-tal gemeenten mee in het project.

Een taalbad in de OKAN-school OKAN? Dat staat voor OnthaalKlas voor Anderstalige Nieuwkomers. Hier krijgen jongeren (12-18 jaar) die nieuw zijn in ons land en thuis geen Nederlands spreken, intensieve Nederlandse les. Het traject duurt meestal 1 jaar of tot het OKAN-team merkt dat een leerling klaar is om in het reguliere onderwijs verder te studeren. In Vlaams-Brabant zijn er elf scholen met een OKAN-aanbod. De provincie brengt alle coördinatoren van deze OKAN-teams twee keer per semester samen om te overleggen over de aanpak. Om de nieuwkomers ook na het OKAN-traject te helpen, werd tijdens deze bijeenkomsten een nuttige gids gemaakt. Handige stappenplannen helpen de jongeren studeren, schema’s maken, examens voorbereiden en zo meer. Een houvast voor de jongere én de leerkracht van hun nieuwe school.

Inburgering en vzw ‘de Rand’. De campagne zet het aanbod van de Centra voor Volwassenenonderwijs (CVO) en voor Basiseducatie (CBE) in de kijker.

Een Taalpunt Nederlands in de bib In 37 bibliotheken van Vlaams-Brabant vind je ze vandaag, de Taalpunten Nederlands. Een plek in de bib met leesboeken van verschillende niveaus, oefenboeken, taalspelletjes en meer hulpmiddelen om zelfstandig Nederlands te leren. Vaak groeien er nieuwe initiatieven uit, zoals voorleesmomenten of leessessies.

Met vzw ‘de Rand’ als partner Al sinds 1996 ondersteunt vzw ‘de Rand’ het Nederlandstalig karakter van de Vlaamse Rand. Dat doet de vereniging via de zeven gemeenschapscentra – eentje in elk van de zes faciliteitengemeenten en in Jezus-Eik – maar ook met steun aan het Vlaamse verenigingsleven, jeugd- en sportwerking, cultuurprojecten, taalpromotie met babycafés, Café Combinne, workshops, meezingsessies en veel meer. De provincie stond mee aan de wieg en financiert de werking samen met de Vlaamse overheid. www.infonl.be

Nederlands leren, simple comme bonjour Twee keer per jaar – in januari en augustus - voert de provincie VlaamsBrabant een campagne om taallessen Nederlands te promoten. Samen met het Agentschap Integratie en

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Duurzame schoolmobiliteit met Dr. Mobi Werkt jouw school aan verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit? Wil je schoolfietsen kopen of de schoolomgeving veiliger maken? Vergeet dan de hulp van Dr. Mobi niet in te roepen. De Mobi-begeleiders van de provincie helpen de school op weg en geven advies op maat. Is je plan helemaal uitgewerkt? Dan helpen de begeleiders je graag bij de voorbereiding van het subsidiedossier. De provincie subsidieert immers tot 80% van de kosten van het mobiliteitsproject. Die subsidie kan oplopen tot 5.000 euro per vestiging per jaar. Als tegenprestatie moet de school wel ouders en leerlingen warm maken voor duurzaam en veilig schoolpendelen. Je subsidieaanvraag indienen kan tot 31 oktober 2019, maak er dus nog snel werk van. www.vlaamsbrabant.be/drmobi

Natuur op school Of je nu een groene speelplaats of een schoolmoestuin inricht, meer groen op school is altijd een goed idee. De MOS-begeleider van de provincie helpt je graag op weg en als je natuurproject op de rails staat, krijg je er een subsidie bovenop. De subsidie geldt voor zowel kleuter-, lager, secundair als hoger onderwijs. De toegekende subsidie bedraagt maximaal 10.000 euro per project, per vestigingsplaats en per jaar, en dit voor 80%. www.vlaamsbrabant.be/natuuropschool


16 - KERKHOF

Waardevol erfgoed op begraafplaatsen

LEVEN OP HET KERKHOF

Christus’ kruis is weer wat mooier om te dragen op de begraafplaats van Zichem. De Monumentenploeg van IGO legt er de laatste hand aan een fikse herwaardering van de bijzondere graven en waardevol funerair erfgoed. De afgebladerde verf komt helemaal los als Marc en Martin de zandstraler zijn werk laat doen. Straks krijgt de sokkel nog een nieuwe laag witte krijtverf en waakt het zeven meter hoge calvariekruis als nieuw over de begraafplaats van Zichem. De twee medewerkers van de intergemeentelijke samenwerking IGO leveren knap werk, vindt teamverantwoordelijke Filip Haesen. ‘Het kruis was er niet al te best aan toe’, vertelt Filip. ‘Zie je die vlam bovenaan? Die was helemaal afgebroken. Maar

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

het kan erger, op de begraafplaats van Messelbroek was Christus zelf toegetakeld. Zijn lendendoek was stuk, die heb ik netjes hersteld.’Daar is Filip de geknipte man voor: hij komt uit een familie van steenhouwers en kan uren vertellen over hoe je een graf opknapt.

