Issuu on Google+

VILLREINEN 1991

ftf#ffiffi w #wrk,&wtutuffiffiå"& #e,åffiÅffi ffi å ffi ffi # Eit tilbalehlikk på noko av det som har hendt og oppteke

oss

dct

siste

året

AV JAKOB VIK

i

Vinteren er tida for totaltelling av stamma. Nordfiella ligg slik til at

delen av Nordfjella. Ja, så mykje snØ og så kald vår at isen vart lig-

Den einskilde

området tilhører både Austlandet og Vestlandet. Dette gler ofte tellinga problematisk, for er det bra ver i aust, er det dårleg i vest eller omvendt. Og dei siste vintrane har

gjande på mange vatn heile somma-

hetshavar sitt terreng var då eit jakt-

no vore heilt umogelege.

Det gjekk no bra til slutt. Stamma vår er på omlag 2500 vinterdyr, ein storleik me prØver å halde ho på utfra det beitegrunnlaget me har.

Arsmøtet var Lærdal den 24. mars. Det var dårleg ver over fjellet, men hallingdølene kom fram om sider etter kolonnekøyring og nokre knuste lykteglas. Me sette pris på at

viltforvaltaren både i Buskerud og Sogn og Fjordane tok seg tid til å vere med oss på møtet. Ei viktig oppgåve for villreinutvalet og lokallaga i dei fem Nordfjellakommunene, er å få alle grunneigarane til å bli medlemmer. Det har lukkast bra, men endå er det nokre att.

Eg trur likevel at etter kvart som resultatet av arbeidet i utval og lokallag syner seg, kanskje særleg jaktavtalane, vil dei finne ut at dei har større fordeler som medlemmer enn ved å stå utanfor. Dei siste vintrane har det vore store snØmengder i den vestlege

ren.

Me lurte litt på kva denne lange vinteren ville ha å seie for kalvinga. Gledeleg vis var det også denne våren ei betring i kalvingstidspunktet. Dei fyrste kalvane kom fyrste

dagane i mai, og kring midten av mai var det meste over. På midten av SO-talet var kalvinga siste delen av mai, så no er kalvingstida omlag to veker tidlegare. Dette syner at stamma vår stadig får ein betre kondisjon. Før jaktstart vart det arrangert jegermøte i dei fleste bygdene. Ei viktig sak på desse møta var å orientere om dei tildels omfattande jaktavtalane ein no hadde fått til. Den 18. august var det oppsyns-

samling på Bjøberg Fjellstove i

Hemsedal. Sambandet har vore ein hemsko for organiseringa og utnyt-

tinga av oppsynpersonellet. Nordfjella er jo stort og nokså kupert. I år fekk me bruke sikringsradioen for skogbruket på prØYe. Med ein solcelledriven repeater på Raudbergnuten, vart dette ei stor betring over heile området. Det ser ut til at dette er eit system å satse på.

I år var Nordfjella

delt

i

5 jaktlag,

Drektighetstelling av Nordfjellastammen. Matpause 1. mai ved Raudvatn. Fra v. Jo Vik, H. Skjerdal, O. l. Hagen, N. A. Kirkevoll, O. Einemo og E.

Trulsen.

FOTO ODD |NGE HAGEN

eitt

kvar av dei 5 kommunane.

felt innan

grunneigar/rettig-

fellesvaldet. På denne

måten kunne kvart fellesvald halde att nokre fellingsløyve og selje dei for å finansiere villreinutvalet. Slik kan me framleis halde medlemskontingenten nede på berre | øre/ da.

Me hadde og fått i stand betre jaktavtalar, ikkje berre kvart fellesvald, men også over kommune- og fylkesgrenser. Ein kan ikkje her gå i detalj, men eit prinsipp var

at

utkantfelt fekk koma inn i sentrale, sikre felt mot å avstå ein del av sine fellingsløyve til detldei jaktfelt dei fekk koma inn i.

Som rekna med, førte dei betre jaktavtalane til same felling, 592 mot 594,endå kvoten var satt ned med 100 dyr. (Sjå diagram). Denne hausten fekk me og til ei god strukturtelling. Dårleg haustver har i fleire år hindra oss i å få ei god

telling. Men

i

år var det topp for-

hold. Tellinga viser at stamma har ei bra samansetting av alder og kjønn.

