Issuu on Google+

1


Toâi laø Sam, moät chuyeân vieân ñieàu trò chöùng ruïng toùc vaø caáy toùc vôùi 36 naêm kinh nghieäm, keát hôïp vôùi vöøa duøng thuoác uoáng vaø thoa. Hoaøn toaøn duøng döôïc thaûo thieân nhieân. Chuùng toâi ñaõ giuùp raát nhieàu ngöôøi töø nam, phuï, laõo aáu... ñaõ bò chöùng “hoùi di truyeàn” ñeå hoï coù ñöôïc maùi toùc töï nhieân. Toâi cuõng chuyeân chöõa nhieàu beänh lieân quan ñeán toùc vaø da ñaàu, nhö ngöùa da ñaàu, toùc khoâ, hay toùc daàu. Ngoaøi ra toâi coøn taïo nhieàu kieåu toùc ña daïng vaø töï nhieân. Hoaøn thaønh vieäc caáy toùc vaø saün saøng tö vaán cho moïi hình thöùc thay toùc. Baûo ñaûm seõ mang laïi keát quaû toát neáu quyù vò sôùm ñieàu trò. Chaát DHT ñaõ aûnh höôûng ñeán caùc chaân toùc (reå) aån mình döôùi da ñaàu seõ bò huûy trong voøng 4 naêm. Trong quaù trình trò lieäu, quyù vò seõ ñöôïc theo doõi vaø tö vaán lieân tuïc vaø mieãn phí cuûa chuùng toâi. Haàu heát caùc nôi chöõa trò khaùc seõ khieán quyù vò toán keùm voâ ích cho moät soá myõ phaåm khoâng caàn thieát vaø khoâng taùc duïng. Hoaëc maát thôøi giôø vôùi caùc trò lieäu maø quùy vò khoâng

hieåu laø ñeå laøm gì nhö xeùt nghieäm toùc, duøng tia laser v.v... Nhöngvôùi I.H.R.B thì khaùc. Ñeán vôùi chuùng toâi, quyù vò seõ chi traû ít hôn vaø ñöôïc chöõa trò kín ñaùo, thoaûi maùi, tieän lôïi ngay taïi nhaø cuûa mình. Nhöõng ai ôû caùc thaønh phoá tieåu bang khaùc khoâng theå ñeán phoøng maïch chuùng toâi seõ gÖÛi ñeán quyù vò moät chöông trình trò lieäu, höôùng daãn caën keû chöùng ruïng toùc caùch trò lieäu. Neáu quyù vò ñaõ töøng chöõa nhieàu nôi maø khoâng thaønh coâng hoaëc quaù toán keùm. Quyù vò neân thaûo luaän vôùi chuùng toâi. Baûo ñaûm seõ hoaøn tieàn neáu khoâng hieäu quaû. Quyù vò muoán toùc taùi moïc, thay caáy toùc, hay mang toùc giaû... ñeán vôùi chuùng toâi quyù vò seõ seõ ñöôïc nhieàu thuaän lôïi . Mong ñöôïc sôùm tieáp kieán.

Ñaàu naêm con Traâu 2009, King Flooring kính chuùc quyù ñoàng nghieäp vaø quyù khaùch haøng Vieät Nam cuøng gia quyeán ñöôïc moät muøa xuaân thaät hoaøn haûo happy. Troïn naêm an khang thònh vöôïng trong suoát naêm con traâu 2009. Sau khi mua nhôù ñöa voucher naøy ra seõ ñöôïc taëng ngay $100 tieàn maët

Thöa oâng Sam. Ñaõ nhieàu naêm bò hoùi ñaàu, toâi khoâng coøn hi voïng gì, cho ñeán khi nhìn thaáy quaûng caùo cuûa oâng cuøng vôùi nhöõng lôøi xaùc nhaän toâi ñaõ ñeán vaø chæ 6 thaùng sau toùc toâi ñaõ moïc daày laïi. Toâi hoái tieác laø ñaõ khoâng ñeán sôùm hôn, xin giôùi thieäu vôùi moïi ngöôøi bò ruïng toùc Thaân chaøo Jason Crone Sam. Chæ göûi maáy lôøi vôùi baïn laø toâi raát haøi loøng chæ sau 5 thaùng aùp duïng caùch cuûa baïn. Toâi seõ keå chomoïi ngöôøi nghe. Thaân tình, John - Sydney Post Officer

Sam thaân. Caùm ôn cho vieäc trò lieäu. Toâi nhaän ñöôïc raát nhieàu yù töø baïn beø vaø ngöôøi thaân cho laø toâi nhìn treû hôn, yeâu ñôøi khoûe maïnh hôn. Toâi ñaõ noùi vôùi moïi ngöôøi laø Sam ñaõ laøm cho toùc moïc laïi baèng chính toùc cuûa toâi qua chöông trình “Taùi taïo toùc nhieàu hôn hay hoaøn tieàn laïi” Buddy Nagi - Nagi Corporate Transport

Sam thaân. Laàn ñaàu toâi ñaõ khoâng tin, nhöng chæ sau 6 thaùng toùc toâi baây giôø nhieàu hôn tröôùc, coâ hairdresser cuûa toâi thaät ngaïc nhieân vaø keå vôùi taát caû moïi ngöôøi veà hieäu quaû do baïn laøm. Caùm ôn baïn nhieàu! Thaân chaøo, Gillian Drew

2

Kính chuùc quyù ñoàng nghieäp, caùc baïn builder, vaø caùc khaùch haøng cuûa OZ Top Build In Wardrobes & Shower Screens moät naêm con Traâu, Teát Kyû Söûu 2009 thaät happy troïn veïn

3


Coù luoân Waxing, vò trí ñeïp ñang kinh doanh raát toát. Hôïp ñoàng laâu daøi tieàn thueâ reû thu nhaäp cao, raát quen thuoäc vaø ñoâng khaùch taïi khu St Ives, Sydney Vì chuû truùng soá neân sang laïi, raát coù loäc cho nhöõng ai muoán laøm giaøu

06 Tin vaén - Kinh teá theá giôùi quanh ta 08 City Group thu nhoû ñeå toàn taïi 09 Haõng xe Rolls Royce beân ngoaøi chuyeän laøm xe 12 Thöû ñoaùn chính saùnh kinh teá cuûa taân toång thoáng Obama

* Töø Primary - H.SC * Luyeän cho Primary O/C vaø Selective test * Caùc moân Anh vaên vaø Söû * Anh vaên baäc H.S.C cho ñuû trình ñoä * Kinh nghieäm S.C vaø H.S.C maker * Coù ñuû tieän nghi vaø hoïc cuï caàn thieát * Hoïc phí chæ $40 moãi 2 giôø * Lôùp hoïc nhoùm nhoû chæ boán em

14 Ngaân haøng HSBC döï ñoaùn chöùng khoaùn VN naêm 2009 16 Con kieán kieän cuû khoai vaø cheùn ñaéng cuûa HanoiMilk 18 Gôõ khoù cho xuaát khaåu thôøi khuûng hoaûng 20 Vieät Nam hoïc gì töø luaät thueá thu nhaäp caù nhaân cuûa Myõ

Taïp chí Doanh Nghieäp Ñôøi Soáng

22 Thôøi ñaïi môùi 24 Kinh Teá UÙc: Chuyeån bieán vaãn doàn daäp

ABN 286 91 950

Toøa soaïn Sydney NSW

ENFIELD: 9742 5394 Mr. Lewis ñeå laïi soá phone ñeå lieân laïc hoaëc

P.O.Box: 308 Villawood 2163 Tel.: 9788 7364 - Fax: 9788 7364 Dzuõng Trinh, Media Director Soá tröïc tieáp 0430 00 6965 eMail.:

DoanhNghiepDoiSong@Gmail.com

26 UÙc giaûm laõi xuaát cho vai 27 Haøng ñieän töû taêng giaù sang naêm 28 Tieàn voâ thöøa nhaän naèm ñaày ngaên keùo

29 Nhöõng thaàn baøi Vieät Nam löøng danh theá giôùi

BIEÂN TAÄP THÖÔØNG TRÖÏC

Trang thieát bò ñaày ñuû vaø nhaø haøng/cafe haàu nhö môùi toanh ngay khu taáp naäp vuøng Broadway, ñoâng ñuùc sinh vieân chung quanh töø caùc tröôøng UTS, TAFE, Sydney Uni & Nortre Dame Uni. Hieän taïi ñang baùn Maõ Lai - Thaùi food, nhöng thích hôïp ñeå ñoåi qua thöùc aên Vieät. Coù choã ngoài trong laãn ngoaøi, hôïp ñoàng laâu daøi. Cô hoäi khai tröông kinh doanh vôùi giaù reû. Nhieàu tieàm naêng. Giaù sang $55,000 - ono.

(2417-1403)

4

Fully Lic, vò trí toát, ñang ñoâng khaùch. Nhaø haøng loaïi chieán ñaáu taïi Dandenong Vic. vôùi 96 choã ngoài 28 choã ñaäu xe. Caàn sang ngay neáu keâu ñuùng giaù

AUSTRALIA Phaïm Laâm, Nguyeân Cung, Phaïm Khieâm, Nguyeãn Ñöùc Hieäp, Nguyeãn Ñình Hoøa, Phöông “N”, Thuïc Nghi, Mai DJ, Hoaøng Nguyeân, Trang Nguyeãn, Dieäp Anh, Hoàng Haø USA Traàn Thò Vónh Töôøng, Töôøng Yi, Trònh Thanh Thuûy UK Haø Quyeân, Nguyeät Haân, Phöôùc Duy VIEÄT NAM Haø Thaønh Laõng Töû, Khaùch Saøi Goøn, Khaùch Haø Noäi, Kieàu Oanh, Huyønh Huøng, Xuaân Loäc, Nguyeân Vieät, Haïo Nhieân, Ñöùc Huy, Duy Cöôøng, Thanh Truùc, Mai Phöông ÑAÏI DIEÄN CAÙC THAØNH PHOÁ TIEÅU BANG Melbourne, Vic. Vónh Ñaït, Mob.: 0405 831 558 Brisbane, Qld Nhaät Haï, Mob.: 0419 653 122 Adelaide, SA An Khaùnh Mob.: 0405 134 167 Pert, WA Thaïch H, Mob.: 0418 923 951

32 Tin noùng thò tröôøng Vieät Nam 36 Saigon muoân vaïn caùch nhìn 42 Göông tuaån tieát cuûa Toång Ñoác Hoaøng Dieäu 44 Chuøa Höông muøa traåy hoäi 46 Ca só trong nöôùc bay show ngoaïi 47 Ca só haûi ngoaïi chaïy show Teát 48 Leã hoäi Cosplay Expo 08 taïi Vieät Nam 50 Moãi lo cuûa kieàu nöõ - Laøm sao cöôùi ñöôïc ñaïi gia 52 Kieàu nöõ saên ñaïi gia 54 Gaùi noäi xuaát ngoaïi baùn daâm 56 Nöõ Vieät kieàu UÙc kinh doanh khoe haøng qua maïng 58 Cuûa trôøi cho... khoâng lo heát ñaïn 60 16 thuøng ñaàu laâu soï ngöôøi töø VN göûi qua Myõ...

66 Chuyeän mieät döôùi - Thuïc nöõ UÙc “choaûng” caûnh saùt veâu moàm 69 45 beänh nhaân cheát vì beänh vieän baát caån 70 Lan man aâm nhaïc - Baøi ca Happy New Year töø ABBA ñeán... 72 Tam giaùc quyû vuøng bieån Bermuda 76 Trang Phuï nöõ - chuyeân ñeà “giöõ chuùt tình thöông yeâu’ 77 Coâ gaùi aùo ñoû 78 Hoïc voõ trò choàng 79 Vui soáng cuøng noåi ñau 80 AÅm thöïc - Ngaøy teát taùn chuyeän aên uoáng TQ 82 Boán muøa tình yeâu - Neáu khoâng coù em 83 Baïn ñoïc taâm tình - Naám moái 84 Tình duïc giôùi tính - Sinh ñoâi 86 Beänh löôøi yeâu 88 Taïp ghi Nhöõng neõo ñöôøng phöông baéc 90 Truyeän daøi - Khoùi soùng giang hoà

5


Nga lieân tuïc haï giaù ñoàng Ruùp

Cuoái thaùng 1 vöøa qua, Ngaân haøng Trung öông Nga ñaõ tieáp tuïc giaûm giaù ñoàng Ruùp, môû roäng bieân ñoä giao dòch cuûa ñoàng tieàn naøy ñoái vôùi Euro vaø USD, do aûnh höôûng cuûa giaù daàu thaáp, vaø nguy cô suy thoaùi kinh teá. Ñaây laø laàn phaù giaù ñoàng Ruùp thöù 2 trong naêm 2009 vaø laàn thöù 14 trong voøng 2 thaùng (keå töø thaùng 11/2008). Ñoàng Ruùp ñaõ maát giaù gaàn 3% trong 2 ngaøy giao dòch ñaàu tieân cuûa naêm 2009, sau khi giaûm giaù khoaûng 16% trong naêm 2008. Môùi ñaây, Toång thoáng Nga Dmitry Medvedev ñaõ leân tieáng chæ trích chính phuû nöôùc naøy quaù chaäm trong vieäc trieån khai goùi keá hoaïch trò giaù hôn 200 tyû USD nhaèm cöùu trôï neàn kinh teá trong nöôùc vaø caùc thò tröôøng taøi chính.

Lieân minh Nghieäp ñoaøn thöông maïi Haøn Quoác ñaõ yeâu caàu Chính phuû hôïp phaùp hoaù vieäc vaän chuyeån gaïo vieän trôï thöôøng xuyeân cho baéc Haøn Naêm 2008, Chính phuû Haøn Quoác ñaõ ngöng vieän trôï chính thöùc haøng traêm ngaøn taán gaïo vaø phaân boùn cho phía baéc nhöng haøng vieän trôï tö nhaân vaãn tieáp tuïc ñöôïc chuyeån qua bieân giôùi. Lieân hieäp quoác döï ñoaùn khoaûng 40% ngöôøi daân CHDCND Trieàu Tieân (töùc khoaûng 8,7 trieäu ngöôøi) seõ caàn cöùu trôï löông thöïc khaån caáp vì nöôùc naøy seõ bò thieáu huït nguõ coác trong vaøi thaùng tôùi. Chuû tòch Caâu laïc boä Coâng nghieäp xe hôi Thaùi Lan (TAIC), Piengjai Kaewsuwan, cho bieát, naêm 2009, toång doanh soá baùn xe hôi taïi nöôùc naøy coù theå seõ giaûm 23-24%, töø 1,4 trieäu chieác naêm 2008 xuoáng 1,1 trieäu chieác, doanh thu seõ giaûm töø 700 tyû Baht (20 tyû USD) xuoáng 500-600 tyû

nhöng taát caû ñeàu taäp trung vaøo muïc ñích giuùp kinh teá ñaát nöôùc vöôït qua thôøi kyø khuûng hoaûng ñöôïc cho laø toài teä nhaát keå töø Theá chieán Thöù 2. Naêm 2008, Ñöùc ñaõ coâng boá chöông trình trò giaù 500 tyû Euro cöùu doanh nghieäp nhöng laïi haïn cheá vieäc giaûi ngaân baèng nhöõng ñieàu kieän cho vay heát söùc khaét khe.

Haøn Quoác seõ vieän trôï 162 taán gaïo cho baéc Haøn

Theo Yonhap, Chính phuû Haøn Quoác ñaõ thoâng qua ñeà nghò cuûa noâng daân vaø caùc nhaø hoaït ñoäng xaõ hoäi cuûa nöôùc naøy veà vieäc göûi 162 taán gaïo vieän trôï cho baéc Haøn baát chaáp quan heä chính trò giöõa 2 beân vaãn coøn caêng thaúng. Lieân ñoaøn noâng daân Haøn Quoác vaø

6

Baht (17,14 tyû USD), do khuûng hoaûng kinh teá theá giôùi vaãn tieáp dieãn. Theo caùc quan chöùc caáp cao trong ngaønh coâng nghieäp xe hôi Thaùi Lan, khi doanh soá baùn giaûm, caùc caùc nöôùc saûn xuaát xe hôi chuû choát khaùc treân theá giôùi ñaõ tieán haønh ñaùnh giaù moät caùch chaët cheõ tieàm naêng cuûa caùc thò tröôøng lôùn treân theá giôùi laø Trung Quoác vaø AÁn Ñoä. Tröôùc maét, TAIC seõ ñeà nghò Chính phuû Thaùi Lan caét giaûm thueá giaù trò gia taêng töø möùc 7% hieän nay xuoáng 4-5%, ñoàng thôøi caét giaûm thueá thu nhaäp caù nhaân vaø thueá thu nhaäp doanh nghieäp ñeå thuùc ñaåy tieâu duøng trong nöôùc.

doanh soá taïi caùc cöûa hieäu baùn leû ñaõ hoaït ñoäng ít nhaát 1 naêm taïi Myõ ñaõ giaûm khoaûng 2%, cao hôn möùc döï baùo tröôùc ñoù laø 1%. Ñaây laø möùc suït giaûm doanh soá baùn leû ôû Myõ maïnh nhaát töø naêm 1969 tôùi nay. Trong böùc tranh toái cuûa thò tröôøng baùn leû Myõ naêm nay, vaãn noåi leân moät ñieåm saùng laø haõng baùn leû lôùn nhaát theá giôùi Wal-Mart. Do taäp trung vaøo nhöõng maët haøng bình daân, caùc cöûa hieäu Wal-Mart vaãn huùt khaùch trong thôøi gian suy thoaùi. Coå phieáu cuûa haõng baùn leû naøy taêng giaù gaàn 20% trong naêm nay.

Ngaân haøng Nhaät cuõng caàn giaûi cöùu

Doanh soá thò tröôøng xe hôi Thaùi Lan ñöôïc döï baùo giaûm maïnh

Ñöùc: Chính phuû thoáng nhaát goùi kích thích kinh teá 50 tyû Euro

Caùc quan chöùc chính phuû Ñöùc cho bieát, Chính phuû lieân minh cuûa nöôùc naøy ñaõ ñoàng yù vôùi goùi kích thích kinh teá trò giaù 50 tyû Euro (67 tyû USD). Caùc bieän phaùp cuï theå cuûa goùi kích thích kinh teá naøy seõ ñöôïc coâng boá sau

do nhu caàu noäi ñòa ñoái vôùi doøng xe SUV - saûn phaåm chuû löïc cuûa haõng - suït giaûm. Taäp ñoaøn Coâng nghieäp xe hôi Thöôïng Haûi (SAIC) cuûa Trung Quoác hieän sôû höõu 51% coå phaàn cuûa Ssangyong. Tröôùc khi Ssangyong tuyeân boá xin toøa aùn quaûn lyù taøi saûn,

SAIC ñaõ tìm kieám söï hoã trôï cuûa Chính phuû Haøn Quoác ñeå Ngaân haøng Phaùt trieån Haøn Quoác (KDB) cung caáp cho Ssangyong nhöõng khoaûn vay môùi. Laø chuû nôï lôùn nhaát cuûa Ssangyong, KDB cho bieát, haõng xe naøy caàn ít nhaát 600 tyû Won (töông ñöông 451 trieäu USD) voán môùi ñeå coù theå toàn taïi. Khoù khaên cuûa Ssangyong laø moät baèng chöùng nöõa cho thaáy kinh teá Haøn Quoác ñang phaûi ñoái ñaàu vôùi nhieàu thaùch thöùc lôùn. Hoâm nay, Ngaân haøng Trung öông Haøn Quoác ñaõ caét giaûm 0,5% laõi suaát ñoàng Won veà möùc thaáp kyû luïc 2,5%. Ñaây ñaõ laø laàn caét giaûm laõi suaát ñoàng Won thöù 5 lieân tieáp töø ñaàu thaùng 10/2008 tôùi nay.

Ngaønh baùn leû Myõ ñoái dieän nguy cô phaù saûn haøng loaït

Caùc haõng baùn leû Myõ ñang ñoái maët moät laøn soùng ñoùng cöûa, phaù saûn vaø bò thaâu toùm haøng loaït trong thôøi gian tôùi, do doanh soá muøa mua saém cuoái naêm suït giaûm vôùi toác ñoä maïnh nhaát trong voøng gaàn 4 thaäp kyû qua. Hieän chöa coù thoáng keâ ñaày ñuû, nhöng theo soá lieäu cuûa Hoäi ñoàng

Treân thò tröôøng taøi chính Nhaät, nhieàu teân tuoåi lôùn ñang tính ñeán vieäc saùp nhaäp nhaèm giaûm chi phí ñeå toàn taïi trong tình hình khaéc nghieät Chính phuû Nhaät ñang caân nhaéc chi haøng nghìn tyû Yeân ñeå giaûi cöùu caùc ngaân haøng Nhaät khoûi caùc khoaûn nôï xaáu. Ñaây laø moät noã löïc nhaèm haø hôi vaøo neàn kinh teá ñang oám yeáu cuûa nöôùc naøy. Khoaûn hoã trôï naøy coù theå seõ ñöôïc thöïc thi töø thaùng 3/2009. Ñaây laø böôùc tieán môùi nhaát trong haøng loaït caùc bieän phaùp khaån caáp nhaèm keùo neàn kinh teá Nhaät khoûi suy thoaùi. Caùc nhaø xuaát khaåu ôû Nhaät, keå caû caùc teân tuoåi lôùn nhö Sony vaø Toyota, ñaõ giaûm saûn löôïng vaø sa thaûi nhaân coâng do löôïng caàu veà haøng hoùa Nhaät ñang giaûm. Toång saûn löôïng coâng nghieäp Nhaät giaûm 8,1% trong thaùng 11, möùc giaûm maïnh nhaát keå töø naêm 1953. Trong khi ñoù, Chính phuû Nhaät ñaõ ñöa ra keá hoaïch kích thích kinh teá trò giaù 12.000 tyû Yeân vaø döï chi ngaân saùch khoång loà trò giaù 88.500 tyû Yeân trong naêm 2009. Treân thò tröôøng taøi chính Nhaät, nhieàu teân tuoåi lôùn ñang tính ñeán vieäc saùp nhaäp nhaèm gia��m chi phí ñeå toàn taïi trong tình hình khaéc nghieät. Ba teân tuoåi lôùn veà baûo hieåm ôû Nhaät goàm Taäp ñoaøn Mitsui Sumitomo In-

Haõng xe lôùn cuûa Haøn Quoác gaëp nguy

Haõng saûn xuaát xe hôi lôùn thöù 5 cuûa Haøn Quoác laø Ssangyong Motor vöøa cho bieát ñaõ noäp ñôn xin Toaø aùn Quaän trung taâm Seoul quaûn lyù taøi saûn ñeå phuïc hoài laïi hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh do coâng ty naøy ñang ôû trong moät cuoäc khuûng hoaûng thanh khoaûn. Ssangyong coù coâng suaát haøng naêm 200.000 xe vaø coù 7.100 coâng nhaân. Trong 3 quyù ñaàu naêm 2008, coâng ty naøy ñaõ thua loã toång soá tieàn 98,1 tyû Won, töông ñöông 75,42 trieäu USD

Quoác teá Caùc trung taâm mua saém (ICSC), trong thaùng 11-12/2008 naøy,

surance, Coâng ty Aioi Insurance vaø Coâng ty Nissay Dowa General Insurance ñang thaûo luaän vieäc hôïp nhaát. Ba beân hy voïng ñaït ñöôïc thoûa thuaän

hôïp nhaát vaøo thaùng 3. Neáu thoûa thuaän naøy thaønh coâng, haõng hôïp nhaát seõ laø coâng ty baûo hieåm lôùn nhaát ôû Nhaät vôùi toång doanh thu phí baûo hieåm haøng naêm khoaûng 2.700 tyû Yeân töông ñöông 30 tyû USD.

Myõ: Khuûng hoaûng thanh khoaûn hay khuûng hoaûng nieàm tin?