De monumentenploeg Veertig graven heeft de monumentenploeg van IGO in Zichem aangepakt. Grauwe bronzen beeldjes kregen een


KERKHOF - 17

‘Vroeger werden de zwartwit foto’s in porselein gebakken. Niet altijd even goed, waardoor de afbeelding stilaan vergaat’, weet Filip. ‘Daar kunnen we niet veel meer aan doen.’

laag boenwas, gebarsten grafstenen werden gelijmd en scheefgezakte zerken rechtgezet.

De spiegel van het dorp De experts van Monumentenwacht Vlaams-Brabant inspecteerden de waardevolle graftekens en bezorgden de stad een lijst met aanbevelingen voor het behoud en verder beheer. In 2017 werd de hele begraafplaats door de deputatie trouwens als waardevol, niet-beschermd erfgoed erkend. Want net als in andere landelijke dorpen is de begraafplaats de spiegel van de lokale geschiedenis. De grafstenen vertellen verhalen van mensen en families, van architectuur en kunstgeschiedenis. ‘Zie je dit Jezusbeeld?’, wijst Filip naar een opgeknapte zerk. ‘Hoe hoekig en strak Jezus wordt afgebeeld? Zo

zag hij er in de jaren ’40 en ’50 uit. Later zou hij een ronder gezicht krijgen, meer westers. Ook de afbeelding van Christus volgt modetrends.’

Grafkunst Sommige kruisbeelden zijn echte pareltjes. ‘Dit beeld hier is werk van de bekende Vlaams-Brabantse kunstenaar Rik Poot. In zijn beginjaren maakte hij veel bronzen grafelementen. Uit financiële noodzaak. Hij maakte zelfs Mariabeelden met het gezicht van de overledene.’ Dat was toen zekerder dan een foto, want nogal wat foto’s van oude graven zijn niet meer te herkennen. ‘Vroeger werden de zwartwit foto’s in porselein gebakken. Niet altijd even goed, waardoor de afbeelding stilaan vergaat’, weet Filip. ‘Daar kunnen we niet veel meer aan doen.’

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Met de hulp van de provincie De monumentenploeg van IGO neemt niet alleen de waardevolle graven en ander funerair erfgoed op de begraafplaats van Zichem onder handen, maar ook op de begraafplaatsen van Keiberg, Schoonderbuken en Messelbroek. De stad ScherpenheuvelZichem kan daarbij als opdrachtgever rekenen op het advies en de financiële steun van de provincie en de expertise van Monumentenwacht Vlaams-Brabant. Ook in jouw gemeente helpt de provincie Vlaams-Brabant het waardevolle (funerair) niet-beschermde erfgoed te koesteren. www.vlaamsbrabant.be/erfgoed


18 - WATERBELEID

Tijdens de jaarlijkse ruiming worden het zwerfvuil, takken en andere hindernissen uit de waterlopen gehaald.

Geen overlast bij stevig regenweer

HOE HOUDEN WE HET DROOG?

Slibruiming gebeurt enkel bij noodzaak, na onderzoek.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


WATERBELEID - 19

Modderstromen en straten die blank staan. Als de weerman hevige najaarsstormen voorspelt, houden heel wat inwoners hun hart vast en zijn ze in de weer met zandzakjes. Hoe zorgt de provincie ervoor dat onze voeten droog blijven? En dat de modder op onze velden niet voor overlast zorgt bij stevig regenweer? Slim onderhoud van onze waterlopen De provincie beheert ruim 1.400 kilometer beken – waterlopen van tweede categorie – op haar grondgebied. Het onderhoud is een heel karwei: tijdens de jaarlijkse ruiming halen we zwerfvuil, takken en andere hindernissen uit de waterlopen en maaien we taluds en bodembegroeiing. De omgeving speelt daarbij een rol: een beek in natuur- of landbouwgebied vergt een andere aanpak dan een beek tussen woningen. Daar wordt het beheer extra opgevolgd om het risico op wateroverlast te beperken.

