Page 1


an appeal for action

Fabien Cousteau 9 Dos Winkel 12 Prof. Daniel Pauly 13 Prof. Dr. Michael Braungart 14 David Doubilet 16 Captain Paul Watson 18

Vademecum on behalf of the World Ocean

TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Morning & Afternoon programme Oceanium, Blijdorp Zoo Rotterdam • 8 am - 5 pm • 200 persons

Monday, June 8th 2009 is Rotterdam World Ocean Day, when scientists, politicians and fishing industry representatives will meet all around the globe to discuss the problems facing our oceans. These meetings will endeavor to arrive at possible solutions for preserving marine wildlife, while at the same time trying to develop economically viable and sustainable fishing methods. World Ocean Day is also being held in the Netherlands, where Delft University of Technology and Erasmus University Rotterdam will jointly host an international conference at Blijdorp Zoo Rotterdam and the Erasmus University Rotterdam. During this one-day conference in Blijdorp Zoo Rotterdam’s Oceanium, experts from around the world will discuss overfishing, illegal fishing and bycatch, fishing subsidies, aquaculture and alternatives for fish, Marine Protected Areas, improved fishing methods, technical innovations, and other important issues. During this high-level meeting, our assessments of the past, present and future condition of our oceans will culminate in a call for all relevant parties to unite in a coordinated effort to realize an immediate, sustainable exploitation of our oceans. This conference is intended for international media, politicians and scientists. In the late afternoon, the conference will present the public première of the renowned film ’The End of the Line’, based on the book by Dr. Charles Clover, who will be in attendance and introduce the film. This film will be launched worldwide on World Ocean Day. In the evening, the general public is invited to attend a major event held in the auditorium of Erasmus University Rotterdam. In the auditrium, which seats 1,000 people, inspirational individuals associated with our oceans will take the stage: Fabien Cousteau (oceano­grapher and grandson of the legendary Jacques Cousteau), Captain Paul Watson (founder of Sea Shepherd and Greenpeace), David Doubilet (underwater photographer National Geographic) and Professor Dr. Michael Braungart (Cradle-to-Cradle) will share their visions of our oceans and the opportunities they afford humanity and the entire planetary ecosystem.

8.00 - Registration 8.50 - Rotterdam World Ocean Day Opening Statement Jacob Fokkema, Dean TU Delft 9.00 - International première The End of the Line 10.30 - World Ocean Day statement and Press Conference

Our Oceans in the Past

11.15 - Dos Winkel • Underwater photographer, author of What’s the Catch with Fish?!, The Netherlands 11.30 - Fabien Cousteau • Grandson of Jacques Cousteau, Ocean Futures Foundation, USA

Our Oceans Now

Our Oceans in the Future

14.15 - Hans Hoogeveen • Director General on behalf of the Minister of Agriculture, Nature and Food Quality, The Netherlands 14.30 - Wim van Densen • Institute for Marine Resources & Ecosystem Studies, The Netherlands 14.45 - Dorette Corbey • Dutch European Parliament Member, The Netherlands 15.00 - 15.30 Break

Our Oceans in Depth Eauditorium

15.30 - Timothy O’Shea • Cleanfish 15.45 - Gerard Hornstra • Fish oil and health: hope or hype? 16.00 - Steven Adolf • Journalist and writer book ‘Reuzen Tonijn’ 16.10 - Sid Mitchell • Sustainable Aquaculture

11.45 - Daniel Pauly • Marine Biologist, University of British Colombia, Canada 12.00 - Alex Cornelissen • Director Sea Shepherd Galapagos, Ecuador 12.15 - Rupert Howes • CEO Marine Stewardship Council, United Kingdom 12.30 - 13.30 Lunch

Afternoon programme

13.30 - Carel Drijver • Director Oceans & Coasts WWF, The Netherlands 13.45 - David Doubilet • Underwater photographer for National Geographic, USA 14.00 - Liesbeth van Tongeren • Executive Director Greenpeace, The Netherlands


15.30 - Gert Flik • Inhumane killing of fish 15.45 - Ron Hoogenboom • Risks and benefits from eating fish 16.00 - Christien Absil • 50 years North Sea fishing policies 16.15 - 6.30 Break 16.30 - Closing Statement Sea First 17.00 - Drinks 17.30 - Dinner (invitation only)

Evening programme Auditorium Erasmus University Rotterdam • 3.30 pm - 10 pm • 1.000 persons 15.30 - Public premiere ‘The End of the Line’ 19.00 - Doors open 19.30 - Opening Kees van Rooijen • Chairman Executive Board Erasmus University Rotterdam 19.35 - Vincent Kneefel • Co-initiator Rotterdam WOD, business student and underwater photographer 19.40 - Launch Aqualife • The Coral Reef by Steven van Eijck and Fabien Cousteau

19.45 - Fabien Cousteau • The legacy of Jacques Cousteau 20.15 - David Doubilet • The underwater life of a photographer 20.45 - Paul Watson • A plea for saving the world’s oceans 21.15 - Introduction • by Maarten Vanden Eynde, Belgian artist 21.25 - Michael Braungart • Cradle to Cradle and our oceans 22.00 - Drinks

Supporting Rotterdam World Ocean Day: Debast Graphics bvba t.a.v. dhr. Gilbert Debast Bergensesteenweg 795 1600 Sint-Pieters-Leeuw BELGIE

www.ndaduurzaamdak.nl www.nationalgeographic.nl

Bridging Ideas That Matter

Debast Graphics bvba t.a.v. dhr. Gilbert Debast Bergensesteenweg 795 1600 Sint-Pieters-Leeuw www.iwc.com BELGIE



Beurs-WTC Postbus 30010 • 3001 DA Rotterdam

Rotterdam - 010 205 1930

Beurs-WTC Postbus 30010 • 3001 DA Rotterdam


Thank you for your support realizing this Vademecum: Van Gansewinkel Groep (Van Gansewinkel / Coolrec / Maltha / AVR): www.vangansewinkelgroep.com and NDA Duurzaam Dak Concept: www.ndaduurzaamdak.nl COLOFON Publisher Rotterdam World Ocean Day and Imagine Foundation • Publishing, Projectmarketing, Research and Editorial Office Europe Asia Business. A project of BO did it! Bridging Ideas That Matter - corporate communication, visibility marketing, design and webconcept, businessclusters. Beurs-WTC, P.O.Box 30010, 3001 DA Rotterdam, T +31 (0)10 205 1930, F +31 (0)10 205 1938, E-mail: joeij@bodidit.nl, j.oeij@upcmail.nl. Editorial staff: Jan Oeij (editor in chief), Vincent Kneefel, David McMullin (translation English language) • Photography: Eric Bakker, Fabien Cousteau, David Doubilet, Vincent Kneefel, Dos Winkel and others • Design and layout: Franklin Vrolijk • Print: Printvisie Ridderkerk, Leander Wünschmann Debast Graphics bvba

TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

WELCOME! Rotterdam World Ocean Day is a unique day. It is a day to celebrate the oceans. A day to celebrate that our planet has so much underwater life, and so many unique species. This is however also a day for raising awareness of the many difficult to solve problems afflicting our oceans. I hope that Rotterdam World Ocean Day 2009 will lead to the realisation that when this day is over, we must remain permanently engaged with the state with our oceans and seas - day after day after day. I would of course like to take this occasion to thank the event’s organisers - Erasmus University Rotterdam and Delft University of Technology - for their commendable efforts. Blijdorp Zoo Rotterdam also deserves our gratitude for hosting us here on this day. I would also like to thank the various non-governmental organisations that provided financial support or guest speakers: World Wide Fund for Nature (WNF), Sea Shepherd, Stichting De Noordzee, Greenpeace, and the Marine Stewardship Council (MSC). We are also extremely grateful to the many private companies that helped sponsor Rotterdam World Ocean Day 2009. In closing, I hope Rotterdam World Ocean Day 2009 will not only be a fantastic day, but also one which leads to many positive developments! Vincent Kneefel

Vincent Kneefel organiser of Rotterdam World Ocean Day 2009

PHOTO: David Doubilet


Rotterdam World Ocean Day is een unieke dag. Voor mij is het een dag om de oceanen te vieren. Om te vieren, dat we een planeet hebben met zo veel onderwaterleven, met zo veel unieke levensvormen. Het is tegelijkertijd ook een dag van bewustwording voor de moeilijk oplosbare problemen die ten aanzien van onze oceanen spelen. Ik hoop dat Rotterdam World Ocean Day 2009 ertoe zal leiden, dat we ons ook ná deze dag permanent zullen bezighouden met de oceanen, dag na dag.

Uiteraard wil ik van de gelegenheid gebruik maken om de organiserende partijen te bedanken voor hun inspanningen: de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) en de Technische Universiteit Delft. Diergaarde Blijdorp verdient onze erkentelijkheid voor haar gastheerschap op deze dag. Diverse non-gouvernementele organisaties steunden ons door het leveren van sprekers of een financiële bijdrage: Wereld Natuur Fonds (WNF), Sea Shepherd, Stichting De Noordzee, Greenpeace, Marine Steward­ ship Council (MSC).

Voorts waren er talloze particuliere onder­ nemingen die Rotterdam World Ocean Day 2009 mogelijk maakten met sponsor­ bijdragen. Ook hen zijn wij zeer erkentelijk. Tot slot spreek ik de hoop uit, dat Rotterdam World Ocean Day 2009 een fantastische dag zal worden, met veel positieve gevolgen!

Vincent Kneefel organisator Rotterdam World Ocean Day 2009


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

www.vangansewinkelgroep.com Until a public outcry was raised in 1996, an electricity station in Denmark was powered by fish oil. I recently discovered that in the United States, the government subsidises the conversion of fish oil into bio-diesel, with the point of this being to use fish to heat homes in Alaska... Totdat het publiek er in 1996 schande van begon te spreken, draaide in Denemarken een elektriciteitscentrale op visolie. Onlangs ontdekte ik, dat in de Verenigde Staten de omzetting van visolie naar biodiesel wordt gesubsidieerd. De bedoeling is om vis te gebruiken voor de verwarming van huizen in Alaska... from:

’What’s the catch with fish?! And fish oil’


by Dos Winkel


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Quotes by Dos Winkel, ambassador of the sea, for reflection and raising awareness! Dotted throughout these pages are various quotes from Dos Winkel’s book, ’What’s the catch with fish?! And fish oil’.

Dos Winkel

The selected passages offer an impression of the book’s contents, as well as the views of Dos Winkel, who, in his daily life, works as an orthopaedic physical therapist. Winkel is Dutch, but has lived in Belgium for the past twenty-five years. He is a passionate diver, underwater photographer and journalist. Of his book, ’What’s the catch with fish?! And fish oil’, the author says he initially intended to write a brochure, but it grew into a 240-page book.... What compelled Winkel to write his book was the discovery that at least 150 kilograms of fish are needed to produce just 1 litre of fish oil. He found this to be an utter waste and crime against nature. From this stems his impassioned, documented crusade against the use of fish oil as a food supplement, and against the consumption of fish generally. Support organisations The following pages offer various facts andviewpoints held by Dos Winkel, ambassador of the sea, as presented here as points for consideration and discussion.

