MAG.Vlaams-Brabant 94

Page 1

Mag van e azine DE V n voor

BRABLAAMSANDE R

#94

Een Nationaal Park in wording Welkom in de Brabantse Wouden

Blazen is weten Innovatie bij de huisarts

Een woordje Nederlands Het Vlaamse karakter van onze provincie

“Je kán je hier gewoon niet vervelen” Met Karine Claassen naar Provinciedomein Huizingen

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


Een zomer vol uitdagingen! De coronacrisis ligt nog niet helemaal achter ons, maar we zijn de volgende uitdaging al weer aangegaan. Samen met alle lokale besturen in Vlaams-Brabant zorgen we ervoor dat de oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne op een veilige manier worden opgevangen. Een hele klus, maar dankzij de solidariteit en de veerkracht van de lokale besturen, verschillende organisaties en talrijke vrijwilligers geven we een warm welkom aan de mensen die onder erbarmelijke omstandigheden hun thuisland moesten ontvluchten. Ik wil hen hiervoor dan ook uitdrukkelijk bedanken. Als afgevaardigden van de Federale en Vlaamse regering kregen de provinciegouverneurs de taak om de bruggen te bouwen met de lokale besturen. In nauw overleg met onze burgemeesters konden we tijdig voorzien in voldoende opvangplaatsen voor de vluchtelingen uit Oekraïne. Meer over mijn rol als gouverneur tijdens de vluchtelingencrisis kan je in deze editie van MAG lezen. Maar de zomer van 2022 heeft ook andere uitdagingen in Vlaams-Brabant. Het zal een zomer worden met talrijke evenementen en activiteiten. In deze MAG vindt u een volle activiteitenkalender maar ook verschillende tips voor uitstapjes in onze provincie. Van het Hageland, tot het Pajottenland, van lekkere ijsjes tot wijnproeverijen, het komt allemaal aan bod. Ook aan onze Vlaamse feestdag hebben we gedacht. Deze wordt op zondag 10 juli op vier plaatsen in Vlaams-Brabant gevierd met een leuke activiteit overdag en een festiviteit ’s avonds.

24

20 JAAR MOS OP SCHOOL

Geniet van een mooie zomer in Vlaams-Brabant. Jan Spooren Provinciegouverneur

18

HET VLAAMSE KARAKTER

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


26

DE BRABANTSE WOUDEN

28

KLIMAATVERANDERING

13

ZOMER IN VLAAMS-BRABANT

Vlms-Brbnt kort p.4 Vraag van de lezer p.12

30

BLAZEN IS WETEN

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

Favoriet plekje p.17 REALISATIE Bridgeneers | FOTOGRAFIE Lander Loeckx, Koen De Langhe, Marco Mertens | © Rick Vereecken, Taal in praktijk Tienen | VU Provincie ­­Vlaams-Brabant, Provincieplein 1, 3010 Leuven, | REDACTIEADRES Provincie Vlaams-Brabant, communicatiedienst, Provincieplein 1, 3010 Leuven CONTACT 016 26 70 00 info@vlaamsbrabant.be www.vlaamsbrabant.be facebook.com/VlaamsBrabant @vlaams_brabant @vlaamsbrabant | De gegevens worden verwerkt conform de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming van 24 mei 2016 ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Voor vragen mail persoonsgegevens@vlaamsbrabant.be


Zonne-energie voor ziekenhuis in Oost-Congo Lokale technici plaatsten samen met het Panzi-ziekenhuis en de vzw Artsen Zonder Vakantie zonnepanelen op het dak van het Panzi-ziekenhuis in het Congolese Bukavu. Als het hele project klaar is, zal 65% van het ziekenhuis op zonne-energie draaien. Een flinke besparing, maar wat belangrijker is: betrouwbare elektriciteit is er van levensbelang. Stroompannes zijn immers een dagelijkse realiteit in Oost-Congo. De provincie steunde het project met een investering van 264.000 euro. De samenwerking tussen de provincie Vlaams-Brabant en Artsen Zonder Vakantie loopt al sinds 2016. Toen zette de

Fietssnelweg F24 door Bierbeek krijgt vorm

vzw een opleiding op voor ziekenhuistechnici in Oost-Congo en Burundi. Het zonnepanelenproject is het vervolg van deze succesvolle samenwerking. De intussen ervaren technici uit verschillende ziekenhuizen hielpen mee met de installatie van de zonnepanelen en geven hun kennis door aan student-technici. Hoewel de installatie in 2021 nog niet op volle krachten draaide, kon het ziekenhuis een uitstoot van 7,3 ton CO2 vermijden. Het dieselverbruik daalde met gemiddeld 3.000 liter diesel per maand, wat een aanzienlijke financiële besparing opleverde.

24

De werken aan fietssnelweg F24 Leuven-Tienen hebben Bierbeek bereikt. Het traject volgt er de spoorlijn 36 LeuvenTienen van de Hoegaardsestraat in Leuven tot de Boststraat in Boutersem. Ter hoogte van de kruising met de drukke Bierbeekstraat komt een nieuwe fietsbrug. 4,5 kilometer nieuwe fietssnelweg vormt samen met bestaande stukken een veilig, vlot en comfortabel alternatief voor de drukke Tiensesteenweg. De nieuwe fietsbanen zijn vier meter breed, uitgerust voor tweerichtingsverkeer en volledig verlicht met vleermuisvriendelijke ledverlichting. Eind dit jaar zijn de werkzaamheden klaar. www.fietssnelwegen.be/werkenF24

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

Fiets je zelf ook ergens tussen Leuven en Tienen? Dan vertelt onze F24nieuwsbrief je over - Uitgevoerde en geplande werken - Toekomstige plannen - Infoavonden Abonneer je gratis via www.vlaamsbrabant. be/nieuws-f24


VLMS-BRBNT VLMS-BRBNT KORT KORT -- 17 5

Professionele keuken voor PISO Tienen Ze zullen een stevig potje kunnen koken, de leerlingen van de provinciale school PISO in Tienen. Bij de start van het nieuwe schooljaar nemen ze hun nieuwe professionele, didactische keuken in gebruik. Die is uitgerust met de allernieuwste toestellen en ingericht volgens de regels van de kunst: met een à la carte gedeelte dat een realistisch beeld geeft van hoe een restaurant werkt, met een patisseriekeuken, een koude keuken, een warme keuken én een grootkeuken. De school is daarmee helemaal klaar voor de vernieuwing van het onderwijs, met unieke specialisaties in een zevende jaar binnen het studiedomein ‘voeding en horeca’. Zoals patisserie, en vlees, wild en gevogelte, en groenten, fruit en tuinkruiden bijvoorbeeld. En wist je dat PISO de enige school is in de regio die de specialisatie van grootkeukenkok duaal aanbiedt? De leerlingen doen ervaring op in een onderneming én leren bij op school. Meer weten? www.piso.be www.facebook.com/ pisorestaurantkeuken

Een locomotief langs de fietssnelweg

212

Bij de aanleg van de fietssnelweg F212 tussen het centrum van Asse en Zellik kwam een oude diesellocomotief tevoorschijn. Die zat verborgen in het struikgewas en werd nog sporadisch gebruikt als geheime speelplek of fotogeniek model voor amateurfotografen. In de vorige eeuw werd de locomotief ingezet om via een zijspoor een warenhuis te bevoorraden. Het bijzondere stukje erfgoed is minstens een halve eeuw oud. De Britse producent Ruston stopte immers al in 1967 met de productie van diesellocomotieven. Het terrein is eigendom van een investeringsbedrijf dat plannen heeft om de hele site te ontwikkelen. De locomotief krijgt een plaatsje langs het nieuwe fietstraject. Een originele plek om even halt te houden. Monumentenwacht geeft advies en doet aanbevelingen rond de bewaring van de locomotief.

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


Vakantieplannen? Denk aan je huisdier! We kunnen weer volop vakantieplannen smeden! Maar heb je ook aan je huisdier gedacht? Met deze checklist maak je er ook voor jouw dier een fijne vakantie van. Blijft je huisdier thuis of gaat het logeren bij vrienden of familie? • Laat je dier op voorhand kennismaken met zijn verzorger. • Geef de verzorger jouw contactgegevens en die van de dierenarts. • Zorg voor voldoende eten en drinken, verzorgingsproducten en - indien nodig - medicatie.