Ruimte maken voor water

Buffergracht

Water zoekt altijd een weg, maar als onze beken overstromen, doen ze dat maar best waar het water geen schade berokkent en rustig de tijd krijgt om in de bodem te dringen. Niet overal is voldoende ruimte voor water. Via gecontroleerde overstromingsgebieden willen we huizen en wijken beschermen tegen wateroverlast. De provincie heeft nog maar net de capaciteit van het gecontroleerde overstromingsgebied Nekkerbos in Grimbergen uitgebreid met 10.000 kubieke meter. Daarvoor bouwde ze een nieuwe dijk van twee meter hoog en kocht ze 1.415 vierkante meter aan percelen aan. Een overstromingsgebied inrichten gebeurt niet zomaar, daar gaat een grondige analyse van de knelpunten aan vooraf. De beschikbare ruimte én het reliëf worden optimaal benut zodat we zo weinig mogelijk dijken moeten bouwen.

Peilmeters waken over de waterstand Werken de overstromingsgebieden optimaal? Wanneer dreigt overstromingsgevaar? Om hierop een antwoord te krijgen, installeerde de provincie 51 automatische peilmeters die de waterstand Erosiepoel

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

van onze beken continue in de gaten houden. Deze peilmeters maken deel uit van het meetnet van de Vlaamse Milieumaatschappij. Ook jij kan de stand van het water raadplegen op www.waterinfo.be.

Dammen, grachten en poelen tegen erosie Met houthakseldammen, buffergrachten en erosiepoelen voorkom je dat afstromend water en modder van velden voor overlast zorgen. Vooral in het glooiende zuiden van Vlaams-Brabant zijn de velden daar gevoelig voor. Gemeentebesturen die dergelijke kleinschalige erosiebestrijdingsmaatregelen nemen, krijgen daarvoor financiële steun van de provincie. Tot nu toe leverde dat bijna 3 kilometer plantaardige dammen, 34 erosiepoelen en 15 buffergrachten op. De provinciale erosiecoördinatoren ondersteunen de gemeentebesturen bij de opmaak en de uitvoering van hun gemeentelijk erosiebestrijdingsplan.

Wapen je huis tegen water Soms is het niet mogelijk om een gecontroleerd overstromingsgebied in te richten of volstaat erosiebestrijding niet. Inwoners van vijf gemeenten krijgen van de provincie financiële steun als ze zelf preventie maatregelen nemen, zoals het plaatsen van terugslagkleppen of waterdichte schotten, om hun woning te beschermen. Het gaat om Sint-Pieters-Leeuw, Beersel, Sint-Genesius-Rode, Aarschot en Linter. Eigenaars of huurders die hun gebouw waterproof maken, kunnen daarvoor subsidie ontvangen.


20 - WATERBELEID

IK WAAK OVER ONS WATER

Joni Schwaenen werkt bij de provincie Vlaams-Brabant als bekkeningenieur in het Dijlebekken. Hij adviseert nieuwe bouwprojecten over de watertoets, begeleidt grote rioleringsdossiers en zorgt voor een doordachte waterafvoer via de beken en rivieren waarvoor de provincie bevoegd is. “Snelle waterafvoer is daarom niet altijd slim. Zoals hier, in de Weesbeek. Het water krijgt tijd en ruimte als de beek door natuurgebied vloeit. Daar maaien of ruimen we liefst zo weinig mogelijk. Maar dat is anders in de woonwijken,

daar vindt het water maar beter snel zijn weg. Bij ons waterbeheer krijgen we soms de hulp van bevers. Een beverdam op de juiste plaats houdt het water waar we het graag hebben en geeft het tijd om rustig weg te trekken. Als de bever een voor de mens ongelukkige locatie uitkiest, moeten we wel ingrijpen. En de diertjes zijn nogal honkvast.�

Zwerfvuil en slib Ook zwerfvuil verwijderen hoort bij de job. Slibruiming gebeurt enkel bij

"Ik maak het verschil tussen droge en natte voeten."

Beverdam aan de monding van de Weisetterbeek in de Weesbeek.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


WATERBELEID - 21

noodzaak, na onderzoek. Voorbij de samenvloeiing met de Weisetterbeek vloeit de Weesbeek in Boortmeerbeek onder het kanaal Leuven-Dijle via een oude constructie. “Een gevoelig punt omdat slib en zwerfvuil er al eens durven ophopen en het water stremmen, met risico op wateroverlast tot gevolg. Eén keer per jaar ruimen we het slib, en drie tot vier keer per jaar het opgehoopte zwerfvuil.” Joni maakt het verschil tussen droge en natte voeten. Ook op zoek naar een

job waar je het verschil kan maken? Misschien is werken bij de provincie Vlaams-Brabant iets voor jou. www.vlaamsbrabant.be/ vacatures