Citaten van Dos Winkel, ambassadeur van de zee. Ter overdenking en bewustwording! Verspreid over de pagina’s van dit vademecum vindt u korte citaten uit het boek ’Wat is er mis met vis?! En visolie’ van Dos Winkel. De passages geven een beeld van de inhoud van het boek, maar ook van de standpunten van Dos Winkel. De auteur is in het dagelijks leven orthopedisch fysiotherapeut. Hij is Nederlander van geboorte, maar woont al een kwarteeuw in België. Hij is een verwoed oceaanduiker, onderwaterfotograaf en journalist. Van zijn uitgave ’Wat is er mis met vis?! En visolie’ (november 2008) zegt de auteur dat hij aanvankelijk een brochure wilde schrijven. Het werd een boek, van 240 pagina’s… Aanleiding tot het schrijven ervan was het feit, dat Dos Winkel had ontdekt dat voor het maken

that actively campaign to conserve our seas. Steun organisaties die zich inzetten voor het behoud van de zee. from:

’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel

van 1 liter visolie maar liefst 150 kilo vis nodig is. Dat vond hij regelrechte verspilling. En een misdaad tegen de natuur. Vandaar zijn gedreven, geschreven kruistocht tegen het gebruik van visolie als voedselsupplement en tegen de consumptie van vis in het algemeen. Lees op de navolgende pagina’s in kaders een aantal feiten en gevoelens van Dos Winkel, ambassadeur van de zee. Als punten ter overdenking of discussie.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Rotterdam World Ocean Day will educate people about the perilous state of our oceans Dr. Coen Vermeeren director of Studium Generale, TU Delft

“I truly hope that Rotterdam World Ocean Day will serve as a sort of baseline,” says Dr. Coen Vermeeren, director of Studium Generale at Delft University of Technology (TU Delft). “Perhaps everyone will now realize that something disastrous is happening to our oceans, and that something must be done about it. If this happens, we could then regard ’Rotterdam’ as the starting point, allowing us to then compare all subsequent developments to the situation as it stands now.” Studium Generale organizes extracurricular workshops and lectures series for university students. Vermeeren - an aerospace engineer by training - initially became aware of the plight of the oceans one day while walking along the boulevard at Scheveningen Beach, where he saw an exhibition of the photographs taken by underwater photographer Dos Winkel. “We subsequently exhibited some of Dos’s work at TU Delft,” Vermeeren says, “and we also incorporated his philosophy in our lecture program, especially the aspects pertaining to sustainability.”

An issue for young people! While in discussions with Studium Generale of Erasmus University Rotterdam, Vermeeren met Vincent Kneefel, at which point the circle was complete: “The pollution and destruction of our oceans is actually an issue for young people. Let them ask their parents: what kind of inheritence have you given us? And also the question: how will you rectify the situation, because it’s your generation that is now in power.”

Seeing the light Vermeeren hopes that Rotterdam World Ocean Day will succeed in educating people about the perilous state of our oceans: “Unfortunately, no one can determine when another person will finally see the light. We can therefore only try to raise consciousness and awareness, and hopefully bring about that ’aha!’ moment in people sooner.”


Dr. ir. Coen Vermeeren directeur Studium Generale TU-Delft:

Via Rotterdam World Ocean Day de mensheid inzicht geven in de penibele situatie van de oceanen “Ik hoop dat de Rotterdam World Ocean Day een soort nulmeting wordt. Misschien gaat iedereen zich vanaf nu realiseren dat er écht iets rampzaligs aan de hand is met onze oceanen en dat er wat aan gedaan moet worden. Dan kunnen we ’Rotterdam’ als startpunt zien en alle latere ontwikkelingen vergelijken met de situatie van nu”. Dat is de wens van dr. ir. Coen Vermeeren, directeur van de Studium Generale van de TU Delft. Een Studium Generale organiseert voor studenten workshops en lezingen buiten het lesprogramma om. Coen kwam (als vliegtuigbouwkundige!) voor het eerst met ’de oceanen’ in contact, toen hij op de boulevard van Scheveningen een expositie van grote foto’s van onderwaterfotograaf Dos Winkel zag. “Later hebben we ook werk van hem geëxposeerd aan de TU. Weer later hebben we zijn filosofie ingebouwd in ons lesprogramma, vooral vanwege de duurzaamheidsaspecten ervan”.

Thema voor jongeren! Tijdens contacten met de Studium Generale van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) schoof ook Vincent Kneefel aan. En toen was voor Coen het beeld compleet: “Het thema van de vervuiling en de vernieling van de oceanen vind ik eigenlijk een thema voor jongeren. Laat zij maar aan hun ouders vragen: wat voor soort erfenis hebben jullie ons eigenlijk cadeau gedaan? Maar ook de vraag: hoe ga je dit keren, want nu zijn jullie nog aan de macht”.

Het licht zien Coen hoopt dat via Rotterdam World Ocean Day de mensheid inzicht krijgt in de penibele situatie van de oceanen. “Helaas kan niemand voor een ander bepalen, wanneer hij het licht ziet. Daarom moeten we proberen om via bewustmaking en bewustwording dat aha-moment dichterbij te brengen”.

TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

No time to lose!

Mr. Kees van Rooijen Executive Board of Erasmus University Rotterdam, during Rotterdam World Ocean Day:

Rotterdam Climate Initiative

When the university’s ’green experts’ approached the Executive Board some months ago, requesting that we support the campaign to raise awareness about the dire situation facing the world’s oceans, we did not hesitate to offer our support. We share the concerns of the event’s organisers, of the university employees involved in our ’local action group’ Greening the campus, and of the members of our research group ’Drift’ (Dutch Research Institute for Transition). We also encouraged our university’s branch of Studium Generale and the Erasmus Podium to partner with their colleagues from Delft University of Technology in organising an expertisemeeting of researchers and politicians in the impressive biotope aquarium of Rotterdam’s Blijdorp Zoo, as well as organising a public evening for not only our students and employees, but also for a broader public of interested and concerned people from Rotterdam, Delft and farther afield.

The universities of Delft and Rotterdam are also committed partners in the Rotterdam Climate Initiative, with each university lending its specific inter­disciplinary expertise in the field of sustainability. Our researchers, as well as our engaged students, are convinced that the threats to our global ecosystem must be brought to a halt now. This is of course an issue for international politics, and is the reason why the United Nations has designated June 8th as World Ocean Day.

Opening eyes Fortitude is also needed to raise a sense of awareness and responsibility in each individual. Institutes of higher education have there own unique responsibilities: the younger generations must have both the knowledge and understanding that their future professional pursuits as graduates (entre­ preneurs, researchers, managers) must always stem from a deep, unwavering commitment to the natural environment. They must embrace the absolute necessity of sustainable innovations (technological, economic, administrative), and it is our responsibility as educators to ensure this happens, especially when we have the interdisciplinary knowledge needed for this in-house (Drift, social innovation, cradle-to-cradle principle). We are certain that prominent persons like Fabien Cousteau, Captain Paul Watson, David Doubilet and ’our own’ Michael Braungart will help open the eyes of researchers, students and many others. We hope there is still time!

Serious threats We are convinced of the serious threats posed by the growth of the world’s population, climate change, pollution, and the worldwide overfishing of marine life - and consequently also the serious threats posed to life onshore. The oceans unite us all, they help regulate the climate, purify drinking water, and produce oxygen for all species on earth.

Drs. Kees van Rooijen


College van Bestuur Erasmus Universiteit Rotterdam tijdens Rotterdam World Ocean Day:

Toen enige maanden geleden de “groenexperts” uit onze universiteit zich tot het College van Bestuur wendden met het verzoek om medewerking aan een bewustwordingscampagne over de dramatische situatie van onze wereldzeeën hebben we niet geaarzeld. We delen de bezorgdheid van deze initiatiefnemers, medewerkers verenigd in onze ’lokale actiegroep’ Greening the campus en medewerkers van onze onderzoeksgroep Drift, the Dutch Research Institute for Transition. We hebben onze afdelingen Studium Generale en Erasmus Podium gestimuleerd om met hun collega’s van de Technische Universiteit Delft - naast een expertisemeeting van wetenschappers en politici in de Rotterdamse biotoop bij uitstek Diergaarde Blijdorp - een publieksavond te organise-

Geen tijd verliezen!

ren voor onze studenten en medewerkers, maar ook voor een breder publiek van betrokkenen en geïnteresseerden in Rotterdam, Delft en verre omgeving.

Ernstige bedreiging Wij zijn ervan overtuigd dat de groeiende wereldbevolking, de klimaatverandering, de vervuiling en de wereldwijde overbevissing het leven in de oceanen - en daarmee ook het leven aan wal - ernstig bedreigen. De oceanen verbinden ons immers met elkaar, helpen het klimaat reguleren, drinkwater te zuiveren en zuurstof te genereren voor alle leven op aarde.

Rottterdam Climate Initiative De universiteiten van Delft en Rotterdam participeren met hun specifieke, inter­

disciplinaire expertise op het gebied van duurzaamheid nadrukkelijk in het Rotterdam Climate Initiative. Deze wetenschappers, maar ook onze geëngageerde studenten zijn ervan overtuigd dat de bedreiging van ons mondiale ecosysteem nú een halt toegeroepen moet worden. Natuurlijk is dat een zaak van de inter­ nationale politiek, reden waarom de Verenigde Naties deze Dag van de Oceanen heeft uitgeroepen.

De ogen openen Maar ook ieders individuele bewustzijn en verantwoordelijkheid mag, ja moet worden aangesproken. Onderwijsinstellingen hebben daarbij hun eigen verantwoordelijkheid: de jonge generatie zowel de kennis als het besef bij te brengen dat hun

toekomstig handelen als academicus (ondernemer, onderzoeker, bestuurder) op de eerste plaaats dient te vertrekken vanuit commitment met de natuurlijke omgeving. Zij dienen de noodzaak van duurzame innovaties (technologisch, economisch, bestuurlijk) in te zien. Dat rekenen we tot onze taak, zeker waar we de interdisciplinaire kennis erover in huis hebben (vgl. Drift, sociale innovatie, cradle-to-cradle principe). We zijn ervan overtuigd dat geëngageerde grootheden als Fabian Cousteau, Captain Paul Watson, David Doubilet en “onze eigen” Michael Braungart wetenschappers, studenten en vele anderen de ogen zullen openen. Hopelijk nog op tijd!


SUPPORTER van Rotterdam World Ocean Day 2009 NDA is initiatiefnemer van NDA Duurzaam Dak Concept, een beproefde formule.