Tour de Crème, de lekkerste hoeve-ijsjes De lekkerste ijsjes zijn ambachtelijk en met liefde gemaakt, met verse melk recht van bij de boer. Maar welke smaak eten we het liefst? 62% van de Korte Keten klanten kiest voor een bolletje vanille. En als we twee smaken combineren, komt daar het vaakst een bolletje stracciatella bij. Wat is jouw lievelingssmaak? Stuur een leuke foto van jouw favoriete hoeve-ijsje naar tourdecreme@vlaamsbrabant.be en maak kans op een ijsjesbon. Alle deelnemers aan deze Tour de Crème vind je op:

• Elders logeren? Geef dan de vertrouwde mand, bench, kussen of kooi mee. Gaat je huisdier naar een pension of opvangdienst? • Breng op voorhand een bezoekje en laat je huisdier kennismaken. Hebben de dieren het er naar hun zin? Krijgen ze voldoende aandacht? Is het er veilig?

"Denk niet alleen aan jouw vakantie, maar ook aan die van je huisdier."

www.vlaamsbrabant.be/tourdecreme

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

• Bespreek wat je zelf best meegeeft, zoals voeding, verzorgingsproducten en medicatie. • Check of het pension erkend werd door de Afdeling Dierenwelzijn van de Vlaamse overheid op www.vlaanderen.be/ dieren-opvangen-tegen-betaling. Gaat je huisdier mee op vakantie? • Zijn de chip en inentingen in orde? Heb je een Europees paspoort voor je dier? Check de lokale wetgeving naar speciale regels. • Voorzie drinkwater en hondenpoepzakjes voor onderweg. • Heb je de gegevens van de dierenarts bij hand? • Denk aan de nodige medicatie, een tekentang en eventueel zonnecrème. • Neem extra handdoeken mee voor de poten van je huisdier.


VLMS-BRBNT VLMS-BRBNTKORT KORT--17 7

Nieuws uit de provincie­raad Provincie zonder geheimen

Probeer onze nieuwe gravelroutes! Niet bang van een beetje stof happen of wat modderspatten in je gezicht? Probeer dan de nieuwste gravelroutes door de Groene Gordel uit. De Cornet Gravelroute (117 km) daagt de geoefende gravelrijder uit in de Brabantse Kouters. Vertrek op de wielerpiste van Affligem of in Zemst, en volg de soms verborgen paden en verrassende wegeltjes die je naar de brouwerijen Palm in Steenhuffel en Mort Subite in Kobbegem brengen. Je komt langs de Plantentuin in Meise, door het Kravaalbos in Asse en langs de Zenne en de Sluistoren in Weerde.Wie wil kan de route opsplitsen in twee kortere trajecten van telkens 60 km. De Geuze gravelroute (95 km) neemt je mee door de mooiste Bruegellandschappen. De Pajotse glooiingen zorgen voor liefst 950 hoogtemeters, maar de inspanning wordt beloond met een lekkere geuze in een sympathiek dorpscafé. De tocht vertrekt aan het gemeentehuis van Sint-Pieters-Leeuw en brengt je onder meer langs Rozentuin Coloma, de kastelen van Beersel en Gaasbeek, brouwerij Lindemans en de indrukwekkende vierkantshoeve Bree-Eik. Snuif de geur op van het Hallerbos en het elegante Park ter Rijst. Het knapste uitzicht over de skyline van Brussel heb je op de Sanatoriumstraat in Beersel. Enkele cijfers: 37 km onverharde paden, 38 km autoluwe betonbaantjes, 1,7 km kasseien en 17 km asfaltwegen. Je vindt de gpx-coördinaten en meer info op: www.toerismevlaamsbrabant.be/gravel

Heb je al eens een zitting van de provincie­raad bijgewoond? Zeker doen! We zijn een open huis en ontvangen je graag. De provincieraad is het miniparlement van jouw regio. We vergaderen gemiddeld één keer per maand in het provinciehuis in Leuven. Je kan de agenda en onze verslagen heel eenvoudig op de website raadplegen. Sinds dit jaar is het verslag trouwens niet meer uitgeschreven op papier. We nemen de zitting op en je kan deze via YouTube herbekijken. Zo raakt niets vergeten en kan je alles herbekijken alsof je er bij was. Meer weten? www.vlaamsbrabant.be/agenda-en-verslagenl

Toekomst voor waterrecreatie Het openluchtbad in Provinciedomein Huizingen is onherstelbaar versleten. Daarom heeft de provincieraad beslist dat het dit seizoen dicht moet blijven. De zwembaden in de provinciedomeinen in Kessel-Lo en Diest openen wel voor een nieuw zwemseizoen, maar ook die baden zitten in hun laatste levensfase. Daarom heeft de provincieraad de opdracht gegeven om te onderzoeken hoe de toekomstige waterrecreatie eruit kan zien. Het onderzoek moet verschillende alternatieven tegen elkaar afwegen, zoals renovatie of vernieuwbouw van de zwembaden, aanleg van een zwemvijver of natuurlijk speelwater. Criteria voor de afweging zijn onder meer de recreatieve meerwaarde, duurzaamheid, ecologie, energie-efficiëntie, investerings- en uitbatingskost, in te zetten personeel en aanpak van de veiligheid. Rond deze tijd werft de provincie een coördinator aan voor dit onderzoek.

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


ZOMER KALENDER 2022 Onder voorbehoud van de geldende coronamaatregelen. Check online op vlaamsbrabant.be/ activiteiten

4 tot 19 juni 8 juni

Kom naar de Parkenparade Heb je de parken en tuinen van de Groene Gordel al eens in volle kleur gezien? Je wordt er instant gelukkig van! Kom tussen 4 en 19 juni naar de Parkenparade en sprokkel de mooiste geluksmomenten. Met workshops van stiltemomenten, boomknuffelen en meditatie, met bierproeverijen, live muziek, originele familiepicknicks, en veel meer. Plan je bezoek op: www.toerismevlaamsbrabant.be/parkenparade

Avondwandeling Webbekoms Broek Europa investeert flink wat centen in de ontwikkeling van het Webbekoms Broek. Ontdek tijdens een boeiende avondwandeling welke kansen de natuur er krijgt. Schrijf je in via: webbekomsbroek@vlaamsbrabant.be of 013-35 86 58

5 juni Woefdag Er zal vrolijk gekwispeld worden in Provinciedomein Huizingen. Woefdag is een dag vol belevenissen voor honden en hun baasjes. Zie de Brusselse hondenbrigade aan het werk, volg een demonstratie schapendrijven, bewonder de mooiste rashonden. En had je al gehoord van dog dancing of dogfrisbee? (Programma onderhevig aan wijzigingen) www.provinciedomeinhuizingen.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

11 en 12 juni Nacht van het Provinciedomein Verzamelen rond de vuurkorf, een avondmaal onder de sterrenhemel en luisteren naar de stilte van de nacht onder het tentzeil. Dát is kamperen! En voor één keer mag dat in het Provinciedomein van Kessel-Lo. www.provinciedomeinkessello.be


ZOMERKALENDER 2022 - 9

24 tot 26 juni 17 juni

Vaderklapweekend Een weekend voor vaders en hun kinderen, vol toffe activiteiten in Provinciedomein Halve Maan in Diest. Samen herinneringen maken en onvergetelijke ervaringen beleven.

Vinnemarkt Iedere laatste vrijdag van de maand landt de Vinnemarkt op de binnenkoer van Provinciedomein Het Vinne in Zoutleeuw. Een gezellige korteketenmarkt met verse seizoensgebonden producten van landbouwers en producenten uit de regio. Van 15 tot 19 uur.

www.vaderklap.be

www.provinciedomeinhetvinne.be

18 juni Yuzzu GRIT Gravel Fest Haal je gravel- of mountainbike van stal en ontdek de mooiste gravelwegen en onverharde paden van het prachtige Pajottenland. Je hebt de keuze uit drie afstanden. Meer weten?

11 en 12 juni

www.yuzzugravelseries.be/nl

Dwars door het Hageland Wie wordt de opvolger van de Noor Rasmus Tiller? Tijdens de eendaagse wielerwedstrijd Dwars door het Hageland op zaterdag 11 juni rijden de renners over de mooiste en vaak onverharde paden van de streek. Het startsein wordt gegeven in Aarschot, de aankomst is in Diest. Voor het tweede jaar op rij wordt de wedstrijd ook door vrouwen gereden. Vorig jaar won de Nederlandse Chantal van den Broek-Blaak.