Ñeå vöïc daäy neàn kinh teá khoûi giai ñoaïn suy thoaùi hieän nay, Chính phuû Myõ ñang aùp duïng moät chính saùch tieàn teä quaù loûng maø moät soá chuyeân gia cho laø phuø hôïp hôn vôùi thôøi kyø Ñaïi suy thoaùi nhöõng naêm 1930, thay vì cuoäc khuûng hoaûng ñang dieãn ra. Trong moät baøi vieát ñaêng treân taïp chí Time môùi ñaây, Giaùo sö kinh teá Lawrence H. Officer thuoäc Ñaïi hoïc Illinois, Myõ, nhaän ñònh chính saùch naøy phaûn aùnh nhaän thöùc sai laàm cuûa Chính phuû nöôùc naøy veà tình hình hieän nay.

theå khieán 51 trieäu vieäc laøm treân toaøn theá giôùi bieán maát trong naêm nay, gaây ra moät cuoäc khuûng hoaûng vieäc laøm treân phaïm vi toaøn caàu.

Theá giôùi coù theå maát 51 trieäu vieäc laøm

Theo Toå chöùc Lao ñoäng Quoác teá ILO, trong kòch baûn “töôi saùng” nhaát maø toå chöùc naøy coù theå ñöa ra, theá giôùi seõ maát 18 trieäu vieäc laøm trong naêm nay, naâng tyû leä thaát nghieäp cuûa theá giôùi leân möùc 6,1%.

ÔÛ moät con soá thöïc teá hôn, ILO cho raèng, trong tröôøng hôïp khuûng hoaûng taøi chính tieáp tuïc hoaønh haønh qua naêm nay, soá ngöôøi maát vieäc cuûa theá giôùi trong naêm seõ laø 30 trieäu ngöôøi, ñöa tyû leä thaát nghieäp cuûa theá giôùi leân 6,5% so vôùi möùc 6% ôû cuoái naêm 2008 vaø 5,7% ôû cuoái naêm 2007. Khu vöïc Trung vaø Ñoâng Nam chaâu AÂu vaø caùc nöôùc Lieân Xoâ cuõ keát thuùc naêm 2008 vôùi tyû leä thaát nghieäp 8,8%.

OÂng cuõng cho raèng, ñaây seõ khoâng chæ laø sai laàm cuûa chính quyeàn Bush, maø seõ tieáp tuïc laø nhaàm laãn cuûa chính quyeàn Obama. Trong baøi vieát naøy, oâng Officer nhaän ñònh, chính saùch choáng khuûng hoaûng hieän nay cuûa Myõ cho thaáy nhieàu sai laàm nguy hieåm coù theå keùo daøi suy thoaùi. Treân thöïc teá, theo soá lieäu cuûa FED coâng boá ngaøy 18/12, löôïng thanh khoaûn döï tröõ vöôït möùc caàn thieát trong caùc toå chöùc nhaän göûi tieát kieäm ôû Myõ ñaõ taêng töø möùc döôùi 2 tyû USD trong thaùng 8 leân möùc kyû luïc 774 tyû USD vaøo giöõa thaùng 12. Maëc duø vaäy, caùc ngaân haøng cuûa nöôùc naøy ñaõ khoâng taän duïng nguoàn tieàn thöøa naøy ñeå taêng cöôøng hoaït ñoäng cho vay. Môùi ñaây, Toång thoáng ñaéc cöû Barack Obama cuûa Myõ ñaõ boå nhieäm Giaùo sö kinh teá Christina D. Romer vaøo vò trí Chuû tòch Hoäi ñoàng Coá vaán kinh teá. Söï boå nhieäm naøy cho thaáy, oâng Obama seõ tieáp tuïc ñaåy maïnh chính saùch tieàn teä maø FED aùp duïng hieän nay, vì baø Romer laø ngöôøi uûng hoä maïnh meõ chính saùch naøy. Suy giaûm taêng tröôûng kinh teá coù

Taïi khu vöïc tieåu sa maïc Sahara cuûa chaâu Phi, con soá naøy laø 7,9%, coøn ôû khu vöïc Myõ Latin, tyû leä naøy laø 7,3%. Khu vöïc Ñoâng Nam AÙ vaø Thaùi Bình Döông coù möùc thaát nghieäp cuoái naêm ngoaùi laø 5,7%. Ñoâng AÙ laø khu vöïc coù tyû leä thaát nghieäp thaáp nhaát, chæ ôû möùc 3,8%. Phaàn lôùn soá vieäc laøm môùi trong naêm 2008 ñeán töø caùc khu vöïc Nam AÙ, Ñoâng Nam AÙ vaø Ñoâng AÙ, trong khi caùc nöôùc EU maát 900.000 vieäc laøm. Moät thoáng keâ khaùc cho thaáy, naêm 2008, Myõ maát 2,6 trieäu vieäc laøm. DNÑS toång hôïp

7


T

haùng 11/2008, Citigroup tuyeân boá caét giaûm 52.000 vieäc laøm treân toaøn caàu, töông ñöông vôùi 15% löïc löôïng lao ñoäng cuûa taäp ñoaøn naøy. Citigroup ñaõ vaø coù theå tieáp tuïc baùn laïi moät soá boä phaän quan troïng trong taäp ñoaøn ñeå vöôït qua giai ñoaïn khoù khaên hieän nay. Ngaøy 13/1, taäp ñoaøn naøy ñaõ kyù thoûa thuaän baùn laïi 51% coå phaàn cuûa boä phaän moâi giôùi mang teân Smith Barney cho Morgan Stanley vôùi giaù 2,7 tyû USD. Vôùi thoûa thuaän naøy, quyeàn kieåm soaùt Smith Barney - boä phaän töøng laø nieàm töï haøo cuûa Citigroup - seõ ñöôïc chuyeån giao cho Morgan Stanley. Ngoaøi ra, giôùi quan saùt cuõng döï baùo, Citigroup coøn coù theå baùn laïi boä phaän cho vay tieâu duøng mang teân CitiFinancial, boä phaän quaûn lyù taøi saûn mang teân Nikko Asset Management coù truï sôû taïi Tokyo, vaø boä phaän baûo hieåm mang teân Primerica. Ñaây laø nhöõng noã löïc caûi toå môùi nhaát cuûa CEO Vikram Pandit cuûa Citigroup trong 13 thaùng laõnh ñaïo taïi taäp ñoaøn naøy. Khuûng hoaûng taøi chính vaø suy thoaùi kinh teá ñaõ khieán ngaân haøng töøng moät thôøi laø ngaân haøng lôùn nhaát nöôùc Myõ naøy tôùi bôø vöïc cuûa söï ñoå vôõ, phaûi sa thaûi haøng loaït nhaân vieân vaø vieän tôùi söï cöùu trôï cuûa Chính phuû Myõ. Thaùng 11/2008, Citigroup tuyeân boá caét giaûm 52.000 vieäc laøm treân toaøn caàu, töông ñöông vôùi 15% löïc löôïng lao ñoäng cuûa taäp ñoaøn naøy. Tuy nhieân, baát chaáp ñoäng thaùi bôm voán vôùi toång soá tieàn leân tôùi 45 tyû USD cuûa Chính phuû Myõ, Citigroup tieáp tuïc phaûi ñoái maët vôùi nhöõng khoaûn thua loã khoång loà. Trong quyù 4/2008, Citigroup coù khaû naêng ñaõ gaùnh khoaûn loã hoaït ñoäng leân tôùi 10 tyû USD. Öôùc tính, khoaûn loã roøng cuûa Citigroup trong naêm caû naêm 2008 coù theå laø hôn 12 tyû USD. Tuaàn tôùi, Citigroup seõ coâng boá keát quaû kinh doanh quyù 4/2008. Döï baùo, trong thôøi gian tôùi, thua loã seõ chöa chòu buoâng tha taäp ñoaøn naøy. Coäng chung, keå töø khi CEO Pandit nhaäm chöùc tôùi nay, Citigroup ñaõ loã roøng toång coäng 20 tyû USD. Trong tình hình naøy, moâ hình “ngaân haøng toång hôïp toaøn caàu” nhö lôøi moâ taû caùch ñaây 6 thaùng cuûa CEO Pandit döôøng nhö khoâng coøn phuø hôïp nöõa. OÂng Bill Smith, ngöôøi saùng laäp coâng ty Smith Asset Management Inc. - moät coå ñoâng cuûa Citigroup - cho raèng, moâ hình sieâu thò taøi chính “seõ chaúng bao giôø coù hieäu quaû” vaø ñaõ keâu goïi Citigroup taùch boû nhöõng boä phaän kinh doanh khoâng phaûi laø troïng taâm.

8

maùy bay phaûn löïc lôùn thöù hai theá giôùi. Doanh thu cuûa haõng ñaõ taêng gaàn gaáp ñoâi trong voøng 1 thaäp kyû keå töø khi oâng John Rose nhaäm chöùc CEO cuûa haõng. Tröôùc ñaây, Anh laø nöôùc ñi ñaàu theá giôùi trong caùch maïng coâng nghieäp, tuy nhieân, vò theá cuûa nöôùc naøy trong ngaønh coâng nghieäp theá giôùi hieän ñaõ giaûm suùt maïnh. Saûn löôïng veà coâng nghieäp cuûa Anh vaãn taêng tröôûng lieân tuïc, nhöng tyû troïng cuûa ngaønh naøy trong GDP laïi giaûm xuoáng. Tyû leä nhaân löïc trong ngaønh saûn xuaát coâng nghieäp cuõng ñi xuoáng. Hieän chæ coøn moät soá nhoû nhöõng coâng ty saûn xuaát coâng nghieäp coøn toàn taïi, trong ñoù moät soá laïi phuï thuoäc vaøo Chính phuû, nhö haõng coâng nghieäp quoác phoøng BAE Systems. Nhieàu haõng khaùc thì laïi hoaøn toaøn laø sôû höõu cuûa caùc coå ñoâng nöôùc ngoaøi. Hieän Anh vaãn laø nöôùc xuaát khaåu haøng hoùa lôùn thöù 8 treân theá giôùi, nhöng thò phaàn haøng hoùa cuûa Anh treân thò tröôøng toaøn caàu ñaõ giaûm xuoáng möùc khoaûng 3%, raát nhoû so vôùi Myõ,

gaáp röôõi so vôùi toång giaù trò ñôn ñaët haøng 6 tyû USD maø caû hai ñoái thuû chính cuûa haõng laø Pratt & Whitney vaø GE ñaït ñöôïc ôû hoäi chôï naøy. ÔÛ nhöõng lónh vöïc khaùc, Rolls Royce thaäm chí coøn taêng tröôûng nhanh hôn. Doanh thu töø maûng haøng haûi cuûa haõng ñang taêng vôùi toác ñoä cao gaáp ñoâi ôû thôøi ñieåm 2002. Hieän thieát bò cuûa Rolls Royce cung caáp ñaõ ñöôïc laép ñaët cho 30.000 con taøu treân khaép theá giôùi. Thaùng 7/2008, haõng coøn baét tay tham gia vaøo lónh vöïc haït nhaân daân söï nhaèm naém baét thôøi cô töø laøn soùng ñaàu tö vaøo xaây döïng nhaø maùy ñieän haït nhaân treân toaøn theá giôùi. Döï baùo, tôùi naêm 2023, hoaït ñoäng xaây döïng nhaø maùy ñieän haït nhaân môùi treân toaøn caàu seõ ñem laïi doanh thu moãi naêm 75 tyû USD. Ngoaøi ra, Rolls Royce coøn nuoâi hy voïng baùn caùc kyõ naêng maø haõng ñaõ phaùt trieån ñöôïc ñoái vôùi caùc loaïi taøu ngaàm haït nhaân ñöôïc ñoùng rieâng cho Haûi quaân Hoaøng gia Anh. Lónh vöïc quoác phoøng cuûa Rolls Royce chieám

Trung Quoác vaø Ñöùc. Tuy nhieân, Rolls Royce laïi raát thaønh coâng ôû thò tröôøng beân ngoaøi. 85% doanh thu cuûa Rolls Royce laø töø xuaát khaåu. Hieän coù khoaûng moät nöûa soá maùy bay phaûn löïc chôû khaùch côõ lôùn ñôøi môùi nhaát treân theá giôùi vaø moät phaàn tö soá maùy bay moät haønh lang ñöôïc xuaát xöôûng haøng naêm ñöôïc gaén ñoäng cô cuûa Rolls Royce. Taïi hoäi chôï haøng khoâng Farnborough 2008, giaù trò soá ñôn ñaët haøng maø Rolls Royce nhaän ñöôïc leân tôùi con soá 9,3 tyû USD, nhieàu

tôùi 1/5 doanh thu cuûa haõng, so vôùi möùc 3/5 trong thôøi gian xaûy ra Chieán tranh laïnh. Lónh vöïc kinh doanh ña daïng nhö vaäy coù theå giuùp ñem laïi cho Rolls Royce moät nguoàn tieàn maët oån ñònh trong boái caûnh kinh teá theá giôùi taêng tröôûng chaäm laïi buoäc caùc haõng haøng khoâng phaûi caét giaûm hoaït ñoäng mua maùy bay môùi. Nhöõng khoù khaên cuûa ngaønh haøng khoâng ñaõ buoäc Rolls Royce caét giaûm moät soá vieäc laøm, nhöng vôùi nhöõng tieán boä veà coâng

Nhöõng boä phaän maø Citigroup duy trì seõ bao goàm boä phaän ngaân haøng baùn leû, tö vaán saùp nhaäp, baûo laõnh phaùt haønh, thanh toaùn, cho vay doanh nghieäp vaø xöû lyù giao dòch cho khaùch haøng. Citigroup vaãn seõ tieáp tuïc taêng cöôøng hoaït ñoäng toaøn caàu ñeå khaúng ñònh söùc maïnh cuûa mình. Hoaït ñoäng ngaân haøng cuûa Citigroup hieän coù maët taïi 106 quoác gia treân theá giôùi vaø chieám hôn moät nöûa trong toång soá doanh thu 81,7 tyû USD cuûa taäp ñoaøn trong naêm 2007. Citigroup coù lòch söû töø naêm 1812, vôùi tieàn thaân laø Ngaân haøng City Bank of New York. Naêm 1998, Citigroup ra ñôøi khi Taäp ñoaøn Citicorp saùp nhaäp vôùi Travelers Group. Vuï saùp nhaäp naøy ñöôïc coi laø daáu moác quan troïng trong lòch söû cuûa Citigroup. Tröôùc ñoù, Travelers Group - taäp ñoaøn sôû höõu boä phaän moâi giôùi Smith Barney - ñaõ chi 9 tyû USD ñeå mua laïi ngaân haøng ñaàu tö Salomon. Töø khi khuûng hoaûng taøi chính buøng noå, giaù coå phieáu cuûa Citigroup ñaûo chieàu vaø gaàn nhö rôi töï do. Coå phieáu cuûa taäp ñoaøn naøy maát giaù 47% trong naêm 2007 vaø tieáp tuïc maát theâm 77% trong naêm 2008, trôû thaønh coå phieáu ngaân haøng lôùn teä nhaát ôû Myõ trong hai naêm qua. Rieâng töø ñaàu naêm nay, coå phieáu cuûa Citigroup ñaõ maát giaù 12%. Mai Phöông

B

eân trong trung taâm ñieàu haønh toaøn caàu cuûa haõng Rolls Royce taïi Derby, Middland, Anh laø voâ soá maøn hình TV phaùt caùc thoâng tin 24/24h, haøng loaït maøn hình maùy tính vaø ñoàng hoà cho bieát thôøi gian ôû khaép nôi treân theá giôùi, khieán ngöôøi ta coù caûm giaùc nôi ñaây gioáng nhö moät saøn giao dòch tieàn teä. Chæ caàn moät chieác maùy bay söû duïng ñoäng cô cuûa Rolls Royce ñang di chuyeån treân khoaûng trôøi bò seùt ñaùnh ngang qua, haøng loaït döõ lieäu ngay laäp töùc seõ ñöôïc chuyeån veà trung taâm naøy ñeå caùc chuyeân gia phaân tích vaø keát luaän xem ñoäng cô coù an toaøn khoâng ñeå maùy bay coù theå haï caùnh ñuùng luùc neáu caàn thieát. Caùch trung taâm ñieàu haønh khoâng

xa, trong nhöõng coâng xöôûng oàn aøo tieáng maùy moùc ñang laøm vieäc laø nôi nhöõng ñoäng cô maùy bay khoång loà cuûa Rolls Royce ra ñôøi. Rolls Royce töø laâu noåi tieáng vôùi nhöõng chieác xe hôi sang troïng baäc nhaát, nhöng ñoäng cô maùy bay môùi laø saûn phaåm chính cuûa haõng.

Nhöõng con soá aán töôïng

Söï phaùt trieån thònh vöôïng cuûa Rolls Royce töông phaûn hoaøn toaøn vôùi nhöõng khoù khaên kinh teá hieän nay maø nöôùc Anh ñang phaûi ñoái maët, cuõng nhö söï ñi xuoáng cuûa ngaønh saûn xuaát coâng nghieäp cuûa nöôùc naøy. Trong voøng khoaûng hai thaäp kyû qua, Roll-Royce ñaõ chuyeån mình töø moät doanh nghieäp Anh laøm aên thua loã trôû thaønh haõng cheá taïo ñoäng cô

ngheä vaø dòch vuï maø haõng ñaõ ñaït ñöôïc, ngöôøi ta coù theå hoaøn toaøn tin töôûng raèng, haõng seõ vöôït qua nhöõng khoù khaên kinh teá hieän nay deã daøng hôn caùc ñoái thuû khaùc.

Nhöõng tieán boä vöôït baäc veà kyõ thuaät

Tröôùc heát, caàn noùi tôùi chieán thaéng cuûa Rolls Royce trong cuoäc ñua cheá taïo caùnh turbine (turbine blade), moät boä phaän nhoû beù, nhöng cöïc quan troïng vaø voâ cuøng khoù cheá taïo cuûa ñoäng cô maùy bay. Moãi chieác caùnh turbine chæ coù kích thöôùc baèng moät con dao aên, nhöng coù giaù tôùi 10.000 USD. Sôû dó caùnh turbine khoù cheá taïo laø vì boä phaän naøy phaûi chòu nhieät ñoä raát cao, leân tôùi 1.600 ñoä C, vaø aùp suaát raát lôùn. Cheá taïo ñöôïc caùnh turbine ñöôïc xem laø taám veù vaøo cöûa trong ngaønh coâng nghieäp cheá taïo ñoäng cô maùy bay. Caû hai ñoái thuû chính cuûa Rolls Royce laø Pratt & Whitney vaø GE ñeàu ñaõ raát saønh soûi trong lónh vöïc naøy. Trong lónh vöïc ñaày tính caïnh tranh naøy, chæ moät tieán boä nhoû cuûa moät haõng cheá taïo seõ ñöôïc caùc ñoái thuû khaùc theo kòp chæ trong voøng 1 - 2 naêm. Moät cuoäc ñieàu tra ñaõ ñöôïc tieán haønh trong voøng 40 naêm qua cho thaáy, moãi haõng trong 3 haõng saûn xuaát ñoäng cô maùy bay haøng ñaàu theá giôùi ñeàu ñaõ laàn löôït ñaït ñöôïc söï daãn ñaàu veà coâng ngheä, nhöng chaúng haõng naøo giöõ ñöôïc “ngoâi vöông” trong 1 thaäp kyû. Chieán thaéng cuûa Rolls Royce khoâng phaûi laø nhôø cheá taïo ra moät ñoäng cô phaûn löïc toát hôn chuùt ít so vôùi cuûa caùc ñoái thuû khaùc vaø giaønh öu theá coâng ngheä trong ngaén haïn, maø laø taïo ra moät loaïi ñoäng cô hoaøn toaøn khaùc bieät. Cho tôùi cuoái thaäp nieân 1960, thò tröôøng ñoäng cô maùy bay phaûn löïc côõ lôùn vaãn naèm döôùi söï thoáng trò cuûa haõng Pratt & Whitney vôùi thò phaàn khoaûng 90%. Khi ñoù, Rolls Royce chæ chieám moät thò phaàn nhoû vaø chuû yeáu saûn xuaát ñoäng cô cho caùc haõng cheá taïo maùy bay cuûa chaâu AÂu. Daàn daàn, caùc haõng maùy bay cuûa chaâu AÂu bò caùc ñoái thuû lôùn cuûa Myõ - vôùi öu theá thò tröôøng noäi ñòa lôùn vaø nhöõng ñôn ñaët haøng lôùn töø quaân ñoäi - thaâu toùm. Rolls Royce nhaän thaáy raèng, tröø phi hoï cheá taïo ñöôïc moät ñoäng cô phaûn löïc côõ lôùn phuø hôïp vôùi nhöõng maùy bay do Myõ saûn xuaát, doanh thu cuûa haõng coù theå trôû veà con soá khoâng trong voøng moät thaäp kyû. Ñeå laøm ñöôïc ñieàu naøy, Rolls Royce ñaõ ñaùnh cöôïc taát caû nhöõng gì hoï coù vaøo hai coâng ngheä mang tính caùch maïng. Coâng ngheä thöù nhaát laø söû duïng hôïp kim carbon ñeå saûn xuaát caùnh quaït maùy bay (fan blade) coù troïng löôïng nheï hôn raát nhieàu so vôùi caùc

9


loaïi caùnh quaït laøm baèng kim loaïi thôøi ñoù. Coâng ngheä thöù hai laø thay ñoåi kieán truùc cô baûn cuûa ñoäng cô phaûn löïc baèng caùch söû duïng ba truïc thay vì chæ hai truïc. Hai söï thay ñoåi naøy hoùa ra khoù khaên vaø toán keùm hôn nhieàu so vôùi nhöõng gì maø Rolls Royce hình dung ban ñaàu. Caùnh quaït baèng composite vôõ tan khí gaëp phaûi möa ñaù hay bò chim choùc va phaûi. Roát cuïc, haõng phaûi töø boû yù töôûng naøy vaø trôû veà vôùi caùnh quaït laøm baèng kim loaïi. Sau ñoù, haøng loaït nhöõng muïc tieâu khoâng ñaït ñöôïc ñaõ khieán Rolls Royce caïn voán vaø bò Chính phuû Anh quoác höõu hoùa vaøo naêm 1971. Tuy nhieân, thaát baïi treân laïi chính laø cô sôû cho söï ra ñôøi cuûa moät theá heä ñoäng cô môùi vaø thaønh coâng. Nhöõng loaïi ñoäng cô naøy phöùc taïp hôn trong vieäc thieát keá, cheá taïo vaø baûo trì so vôùi ñoäng cô cuûa caùc ñoái thuû khaùc, nhöng laïi söû duïng nhieân lieäu hieäu quaû hôn vaø coù ñoä beàn cao hôn. Quan troïng hôn nöõa, caùc loaïi ñoäng cô naøy coù theå ñieàu chænh kích côõ ñeå phuø hôïp vôùi caùc loaïi maùy bay coù kích thöôùc to nhoû khaùc nhau. Nhôø ñoù, Rolls Royce khoâng phaûi thieát keá ra moät loaïi ñoäng cô môùi moãi khi moät loaïi maùy bay môùi ñöôïc ñöa ra thò tröôøng vaø coù theå tranh thò phaàn treân moät phaïm vi roäng lôùn hôn so vôùi caùc ñoái thuû khaùc. Hieän Rolls Royce laø haõng duy nhaát trong ba haõng cheá taïo ñoäng cô maùy bay chính cuûa theá giôùi coù thieát keá ñoäng cô phuø hôïp vôùi caû ba loaïi maùy bay môùi nhaát ñang ñöôïc cheá taïo laø Boeing 787 Dreamliner, Airbus A380 vaø Airbus A350. Trong soá 50 haõng haøng khoâng haøng ñaàu theá giôùi, coù 45 haõng söû duïng ñoäng cô cuûa Rolls Royce. Caøng baùn ñöôïc nhieàu ñoäng cô, Rolls Royce caøng ñöôïc lôïi vì ñieàu naøy ñoàng nghóa vôùi vieäc hoï seõ caøng baùn ñöôïc nhieàu phuï tuøng vaø cung caáp ñöôïc theâm nhieàu dòch vuï. Caùc chuyeân gia öôùc tính, tyû suaát lôïi nhuaän goäp töø hoaït ñoäng naâng caáp ñoäng cô maùy bay laø 35%. Moät soá haõng saûn xuaát ñoäng cô maùy bay phaûn löïc coù theå ñaït doanh thu cao gaáp 7 laàn töø vieäc baûo trì vaø baùn phuï tuøng ñoäng cô so vôùi doanh thu töø vieäc baùn ñoäng cô maùy bay. Coù nhaø phaân tích coøn cho raèng, Rolls Royce vaø caùc haõng cheá taïo ñoäng cô maùy bay khaùc thaäm chí chòu loã khi baùn ñoäng cô. Tuy nhieân, theo caùc chuyeân gia trong ngaønh, caùc haõng haøng khoâng coù theå mua ñöôïc moät soá phuï tuøng ñoäng cô cuûa moät nhaø saûn xuaát naøo ñoù töø moät nhaø saûn xuaát khaùc vôùi giaù chæ baèng 1/3. Ñeå traùnh ñieàu naøy xaûy ra, Rolls Royce ñaõ thuyeát phuïc caùc khaùch haøng cuûa mình traû phí cho moãi giôø ñoäng cô maùy bay hoaït ñoäng ñeå