GEEN HOOGBOUW VOOR DE BEVER Een beverfamilie voelt zich helemaal thuis in de buurt van de Vijversbeek in Tremelo. Het diertje was lange tijd niet terug te vinden in Vlaanderen, maar nu duiken er opnieuw flink wat beverfamilies op in onze rivieren en beken. Goed nieuws voor deze beschermde diersoort, maar wat als het diertje zijn dam op een ongelukkige plaats bouwt? Zoals hier in Tremelo. De beverdam houdt het water op zodat het waterbufferbekken wat verderop aan de Kruisstraat niet meer functioneert bij hevige regenval. Het waterpeil in het gebied van de Vijversbeek wordt dan te hoog waardoor de huizen in de buurt bedreigd worden. Samen met Natuurpunt en de gemeente Tremelo werkte de provincie een plan uit: de dam wordt niet weggenomen maar wel verlaagd zodat er toch genoeg water kan doorstromen én de toegang tot de burcht onder water blijft. Zo kan de bever, een koesterbuur van Tremelo, lustig blijven bouwen. Alleen niet te hoog.

Beverdam in Tremelo.

Meer weten? www.vlaamsbrabant.be/water www.waterinfo.be

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


22 - GROENE ENERGIE

Jong en energiek

KLIMAKKERS: DE WERELD REDDEN BEGINT IN HET PAJOTTENLAND Ben je tussen 17 en 28 jaar en vind je ons klimaat belangrijk? Wil je nadenken over heel praktische energieoplossingen voor morgen? Neem dan deel aan Klimakkers in Halle, een vierdaags bootcamp waar je samen met andere jongeren oplossingen zoekt om over te schakelen naar meer duurzame energie.

‘De klimaatmarsen maakten duidelijk dat jongeren zich zorgen maken om het klimaat. Maar wat kunnen ze zelf veranderen?’, zegt Hannes Van Gansen. De jongeman studeerde af als master in het milieu- en preventiemanagement en wil jongeren een stem geven in hun eigen toekomst. ‘Met echte, concrete projecten in hun eigen buurt kunnen ze een verschil maken.’ Hij legde zijn idee voor aan PajoPower, een burgercoöperatie van inwoners uit het Pajottenland en de Zennevallei die zich toelegt op hernieuwbare energie. De stad Halle, de provincie VlaamsBrabant en heel wat partners die werken rond duurzame energie schaarden zich achter het project Klimakkers.

Vier creatieve dagen Een bootcamp, legt Hannes uit. Zonder driloefeningen, maar wel een echte onderdompeling in het energiethema. ‘Vier intensieve dagen met bedrijfsbezoeken, inspirerende gesprekken met experts en creatieve gedachtenuitwisselingen. Met al die opgedane kennis gaan de jongeren zelf aan de slag en tekenen ze hun eigen ideeën uit voor concrete projecten hier in het Pajottenland.

Haalbare projecten rond energieverbruik, -efficiëntie of -productie. En ze doen niet alleen nieuwe inzichten op: via de contacten met experts bouwen ze hun netwerk uit en werken ze aan hun eigen toekomst. Om dan op hun beurt jongeren te inspireren.’

Opgewekt Pajottenland Met Klimakkers zoeken jongeren een antwoord op de uitdagingen van de klimaatverandering in het Pajottenland, en dat is exact wat Opgewekt Pajottenland ook doet. De provincie trekt de kar van dit strategisch project en gaat samen met PajoPower vzw, Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei en tien gemeenten op zoek naar de ideale, duurzame energiemix in dat mooie Pajotse landschap. Wind? Zon? Biomassa? Welke hernieuwbare energieoplossingen kunnen het landschap nog versterken en de leefbaarheid in de dorpen verbeteren? Via Klimakkers worden ook de jongeren betrokken bij de toekomst van de hele regio.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Klimakkers • Voor jongeren van 17 tot 28 jaar. • Van 31 oktober tot 3 november. • In JC De Kazerne in Halle. • Schrijf je snel in op de site! www.klimakkers.be


GROENE ENERGIE - 23

‘De klimaatmarsen maakten duidelijk dat jongeren zich zorgen maken om het klimaat. Maar wat kunnen ze zelf veranderen?’