Brengt duurzaamheid daadwerkelijk in praktijk: lokaal en landelijk faciliterend

Nu bij beleidsmakers, opdrachtgevers, vastgoedeigenaren en investeerders het begrip duurzame ontwikkeling opschuift naar de top van de agenda confronteert de Nederlandse Dakdekkers Associatie (NDA) hen met het NDA Duurzaam Dak Concept. Het brengt duurzaamheid in de praktijk in alle fases van het bouw- en beheerproces. Bovendien verbindt de NDA zich actief aan de werking van het concept. De NDA is een van de weinige organisaties die duurzaamheid op het dak integraal - lokaal en landelijk opererend kan faciliteren en daarmee beleidsmakers en opdrachtgevers ondersteunt op het gebied van kennis- en praktijkexpertise als het om het dak en toepasbare duurzame ontwikkeling gaat. In het verspreiden van kennis (en praktijk) omtrent deze ‘actieve daken’ hebben de NDA en haar aangesloten bedrijven sinds 1981 een leidende rol gehad in ons land.

Randstad 20-02 Postbus 1224 1300 BE Almere Tel. 036 530 4490 Fax 036 530 4505 E-mail: info@nda.nl


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Oceanographic explorer

Fabien Cousteau the grandson of Jacques Cousteau

People protect what they love “My grandfather always said to me: “’People protect that which they love.’ And I believe he was right about this. Consequently, we, mankind, must instil that love in our oceans.” Fabien Cousteau (41), the grandson of legendary French oceanographic explorer Jacques Cousteau, shared these thoughts during an exclusive interview with the editors of the Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009. Fabien, a researcher, environmentalist, filmmaker and writer, is faithfully following in the famous footsteps of his grandfather Jacques,

It is unbelievable, but in eating fish, we also ingest the chemicals we have dumped in the sea. and his father Jean-Michel - in fact, when he was just four years old, Fabien went diving for the first time with his father and grandfather!

Influencing policymakers Fabien Cousteau’s core message, which he will also convey in Rotterdam, is both powerful and concise: “Protect the oceans and you protect yourself.” And to companies he repeatedly says: “Healthy environment, healthy economy.” The deteriorating situation he observes underwater in the oceans (especially regarding coral reefs), he attributes to the “bad habits” that mankind has developed since the last industrial revolution. Yet still, he does not hold radical positions for reversing the damage. “I remain very hopeful that the world will hold a mirror up to itself. I believe this is possible, and there are already some examples of this happening, such as in New Zeeland and Hawaii. I try, through my work, to influence policymakers and encourage people to change in a positive way.”

“Protect the oceans and you protect yourself.” And to companies he repeatedly says: “Healthy environment, healthy economy.”

Not enough action! “That my last name is Cousteau is of only limited significance. It does open doors, I do get attention, but still, too little is done and too much ignored. It is unbelievable, but in eating fish, we ingest the chemicals that we’ve dumped in our oceans. Over time, this will make our children and grandchildren ill. We cannot permit this to happen.” Of Rotterdam World Ocean Day, Cousteau says: “Every day must be World Ocean Day, or planet day. We must raise this awareness in our daily lives. The annual World Ocean Day is an excellent occasion for drawing people’s attention to the plight of our oceans, and for retaining it until the next World Ocean Day.”



TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009


Fabien Cousteau kleinzoon van Jacques Cousteau De mensen beschermen waar ze van houden “Mijn grootvader zei altijd tegen me: ’De mensen beschermen voor datgene waar ze van houden’. Ik geloof dat hij daarin gelijk had. De consequentie is, dat we de mensheid dus liefde moeten bijbrengen voor de oceanen”. Dat zegt Fabien Cousteau (41), kleinzoon van de legendarische Franse oceaanonderzoeker Jacques Cousteau, in een kort exclusief interview met de redactie van dit Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009. Fabien is overduidelijk in de voetsporen getreden van zijn grootvader Jacques en van zijn vader Jean-Michel. Hij is onderzoeker, milieubeschermer (zelf noemt hij het ’environmentalist’), filmproducent en schrijver. Al op zijn vierde (!) jaar ging hij met vader en grootvader duiken.

Beleidsmakers beïnvloeden Zijn kernboodschap, die hij ook in Rotterdam zal uitdragen, brengt hij kort en krachtig als volgt onder woorden: “Bescherm de oceanen en je beschermt jezelf”. Aan bedrijven houdt hij vaak voor: “Gezond milieu, gezonde economie”.

Het is niet te geloven, dat wij via de vis chemicaliën opeten, die we zelf in zee dumpen.

PHOTO: David Doubilet

De neergaande ontwikkelingen die hij onder water in de oceanen ziet (vooral met betrekking tot de koraalriffen) schrijft hij toe aan ’slechte gewoonten’ die de mensheid heeft ontwikkeld sinds de laatste industriële revolutie. Toch stelt hij zich niet radicaal op ten aanzien van het keren van die aantastingen. “Ik blijf goede hoop houden, dat de wereld zichzelf een spiegel gaat voorhouden. Ik houd dat voor mogelijk. Er zijn al voorbeelden van (Nieuw Zeeland, Hawaii). Ik probeer met mijn werk de mensheid in positieve zin aan te moedigen tot veranderingen en de beleidsmakers te beïnvloeden”.

Bescherm de oceanen en je beschermt jezelf”. Aan bedrijven houdt hij vaak voor: “Gezond milieu, gezonde economie”. Te weinig actie! “Dat ik Cousteau heet, is daarbij slechts van ondergeschikt belang. Het opent deuren, ik krijg aandacht, maar er wordt tóch te weinig daad­ werkelijk geluisterd en gedaan. Het is immers niet te geloven, dat wij via de vis chemicaliën opeten, die we zelf in zee dumpen. Op termijn worden onze kinderen en kleinkinderen daar ziek van. Dat moeten we niet willen toestaan”. Over de Rotterdam World Ocean Day zelf Fabien: “Elke dag moet World Ocean Day zijn, of planeetdag. Dat bewustzijn moeten we in ons dagelijks leven transpireren. De jaarlijkse World Ocean Day is een prachtige gelegenheid om de aandacht voor de oceanen bij de mensen te brengen en dat vast te houden tot de volgende World Ocean Day”.

Now that all over the world fish oil is being marketed as a ‘medication for the masses’, this will almost certainly ensure the complete destruction of the fish populations in the world’s seas. Nu visolie overal ter wereld is geïntroduceerd als ‘massamedicatie’, betekent dat vrijwel zeker de complete ineenstorting van de visbestanden in alle wereldzeeën. from:

’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Dos Winkel and Vincent Kneefel

If you care about people, you must also care about the oceans and seas For a long time, Dos Winkel and Vincent Kneefel never realized that they both shared a passion for underwater photography. Vincent is now one of the organizers of Rotterdam World Ocean Day, while Dos will be one of the event’s featured speakers. His subject is the lies told about fish and fish oil.

Dos Winkel

Vincent Kneefel

With Rotterdam World Ocean Day now set become reality, it is Vincent and Dos’ shared love of the underwater worlds of our seas and oceans that have shaped their views, which include a dire warning. Dos Winkel: “The future of the oceans is the future of the world.” Vincent Kneefel: “If you give to people, you must also give to the oceans and seas.” Dos Winkel (62) and Vincent Kneefel (24) first met each other at a diving shop they both frequented. The two men not only share a passion for the oceans and underwater photography, but also a commitment to halting the destruction of our seas. Vincent describes Dos as “a great example” and “the ambassador of the sea”, as well as a one of the world’s best underwater photographers. “He not only has a wealth of experience,” Vincent says, “but during his lectures and readings he always commands the respect of his audience.” Dos describes Vincent as “a passionate and committed young man who is dedicated to preserving the life in the oceans and, thus, life on earth.”

Adoption by United Nations In addition to being an orthopaedic physical therapist (and environmentalist and underwater photographer and journalist), Dos Winkel is also an ardent ocean conservationist. In November 2008, he published ’What’s the catch with fish?! And fish oil’’, a book about dire consequences


Awareness has sed rai apparently beencles, in in political cir among the media and consumers

of consuming fish and fish oil. The book’s message has since resonated in the parliaments of the Netherlands, Belgium and the European Union. “The welfare of our seas and their inhabitants is now suddenly on the agenda,” Dos says proudly. That the United Nations has finally ’adopted’ World Ocean Day is further proof that the world is finally waking up. “Depleting the oceans of fish is a real threat,” Dos says, “but at least awareness has now been raised in political circles, in the media and among consumers.” Dos and Vincent fully believe that Rotterdam World Ocean Day will make a valuable contribution to the preser­vation of our oceans. “If we didn’t believe this, we never would’ve started in the first place. We remain convinced that raising awareness, open and meaningful discussions, and collective actions involving young and old people alike, will lead to viable solutions.” “We must let everyone see the beauty of our oceans, even though it is a beauty facing serious threats.”

TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Als je om mensen geeft, zou je ook om oceanen moeten geven bewuKestznnijnelijkgeiscreerëe, rd bij de politiek de media en de consumenten

Lange tijd wisten Dos Winkel en Vincent Kneefel niet van elkaar, dat ze verwoed onderwaterfotograaf zijn. Vincent is nu een van de organisatoren van de Rotterdam World Ocean Day. Dos is een van de inleiders op deze dag. Zijn thema zijn de leugens rondom het gebruik van vis en visolie. De gezamenlijke liefde voor de onderwaterwereld van zeeën en oceanen brengt Vincent en Dos aan de voor­avond van Rotterdam World Ocean Day tot standpunten, die een ernstige waarschuwing inhouden. Dos Winkel: “De toekomst van de oceanen is de toekomst van de wereld”. Vincent Kneefel: “Als je om mensen geeft, zou je ook om de oceanen moeten geven”. Dos Winkel (62) en Vincent Kneefel (24) kennen elkaar via een duikwinkel, waar Dos altijd zijn equipment betrekt. Sindsdien delen ze samen de passie voor de oceanen en voor de onderwaterfotografie, maar ook de zorg voor het aftakelen van de zeeën. Vincent typeert Dos als ’een gigantisch voorbeeld’ en als ’dé ambassadeur van de oceanen’. Verder vindt hij Dos een van de beste onderwaterfotografen ter wereld. “Hij heeft een schat aan ervaring. Bovendien geniet hij bij lezingen altijd het respect van zijn luisteraars”. Dos typeert Vincent als volgt: “Een gepassioneerd en geëngageerd jongeman, die zich inzet voor het leven in de oceanen en dus voor het leven op aarde”.


Adoptie Verenigde Naties Orthopedisch fysiotherapeut (én natuurbeschermer én onderwaterfotograaf én journalist) Dos Winkel is overigens óók zo’n hartstochtelijke oceaanbeschermer. Hij publiceerde in november 2008 zijn boek ’Wat is er mis met vis?! En visolie’ over de nadelen van het eten van vis en visolie, dat intussen weerklank vond in de parlementen van Nederland, België en de Europese Unie. Er zijn schriftelijke vragen gesteld. “De zee en het welzijn van zijn bewoners staan plotseling op de agenda”, zegt Dos. Dat de Verenigde Naties nu World Ocean Day voor het eerst hebben ’geadopteerd’ is voor hem het bewijs, dat de wereld wakker wordt. “Depletie (leeg­vissen - red.) van de oceanen dreigt. Nu wordt er kennelijk bewustzijn gecreëerd bij de politiek, de media en de consumenten”. Zowel Dos als Vincent gelooft heilig in de waarde van Rotterdam World Ocean Day voor het behoud van de oceanen. “Als we daarin geen vertrouwen zouden hebben, zouden we er niet aan beginnen. We geloven nog altijd in de goede oplossingen door bewustwording, zinnige transparante discussie en gezamenlijke actie waarbij jong en oud zijn betrokken”. “We moeten aan iedereen de schoonheid van de oceanen laten zien, ook al is het een schoonheid die bedreigd wordt”.