Storbukkprosenten kunne nok vore litt høgare. (Sjå abell). Skjønnet etter den store Aurlands-

utbygginga starta dette året. Villreininteressene er spente på kva skjønnet kjem fram til med omsyn til stengde trekkvegar og forringa jakt. Framtidige militære vinterøvingar er ei anna sak som har vore livles diskutert både jegrar og grunneiga: rar i mellom.

Det våpentekniske Regiment

Heistadmoen har alt i fleire år drive vinterøvingar i eit mindre område av Al kommune. No er det snakk om å utvide øvingsområdet til store deler av villreinområdet i fu.

Vidare er det lagt planar for og at frå 1992 skal Royal Marines drive vinterøving i fleire månader. Denne øvinga skal gå føre seg i den austelge delen av Nordfjella, i Al, Hemsedal og Lærdal kommunar. Dette øvingsfeltet nærast bestemt

kan uro det alt vesentlese av vinter-

62


VILLREINEN 1991

320

Nordfiella 1990

300

Tildelt 1300 dyr, felt 592 dyr. Fellingsprosent 45,5.

kvart tredje felte dyr, felt ved hjelp av slike avtalar. Likevel er det ting å rette på. Det bør t.d. bli betre sty. ring på tal og tid av jegrar i same felt. I haust vart det lett for stor jegertettleik i ein del felt. Dette førte til stressa jakt, og dermed dårlegare jaktlutbytte.

Felte dyr etter alder og kjønn.

280 260

240 220 200 180

t60 140

120 100 80 I Aurland trenger de ikke å farte til fiells for å sjå reinen! Nei, aurlendingene har for sikkerhets skyld plassert den i sitt

60

bygdesentrum, for i fiella deres er den mere sjelden - etter at trekka vart stengt ved reguleringer og utbygginger!

40

FOTO: JON J.

20 0

Ho

Xri

:bF K Y: t

as Jg

Totalt

Hann

X N

(

F (t

Fr.

\o

o\

A

(rl N

FTF t*t

w-I v-J

F.l

-

b.J

vUT

Ei ny beitegransking står og på programmet. Utvalet har sett av pengar på budsjettet til dette, og med tilskota vonar me

å

førtil99I.

frå

fylkesmannen,

få ei gransking giennom-

Heilt på tampen av året kom høytil ny STI OG LØY-

ringsutkastet

PEPLAN. Austlege og sørlege delen av Nordfjella er nokså tett beitet i Nordfjella. Omlag 80% av villreinen var held til her heile vinteren. Lengre vest er det til vanleg så

Aurland. Dette har sett i gang diskusjon om jaktfrie soner.

store snømengder at reinen har små eller ingen sjangse til å grava seg ned til laven. Det er vel ikkje så rart

innan Nordfjella har stengt mange

at diskusjonen går, og at me føler oss nokså makteslause og overkøyrde i arbeidet med å forvalta den store ressursen som villreinen er. Som ein ser av jaktstatistikken, var utbyttet av jakta svært ulik i dei fem kommunane. Endå ein gong var det

best felling

i Lærdal og dårlegast i

Dei store

vasskraftutbyggingane

av dei viktigaste gamle trekkvegane. Jakt i dei få viktige trekk-passasjane som er att, hindrar reinen sitt naturlege trekk mot veret, meiner mange. For å bøte på dette, vil dei ha jaktfrie soner ved dess trekka.

Villreinutvalet arbeider med saka som venteleg kjem opp på årsmøtet

i

mars. Me tykkjer me er komne i gang med jaktartalar. Som jaktstatistikken syner, vart meir enn

godt

dekka med både sommar og vinter-

løyper. No har turistinteressene funne ut at i den nordvestre delen er det ingen løyper. Difor vil dei gjerne bygge ei hytte og legge sti/ løype midt giennom kalvingsområdet vårt. Ein kan verta frustrert av mindre.

Dette var ein del av det som har oppteke oss villreinvener siste året. La oss vone at politikarar og byråkratar også i handling fylgier opp

fagre ord om å verne villreinen i Noreg, og ikkje berre legge på avgiftene.

63


Villreinen 1991 s 62 63