Hulp voor jouw klimaatproject? Klimakkers kan als duurzaam klimaatproject rekenen op steun en een subsidie van de provincie Vlaams-Brabant. Heb jij ook een duurzaam milieu- of klimaatproject? Dat bijdraagt aan de ambitie van de provincie om klimaatneutraal te worden? Vraag dan zeker je subsidie vlaamsbrabant.be/klimaatsubsidie

Meer weten? Het strategisch project Opgewekt Pajottenland loopt drie jaar (2019-2021). www.vlaamsbrabant.be/opgewektpajottenland

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


24 - FIETSSNELWEGEN

Bouwen aan een netwerk van fietssnelwegen

WEGENWERKEN ZONDER FILES ANTWERPEN LIER

HERENTALS

MEC HELEN

104 106 LONDERZEEL

DENDERMONDE

44

26 AARSC HOT

27

28

OPWIJ K

AALST

23

ZEMST

MEISE

BOORTMEERBEEK

221

25 TIELT-WINGE

VILVOORDE

WEMMEL

220

ASSE

F

F

213

RO

RO

LIEDEKERKE

211 LEUVEN DILBEEK

202

203

BRUSSEL

209

29

24 TERVUREN

TIENEN

204 OVERIJS E

206

208 207

200

205

SINTGENESIUSRODE

HO EILAART

NAMEN

HALLE

CHARLEROI

Een fietssnelweg brengt je vlot, veilig en comfortabel naar school, het werk of waar je moet zijn. Je komt toe met een beter humeur én gezondheid. Natuurlijk bouwt de provincie Vlaams-Brabant hard mee aan dit netwerk van fietssnelwegen. En zelfs tijdens de werken zijn er geen files. Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Meer weten? Schrijf je in op de nieuwsbrief Fiets en blijf op de hoogte van infomomenten, werken, omleidingen en studies. www.vlaamsbrabant.be/nieuwsbrieven www.fietssnelwegen.be www.facebook.be/fietssnelwegen


FIETSSNELWEGEN BUURTBATTERIJ ARBEIDSZORG -- 25 25

HALLE - BRUSSEL

LEOPOLDSBURG

77

Zet je fiets veilig in de fietskluis

Studie voorontwerp is klaar

Met de fiets naar de bushalte of het station? Dan stal je je tweewieler het liefst veilig, toch? In een overdekte en afgesloten fietskluis, bijvoorbeeld. In Drogenbos kwamen er vijf kluizen in de buurt van een trein-, bus- of tramhalte. In elke kluis kunnen vijf fietsen. Ook in Beersel en Sint-Pieters-Leeuw komen telkens vijf kluizen. Je kan een plaatsje huren via de gemeente. Verspreid over de drie gemeenten komen ook nog zeven openbare fietspompen.

Het voorontwerp voor het traject tussen het station van Sint-Martens-Bodegem tot het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is klaar. Kom naar de infoavond op 29 oktober (17-20 uur) in CC Westrand in Dilbeek. De plannen zijn er ook in te kijken van 23 oktober t.e.m. 9 november.

Bouwheer: Drogenbos, Beersel, Sint-Pieters-Leeuw. Bijdrage provincie VlaamsBrabant: 50.000 euro.

DIEST

9 HASSELT

HALLE - BRUSSEL Meer plaats langs het Kanaal Dit najaar start de verbreding van het jaagpad langs het Kanaal Brussel-Charleroi tussen Lot en de grens met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De werken verlopen gefaseerd tot in 2020. Ook de kruispunten worden aangepakt en veiliger gemaakt voor de fietser.

22

ZOUTLEEUW

21

SINT-TRUIDEN

GENT - BRUSSEL

Bouwheren: Vlaamse Waterweg, Halle; Beersel en Sint-PietersLeeuw. Bijdrage provincie VlaamsBrabant: 1,4 miljoen euro.

LEUVEN - AARSCHOT LEUVEN - BRUSSEL Sneller en veiliger door de fietstunnel De fietstunnel onder de brug van de Kouterstraat in Erps-Kwerps is klaar. Daardoor hoeven de fietsers het autoverkeer niet meer te kruisen. Aan een tweede tunnel onder de brug van de Zavelstraat even verderop wordt nog gewerkt. Er kwam met Europese steun (Interreg) ook nieuwe signalisatie die speedpedelecs over het hele traject toelaat.

Studie Leuven - Holsbeek De studie van het fietstraject tussen Leuven en Holsbeek zit in een laatste fase. Weldra volgt er een infomoment voor geĂŻnteresseerden en omwonenden.

Bouwheer: Kortenberg. Bijdrage provincie VlaamsBrabant: 1,5 miljoen euro.

LEUVEN - TIENEN De Tiensesteenweg onderdoor Dankzij een nieuwe fietstunnel onder de Tiensesteenweg in Leuven hoeven de fietsers binnenkort het drukke autoverkeer niet meer te kruisen. Er verrijst ook een nieuw fietspad langs de spoorlijn tussen de Tiensesteenweg en de Adjudant Harboorstraat. Bouwheer: stad Leuven. Bijdrage provincie VlaamsBrabant: 1,2 miljoen euro.