A warning from Professor Daniel Pauly marine biologist at the University of British Columbia, Vancouver

The ocean threatens to become our enemy “If we continue abusing the ocean as we are now, soon the ocean will no longer be able to serve as the source of life for mankind. The ocean will no longer be a friend, but rather an enemy.” Professor Daniel Pauly delivered this stark warning on the occasion of Rotterdam World Ocean Day 2009. “We already demand far too much from our oceans. Gas and oil extraction. Commercial fishing. While at the same time ocean temperatures and sea-levels are rising. Those are indeed a lot of problems at once.” Professor Pauly (1946), a marine biologist, has long studied the effects of overfishing worldwide. He currently heads the ’Sea Around Us’ project at the fish farm centre of the University of British Columbia in Vancouver, Canada. By implementing the latest scientific knowledge, Professor Pauly and his research team use the latest scientific knowledge to find solutions

for overfishing and other threats to the world’s oceans: “Less fishing, less CO2 emissions.” And he doesn’t want to hear the standard objections, like, ’economically, that is impossible’. Professor Pauly: “It’s always possible! No excuses. Eventually we’ll be forced to anyhow. Of course, you can’t expect a car company to immediately stop producing cars, but the company can indeed start producing electric cars.” While at Rotterdam World Ocean Day, I won’t be presenting any findings the audience members already know about, but they also won’t be findings that can be repudiated. The message I’m bringing must be very well understood.”

Waarschuwing van Prof. dr. Daniel Pauly zeebioloog aan de universiteit van British Columbia, Vancouver

De oceaan dreigt vijand te worden “De oceaan kan voor de mens niet langer de levensbron zijn, als we ’m blijven gebruiken zoals we nu doen. Dan is het geen vriend meer, dan wordt het een vijand”. Die waarschuwing laat prof. dr. Daniel Pauly horen ter gelegenheid van Rotterdam World Ocean Day 2009. “We verwachten nu veel te veel van de oceaan. Er wordt gas en olie gewonnen. Er wordt gevist. Tegelijkertijd wordt de oceaan warmer en stijgt de zeespiegel. Dat zijn wel érg veel problemen in één”.

Prof. Pauly (1946) is zeebioloog en bestudeert wereldwijd al jaren de invloed van overbevissing. Tegenwoordig is hij leider van het project ’Sea Around Us’ aan het visserijcentrum van de universiteit van British Columbia in Vancouver (Canada). Hij zoekt de oplossing van de overbevissing en de andere bedreigingen van de oceaan in het implementeren van de kennis die intussen beschikbaar is: “Minder vissen, minder CO2-emissie”. Van bezwaren als ’dat is economisch

niet mogelijk’ wil hij niets weten. “Het is altijd mogelijk! Geen smoesjes. Later worden we er tóch toe gedwongen. Je kunt van een auto­ fabrikant niet verwachten, dat hij ineens stopt met auto’s maken, maar hij kan wél elektrische auto’s gaan maken”. “Op Rotterdam World Ocean Day in Rotterdam ga ik geen stof behandelen, die de toehoorders al kennen, maar ook geen stof die ze verwerpen. De boodschap die ik breng zal goed begrepen moeten worden”.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Professor Michael Braungart one of the founders of the Cradle-to-Cradle philosophy

In his day-to-day life, Professor Michael Braungart rarely has much to do with the oceans. Nevertheless, this German chemist has been lecture at Rotterdam World Ocean Day. Braungart is one of the founders of the Cradle-to-Cradle sustainable design philosophy, which envisions a waste-free society and life-cycle economy. The philosophy holds that all types of waste are in fact the ’raw materials’ for subsequent production processes. As such, waste no longer exists. Braungart, who lectures on this sustainable philosophy at the University of Lüneburg (Germany), was also recently appointed an endowed professor at Erasmus University Rotterdam. Braungart sees that in practice, many chemicals are not used in accordance with the Cradle-to-Cradle principle: after

use, these chemicals are freely discharged into the natural environment, with Braungart citing as examples of this the 8 million tons of plastics and 150 million tons of pesticides per year. “It hasn’t occurred to anyone to collect and re-use these harmful substances. Meanwhile, new chemicals are continuously being introduced on the market, and no one has thought of reclaiming them either,” Braungart explains. “And as for the impact on our oceans, well, absolutely nobody thinks about the implications of this.” Braungart regards this as very strange indeed, given that all life on earth originated in the oceans. “Unfortunately, we have an underdeveloped capacity for co-existing with our oceans,” he says. “We do not always understand the oceans’ complexities; in fact, it’s quite the contrary: we continue defiling our oceans with chemicals, and this pollution is now largely irreversible.” Of Rotterdam World Ocean Day, Professor Braungart says: “This must be a day on which we all share with each other our views of the situation for coming 5 to 10 years. Meanwhile, urgent, simple solutions are needed to stop the destruction of our oceans.”

Prof.dr.ir. Michael Braungart een van de grondleggers van de Cradle to Cradle-filosofie

Er zijn snelle, eenvoudige oplossingen nodig om de vernietiging van de oceanen te stoppen Prof. dr. ir. Michael Braungart heeft in zijn dagelijks werk nauwelijks met oceanen te maken. Toch is hij, als chemicus, uitgenodigd voor een lezing op Rotterdam World Ocean Day. Prof. Braungart is een van de grond­leggers van de Cradle to Cradle-filo­sofie, die (sinds 2002) een afvalvrije samen­ leving voorstaat. De filosofie houdt in, dat elke vorm van afval een ’grondstof’ is voor een volgend productieproces. Afval bestaat dan niet meer. Michael Braungart doceert zijn ideeën aan de universiteit van Lüneburg (Duitsland) en sinds kort ook als buitengewoon hoogleraar aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam (EUR). In de praktijk ziet hij, dat veel chemicaliën niet voldoen aan de Cradle to Cradle-uitgangspunten: ze komen na gebruik vrijelijk in de natuur terecht, bijvoorbeeld plastics in een hoeveelheid van 8 miljoen ton per jaar, pesticiden zelfs in een hoeveelheid van 150 miljoen ton per jaar. “Niemand heeft ooit stilgestaan bij het opvangen en her­ gebruiken van deze nadelige stoffen. Er komen nog altijd nieuwe chemicaliën op de markt, waarbij niemand ooit aan terugwinning heeft gedacht. En de impact op de oceanen, tja, daar denkt helemáál niemand over na”, aldus Michael. Hij vindt dat vreemd, omdat al het leven op aarde in oorsprong voorkomt uit de oceanen. “Maar helaas is onze bekwaamheid om verstandig met de oceanen om te gaan, onderontwikkeld. We begrijpen nog altijd de complexiteit van de oceanen niet. Integendeel, we storten ze nog altijd vol met chemicaliën. De vervuiling is vrijwel onomkeerbaar geworden”. En over Rotterdam World Ocean Day: “We moeten elkaar op deze dag vertellen, waar we over 5 tot 10 jaar willen staan. Voorlopig zijn snelle, eenvoudige oplossingen nodig om de vernietiging van de oceanen te stoppen”.


PHOTO: David Doubilet

Urgent, simple solutions are needed to stop the destruction of our oceans

TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Water technology expert

Else Boutkan

“Oceans are a source of life for us. Therefore, what you would never do at home, you must also never do in the sea: you must not dump waste in the sea. Tourists must not throw empty bottles in the sea, nor factories discharge their waste, because water is our planet’s life-blood.” For water technology expert Else Boutkan (40), the problems with water on earth are clear: • Primary drinking water sources are poorly divided throughout the world. • Water that is needed for growing food supplies is often polluted with chemicals. • The ecosystem, which maintains a natural balance, has been disrupted.

Dumping waste in the sea: you cannot do that!

Lack of safe drinking water

Drug residues

Every day some 10,000 people on earth die due to a lack of access to clean and safe drinking water. Moreover, drought, poor harvests and waste discharges perennially threaten our food supplies. Boutkan believes that solutions to these problems must be found in our oceans. But how, exactly, she is uncertain: “Oceans aren’t my field of expertise. Cleaning up the world’s oceans is an impossible task. Sure, you can see empty bottles floating in the water, but you can’t see all the discharged chemicals. And we can’t very well install a filter that covers an entire ocean, now can we? All we can really do then is ensure that our oceans do not become even more polluted, and this must be coupled with technological innovations, especially regarding sanitation.”

“I was previously involved in a project for removing the drug residues that people discharge through their urine. The human body never absorbs all the drugs it ingests, and consequently all the drug residues are discharged directly into the sea. However, toilets have been invented that can separate solid and liquid excretions, which allows drug residues to be removed at an early stage. Twelve multinationals are involved in this project. It is a good start,” Else says. Else Boutkan, who holds an MSc degree in chemical engineering, is an independent consultant who advises companies and sets up programmes on issues pertaining to sustainability, water and the environment. She works for the Netherlands Water Partnership, a public-private networking organization, among other companies and institutions.

Annually, the global fishing industry receives subsidies amounting to some 22 billion euro. If this stops, the problem is immediately solved: the fishing industry would collapse, but fish stocks would recover.


Elk jaar worden wereldwijd visserijsubsidies uitgekeerd ten bedrag van zo’n 22 miljard euro. Als dat zou stoppen, is het probleem meteen opgelost. De visserijsector zou dan crashen, maar de vispopulaties zouden zich herstellen.

Voor waterdeskundige Else Boutkan (40) is glashelder wat op aarde de problemen met water zijn: • Het primaire drinkwater is slecht verdeeld over de wereld. • Het water dat nodig is voor de voedsel­voorziening, is vaak chemisch verontreinigd • De ecosystemen die het natuurlijk evenwicht in stand houden, worden verstoord.


’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel

Else Boutkan “Oceanen zijn een bron van leven voor ons. Dus wat je thuis niet doet, doe je ook niet in de zee: je dumpt er géén rommel in. De toerist moet dus geen lege fles willen weggooien, een fabriek moet niet willen lozen. Want water is het broed van de aarde”.

Rommel in zee: dat doé je niet! Gebrek aan veilig drinkwater


In de praktijk van alledag leidt dat er toe, dat dagelijks tienduizenden mensen op aarde sterven door gebrek aan schoon en veilig drinkwater. Voorts loopt de voedselvoorziening in de wereld gevaar door droogte, misoogsten en vuillozingen. De oplossing voor de misstanden moet volgens haar gezocht worden in de oceanen. De wijze waarop kent ze niet: “Oceanen zijn niet mijn vakgebied. Het opschonen van de wereldzeeën is onbegonnen werk. Een fles kun je zien drijven, maar al die opgeloste chemicaliën zie je niet. Hoe gaan we een hele oceaan door een filter­apparaat halen? We kunnen er alleen maar voor zorgen, dat er niet méér verontreiniging in zee komt. Dat gaat gepaard met technische inno­vaties, vooral met betrekking tot sanitatie”.