26 juni Op zoek naar de grauwe klauwier Wandel door het broedterritorium van de grauwe klauwier en ontdek waarom het diertje zich helemaal thuis voelt in het Webbekoms Broek. Ook andere vogels als de watersnip en de roerdomp vinden hun weg naar het natuurgebied. Meer weten? webbekomsbroek@vlaamsbrabant.be of 013-35 86 58.

Op zondag 12 juni rij je je eigen versie van Dwars door Hageland. Dan organiseert Golazo een recreatieve graveltocht. www.exterioocyclingcup.be/dwars-door-het-hagel

JULI EN AUGUSTUS Schatten van Vlieg Schattenjagers tussen 3 en 12, opgelet! Want er liggen deze zomer weer heel wat schatkistjes verborgen in Vlaams-Brabant.

tier van de Duitse generaal von Beseler? Als een echte spion?

Zo kan je op zoek in het Sven Nys Cycling Center op de Balenberg in Tremelo. Misschien ligt de schat wel in de trofeeënkast van Sven of Thibau Nys? Of achter een van de kampioenentruitjes?

Het thema van de Schatten van Vliegzoektocht dit jaar is ‘Ruik jij wat ik ruik?’. Dus volg je neus en snuffelen maar! Ook in provinciedomein Het Vinne kan je een schat vinden door de geuren van de natuur op te snuiven.

Ook in het Belevingscentrum ’14-’18 in Tildonk liggen er echte (oorlogs)schatten verborgen. Waag jij je in het hoofdkwar-

www.toerismevlaamsbrabant.be/svennys www.toerismevlaamsbrabant.be/oorlog www.provinciedomeinhetvinne.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


10 - ZOMERKALENDER 2022

23 juli 19 augustus

Flanders Cup Atletiekclub O.E.H. organiseert de 8ste Flanders Cup op de atletiekpiste van Provinciedomein Huizingen. Van 100 meter sprint tot 5000 meter middellange afstand; hordenloop, discuswerpen, hoogspringen en veel meer disciplines komen aan bod.

Film in open lucht Hopelijk wordt het een zwoele zomeravond, want op 19 augustus kan je naar de openluchtfilm in het amfitheater van het Provinciedomein Kessel-Lo. Check de website voor het uur en welke film er gespeeld wordt.

www.oeh.be

www.provinciedomeinkessello.be

3 juli Vlinders- en libellenwandeling Wist je dat je de allermooiste vlinders en libellen kan spotten in Provinciedomein Huizingen. Volg de gids tijdens een gratis begeleide wandeling door het domein. Afspraak om 14 uur aan de hoofdingang. www.provinciedomeinhuizingen.be

29 juli Vinnemarkt Iedere laatste vrijdag van de maand landt de Vinnemarkt op de binnenkoer van Provinciedomein Het Vinne in Zoutleeuw. Een gezellige korteketenmarkt met verse seizoensgebonden producten van landbouwers en producenten uit de regio. Van 15 tot 19 uur. www.provinciedomeinhetvinne.be

ZOMER Cruisen op het kanaal Het vaarseizoen is volop bezig. De plezierboten varen weer vrolijk op de oudste kanalen van het land: het Zeekanaal Brussel-Schelde, het Kanaal Leuven-Dijle en het Kanaal BrusselCharleroi. Kies je voor een originele dagtrip, een sportieve vaar-fietscombinatie of een boottochtje met een culinaire toets? www.kanaaltochtenbrabant.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


ZOMERKALENDER VLMS-BRBNT KORT 2022 - 11 17

20 augustus Vleermuiswandeling op kindermaat Vleermuizen zijn kleine, zachte en nuttige zoogdieren en helemaal geen bloeddorstige vampieren. Tijdens een toffe wandeling op kindermaat door Provinciedomein Huizingen leer je er alles over. En wist je dat het domein ook twee ijskelders heeft waar deze diertjes overwinteren? www.provinciedomeinhuizingen.be

4 september

26 augustus

De Gordel

Vleermuisvriendelijke stadswallen Volg de gids naar de stadswallen van Diest, gewapend met een batdetector, voor een unieke kijk in de verblijfplaats van de vleermuispopulatie. Een wandeling in samenwerking met Natuurpunt Diest en het Agentschap voor Natuur en Bos. Meer weten?

Familiedag in Provinciedomein Huizingen en hoogdag voor de sportieveling. www.degordel.be

webbekomsbroek@vlaamsbrabant.be of 013-35 86 58

Van 20 augustus tot en met 11 september (Sp)rankelend Hageland Als de wijndruiven klaar zijn voor de oogst, ontvangen de Hagelandse wijnbouwers je met open armen. Geniet vier weekends lang van rondleidingen, wijnterrassen, wandelingen en fietstochten. Op 27 augustus barsten de Wezemaalse Wijnfeesten los in het hart van het dorp, en op 28 augustus start de Wine Walk & Run aan Wijndomein Vandeurzen.

26 augustus Vinnemarkt Iedere laatste vrijdag van de maand landt de Vinnemarkt op de binnenkoer van Provinciedomein Het Vinne in Zoutleeuw. Een gezellige korteketenmarkt met verse seizoensgebonden producten van landbouwers en producenten uit de regio. Van 15 tot 19 uur.

www.toerismevlaamsbrabant.be/wijn

Vindt nog meer zomeractiviteiten op

www.provinciedomeinhetvinne.be

www.uitinvlaanderen.be/agenda/ alle/provincie-vlaams-brabant

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


12 - VRAAG VAN DE LEZER

VRAAG VAN DE LEZER “Ook in Vlaams-Brabant worden vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen door lokale besturen en gezinnen. Welke rol speelt de gouverneur daarin?” Bart, 46 jaar

“De federale en Vlaamse regering hebben me gevraagd de opvang en huisvesting van Oekraïense vluchtelingen in Vlaams-Brabant te coördineren en de lokale besturen te ondersteunen. Een belangrijke taak is het stroomlijnen en verduidelijken van de massa aan informatie waarmee onze gemeentebesturen worden overspoeld. Ik luister naar de uitdagingen en problemen, en kaart die aan bij de hogere overheden. Mijn kabinet heeft ook de mogelijke locaties voor kortstondige noodopvang en meer duurzame huisvesting zoals nooddorpen in kaart gebracht.”

gecontacteerd om te polsen naar de opvangcapaciteit van alle gemeenten. Ik had ook zelf rechtstreeks digitaal overleg met de burgemeesters en de gemeentelijke Oekraïnecoördinatoren. Tijdens wekelijkse vergaderingen met de Vlaamse taskforce Oekraïne briefen alle gouverneurs de Vlaamse overheid over de situatie in hun provincie. We doen dan meteen ook suggesties over bijkomende steunmaatregelen. Het is dankzij de financiële hulp van Vlaanderen dat onze lokale besturen voldoende duurzame opvangplaatsen kunnen voorzien.”

Hoe weet je waar er plaats is om vluchtelingen op te vangen?

Hoe groot is de solidariteit met de Oekraïense vluchtelingen in onze provincie?

“De dienst noodplanning en mijn kabinet hebben alle burgemeesters tijdens verschillende belrondes

“Ik ben onder de indruk van de hartverwarmende reacties en positieve initiatieven van burgers en lokale

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

besturen. Onze inwoners doen er alles aan om mensen die in erbarmelijke omstandigheden hun thuisland moesten ontvluchten een warm welkom te geven. Het toont dat onze provincie solidariteit hoog in het vaandel draagt.”

Stel jouw vraag aan de provincie Heb jij ook een prangende vraag waarbij de provincie je kan helpen? Contacteer ons dan via: info@vlaamsbrabant.be Provincie Vlaams-Brabant, Communicatiedienst Provincieplein 1, 3010 Leuven


ZOMER IN VLAAMS-BRABANT FA-- 13

ZOMER IN VLAAMS-BRABANT “Van de knuffeldieren in de dierentuin is het maar een treinritje naar het kasteel. En van de speeltuin wandel je zo het grote bos in. Zoveel te beleven en toch is het hier zoveel rustiger en groener dan in een druk pretpark.” Dat bevalt televisie- en documentairemaker Karine Claassen enorm. Ze heeft de natuur nodig, zegt ze. Dus trekt ze een dagje naar Provinciedomein Huizingen.