10

ñoäng cô ñöôïc baûo trì vaø thay theá trong tröôøng hôïp hoûng hoùc. Ñaây khoâng phaûi laø yù töôûng cuûa rieâng Rolls Royce, vì caùc haõng cheá taïo ñoäng cô lôùn khaùc cuõng coù caùch laøm töông töï, nhöng quy moâ aùp duïng cuûa Rolls Royce thì roäng lôùn hôn nhieàu. Dòch vuï naøy cuûa haõng ñaõ coù hôn 10 naêm nay, hôn moät nöûa ñoäng cô cuûa haõng ñang hoaït ñoäng vaø 80% ñoäng cô ñöôïc baùn ra cuûa haõng ñöôïc aùp duïng dòch vuï naøy. Ñieàu naøy döôøng nhö caøng khaúng ñònh theâm yù kieán cho raèng, nöôùc Anh ñang taäp trung nhieàu vaøo vieäc cung caáp dòch vuï, thay vì chæ taäp trung vaøo saûn xuaát. Trung taâm ñieàu haønh toaøn caàu cuûa Rolls Royce taïi Derby lieân tuïc theo doõi hoaït ñoäng cuûa 3.500 maùy bay phaûn löïc treân toaøn theá giôùi.

nghieäp. Trong khi ñoù, bang Virginia cuûa Myõ khi keâu goïi Rolls Royce ñaàu tö vaøo bang naøy thaäm chí coøn cam keát seõ ñaàu tö maïnh hôn vaøo giaùo duïc moïi caáp ñeå ñem ñeán moät löïc löôïng lao ñoäng coù kyõ naêng toát. Maët khaùc, do löôïng lao ñoäng laøm trong lónh vöïc saûn xuaát coâng nghieäp ôû Anh ñang giaûm xuoáng, ngaøy caøng coù ít lyù do ñeå nhöõng sinh vieân öu tuù nhaát theo hoïc nhöõng ngaønh coù lieân quan tôùi lónh vöïc naøy. Rolls Royce cho hay, löïc löôïng kyõ sö vaø lao ñoäng laønh ngheà maø hoï coù theå tuyeån duïng ñang co heïp laïi. Töôøng Nga - The Economist

Rolls Royce höôùng ngoaïi

Moät lyù do khaùc cho thaønh coâng cuûa Rolls Royce laø haõng ñaõ phaùt trieån töø moät coâng ty thuaàn Anh thaønh moät coâng ty toaøn caàu, khaùc vôùi nhöõng haõng xe hôi cuûa Anh khaùc chæ taäp trung vaøo thò tröôøng noäi ñòa. Hieän 40% nhaân vieân cuûa Rolls Royce laø ôû ngoaøi Anh, thay vì tyû leä 7% nhö caùch ñaây hai thaäp kyû. Khoaûng moät nöûa döï aùn ñoäng cô môùi, cuõng nhö 50% hoaït ñoäng nghieân cöùu vaø phaùt trieån, cuûa Rolls Royce cuõng ñaët ôû nöôùc ngoaøi. Vieäc ñaët cô sôû ôû nöôùc ngoaøi giuùp Rolls Royce caïnh tranh toát hôn vôùi caùc ñoái thuû khaùc nhôø caét giaûm ñöôïc chi phí. Tuy nhieân, quaù trình toaøn caàu hoùa saûn xuaát cuûa Rolls Royce cuõng khieán nhieàu ngöôøi lo ngaïi raèng moät ngaøy naøo ñoù, Rolls Royce seõ chuyeån haún hoaït ñoäng saûn xuaát ra nöôùc ngoaøi. Moät trong nhöõng lyù do khieán xu theá höôùng ngoaïi cuûa Rolls Royce ngaøy caøng taêng toác laø do cô cheá hoã trôï vaø khuyeán khích cho caùc doanh nghieäp cuûa Chính phuû Anh khoâng haáp daãn baèng ôû caùc nöôùc khaùc. Chính phuû Anh vaøo naêm 2001 cho Rolls Royce vay 250 trieäu Baûng ñeå cheá taïo ñoäng cô phaûn löïc côõ lôùn, roài tôùi naêm 2006 laïi caáp cho moät nhoùm coâng ty do Rolls Royce ñöùng ñaàu moät khoaûn 47 trieäu Baûng ñeå thieát keá moät loaïi ñoäng cô thaân thieän vôùi moâi tröôøng. Tuy nhieân, caùc nöôùc khaùc laïi toû ra haøo phoùng hôn ñoái vôùi Rolls Royce. Khi xaây moät nhaø maùy ôû Ñöùc môùi ñaây, haõng nhaän ñöôïc lôøi höùa töø chính quyeàn ñòa phöông seõ chi 30% chi phí xaây döïng cô baûn. Khi Rolls Royce xaây moät nhaø maùy ôû bang Virginia, Myõ, haõng ñöôïc chính quyeàn bang naøy hoã trôï khoaûng 57 trieäu USD. Beân caïnh ñoù, caùc quan chöùc cuûa Rolls Royce cuõng khoâng haøi loøng veà neàn giaùo duïc Anh vaø phaøn naøn raèng nhieàu tröôøng ñaïi hoïc ôû nöôùc naøy khoâng chòu hôïp taùc vôùi caùc haõng coâng

T

rong cuoäc chieán choáng khuûng hoaûng hieän nay, Cuïc Döï tröõ Lieân bang Myõ (FED) coù nhöõng chính saùch raát nhanh choùng vaø saùng taïo. Trong khi, caùc giaûi phaùp cuûa Boä Taøi chính Myõ ñöôïc xem laø chaäm chaïp vaø thieáu troïng taâm. Ñoù laø ñaùnh giaù cuûa oâng Anthony Karydakis, nguyeân kinh teá gia tröôûng taïi boä phaän quaûn lyù taøi saûn cuûa Ngaân haøng JP Morgan Chase, hieän laø giaûng vieân Tröôøng Kinh doanh Stern thuoäc Ñaïi hoïc New York, trong baøi vieát ñaêng treân taïp chí Fortune cuûa Myõ. Ñöôïc xem laø hai truï coät trong chính saùch kinh teá cuûa Myõ, FED vaø Boä Taøi chính nöôùc naøy coù nhöõng bieän phaùp khaùc nhau, nhöng ñeàu laø nhöõng bieän phaùp “voâ tieàn khoaùng haäu” ñeå giaûi quyeát cuoäc khuûng hoaûng ñöôïc xem laø toài teä nhaát keå töø nhöõng naêm 1930 tôùi nay. Tuy nhieân, caùch laøm cuûa FED ñöôïc ñaùnh giaù cao hôn so vôùi caùc giaûi phaùp cuûa Boä Taøi chính Myõ.

Tröôùc heát, haõy nhìn laïi nhöõng gì FED ñaõ laøm:

Theo oâng Karydakis, Chuû tòch FED Ben Bernanke vaø caùc nhaø hoaïch ñònh chính saùch khaùc trong FED xöùng ñaùng ñaït ñieåm cao vì ñaõ laøm vieäc coù phöông phaùp vaø khoâng meät moûi ngay töø khi khuûng hoaûng môùi baét ñaàu ñeå kieàm cheá khuûng hoaûng treân nhieàu maët. Phaûn öùng cuûa FED tröôùc khuûng hoaûng raát nhanh choùng vaø bao goàm hai neùt chính. Thöù nhaát, FED thöïc hieän moät quy trình caét giaûm laõi suaát cô baûn USD töø töø nhöng nhaát quaùn ñeå taïo moät “taám ñeäm” ngaên ngöøa nhöõng ruûi ro coù theå xaûy ra neàn kinh teá “haï caùnh”. Thöù hai, FED lieân tuïc tung ra nhöõng chöông trình cho vay ñaëc bieät, ñoàng thôøi taêng cöôøng thanh khoaûn cho caùc toå chöùc taøi chính. Toång coäng, trong voøng 17 thaùng, FED ñaõ caét giaûm 5,25% laõi suaát cô baûn USD, ñöa laõi suaát naøy veàk hoaûng 0 0,25%. Ñoàng thôøi, FED ñöa ra haøng loaït bieän phaùp raát saùng taïo vaø linh hoaït trong vieäc bôm thanh khoaûn vaøo thò tröôøng nhö môû roäng ñoái töôïng chöùng khoaùn maø caùc ngaân haøng coù theå söû duïng laøm taøi saûn theá chaáp ñeå vay töø FED. FED ñaõ ñoùng vai troø tích cöïc trong vieäc daøn xeáp oån thoûa vuï tan raõ cuûa ngaân haøng ñaàu tö Bear Stearns hoài thaùng 3, vaø tieáp ñoù laø vuï phaù saûn cuûa Lehman Brothers hoài thaùng 9. Tuy nhieân, ôû vuï Bear Stearns, FED bò chæ

trích laø ñi quaù xa khi cho JPMorgan Chase vay 30 tyû USD ñeå mua laïi Bear. Coøn ôû vuï Lehman, FED vaø Boä Taøi chính cuøng bò pheâ phaùn laø khoâng ñi ñuû xa, ñeå Lehman phaù saûn, daãn tôùi söï lan roäng vaø leo thang cuûa khuûng hoaûng treân phaïm vi toaøn caàu. OÂng Karydakis nhaän ñònh, roõ raøng, quyeát ñònh ñeå Lehman phaù saûn laø moät böôùc ñi sai laàm cuûa FED vaø Boä Taøi chính. Tuy nhieân, coù theå noùi, laø nhöõng ngöôøi ñöùng muõi chòu saøo trong moät cuoäc khuûng hoaûng coù söùc taøn phaù lôùn nhö cuoäc khuûng hoaûng naøy, FED khoâng theå coù moät coâng thöùc naøo cho vieäc ra quyeát ñònh. Maëc duø vaäy, FED ñaõ thöïc hieän ñöôïc toát vai troø cuûa mình treân moïi “chieán haøo” cuûa cuoäc chieán choáng khuûng hoaûng, lieân tuïc môû roäng ñöôïc nhöõng giôùi haïn maø ôû ñoù chính saùch tieàn teä coù theå haïn cheá ñöôïc taùc ñoäng cuûa baõo taøi chính. OÂng Karydakis cho raèng, cho tôùi thôøi ñieåm naøy, nhöõng haønh ñoäng cuûa FED vaãn chöa ñem laïi ñöôïc nhöõng keát quaû nhanh choùng, nhöng coù theå noùi, nhöõng bieän phaùp ñoù ñaõ ñoùng moät vai troø quan troïng trong vieäc ngaên chaën söï ñoå vôõ xa hôn trong toaøn boä

heä thoáng taøi chính. Vaø döôùi ñaây laø nhöõng gì maø Boä Taøi chính Myõ döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Boä tröôûng Henry Paulson ñaõ laøm: Theo quan ñieåm cuûa oâng Karydakis, töø khi khuûng hoaûng taøi chính hình thaønh vaøo muøa heø naêm 2007 tôùi nay, vai troø cuûa Boä Taøi chính Myõ chæ coù theå ñöôïc mieâu taû baèng töø “bò ñoäng”. Ngay töø ñaàu cuoäc khuûng hoaûng vaøo muøa heø naêm 2008 ñaõ coù nhöõng baèng chöùng roõ raøng cho thaáy moät soá löôïng lôùn nhöõng toå chöùc taøi chính gaëp nguy cô do coù dính daùng nhieàu tôùi nhöõng taøi saûn ñoäc haïi, nhöng Boä Taøi chính Myõ ñaõ khoanh tay ñöùng nhìn ñuùng 1 naêm, cho tôùi taän khi khuûng hoaûng buøng leân maïnh meõ vaøo thaùng 9/2008. Sau khi chöông trình giaûi toûa nôï xaáu (TARP) trò giaù 700 tyû USD cuûa Boä Taøi chính ñöôïc Quoác hoäi Myõ thoâng qua vaøo thaùng 10, Boä naøy chaúng heà cung caáp theâm nhöõng thoâng tin ñöôïc mong chôø veà cô cheá thöïc hieän chöông trình. Hôn 5 tuaàn sau ñoù, Boä naøy ñoät ngoät tuyeân boá huûy boû döï ñònh mua laïi nôï xaáu nhö keá hoaïch ban ñaàu, maø thay vaøo ñoù, duøng tieàn cuûa chöông trình ñeå ñaàu tö vaøo caùc ngaân haøng nhaèm kích thích hoaït ñoäng cho vay vaø tieâu duøng. Teä hôn, sau khi tieâu heát 350 tyû USD ñöôïc caáp trong giai ñoaïn 1 cuûa keá hoaïch, môùi ñaây, Boä Taøi chính Myõ döôùi söï laõnh ñaïo cuûa oâng Paulson cho hay, hoï seõ khoâng ñeà nghò Quoác hoäi caáp noát 350 tyû USD coøn laïi cuûa giai ñoaïn 2, maø seõ “nhöôøng” laïi nhieäm vuï tieâu soá tieàn naøy cho chính quyeàn cuûa Toång thoáng ñaéc cöû Barack Obama, vôùi vò Boä tröôûng Taøi chính môùi. Nhieàu ngöôøi leân tieáng beânh vöïc Boä Taøi chính Myõ, cho raèng, Boä naøy khoù haønh ñoäng trong thôøi gian khuûng hoaûng thôøi gian gaàn ñaây vì ñang dieãn ra giai ñoaïn chuyeån giao quyeàn löïc ôû Nhaø Traéng. Tuy nhieân, xeùt tôùi tính caáp baùch cuûa khuûng hoaûng, baát kyø ñoäng thaùi tích cöïc naøo cuûa Boä Taøi chính Myõ cuõng coù theå seõ nhaän ñöôïc söï uûng hoä cuûa chính quyeàn saép nhaäm chöùc. OÂng Karydakis nhaän xeùt, söï thieáu vaéng nhöõng bieän phaùp töông öùng vaø nhaát quaùn töø phía Boä Taøi chính Myõ ñaõ khieán nhöõng noã löïc cuûa FED giaûm phaàn naøo taùc duïng. Cuoái cuøng, oâng Karydakis keát luaän, roõ raøng, khoâng moät nhaø pheâ bình naøo, cho duø laø khoù tính nhaát, coù theå chæ trích FED ñaõ khoâng noã löïc ñuû maïnh ñeå bình oån thò tröôøng vaø neàn kinh teá trong cuoäc khuûng hoaûng hieän nay. Nhöng ai cuõng coù theå cho raèng Boä Taøi chính Myõ ñaõ chöa coá gaéng ñuùng taàm. Ngoïc Dieäp - Theo Fortune

Ba ngaân haøng cuûa Myõ vöøa trôû thaønh naïn nhaân tieáp theo cuûa khuûng hoaûng taøi chính vaø suy thoaùi kinh teá. Töø ñaàu naêm 2009 tôùi nay, soá ngaân haøng Myõ bò ñoùng cöûa ñaõ laø 9 ngaân haøng. Theo Taäp ñoaøn Baûo hieåm tieàn göûi Lieân bang Myõ (FDIC), caùc ngaân haøng vöøa bò ñoùng cöûa bao goàm ngaân haøng FirstBank Financial Services ôû bang Georgia, ngaân haøng Alliance Bank vaø ngaân haøng County Bank cuøng coù truï sôû ôû bang California. Sau khi Ngaân haøng Alliance Bank bò ñoùng cöûa, Ngaân haøng California Bank & Trust cuõng coù truï sôû ôû bang California ñaõ ñoàng yù tieáp quaûn toaøn boä löôïng tieàn göûi cuûa khaùch haøng taïi ngaân haøng ñoå vôõ naøy. Soá lieäu cuûa FDIC cho thaáy, Alliance Bank coù toång taøi saûn trò giaù 1,14 tyû USD vaø löôïng tieàn göûi cuûa khaùch haøng laø 951 trieäu USD. California Bank & Trust ñaõ ñoàng yù mua laïi 1,12 tyû USD taøi saûn cuûa Alliance Bank vôùi möùc chieát khaáu 9,9 trieäu USD.

Ngaân haøng coøn laïi bò ñoùng cöûa ñôït naøy laø County Bank of Merced ôû California coù taøi saûn 1,7 tyû USD vaø löôïng tieàn göûi cuûa khaùch haøng laø 1,3 tyû USD. Ngaân haøng Westamerica Bank of San Rafael ôû cuøng bang ñaõ ñoàng yù tieáp quaûn toaøn boä taøi khoaûn tieát kieäm cuûa khaùch haøng vaø mua laïi toaøn boä taøi saûn cuûa ngaân haøng bò ñoùng cöûa naøy. FDIC cho hay, toaøn boä 39 vaên phoøng cuûa County Bank seõ trôû thaønh chi nhaùnh cuûa Westamerica vaø seõ môû cöûa trôû laïi vaøo Chuû Nhaät tuaàn naøy vaø thöù Hai tuaàn tôùi. Goäp chung, 3 vuï giaûi theå ngaân haøng naøy tieâu toán cuûa quyõ baûo hieåm tieàn göûi lieân bang 452 trieäu USD. So vôùi naêm ngoaùi, toác ñoä ñoå vôõ cuûa caùc ngaân haøng ôû Myõ ñang taêng cao gaáp ñoâi. Töø ñaàu naêm 2009 tôùi nay, bình quaân, gaàn 2 ngaân haøng ñoå vôõ moãi tuaàn. Naêm 2008, coù 25 ngaân haøng ôû Myõ bò “xoùa soå”. Mai Phöông - CNN

11


Cho ñeán khi Barack Obama nhaäm chöùc Toång thoáng Myõ vaøo ngaøy 20/1/2009 thì khoù coù ai hoaøn toaøn bieát ñöôïc chính saùch cuûa chính phuû cuûa oâng seõ ra sao, phaàn lôùn laø vì chính saùch naøy seõ tuøy vaøo tình hình kinh teá trong nhöõng ngaøy thaùng saép tôùi. Tình hình naøy coù veû ngaøy caøng traàm troïng, thí duï nhö “vuï xe hôi” ñoät nhieân “buøng noå” sau khi oâng ñaõ ñaéc cöû, vaø môùi ñaây, sau leã Giaùng sinh thì ñeán löôït caùc coâng ty baùn leû than loã, ruïc ròch yeâu caàu nhaø nöôùc giaûi cöùu. Hôn nöõa, chaéc chaén laø chính saùch naøy seõ coù nhieàu laàn ñieàu chænh trong 4 (hoaëc 8) naêm nhieäm kyø cuûa oâng. Vì theá, tieân ñoaùn chi tieát nhöõng gì oâng seõ laøm laø thieáu caên cöù. Ñieàu coù theå laøm ñöôïc luùc naøy laø thöû ñoaùn vaøi troïng ñieåm cuûa chính saùch aáy, döïa treân nhöõng phaùt bieåu cuûa oâng khi tranh cöû, danh tính nhöõng coá vaán thaân caän cuûa oâng (neân nhôù raèng Obama coù haøng traêm “coá vaán”, phaùt bieåu cuûa nhöõng ngöôøi naøy khoâng nhaát thieát laø quan ñieåm cuûa Obama, thaäm chí ñoâi luùc ñoái choïi nhau - giôùi kyù giaû Myõ coù caâu “ngöôøi bieát thì khoâng noùi, ngöôøi noùi thì khoâng bieát!”), vaø nhöõng ngöôøi maø oâng boå nhieäm sau khi ñaéc cöû.

CAFTA (Hieäp ñònh Töï do Thöông maïi Trung Myõ), nhöng toâi nghó laø laäp tröôøng cuûa Obama trong caùc vaán ñeà naøy khoâng phaûi laø cöùng nhaéc (Austan Goolsbee, moät coá vaán thaân caän cuûa oâng, ñaõ “ræ tai” Chính phuû Canada: “Chôù lo, Obama thöïc söï seõ khoâng “baûo hoä” nhö oâng aáy noùi luùc tranh cöû ñaâu!”). Obama cuõng thöôøng vieän côù baûo ñaûm quyeàn lôïi cho lao ñoäng caùc nöôùc

cuûa Ñaûng Daân chuû, nhöng (ngoaøi vaán ñeà an ninh cho nöôùc Myõ), oâng coøn coù hai laù baøi môùi. Thöù nhaát, phaûi giaûm tieâu thuï naêng löôïng ñeå ñoái phoù vôùi thaûm hoïa bieán ñoåi khí haäu, vaø thöù hai, caùc coâng ty xe hôi Myõ phaûi cam keát saûn xuaát xe xaøi ít xaêng hôn, neáu hoï muoán chính phuû “giaûi cöùu” hoï khoûi nhöõng khoù khaên taøi chính traàm troïng hieän nay.

Thò tröôøng caàn ñieàu tieát...

12

Coâng baèng veà “phaân phoái taøi saûn”

Trong soá caùc öùng vieân toång thoáng trong cuoäc baàu cöû vöøa qua thì Obama coù leõ laø ngöôøi noùi nhieàu nhaát ñeán mong öôùc thöïc hieän söï “coâng baèng” giöõa ngöôøi coù thu nhaäp cao vaø ñaïi ña soá trung löu cuûa Myõ. (ÖÙng vieân John Edwards - nguyeân thöôïng nghò só - thì “haêng maùu” hôn, song ña soá daân Myõ khoâng höùng thuù laém vôùi ngoân töø “ñaáu tranh giai caáp” cuûa Edwards). Thöïc vaäy, quan taâm ñaëc bieät ñeán giôùi trung löu laø moät tieâu ñieåm trong chieâu baøi tranh cöû cuûa Obama (oâng thöôøng nhaïo baùng McCain laø khoâng bao giôø noùi ñeán chöõ “trung löu”). Ngöôïc laïi, McCain chæ trích Obama veà yù ñònh “taùi phaân phoái taøi saûn” cuûa Obama maø McCain caùo buoäc laø “xaõ hoäi chuû nghóa”. Quan taâm naøy seõ phaûn aùnh trong ñeà nghò caûi toå thueá cuûa Obama.

Töï do choïn löïa cuûa ngöôøi tieâu duøng

Öu tieân soá moät: Coâng aên vieäc laøm

Ñieàu naøy oâng ñaõ laëp ñi laëp laïi nhieàu laàn neân khoâng caàn ñoaùn. Noù vöøa laø ñoái saùch khaån caáp cho khuûng hoaûng kinh teá Myõ, vöøa phaûn aûnh moät “trieát lyù” thöôøng gaén lieàn vôùi Ñaûng Daân chuû (Ñaûng Coäng hoøa, traùi laïi, thöôøng ñöùng veà phe doanh nhaân, coi vieäc choáng laïm phaùt laø öu tieân hôn). Obama ñaõ coâng khai tuyeân boá laø saün saøng chi tieàn (coù theå ñeán ngaøn tæ ñoâ la!) ñeå taïo coâng aên vieäc laøm cho daân chuùng (baøi hoïc ruùt ra töø kinh teá hoïc Keynes). Tuy nhieân cuõng neân ñeå yù laø veà maët naøy oâng khoâng phaûi laø “noâ leä” cuûa caùc coâng ñoaøn (nhö Ñaûng Daân chuû thöôøng bò caùo buoäc, vaø neáu Hillary Clinton maø laø toång thoáng thì coù theå baø seõ chòu nhieàu aûnh höôûng cuûa coâng ñoaøn hôn). Vì Obama khoâng “mang ôn” caùc coâng ñoaøn khi tranh cöû (so vôùi truyeàn thoáng cuûa Ñaûng Daân chuû, thöôøng nhôø söï uûng hoä cuûa coâng ñoøan veà maët toå chöùc cuõng nhö veà tieàn baïc), oâng ít bò raøng buoäc hôn. Lieân heä, vì coâng aên vieäc laøm (nhaát laø cuûa coâng nhaân) laø öu tieân soá moät cuûa Obama, oâng seõ ñeå yù nhieàu hôn ñeán aûnh höôûng cuûa chính saùch thöông maïi ñoái ngoaïi cuûa Myõ ñoái vôùi vieäc laøm cho daân Myõ. Trong thôøi kyø tranh cöû, oâng ñaõ ñoøi “xeùt laïi” NAFTA (Hieäp ñònh Töï do Thöông maïi Baéc Myõ) vaø choáng laïi

vaø coâng ngheä thoâng tin.

khaùc, nhaát laø caùc quoác gia keùm phaùt trieån, ñeå “xeùt laïi” caùc hieäp ñònh töï do hoùa thöông maïi coù haïi cho hoï (nhö CAFTA).