“Ik heb vroeger gewerkt aan het afvangen van medicijnresten, die mensen via hun urine kwijt­raken. Het lichaam neemt immers nooit het complete medicijn op. De resten komen uiteindelijk allemaal in zee terecht. Er zijn al toiletten uitgevon den die harde en vloeibare uitwerpselen scheiden. Daarmee kunnen medicijnresten in beginsel worden afgevangen. Twaalf multinationals werken daar samen al aan. Het is een mooi begin”, aldus Else. Scheikundetechnologe Else Boutkan heeft een bedrijf dat adviezen en programma’s realiseert rondom de thema’s duurzaamheid, milieu en water. Ze werkt onder meer voor het Netherlands Water Partnership, een publiek-private netwerkorganisatie.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Premier underwater photographer

David Doubilet of National Geographic Magazine

We must celebrate the ocean “Through my photographs I show all there is to see in the oceans, all that we must preserve and protect, all that we must fight for, and all that what we must pass on to future generations.” David Doubilet (62) is one of the world’s premier underwater photographers. His more than 60 feature assignments for National Geographic Magazine have taken him from the Red Sea to Australia’s Great Barrier Reef, from Japan’s Suruga Bay to Monterey Bay in California. Doubilet is also the author of several photography books. Any discussion with this American photographer, who began diving when he was 17 years old, always returns to the subject of world’s coral reefs, which he has frequently photographed. He makes this dire prediction: coral reefs, as we now know them, will cease to exist by the end of the 21st century. “I find this particularly alarming, especially because the jewels of our planet live on the coral reefs. Our reef systems are home to the most diverse entities on earth,” David says.

“Coral reefs are the key systems for our oceans they are in fact the ventilators of the sea. Through my work I have seen that many reefs have already disappeared, especially in the Caribbean - except near Cuba, which presumably is because commercial fishing has never been permitted off Cuba’s shores.” Doubilet cites pollution and the fishing industry as the primary threats to the world’s oceans: “The world community was initially very concerned about pollution, but at the same time we have discovered how easy it is to empty the seas of marine life through the use of sophisticated yet simple systems, like nylon lines, nylon nets, nylon walls, GPS, sonar and fish-tracking software. Entire schools of fish are being caught, but their reproduction processes occur very, very slowly. This means the situation will never improve.” When asked about the aims of World Ocean Day, Doubilet said: “June 8th in Rotterdam? We must celebrate on that day! We must celebrate the ocean! Even if the sword of Damocles is hanging over our heads.”

The destructive effects of bottom trawling nets would arouse far greater indignation if this fishing method were not hidden out of sight underwater. De vernietigende werking van bodemsleepnetten zou veel meer verontwaardiging wekken, als deze visserij niet zo onzichtbaar onder water plaatsvond. from:

’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Vooraanstaand onderwaterfotograaf

Een gesprek met de fotograferende Amerikaan, die al vanaf zijn 17e jaar duikt, komt altijd vrij gauw op de koraalriffen in de wereld. Hij fotografeerde er vele. Hij doet tegenover ons de sombere voorspelling, dat er aan het

Vervuiling en visserij zijn volgens David de voornaamste bedreiging van de oceanen. “De mensheid maakte zich aanvankelijk erg druk om vervuiling, maar tegelijkertijd hebben we ontdekt hoe gemakkelijk het is, om met

David Doubilet van National Geographic Magazine

We moeten de oceaan vieren sophisticated, maar eenvoudige systemen (nylon lijnen, nylon netten, nylon muren, gps, sonar, viszoeksoftware) de zee leeg te stofzuigen. Hele scholen worden weg­ gevangen, maar de reproductie gaat superlangzaam. Zo komt het dus nooit meer goed”. Gevraagd naar de doelstelling van World Ocean Day zegt hij: “Acht juni in Rotterdam? Die dag moeten we vieren! We moeten de oceaan vieren! Ook al is het met het zwaard van Damocles boven ons hoofd”.

PHOTO: David Doubilet

David Doubilet (62) is een vooraanstaand onderwater­ fotograaf, vooral bekend geworden door publicatie van zijn werk in National Geographic Magazine. Hij leverde het wereldberoemde blad circa zestig reportages. Hij publiceerde ook een aantal boeken onder eigen naam.

eind van de 21e eeuw geen koraalriffen meer bestaan, zoals wij die nu kennen. “Ik vind dat bijzonder beangstigend, vooral omdat op de koraalriffen de juweeltjes van onze planeet wonen. De rifsystemen kennen nu eenmaal de meest gediversificeerde entiteiten op aarde”, aldus David. ”Koraalriffen zijn de sleutelsystemen van de oceanen. Het zijn als het ware de ventilatoren van de zee. In mijn werk heb ik gezien, dat er bijvoorbeeld in de Caraibben al veel riffen verdwenen zijn, behalve bij Cuba. Vermoedelijk is dat, omdat daar nooit gevist wordt”.

“Ik laat zien wat er in de oceanen te zien is. Wat we moeten behouden en beschermen. Waar we voor moeten vechten. Wat we moeten doorgeven aan toekomstige generaties. Dat doe ik mijn foto’s”.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

And still, people keep harping on about how healthy fish is. The fish sellers say we should eat fish twice a week, otherwise we’re susceptible to all kinds of horrible illnesses. But in fact nothing could be further from the truth. En toch blijft men maar hameren op hoe gezond vis eigenlijk is. De visverkopers zeggen, dat we tweemaal per week vis moeten eten. Anders hangen ons allerlei akelige ziekten boven het hoofd. Maar niets is minder waar. from:

’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

“The warships of every responsible country in the world must be ordered to protect the oceans, and not to engage in insane little games like wars.”

“Politicians and other policymakers must realize that if the oceans die, we also die. There are laws in place to protect the oceans, but governments do nothing. So we do it.”

Such combative sentiments could only come from the mouth of a militant sailor: Captain Paul Watson (1950), founder and chairman of the Sea Shepherd Conservation Society. This Canadian animal rights and environmental activist also claims to be a co-founder of Greenpeace. Watson found Greenpeace’s approach to protesting against whale hunting much too tame, and therefore decided to start his own organization for protecting the oceans - Sea Shepherd.

Captain Watson will address the following issues at Rotterdam World Ocean Day: • protection of the oceans’ biodiversity and ecosystems • protection of the oceans’ endangered species • compliance with international conventions for conserving the oceans.

“For me, it was time to leave the protest stage behind and move on to initiating effective actions. Many laws and treaties have been enacted for protecting the oceans, but there is no political will or motivation around the world to enforce them. Politicians simply neglect the life in our oceans. The fish stocks, especially, are being massively depleted. Over the past 500 years, some species have diminished by 90 percent, such as whales, sharks and other large fish and marine mammal species.”

Captain Paul Watson of Sea Shepherd

Use warships to protect the oceans Zet oorlogsbodems in ter bescherming van de oceanen

PHOTO: David Doubilet

“De oorlogsbodems van alle serieuze landen ter wereld zouden moeten uitrukken voor bescherming van de oceanen, niet voor gekke spelletjes als oorlog”. Deze strijdbare tekst kan slechts komen uit de mond van één strijdbaar oceaanmens: captain Paul Watson (1950), oprichter en voorzitter van de Sea Shepherd Conservation Society. De Canadese dierenrechten- en milieuactivist beweert medeoprichter te zijn van Greenpeace. Hij vond het optreden van Greenpeace tegen de walvisjacht echter te lauw en begon een eigen organisatie voor bescher-

ming van de oceanen, Sea Shepherd. “Ik vond dat het stadium van protesten verlaten moest worden en dat het stadium van daadwerkelijke acties moest intreden. Immers, er zijn veel wetten en verdragen om de oceanen te beschermen, maar er is in de wereld geen politieke wil of motivatie om die bescherming vorm te geven. Politici veronachtzamen gewoon het leven in de oceanen. Vooral de visstand vermindert enorm. Sommige soorten zijn de afgelopen vijfhonderd jaar met 90 procent afgenomen, zoals de walvissen, de haaien en andere grote vissen en zeezoogdieren”. “Politici en andere beleidsmakers

moeten zich realiseren, dat als de oceanen sterven, wij óók sterven. De wetten zijn er om de oceanen te beschermen, maar de regeringen doen niks. Daarom doen wij het”. Op Rotterdam World Ocean Day wil hij oproepen tot: • bescherming van de biodiversiteit en de ecosystemen van de oceanen • bescherming van de bedreigde soorten in de oceanen • naleving van de internationale wetgeving ter conservering van de oceanen.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

MSC-label an effective contribution to preserving the seas Rupert Howes

Walmart will sell only sustainably caught fish within five years The growing success of the Marine Stewardship Council (MSC) certainly must be regarded as one of the most influential initiatives for effectively preserving the world’s oceans. Annually, the MSC certifies and labels 6 million tons of seafood from 150 fishing communities worldwide. These sustainably caught fish, which are now sold in 50 countries around the world, generate 1.5 billion dollars in market revenue. The MSC imposes strict requirements on the catching and processing of wild sea fish: all their stringent requirements must be met before a supply of fish is allowed to bear the MSC-logo. Meanwhile the MSC’s certification process and logo continue to gain worldwide esteem.

Connections “We work together with local commercial fishing companies in positive and co-active ways, creating incentives aimed at encouraging them to improve

“The Mediterranean Sea is a toilet that no one has bothered to flush,” says San Francisco-based internist Dr Jane Hightower, who studied the levels of mercury in her patients. “De Middellandse Zee is een toilet, dat nooit wordt doorgetrokken”, zegt interniste Jane Hightower uit San Francisco. Zij onderzoekt de aanwezigheid van kwik in haar patiënten.. from:

’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel


their performance,” explains Rupert Howes (64), an Englishman who has run this international non-profit organization for the past five years. Prior to heading the MSC, Rupert was a developmental economist. “In fact, we create connections between the fishing industry and consumers. Nowadays, consumers want to know, for example, where their meat products, like chicken, beef or pork, come from, and how the animals were raised and treated. These questions can also now be answered for fish.”

Transparent “The MSC-system is extremely transparent. Each stakeholder can check if the fish have been caught sustainably,” Rupert says. “And by sustainable fishing, we mean fishing methods that ensure the fish are caught responsibly, that fish stocks are not threatened with extinction, and that the natural habitat is not damaged.” Rupert is delighted to report the MSC’s latest achievement: the huge American supermarket chain Walmart has stated its commitment to selling only MSC-labelled seafood in all its North American stores (USA and Canada) within five years. In the Netherlands, the supermarket chain Albert Hein, for example, already sells only MSC-labelled seafood. The MSC-certification process fully adheres to UN/FAO-guidelines for the labelling of wild sea fish.

TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

MSC-label daadwerkelijke bijdrage aan behoud van de zeeën

Rupert Howes Walmart verkoopt over vijf jaar uitsluitend nog duurzaam gevangen vis Het groeiende succes van het Marine Stewardship Council (MSC) kan beschouwd worden als een van de invloedrijkste initiatieven voor het daadwerkelijk behoud van de wereldzeeën. Het MSC certificeert en labelt intussen wereldwijd jaarlijks 6 miljoen ton zeebanket, afkomstig uit 150 visserijgemeenschappen. Deze duurzaam gevangen vis wordt intussen afgezet in 50 landen tegen een marktopbrengst van 1,5 miljard dollar. Het MSC stelt hoge eisen aan de vangst en de verwerking van zeevis. Pas als aan ál die eisen wordt voldaan, mag de geleverde vis het MSC-logo dragen. De certificering en het logo groeien nog altijd in aanzien.

Verbindend “We werken samen met het lokale visserijbedrijfsleven in positieve en coactieve zin. We creëren incentives om hen aan te moedigen tot verbetering van hun prestaties”, aldus de Engelsman Rupert Howes (64), die sinds vijf jaar leiding geeft de internationale non-profit organisatie MSC. Hij is van origine ontwik­ kelingseconoom. “We verbinden in feite de visserij­ industrie en de consument met elkaar. De consument wil tegenwoordig graag weten, waar bijvoorbeeld zijn vleesproducten (kip, koe, varken) vandaan komen en welk leven de dieren gehad hebben. Die vraag kan nu ook voor vis beantwoord worden”.

Transparant “Het MSC-systeem is uitermate transparant. Iedere stakeholder kan nagaan of de vis duurzaam is gevangen. En met duurzame visserij bedoelen wij de vismethodes die ervoor zorgen, dat er verantwoord wordt gevangen, dat de visbestanden niet uitsterven en dat de natuur niet beschadigd wordt”. Als meest recent wapenfeit meldt Rupert de harde toezegging van de grote Amerikaanse supermarktketen Walmart, dat ze binnen vijf jaar voor alle NoordAmerikaanse winkels (USA EN CANADA) uitsluitend nog MSC-gelabelde vis zullen inkopen. In Nederland doet bijvoorbeeld AH dat nu al. De werking van de MSCcertificering voldoet voor 100 procent aan de UN/FAOrichtlijnen voor labeling van in het wild gevangen vis.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Carel Drijver head of the coast and oceans programme for the WNF

Speed up the establishment of protected marine reserves “Everyone who is involved with the oceans must speed up the establishment of protected marine reserves along the coasts and on the high seas.” This is the approach Carel Drijver (56), head of the coastal and oceans programme at the World Wide Fund for Nature (WWF), takes in his work to preserve the world’s seas. “Our experience tells us that illegal commercial fishing has never been totally eradicated - owing to corruption, of course. But in some of our protected marine reserves around the world, illegal fishing has been significantly reduced by 75 percent or more within just two years.” Carel Drijver was previously a teacher at Leiden University’s Institute of Environmental Sciences, but now currently

uses his scientific expertise to bring about social change. “I realized at the right moment that I’d accumulated enough scientific baggage and that it was now time to do something a bit more active.” Drijver’s passion has always been to protect the sea’s breeding grounds, such as coral reefs, mangrove forests and seagrass fields: “My focus at the WWNF is therefore on working together with local fishermen and governments worldwide to bolster sustainable fishing in these vital areas. Under the auspices of the WWF, I try to convince major fish wholesalers and retailers to only trade in sustainably caught fish. For consumers, we also publish a sustainable ’FISHindex’, which was last updated on 18 May 2009.” Carel believes the problems plaguing commercial fishing at sea are due to two factors: greed and lack of awareness. Sustainable fishing methods are a good solution: “Up to the highest levels, and for every type of economic activity, sustainability must always be a condition that can never be circumvented.”

Key agreement in Southeast Asia In late May 2009, a promising step forward was taken in the process to establish a protected marine reserve in Southeast Asia. The governmental heads of the Salmon Islands, Papua New Guinea, Malaysia, East Timor (Timor-Leste), Indonesia and the Philippines signed an accord at a meeting in Manado (Indonesia), agreeing to accept and implement a World Wide Fund for Nature (WWF) plan to create a network of protected marine reserves. The objective is to protect the most important coral reefs, seagrass fields and mangrove forests as nurseries and habitats for tuna, sea turtles and coral perch, and thus also help to secure fish as a continuing source of food for a 100 million people in the region.The economic sustainability aspects of the plan were also finalized.


Product labels for sustainable fishing are nonsense. You reach, at most, 5 percent of the consumers.

Hoofd kust- en oceanenprogramma bij het WNF

Carel Drijver Tempo maken met instellen van beschermde gebieden

Labels voor duurzaam gevangen vis zijn larie. Je bereikt er hooguit 5 procent van de consumenten mee. from:

“Alle betrokkenen bij de oceanen moeten tempo maken met het instellen van beschermde gebieden langs de kusten en op de highseas”. Dat is de insteek van ir. Carel Drijver (56), hoofd van het kust- en oceanenprogramma van het Wereld Natuur Fonds (WNF) bij zijn inzet voor de wereldzeeën. “De illegale commerciële visvangst is nooit helemáál uit te roeien, is onze ervaring. Corruptie, hé? Maar in sommige van onze beschermde gebieden in de wereld is de illegale visserij binnen twee jaar bewijsbaar teruggedrongen met 75 procent en meer”.

’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel

Vroeger was Carel Drijver docent aan het Centrum voor Milieukunde van de Universiteit van Leiden, tegenwoordig zet hij zijn wetenschappelijke kennis in voor maatschappelijke veranderingen. “Ik heb mij op een goed moment gerealiseerd, dat ik voldoende wetenschappelijke bagage had en dat het tijd werd om er iets actiefs mee te doen”.

Eind mei 2009 is een veelbelovende stap voorwaarts gezet ten aanzien van het instellen van beschermde visserij­ gebieden in Zuidoost-Azië. De staatshoofden van de Salomons­eilanden, Papoea Nieuw-Guinea, Maleisië, Oost-Timor (Timor-Leste), Indonesië en de Filippijnen besloten samen op een bijeenkomst in Manado (Indonesië) de plannen van het Wereld Natuur

Fonds (WNF) voor een netwerk van beschermde zee­gebieden te accep­ teren en te implementeren. Bedoeling is om de belangrijkste koraalriffen, zeegrasvelden, mangroves als kraamkamer en leefgebied van tonijn, zeeschildpadden, koraalbaarzen te beschermen en de vis als voedselbron voor 100 miljoen mensen veilig te stellen. Ook werd (zoals het heette) de financiële duurzaamheid van de plannen geregeld.


Belangrijk besluit in Zuidoost-Azië

Zijn passie is altijd geweest de bescherming van de kraamkamers van de zee, zoals de koraalriffen, de mangrovebossen en de zeegrasvelden. “Daarom maak ik me bij WNF wereldwijd sterk voor duurzame visserij in die regio’s, samen met de vissers en de overheden. En via het WNF poog ik de grote visinkopers en -verkopers aan te moedigen om uitsluitend duurzaam gevangen vis te verhandelen. Voor de consument brengen we de zogenaamde VISwijzer uit, de meest recente op 18 mei 2009”. De oorzaak van de visserijproblemen op de oceanen zijn volgens Carel tweeërlei: hebzucht en gebrek aan bewustwording. Duurzame visserij is een zekere oplossing. In het algemeen zegt hij over die oplossingsrichting: “Tot op het hoogste niveau zou duurzaamheid een niet te ontduiken voorwaarde moeten zijn voor welke economische activiteit dan ook”.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Tim O’Shea of CleanFish, San Francisco

The problem is not with the oceans, but with people Tim O’Shea will be one of the individuals attending Rotterdam World Ocean Day who has successfully built a business based on sustainable commercial fishing in our oceans and seas. O’Shea’s company, CleanFish, headquartered in San Francisco, California, only sells fish that have been caught or farm-raised in the USA using sustainable methods. A key aspect of CleanFish’s business strategy is the use of information and communication campaigns focusing on ’sustainable’ fish. The company’s persuasive product presentations are helping to popularize sustainable fish among American restaurateurs and retailers.

“The problem is not with the oceans, but rather with how people use the oceans: inappropriately. And this has been going on for far too long. Our oceans are paying the price for the fact that we simply do not understand that dumping garbage into the sea is not a closed loop. The oceans have tried to adapt to our irresponsible behavior, but they’re now exhausted. The ocean is dead tired, on its last legs, and nearing collapse,” O’Shea says in closing.

Tim O’Shea is op Rotterdam World Ocean Day een van de aanwezigen die daadwerkelijk actie onderneemt voor duurzame bevissing van de oceanen. Hij doet dat via zijn bedrijf CleanFish, San Francisco (Californië), dat uitsluitend duurzaam gevangen vis of gekweekte vis op de markt brengt, voorshands nog in de USA. Een belangrijk onderdeel van het werk van CleanFish is een informatie- en communicatieprogramma, dat erop gericht is de ’duurzame’ vis via productpresentaties populair te maken bij Amerikaanse restaurants en retailers. Zijn filosofie vindt intussen gaandeweg erkenning. Zo werd CleanFish onlangs geëerd met de titel ’America’s Most Promising Social Entrepreneurs’ (Business Week) en met de ’Eco-Ocean Award 2008’ (Food & Wine magazine). In zijn eerdere banen bij het Alchemy Institute, gemeente New York, Bank of America en Odwalla kwam Timothy O’Shea steeds in aanraking met ongewenste milieupraktijken. De afgrijselijke praktijken in een industriële zalmkwekerij deden voor hem de deur dicht: visserij moest voortaan duurzaam worden. “Er is niks mis met de oceaan, maar wél met hoe de mensheid hem gebruikt: ongepast. En dat al véél te lang. De oceaan moet de prijs betalen voor het feit dat wij niet begrijpen, dat het weggooien van afval in zee geen manier van doen is zonder een gesloten keten. De oceaan heeft geprobeerd zich aan te passen aan ons onverantwoordelijke gedrag, maar hij is intussen uitgeput geraakt. De oceaan is dodelijk vermoeid. Hij loopt op zijn laatste benen. Hij is de ineenstorting nabij ”, aldus Tim tenslotte.


O’Shea’s business philosophy meanwhile is gradually gaining widespread acceptance. Business Week magazine recently honored CleanFish as ’America’s Most Promising Social Entrepreneurs’, and the company

was also awarded Food & Wine magazine’s ’Eco-Ocean Award 2008’. Prior to co-founding CleanFish, O’Shea worked for the Alchemy Institute, the City of New York, Bank of America and Odwalla, where he was continually confronted with undesirable environmental practices. But it was the appalling methods used at industrial salmon farms that served as his tipping point: from now on, fish farms must be sustainable.