SINT-GENESIUS-RODE BRUSSEL Langs het spoor tussen Brussel en Waterloo Samen met de verbreding van de spoorlijn Brussel-Waterloo, bekijkt een studie de mogelijkheid om een fietssnelweg aan te leggen langs de sporen.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

ANTWERPEN - BRUSSEL Een nieuw traject Nu de jaagpaden langs de Zenne in Zemst verbreed zijn, volgt de aanleg van een nieuw fietstraject van de Heidestraat tot de brug over de E19. De werken duren tot begin 2020. Bouwheer: Zemst. Bijdrage provincie VlaamsBrabant: 0,4 miljoen euro.

DENDERLEEUW - BRUSSEL Led-verlichting Langs het hele traject komt energiezuinige led-verlichting. De provincie zal in het najaar ook een studie opstarten om de kruispunten met autowegen te verbeteren.


26 - FAVORIET PLEKJE

VLOOYBERGTOREN Het favoriete plekje van Sylvia Pelicaen.

Wat is jouw mooiste plekje van Vlaams-Brabant? Proficiat Syvlia, je wint met jouw favoriete plekje een gulle mand streekproducten. Wil je ook verrast worden met een mooie prijs? Mail ons dan jouw favoriete plek met een woordje uitleg bij. info@vlaamsbrabant.be

Sylvia Pelicaen

Als een trap naar nergens stijgt de roestbruine Vlooybergtoren uit boven de Vlooyberg in Tielt-Winge. Roestbruin, net als de ijzerzandstenen heuvels van het Hageland. Het uitzicht helemaal boven is fenomenaal, vindt Sylvia.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Fenomenaal uitzicht “Drie jaar geleden ben ik van Kessel-Lo naar Tielt-Winge verhuisd. Toen heb ik de Vlooybergtoren ontdekt en ik was er meteen door gefascineerd. Lang voor de toren wereldberoemd werd in Vlaanderen dankzij de televisiereeks Callboys. Toen de toren vorig jaar vernield werd door vandalen, was ik kwaad. Hoe kunnen mensen dit toch doen? Want de trap is een stukje van onze streek waar we allemaal fier op zijn. Gelukkig verrees de trap weer als nieuw, onze onverwoestbare Vlooybergtoren!�


LEZERSVRAAG - 27

VRAAG VAN DE LEZER Stel jouw vraag aan de provincie Heb jij ook een prangende vraag waarbij de provincie je kan helpen? Contacteer ons dan via: info@vlaamsbrabant.be Provincie Vlaams-Brabant, Communicatiedienst Provincieplein 1, 3010 Leuven

Wat doe ik met een gewond dier dat ik aan de kant van de weg vind? Arne, 56 jaar

ANTWOORD Schat eerst en vooral goed de situatie in. Als het dier een gevaar voor de veiligheid vormt, contacteer je best meteen de politie via het noodnummer 101. Is er geen gevaar voor de veiligheid? Dan kan je zelf ingrijpen. Maar doe dat nooit met je blote handen want daar kan je ziek van worden. Een gewond dier kan bovendien fel uithalen en je verwonden. Gaat het om een huisdier? Contacteer dan de lokale politie. Die vindt het baasje wel terug. Is het een noodlijdend wild dier zoals een konijn, vos, ree of een vogel? Dan mag je het Wildlife Taxi Team contacteren via het nummer 03-331 97 00, of het dier naar een erkend vogelopvangcentrum

brengen. Elke provincie heeft er eentje, in Vlaams-Brabant is dat het Vogelopvangcentrum Malderen.

Dood dier? Als je een dood wild dier vindt, kan je het meldpunt Wegen Vlaanderen verwittigen via het nummer 1700 of online via meldpuntwegen.be. Ligt het dier op een kleinere gemeenteweg of gaat het om een huisdier? Dan verwittig je best de gemeente. Die kan dan eventueel de eigenaar inlichten.