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


14 - ZOMER IN VLAAMS-BRABANT

Met Karine Claassen naar Provinciedomein Huizingen

“Je kán je hier gewoon niet vervelen” Karine heeft er een onvergetelijk jaar opzitten. Ze had al eerder bijzondere reportages gemaakt voor de VRT, maar de docureeks ‘Het Leven in kleur’ over het onderhuidse racisme in Vlaanderen liet niemand onverschillig. De bejubelde reeks die de Ensor voor beste documentaire won, was niet het hoogtepunt van het jaar. Dat was de geboorte van haar zoontje Otis Mumba. Het bracht haar van Brussel weer naar haar thuisstreek in Vlaams-Brabant.

Varkenshoek “Met een kindje in huis is het gemakkelijker om dicht bij je familie te wonen”, vertelt ze. “Ik woon heel graag in Vlaams-Brabant. Ik ben opgegroeid in Tielt-Winge. De Varkenshoek, zo heette de buurt, omdat er nogal wat varkensboeren waren. Ik heb de beste herinneringen aan de geur van varkensmest (lacht). Het herinnert me aan buiten spelen met de kinderen van de buren, aan kampen bouwen, aan de heuvels van het Hagelandse landschap.”

Provinciedomein Huizingen Torleylaan 100 1654 Huizingen www.vlaamsbrabant.be/huizingen

Ze heeft aan die herinneringen de liefde voor de natuur overgehouden. En dat brengt haar op een mooie lentedag met vriendinnen Alexandra en Elaina en hond Floyd naar Provinciedomein Huizingen, aan de rand van het Pajottenland en de Zennevallei. “Net als Provinciedomein Kessel-Lo een prachtig groen recreatiedomein”, weet ze. “In Kessel-Lo kom ik

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

wel vaker. Ik wandel dan langs de Abdij van Vlierbeek over het wandelpad tussen de velden naar Linden, waar mijn mama woont. Maar Huizingen? Dat moest ik nog ontdekken.”

Rood treintje Al meteen trekken de tennisvelden aan de ingang haar aandacht. “Want ik tennis graag”, zegt ze. Maar daar is nu geen tijd voor, het rode toeristentreintje komt er net aan voor een rondrit over het 91 hectare grote domein. “Zo sympathiek, dat treintje. Waar vind je dat vandaag nog?” Hond Floyd aarzelt nog even maar neemt dan toch een kleine sprong in één van de twee wagonnetjes. Even later puft het gezelschap voorbij de minigolf en de minicars, de kleurrijke speeltuinen, de Brabantse trekpaarden Jérôme, Christa, Jarca en Darko in de weide, het sierlijke kasteel, helemaal tot aan rotstuin Bloemendal. “Het lijkt wel een tafereel uit de Alpen in miniatuurversie. Met een bergbeekje dat zijn weg naar het dal zoekt.”

Klaterende kunstbeek Een monumentale erfenis van Expo ‘58, leest Karine op het infobord. De tuin werd voor Expo ’58 aangelegd door architect Paul Dewit, een fan van de landschapsstijl Le Nouveau Jardin Pittoresque. Elke rots ligt erbij alsof die in


ZOMER IN VLAAMS-BRABANT FA-- 15

de vrije natuur een plaatsje vond, maar schijn bedriegt. De kunstmatige beek is 330 meter lang en overbrugt een hoogteverschil van 36 meter. Tussen de rotsen groeien meer dan 150.000 planten. Een levend museum voor botanici en een oase van rust voor elke wandelaar. “Heerlijk toch, dat klaterende water. Een beetje jammer dat ik nu weet dat dit geen echt stukje natuur is.” Echte natuur? Die is er in overvloed aan de rand van het 55 hectare grote bos. Tijd voor een wandeling over het stiltepad de heuvel op, langs enkele fantasievolle houten bosdieren. “Natuur en rust, dat heb ik nodig om mijn batterijen helemaal op te laden”, zegt Karine.

Aan de kasteelvijver Maar een terrasje doet ook wonderen om batterijen op te laden. Na de wandeling kunnen de vriendinnen het zonnige terras aan de kasteelvijver niet weerstaan. Roeibootjes glijden langzaam

over het water en aan de overzijde klinkt uitbundig kinderplezier vanop de speeltuin. “Kinderen vervelen zich hier geen moment. Daarvoor is er gewoon te veel te doen. Ik merk nu al aan Otis Mumba dat zijn concentratiespanne heel kort is, net als bij alle kinderen. Het ene moment wil hij dit speeltje pakken, dan is hij in de ban van een ander kleurrijk ding. Als hij wat groter is, zal hij zich hier helemaal kunnen uitleven.” Is het aan de geuze te danken dat de vriendinnen nog zin krijgen in een spelletje minigolf? Als Karine later haar eerste hole-in-one slaat, lijkt het journalistieke redactiewerk wel heel ver weg. Toch is ze alweer druk bezig met een nieuwe docureeks. “Ik mag er niet te veel over zeggen, het is nog geheim. Je kan het allicht eind dit jaar zien. Verwacht je aan iets anders, iets met wat meer rock ’n roll.” www.provinciedomeinhuizingen.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


16 - ZOMER IN VLAAMS-BRABANT

Provinciedomein Kessel-Lo

Voluit ravotten Provinciedomein Het Vinne

Een natuurlijk ravotpark op wandelafstand van Leuven. Kinderen leven zich helemaal uit in het nieuwe, avontuurlijke speellandschap vol fantasie. Ze kunnen er een hele dag klauteren, rennen, springen, gooien, vangen, dammen opwerpen en zandkastelen bouwen.

Recreatie? Natuurlijk! Een uniek, natuurlijk binnenmeer waar je kan wandelen langs knuppelpaden over het water, naar schuil- en vogelkijkhutten, in het historische stadje Zoutleeuw. Het Vinne is een paradijs voor water- en trekvogels die met duizenden een plaatsje op het water of tussen het riet zoeken. Je kan er de mooiste wandelingen maken. Ook helemaal rond het meer, en onderweg

wachten je tien toffe opdrachten. Of neem een gratis gidsje en vertrek op een boeiende knutseltocht op kleutermaat. Nagenieten doe je op het grote terras van bistro Het Vinne terwijl de kinderen zich uitleven in het grote speellandschap. www.provinciedomeinhetvinne.be

Provinciedomein Halve Maan in Diest

Een dagje familieplezier Languit in het zand aan het openluchtbad, balanceren op het hoogteparcours, met een vaart van de allesdurfslurftoren of een spelletje minigolf? Provinciedomein Halve Maan aan de rand van het charmante Diest heeft alles in huis voor een dagje familieplezier. Ook voor de natuurliefhebber, want voorbij het domein start het natuurgebied Webbekoms Broek. Een natuurlijk overstromingsgebied met prachtige rietvelden, hooi- en graslanden, poelen, rietkragen en populieren. Leer er meer over in het Bezoekerscentrum. www.provinciedomeinhalvemaan.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

Er valt nog veel meer te beleven. Je kan roeien of watertrappen op de vijver, een spelletje minigolf spelen, geocachen, skaten, hengelen, met je smartphone naar elk kunstwerk luisteren, dieren spotten in de kinderboerderij of balanceren op de paaltjes over de beek in het ploeterbos. Op warme zomerdagen kan je heerlijk plonsen in het openluchtzwembad. En dat allemaal in écht natuurlijk groen, met weelderige bloemenweiden, open grasvlaktes en levendig bos. www.provinciedomeinkessello.be


FAVORIET PLEKJE - 17

WAT IS JOUW MOOISTE PLEKJE VAN VLAAMSBRABANT?

MAIL ONS! Wil je ook verrast worden met een mooie prijs? Mail dan jouw favoriete plek met een woordje uitleg bij naar info@vlaamsbrabant.be

Het favoriete plekje van Maggie De Pauw is het Kasteel van Gaasbeek

Maggie woont in Lennik, op een boogscheut van het Kasteel van Gaasbeek. Dat is een indrukwekkend sprookjeskasteel met een klauwende leeuw boven de toegangspoort, een fraai uitzicht over het Pajottenland en een boeiende geschiedenis. Godfried van Leuven liet de burcht in 1236 bouwen om Brabant te beschermen tegen invallen. In 1565 woonde Lamoraal, graaf van Egmond, hier. Tot hij drie jaar later onthoofd werd op de Grote Markt van Brussel. Het was de excentrieke markiezin Arconati Visconti die de burcht verbouwde tot het elegante kasteel van vandaag. “Het kasteel is een paradepaardje van Lennik”, zegt Maggie. “Ik fiets er vaak naartoe, maak dan een wandeling over het kasteeldomein en geniet nadien van een ijsje in de Krijmerie van Gaasbeek. Het domein heeft ook een bijzondere Museumtuin, gekend voor haar verzorgde leifruitbomen die sierlijk tegen de muren omhoog klimmen.