Niks mis met de oceanen, maar met de mensheid


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Liesbeth van Tongeren of Greenpeace Netherlands

Designate forty percent of the world’s oceans as marine reserves “The world’s oceans are becoming dirtier and emptier, and this process must be reversed,” says Liesbeth van Tongeren, executive director of Greenpeace Netherlands. “There are many beautiful, protected nature reserves on land, and we all consider this an absolutely reasonable and necessary thing to do. Yet the same protection must also be afforded to the world’s oceans and seas. It would not be unreasonable to designate forty

percent of the world’s oceans as protected marine reserves, for example. Our oceans also have a right to an unspoiled existence, and we are responsible to future generations for ensuring that this transpires.” Greenpeace has always given high priority to protecting our oceans, starting decades ago when the organization protested against atomic bomb testing at sea, and then more recently when Greenpeace actively campaigned to save the oceans’ whale populations. “Greenpeace has long maintained a strong connection with the world’s

Veertig procent van de oceanen op aarde aanwijzen als zeereservaat

We must strive to extract valuable fatty acids (Omega-3 polyunsaturated) from plants, and not sacrifice our seas and their residents. We moeten ernaar streven om waardevolle vetzuren (Omega-3 meervoudig onverzadigd) uit planten te verkrijgen en niet onze zeeën en hun bewoners op te offeren..

“De oceanen worden leger. Dat proces moet gekeerd worden”. Dat is de insteek van Liesbeth van Tongeren bij haar werk voor Greenpeace Nederland, waar ze directeur is. “Op het land zijn al veel gebieden beschermd. Er zijn prachtige natuurreservaten. Dat vinden we heel normaal. Maar hetzelfde zou ook ten aanzien van de zeeën moeten gebeuren. Het zou niet onverstandig zijn om bijvoorbeeld veertig procent van de oceanen op aarde aan te wijzen als zeereservaat. Ook zeeën hebben recht op een ongerept bestaan. We zijn aan toekomstige generaties verplicht, ons daarvoor in te zetten”.

oceans and seas. Today, so many fish species are being caught using disastrous methods, both legally and illegally. Drastic measures must be taken to reverse this tide, and we remain committed to making sure this happens. There are more than enough conven­tions now in place prohibiting overfishing, but nobody adheres to them. Rotterdam World Ocean Day is therefore an outstanding initiative for raising people’s awareness. But that said, for us at Greenpeace, every day is World Ocean Day,” Van Tongeren concludes.

Oceanen hebben bij Greenpeace altijd hoog in het vaandel gestaan. Het begon met protesten tegen de atoomproeven op zee, later hield deorganisatie zich ook actief bezig met de bescherming van de walvisstand in de oceanen. “Greenpeace is altijd sterk verbonden geweest met de oceanen. Tegenwoordig wordt op desastreuze wijze veel vis weggevangen, legaal en illegaal. Er zijn drastische maatregelen nodig om dat tij te keren. Daar zetten wij ons voor in. Er zijn genoeg verdragen die toezien dat de zee beschermd moet worden, maar niemand houdt zich eraan. Daarom is Rotterdam World Ocean Day een uitstekend initiatief voor bewustwording. Maar voor ons is het elke dag World Ocean Day”, aldus Liesbeth van Tongeren tot slot.


’What’s the catch with fish?! And fish oil’ by Dos Winkel


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Sea Shepherd-activist

Alex Cornelissen:

Many people are totally unaware of the severity of the situation facing our oceans! environmental protection organization that has 40,000 members worldwide. “I spent one year aboard a ship, and that year totally changed my life,” Cornelissen recounts. “I came to realise that illegal fishing must be stopped immediately, and therefore I’ve remained an activist.” Sea Shepherd’s activities are often highly confrontational. “Some people think we occasionally go too

“Ultimately, the oceans are our source of life, from which all life originates. But we are now killing that source. This will be what it comes down to, that we can no longer exist here.” “Many people on our earth today do not know or understand this at all. They are totally unaware of the severity of the situation facing our oceans! This is why World Ocean Day is so important, and remains so for each succeeding year.” These are some of the views held by Alex Cornelissen (41), who, since 2002, has been an activist for Sea Shepherd, a marine and

Alex Cornelissen: Het enige wat we (in overdrachtelijk zin) doen, is een geweer afpakken van iemand die op het punt staat een moord te plegen. Zo’n ingreep, zo’n actie, is niet verkeerd.


Cornelissen notes that activist pressure has achieved positive results regarding seal hunting: “Russia has now stopped hunting seals, and the international pressure on Canada, even by the USA, is increasing. So, over time, it does help.” “I also hope that overfishing will be stopped, because right now the world’s fish stocks

Figuratively speaking, the only thing that we do is to take the weapon away from someone who is about to commit murder. Such interventions, such actions, are not wrong. far, but I don’t think so,” Cornelissen says. “We’ve never been convicted of anything. I also do not regard our work as radical. Figuratively speaking, the only thing that we do is to take the weapon away from someone who is about to commit murder. Such interventions, such actions, are not wrong. Everyone is perfectly aware of what’s going on.”

Veel mensen begrijpen de ernst van de situatie in de oceanen helemaal niet! Sea Shepherd-activist

It helps

“In de kern zijn de oceanen de bron van het leven. Daaruit komt al het leven voort. En die bron draaien we nu de nek om. Dat zal er uiteindelijk toe leiden, dat we hier niet meer kunnen leven”. “Veel mensen op onze aarde weten of begrijpen dat helemaal niet. Ze beseffen niet, hoe ernstig de situatie van de oceanen is. Dáárom is World Ocean Day belangrijk, elk jaar weer”. Dat is het oordeel van Alex Cornelissen (41), die sinds 2002 actief betrokken is bij de milieubeschermingsorganisatie

have no chance to recover. Even now, in the waters around the protected Galapagos Islands, they are illegally fishing for shark fins for consumers in China, because there are none to be found elsewhere. I will also be discussing this situation in Rotterdam, but I’m afraid my message is going to be extremely confronting.”

Sea Shepherd. “Ik ging voor één jaar mee op een schip. Dat ene jaar heeft mijn hele leven op zijn kop gezet. Ik vond dat illegale visserij direct moest stoppen. Daarom ben ik gebleven”. De acties van Sea Shepherd (40.000 leden wereldwijd) zijn vaak erg confronterend. “Velen vinden dat we soms te ver gaan. Ik vind dat niet. We zijn nog nooit veroordeeld. Ik vind ook niet, dat we radicaal te werk gaan. Het enige wat we (in overdrachtelijk zin) doen, is een geweer afpakken van iemand die op het punt staat een moord te plegen. Zo’n ingreep, zo’n actie, is niet verkeerd. Iedereen is erbij gebaat dat het gebeurt”.

Het helpt Met betrekking tot de zeehondenjacht is er resultaat: “Rusland stopt ermee. En de internationale druk op Canada, zelfs door de USA, stijgt. Het helpt dus wel, op den duur”. “Ik hoop dat ook de overbevissing ooit zal stoppen, want nu krijgen de visbestanden in de oceaan niet de gelegenheid om zich te herstellen. Zelfs bij de beschermde Galapagoseilanden zien we nu al illegale bevissing van haaievinnen voor de consument in China, omdat er elders niets meer is. Dat ga ik ook in Rotterdam uitleggen. Ik vrees, dat mijn boodschap erg confronterend zal worden”.

TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Julie Adams uses educational software programs to save oceans and rivers

Environmental degradation must stop. Awareness is desperately needed, and this starts with children!

Dutch conservationist and educator Julie Adams (38) has taken a unique approach to saving the world’s oceans: she creates multimedia educational programs for children and young people. She does this through her Marinedream Foundation, which, she explains, provides “conservation through education”. Her foundation particularly focuses on the preservation of clean oceans and rivers throughout the world. Adams has designed three unique educational programs that are primarily intended for young people aged 10 to 15 years old. “Our three main focal points are biodiversity, climate change and pollution,” she says. “And recently we also developed a fourth program, called Aqualife, which incorporates our three focal points.”

Aqualife Adams’, a passionate scuba diver and ocean-lover, has seen with her own eyes the destructive effects climate change is having on the world’s coral reefs. This fact compelled her to create Aqualife, a hands-on, multimedia based educational program that allows young people to learn about the complexity of nature and marine conser­ vation issues while developing team skills. “I’ve seen environmental degradation everywhere. Awareness therefore is desperately needed, and that starts with children.” The Aqualife program also teaches children language skills: in China (where Adams currently lives and works) and Singapore, children learn English words while playing Aqualife, and conversely English-speaking children learn some Chinese. A Dutch-language version of Aqualife is also now available.

YOUR WORLD The Rotterdam Climate Initiative (RCI) has contributed to the Aqualife program. Vincent Kneefel, who, together with Delft University of Technology and Erasmus University Rotterdam, initiated and organized Rotterdam World Ocean Day 2009, developed a new interactive multimedia program for Aqualife, for which he received support from YOUR WORLD (see www.your09.nl), the organization behind Rotterdam 2009 Youth Capital of Europe. www.marinedream.org and www.freetrees.marinedream.org

Julie Adams

PHOTO: David Doubilet

Degradatie van het milieu moet stoppen. redt oceanen en rivieren met educatieve softwareprogramma’s Bewustwording is dus hard nodig. “Onze speerpunten zijn drieërlei: en Singapore leren de kinderen met de Dat begint bij de kinderen! biodiversiteit, klimaat­verandering en oceaanprogramma’s spelenderwijs ook De Nederlandse Julie Adams (38), geboren in Schiedam, draagt op een heel bijzondere manier bij aan de redding van de oceanen, namelijk door het maken van speelse softwareprogramma’s voor kinderen en jongeren. Ze doet dat via haar Stichting Marine Dream, waarvan ze de werkzaamheden omschrijft als ’conservatie door educatie’. De stichting richt zich vooral op het behoud van schone oceanen en rivieren op aarde. Julie is verantwoordelijk voor het ontwerpen van drie unieke educatieprogramma’s, vooral bestemd voor jongeren van 10 tot 15 jaar.

vervuiling. Sinds kort draaien we ook een vierde programma, Aqualife, dat over die drie speerpunten tezamen gaat”.

wat Engels, en de Engelstalige kinderen leren ook wat Chinees. Ook komt er een volledig Nederlandse Aqualife-versie.



De directe aanleiding tot de educatieve softwareprogramma’s is het feit, dat Julie als gepassioneerd duiker en gepassioneerd oceaanliefhebber onder water ziet, dat de klimaatverandering de koraalriffen in de wereld bedreigt. “De degradatie van het milieu zie ik overal. Bewustwording is dus hard nodig. Dat begint bij de kinderen”. Het Aqualife-programma is ook in taalkundige zin educatief: in China (waar ze op dit moment woont en werkt)

Rotterdam Climate Initiative (RCI) draagt bij aan het Aqualife-programma. Vincent Kneefel, samen met TU Delft en Erasmus Universiteit Rotterdam initiatiefnemers en organisator van Rotterdam World Ocean Day 2009, realiseert een nieuw interactief programma over oceanen voor Aqualife. Hij wordt hierbij gesteund door YOUR WORLD (zie www.your09.nl), de organi­satie van Rotterdam 2009 Jongerenhoofdstad van Europa.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Marc Damen director of the Blijdorp Zoo Rotterdam:

Dancing bears and bullfighting are now also banned “Dancing bears and bull-fighting have now also been banned, because animal protectionists kept emphasizing the torture inflicted on these animals. So, it is possible. Illegal fishing must be next.” This is what Marc Damen (37), director of Blijdorp Zoo Rotterdam, sees as underlying significance of Rotterdam World Ocean Day. Blijdorp Zoo Rotterdam is hosting the event’s daytime activities. “The problem with the oceans is that nobody feels responsible for them. There have been so many regulations put in place concerning catch quotas, fishing grounds and fishing methods, but they aren’t respected everywhere. Too often the oceans are seen as an endless source ripe for depletion. Moreover, short-term thinking is rampant, with too little thought given to future generations.”