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Label ‘Diervriendelijke gemeente’ Wist je dat 38 gemeenten in Vlaams-Brabant het provinciale label van ‘Diervriendelijke gemeente’ hebben? Dat label is niet vrijblijvend; de provincie heeft de voorwaarden nog maar net verstrengd en de gemeenten worden jaarlijks geëvalueerd op hun diervriendelijkheid. Meer tips en weetjes – en een leuke fotowedstrijd! – vind je op de Facebookpagina van Dierenwelzijn Vlaams-Brabant! www.vlaamsbrabant.be/ dierenwelzijn

f www.facebook.com/

vlaamsbrabant­dierenwelzijn


28 - DE WANDELPROVINCIE

VLAAMS-BRABANT

#DEWANDELPROVINCIE

Te voet zie je BUITEN-gewoon meer

al lde ana e Zeek el-Sch s Brus

VIL

De

nd er

ASSE

BRUSSEL

Gratis wandelboek

Haal het gratis boek vol handige wandelfiches en inspiratie in de toeristische kantoren, voor een onvergetelijke ontdekkingstocht in onze eigen provincie of bestel via:

rk

Ma

www.toerismevlaamsbrabant.be/ publicaties

HALLE

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

i

ero

arl

al Ch na elKa uss Br


DE WANDELPROVINCIE - 29

Wonen in de wandel­provincie heeft zo z’n voordelen, zo hoef je het echt niet ver te zoeken voor een verrassende en deugddoende wandeling. Bijna letterlijk om de hoek valt er al een heel andere wereld te ontdekken. Want dat maakt van VlaamsBrabant de wandelprovincie bij uitstek: de variatie en de belofte dat je je geen moment zal vervelen. Volg de knooppunten of de wegwijzers naar de parken en tuinen van de Groene Gordel. Met de skyline van Brussel in de verte wandel je langs dezelfde molens en kerkjes uit de beroemdste schilderijen van Pieter Bruegel. Hier proef je het unieke lambiekbier, bewonder je de Brabantse trekpaarden en adem je eeuwen geschiedenis in de machtige abdijen van Grimbergen en Affligem. Snuif de geur op in de hopstreek en proef een tafeldruif in de Druivenstreek. En dan heb je de bossen: het Zoniënwoud, het Meerdaalwoud en Heverleebos, het Silsombos en andere parels vol leven en holle wegen. Voorbij de levendige provinciehoofdstad Leuven kom je in het Hageland,

met zijn wijnhellingen, fruitboomgaarden, stille dorpjes en gezellige stadjes. Van de zandgronden van de Merode tot de heuvels van ijzerzandsteen en het malse groen van de Getevallei. Zo divers, zoveel, en dat allemaal op wandelafstand te ontdekken. Duurzaam toerisme, bovendien. Dus volg de knooppunten, de wandel­ app of de bewegwijzering en verdwijn even van de wereld in Vlaams-Brabant, dé wandelprovincie. Gebruik de app! De online routeplanner vind je hier: www.toerismevlaamsbrabant.be/ wandelapp

Wandel je mee? Ontdek dit najaar elke week een nieuw wandelnetwerk. Toerisme Vlaams-Brabant trakteert je onderweg op een verrassing.

13 oktober Wandelnetwerk Pajottenland & Zennevallei DIEST Dijle

AARSCHOT

emer

D

20 oktober Wandelnetwerk Brabantse Kouters

27 oktober Wandelnetwerk Demer & Dijle

03 november

LVOORDE

Wandelnetwerk Zuid-Dijleland

10 november Wandelnetwerk Hagelandse Heuvels

LEUVEN Dij

le

17 november ete

G te Gro e

Velp

Wandelnetwerk De Merode

24 november

TIENEN ete

eG

in Kle

LANDEN

Wandelnetwerk Getevallei Voor meer details en het exacte vertrekpunt van elke wandeling:  ww.toerismevlaamsbrabant.be/ w wandelen

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019


30 - ANTI-KANKER

Met de hulp van de provincie Dit onderzoek is mogelijk dankzij financiële steun van Europa en van de provincie Vlaams-Brabant.

Zitten de grondstoffen van morgen in jouw kast?

BAANBREKEND LEUVENS ONDERZOEK MAAKT AARDOLIE ONNODIG Wist je dat je plastic kan maken uit hout? Dat we zelfs de bouwstenen voor kankergeneesmiddelen uit een oude kast kunnen halen? En dat dankzij een team jonge onderzoekers van de KU Leuven.

Vandaag is aardolie nog de basisgrondstof van veel van onze producten. Van plastic en andere kunststoffen, van inkt, zelfs van medicijnen. Aardolie is overal. Maar de onderzoekers van het Centrum voor Duurzame Processen en Katalyse van de KU Leuven maken die vervuilende, uitputbare olie onnodig. De bouwblokken die vandaag door de chemische industrie uit olie worden gehaald, halen zij uit doodgewoon hout. En dat hoeft niet eens uit het bos te komen, een oude kast volstaat. 100% biologisch, recycleerbaar en dus een heel stuk vriendelijker voor onze planeet.