Ñoäc laäp naêng löôïng

Töø khi coù cuoäc khuûng hoaûng naêng löôïng nhöõng naêm 1970 ñeán nay thì nhaø laõnh ñaïo Myõ naøo cuõng tuyeân boá laø raát quan ngaïi vieäc Myõ quaù leä thuoäc vaøo daàu hoûa nhaäp khaåu. Tuy nhieân, ñoái saùch cuûa Ñaûng Coäng hoøa vaø Ñaûng Daân chuû raát khaùc nhau. Ñaûng Coäng Hoøa thì chuù troïng ñeán vieäc tìm theâm daàu hoûa trong (goàm caû duyeân haûi) nöôùc Myõ, coøn Ñaûng Daân chuû thì thöôøng hoâ haøo nhöõng giaûi phaùp khaùc, trong ñoù coù vieäc tìm nhöõng nguoàn naêng löôïng thay theá daàu, cuõng nhö giaûm soá caàu baèng caùch taêng thueá xaêng, hoaëc baét buoäc caùc coâng ty xe hôi saûn xuaát xe hôi xaøi ít xaêng hôn. OÂng Barack Obama cuõng hoâ haøo nhöõng bieän phaùp truyeàn thoáng naøy

... nhöng ñieàu tieát aáy döïa vaøo chính nhöõng ñoøn baåy thò tröôøng (thay vì aùp ñaët nhöõng “chuaån” cöùng nhaéc). Haõy laáy vaán ñeà choáng oâ nhieãm moâi tröôøng laøm ví duï. Bieän phaùp cuûa Obama laø aùp ñaët moät chuaån cho chung caùc chaát thaûi (khoâng rieâng cho töøng coâng nghieäp hay töøng coâng ty) nhöng cho pheùp caùc coâng ty buoân baùn vôùi nhau nhöõng giaáy pheùp thaûi oâ nhieãm, nghóa laø duøng cô cheá thò tröôøng ñeå giaùn tieáp giaûm oâ nhieãm. Moät thöû thaùch cho Obama seõ laø laøm caùch naøo ñeå ñieàu tieát thò tröôøng taøi chính (keå caû baûo hieåm, ngaân haøng) laø moät thò tröôøng maø ai cuõng thaáy laø vì “töï do quaù trôùn” trong nhöõng naêm gaàn ñaây, ñaõ ñaåy Myõ (vaø caû theá giôùi) ñeán bôø vöïc thaúm taøi chính. Obama hình nhö yù thöùc roõ vieäc naøy vaø lôïi duïng söï suy thoaùi kinh teá hieän nay ñeå hoâ haøo chính phuû chi tieâu kích caàu (vaø taïo coâng aên vieäc laøm) trong caùc laõnh vöïc haï taàng cô sôû, giaùo duïc,

Moät trong nhöõng vaán ñeà böùc thuùc nhaát cuûa nöôùc Myõ laø soá ngöôøi khoâng coù baûo hieåm y teá raát ñoâng (16% toång soá daân naêm 2005, vaø tieáp tuïc taêng). Traùi vôùi Ñaûng Coäng hoøa (luoân cho raèng “thò tröôøng” coù theå “giaûi quyeát” baát cöù vieäc gì), vaø cuõng khaùc Hillary Clinton, muoán “baét buoäc” moïi ngöôøi tham gia vaøo heä thoáng baûo hieåm y teá (caùi lôïi cuøa ñeà nghò naøy laø ai cuõng seõ ñöôïc baûo hieåm, caùi baát lôïi laø haïn cheá choïn löïa cuûa moãi ngöôøi), chuû tröông cuûa Obama laø haï thaáp tieàn baûo hieåm ñeå ñaïi ña soá coù theå tham gia, nhöng sau ñoù thì moãi ngöôøi vaãn coù quyeàn choïn löïa nhöõng ñieàu khoaûn khaùc. Toùm laïi, coù phaàn chaéc laø chính saùch cuûa Obama seõ raát khaùc chính saùch cuûa Bush (vaø Ñaûng Coäng hoøa), noùi chung ôû choã noù khoâng tin vaøo “thò tröôøng” moät caùch cöïc ñoan, nhöng cuõng khoâng laø moät chính saùch hoaøn toaøn môùi laï trong lòch söû nöôùc Myõ. Nhìn theo quan ñieåm kinh teá hoïc hieän ñaïi, coù theå moâ taû noù nhö moät chính saùch “trung dung” (vaø vì theá nhöõng ngöôøi thieân taû ñaõ baét ñaàu hôi thaát voïng vôùi Obama!). Ñaïi theå noù vaãn theo laäp tröôøng thöôøng thaáy cuûa Ñaûng Daân chuû (cuï theå: nhaø nöôùc can thieäp nhieàu hôn vaøo neàn kinh teá, öu tieân laø taïo coâng aên vieäc laøm cho daân chuùng, töông ñoái baûo hoä kinh teá... ), tuy nhieân “phieân baûn” cuûa Obama coù theå maïnh hôn veà lieàu ñoä, do nhu caàu tình theá hieän nay. Taát nhieân, Barack Obama coù laøm ñöôïc nhöõng gì oâng muoán hay khoâng thì coøn tuøy vaøo nhieàu yeáu toá khaùc. Chính oâng cuõng nhìn nhaän “90% quyeát ñònh cuûa moät toång thoáng laø ñeå ñoái phoù vôùi vieäc ñang xaûy ra, chæ 10% laø do keá hoaïch ñònh tröôùc.” Quan

troïng nhaát laø Quoác hoäi Myõ, vôùi 535 thaønh vieân (toång coäng Thöôïng vieän vaø Haï vieän), moãi ngöôøi moät yù. Moät daáu hieäu toát laø Obama coù veû chuù yù ñaëc bieät ñeán khaâu thöïc thi, ñeán vieäc laøm sao ñeå caùc ñeà nghò cuûa oâng ñöôïc Quoác hoäi chaáp thuaän. Hai nhaân vaät chuû choát maø Obama ñaõ boå nhieäm laø Rahm Emanuel vaø Tom Daschle laø nhöõng ngöôøi daøy kinh nghieäm vôùi quoác hoäi. OÂng cuõng vaän ñoäng ñeå daân bieåu Henry Waxman thay theá daân bieåu John Dingell laøm chuû tòch moät tieåu ban then choát ôû haï vieän - tuy cuøng ñaûng Daân chuû nhöng Waxman khoân kheùo vaø naêng ñoäng hôn Dingell - vaø “tha thöù” nghò só (phaûn ñaûng!) Joe Lieberman vì nghó chaéc laø seõ caàn phieáu cuûa oâng naøy. Veà thöông maïi ñoái ngoaïi, söï coù maët cuûa Rahm Emanuel cuõng laø moät daáu hieäu toát vì chính oâng naøy ñaõ phuï traùch vieäc “ñaåy” NAFTA qua quoác hoäi Myõ vaøo thôøi Clinton. Taân Boä tröôûng Boä Taøi chính Timothy Geithner cuõng coù nhieàu kinh nghieäm quoác teá (oâng töøng laø moät vieân chöùc cao caáp cuûa Quyõ Tieàn teä Quoác teá), nhaát laø veà caùc vaán ñeà chaâu AÙ. Moät ñieàu caàn ñeå yù laø khi thaät söï nhaäm chöùc, Obama phaûi laäp töùc ñöông ñaàu vôùi nhöõng khoù khaên ngaén haïn voâ cuøng traàm troïng. Nhöõng giaûi phaùp “chöõa chaùy” caáp thôøi caàn thieát chaúng nhöõng seõ buoäc oâng hoaõn laïi caùc bieän phaùp ñoái phoù caùc vaán ñeà daøi haïn (nhö naêng löôïng, khí haäu) chuùng coøn coù theå taêng theâm trôû ngaïi cho nhöõng döï aùn daøi haïn cuûa oâng (ví duï thaâm huït ngaân saùch seõ traàm troïng hôn, khoâng cho pheùp Obama thöïc thi nhöõng caûi caùch veà thueá maù, hoaëc chi tieâu cho

Austan Goolsbee

giaùo duïc, cô sôû haï taàng...). Roäng ra hôn nöõa, oâng seõ ñoái dieän vôùi moät “theå cheá” kinh teá Myõ (nhaø nöôùc coù theå xen vaøo ñieàu haønh nhieàu coâng ty) phöùc taïp hôn, vaø coù nhöõng ñaëc tính (keå caû cô hoäi) khoù tieân ñoaùn. Ba ngöôøi maø oâng ñaõ boå nhieäm (Bill Richardson cho Boä Thöông maïi, baø Hilda Solis cho Boä Lao ñoäng, vaø oâng Ron Kirk laøm ñaïi ñieän Myõ trong caùc thöông thuyeát thöông maïi quoác teá) laïi coù nhöõng quan ñieåm raát khaùc nhau: Ron Kirk thì thieân veà töï do thöông maïi, Hilda Solis thì cöïc löïc baûo veä

Jason Furman

quyeàn lôïi coâng ñoaøn Myõ, coøn Bill Richardson thì haàu nhö trung dung (nhöng coù nhieàu kinh nghieäm thöông thuyeát, vì nguyeân laø ñaïi söù Myõ ôû Lieân hieäp quoác thôøi Clinton). Theo tin giôø choùt thì oâng Richardson ñaõ ruùt lui. Ñeán nay thì coù theå xem nhö eâ-kíp kinh teá cuûa Barack Obama ñaõ ñöôïc saép xeáp xong. Hai ngöôøi chuû choát laø Timothy Geithner (Boä tröôûng Boä Taøi chính), Larry Summers (Tröôûng Hoäi ñoàng Kinh teá Quoác gia), thaáp hôn ñoù moät chuùt laø baø Christina Romer (Chuû tòch Hoäi ñoàng Coá vaán Kinh teá - nhieäm sôû cuõ cuûa Joe Stiglitz thôøi Clinton). Veà hai coá vaán treû cuûa Obama trong chieán dòch tranh cöû thì Austan Goolsbee(39 tuoåi, giaùo sö Ñaïi hoïc Chicago) ñöôïc ñieàu veà laøm phuï taù cho Summers, coøn Jason Furman (38 tuoåi, “ñeä töû” cuûa Stiglitz) seõ veà döôùi tröôùng baø Romer. Trong giôùi kinh teá, Goolsbee vaø Furman tuy khoâng noåi tieáng baèng Summers, Stiglitz hay Krugman, nhöõng cuõng ñöôïc ñaùnh giaù laø nhieàu khaû naêng, khoâng giaùo ñieàu (tuy khoâng “phoùng khoaùng” nhö Stiglitz hay Krugman). Coù ñieàu laø, vôùi boä tham möu kinh teá quaù nhieàu “sieâu sao” naøy cuûa Obama (vaø coù ít nhaát laø 5 cô quan: Boä Taøi chính cuûa Tim Geithner, Hoäi ñoàng Kinh teá Quoác gia cuûa Larry Summers, Hoäi ñoàng Coá vaán Kinh teá cuûa Christy Romers, UÛy ban Hoài phuïc Kinh teá cuûa Paul Volcker, vaø Cuïc Quaûn lyù vaø Ngaân saùch cuûa Peter Orszag) nhuùng tay vaøo “laøm chính saùch”, coù ngöôøi lo ngaïi laø seõ naûy sinh hoäi chöùng “nhieàu thaày thoái ma”. Töông lai seõ ra sao thì chæ töông lai môùi coù theå traû lôøi! Traàn Höõu Duõng - Giaùo sö kinh teá, Ñaïi hoïc Wright State taïi Dayton, Ohio, Myõ

Sinh Nhaät

Moät nöõ minh tinh khoe: - Tieác laø baïn khoâng döï tieäc sinh nhaät cuûa mình. Caùi baùnh raát ñeïp, beân treân laø 19 ngoïn neán ... - 19 ngoïn neán? Theá ra baïn chæ ñoát maáy ngoïn ôû giöõa thoâi aø?

13


C

aùc chuyeân gia thöïc hieän baùo caùo naøy cho raèng, naêm 2009 seõ tieáp tuïc laø moät naêm khoù khaên nöõa ñoái vôùi thò tröôøng chöùng khoaùn khu vöïc noùi chung vaø Vieät Nam noùi rieâng. Trong baùo caùo Vietnam Monitor ra thaùng 1/2009, Taäp ñoaøn Ngaân haøng Hoàng Koâng - Thöôïng Haûi (HSBC) ñaõ toång keát thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam naêm 2008 vaø ñöa ra 5 ñieåm caàn löu yù ñoái vôùi thò tröôøng trong naêm nay. Caùc chuyeân gia cuûa HSBC cuõng döï baùo, moác VN-Index cuoái naêm nay seõ laø 300 ñieåm.

inbank hoài thaùng 12 - vuï IPO lôùn nhaát ôû Vieät Nam trong 12 thaùng qua - chæ coù 3 nhaø ñaàu tö ngoaïi chaøo mua. Trong baùo caùo môùi nhaát veà thò tröôøng chaâu AÙ daønh cho quyù 1/2009, HSBC giaûm tyû leä khuyeán nghò coå phieáu Vieät Nam trong danh muïc ñaàu tö xuoáng möùc 0%. Caùc chuyeân gia cuûa ngaân haøng naøy cho raèng, ngay

haáp daãn veà daân soá cuûa Vieät Nam seõ giuùp thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam tôùi moät luùc naøo ñoù seõ haáp daãn trôû laïi, nhöng chöa phaûi laø trong moät vaøi quyù tôùi ñaây.

5 yeáu toá caàn theo doõi

Vaäy ñaâu laø nhöõng yeáu toá seõ quyeát ñònh thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam coù theå coù moät naêm 2009 thaønh

2008, thò tröôøng Vieät Nam “teä” nhaát chaâu AÙ

HSBC cho raèng, thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam ñang ngaøy caøng trôû neân nhoû beù vaø khoâng coøn ñöôïc giôùi ñaàu tö nöôùc ngoaøi quan taâm nhieàu nhö tröôùc ñaây. Naêm 2008, tính theo USD, VN-Index suït maát 69%, möùc giaûm toài teä nhaát trong soá caùc thò tröôøng chöùng khoaùn ôû chaâu AÙ. Chæ soá MSCI cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn chaâu AÙ, tröø Nhaät Baûn, chæ giaûm coù 53% trong naêm qua. Trong 6 tuaàn cuoái naêm, caùc thò tröôøng thuoäc chæ soá MSCI chaâu AÙ - tröø Nhaät - phuïc hoài 23%, trong khi ñoù, thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam giaûm 6%. Caùc chuyeân gia thöïc hieän baùo caùo nhaän ñònh, thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam ñaõ ra khoûi taàm ngaém cuûa nhieàu nhaø ñaàu tö toå chöùc cuûa nöôùc ngoaøi. Hieän nay khoâng coù moät doanh nghieäp naøo nieâm yeát treân thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam coù giaù trò voán hoùa treân 1 tyû USD maø caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi coøn coù theå mua theâm coå phieáu. Treân thöïc teá, chæ coù 5 coâng ty nieâm yeát coù giaù trò voán hoùa töø 500 trieäu USD trôû leân laø vaãn coøn “room” cho caùc nhaø ñaàu tö ngoaïi roùt voán. Tuy nhieân, nhöõng coå phieáu naøy chæ phuø hôïp vôùi nhöõng quyõ ñaàu tö quy moâ nhoû. Khoái löôïng giao dòch treân thò tröôøng cuõng tieáp tuïc suït giaûm. Taïi saøn Haø Noäi, giaù trò giao dòch trong thaùng 12 chæ ôû möùc bình quaân 14 trieäu USD moãi ngaøy. Vôùi nhöõng phaân tích treân, HSBC cho raèng, söï chuù yù cuûa giôùi ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñoái vôùi thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam ñaõ giaûm maïnh trong maáy thaùng gaàn ñaây. Töø thaùng 9 tôùi nay, khoái ngoaïi luoân laø löïc löôïng baùn roøng treân thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam, vôùi toång löôïng baùn roøng laø 127 trieäu USD. Hoaït ñoäng baùn ra cuûa caùc nhaø ñaàu tö ngoaïi trong thaùng 12 coù chaäm laïi, tuy nhieân, haàu heát caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñeàu ñaõ baùn heát coå phieáu Vieät Nam, tröø caùc quyõ ñaàu tö chuyeân veà thò tröôøng naøy. Trong vuï IPO cuûa Ngaân haøng Viet-

14

caû khi caùc nhaø ñaàu tö chöùng khoaùn toaøn caàu muoán ñaàu tö ruûi ro trôû laïi, caùc thò tröôøng khaùc ôû chaâu AÙ vaãn seõ haáp daãn hôn thò tröôøng Vieät Nam. Tính minh baïch haïn cheá trong baùo caùo taøi chính cuûa caùc doanh nghieäp, cuõng nhö nhöõng haïn cheá trong chính saùch vó moâ cuûa Vieät Nam naêm 2008 khieán giôùi ñaàu tö nghi ngôø veà tính haáp daãn daøi haïn cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam. Maët khaùc, vieäc Vieät Nam phuï thuoäc nhieàu vaøo voán FDI vaø hoaït ñoäng xuaát khaåu seõ taïo nhieàu aùp löïc cho neàn kinh teá trong naêm 2009. Baùo caùo nhaän xeùt, tinh thaàn doanh nghieäp vaø söùc

coâng hôn?

Baùo caùo HSBC coù chæ ra 5 yeáu toá:

Thöù nhaát laø vaán ñeà lôïi nhuaän cho doanh nghieäp. Moät vaán ñeà lôùn cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam laø baùo caùo taøi chính keùm minh baïch. Thöïc traïng naøy moät phaàn baét nguoàn töø söï thieáu vaéng nhöõng döï baùo nhaát quaùn do coù quaù ít caùc nhaø phaân tích theo doõi caùc coâng ty nieâm yeát. Ngoaøi ra, chæ nhöõng baùo caùo taøi chính cuoái naêm môùi ñöôïc kieåm toaùn vaø nhöõng khoaûn hao huït taøi saûn lôùn baát thöôøng thöôøng chæ ñöôïc coâng boá vaøo cuoái naêm. Thöù hai laø caùc chöông trình coå

phaàn hoùa. Naêm ngoaùi, töø sau vuï coå phaàn hoùa Vietcombank vaøo cuoái naêm 2007, thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam gaàn nhö vaéng boùng nhöõng vuï coå phaàn hoùa lôùn. HSBC vaãn giöõ quan ñieåm cho raèng, vieäc IPO nhöõng doanh nghieäp lôùn trong moät soá ngaønh coâng nghieäp chuû choát cuûa Vieät Nam nhö daàu khí, vieãn thoâng vaø ngaân haøng, neáu ñöôïc toå chöùc toát vaø coù möùc giaù hôïp lyù, seõ thu huùt ñöôïc söï quan taâm lôùn cuûa caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaø thuùc ñaåy thò tröôøng chöùng khoaùn khôûi saéc trôû laïi. Vuï IPO cuûa coâng ty Mobifone dieãn ra vaøo nöûa ñaàu naêm nay coù theå laø daáu hieäu ñaàu tieân baùo hieäu cho nhöõng gì seõ xaûy ñeán. Thöù ba laø laõi suaát ngaân haøng coù giaûm maïnh theâm nöõa hay khoâng? Maëc duø laõi suaát cô baûn VND thôøi gian qua lieân tuïc ñöôïc giaûm maïnh, nhöng laõi suaát treân thò tröôøng vaãn coøn ôû möùc khaù cao. Maët khaùc, caùc quan chöùc Chính phuû vaãn ñeà caäp thöôøng xuyeân tôùi nhöõng ruûi ro laïm phaùt. (Tuy nhieân, ôû phaàn döï baùo vó moâ, HSBC cho raèng, laïm phaùt ôû Vieät Nam seõ giaûm veà möùc 5% vaøo giöõa naêm nay, sau ñoù taêng daàn trôû laïi. Baùo caùo cuõng cho raèng, taêng tröôûng GDP cuûa Vieät Nam naêm nay coù theå chæ ñaït 5,4%, thaáp nhaát trong 10 naêm). Laõi suaát cho vay qua ñeâm treân thò tröôøng ngaân haøng ñang laø 5%, coøn laõi suaát traùi phieáu Chính phuû kyø haïn 10 naêm laø 10%. Baùo caùo nhaän ñònh, thöïc traïng naøy khieán thò tröôøng chöùng khoaùn phaàn naøo giaûm bôùt tính haáp daãn ñoái vôùi caùc nhaø ñaàu tö trong nöôùc. Theâm vaøo ñoù, nhöõng lo ngaïi veà söï maát giaù cuûa VND vaø söï thieáu USD ôû Vieät Nam cuõng khieán giôùi ñaàu tö nöôùc ngoaøi e deø. Thöù tö, giaù coå phieáu coù reû hôn hay khoâng? Maëc duø thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam lieân tuïc suït giaûm trong voøng hai naêm trôû laïi ñaây, giaù coå phieáu vaãn chöa theå ñöôïc xem laø reû. Heä soá P/E döïa treân caùc baùo caùo keát quaû kinh doanh coâng boá gaàn ñaây nhaát laø 9 laàn. Giaû ñònh EPS naêm nay giaûm 10% vaø ñöùng yeân vaøo naêm tôùi, P/E cuûa 12 thaùng tôùi seõ laø 10,1 laàn. Ñaây laø möùc P/E vaøo haøng trung bình ôû chaâu AÙ: P/E cuûa Indonesia laø 8 laàn, cuûa Thaùi Lan laø 7,2 laàn. Vôùi söï thieáu minh baïch trong vaán ñeà lôïi nhuaän cuûa caùc doanh nghieäp nieâm yeát ôû Vieät Nam, coù leõ caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi seõ ñôïi heä soá P/E cuûa thò tröôøng Vieät Nam giaûm saâu môùi ñaàu tö trôû laïi vaøo thò tröôøng naøy. Vaø thöù naêm, lieäu cô cheá ñoái vôùi caùc nhaø ñaàu tö trong nöôùc coù haáp daãn hôn hay khoâng? Moät phaàn lyù do daãn tôùi söï aûm ñaïm cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam trong nhöõng thaùng cuoái naêm 2008 laø vieäc seõ aùp thueá

thu nhaäp töø chöùng khoaùn ñoái vôùi caùc nhaø ñaàu tö trong nöôùc. Nhìn chung, caùc chuyeân gia thöïc hieän baùo caùo naøy cho raèng, naêm 2009 seõ tieáp tuïc laø moät naêm khoù khaên nöõa ñoái vôùi thò tröôøng chöùng khoaùn khu vöïc noùi chung vaø Vieät Nam noùi rieâng. Thò tröôøng Vieät Nam coù theå taêng maïnh vaø giaûm maïnh ôû moät soá thôøi ñieåm, nhöng seõ haàu nhö khoâng ñaït thaønh quaû vaøo cuoái naêm. HSBC döï baùo, cuoái naêm nay, VN-Index seõ ôû möùc 300 ñieåm, so vôùi möùc 316 ñieåm ôû thôøi ñieåm cuoái naêm 2008.

