Page 73

• περιβάλλον Μια φορά κι έναν καιρό ήτανε μια πλούσια γυναίκα που βασάνιζε τη φτωχή αδερφή της. Τα παιδιά της φτωχής μεγάλωναν με τα αποφάγια από το σπίτι της πλούσια κι όταν η κακιά γυναίκα θέλησε ν’ αρπάξει τα παιδιά, είχε την τιμωρία που της άξιζε: έγινε ένας μεγάλος σεισμός που «κατάπιε» το σπίτι της κακιάς αδερφή και στη θέση του εμφανίστηκε μια πανέμορφη λίμνη, η λίμνη του Ζηρού. Για το λαϊκό παραμυθά όλα είναι εύκολο να εξηγηθούν μέσα από τη γοητεία του μύθου κι αυτός είναι ο μύθος που συνοδεύει τη «γέννηση» της λίμνης του Ζηρού. Για το σύγχρονο επιστήμονα όμως, θα χρειαστεί τους επόμενους μήνεςίσως και χρόνια- συνεχή έρευνα και παρακολούθηση μιας σειράς επιστημονικών παραμέτρων για να εξηγήσει με πειστικότητα ένα πολύ περίεργο φαινόμενο που εμφανίστηκε στη λίμνη. Συγκεκριμένα επιστημονική ομάδα του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ανίχνευσε στη λίμνη του Ζηρού μια πολύ επικίνδυνη τοξίνη που έβαψε κόκκινη σχεδόν ολόκληρη την επιφάνεια της. Το ανησυχητικό είναι πως η συγκέντρωση της τοξίνης είναι από τις υψηλότερες που έχουν μετρηθεί παγκοσμίως και το αξιοπερίεργο και δυσεξήγητο, πως η τοξίνη αυτή συναντάται στις λίμνες της βόρειας Ευρώπης και ποτέ μέχρι σήμερα στις λίμνες της πατρίδας μας. Στις ελληνικές λίμνες τα κυρίαρχα είδη κυανοβακτηρίων που παρατηρούνται είναι πράσινου χρώματος και οι πληθυσμιακές εκρήξεις τους λόγω ευτροφισμού, συνήθως «βάφουν» πράσινες τις λίμνες. Στην περίπτωση του Ζηρού, οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων που είχαν μεταβεί στη λίμνη για μια δειγματοληψία ρουτίνας, διαπίστωσαν με την πρώτη ματιά ότι κάτι περίεργο συνέβαινε, όταν παρατήρησαν πως ένα στρώμα πάχους τριών εκατοστών κόκκινου χρώματος κάλυπτε απ’ άκρη σ’ άκρη σχεδόν την επιφάνειά της λίμνης. Μέσω μιας τεχνικής, που για πρώτη φορά εφαρμόζεται στην Ελλάδα, τα αποτελέσματα της δειγματοληψίας έδειξαν πως υπεύθυνο για την εμφάνιση του φαινομένου είναι το κυανοβακτήριο Planktothrix rubescens, ένα κυανοβακτήριο το οποίο ευθύνεται για τοξικές εκρήξεις σε βορειοευρωπαϊκές λίμνες. Σύμφωνα με τον δρ Μοριακής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και πρόεδρο του Φορέα Διαχείρισης της Λίμνης Παμβώτιδας κ. Γιάννη Σαΐνη: «πρόκειται για ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο, δεδομένου ότι το συγκεκριμένο κυανοβακτήριο παράγει μια τοξίνη, που χαρακτηρίζεται ηπατοτοξίνη και θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη». Πρόσληψη μεγάλης δόσης από τον άνθρωπο σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση του ήπατος, ενώ μικρές δόσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσουν σε καρκινογένεση του ήπατος. Είναι ευτύχημα το ότι το νερό της λίμνης δεν χρησιμοποιείται για ύδρευση, ωστόσο επικίνδυνα μπορεί να είναι και τα ψάρια που ψαρεύονται σ’ αυτή γι’ αυτό και πρέπει να τεθούν στο μικροσκόπιο. Να σημειωθεί ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει όρια ασφαλείας για την ημερήσια δόση της συγκεκριμένης ουσίας που μπορεί να προσλάβει ο άνθρωπος σε νερό ή τρόοφιμα. Η ποσότητα στο πόσιμο νερό δεν πρέπει να ξεπερνά το 1 μg/l (ένα εκατομμυριοστό του γραμμαρίου ανά λίτρο), ενώ για την άσκηση δραστηριοτήτων όπως η κολύμβηση και η κωπηλασία το όριο είναι 20 μg/l. Οι ποσότητες τοξίνης που ανιχνεύθηκαν στο νερό της λίμνης Ζηρού έφθαναν τα 199 μg/litro!!!

V I P C L A S S I C - Ι Α Ν Ο ΥΑ Ρ Ι Ο Σ 2 0 0 9

73

VIP CLASSIC 03  
VIP CLASSIC 03  

VIP CLASSIC 03

Advertisement