Lignine is de toekomst Het onderzoek gebeurt in een labo van het gebouw Leuven Chem&Tech aan de

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

Kapeldreef in Heverlee. De bakken vol hout- en groensnippers staan er tussen de modernste apparatuur gestapeld. Onderzoeker Sander Van den Bosch en innovatiemanager Bert Lagrain maken ons wegwijs in hun baanbrekend onderzoek. ‘Plantenmateriaal is opgebouwd uit cellulose en lignine’, legt Bert uit. ‘De lignine is de lijm die de cellulose bijeenhoudt. Wij slagen erin om de lignine uit het hout te halen op een manier dat de stof nog bruikbaar is als chemische bouwblok.’

Kankermedicijnen uit hout Lignine is een blokje in een chemische bouwdoos voor gevorderden en de mogelijkheden zijn eindeloos. Plastics die minder giftig zijn, duurzame inkt,


ANTI-KANKER - 31

‘In een labo van de Universiteit Antwerpen slaagden ze er zelfs in twee kankergeneesmiddelen te maken met de Leuvense lignine als basis’

brandvertragend isolatieschuim; de Leuvense onderzoekers sleutelen aan heel wat praktische toepassingen. ‘In een labo van de Universiteit Antwerpen slaagden ze er zelfs in twee kankergeneesmiddelen te maken met de Leuvense lignine als basis’, weet Sander.

In de winkel? De volgende stap? Het onderzoek in het laboratorium omzetten naar een grotere installatie. Het reactorvat in het labo heeft een inhoud van twee liter. Dat is nog veel te weinig voor de chemische industrie. Daarom bouwt de universiteit in Lovenjoel een installatie die enkele tientallen liters maakt. Dit onderzoek is mogelijk dankzij financiële steun van Europa en van de provincie Vlaams-Brabant.

Europa investeert in onze bedrijven

Een innovatiesubsidie voor jouw project?

Tientallen Vlaams-Brabantse bedrijven en kenniscentra ontvangen steun van Europa. Ze geven een boost aan de economie en daar werkt de provincie Vlaams-Brabant graag aan mee. Met extra subsidies, informatie en begeleiding bij de voorbereiding en uitvoering van het project. De KU Leuven is één van de partners van het project BIO-HArT. Dat project krijgt een subsidie van 3.042.722 euro van Europa via het programma Interreg Vlaanderen-Nederland, 182.250 euro van de provincie Vlaams-Brabant en 72.900 euro van Vlaanderen. Komt jouw idee of project in aanmerking voor Europese steun?

In kennisregio Vlaams-Brabant bruist het van de ideeën die onze toekomst vormgeven. Maar een idee alleen volstaat niet, je hebt partners nodig om dat idee ook concreet uit te werken. De innovatiesubsidie van de provincie Vlaams-Brabant richt zich op projecten waarin bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke actoren en overheden samenwerken. De subsidie bedraagt maximum 150.000 euro en niet meer dan 50% van de werkelijk gemaakte kosten. Dien jouw subsidieaanvraag in voor 15 oktober 2019.

www.vlaamsbrabant.be/europa

Mag. Vlaams-Brabant Herfst 2019

www.smarthubvlaamsbra bant.be/innovatiesubsidie


1

2

3

4

5

6

7

8

9

ZOMER IN #VLAAMSBRABANT De zomer van Vlaams-Brabant zindert nog volop na op Instagram. Jouw herfstfoto volgende keer hier? Even op Instagram zetten met de #vlaamsbrabant.

1 @ stevenwalravens, #deblikvanbruegel #vlaamsemeesters #vlaamsbrabant 2 @ frederik.fluyt, #sphexfunerarius #natuurpunt #gardensafari 3 @ philip_2302, # overijse #vlaamsbrabant

#inflandersfields #naturelover

4 @ cindyjacquemyn, # kessello #abbey #visitleuven #visitflemishbrabant 5 @ Sofie Vanderstappen, #crisisfestival2019 #kindergrime #event #kidsevents 6 @ kathy0kitty, # zichem #vlaamsbrabant #potd #nature_captures 7 @ _sta77, #grotevakantie #sport #fietsen #cyclingkids #cycling 8 @ els.thys3, #citadeldiest #militairebasis #erfgoed #ruins #flowers 9 @ nononsonsmom_an, # familieavontuur #outdoorkids #wandelenmetkinderen

WWW.VLAAMSBRABANT.BE

INFO@VLAAMSBRABANT.BE

@VLAAMS_BRABANT

f

FACEBOOK.COM/VLAAMSBRABANT

@VLAAMSBRABANT

Profile for Provincie Vlaams-Brabant

MAG #84