Proficiat! Proficiat Maggie, je wint met jouw favoriete plekje een gulle mand streekproducten.

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


18 - HET VLAAMSE KARAKTER

Hallo!

Kan ik je helpen?

Het Vlaamse karakter van Vlaams-Brabant

EEN WOORDJE NEDERLANDS OPENT DEUREN Bijna één op de drie leerlingen uit het basisonderwijs in onze provincie spreekt thuis een andere taal. In de Vlaamse Rand is dat zelfs meer dan één op twee. Omdat Vlaams-Brabant Brussel omsluit en de taalgrens vlakbij is, is het aandeel anderstaligen hier groter dan in elke andere provincie. En dat aandeel stijgt alleen maar.

De provincie Vlaams-Brabant neemt of ondersteunt initiatieven ter promotie van het Nederlands. Want de taal spreken is een voorwaarde voor een goede integratie in de lokale gemeenschap. Maar ook om te studeren, te werken, een hobby te beoefenen met anderen, kortom, echt te leven in Vlaams-Brabant.

Kapelle-opLonderzeel den-Bos

Meise

Opwijk

Zemst

Boortmeerbeek

Keerbergen Begijnendijk Tremelo

Aarschot

Liedekerke

Asse

Ternat

Dilbeek

Roosdaal Lennik

Gooik Galmaarden Pepingen

Bever

Herne

Kraainem WezembeekOppem

Bertem

Holsbeek

Lubbeek

Tielt- Bekkevoort Winge Kortenaken Glabbeek

Bierbeek

Oud-Heverlee

Tervuren

Sint- Drogenbos PietersLeeuw Linkebeek Hoeilaart SintBeersel GenesiusRode

Diest

Rotselaar

Kampenhout Grimbergen Vilvoorde Wemmel Steenokkerzeel Herent Machelen Kortenberg Zaventem Leuven

Merchtem Affligem

ScherpenheuvelZichem

Zoutleeuw

Boutersem

Tienen

Geetbets

Linter

Huldenberg

Hoegaarden

Overijse < 7,5 7,5 < 15

Halle

Landen

15 < 22,5 22,5 < 30 >= 30

Aandeel inwoners van niet-Belgische herkomst per gemeente (%)

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


HET VLAAMSE KARAKTER - 19

Vlaams-Brabant

Vlaanderen

21,1%

30,3% 18%

51,4%

Vier de Vlaamse feestdag!

Arrondissement Leuven

Vlaamse Rand

40,3% Arrondissement Halle-Vilvoorde

Vier de Feestdag van de Vlaamse Gemeenschap en ga op pad in je eigen provincie. Op vier plaatsen in VlaamsBrabant maak je kennis met de streek én enkele lekkere streekproducten onderweg.

Leerlingen in het basisonderwijs die thuis geen Nederlands spreken

Vlaams-Brabant

22,7% Vlaanderen

Affligem - zaterdag 9 juli Arrondissement Leuven

13,9%

17,5%

30,7%

41,1%

Arrondissement Halle-Vilvoorde

Vlaamse Rand

Verken de Brabantse Kouters en het land van de hop tijdens een wandeling van 6, 7 en 15 km. Je start tussen 14 en 16 uur aan site Bellekouter (Bellestraat 99) en bent net op tijd terug om mee te vieren, zingen en dansen.

Lubbeek - zondag 10 juli Kies voor een namiddagwandeling van 5 of 10 km door natuurgebied De Spicht. Je ontdekt een bijzonder rietland met open waterpartijen, holle wegen en zelfs enkele kasteelparken. Je start tussen 16 en 18u aan de gemeentelijke feestzaal. Nog wat longinhoud over? Zing dan mee met Vlaanderen Zingt.

Leerlingen in het secundair onderwijs die thuis geen Nederlands spreken

Tervuren – zondag 10 juli De lokale wandelclub neemt je mee voor een boeiende kennismaking met Tervuren. Je start tussen 12 en 15u in de Koninklijke Moestuin naast het administratief centrum (Markt 7A). Zing na je wandeling mee met de Vlaamse artiesten op het zomerfestival ’t Hof Tervuren.

30% 28% 26% 24% 22% 20% 18% 16% 14%

Aarschot – zondag 10 juli

12% 10% 8% 6% 4% 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Evolutie van het aandeel leerlingen in het secundair onderwijs die thuis geen Nederlands spreken

2017

2018

2019

2020

2021

Vlaams-Brabant: Halle-Vilvoorde Vlaams-Brabant

Ga mee op een tof fietsavontuur door Aarschot: 20 kilometer lang en met plezante doeactiviteiten voor kinderen en volwassenen onderweg. Je start tussen 11 en 14 uur op parking Demervallei. Na je tocht kan je nog genieten van het stadsfestival Fundays.

Vlaams Gewest Vlaams-Brabant: Leuven

Deelnemen is gratis maar inschrijven verplicht. Dat kan via: evenementen.ticketing.vlaamsbrabant.be

Meer cijfers? www.provincies.incijfers.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


20 - HET VLAAMSE KARAKTER

Ik durf niet... Komaan

Senay!

Nederlands op het skatepark

Skaten zonder drempels Senay (14) aarzelt nog even aan de rand van de quarter pipe. Durft hij wel? “Komaan, Senay!”, klinkt er, en dan voert hij de perfecte drop in uit met een glimlach van oor tot oor. Samen met andere nieuwkomers oefent hij elke zaterdagmiddag zijn skills op skatepark De Warande in Diest. En meteen ook zijn Nederlands.

Het is een bonte bende op het skatepark De Warande in Diest. Alle jongeren zijn druk in de weer met hun ollies, kickflips, drop ins en rock to fadies. Sanny Kowalczykowski van vzw Niña Skates helpt hen met meer dan skaten. “De skateboardlessen vergroten hun zelfvertrouwen”, zegt Sanny. “De jongeren motiveren elkaar om altijd een stapje verder te gaan en hun skills te verbeteren. De skatescene draait rond vertrouwen en vriendschap. Op het skatepark maak je vrienden voor het leven.”

wie kwetsbaar is. Daarom probeert onze vzw zoveel mogelijk drempels weg te nemen.”

Dat deed Sanny zelf ook, toen ze Sara Baptist leerde kennen. Ze waren de enige meisjes op het skatepark, dus begonnen ze een vzw om meer meisjes te leren skaten. “Want skateboarden moet toegankelijk zijn voor iedereen. Vooral voor

Senay is afkomstig uit Eritrea. Hij is nog maar acht maanden in het land maar spreekt een stevig woordje Nederlands. Via het project OKAN in actie - waarbij leerlingen uit de Onthaalklas voor Anderstalige Nieuwkomers verschillende

Eén drempel is de taal. Daarom startte Niña Skates met de steun van de provincie Vlaams-Brabant een lessenreeks in Diest voor jongeren die nog niet lang in ons land zijn. “Op het skateboard, tussen vrienden, oefenen ze Nederlands zonder erbij stil te staan. Zo leren ze snel bij.”

“Elke week een beetje beter”

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

"Op het skateboard, tussen vrienden, oefenen ze Nederlands zonder erbij stil te staan”

vrijetijdsorganisaties uit de buurt leren kennen - kwam hij in contact met het skate-initiatief. “Ik vind het echt heel leuk”, zegt hij. “Elke week word ik een beetje beter. Ik speel op zaterdag ook voetbal hier vlakbij en ga van de ene sport naar de andere. Ik begrijp al bijna alles wat er gezegd wordt.” De nieuwkomers die het skaten helemaal onder de knie krijgen, kunnen bij Niña Skates ook doorgroeien tot lesgever. Zo kunnen ze ook hun Nederlandse kennis nog meer benutten. Aan enthousiasme zal het alvast niet ontbreken. www.ninaskateboarding.be


HET VLAAMSE KARAKTER - 21

Taal in de kinderopvang Hele jonge kinderen leren gemakkelijk een nieuwe taal als ze daartoe gestimuleerd worden. Dus waarom daarmee niet in de kinderopvang beginnen?