Respect “The zoo attracts 1.6 million visitors per year. In our Oceanium, we show people all the various and amazing life forms that exist in the oceans, and it’s necessary to do this, because you cannot protect something whose existence you know nothing about. But if you stand in our shark tunnel, with the walls of water surrounding you, you suddenly feel very small and vulnerable, which puts people in their place in a positive way. Enter the Oceanium and you will see that human beings are but small cogs in the natural world. Only then are you able to open yourself to nature, and develop the respect that nature has a right to.”

FISHindex Blijdorp Zoo, rather remarkably, was the first to come up with idea for the so-called FISHindex (VISwijzer). The World Wide Fund for Nature (WNF) then developed the concept further, and has since introduced the FISHindex in 20 countries. Marc Damen is pleased about this: “The WNF has right channels and platforms for this.” The index’s circulation is already in the hundreds of thousands per year. The message Blijdorp Zoo has for World Ocean Day: “It’s a fantastic initiative. And just as we believe that every day should be World Animal Day, and not only October 4th, so too must every day be World Ocean Day, and not only June 8th.”



directeur van Diergaarde Blijdorp:

Dansende beren en stieren­gevechten zijn óók gestopt

“Het probleem met de oceanen is, dat niemand zich verantwoordelijk voelt. Er wordt van alles geregeld omtrent vangstquota, vangstgebieden en vangst­ methoden, maar er wordt niettemin allerwegen de hand mee gelicht. De oceanen worden nog te veel gezien als een eindeloze bron om uit te putten. Daarbij viert het kortetermijndenken hoogtij, er wordt te weinig gedacht aan toekomstige generaties”.



“De Diergaarde trekt 1,6 miljoen bezoekers per jaar. In ons Oceanium laten we zien, wat er in de oceanen leeft. Dat is nodig, want je kunt niet iets beschermen,

waarvan je het bestaan niet kent. Maar als je in onze haaientunnel staat, met die muren van water om je heen, dan voel je je klein en nietig. Dan word je op je plaats gezet, op een positieve manier. Het Oceanium laat zien, dat de mens maar een klein schakeltje is in de natuur. Pas dán stel je je open voor die natuur. Dan ontwikkel je het respect, waarop die natuur recht heeft”.

VISwijzer Opmerkelijk is, dat de zogenaamde VISwijzer ooit bedacht werd in Diergaarde Blijdorp. Het Wereld Natuur Fonds heeft het initiatief verder ontwikkeld. Het verspreidt de VISwijzer intussen in 20 landen. Marc Damen is daar blij mee: “Het WNF heeft daarvoor de vereiste kanalen en platforms”. De oplage is intussen al honderdduizenden per jaar. De boodschap van Diergaarde Blijdorp voor World Ocean Day: “Het is een fantastisch initiatief. En zoals wij vinden dat het elke dag Dierendag moet zijn, en niet alleen op 4 oktober, zo moet het ook elke dag World Ocean Day zijn, en niet alleen op 8 juni”.


“Dansende beren en stierengevechten zijn intussen gestopt, omdat dierenbeschermers bléven wijzen op de kwellingen die ze voor de dieren betekenden. Het kan dus wel. Nu de illegale visvangsten nog”. Zo bekijkt directeur Marc Damen (37) van de Rotterdamse Diergaarde Blijdorp de essentiële betekenis van Rotterdam World Ocean Day. Diergaarde Blijdorp is overdag de gastheer voor de deelnemers aan het evenement.


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Dos Winkel:

“Fishing at sea must be totally banned” According to the latest scientific research, fish are ’ordinary’ animals. They have well-developed nervous systems and experience pain, stress and anxiety. What this means, in fact, is that all methods of fishing are among the cruellest forms of animal mistreatment in existence.

With regard to the humane treatment of fish, the Netherlands has taken the lead internationally, announcing that as of this year (not 2008, as was originally promised), farm-raised fish will henceforth be killed in accordance with the abovestated animal rights.

It is therefore of utmost importance that fish be accorded the same rights as other animals killed for commercial consumption; that is, they must die within one second, or be stunned into an unawareness of impending death.

Alternative solutions are now being sought for wild fish, but unfortunately no such solutions are expected to found in the short term. This could however serve as a valid reason to totally ban all fishing at sea!

Dos Winkel

At present, it takes hours for fish to die. Often, fish continue living even after they have been gutted or thrown on the ice.

g PHOTO: greenpeace



’Visserij op zee zou geheel verboden moeten worden’

ambassador of the sea

Volgens de laatste wetenschappelijke inzichten zijn vissen ’gewone’ dieren. Ze hebben een goed ontwikkeld zenuwstelsel en zijn in staat om pijn, stress en angst te ervaren. Dat betekent feitelijk, dat alle vormen van visserij behoren tot de wreedste dierenmishandeling die er bestaat.

Op dit moment lijden vissen urenlang. Soms leven ze zelfs nog, als ze van hun ingewanden zijn ontdaan of op het ijs worden gegooid. Nederland heeft op het punt van vissenwelzijn het voortouw genomen en aangekondigd, dat vanaf dit jaar (beloofd was aanvankelijk 2008) kweekvis voortaan op deze wijze gedood zal worden.

Het is dan ook dringend noodzakelijk, dat vissen dezelfde rechten krijgen als andere dieren die voor consumptie gedood worden. Dat betekent dat ze binnen één seconde gedood moeten zijn, óf dusdanig bedwelmd dat ze van het sterven niets meer merken.

Voor wilde vis wordt nog naar oplossingen gezocht, maar die worden helaas niet op korte termijn verwacht. Het zou een goede reden kunnen zijn om de visserij op zee geheel te verbieden!

Dos Winkel

g PHOTO: greenpeace

ambassadeur van de zee


TOGETHER • Vademecum Rotterdam World Ocean Day 2009

Facts about the Oceans

• Oceans cover 70 percent of the Earth’s surface. • More than 90 percent of the planet’s living biomass is found in the oceans. • Plastic waste kills up to one million sea birds, 100,000 sea mammals and countless fish each year. • The Great Barrier Reef, measuring 2,000 km in length, is the largest living structure on Earth. It can be seen from the Moon. • Nearly 60 percent of the world’s remaining reefs are at significant risk of being lost in the next three decades. • Less than one half of a percent of marine habitats are protected -- compared with 11.5 percent of global land area. • Each year, illegal longline fishing, which involves lines up to 80 miles long, with thousands of baited hooks, kills over 300,000 seabirds, including 100,000 albatrosses. • As many as 100 million sharks are killed each year for their meat and fins, which are used for shark-fin soup. Hunters typically catch the sharks, defin them while alive and throw them back into the ocean where they either drown or bleed to death.

Feiten over de oceanen • De oceanen beslaan 70 à 80 procent van het oppervlak van onze planeet. • Meer dan 90 procent van de levende biomassa op aarde leeft in de oceanen. • Plastic afval doodt jaarlijks 1 miljoen zeevogels, 100.000 zeezoogdieren en ontelbare aantallen vis. • Het Great Barrier Reef, 2000 km lang, is het grootste levende ’bouwwerk’ op aarde. Het is zichtbaar vanaf de maan. • Bijna 60 procent van alle riffen op aarde zal vermoedelijk in de komende dertig jaar verdwijnen. • Minder dan een half procent van het leven in zee is beschermd. Van het land is 11,5 procent beschermd. • De illegale langelijnvisserij (sommige lijnen zijn 80 mijl lang) met duizenden geaasde haken, kost jaarlijks meer dan 300.000 zeevogels het leven, waaronder 100.000 albatrossen. • Elk jaar worden 100 miljoen haaien gedood om hun vlees en vinnen, die gebruikt worden in de haaienvinnensoep.

•G  lobal by-catch -- unintended destruction caused by the use of non-selective fishing gear, such as trawl nets, longlines and gillnets -- amounts to 40 million tons a year. •M  angroves provide nurseries for 85 percent of commercial fish species in the tropics. •O  f all the mangrove forests in the world, only 10% is in tact. •O  f all the coral reefs in the world, zero percent is completely healthy. A few years ago this number was 16%. • All albatros species of the World are now endangered because of long-line fisheries. • B ecause of al the contaminants in the oceans, fish cannot longer be seen as “healthy food”. •O  ver 400 so called Ocean-Dead-Zones, which are areas where there is non longer any reproduction of marine life, are detected in our oceans. •N  one of the fishing nations comply with the UN code of conduct.

• B ijvangst (het gevangen worden terwijl er wordt gevist op andere soorten) kost jaarlijks 40 miljoen ton vissen en andere zeedieren onnodig het leven. •D  e wortels van de mangrovebomen zijn de kraamkamers voor 85 procent van de commerciële vissoorten in de tropen. • Van al deze mangrovebossen is slechts 10 procent volledig intact. • Van alle koraalriffen in de wereld is nul (!) procent volledig gezond. Enkele jaren geleden was dat nog 16 procent. • Als gevolg van de vervuiling van de oceanen is vis niet langer te beschouwen als ’gezond voedsel’. • In onze oceanen zijn meer dan 400 ’dode zones’ aan te wijzen. Dat zijn gebieden waar planten en dieren zich niet meer voortplanten. • Geen enkel visland ter wereld leeft de UN-gedragscode na.


World Ocean Day and the United Nations World Ocean Day began on 8 June 1992 at the Earth Summit in Rio de Janeiro, Brazil. On 5 December 2008, the United Nations resolved that from 2009 8 June would be designated as World Oceans Day. World Ocean Day is an opportunity every year to honor the world’s ocean, celebrate the products the ocean provides, such as seafood, as well as marine life itself for aquariums, pets, and also a time to appreciate its own intrinsic value. The ocean also provides sea-lanes for international trade. Global pollution and over-consumption of fish have resulted in drastically dwindling population of the majority of species.

Profile for Vincent  Kneefel

Rotterdam World Ocean Day 2009  

An event founded and organized by Vincent Kneefel. Among keynote speakers Captain Paul Watson, Fabien Cousteau, Michael Braungart and David...

Rotterdam World Ocean Day 2009  

An event founded and organized by Vincent Kneefel. Among keynote speakers Captain Paul Watson, Fabien Cousteau, Michael Braungart and David...


Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded