Issuu on Google+

VILLREINEN 1990

"MTD VILLREII{ I SIKTTT'' TEKST TOMAS SEKSE Det singlai sprø og nylagd is på små vasspyttar, då eg tidleg om morgonen la vegen inn Austdalen. Snøfennene

I

fylja vanleg rutine: av med ryggsekken ogpåmed einvarm gensarunder vindjakka, ei god brødskiva ijakkel-

var hardfrosne, og dei var uvanleg

omma og skot i børsa. Der var flatt og vanskeleg å koma nerare. Eg la meg bak ei tuve og kikra på dyra: ein fin ungbukk med skavne horn, to å, ringar

storeihaust. I dag laut eg leggiavegen utanom den bratte fonna i Austdalskleiva. Difor tok eg opp langs bergalaget som fører fram mot statsvarden, og eg gav meg god tid. Etter det eg visste hadde der ikkj e vore andrej egrar i

dette området den siste veka. Vonene for å finna dyr i nærleiken skulle vera gode. Det var så stilt at eg kjende den gode

varmen av sola

i

ryggen. Likevel

smaug eg mest mogleg i skuggen av kollar og knausar oppover i høgdene.

Fleire fenner fortalde tydeleg at der var dyr i området, men eg hadde enno

ikkje funne morgonfriske far i rimfrosten. Uventa snartvart egvis med deifyrste dyra. Ein liten kank med simler kom småbeitande nedover hallene på andre sida av ei lang fonn som nådde ut i ei davstill tjørn med nattgamal is i dei lunaste vikane. Her laut eg fara varsamt - i lomma hadde eg kort

på både fritt dyr, simla/ungdyr og kalv. Eg snudde og gjekk i ein stor boge slik at eg heile tida hadde ein fjellrygg mellom meg og dyra. Då kunne eg finstilla utan å få vanskar på grunn av snøfenner og vatn. Dyra beita roleg omlag 1 50 meter borte då eg fann dei att. Eg hadde god tid til å

og 10 simler med kalv. Kalvane var uvanleg store og fine. Dei fleste hadde 3-4 honntoppar (klufta gevir). Dyra gnog seg ned på ein liten hjall, og der la dei seg. Klokka var no omlag L 0, og her kunne dyra verta liggjande i fleire timar i fall dei ikkje vart uroa. I den haustklåre lufta hadde eg fint

utsyn til dei kjende toppane: Hårteigen, Kodl, Vargen, Høgahæ og Har-

dangerjuklen langt i nord. Eit par ramnar klunka høgt oppe, men ikkje eit skotvar å høyra. Detvar ein av dei fine dagane i høgfjellet. Med børsa i neven og kikaren innafor jakka åla eg framover mot ei lita bergnybba omlag hundre meter frå flokken. Eg såg på dyra i kikaren - det var ikkje aktuelt å skyta sålenge dyra låg'

Bukken låg langflat, strekte ut alle beina og geispa i tydeleg velvære. Det var eit fint dyr, blank i felden ogrund over baken. Her var der nok rikeleg

og han fekk suga så skummet flaut. Simla tok nokre steg slik at kalven

laut sleppa spenen, grov litt

med

frarnbeina og la seg att. Eg labørsa på ei lita grastue og prøvesikta på fleire av dyra. Det var best å vera budd til dei reis opp og tok til å beita. No kom eg i hug ein episode eit av dei fyrste åra eg var med på reinsjakt. Ein stor bukk gjekk i fred og ro og beita bak ein liten fjellknaus. Eg smaug opp påknausen, tokanleggog skaut med blanke børsepipa lagd på

sjølve grunnfjellet. Bukken tverrkasta seg av skotet og tok ut uskadd.

Kula slo ned

i

ei myrpøysa fleire

tumar høgare enn dyret. Seinare har eg felt mange dyr med fast anlegg, men aldri med børsepipa direkte på stein eller fjell. Etter å ha lege i omlag tre timar reis den eine åringen, og straks etter ei av simlene. Ho sto og strekte seg med mulen mot sola og det veike draget i lufta. Dyra tok til å beita, og dei gnog seg bortover. Det tok ikkje lang tid før eg såg 20 kvite rover som ei etter ei dukka ned bak den vesle hjallen. Heile tida hadde eg bukken i siktet,

men utan å få sjanse til eit sikkert og

ei god jolesteik. Ein kalv slo varleg med framfoten på eine

reint skot. Han vilka med rumpespredlen, liksom til farvel. Pass deg,

simla. Ho reis opp, tok breistilling med bakbeina og den store kalven dunka i juret så simla nesten letta seg,

tenkte

med skjeldre

til

eg. Du er ikkje trygg enno. Det er ikkje svolt eller matmangel som driv meg til fjells på jakt. Difor har eg

Tomas Sekse er bosatt i den største

i

Norge, Ullenstillegg av Odda og Eid{iord, har han

fruktkommunen

vang. I denne kommunen, og med

vært herradsgartner i en god manns-

alder. Han har også mange årbak seg som fi ellstyreformann i Ullensvang. Tomas har på bildet giesta en annen fruktkommune i Hardanger, Ulvik. FOTO JON J. MELI

70


VILLREINEN 1990

råd til å venta på eit nytt og

høve.

betre

det var fort å få kjelen på kok. Det Frå Austdalen med kiøttkløv. lom24' august1983 smaka godt med mat, og eg hadde

eit godtidtilånytamatenogogsåtidtil Etteråhavoremedpåvillreinjakti 48 ir et svaret mitt: litt ettertanke: No hentar eg ryggsekken og set Kvaerdetviktigasteforossvillrein- Det er alt dette, og enno meir! Det er eit samspel mellom eit nedetter dyra utan å vera skikkeleg på jegrane i dag? arvainstinktomåskaffamattilhuset Erdetkjøtet,detmatnyttige.Erdet kalv mot meg vakt. Brått kjem ein nokre meter borte. I fleire sekunder spenninga i samband med sjølve -ogdetmodernemenneskjesintrong jakta - eller er det andre opplevings- for avkobling frå dagleg strev og mas. står me heilt i ro og ser kvarandre inn i augene. Kalven kastar seg rundt og verdiar: landskapet, detaljar i ter- Diforerdetogsåviktigatmenoforteliutoghanfårmedsegsimlasom renget, kontakt med vegetasjon og valtar fjellet og viltet slik at også stoieidokklittlengerborte.Deifekk dyreliv eller med naturkreftene som komande generasjonar kan få oppikkje vinden av meg. Dyra hadde roa kan spela opp over eit breidt register leva villreinjakt og levande fjellvido der. seg i lag med ein stØrre flokk då eg ein sein haustdag. I

rolege drag avrear flokken

stykke

borte.

etter kort tid fann dei att. No kom eg

fort på eit lagleg stille og skaut bukken min utan meir venting. Staden

bakqrunnen. oå vidda. Hårteigen Hårteiqen i bakgrunnen. Tomas inne på

var lagleg og sola var varm. Eg stakk dyret på vanleg måte, tok av meg det meste av kleda og sette i

gang med slaktinga. Då dyret var sundlema og eg la den fine halsen på ein lagleg stein til kjøling og turking, kom eg på det. Kontrollkortet! Kor mange gonger har eg ikkje lese oghøyrt at kontrollkortet skal skjerast straks dyret er felt. Og at straks, er straks. Dette har vorte poengtert både for jegrar og oppsyn. I dag var det egsom kunne vera glad for at opp-

synet ikkje kom før denne viktige detaljen var ordna. I ryggsekken var der spik (tyri) så 71


Villreinen 1990 s 70 71