Nederlands leren op de fiets In dertien gemeenten in Vlaams-Brabant rijden ze deze zomer uit: de Fietsvrienden. Telkens met twee, een vrijwilliger samen met een anderstalige volwassene die nog maar net leerde fietsen. Tijdens de fietstochten oefenen deelnemers Nederlands door verschillende plaatsen in de gemeente te bezoeken, zoals de bibliotheek, de markt, de winkel. De provincie helpt gemeentebesturen bij de organisatie van het project en ontwikkelde ook taalfiches als leidraad voor de vrijwilligers. De anderstalige nieuwkomer leert zo niet alleen de taal, maar ook meer over het dagelijkse dorpsleven. www.vlaamsbrabant.be/fietsvrienden

Het Centrum voor Taal en Onderwijs van de KU Leuven ontwikkelde op vraag van de provincie Vlaams-Brabant een handige toolbox. Die bevat achtergrondinfo, tips en materialen om de ontwikkeling van het Nederlands te bevorderen tijdens de routines die er in elk kinderopvanginitiatief zijn. Daarnaast kan je als kinderopvanginitiatief ook instappen in een begeleidingstraject of een vorming volgen.

Nederlands in de Vlaamse Rand Al eens een voorstelling meegepikt in een van de zes gemeenschapscentra van vzw ‘de Rand’? Je vindt er eentje in elk van de zes faciliteitengemeenten én in Jezus-Eik. De vzw brengt cultuur, steunt en organiseert sociaal-culturele activiteiten, brengt mensen samen en informeert. Vzw ‘de Rand’ heeft ook een uitgebreide taalpromotiewerking in de negentien gemeenten van de Vlaamse Rand. Werk je met anderstaligen die Nederlands willen leren of oefenen? Zoek je naar manieren om je activiteiten toegankelijker te maken voor anderstaligen? Ben je leerkracht, speelpleinmonitor, trainer in een sportclub, …? Vzw ‘de Rand’ ontwikkelt projecten, materiaal en methodieken die dit ondersteunen. www.derand.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


22 - HET VLAAMSE KARAKTER

Toet toeeeet!! De Boekenstoet komt langs! Vrijwilligers die bij anderstalige en/of kwetsbare kinderen thuis gaan voorlezen. Dat is het project Boekenstoet. Tien keer komen ze langs, en één keer nemen ze hun voorleeskind en zijn gezin mee voor een bezoek aan de bibliotheek en een lokale vrijetijdsactiviteit. De cel Vlaams karakter van de provincie Vlaams-Brabant zette al 24 gemeenten op weg en brengt zo het Nederlands al spelenderwijs in de huiskamer.

Subsidie voor Nederlandse taalprojecten In Vlaams-Brabant zijn er veel mooie initiatieven om anderstaligen Nederlands te leren. Zoals taalkampen en taallessen, babbelcafés, voorleesmomenten en zo meer. De cel Vlaams karakter van de provincie zet eigen projecten op, maar ondersteunt ook organisaties die initiatief nemen. Gemeenten, scholen, vzw’s en feitelijke organisaties kunnen voor hun taalstimulerend project een subsidie aanvragen voor 80% van de kosten, met een maximum van 15.000 euro. Meer weten? www.vlaamsbrabant.be/ taalstimulering-nederlands

Leeshelden in de bib Leeshelden? Dat zijn kinderen van het tweede en derde leerjaar die moeite hebben met lezen. Zij komen wekelijks samen met een begeleider in de plaatselijke bibliotheek om nieuwe, leuke verhalen op hun maat te lezen. Na het lezen gaan ze aan de slag met het thema van het verhaal. Dan gaan ze knutselen, toneelspelen, puzzelen en verzinnen. Leeshelden is dus helemaal geen gewone leesclub, het zijn interactieve momenten die van lezen een heel avontuur maken. Leeshelden loopt in 20 gemeenten en betrekt via de bibliotheken 82 scholen. Leeshelden bereikt per half jaar zo’n 250 leerlingen. Zijn er ook leeshelden jouw gemeente? www.vlaamsbrabant.be/leeshelden

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


HET VLAAMSE KARAKTER - 23

Een Taalpunt Nederlands in de bib Heb jij het Taalpunt Nederlands in de bib al gevonden? Er zijn al 46 Taalpunten Nederlands in Vlaams-Brabant. Een Taalpunt Nederlands is een plek in de bib met leesboeken van verschillende niveaus, oefenboeken, taalspelletjes en meer hulpmiddelen om zelfstandig Nederlands te leren. Vaak groeien er nieuwe initiatieven uit, zoals voorleesmomenten of leessessies. www.vlaamsbrabant.be/ taalpuntambassadeur

Wablieft? Gemakkelijk nieuws uit Tienen Heb jij de krant ‘Gemakkelijk nieuws uit Tienen’ al gelezen? Ze wordt geschreven door vrijwillige anderstalige Tienenaars die daarvoor een opleiding kregen van Wablieft, het Centrum voor Duidelijke Taal. Naast artikels in eenvoudig Nederlands vind je ook jobadvertenties, opleidingen, evenementen en taaltips in de krant. Binnenkort test de provincie het project ook in Diest, Leuven en Vilvoorde.

OKAN in actie Twaalf secundaire scholen in Vlaams-Brabant hebben een eigen OKAN-klas. OKAN staat voor ‘Onthaalonderwijs voor Anderstalige Nieuwkomers’. In een OKAN-klas krijgen jongeren tussen 12 en 18 jaar intensief Nederlandse les. Maar buiten de schooluren vallen de kansen om Nederlands te oefenen al te vaak weg. OKANleerlingen vinden maar moeilijk aansluiting bij het vrijetijdsleven.

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

Met het project ‘OKAN in actie’ laat de provincie Vlaams-Brabant de leerlingen kennismaken met het vrijetijdsaanbod buiten de schoolmuren. Met de plaatselijke jeugdbeweging, de sport- en toneelclub, een kunstacademie of een andere vereniging. Groep INTRO vzw voert het project voor het tweede schooljaar op rij in 9 OKAN-scholen uit.


24 - 20 JAAR MOS OP SCHOOL

Duurzame scholen in cijfers

MOS IS 20! Wil je ook meer natuur op school? 20 jaar geleden begon het allemaal als ‘Milieuzorg Op School’. De oproep van de Vlaamse provincies voor meer groene en duurzame scholen groeide intussen ver boven het drieletterwoord uit. Vandaag is MOS een naam op zich, en een MOS-school is een straffe, duurzame school met een plaats en hart voor de natuur en het klimaat.

Werkt jouw school ook aan een groene, klimaatvriendelijke speelplaats met meer biodiversiteit? Vraag dan zeker je provinciale subsidie Natuur op School aan. Die dekt tot 80% van de projectkosten tot 10.000 euro per vestiging en per kalenderjaar. Meer weten? www.vlaamsbrabant.be/natuuropschool

464 MOS-scholen Met zoveel zijn ze, de MOS-scholen van Vlaams-Brabant. Samen met de MOSbegeleiders van de provincie werken ze aan een duurzame leer- en leefomgeving voor de leerlingen en het schoolteam. En echt elke school kan een MOS-school worden: een basisschool, secundaire school of hogeschool, een methodeschool, een buitengewone school, uit het gemeenschapsonderwijs, het katholieke onderwijs of welke koepel ook. Meer weten? www.vlaamsbrabant.be/mos

170 scholen deden al sinds de start in 2007 een beroep op onze provinciale subsidie Natuur op School. Samen goed voor 253 goedgekeurde aanvragen.

53 199 basisscholen

secundaire scholen

1 hogeschool

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

De MOS-werking en de provinciale subsidie versterken elkaar. De subsidie maakt bijvoorbeeld een groene speelplaats mogelijk, terwijl MOS deze vergroening ook educatief verankert in de schoolwerking.


20 JAAR MOS OP SCHOOL - 25

Ben je betrokken bij de milieuzorg op de school? Benieuwd naar de mogelijkheden? Abonneer je op de gratis nieuwsbrief met maandelijks een overzicht van - lesideeën, leskoffers en andere tools - vormingsmomenten - subsidiemogelijkheden Hoe? Ga naar: www.vlaamsbrabant.be/mos-nieuws

Over de 20 MOS-jaren ontstonden de tofste initiatieven:

18edities

waren er al van de Dikketruiendag Je kent het wel: die dag gaat de verwarming een graadje minder en de dikke trui aan. Dat begon allemaal met enkele inventieve MOS-scholen op 16 februari 2005, de dag dat het klimaatverdrag van Kyoto officieel in werking trad.

31 voorstellen voor klimaatwedstrijd

Secundaire scholen dienden in 2013 31 voorstellen in voor de klimaatwedstrijd ‘Gezocht: junior raadgever (m/v) voor het klimaat’. Het winnend voorstel werd gerealiseerd: de gamebike.

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

8 basisscholen van Beersel vormden de allereerste Klimaatbende

Met de vijfdejaars als trekkers, gingen ze in 2015 voor het eerst de uitdaging aan om het energieverbruik te verminderen en jaarlijks 5% minder CO2 uit te stoten. En sindsdien doen ze dat elk jaar. Ook andere gemeenten in VlaamsBrabant volgden het voorbeeld: Bierbeek, Boutersem, Lubbeek, Holsbeek, Gooik, Tervuren en Leuven. Samen goed voor 39 scholen. Alle andere Vlaamse provincies namen het initiatief over. Meer weten? www.vlaamsbrabant.be/mos


26 - DE BRABANTSE WOUDEN

De Brabantse Wouden

EEN NATIONAAL PARK IN WORDING

De laatste rechte lijn is ingezet: de Brabantse Wouden zijn bij de laatste zes kandidaten voor vier erkende gebieden als Nationaal Park

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


DE BRABANTSE WOUDEN - 27

Tussen het Hallerbos en het Meerdaalwoud strekt zich een bijzonder mooie en groene streek uit. Met robuuste bossen, kronkelende rivieren en open velden. Goed voor meer dan 10.000 hectare waardevolle natuur. Ooit maakte het hele gebied deel uit van het historische Kolenwoud. De bossen zijn dan ook heel oud: Meerdaalwoud en Hallerbos minstens duizend jaar, en het Zoniënwoud werd zelfs sinds de jongste ijstijd nooit ontbost. Bosflora als bosanemoon, wilde hyacint en slanke sleutelbloem kleuren prachtig in het voorjaar. Tussen die bossen kronkelen de Dijle, Laan en IJse. Hun natuurlijke meanders zorgen voor een klimaatrobuust landschap vol levende natuur. Als je uit de riviervalleien klimt, kom je op het Brabants plateau waar de mooiste holle wegen diep in het landschap snijden. Het gebied ademt geschiedenis. Wie kent er het Kasteel van Beersel niet? Of het AfricaMuseum in Tervuren? Toeristische toppers, net als veel ander waardevol erfgoed. Geen wonder dat de streek een echt wandel- en fietsparadijs is. Maar door versnippering staat de streek onder druk en ongebreidelde recreatie bedreigt de kwetsbare zones. Met een juiste aanpak krijgt de natuur in dit bijzondere gebied de potentie én de marge om nog te versterken. Met minder versnippering en meer bos en natuur. Met plaats voor duurzame recreatie en landbouw. Daarom streeft de provincie VlaamsBrabant samen met het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), de Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud, de Koninklijke Schenking en de twaalf betrokken gemeenten naar een erkenning voor het gebied als Nationaal Park. De laatste rechte lijn is ingezet: de Brabantse Wouden zijn bij de laatste zes kandidaten voor vier erkende gebieden. www.brabantsewouden.be

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

Boerenlandschap Pajottenland Wie er al geweest is, weet het wel: het Pajottenland is een prachtige en authentieke streek. Met historische boerderijen en archeologische sites, kasteeldomeinen, parken en tuinen, kronkelende paden met hagen, wilgen en oude boomgaarden, Brabantse trekpaarden, geuzebrouwerijen, kapelletjes en volkse cafés. En dat allemaal in een van oudsher rijk landbouwlandschap met glooiende akkers en weilanden waar boerenfamilies al eeuwenlang zorgen voor eerlijke landbouwproducten uit eigen streek. Geen wonder dat de Vlaamse regering de kandidatuur van het Boerenlandschap Pajottenland geselecteerd heeft als Landschapspark. Als een van de zeven resterende kandidaten, waarvan er uiteindelijk drie erkend worden. De Landschapsparken moeten uitgroeien tot motor voor streekontwikkeling via toeristisch-recreatieve ontwikkeling, jobs en investeringen in de infrastructuur in het landschap.


28 - KLIMAATVERANDERING

Het klimaatadaptatierapport van jouw gemeente

Hoe zal jij de klimaatverandering voelen? Welk effect heeft de klimaatverandering in jouw gemeente? Hoe gevoelig is jouw buurt voor overstromingen, hitte en verdroging? En welke maatregelen zijn nodig om ze de baas te kunnen?

De Vlaamse provincies goten alle nuttige cijfermateriaal voor elke gemeente in Vlaanderen in een kant-en-klaar klimaatadaptatierapport. Als houvast voor het gemeentelijke klimaatbeleid.

Meer en langere hittegolven De meeste hittegolfdagen verwachten we in de meer verstedelijkte gebieden: de Vlaamse Randgemeenten en Leuven. Bijvoorbeeld, in Machelen kan het aantal hittegolfdagen stijgen van gemiddeld 8 dagen per jaar naar maar liefst 28 dagen per jaar tegen de tweede helft van deze eeuw. 51% van de bodem is

er verhard door de luchthaven, industrie, gebouwen, wegen, parkeerterreinen en terrassen. Ook in het noorden van onze provincie stijgt het aantal hittegolfdagen meer dan elders. Maar zelfs in het landelijke Pajottenland kan het gemiddeld aantal hittegolfdagen verviervoudigen tot 16 dagen tegen halverwege deze eeuw.

Ontharden is de boodschap Wist je dat 10% minder verharding het hitte-eilandeffect doet afnemen met 1,2 °C 's nachts en 2 °C overdag?

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022

Door verharding weg te nemen dringt er ook weer meer water in de bodem. En vloeit er dus minder water af. Dat vult niet alleen de grondwatervoorraad aan, het voorkomt ook wateroverlast. Wat kan je zelf doen? www.vlaamsbrabant.be/leve-de-tuin

Benieuwd naar het effect van de klimaatverandering in jouw gemeente? www.provincies.incijfers.be


KLIMAATVERANDERING - 29

Duurzaam waterbeheer

Water in De Wijnpers Elke druppel telt op het sierteeltveld van De Wijnpers. Tot enkele maanden geleden liep het overtollige sproeiwater nog gewoon weg naar de riolering. Maar nu wordt het opgevangen, gefilterd en hergebruikt. Het is één van de maatregelen waarmee de provinciale school samen met de leerlingen haar waterhuishouding op punt zet. De leerlingen van De Wijnpers hebben het mooiste uitzicht over Leuven. Maar dat heeft een keerzijde: het groene domein van vijf hectare helt zo sterk, dat het stevig afwatert naar de lagergelegen straten van de Leuvense binnenstad. Bovendien is de school al 111 jaar oud. De buffering van hemelwater was al die decennia geen prioriteit en het afwateringstelsel is verouderd. Met een masterplan waterhuishouding stelt de school orde op zaken. “We maakten een inventarisatie van de waterhuishouding: de afwatering, verhardingen, hergebruik, infiltratie en buffering en de erosieproblematiek. Dan bekeken we hoe we zone per zone, gebouw per gebouw, onze schoolsite kunnen verbeteren. Waar moeten we nog het afval- en regenwater scheiden? Waar kan het met minder verharding en meer infiltratie? Hoe moeten we ons watergebruik optimaliseren zodat we het juiste water voor de juiste toepassing gebruiken?”, legt technisch adviseur en coördinator Bart Van den Bosch uit. “Bij de uitvoering van het actieplan betrekken we onze leerlingen volop. Want zij zijn de tuinaannemers, de landbouwers en andere specialisten van morgen. De vakmannen die ons helpen wapenen tegen de klimaatuitdagingen.”

Hergebruik van water Het sierteeltveld is één van de eerste zones die de school heeft aangepakt. Tot voor kort kregen de jonge plantjes er elke avond grondwater te drinken.

Dat werd opgepompt uit een waterlaag onder de stad. “Een kritieke waterlaag, zo blijkt. De vergunning daarvoor zou in 2025 niet verlengd worden. Bovendien liep het water dat bij de besproeiing naast de plantjes terechtkwam via de wegen op het domein de stad in. Onverantwoord waterverbruik was dat.” De leerlingen tuinbouw en groenvoorziening plaatsten tijdens een projectweek twee waterputten. Een pomp, een sproeicomputer en sensoren bewateren de plantjes nu veel gerichter, op momenten dat het echt nodig is. “En het water dat naast het potje valt, wordt opgevangen in de waterputten, gefilterd en hergebruikt”, zegt Bart. Elders op de site legden de leerlingen twee wadi’s aan waar overtollig regenwater de kans krijgt langzaam in de bodem te dringen. “Dat vergt meer dan alleen maar een put te graven en die te laten vollopen met water. De leerlingen hebben de juiste beplanting gekozen voor elke deel van de wadi. Want hoe lager, hoe vochtiger.”

Drinkwater De school gaat ook bewuster om met drinkwater. “De leerlingen van de richting centrale verwarming en sanitaire installaties hebben alle draaikraantjes vervangen door drukknopkraantjes. Als je de knop lost, sluit de kraan automatisch na enkele seconden. Een kleine ingreep die toch heel wat drinkwater bespaart.”

Studeren aan De Wijnpers? De Wijnpers is een aangename, open school met een prachtig zicht op het centrum van Leuven, vlak bij de stad en toch omgeven door tuinen en natuur. Je kan er heel wat unieke studierichtingen volgen binnen de domeinen STEM, Land- en tuinbouw en Kunst. Na de degelijke algemene basisvorming kan je vlot doorstromen naar het universitaire onderwijs, hoger onderwijs of een beroepsgerichte, technische opleiding die aansluit bij de noden van de arbeidsmarkt. Benieuwd of De Wijnpers iets voor jou is? Neem alvast een kijkje op www.dewijnpers.be De online inschrijvingen voor het tweede jaar en hoger starten op vrijdag 1 juli om 14 uur.

Dat merk je in de cijfers. In 2017 verbruikte de school nog 3.070 m³ drinkwater, in 2020 was dat nog maar 1.771 m³ en dat cijfer blijft dalen. Ook de hoeveelheid opgepompt grondwater daalt snel. In 2017 was dat 5.880 m³, in 2020 2.737 m³. Dat terwijl het aantal leerlingen steeg van 647 in het schooljaar 2016-2017 naar 840 vandaag. “We streven naar een zo laag mogelijk waterverbruik”, zegt Bart. “En in 2025 willen we de afvoer van regenwater naar de riolering helemaal stoppen.”


30 - BLAZEN IS WETEN

Innovatie bij de huisarts: Slimme Spirometrie

BLAZEN IS WETEN Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


BLAZEN IS WETEN - 31

Liefst 1,2 miljoen Belgen hebben een longziekte, maar bij 400.000 van hen is dit nog niet ontdekt. Om dat op te sporen gebruikt de huisarts een spirometer, een toestelletje dat de longfunctie meet aan de hand van de luchtstroom die je uitademt. Maar de test afnemen is niet eenvoudig en de resultaten van de meting zijn vaak moeilijk te interpreteren. Slimme Leuvense spitstechnologie maakt het de artsen een stuk gemakkelijker. Een spirometer helpt bij het opsporen van astma, chronische bronchitis en andere longziekten. Ook bij mensen die covid hebben doorgemaakt, meet het kleine toestel hoe het met de longfunctie is gesteld. Maar niet elke huisarts gaat even graag met de spirometer aan de slag. De patiënt moet explosief uitademen in het kleine toestel. Gebeurt dat niet helemaal correct, dan zijn de resultaten niet accuraat en kan de arts dus een verkeerde diagnose stellen. De resultaten zijn bovendien niet echt gebruiksvriendelijk en dus moeilijk te interpreteren. “Daardoor is het niet zo eenvoudig om bijvoorbeeld het verschil te zien tussen een vernauwing van de luchtwegen zoals bij een chronische bronchitis en een andere aandoening. Het vergt dus wel wat opleiding en expertise om correct aan de slag te gaan met de spirometer”, zegt de Leuvense huisarts en professor Jan Verbakel. “Spirometrie wordt daarom onvoldoende toegepast in de eerstelijnszorg.”

Artificiële intelligentie Nochtans kan een snelle en correcte diagnose veel leed besparen. Het innovatieve Leuvense spin-offbedrijf ArtiQ werpt met succes artificiële intelligentie in de strijd. De software die ArtiQ ontwikkelde, interpreteert de resultaten van de spirometer en vertaalt die naar heel gebruiksvriendelijke data. De arts krijgt meteen na de test op zijn computerscherm te lezen hoe groot de kans is dat de patiënt aan astma, chronische bronchitis of een andere aandoening lijdt. Slimme Spirometrie, zo heet het project. Product manager Julie Maes van ArtiQ legt uit. “Tijdens hun opleiding leren de artsen in spe vooral de resultaten interpreteren op basis van twee waarden:

de 1-secondewaarde en de vitale capaciteit. De 1-secondewaarde geeft het volume lucht weer dat je in de eerste seconde uitblaast. De vitale capaciteit is het totale volume dat je hebt uitgeblazen. Die waarden en hun verhoudingen tegenover elkaar, vertellen al veel over je longfunctie. Maar de slimme spirometer vertelt je veel meer dan dat.”

De juiste diagnose Professor Jan Verbakel volgt het project als onderzoeker aan de KU Leuven nauwlettend op, samen met dokter Sofie Willaert in het kader van haar masterthesis. “Mijn onderzoekseenheid EPI-Centre evalueert innovaties in de eerstelijnszorg aan de hand van klinische studies”, zegt professor Verbakel. “Hoe kan innovatie een beslissing van de arts ondersteunen? Werkt het product naar behoren? Kan het de beslissing van een arts helpen verbeteren? Dat zoeken wij uit. Zulke innovatieve oplossingen vervangen de arts niet. Die zal altijd nog een diagnose moeten stellen. Maar het helpt als hij daarvoor over de juiste gegevens en meetresultaten beschikt.” De slimme spirometer zit nog in een studiefase. Als die is afgerond, is het de bedoeling om de toepassing in Europa uit te rollen. Om zo uiteindelijk een betere gezondheidszorg te bieden. “Innovatie verbetert onze zorg”, vat professor Jan Verbakel samen. “Door sneller de juiste diagnose te stellen, kunnen we sneller een geschikte behandeling starten. Dat maakt een groot verschil voor de individuele patiënt, maar op grotere schaal verbetert het ook de gezondheidszorg en ontlast het de ziekenhuizen.”

Investeren in innovatie Slimme Spirometrie is een van de opmerkelijke en vernieuwende projecten die konden rekenen op een Vlaams-Brabantse innovatiesubsidie. Bedrijven, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke actoren die samenwerken aan een innovatief project, komen daarvoor in aanmerking. Een voorwaarde is dat het project Vlaams-Brabant als kennisregio versterkt in minstens één van de vijf clusters: food, health, creativity, logistics of cleantech. De subsidie bedraagt maximum 50% van de projectkosten met een maximum ondersteuning van 150.000 euro. Ook innovatieve plannen? Dien je project in voor 15 oktober 2022! Alle informatie vind je op: www.vlaamsbrabant.be/ innovatiesubsidie

Mag. Vlaams-Brabant Zomer 2022


1

2

3

4

5

6

7

8

9

LENTE IN #VLAAMSBRABANT

1 @ amazing_belgium, #travelgram #instatravel #hike #blossoms #spring 2 @ kristelvanloock, #magnoliablossom #leuvenbyleuvenaars #springisintheair 3 @ lemonpile, #de vogel-locker #wilfrieddecock #Aarschot #konijnenbergwandeling

De lente van Vlaams-Brabant zindert nog volop na op Instagram. Jouw zomerfoto volgende keer hier? Even op Instagram zetten met de #vlaamsbrabant.

4 @ leovanvreckem, #natuurbeleving #natuurfoto #Roosdaal #Pajottenland 5 @ marijkebroothaers, #sundown #toeristineigenland #naturephotography 6 @ rivers_of_gooik (Helmut Stallaerts en Lucie Declercq), #gooik 7 @ 360utopic, # antitankgracht #haacht #naturelove #tinyplanetsonly 8 @ maxvanhemel, #kasteelvanbeersel #visitbrabant #erfgoed #kasteel 9 @ runningdieter, #cyclinglife #roadbike #vlaamsbrabant #cyclingculture

WWW.VLAAMSBRABANT.BE

INFO@VLAAMSBRABANT.BE

@VLAAMS_BRABANT

f

FACEBOOK.COM/VLAAMSBRABANT

@VLAAMSBRABANT