L

eänh caám vaän chuyeån gia suùc, gia caàm treân xe maùy, xích loâ, xe ñaïp vaø caùc phöông tieän thoâ sô khaùc theo Quyeát ñònh soá 51 cuûa UBND thaønh phoá Haø Noäi ñaõ chính thöùc coù hieäu löïc ñöôïc gaàn moät tuaàn (töø 2/2). Caùc saûn phaåm gia suùc, gia caàm baùn ra treân thò tröôøng phaûi ñöôïc laáy töø caùc cô sôû gieát moå coù ñuû ñieàu kieän, phaûi coù daáu kieåm soaùt gieát moå; caám buoân baùn gia suùc, gia caàm treân væa heø, loøng ñöôøng, ngoõ xoùm vaø caùc khu vöïc coâng coäng; ngöôøi baùn haøng phaûi söû duïng trang phuïc theo quy ñònh; maët phaûn baùn haøng phaûi boïc baèng inox, laùt gaïch men hoaëc goã cöùng cao toái thieåu 0,8m so vôùi neàn nhaø... Theo Cuïc Kieåm tra vaên baûn quy phaïm phaùp luaät (Boä Tö phaùp), nhieàu quy ñònh cuûa leänh naøy laø khoâng coù caên cöù phaùp luaät vaø coù bieåu hieän “ngaên soâng caám chôï”. Bôûi leõ thöïc teá hieän nay, nhieàu caù nhaân tham gia hoaït ñoäng gieát moå, vaän chuyeån, cheá bieán, buoân baùn gia suùc, gia caàm trong xaõ hoäi nhöng khoâng coù ñaêng kyù kinh doanh, giaáy pheùp hoaëc chöùng chæ haønh ngheà maø treân cô sôû töï saûn, töï tieâu nhoû leû. Ñaây ñöôïc coi laø moät nhu caàu chính ñaùng vaø laø moät thöïc teá cuûa xaõ hoäi hieän nay. Lieân quan ñeán hoaït ñoäng vaän chuyeån gia suùc, gia caàm vaø saûn phaåm gia suùc, gia caàm, Quyeát ñònh 51 coù moät soá quy ñònh mang tính caám ñoaùn, khoâng coù caên cöù, coù bieåu hieän “ngaên

Huy Cöôøng

soâng, caám chôï” ñoái vôùi caùc caù nhaân coâng daân tham gia hoaït ñoäng gieát moå, vaän chuyeån, cheá bieán, buoân baùn gia suùc, gia caàm nhö “Caám vaän chuyeån gia suùc, gia caàm vaøo khu vöïc noäi thaønh, noäi thò” (Khoaûn 1, Ñieàu 4); “Caám vaän chuyeån gia suùc, gia caàm vaø saûn phaåm gia suùc, gia caàm treân xe maùy, xích loâ, xe ñaïp hoaëc caùc phöông tieän thoâ sô khaùc” (Khoaûn 4, Ñieàu 4). Vaên baûn 13 cuõng cho raèng noäi dung quy ñònh taïi Khoaûn 1 ñieàu naøy “gia suùc, gia caàm chæ ñöôïc vaän chuyeån ñeán cô sôû gieát moå ñöôïc pheùp thaønh laäp cuûa UBND thaønh phoá,...” coøn haïn cheá quyeàn cuûa coâng daân vì trong tröôøng hôïp giao dòch trao ñoåi gia suùc, gia caàm khoâng vì muïc ñích gieát, moå hoaëc giao dòch nhoû leû cuûa ngöôøi tieâu duøng thì khoâng baét buoäc phaûi qua cô sôû gieát moå. Theo keát luaän cuûa Cuïc Kieåm tra vaên baûn quy phaïm phaùp luaät, trong moät soá noäi dung cuûa Quyeát ñònh 51 ñaõ cho thaáy chöa coù söï caân nhaéc kyõ veà noäi dung quy phaïm, veà thaåm quyeàn cuûa cô quan ban haønh. Do ñoù, Cuïc Kieåm tra vaên baûn quy phaïm phaùp luaät ñaõ ñeà nghò UBND thaønh phoá Haø Noäi xem xeùt, xöû lyù laïi vaên baûn Quyeát ñònh 51 cho baûo ñaûm tính hôïp hieán, hôïp phaùp, cuõng nhö baûo ñaûm quyeàn, lôïi ích hôïp phaùp cuûa coâng daân coù hoaït ñoäng gieát moå, vaän chuyeån, cheá bieán, buoân baùn gia suùc, gia caàm treân ñòa baøn thaønh phoá.

15


“Côn baõo” melamine ñaõ ñöôïc kieåm soaùt. Nhöng vaãn coøn ñoù nhöõng thieät haïi cuûa doanh nghieäp do nhöõng thoâng tin thieáu chính xaùc töø phía cô quan chöùc naêng. Giaùm Ñoác Coâng ty Coå phaàn Söõa Haø Noäi (Hanoimilk) ñaõ coù cuoäc trao ñoåi thaúng thaén vôùi baùo chí xung quanh nhöõng khoù khaên maø coâng ty ñaõ gaëp phaûi trong thôøi gian qua.

Hoïa voâ ñôn chí

Cho tôùi thôøi ñieåm hieän taïi saûn phaåm söõa cuûa Hanoimilk coù nhieãm hay khoâng nhieãm melamine thöïc söï vaãn laø caâu hoûi cuûa khoâng ít ngöôøi tieâu duøng. OÂng coù theå noùi roõ hôn veà ñieàu naøy? Töø giöõa thaùng 9/2008, tröôùc thoâng tin trong söõa cuûa Trung Quoác coù chöùa chaát melamine gaây beänh keát soûi tieát nieäu cho treû em, Thanh tra Boä Y teá ñaõ thaønh laäp ñoaøn thanh tra ñi kieåm tra vaø laáy moät soá maãu söõa ñang ñöôïc baùn treân thò tröôøng ñeå laøm caùc xeùt nghieäm. Ngaøy 23/9, ñoaøn thanh tra ñaõ tôùi kieåm tra taïi Hanoimilk vaø laáy maãu söõa nguyeân lieäu ñeå mang ñi kieåm ñònh. Ngay taïi thôøi ñieåm ñoù, Hanoimilk cuõng ñaõ chuû ñoäng göûi nhöõng maãu trong loâ ñaõ ñöôïc thanh tra laáy maãu tôùi 4 ñôn vò khaùc nhau ôû caû trong vaø ngoaøi nöôùc ñeå laøm xeùt nghieäm. 4 trong soá 5 trung taâm cuøng “thaåm quyeàn” xeùt nghieäm laø Trung taâm Dòch vuï vaø Phaân tích thí nghieäm thuoäc Sôû Khoa hoïc vaø Coâng ngheä Saøi Goøn, Vieän Kieåm nghieäm thuoác Thuù y Trung öông 2 Saøi Goøn vaø hai

16

phoøng xeùt nghieäm ôû nöôùc ngoaøi laø Maiel Dairies - Haøn Quoác vaø Singapore cuøng cho keát quaû saûn phaåm cuûa Hanoimilk khoâng coù melamine. Duy chæ coù keát quaû cuûa ban kieåm nghieäm cuûa Vieän Dinh döôõng (Boä Y teá), nôi ñoaøn kieåm tra göûi maãu kieåm ñònh, laø coù keát luaän nhöõng maãu saûn phaåm cuûa Hanoimilk döông tính vôùi melamine. Lieân tieáp trong maáy ngaøy töø 3-6/10, Cuïc An toaøn veä sinh thöïc phaåm cuûa Boä Y teá ñaõ coâng boá coù tôùi 7 saûn phaåm cuûa Hanoimilk bò nhieãm melamine. Chuùng toâi chöa noùi tôùi söï chính xaùc cuûa caùc xeùt nghieäm nhöng vieäc coâng boá raûi raùc thoâng tin tôùi ngöôøi tieâu duøng nhö caùch laøm cuûa Cuïc ñaõ khieán cho doanh nghieäp ñieâu ñöùng. Ñieàu naøy voâ hình chung ñaõ khieán ngöôøi tieâu duøng coù caûm giaùc caøng kieåm tra thì caøng phaùt hieän ra sai phaïm cuûa Hanoimilk. Tuy nhieân, ngay sau ñoù, Hanoimilk coù coâng vaên göûi Thanh tra Boä Y teá yeâu caàu laáy maãu vaø tieán haønh kieåm ñònh laïi ñoái vôùi caùc maãu söõa cuûa coâng ty. Trong quaù trình kieåm ñònh laïi, thanh tra cuûa Boä ñaõ khaúng ñònh 20 saûn phaåm vaø nguyeân lieäu cuûa Hanoimilk khoâng nhieãm melamine. Nhö vaäy, saûn phaåm cuûa Hanoimilk hoaøn toaøn khoâng nhieãm melamine hay coù nhieãm nhöng döôùi ngöôõng cho pheùp cuûa Boä Y teá? Khoâng phaûi tôùi thôøi ñieåm Boä Y teá ban haønh quy ñònh veà haøm löôïng melamine ñöôïc pheùp nhieãm cheùo trong thöïc phaåm, maø ngay töø ban ñaàu Hanoimilk coù theå khaúng ñònh

saûn phaåm cuûa chuùng toâi khoâng heà nhieãm melamine. OÂng coù theå chia seû veà nhöõng khoù khaên maø doanh nghieäp ñaõ gaëp phaûi trong suoát thôøi gian qua? Trong thaùng 10/2008, theo döï kieán doanh soá baùn haøng cuûa coâng ty laø 27 tyû ñoàng. Nhöng khi “baõo melamine” xaûy ra taïi Trung Quoác cuõng nhö keát luaän cuûa ñoaøn thanh tra veà vieäc Hanoimilk coù saûn phaåm nhieãm melamine thì doanh soá trong thaùng ñoù chæ coøn 5,4 tyû. Doanh soá bình quaân cuûa Hanoimilk khoaûng treân 1 tyû ñoàng/ngaøy, ñeán luùc ñoù xuoáng coøn treân döôùi 100 trieäu/ngaøy, coù ngaøy chæ 50 trieäu. Thaùng 11, khi coù coâng vaên cuûa Thanh tra Boä Y teá khaúng ñònh saûn phaåm cuûa Hanoimilk khoâng coù melamine, doanh soá cuûa coâng ty tuy coù taêng leân nhöng cuõng chæ baèng moät nöûa so vôùi nhöõng thaùng tröôùc ñoù. Coäng theâm vôùi raát nhieàu chi phí khaùc nhö tieàn löông coâng nhaân, laõi suaát ngaân haøng... chæ trong moät thôøi gian côn baõo melamine ñi qua, Hanoimilk ñaõ loã tôùi 42 tyû ñoàng. Ñoù laø nhöõng con soá coù theå thoáng keâ coøn thieät haïi. Coøn veà thöông hieäu vaø loøng tin cuûa nhaø ñaàu tö treân saøn chöùng khoaùn thì khoâng theå naøo ño ñeám ñöôïc. Thöïc teá trong nöûa ñaàu thaùng 10/2008, nhaø maùy ñaõ phaûi ngöøng saûn xuaát. Nhöng sau ñoù, ban giaùm ñoác ñaõ quyeát ñònh toaøn boä caùn boä coâng nhaân vieân ñeàu phaûi “ra traän” ñeå ñoäng vieân nhaø phaân phoái cuõng nhö giaûi thích, khaúng ñònh saûn phaåm cuûa coâng ty hoaøn toaøn ñaûm baûo chaát löôïng. Vaäy tôùi nay tình hình saûn xuaát, kinh doanh cuûa coâng ty hieän theá naøo roài, thöa oâng? Thöc teá, hieän chuùng toâi môùi chæ saûn xuaát khoaûng 30% coâng suaát, saûn phaåm tieâu thuï thôøi ñieåm naøy cuõng môùi chæ baèng khoaûng 50% so vôùi nhöõng thaùng tröôùc ñoù. Moät phaàn ñaây laø thôøi ñieåm muøa ñoâng ôû caùc tænh phía Baéc neân löôïng tieâu thuï cuõng bò suït giaûm. Theâm vaøo ñoù, do khoù khaên chung cuûa tình hình kinh teá ngöôøi tieâu duøng cuõng thaét chaët chi tieâu. Coäng theâm giaùp Teát neân nhieàu hoä kinh doanh ñaõ taïm ngöøng ñeå chuyeån sang caùc maët haøng coù tính chaát muøa vuï khaùc nhö baùnh keïo phuïc vuï Teát. Vì vaäy, theo döï kieán phaûi tôùi thaùng 3/2009, tình hình saûn xuaát, kinh doanh cuûa coâng ty môùi coù theå bình thöôøng trôû laïi. Noâng daân ôû moät soá huyeän taïi Vónh Phuùc ñaõ phaûi ñoå boû söõa ra ñoàng vì khoâng tieâu thuï ñöôïc. Vaäy coâng ty ñaõ, ñang vaø seõ coù hoã trôï caùc hoä naøy nhö theá naøo? Ñuùng laø hieän coù tình traïng ngöôøi

noâng daân chaên nuoâi boø söõa ôû moät soá nôi phaûi ñoå boû söõa do khoâng theå baùn ñöôïc. Nhöng ñoù chæ laø nhöõng hoä daân chaên nuoâi maø khoâng heà kyù hôïp ñoàng baùn söõa cho caùc coâng ty. Nay do söùc tieâu thuï chung cuûa thò tröôøng giaûm suùt, khoâng coù nôi tieâu thuï hoï buoäc phaûi ñoå boû. Tuy nhieân, vôùi nhöõng hoä noâng daân ñaõ kyù hôïp ñoàng vôùi coâng ty, thì Hanoimilk ñeàu ñaûm baûo thu mua heát. Nhöng hieän khoâng chæ ngöôøi daân chaên nuoâi boø maø baûn thaân doanh nghieäp cuõng raát khoù khaên. Löôïng haøng toàn trong kho cuûa doanh nghieäp laø raát lôùn. Neáu doanh nghieäp coá gaéng thu mua heát söõa cho ngöôøi daân nhöng söùc tieâu thuï chaäm, saûn phaåm laøm ra khoâng baùn ñöôïc, heát haïn söû duïng seõ caøng theâm khoù cho doanh nghieäp. Trong thôøi gian “khuûng hoaûng” vöøa qua, Hanoimilk ñaõ coù nhöõng bieän phaùp gì ñeå traán an nhaø ñaàu tö? Taïi thôøi ñieåm naøy, coå phieáu cuûa Hanoimilk vaãn ñang ñöôïc giao dòch ôû möùc treân 10.000 ñoàng/coå phieáu. Ñaët trong tình hình chung, vôùi möùc giaù treân coù theå noùi coå phieáu cuûa Hanoimilk vaãn “truï” khaù vöõng trong côn soùng gioù. Veà trieån voïng, coå phieáu ngaønh thöïc phaåm vaãn laø coå phieáu ñaày haáp daãn ñoái vôùi nhaø ñaàu tö. Rieâng vôùi Hanoimilk, tuy teân tuoåi cuûa coâng ty ñaõ bò aûnh höôûng khaù nhieàu do nhöõng thoâng tin lieân quan tôùi melamine, nhöng thöông hieäu saûn phaåm maïnh nhaát cuûa coâng ty laø saûn phaåm söõa Izzi laïi ít bò aûnh höôûng neân nhaø ñaàu tö vaãn coù theå yeân taâm naém giöõ coå phieáu. Hôn nöõa, toång giaù trò taøi saûn vaø ñaát ñai maø coâng ty ñang sôû höõu cuõng chính laø nhöõng cô sôû vöõng chaéc ñeå caùc coå ñoâng vaãn tin töôûng vaøo giaù trò cuûa caùc coå phieáu.

“Cô quan chöùc naêng chöa coù vaên hoùa xin loãi”

Sau haøng loaït nhöõng khoù khaên treân, tôùi nay Hanoimilk ñaõ nhaän ñöôïc ñoäng thaùi hoã trôï naøo töø phía Boä Y teá trong vieäc khoâi phuïc laïi uy tín, thöa oâng? Ñaùng buoàn laø cho tôùi nay Hanoimilk vaãn chöa nhaän ñöôïc moät ñoäng thaùi naøo theå hieän söï hoã trôï doanh nghieäp trong vieäc khoâi phuïc laïi uy tín töø phía Boä Y teá. Coù leõ ôû nöôùc ta cô quan chöùc naêng chöa coù vaên hoùa xin loãi. Vieäc coâng boá sai thoâng tin ñaõ laøm aûnh höôûng raát lôùn ñeán saûn xuaát kinh doanh cuûa doanh nghieäp, nhöng ñaïi dieän caùc ñôn vò naøy vaãn khoâng heà coù moät lôøi xin loãi hay ñính chính laïi thoâng tin maø döôøng nhö coù yù ñeå thôøi gian giaûi quyeát haäu quaû. Baûn thaân ñaïi dieän Boä Y teá coøn cho raèng, traän chieán naøo chaúng coù thöông vong neân söï coá khoâng may xaûy ra ñoái

vôùi Hanoimilk cuõng laø ñieàu ñaùng tieác nhöng laø ñieàu khoâng traùnh khoûi. Nhöng khoâng chæ coù rieâng Hanoimilk laø naïn nhaân trong “côn baõo melamine” naøy, Coâng ty Coå phaàn Hoùa chaát AÙ Chaâu Saøi Goøn cuõng laø ñôn vò ñieâu ñöùng khoâng keùm. Saûn phaåm cuõng bò keát luaän laø coù melamine vaø ñaõ khieán hoï bò thu hoài giaáy pheùp, tòch thu saûn phaåm laøm cho vieäc kinh doanh bò ñình treä.

phaåm. Môùi ñaây, Hanoimilk laïi ñaàu tö ñeán 2,5 tyû ñoàng ñeå mua maùy veà töï kieåm ñònh chaát löôïng saûn phaåm, neân chuùng toâi hoaøn toaøn töï tin veà quy trình saûn xuaát cuûa mình. Chuùng toâi khoâng muoán khôûi kieän bôûi ôû nöôùc ta vaãn chöa coù nhöõng tieàn leä toát cho vieäc naøy. Tröôùc ñaây, maém toâm cuõng ñaõ töøng bò keát luaän laø nguyeân nhaân chính gaây ra dòch taû nhöng sau ñoù söï vieäc cuõng bò “chìm xuoàng”. Do vaäy, thay vì taäp trung vaøo kieän tuïng, Hanoimilk seõ chuù troïng hôn tôùi coâng taùc truyeàn thoâng, laøm môùi mình ñeå coù theå trôû thaønh moät thöông hieäu tin caäy trong moãi gia ñình.

Treân thöïc teá, ñaây laø saûn phaåm hoï nhaäp khaåu töø Thaùi Lan roài phaân phoái cho caùc nhaø saûn xuaát cheá bieán thaønh söõa. Sau khi ñoaøn kieåm tra laáy maãu, hoï cuõng ñaõ chuû ñoäng göûi maãu tôùi caùc ñôn vò kieåm ñònh trong vaø ngoaøi nöôùc ñeå kieåm tra thì keát quaû laïi khoâng heà coù melamine. Môùi ñaây, Thanh tra Boä Y teá cuõng ñaõ coù coâng vaên huûy boû nhöõng keát luaän tröôùc ñoù ñoái vôùi saûn phaåm cuûa coâng ty naøy. Vaäy Hanoimilk coù döï ñònh seõ kieän Boä Y teá hay khoâng? Ñieàu naøy coøn phuï thuoäc raát nhieàu vaøo yù kieán coå ñoâng. Ngoaøi ra, Hanoimilk seõ coøn phaûi tö vaán luaät ñeå neáu khôûi kieän phaûi ñaûm baûo thaéng. Tuy nhieân, thöïc teá chuùng toâi coù suy nghó raèng, Hanoimilk vaãn coøn hoaït ñoäng trong lónh vöïc thöïc phaåm neân cuõng khoâng muoán coù nhöõng söï ñoái ñaàu khoâng caàn thieát. Nhöng lieäu ñieàu naøy coù phaûi do Hanoimilk vaãn chöa thöïc söï töï tin laém veà quy trình saûn xuaát cuûa mình? Chuùng toâi laø moät trong nhöõng doanh nghieäp ñaàu tieân taïi Vieät Nam aùp duïng tieâu chuaån ISO- HACCP 22.000, laø tieâu chuaån cao nhaát cuûa ngaønh thöïc

Nguyeãn Laân

THUOÁC TRAÙNH THAI Moät baø ñeán phoøng maïch yeâu caàu baùc syõ cho thuoác traùnh thai. Baùc syõ nhìn moät luùc vaø hoûi: “Xin hoûi baø naêm nay bao nhieâu tuoåi ?” Baø kia traû lôøi: “75 tuoåi.” “Vaäy thì,” baùc syõ tieáp, “baø ñaõ heát tuoåi sinh nôû roài, caàn thuoác laøm gì.” “Toâi caàn ñeå choáng maát nguû !” Baùc syõ suy nghó hoài laâu, vaø noùi, “Laï ! Laøm theá naøo maø thuoác traùnh thai coù theå choáng maát nguû ñöôïc nhæ ?” “Thöa baùc syõ, Toâi boû vaøo coác nöôùc cho chaùu ngoaïi gaùi toâi uoáng moãi ngaøy, nhö vaäy laø toâi khoâng coøn lo sôï vaø seõ khoâng bò maát nguû ñaáy aï!” BIEÁT CHEÁT LIEÀN! Moät ngaøy noï anh Nam laâm beänh qua ñôøi. Treân thieân ñaøng chuùa trôøi ñang ñöùng ñôïi anh. - Vì khi soáng con laø moät ngöôøi töû teá, khoâng laêng nhaêng, chôi bôøi neân baây giôø con ñöôïc leân thieân ñaøng!chuùa trôøi noùi. Nam ñöôïc chuùa trôøi daãn ñi thaêm moïi nôi treân thieân ñaøng naøy, toaøn nhöõng caûnh tieân boàng voâ cuøng ñeïp. Moät ngaøy noï anh ta ñöôïc daãn tôùi thaêm moät gian phoøng raát lôùn treo ñaày ñoàng hoà. Nhöng raát laï laø nhöõng caùi ñoàng hoà caùi thì chaïy nhanh caùi thì chaäm vaø thaäm chí laø ñöùng im. Chuùa trôøi giaûi thích: - Moãi caùi ñoàng hoà töông öùng cho moät ngöôøi döôùi theá,kim ñoàng hoà töôïng tröng cho möùc ñoä chung thuyû, caøng chung thuyû thì kim caøng chaäm! Nhöng caû hai tìm maõi chaúng thaáy caùi ñoàng hoà coù teân cuûa vôï Nam ñaâu caû. - Noù ñaâu roài?! Chuùa trôøi hoûi vieân quaûn lyù. - Baåm ngaøi caùi ñoàng hoà aáy ñaõ ñöôïc taän duïng laøm quaït traàn trong phoøng ngaøi ñaáy aï!

17


Khoù khaên lôùn nhaát hieän nay ñe doaï khaû naêng xuaát caûng cuûa caùc doanh nghieäp ñöôïc caùc chuyeân gia chæ ra laø do caùc ñoái taùc nöôùc ngoaøi khoâng theå môû LC (Tín duïng thö). Ñôn giaûn vì caùc nöôùc ñang sieát chaët tín duïng neân caùc ngaân haøng seõ ngöng vieäc cho vay khieán cho nhieàu nhaø nhaäp caûng khoâng môû ñöôïc LC, theo ñoù phía Vieät Nam seõ khoâng giao ñöôïc haøng. Hieän ñaõ baét ñaàu coù nhöõng loâ haøng bò toàn ñoïng ôû caûng do caùc ñoái taùc khoâng môû ñöôïc LC. Theo caùc chuyeân gia, neáu tình hình khuûng hoaûng taøi chính khoâng ñöôïc caûi thieän, caùc ngaân haøng Myõ vaø chaâu AÂu khoâng môû LC cho caùc nhaø nhaäp caûng haøng töø caùc nöôùc, khoâng loaïi tröø Vieät Nam, thì ñaây coù theå laø yeáu toá taùc ñoäng xaáu ñeán xuaát caûng.

Hi voïng coù caùch thaùo gôõ?

Ñ

uùng nhö nhaän ñònh cuûa caùc chuyeân gia kinh teá, xuaát caûng cuûa Vieät Nam ñaõ baét ñaàu boäc loä nhöõng bieåu hieän suy giaûm do taùc ñoäng cuûa cuoäc khuûng hoaûng taøi chính theá giôùi. Tuy nhieân, döï baùo trong thôøi gian tôùi vaãn coù nhöõng caùch ñi khaùc giuùp xuaát caûng vöôït qua con ñöôøng khoù. Vaø khaû naêng hoaøn thaønh chæ tieâu xuaát caûng naêm 2008 vaãn coù theå Neáu tình hình cöù tieáp dieãn nhö hieän nay, Boä Coâng Thöông VN döï baùo kim ngaïch xuaát caûng 2 thaùng cuoái naêm chæ ñaït khoaûng 9,4 tyû USD (bình quaân 4,7 tyû USD/thaùng), giaûm 1,3% so vôùi cuøng kyø 2007, ñöa kim ngaïch xuaát caûng caû naêm ñaït 62,8 tyû USD. Vaán ñeà ñaët ra cho caùc doanh nghieäp xuaát caûng vaøo thôøi ñieåm naøy laø phaûi tìm ra chìa khoaù môû cöûa vaøo caùc thò tröôøng theá giôùi.

Khoù khaên choàng chaát

Maëc duø Boä Coâng Thöông VN thoâng baùo kim ngaïch xuaát caûng caùc maët haøng cuûa Vieät Nam 10 thaùng ñaàu naêm 2008 ñeàu taêng cao so vôùi cuøng kyø naêm 2007. Theá nhöng, tình hình ñang dieãn bieán heát söùc phöùc taïp. Caùc doanh nghieäp phaûi ñoái maët vôùi giaù giaûm, thò tröôøng bò thu heïp. Bieåu hieän roõ nhaát trong thaùng 10, kim ngaïch döï tính seõ giaûm nheï so vôùi möùc bình quaân töø ñaàu naêm ñeán nay laø 5,4 tyû USD/thaùng, ñaït 5,1 tyû USD nhöng

18

keát quaû thöïc teá ñaõ giaûm khaù maïnh chæ ñaït 4,7 tyû USD, giaûm tôùi 700 trieäu USD so vôùi thaùng tröôùc. Nguyeân nhaân chính, moät phaàn do löôïng gaïo vaø cao su thaùng 10 xuaát caûng ít hôn, phaàn khaùc laø do giaù haøng hoaù xuaát caûng thaùng 10 tieáp tuïc giaûm saâu hôn thaùng 9. Giaù daàu thoâ voán ñaõ giaûm trong thaùng 9, nay laïi giaûm tieáp trong thaùng 10 vaø hieän chæ coøn moät nöûa so vôùi luùc cao nhaát caùch ñaây 3 thaùng. Giaù gaïo cuõng xuoáng thaáp 20% so vôùi thaùng 9, ñeán nay nhieàu doanh nghieäp ñang coøn haøng nhöng vaãn chöa kyù ñöôïc hôïp ñoàng ñeå xuaát caûng tieáp. Giaù caùc maët haøng xuaát caûng chuû löïc khaùc nhö daàu thoâ giaûm 4% so vôùi thaùng tröôùc, giaù cao su giaûm 13,2%, giaù caø pheâ giaûm 11,7%... khieán cho ngöôøi saûn xuaát noâng saûn ñang ghim giöõ haøng hoaù khoâng baùn, chôø giaù taêng laïi. Maëc duø, moät soá maët haøng noâng saûn khaùc laïi taêng giaù nhö haït tieâu taêng 148 USD/taán, giaù queá taêng 240 USD/taán, giaù cheø taêng 72 USD/taán nhöng do löôïng xuaát caûng chæ ñaït ôû möùc thaáp neân khoâng laøm gia taêng giaù trò xuaát caûng. Caùc chuyeân gia kinh teá nhaän ñònh xu höôùng giaù theá giôùi giaûm maïnh vaãn seõ tieáp dieãn neân trong thaùng 11 naøy vaø thaùng 12, giaù xuaát caûng trung bình caùc loâ haøng vaãn tieáp tuïc thaáp hôn so vôùi thaùng 10.

Taïi hoäi nghò caáp cao ACMECS vöøa dieãn ra taïi Haø Noäi cuoái tuaàn qua, Giaùm ñoác Ngaân haøng chaâu AÙ (ADB) taïi Vieät Nam, oâng Ayumi Konishi cuõng nhaän ñònh taùc ñoäng chính ñoái vôùi caùc nöôùc trong khu vöïc chaâu AÙ töø cuoäc khuûng hoaûng taøi chính vaãn laø xuaát caûng. “Khi xuaát caûng sang thò tröôøng chaâu AÂu vaø Myõ bò giaûm maïnh, coù theå caùc nöôùc naøy seõ chuyeån thò tröôøng xuaát caûng sang Trung Quoác chaúng haïn. Trung Quoác buoäc phaûi giaûm xuaát caûng sang caùc thò tröôøng phaùt trieån vì vaäy xuaát caûng töø caùc nöôùc chaâu AÙ cuõng seõ giaûm theo”, oâng Konishi noùi. Cuõng khoâng loaïi tröø khaû naêng caùc nöôùc naøy coù theå seõ “ñoå boä” vaøo Vieät Nam. Ñieàu naøy ñoàng nghóa, ngay taïi thò tröôøng noäi ñòa, doanh nghieäp Vieät Nam cuõng seõ phaûi caïnh tranh soáng coøn ñeå toàn taïi. Theo döï baùo cuûa caùc chuyeân gia, seõ coù söï caïnh tranh quyeát lieät veà chaát löôïng haøng hoùa vaø giaù caû ñeå giaønh thò tröôøng trong 2 thaùng coøn laïi vaø trong naêm 2009. Trong ñoù, caùc doanh nghieäp Vieät Nam seõ phaûi ñoái ñaàu vôùi caùc ñoái thuû raát naëng kyù nhö Trung Quoác vaø caùc nöôùc ASEAN. Ñaây laø nhöõng thò tröôøng coù nhöõng maët haøng caïnh tranh töông töï vôùi Vieät Nam-vôùi caáp ñoä tinh teá cuûa töøng maët haøng raát ña daïng phuø hôïp vôùi nhu caàu cuûa caùc caáp ñoä khaùch haøng.

Neàn kinh teá Myõ vaø kinh teá theá giôùi ñang laâm vaøo khuûng hoaûng roõ raøng seõ chöùa ñöïng nhöõng yeáu toá khoâng maáy thuaän lôïi cho xuaát caûng, tuy nhieân theo caùc chuyeân gia thì vaãn toàn taïi caùc daáu hieäu cho tha��y doanh nghieäp xuaát caûng coøn coù loái ñi. Moái ñe doaï tröïc tieáp chính laø söï xuoáng doác cuûa nhöõng neàn kinh teá phaùt trieån vaø töø ñoù nhu caàu tieâu thuï haøng hoaù cuõng suy giaûm theo. Veà maët lyù thuyeát, kinh teá suy thoaùi coù theå laøm gia taêng nhu caàu vôùi nhoùm haøng giaù reû nhö saûn phaåm thay theá. Nhìn ôû khía caïnh ñoù, ngöôøi ta hi voïng raèng cô hoäi cho xuaát caûng cuûa doanh nghieäp vaãn coøn bôûi vì phaàn lôùn caùc maët haøng xuaát caûng cuûa Vieät Nam laø haøng giaù reû, haøng löông thöïc thieát yeáu. Do ñoù, nhieàu maët haøng xuaát caûng cuûa Vieät Nam khoâng nhöõng vaãn giöõ ñöôïc thò tröôøng maø coù theå ñaït ñöôïc möùc taêng tröôûng khaù cao nhö caù ba sa coù theå taêng xuaát caûng taïi thò tröôøng Nga vaø Ukraina. Hôn nöõa, keå töø naêm 2009, ngaønh deät may Vieät Nam coù theå ñaåy maïnh khai thaùc thò tröôøng Nhaät Baûn sau khi hieäp ñònh hôïp taùc toaøn dieän song phöông coù hieäu löïc, trong ñoù thueá suaát nhaäp caûng maët haøng naøy vaøo Nhaät Baûn chæ coøn 0%. Quaû thöïc, khoâng theå phuû nhaän thöïc teá laø caùc doanh nghieäp ñang gaëp khoù khi vieäc xuaát caûng sang caùc thò tröôøng chuû löïc nhö chaâu AÂu vaø chaâu Myõ coù daáu hieäu suït giaûm khaù maïnh vì ngöôøi tieâu duøng taïi nhöõng thò tröôøng naøy ñang thaét chaët haàu bao. Tuy nhieân, theo oâng Ayumi Konishi, nhu caàu maø giaûm thì cuõng seõ giuùp caùc chính phuû ôû ñoù kieàm cheá ñöôïc laïm phaùt. Myõ laø thò tröôøng xuaát caûng soá moät cuûa Vieät Nam hieän nay. Vieäc xuaát caûng ít ñi vaøo thò tröôøng Myõ seõ laøm chaäm laïi toác ñoä phaùt trieån GDP cuûa Vieät Nam. Do ñoù, caàn phaûi chuyeån höôùng sang caùc thò tröôøng môùi, thò

tröôøng khaùc chöù khoâng neân chæ taäp trung xuaát caûng sang Myõ. Treân thöïc teá, caùc doanh nghieäp VN cuõng baét ñaàu chuû ñoäng öùng phoù vôùi tình hình, ña daïng hoaù thò tröôøng xuaát caûng vaø chuyeån höôùng sang nhöõng khu vöïc thò tröôøng khaùc ít bò aûnh höôûng cuûa khuûng hoaûng vaø caùc thò tröôøng chaâu AÙ khaùc. Baèng chöùng laø kim ngaïch xuaát caûng cuûa Vieät Nam vaøo thò tröôøng chaâu Phi, chaâu Ñaïi döông vaø chaâu AÙ ñaõ baét ñaàu taêng nhanh. 10 thaùng, xuaát caûng vaøo thò tröôøng chaâu AÙ öôùc ñaït 26,5 tyû USD, taêng 47% so vôùi cuøng kyø naêm ngoaùi, chaâu Ñaïi Döông öôùc ñaït hôn 4 tyû USD, taêng khoaûng 62% so cuøng kyø 2007; xuaát caûng sang chaâu Phi ñaït 1,05 tyû USD, taêng 75% so vôùi cuøng kyø naêm 2007, ñaït cao nhaát töø tröôùc ñeán nay. Tuy nhieân, raát khoù ñeå ñaùnh giaù xem hieäu quaû cuûa nhöõng bieän phaùp keå treân ñeán ñaâu nhöng moät giaûi phaùp quan troïng khaùc cuõng ñöôïc caùc chuyeân gia kinh teá khuyeán nghò, ñoù laø phaùt trieån maët haøng xuaát caûng môùi. Trong danh muïc xuaát caûng, muïc “nhöõng maët haøng khaùc” cuûa Vieät Nam coù toác ñoä taêng kim ngaïch xuaát caûng ñeán 50%. Ñaây quaû laø moät tæ leä khoâng nhoû nhöng caùi “khoù” hieän nay laø Vieät Nam chöa xaùc ñònh ñöôïc maët haøng cuï theå naøo ñeå coù chieán löôïc ñaàu tö. Chính vì vaäy, caùc chuyeân gia phaân tích laïi ñöa ra “lôøi khuyeân” luùc naøy doanh nghieäp VN khoâng neân laõng queân moät thò tröôøng cuõng voâ cuøng tieàm naêng, laø thò tröôøng noäi ñòa vôùi 85 trieäu daân. Vieäc khai thaùc vaø môû roäng thò phaàn taïi thò tröôøng noäi ñòa cuõng laø moät giaûi phaùp höõu hieäu giuùp doanh nghieäp haïn cheá ñöôïc nhöõng taùc ñoäng baát lôïi töø beân ngoaøi. Ñeå doanh nghieäp bôùt khoù khaên, caùc chuyeân gia cuõng cho raèng nhaø nöôùc cuûa hoï caàn coù chính saùch ñeå hoã trôï giuùp caùc doanh nghieäp xuaát caûng nhö giaûm laõi suaát cho vay, khuyeán khích phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn, vaø ñieàu chænh möùc tyû giaù hôïp lyù ñeå kích thích xuaát caûng.[ ]

Vaän taûi laø moät trong nhöõng ngaønh ñöôïc giaûm 50% thueá giaù trò gia taêng (töø 10% xuoáng coøn 5%). Nhieàu doanh nghieäp vaän taûi khaúng ñònh seõ giaûm maïnh giaù cöôùc trong thôøi gian tôùi. trong naêm 2008, haàu heát caùc chi phí ñaàu vaøo cuûa doanh nghieäp taxi ñeàu giaûm. Ñaùng keå nhaát laø laõi suaát cô baûn cuûa Ngaân haøng Nhaø nöôùc giaûm keùo theo laõi suaát cho vay cuûa caùc ngaân

haøng thöông maïi giaûm khaù maïnh. Ngoaøi ra nhöõng xe ñöôïc ñaàu tö môùi nay haàu nhö ñaõ heát khaáu hao cô baûn, giaù nguyeân vaät lieäu vaø phuï tuøng xe giaûm nheï, xaêng daàu cuõng giaûm ñeán 42% xuoáng coøn 11.000 ñoàng/lít, giôø ñaây thueá GTGT cho vaän taûi laïi giaûm moät nöûa, vaäy khoâng coù lyù do gì ñeå caùc doanh nghieäp taxi chaàn chöø trong vieäc giaûm giaù cöôùc. Hieän cöôùc taxi chuû yeáu ôû möùc 10.000 ñoàng/km, giaûm ít nhaát 500 - 1.000 ñoàng/km nöõa thì môùi hôïp lyù. Môùi ñaây moät soá doanh nghieäp

taxi ñaõ coù möùc giaûm khaù maïnh, nhö HTX 27.7 giaûm cöôùc töø 9.000 ñoàng xuoáng coøn 7.500 ñoàng/km vôùi taxi 4 choã, töø 9.500 ñoàng xuoáng coøn 8.000 ñoàng/km vôùi taxi 7 choã; taxi Hoaøn Myõ giaûm töø 10.000 ñoàng xuoáng coøn 9.000 ñoàng/km... Taäp ñoaøn Mai Linh noùi Mai Linh ñang tính phöông aùn giaûm 500 ñoàng/km. Hieän Mai Linh ñang coù hôn 5.000 xe taxi hoaït ñoäng taïi 53 tænh thaønh; rieâng ñoái vôùi xe khaùch lieân tænh, tröôùc maét Mai Linh giaûm 5% giaù veù treân taát caû caùc tuyeán xe khaùch chaát löôïng cao. Theo Beán xe Mieàn Ñoâng nhaän xeùt hieän nay cuoäc caïnh tranh giöõa caùc doanh nghieäp vaän taûi raát gay gaét, giaù veù xe khaùch lieân tænh seõ coøn giaûm maïnh trong thôøi gian tôùi khi thueá GTGT ñaõ giaûm. ÔÛ khía caïnh khaùc, phoøng Quaûn lyù vaän taûi (Sôû Giao thoâng vaän taûi SG) cho raèng thueá GTGT chieám khoaûng 40% giaù veù cuûa caùc doanh nghieäp vaän taûi, do ñoù thueá giaûm 50% seõ taïo thuaän lôïi cho doanh nghieäp giaûm giaù, tuy nhieân phaûi chôø Cuïc Thueá tính toaùn tyû leä doanh thu chòu thueá môùi coù theå ñöa ra giaù veù môùi. Rieâng giaù veù xe buyùt seõ khoâng giaûm do khoâng bò ñieàu chænh bôûi thueá GTGT. Neáu caùc yeáu toá ñaàu vaøo cuûa xe buyùt nhö xaêng daàu, nhaân coâng, baûo trì... giaûm thì seõ giaûm möùc trôï giaù cho xe buyùt.

Phöông Thanh

19


luoân caùc khoaûn thu nhaäp phi phaùp (other illegal income) nhö hoái loä, bieån thuû, côø baïc, baûo keâ, ma tuùy, troäm cöôùp, buoân laäu, tieàn giaû, löøa ñaûo... Ñeå taêng cöôøng phoøng choáng tham nhuõng vaø toäi phaïm, ñieàu 3 cuûa Luaät thueá thu nhaäp caù nhaân Vieät Nam caàn boå sung moät ñieàu khoaûn kyõ thuaät, ñoù laø loaïi thu nhaäp thöù 15: “Caùc loaïi thu nhaäp baát chính hoaëc phi phaùp”. Nghe thaät buoàn cöôøi, vì ñaõ laø nguoàn thu phi phaùp thì ai maø daùm keâ khai. Tuy nhieân, ñaây laø ñieàu khoaûn mang tính kyõ thuaät tinh vi cuûa Quoác hoäi Myõ. Luaät thueá ghi nhö vaäy ñeå traùnh coâng daân “neù thueá” kieän ngöôïc raèng luaät khoâng quy ñònh neân toâi khoâng caàn khai. (khoân toå!) Hôn theá nöõa, luaät thueá baét buoäc phaûi khai baùo luoân caû caùc thu nhaäp phi phaùp nhaèm muïc ñích “keøm theâm” toäi troán thueá vaøo caùc toäi hình söï, bôûi vì nhöõng toäi phaïm hình söï thöôøng khoâng khai baùo caùc loaïi thu nhaäp phi phaùp naøy. Keû tham nhuõng cuõng theá. Moät ví duï raát noåi tieáng laø vuï truøm mafia Al Capone ôû Chicago, Myõ. Tuy caùc luaät sö ñaõ bieän hoä cho Al Capone thoaùt toäi danh cöôùp cuûa gieát ngöôøi nhöng caùc nhaân vieân sôû thueá vaãn tìm ra caùch nhoát Al Capone 11 naêm tuø vôùi toäi danh troán thueá, sau khi chöùng minh taøi saûn cuûa Al Capone ñaõ taêng leân ñeàu ñaën haèng naêm maø khoâng heà ñoùng thueá. Vieäc quy ñònh phaûi khai baùo caùc khoaûn thu nhaäp phi phaùp cuõng nhaèm taïo cô sôû phaùp lyù ñeå cô quan ñieàu tra môû roäng phaïm vi ñieàu tra, phaân tích möùc soáng xa hoa vaø taøi saûn thuoäc quyeàn khoáng cheá vaø sôû höõu cuûa nghi can, nhaèm laøm saùng toû caùc nghi aùn hoái loä vaø tham nhuõng voán thöôøng ñi keøm vôùi caùc nghi

Caùc thoâng tö höôùng daãn keâ khai thueá Myõ yeâu caàu roõ phaûi keâ khai luoân caùc khoaûn thu nhaäp phi phaùp (other illegal income) nhö hoái loä, bieån thuû, côø baïc, baûo keâ, ma tuùy, troäm cöôùp, buoân laäu, tieàn giaû, löøa ñaûo... Phaïm vi baøi vieát naøy chæ ñeà caäp moät khía caïnh ñaëc tröng cuûa luaät thueá thu nhaäp caù nhaân Myõ, trong vieäc phoøng choáng tham nhuõng vaø caùc toäi phaïm qua vieäc khoâng haïn cheá nguoàn thu nhaäp chòu thueá (gross income). Nhöõng lôïi töùc deã daøng töø caùc hoaït ñoäng phi phaùp, phaïm phaùp laø nguyeân do cuûa tham nhuõng vaø phaàn lôùn caùc loaïi toäi phaïm, teä naïn xaõ hoäi ôû Myõ. Vì vaäy luaät thueá thu nhaäp caù nhaân cuûa Myõ khoâng giôùi haïn caùc loaïi nguoàn thu nhaäp chòu thueá nhö ôû ñieàu 3 Luaät Thueá thu nhaäp caù nhaân Vieät Nam ñaõ laøm. Noùi caùch khaùc, luaät thueá Myõ chaúng nhöõng khoâng giôùi haïn maø coøn quy ñònh coâng daân phaûi keâ khai taát caû caùc nguoàn thu nhaäp, hôïp phaùp laãn phi phaùp. Trong maãu khai thueá coù moät doøng ghi “Caùc khoaûn thu nhaäp khaùc:...” daønh cho muïc ñích naøy. Caùc thoâng tö höôùng daãn keâ khai thueá Myõ yeâu caàu roõ phaûi keâ khai

20

aùn troán thueá. Ví duï: khi dö luaän xoân xao tin moät nhaân vaät treû tuoåi thaéng baøi baïc, taëng ngöôøi yeâu bieät thöï hay caùc moùn quaø ñaét tieàn cuøng caùc chuyeán xuaát ngoaïi toán keùm haøng chuïc nghìn USD, cô quan thueá vuï seõ ngaàm ñeå yù vaø xem xeùt baûn khai thueá thu nhaäp caù nhaân. Khi phaùt hieän söï baát hôïp lyù giöõa thu nhaäp keâ khai vaø giaù trò quaø taëng, cô quan naøy seõ ñieàu tra luoân thu nhaäp cuûa “taùc giaû” quaø taëng vaø coù theå khôûi toá ngöôøi nhaän quaø laãn “taùc giaû” haøo hieäp kia, tröôùc laø toäi troán thueá, sau ñoù laàn ra toäi côø baïc hoaëc môû roäng ñieàu tra theâm baûn thaân, thaønh tích cuûa nghi can neáu coù nghi ngôø. [ ]

T

heá laø vaøo ngaøy 20 thaùng 1 vöøa qua, oâng Barack H. Obama ñaõ chính thöùc nhaäm chöùc toång thoáng thöù 44 cuûa Hoa Kyø. Ñaây laø bieán chuyeån coù theå noùi heát söùc quan troïng trong suoát chieàu daøi cuûa lòch söû Hoa Kyø vaø cuûa theá giôùi. Nhaát laø ôû taïi Hoa Kyø, moät nöôùc maø chæ caùch ñaây vaøi chuïc naêm hoân nhaân giöõa da traéng vaø da ñen bò luaät leä nghieâm khaéc caám ñoaùn taïi raát nhieàu tieåu bang. Nhö caùc bang Alabama, Arizona, Arkansas, Delaware, Florida, Georgia, Kentucky, Louisiana, Maryland, Mississippi, Missouri, Nebraska, Oklahoma, North Carolina, South Carolina, Tennessee, Utah, Texas, Virginia, West Virginia, vaø Wyoming. Cuõng nhö ngöôøi Myõ da ñen bò caám böôùc vaøo caùc tieäm aên, quaùn röôïu taïi nhieàu nôi ôû Myõ, keå caû taïi thuû ñoâ Washington (Hoa Thònh Ñoán). Maõi cho ñeán naêm 1965, ngöôøi

naêm 2005. Ñaëc bieät naêm nay coù theå ñaõ coù treân haèng trieäu ngöôøi thuoäc giôùi treû ñaõ theo doõi phaùt hình cuûa caùc keânh Tivi noåi tieáng nhö CNN hay Fox qua maùy ñieän toaùn treân ñuøi (laptop) noái vôùi internet (CNN.com). Toùm taét moät vaøi ñieåm chính yeáu ñaõ ñöa oâng Barack Hussein Obama vaøo chöùc vuï toång thoáng thöù 44 cuûa Hoa Kyø: (1) OÂng Barack Obama ñaõ haønh xöû moät cuoäc vaän ñoäng heát söùc coâng hieäu, ngoaïn muïc vaø ñuùng thôøi ñuùng luùc; (2) oâng coù taøi aên noùi trôøi cho, thöôøng xuyeân hoaù giaûi ñöôïc maâu thuaãn quan ñieåm cuûa nhieàu phe trong giôùi cöû tri; (3) oâng thöïc hieän ñöôïc nhöõng chính saùch tranh cöû phuø hôïp vôùi öôùc voïng cuûa quaàn chuùng; (4) oâng coù moät taäp ñoaøn vaän ñoäng tranh cöû, ña soá thuoäc theá heä X vaø Y, heát söùc nhieät tình vaø khoâng bao giôø tính tieàn coâng hay keå coâng; (5) quan nieäm chaéc nòch cuûa phe uûng hoä oâng Obama trong

Kinh. Cuõng gioáng nhö theá vaän hoäi naêm xöa ôû Seoul thuû ñoâ Haøn quoác (1988) ñaõ xaûy ra truøng hôïp laø tröôùc söï xuïp ñoå cuûa khoái Coäng Saûn chöøng 1-2 naêm. Khoâng chæ ôû lí do Theá Vaän Hoäi 08/08/08, loøng tin vaøo quaù khöù thaønh ñaït cuûa ngöôøi Myõ da traéng cuõng bò lung lay, tröôùc tieán boä vöôït böïc veà kinh teá (keùo theo quaân söï) cuûa AÙ Chaâu - nhaát laø Trung Quoác - trong vaøi chuïc naêm qua. Hoï muoán thöû moät caùi gì hoaøn toaøn môùi, hoaï may môùi coù theå giöõ vöõng ñöôïc vò theá minh chuû cuûa mình; (9) nhöõng öùng cöû vieân tranh thuû baàu cöû toång thoáng khoâng coù quaù trình thieân thôøi ñòa lôïi nhö oâng Obama. Thí duï: oâng McCain quaù lôùn tuoåi vaø öùng cöû vieân phoù toång thoáng cuûa oâng khoâng phaûi laø moät chính trò gia coù thôù hay löøng danh; (10) dö luaän quaàn chuùng ñaõ ñöôïc chuaån bò raát kyõ baèng phim aûnh Tivi töø Hollywood trong suoát 20 naêm qua, vôùi vai troø

da ñen cuõng töøng bò caám ñi baàu phieáu cho caùc chöùc vuï daân cöû taïi nhieàu nôi treân nöôùc Myõ. Vaø coù leõ nhôø moät ñaïo luaät huûy boû caám ñoaùn baàu phieáu naøy do toång thoáng Lyndon Johnson ñeà ra vaøo khoaûng cuoái naêm 1965 (cho quoác hoäi Myõ pheâ chuaån), maø 44 naêm sau ñoù nöôùc Myõ coù vò toång thoáng thöù 44 goác ngöôøi Phi Chaâu da ñen. Caâu chuyeän moät ngöôøi Myõ goác da ñen ñöôïc daân chuùng baàu leân laøm toång thoáng Hieäp Chuûng Quoác Hoa Kyø laø moät ñieåm moác lôùn cuûa lòch söû nhaân loaïi, ñaùnh daáu moät tieán boä (coù theå baát ñaéc dó) cuûa theá kyû 21. Vaøo ngaøy 20 thaùng Gieâng lòch söû ñoù, haèng traêm haèng ngaøn chieác xe ñoø ñaõ chôû moät soá daân chuùng töø caùc tieåu bang xa xoâi ñeå veà Hoa Thònh Ñoán teà töïu ôû quaõng tröôøng noái lieàn toaø Nhaø Traéng vaø truï sôû quoác hoäi Capitol Hill. Con soá leân ñeán kyû luïc laø treân 2 trieäu ngöôøi so vôùi khoaûng 500000 (nöûa trieäu) ôû thôøi tonton Bush vaøo nhieäm kì thöù 2 vaøo

vaän ñoäng tranh cöû laø moät öùng cöû vieân saùng choùi khoâng leä thuoäc vaøo guoàng maùy “cha chuù” aên saâu vaøo goác reã taïi Washington; (6) theo vôùi ñieåm (5), eâ-kíp vaän ñoäng cuûa oâng Obama, ñaõ ñaùnh boùng chuyeän oâng laø moät ngöôøi xuaát thaân töø “quaàn chuùng”, gioáng kieåu anh huøng aùo vaûi cuûa caùc nöôùc AÙ Chaâu, cuõng moät ñieåm son raát hôïp thôøi ôû theá kyû 21; (6) daân chuùng Myõ ôû trong moät tình traïng caêng thaúng cöïc ñoä bôûi moïi vaán ñeà. Trong ñoù coù: chieán tranh raát toán keùm (khoaûng $300 trieäu moãi ngaøy chæ rieâng chieán tranh Iraq), an sinh xaõ hoäi, y teá (ôû Myõ hieän coù khoaûng 47 trieäu ngöôøi khoâng coù baûo hieåm y teá), maát nhaø (bò ngaân haøng sieát), maát vieäc, hoïc vaán cho con em, v.v.; (7) chính phuû ñaûng Coäng Hoaø ñaõ toû ra baát löïc trong bieän phaùp cöùu nguy ñoái phoù vôùi traän baõo Katrina; (8) loøng tin raèng daân da traéng laø soá daùch baét ñaàu bò suy suyeån sau theá vaän hoäi 2008 ôû Baéc

toång thoáng, thaåm phaùn, hay chæ huy quaân ñoäi, caûnh saùt, daønh cho taøi töû da ñen. Ñoái vôùi giôùi chính trò gia Myõ, cuõng trong 20 naêm qua, hoï ñaõ töøng “laøm vieäc” vôùi nhieàu chính khaùch da ñen, nhö (cöïu) toång thö kyù Lieân Hieäp Quoác Kofi Annan, toång thoáng Nam Phi Nelson Mandela, maø ngay caû trong haøng nguû chính khaùch da traéng, cuõng ít ngöôøi bì kòp; (11) choïn oâng Obama laøm toång thoáng Hoa Kyø ñaùnh daáu thôøi gian ñaõ chín muoài, vaø cuõng laø moät dòp baèng vaøng ñeå ngöôøi Myõ da traéng xoaù boû aùm aûnh toäi loãi toå tieân trong chuyeän baét ngöôøi da ñen laøm noâ leä, roài kyø thò da traéng da ñen cho ñeán cuoái theá kyû thöù 20; vaø (12) côn ñòa chaán veà taøi chaùnh vaø kinh teá, xaûy ra trong hai thaùng 9 vaø 10 raát caän ngaøy baàu cöû laø 4 thaùng 11 ñaõ khieán cho cöû tri Myõ khoâng coøn choïn löïa naøo khaùc ngoaøi vieäc ñaàu phieáu cho lieân danh coù khuoân maët coøn töôi saùng laø Obama-Biden.

21


Nhìn kyõ baûng lieät keâ 12 thaønh toá chính ñöa oâng Barack Obama vaøo gheá toång thoáng thöù 44 cuûa Hoa Kyø keå treân, chuùng ta thaáy roõ thaønh toá “thôøi theá taïo anh huøng” troäi hôn “anh huøng taïo neân thôøi theá” vaø do ñoù ta thaáy caùc dieãn vaên ñaéc cöû cuõng nhö nhaäm chöùc cuûa oâng Obama thöôøng nhaán maïnh ôû choã cuoäc ñoåi ñôøi naøy laø do daân chuùng Myõ taïo neân, vaø oâng öa duøng chöõ “chuùng ta” (we) hôn laø “toâi” (I), trong caùc dieãn vaên sau ngaøy 4 thaùng 11. Tuy nhaäm chöùc vôùi khaù nhieàu haøo quang, coù theå vaøo baäc nhaát cuûa lòch söû, toång thoáng Obama seõ phaûi ñöông ñaàu vôùi nhieàu khoù khaên maø raát ít toång thoáng Myõ trong quaù khöù ñaõ töøng gaëp phaûi. Moät neàn kinh teá suïp ñoå naëng nhaát keå töø cuoäc khuûng hoaûng kinh teá toaøn caàu vaøo nhöõng naêm ñaàu cuûa thaäp nieân 1930 s ôû theá kyû tröôùc. Hai cuoäc chieán tranh, moät ôû Iraq vaø moät ôû Afghanistan (A Phuù Haõn), khoâng thaáy ngaøy keát cuoäc. Chuùng laâu laéc vaø toán keùm hôn chieán tranh Vieät Nam hay Cao Ly raát nhieàu, maëc duø ít hao toån nhaân maïng hôn. Trung Ñoâng luoân baát oån, vaø gaàn ñaây baén phaù laãn nhau giöõa Do Thaùi vaø nhoùm Hamas ôû daûi ñaát Gaza. Ngaân saùch bò hao huït ñeán caû öùc ($1 trillion) tieàn ñoâ-la Myõ. Nhöõng khoù khaên heát söùc nan giaûi maø caùi giaù maø nöôùc Myõ phaûi traû laø suy taøn ñòa vò cöôøng quoác kinh teá soá 1 treân toaøn caàu. Tuy nhieân, trong caùi khoù khaên naøo cuõng coù nhöõng thöù maø thôøi theá baét buoäc chuùng phaûi xuoâi theo. Vaø ñoù laø nhöõng bieän phaùp caûi toå quan troïng maø oâng Obama ñaõ vaø ñang (cuõng nhö seõ) ñeà ra, seõ bôùt gaëp choáng ñoái töø phía Capitol Hill, thaønh trì cuûa Quoác Hoäi daân cöû Hoa Kyø. Moät trong nhöõng ñeà xuaát ñaàu tieân töø toaø Nhaø Traéng cuûa oâng Obama laø chi tieàn theâm $850 tyû ñoâ la ñeå cöùu nguy kinh teá Myõ. Nhöng khoù khaên nhaát vaãn laø nhöõng öu tieân vaø töøng laõnh vöïc rieâng bieät caàn tieàn ñoâ-la thaûy vaøo ñeå cöùu nguy. Ñaïi khaùi coù theå keå: taøi chaùnh vaø ngaân haøng, kyõ ngheä xe hôi, thay ñoåi khí haäu, taïo döïng neân kyõ ngheä naêng löôïng “xanh” ñeå laøm nheï gaùnh kyõ ngheä döïa vaøo than ñaù vaø daàu hoaû, chaán chænh neàn giaùo duïc vôùi troïng taâm laø taïo ñaày ñuû cô hoäi ñeå nhöõng con em hieáu hoïc khoâng phaûi boû dôû chuyeän ñeøn saùch bôûi khoâng ñuû ñieàu kieän theo ñuoåi, vaø vaán ñeà y teá hay tieáp caän ñeán nhöõng dòch vuï baûo veä söùc khoeû hay ñieàu trò beänh taät. Caùc ñieåm quan troïng trong “thôøi ñaïi” Obama, maø ngöôøi ta caàn ñeå yù goàm coù: (a) OÂng Obama luoân luoân coå xuùy vieäc goùp yù kieåu hoäi nghò Dieân Hoàng ôû nöôùc Nam ngaøy xöa, töø moïi phía. Xoaù boû haøng raøo nhò nguyeân cuûa theá

22

löôõng ñaûng Daân Chuû - Coäng Hoaø. Ngay trong noäi boä ñaûng (ta), toång thoáng cuõng ñaët chuyeän hoaø giaûi hoaø hôïp laøm phöông chaâm haønh ñoäng. Ñieån hình laø chuyeän oâng boå nhieäm cöïu ñoái thuû chính trò laø baø Hillary Clinton vaøo chöùc vuï Ngoaïi Tröôûng Hoa Kyø. Moät chöùc vuï quan troïng baäc nhaát, sau toång thoáng, trong theå cheá noäi caùc Hoa Kyø. (b) Taïo döïng moät thöù “vaên hoaù” hoaøn toaøn môùi trong loái nhìn cuûa chính phuû, giôùi haøn laâm, vaø daân chuùng Hoa Kyø ñoái vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Ñaëc bieät noäi caùc Obama seõ ñöa vai troø ngoaïi giao leân haøng ñaàu ngoaøi loái haønh xöû tròch thöôïng xöa nay laø aùp cheá quaân söï, song song vôùi kinh teá.

Coù theå môû moät daáu ngoaëc ôû ñaây ñeå sô löôïc veà tình traïng nhaân loaïi toaøn caàu. Moät tình traïng nguy kòch maø coù theå noùi haàu nhö taát caû giôùi haøn laâm hay chính khaùch ñeàu boù tay. Maët khaùc hoï luoân phaûi traán an daân chuùng baèng caùch traùnh neù ñeà caäp thaúng ñeán vaán ñeà. Vieäc boù tay cuûa giôùi haøn laâm (hay caû chính khaùch) cuõng deã hieåu bôûi hoï phaùt huy ngheà nghieäp döïa treân moät moâ thöùc nhò nguyeân phaùt trieån töø theá chieán thöù nhaát. Vaøo luùc cuïc dieän toaøn caàu - töø theå cheá chính trò, bang giao quoác teá, tieän nghi xaõ hoäi, kyõ thuaät vaø truyeàn thoâng, cho ñeán kinh teá, maäu dòch quoác teá, caân baèng giöõa taøi nguyeân thieân nhieân vaø daân soá, toaøn caàu hoaù loái soáng, thay ñoåi khí haäu, caùc dieãn vieân vaø tuoàng haùt ôû saân khaáu chính trò theá giôùi hoaøn toaøn khaùc haún vôùi “tình huoáng” ôû theá kyû 21. Quan troïng nhaát laø “vaên hoaù” cuûa ñôøi soáng bò vaät chaát chi phoái traàm troïng nhö hieän nay. Vaø caùi khoù laø noù naèm troïn trong caùi voøng laån quaån cuûa tieán trình nhò nguyeân, maø chæ coù moät söï can thieäp baát nhò môùi coù theå taïm thôøi ñeà ra nhöõng bieän phaùp môùi meû.

Nhöng can thieäp baát nhò laïi ñi ngöôïc vôùi tính caùch baûo thuû cuûa quyeàn bính vaø vaän haønh xaõ hoäi. Giôùi caàm quyeàn noùi chung cuõng raát ngaïi vaø sôï can thieäp baát nhò bôûi chung quanh ít coù chuyeân gia nghó cuøng moät kieåu veà can thieäp baát nhò, vaø cuõng bôûi can thieäp baát nhò, moät khi hoaøn taát coâng duïng cuûa noù, daàn daø cuõng seõ trôû thaønh moät heä nhò nguyeân môùi. Cuoäc baàu cöû oâng Barack H. Obama vaøo chöùc vuï toång thoáng thöù 44 cuûa Hoa Kyø laø moät thöù can thieäp baát nhò, ñöôïc baûo ñaûm baèng nhöõng cô vieän nhò nguyeân chaéc nòch laø Hieáp Phaùp vaø neàn daân chuû cuûa Hoa Kyø. Xöû duïng ngoân ngöõ taïi caùc nöôùc tieàn tieán ñaõ voâ hình chung xaùc nhaän ñieåm naøy, bôûi khoâng nôi naøo chòu duøng hai chöõ “caùch maïng”. Bôûi “caùch maïng” khoâng phaûi laø thöù can thieäp baát nhò, vaø ñaëc tính soá 1 cuûa “caùch maïng” laø thay ñoåi hieán phaùp. Chöõ ñuùng “nhaát” cuûa can thieäp baát nhò, trong tröôøng hôïp hieän thôøi, laø “remaking” (taùi taïo), maø toång thoáng Obama thöôøng duøng trong caùc dieãn vaên cuûa oâng. Xin ñoùng daáu ngoaëc. Theá vaán ñeà naøo naèm ôû chính giöõa neàn vaên hoaù chính trò, kinh teá vaø quyeàn löïc cuûa Hoa Kyø maø toång thoáng Obama thöôøng keâu goïi caàn phaûi “taùi taïo”? Traû lôøi caâu hoûi naøy thaät ra caàn ñeán hôn moät quyeån saùch daøy, maø chaéc chaén ngaønh xuaát baûn vaø vieát laùch trong vaøi möôi naêm nöõa seõ khai thaùc khoâng ngöøng. Toùm taét chuùng ta coù theå noùi vaán ñeà chính giöõa chính laø cheá ñoä töï do daân chuû keøm theo tö baûn ñaõ tieán ñeán giôùi haïn, ñöôïc bieåu thò baèng maâu thuaãn giöõa möu caàu haïnh phuùc caù nhaân vaø tình traïng söùc khoeû kinh teá, moâi tröôøng cuûa coäng ñoàng, vaø cuûa quoác gia, theá giôùi. Trong khi nhieàu vaán ñeà, nhieàu khoù khaên, cuõ vaø môùi naûy sinh, vaãn chöa coù giaûi phaùp thoûa ñaùng. Coâng vieäc cuûa toång thoáng Obama cuõng seõ heát söùc naëng neà. Naëng neà khoâng phaûi vì nhieàu hay khoù khaên, nhöng coù leõ ôû söï khaùc bieät ôû nôi choán laøm vieäc. Bôûi söï thaät phaàn lôùn naèm ñaâu ñoù ôû giöõa nhöõng gì lan truyeàn treân moâi tröôøng truyeàn thoâng, hieåu bieát cuûa quaàn chuùng, vaø nhöõng tinlieäu, vaên kieän, taøi lieäu maät naèm trong toaø Baïch OÁc. Luùc vaän ñoäng tranh cöû thöôïng nghò só Obama coù theå ñeà xuaát ra chính saùch naøy chính saùch noï, nhöng khi laøm vieäc ôû toaø Baïch OÁc, vaán ñeà seõ khoâng deã nhö vaäy. Thaønh ra khaû naêng cuûa moät toång thoáng coù theå ñöôïc ñaùnh giaù ôû moät soá tieâu chí khaùc. Ñoù laø caùch toång thoáng thuyeát phuïc daân Myõ thuaän theo, vaø uûng hoä ñöôøng loái cuûa mình sau khi vaøo Nhaø Traéng, maëc duø nhöõng chính saùch vaø ñöôøng loái naøy khoâng hoaøn toaøn gioáng nhöõng gì ngöôøi laõnh ñaïo ñaõ vaïch ra vaøo luùc ra tranh cöû toång thoáng. [ ]

C

où theå noùi chính phuû UÙc trong suoát maáy thaùng cuoái cuûa naêm con Chuoät, cuõng gioáng nhö moät nhoùm ngöôøi lo chaïy baén khoùi vieäc ñaép ñeâ ngaên luõ traøn vaøo nhaø töø phía beân ngoaøi. Trong coâng vieäc vaát vaû naøy, hoï döïa vaøo 5 caây coät truï chính: (1) Laõi xuaát haõy coøn khaù cao so vôùi raát nhieàu quoác gia treân theá giôùi. Vaø nhö vaäy chính phuû coøn nhieàu cô hoäi ñeå kích ñoäng kinh teá baèng caùch töø töø giaûm laõi xuaát, (2) Ngaân quyõ haèng naêm coøn thaëng dö, töùc coøn tieàn ñeå tung ra cöùu nguy kinh teá, (3) Haøng raøo quy cheá taøi chaùnh vaø tín duïng haõy coøn kieân coá, theo kieåu aên chaéc maëc beàn, (4) hieän tình traïng thaát nghieäp chöa ñeán noãi nguy kòch nhö ôû AÂu Chaâu vaø ôû Myõ, vaø (5) Phoàn thònh veà kinh teá quaëng moû chöa suy suyeån traàm troïng bôûi neàn kinh teá khoång loà cuûa Trung Quoác thöôøng ñöôïc mong laø chöa bò suy suïp toaøn dieän. Laõi xuaát leân xuoáng thoâng thöôøng lieân quan heát söùc maät thieát ñeán neàn kinh teá vaø thò tröôøng ñòa oác, xaây caát. Xa xa hôn moät chuùt, noù cuõng aûnh höôûng ñeán thò tröôøng mua saém xe hôi, caàn tín duïng. Theo thoáng keâ chính phuû, hieän coù nhieàu daáu hieäu cho thaáy ngöôøi UÙc ñang nghó raèng ñaây laø thôøi gian toát nhaát ñeå mua nhaø taäu hoä. Bôûi ngoaøi vieäc laõi xuaát ñang töø töø haï, vaø coù theå coøn raát laâu môùi leân trôû laïi, ngöôøi chöa bao giôø mua nhaø phaán khôûi raát nhieàu vôùi chöông trình khuyeán khích cuûa chính phuû lieân bang cho khoâng $14000 cho ngöôøi mua nhaø laàn ñaàu, hay $21000 rieâng ñoái vôùi chuyeän mua nhaø môùi xaây xong. Ngoaøi ra söùc eùp cuûa vieäc khan hieám nhaø cho möôùn cuõng khieán giôùi chöa coù nhaø, vaø coøn tieáp tuïc ôû nhaø thueâ, baét buoäc phaûi ñi tìm kieám nhaø ñeå mua. Theo thoáng keâ coâng boá treân baùo chí, tieàn thueâ nhaø laø moät ngoaïi leä ñoái vôùi thôøi giaù haøng “tieâu thuï” trong ba thaùng qua. Töùc trong khi vaät giaù noùi chung ñang xuoáng, thì tieàn thueâ nhaø vaãn cöù leân. Naïn khan hieám nhaø troáng cho möôùn ôû Sydney vaãn hoaønh haønh döõ doäi, vôùi con soá 1.4% nhöõng caên nhaø troáng coù theå cho thueâ. Tieàn thueâ nhaø haèng tuaàn taïi Sydney trung bình ñaõ leân cao hôn $65, so vôùi thôøi giaù 12 thaùng tröôùc. Tính theo phaàn traêm tieàn thueâ haèng tuaàn ôû Sydney leân khoaûng 16.9% ñoái vôùi nhaø, vaø 8.1% ñoái vôùi caên hoä chung cö. Chæ thua coù Darwin vôùi giaù taêng khuûng khieáp laø 25% ñoái vôùi nhaø vaø 20% cho caên hoä. Tuy nhieân kinh teá mua nhaø taäu xe khoâng chæ ñôn thuaàn tuøy thuoäc vaøo laõi xuaát, maø coøn döïa vaøo chuyeän caên baûn cuûa moïi ngöôøi laø coù theå bò sa thaûi vieäc laøm, hay laâm vaøo tình traïng thaát nghieäp hay khoâng. Chính phuû UÙc cho ñeán cuoái naêm 2008 thaät ra

cuõng coøn tin töôûng laø naïn thaát nghieäp coù theå khoâng bò lan traøn nhö ôû caùc nöôùc khaùc. Nhöng caùi gì phaûi ñeán ñaõ ñeán. Chæ trong voøng 2-3 tuaàn sau Teát Taây naêm nay, baét ñaàu coù moät loaït tin khoâng vui veà naïn thaát nghieäp, ñaàu daây moái nhôï cuûa moïi khuûng hoaûng kinh teá, vaø lo laéng thöôøng xuyeân cuûa chính phuû. Ñaàu tieân thoáng keâ vaø thaêm doø cuûa caùc cô quan coâng vaø tö cho bieát trong voøng vaøi thaùng tôùi, moät trong naêm thöông nghieäp ñang hoaït ñoäng seõ phaûi sa thaûi bôùt coâng nhaân vieân. Loøng tin cuûa giôùi chuû nhaân ñaõ bò hao moøn bôùt ñi 22% töø quyù thöù 4 cuûa naêm 2008, vaø

bôùt ñi ñeán 40% neáu tính töø ñaàu naêm 2008. Rieâng trong ngaønh taøi chaùnh, nieàm tin bò suy giaûm naëng neà nhaát, vaø ñaõ xuoáng 63% so vôùi naêm tröôùc. Noùi chung, chính phuû döï truø naïn thaát nghieäp seõ leân ñeán khoaûng 7% trong naêm nay, töông ñöông vôùi treân döôùi 1 trieäu ngöôøi UÙc, theo vôùi con soá thoáng keâ laø coù ñeán 44000 ngöôøi ñaõ bò maát vieäc toaøn thôøi gian chæ trong voøng thaùng Chaïp vöøa qua. Cuõng trong tuaàn leã cuoái thaùng Chaïp AÂm Lòch töùc tröôùc ngaøy leã quoác khaùnh UÙc (26/01/09) moät loaït nhöõng con soá sa thaûi coâng nhaân hay ñoùng bôùt cöûa tieäm ñöôïc loan ra trong baàu khoâng khí hoài hoäp vaø khaù haõi huøng. Haõi huøng nhaát laø coâng ty haàm moû taàm theá giôùi laø BHP Billiton tuyeân boá laø seõ sa thaûi khoaûng 6000 coâng nhaân vieân toaøn caàu, trong ñoù hôn phaân nöûa laø ngöôøi UÙc taïi UÙc. Tieáp theo laø caùc coâng ty haïng goäc nhö Rio Tinto, CSR,

vaø David Jones. Raát may laø phaàn lôùn löôïng sa thaûi cuûa Rio Tinto naèm ôû ngoaøi nöôùc UÙc. Coøn CSR ruùt bôùt 115 coâng nhaân vieân, David Jones 120. Taát caû nhöõng coâng ty lôùn ngaøy nay ñeàu phaûi caét giaûm coâng nhaân vieân moät khi khoaûn lôïi nhuaän cuûa hoï bò suy giaûm. Chöù khoâng caàn phaûi böôùc vaøo tình traïng loã laõ. Ñaùng keå trong nguyeân taéc lôïi nhuaän suy giaûm naøy laø hang saûn xuaát caùc thöù vi linh kieän cho maùy ñieän toaùn Intel ôû Myõ ñaõ baét buoäc ñoùng bôùt moät soá cô xöôûng cheá laép vaø sa thaûi ñeán 6000 coâng nhaân vieân cuõng trong voøng thaùng 1 vöøa qua, khi lôïi nhuaän cuûa coâng ty bò suy giaûm ñeán 90% chæ trong quyù cuoái cuûa naêm 2008 roài. Microsoft cuõng y nhö vaäy, vaø seõ sa thaûi 5000 coâng nhaân, sau khi lôïi nhuaän giaûm bôùt 11% trong quyù vöøa roài. Trôû laïi caâu chuyeän kinh teá ôû UÙc. Ngöôøi ta coøn nhôù tröôùc leã Giaùng Sinh chính phuû Canberra ñaõ chi vieän cho daân chuùng thuoäc giôùi bình daân moät khoaûn tieàn laø $8.7 tyû ñoâ la - ñeå hoï tieâu xaøi aên teát vaø nhaân dòp leã Giaùng Sinh. Nhöng ít ai daùm laøm soå saùch keát quaû (lôøi loã) cuûa vieäc chi vieän naøy. Noùi chung chung, coù gia taêng trong chi tieâu trong thaùng 12, nhöng qua ñeán thaùng Gieâng thì ñaâu laïi trôû vaøo ñaáy. Vaø ñeán khoaûng teát ta, chöa gì moät soá haõng vaø coâng ty chuyeân ngaønh nghieäp vuï baùn leû baét ñaàu keâu trôøi vaø sa thaûi coâng nhaân. Haõng Myer (tröôùc mang teân Grace Bros) thaát voïng khi phaûi ñieàu chænh möùc lôøi saép tôùi chæ trong khoaûng 5% thay vì 10% nhö döï ñoaùn tröôùc ñaây. Tuy nhieân naïn nhaân ñaàu tieân trong ngaønh baùn leû Retail Sales phaûi keå ñeán caùc tieäm baùn leû daây chuyeàn cuøng chuû Crazy Clark s, Go-Lo vaø Sam s Warehouse, ñaõ tuyeân boá xaäp tieäm, ñöôïc ñaët döôùi giaùm saùt cuûa caùc chuû nôï. Soá ngöôøi bò maát vieäc leân ñeán 2700. Coâng ty daây chuyeàn naøy coù ñeán treân 400 tieäm, vaø ñöôïc moät taäp ñoaøn ñaàu tö (trong ñoù coù hai ngaân haøng laø NAB vaø ANZ) mua laïi vaøo naêm 2005. Tieáp ñoù ñaïi gia Gerry Harvey, chuû nhaân chính cuûa cöûa hieäu noåi tieáng Harvey Norman tuyeân boá ñoùng cöûa hieäu baùn ñoà noäi thaát Domayne ôû khu Campbelltown, phía Nam thaønh phoá Sydney. Moät ngaønh quan troïng khaùc cuõng thöôøng ñöôïc caùc kinh teá gia ñeå yù ñeå ño löôøng söùc khoeû kinh teá chính laø ngaønh baùo chí truyeàn thoâng. Suy suït trong ngaønh naøy, phaûi keå ñeán haõng Fairfax Media, chuû nhaân cuûa tôø nhaät baùo Sydney Morning Herald, ñaõ sa thaûi toång coäng laø 550 coâng nhaân trong naêm 2008. Moät muõi duøi khaùc trong chöông trình cöùu nguy kinh teá UÙc cuûa oâng Rudd, chính laø chuyeän xaây theâm caùc

23


cô sôû haï taàng. Nhö xa loä môùi, tuyeán xe löûa môùi, caàu coáng, v.v. Tuy nhieân nhöõng chöông trình naøy thuoäc loaïi daøi haïn vaø coù theå khoâng maáy thích hôïp vôùi tình huoáng khaån baùch hieän nay treân toaøn caàu. Toång keát trong caùc ngaønh coâng kyõ ngheä laâm vaøo nguy cô cuûa kinh teá UÙc ta coù theå thaáy nhöõng thöù ñaõ vaø ñang bò chìm döôùi soùng, vaø nhöõng thöù ñang vaø seõ bò nguy ngaäp. Loaïi ñaõ-vaø-ñang goàm coù: taøi chaùnh, ngaân haøng (keùo theo nhaø cöûa vaø xaây caát), baùo chí truyeàn thoâng (dính líu ñeán quaûng caùo), xe hôi, vaø baùn leû. Coøn ñang-vaø-seõ ñöôïc daãn ñaàu bôûi ngaønh quaëng moû vaø khoaùng saûn, moät con boø vaét söõa thaät toát trong suoát thôøi oâng Howard. Ngaønh naøy gaëp khoù khaên khi giaù caû khoaùng saûn baét ñaàu bò xuoáng, roài seõ caøng ngaøy caøng laâm nguy khi soá caàu bò suy giaûm. Löôïng caàu trong nhieàu naêm qua ñöôïc daãn ñaàu bôûi Trung Quoác. Giôø ñaây Trung Quoác cuõng bò nguy cô kinh teá ñe doïa, thì löôïng caàu caùc khoaùng saûn baùn ra töø UÙc cuõng theo ñoù maø xuoáng. Nguy cô töø phía Trung Quoác môùi ñaây ñöôïc loan baùo laø möùc taêng tröôûng kinh teá cuûa Trung Quoác ñaõ xuoáng coøn 6.8% döôùi möùc mô öôùc (döï ñoaùn cuûa UÙc) laø 7.8% vaø döôùi möùc quan ngaïi cuûa chính quyeàn Baéc Kinh laø 8%. Cuõng bôûi kinh teá nöôùc UÙc bò leä thuoäc quaù nhieàu vaøo xuaát khaåu khoaùng saûn, quaëng moû vaø caùc thöù haøng thoâ, cho neân ñoàng ñoâ la UÙc ñang bò söùc eùp döõ doäi chaïy veà phía nam. Moät coâng ty coù uy tín chuyeân vieäc thaåm ñònh chæ suaát ruûi ro veà tín duïng vaø taøi chaùnh (Coface ôû Paris) ñaõ haï caáp UÙc vaø Taân Taây Lan xuoáng 1 caáp, töø A1 xuoáng ñeán A2. Ñieàu naøy coù nghóa tình hình chính trò vaø kinh teá oâ-keâ, nhöng coù daáu hieäu ñaùng ngaïi veà thöông nghieäp. Moät moái lo khaùc cuûa chính phuû Lao Ñoäng ôû Canberra chính laø chuyeän taøi

24

khoaù ñöôïc thaëng dö hieän ñang saép söûa chuyeån baøn thaønh thieät thieáu. Soá laø khi ñaûng Lao Ñoäng cuûa oâng Kevin Rudd tieáp quaûn chính phuû töø khoái Töï Do - Quoác Gia cuûa oâng John Howard, taøi khoaù naèm trong tình traïng thaëng dö. Luùc ñoù ai ôû Canberra cuõng hoà hôõi thaáy chuyeän quaûn lyù kinh teá khaù deã, bôûi coøn nhieàu tieàn ñeå chi tieâu (khoaûng treân $21 tyû). Ñuøng moät caùi khuûng hoaûng kinh teá toaøn caàu xaûy ra nhö moät traän cuoàng phong, aøo aøo lan ñeán khaép nôi treân traùi ñaát. Nöôùc UÙc cuõng khoâng traùnh khoûi. Vaø ñeå cöùu nguy cho kinh teá UÙc, chính phuû oâng Rudd lieân tieáp ñöa ra nhieàu bieän phaùp chi ñòa theo saùt vôùi chuû thuyeát cuûa kinh teá gia ngöôøi Anh John Maynard Keynes, maø chính toång thoáng Hoa Kyø laø oâng Barack Obama cuõng ñang theo, khi oâng coå xuùy quoác hoäi ñeå oâng chi tieàn cöùu nguy kinh teá Myõ. Song song vôùi suy suïp kinh teá laø vieäc tieàn thueá do chính phuû thu töø ngöôøi daân hay caùc coâng ty, töï nhieân cuõng bò suy giaûm. Tieàn lôøi, qua thueá maù, töø nhöõng maët haøng xuaát khaåu cuõng bò giaûm laây. Töø ñoù tieàn dö cuûa ngaân khoùa UÙc bò xuoáng daàn. Toùm taét vaøo thaùng 11 naêm 2008, döï ñoaùn thaëng dö ngaân khoùa laø $21.7 tyû bò duyeät laïi chæ coøn $5.4 tyû. Taêng tröôûng kinh teá cho naêm 2009 ñöôïc duyeät laïi töø 2.75% xuoáng coøn 2.0%. Theo dö luaän baùo chí chính phuû vaãn seõ tieáp tuïc ñeà ra them caùc bieän phaùp tieâu xaøi ñeå kích ñoäng kinh teá gioáng nhö goùi $10.4 tyû tung ra hoài cuoái naêm 2008. Tuy nhieân raát coù theå chính phuû seõ chôø ñeán khoaûng thaønh laäp taøi khoaù cho naêm taøi chaùnh tôùi coâng boá ôû quoác hoäi vaøo thaùng 5, roài môùi quyeát ñònh sau. Kinh teá thaät ra laø moät vaán ñeà heát söùc raéc roái. Chính phuû UÙc ngoaøi chuyeän ñieân ñaàu trong vieäc tìm caùch cöùu nguy, coøn khaù söõng sôø vôùi chuyeän giaù haøng bò suy giaûm. Giaù haøng suy giaûm laø hieän töôïng ñoái nghòch vôùi chuyeän tieàn maát giaù, hay naïn laïm phaùt, goïi noâm na laø giaù haøng leân baéc. Giaù haøng leân baéc laøm cho kinh teá bò noùng, taïo söùc eùp cho ngaân haøng trung öông taêng laõi suaát chuaån. Laøm nhö vaäy daân chuùng seõ bôùt chi tieâu, nhaát laø trong vieäc mua nhaø, taäu xe. Roài seõ laøm kinh teá nguoäi bôùt. Tieàn bôùt bò maát giaù vaø moïi ngöôøi vui veû happy. Neáu tröôøng hôïp ngöôïc laïi xaûy ra, giaù haøng bò xuoáng, chính phuû thôû phaøo nheï nhoõm vaø lieân tieáp laõi suaát seõ ñöôïc ngaân haøng trung öông cho xuoáng. Moïi ngöôøi happy hôn, bôûi vaät giaù haï vaø ñôøi soáng bôùt khoù khaên. Theá nhöng trong côn laïnh giaù haøng xuoáng giaù, ngöôøi ta cuõng coù khuynh höôùng ñeå daønh tieàn vaø traùnh vieäc chi tieâu. Bôûi nhieàu ngöôøi seõ nghó laø daïi gì maø ñi mua nhaø, mua ñoà. Haõy gaéng chôø

ñeán thaùng tôùi giaù seõ haï bôùt ñi. Ñoù cuõng laïi laø moät ñe doïa nguy cô kinh teá - bôûi coù ngöôøi baùn maø laïi ít ngöôøi mua. Guoàng maùy kinh teá seõ bò ñöùng laïi. Heát söùc nguy hieåm. Theo thoáng keâ cuûa toå chöùc TD Securities vaø Melbourne Institute, giaù tieâu thuï lieân tieáp xuoáng trong 3 thaùng lieàn. Giaù xuoáng 0.2% trong thaùng 10/2008, 0.6% thaùng 11, vaø 0.2% thaùng 12. Giaù xaêng cuõng giaûm, khoaûng 15% trong thaùng 12, vaø 25% cho troïn naêm 2008. Tuy nhieân nhieàu maët haøng khaùc giaù cuõng vaãn leân. Trong ñoù coù: tieàn thueâ nhaø, du lòch (khaùch saïn), ñoà gia duïng. Giaù tieâu thuï xuoáng thì ngaân haøng trung öông theá naøo cuõng chuïp laáy cô hoäi cho laõi xuaát xuoáng tieáp. Do ñoù nhieàu chuyeân gia ñaõ döï ñoaùn raèng theá naøo ngaân haøng trung öông cuõng giaûm laõi xuaát nöõa khi hoï nhoùm hoïp vaøo ngaøy 3 thaùng hai. Giôùi dòch vuï

ngaân haøng raát quan taâm veà laõi xuaát bôûi chæ trong naêm 2008, toång soá löôïng cho vay ñaõ xuoáng ñeán 31% so vôùi naêm tröôùc. Chæ khi naøo laõi xuaát xuoáng ñeå vieäc vay möôïn tieàn ñeå ñaàu tö hay mua nhaø cöûa trôû neân “reû” thì nhieàu ngöôøi môùi nhaûy vaøo chu kyø kinh teá trôû laïi. Vaøo luùc tôø baùo saép leân khuoân, kinh teá UÙc coù theâm moät hai tin noùng soát. Thöù nhaát chính phuû UÙc baét ñaàu lo ngaïi chuyeän kinh teá Trung Quoác suy giaûm taêng tröôûng xuoáng coøn 6.8%, döôùi möùc ñaùng ngaïi laø 8%. AÛnh höôûng töùc thôøi laø kinh teá UÙc seõ bò hao huït theâm $5 tyû ñoâ la. OÂng thuû töôùng Rudd voäi vang höùa seõ laêng xeâ moät goùi môùi cöùu nguy kinh teá leân ñeán $4 tyû ñoâ la daønh cho ngaønh xaây caát vaø hôïp taùc baïn haøng vôùi caùc nhaø baêng. Ñaëc bieät chuù taâm ñeán xaây caát caùc trung taâm sieâu thò vaø thöông maïi. Phía ñoái laäp, oâng Malcolm Turnbull cuõng tung ra moät ñoøn môùi khaù nguy hieåm, bôûi chöa heà nghe tôùi, laø neáu giaønh ñöôïc chính phuû, oâng seõ lo thieát laäp caùc nhaø maùy thu huùt bôùt khí cacbon (than khí) thay vì haïn cheá vieäc phun xaû khí naøy nhö taát caû caùc chính phuû treân theá giôùi ñang hoaïch ñònh thi haønh. Naêm con Traâu chaéc chaén seõ höaù heïn nhöõng dieãn bieán ngoaïn muïc heát söùc môùi, trong lo aâu cuûa toaøn caàu. Coù leõ seõ khoâng ai traùnh ñöôïc chuyeän chia seû khoå cöïc vôùi traâu. ÔÛ treân toaøn theá giôùi.

Nguyeân Cung

L

aàn thöù hai trong hai thaùng Ngaân haøng tröõ kim cuûa UÙc ñaõ caét laõi suaát cho vay moät caùch maïnh meõ, giaûm 100 ñieåm (1.0%) xuoáng coøn 4.25 phaàn traêm. Hieän giôø laõi suaát ngaân haøng ôû UÙc ôû ñieåm thaáp nhaát trong voøng saùu naêm qua. Vaø ñaây chöa phaûi laø laàn giaûm cuoái cuøng. Kinh teá gia noùi seõ coù theâm nhieàu ñôït caét giaûm nöõa töø nay cho ñeán sang naêm. Chuyeân gia Michael Blythe töø Ngaân haøng Commonwealth Bank (CBA) noùi nhieàu khaû naêng theá naøo Ngaân hang Tröõ kim UÙc (RBA) cuõng caét laõi suaát laàn nöõa vaøo thaùng Gieâng, coù theå caét ñeán 0.5 phaàn traêm (hay 50 ñieåm). Thaùng tröôùc Ngaân haøng RBA cuûa UÙc caét laõi suaát maïnh baïo moät caùch baát ngôø. Hoï giaûm 75 ñieåm, xuoáng coøn 5.25 phaàn traêm. Ñaàu thaùng Möôøi, Ngaân haøng giaûm laõi suaát 100 ñieåm. Coøn thaùng Chín, Ngaân haøng caét 25 ñieåm. Ngaân haøng ñaõ laøm ñuùng nhö nhieàu kinh teá gia döï ñoaùn, ñoù laø caét laõi suaát 75 ñieåm (0.75%) trong tuaàn qua. Chæ vaøi phuùt sau khi Ngaân haøng Tröõ kim UÙc loan baùo quyeát ñònh giaûm laõi suaát, ngaân haøng thöông maïi Commonwealth Bank, cô sôû taøi chaùnh coù ñoâng ngöôøi vay nôï nhaø nhaát nöôùc UÙc, noùi hoï seõ giaûm laõi suaát tieàn cho vay ngay ñoái vôùi caùc con nôï nhaø, baét ñaàu töø 12/12. Ngaân haøng National Australia Bank, NAB, nhö theå caïnh tranh vôùi CAB, loan baùo seõ giaûm laõi suaát cho vay 1% trong ngaøy 12 thaùng 12 naêm 2008. Hai ngaân haøng thöông maïi coøn laïi khoâng giaûm ñuû 1 phaàn traêm nhö CAB vaø NAB. Westpac chæ giaûm laõi suaát 0.8%. ANZ giaûm 0.83 phaàn traêm. Ngaân haøng Tröõ kim UÙc hy voïng caét giaûm laõi suaát maïnh nhö tuaàn roài seõ khuyeán khích daân UÙc boû tieàn ra tieâu xaøi nhieàu hôn, kích thích kinh teá ñang ì aïch cuûa UÙc. Soá lieäu coâng boá saùng thöù Ba (02/12) cho thaáy möùc tieâu xaøi trong xaõ hoäi vaãn coøn nhoû gioït, duø cho moät soá maët haøng baét ñaàu giaûm giaù. Keå töø thaùng Chín cho tôùi nay laõi suaát ngaân haøng taïi UÙc ñaõ giaûm toång coäng laø 300 ñieåm (3%), ñöôïc coi laø giaûm maïnh nhaát keå töø thaäp nieân 1990 ñoå laïi. Ngaân haøng tröõ kim muoán chi phí vay möôïn taïi UÙc reû ñi deå ngöôøi daân chi tieâu nhieàu hôn, ngoõ haàu traùnh ñöôïc cuoäc khuûng hoaûng kinh teá. Theo tính toaùn cuûa Ngaân haøng, khi laõi suaát vay tieàn giaûm 3 phaàn traêm, trung bình moät gia ñình UÙc seõ tieát kieäm ñöôïc khoaûng $700 ñoàng moät thaùng.

Gia ñình UÙc chaâu “boû tuùi” $5000 ñoàng keå töø thaùng Baûy naêm ngoaùi

Theo Boä Ngaân khoá lieân bang, tính ñeán Giaùng sinh 2008, haøng traêm ngaøn gia ñình UÙc chaâu coù $5000 ñoàng dö

daû trong chi tieâu, vì laõi suaát ngaân haøng haï, chính phuû cho tieàn xaøi, vaø xaêng daàu haï giaù. Boä vöøa phaân tích soá lieäu lieân quan ñeán thu nhaäp cuûa gia ñình trung bình coù hai con, hai vôï choàng ñi laøm, thôøi gian töø thaùng 7 tôùi thaùng 12 naêm 2008, ñeå xem caùc thay ñoåi veà laõi suaát aûnh höôûng ñeán thu nhaäp cuûa hoï nhö theá naøo. Tuøy theo gia ñình lôùn hay nhoû, vay tieàn mua nhaø nhieàu hay ít, Boä Ngaân khoá noùi moät soá gia ñình seõ coù tieàn doâi dö khaù lôùn. Theo baûn phaân tích, moät gia ñình hai vôï choàng vôùi thu nhaäp $85,000 ñoàng moät naêm, coù hai con nhoû, tình caûnh taøi chaùnh cuûa hoï seõ doâi dö hôn tröôùc khoaûng $5350 ñoàng. Taùc ñoäng lôùn nhaát ñeán tuùi tieàn cuûa gia ñình UÙc laø khoaûn tieàn cho moät laàn, $1000 ñoàng moãi ñöùa con, ñeå mua saém Giaùng sinh. Sau ñoù laø laõi suaát ngaân haøng ngaøy caøng xuoáng thaáp, cho ñeán nay reû hôn tröôùc laø 2 phaàn traêm. Caïnh ñoù thaùng Baûy vöøa roài, chính phuû giaûm thueá thu nhaäp caù nhaân, taêng tieàn hoaøn thueá cho gia ñình coù con, hai “ñoäng taùc” naøy ñaõ theâm voâ tuùi tieàn cuûa moät gia ñình vaøi traêm ñoàng. Ñaàu tuaàn Boä tröôûng Ngaân khoá, Wayne Swan, ca ngôïi khoaûn tieàn chính phuû cho gia ñình tieâu saøi Giaùng sinh, baét ñaàu phaùt hoâm thöù Hai, 8/12, laø vieäc laøm caàn coù ñeå cöùu nguy kinh teá UÙc khoâng rôi vaøo khuûng hoaûng. OÂng Swan noùi chính phuû seõ laøm moïi caùch ñeå cho kinh teá UÙc chaâu “laên baùnh”, chöù khoâng ñình treä. Ngoaøi tieàn phaùt cho con treû, chính phuû cuõng cho ngöôøi cao nieân tieàn tieâu xaøi. Ñoäc thaân nhaän $1400 ñoàng, vôï choàng $2100 ñoàng. OÂng Swan mong ñôïi daân tình seõ duøng tieàn naøy ñeå tieâu xaøi, mua saém, qua ñoù giuùp cho ngaønh baùn leû, khu vöïc dòch vuï theâm khaùch

haøng, theâm thöông vuï, taïo ñieàu kieän cho kinh teá taêng tröôûng.

Tieàn “voâ thöøa nhaän” gaêm ñaày ngaên keùo chính phuû

Baùo chí loan tin haøng chuïc trieäu UÙc kim cuûa daân hieän ñang naèm “ngoan ngoaõn” trong caùc taøi khoaûn cuûa chính phuû NSW. Hoaëc do chuû nôï quaù giaøu vaø khoâng theøm ñeå yù ñeán “vaøi ngaøn” ñoàng baïc coûn con. Hoaëc hoï queân laõng do quaù baän roän. Trong danh saùch nhöõng ngöôøi ñöôïc ai ñoù traû tieàn nhöng queân laáy, coù caùc teân tuoåi noåi danh nhaát UÙc chaâu. Nhö cöïu ngoaïi tröôûng Alexander Downer, cöïu thuû hieán Nick Greiner. Vaø moät trong nhöõng ngöôøi giaøu nhaát nöôùc UÙc, chuû heä thoáng sieâu thò Westfield, oâng Frank Lowy. Soá tieàn ñôïi chuû ñeán laáy coù töø ít cho ñeán nhieàu. Ít laø $100 ñoàng. Nhieàu laø vaøi ngaøn cho ñeán vaøi chuïc ngaøn. Coù khoaûn tieàn $500,000 hieän vaãn ñang naèm trong nhaø baêng maø thaân chuû chöa mang veà. Toång coäng coù tôùi $112 trieäu ñoàng tieàn voâ thöøa nhaän cuûa daân hieän ñang naèm trong caùc taøi khoaûn döôùi söï quaûn lyù cuûa Boä Ngaân khoá NSW. Phaàn lôùn soá tieàn naøy ñeán töø caùc khoaûn di chuùc ngöôøi quaù coá ñeå laïi cho con chaùu trong gia ñình. Trong moät soá tröôøng hôïp con chaùu cuõng khoâng ai coøn soáng ñeå ñi laáy tieàn veà. Tuy nhieân coù moät soá ngaân khoaûn thuoäc veà nhöõng ngöôøi ñöôïc goïi laø giaøu coù trong xaõ hoäi UÙc. Trong soå saùch cuûa Sôû Thueá NSW (OSR) coù teân nhaø taøi phieät, Frank Lowy. Tyû phuù xaây caát trung taâm shopping naøy coù $2000 ñoàng ñang ñôïi ñeán laáy. Ñaây laø taám ngaân phieáu cuûa Hoäi ñoàng quaän Woollahra, Woollahra Council, gôûi cho oâng töø naêm 2002. Cöïu thuû hieán NSW, Nick Greiner coù $3000 ñoàng ñang ñôïi mang veà. Ñaây

25


laø tieàn coâng ty taøi chaùnh Colonial Mutual Life Assurance Society traû cho oâng töø nhieàu naêm tröôùc. Cöïu giaùm ñoác ñaøi truyeàn hình soá 9, Bruce Gyngell, ngöôøi qua ñôøi naêm 2000, seõ giaøu theâm $2000 ñoàng neáu oâng chòu ñeán vaên phoøng boä Ngaân khoá NSW ñeå ñieàn forrm vaø trình caên cöôùc nhaän tieàn. Soá tieàn ñeå laïi cho con chaùu cuûa Sir Frank Packer (taøi phieät truyeàn thoâng UÙc maát naêm 1974) goàm hai khoaûn, $100 vaø $400 ñoàng. Cöïu ngoaïi tröôûng Downer coù $128 ñoàng ñang ñôïi laáy. Soá tieàn naøy ñeán töø coå töùc cuûa coâng ty kinh doanh sieâu thò Woolworths, traû cho oâng Downer naêm 1996. Caùc ngaân khoaûn voâ thöøa nhaän naèm trong ngaên keùo cuûa Sôû Thueá NSW bao goàm coå töùc coâng ty, quyõ uûy thaùc, tieàn hoaøn traû, tieàn noäp dö traû laïi, tieàn kyù gôûi ngaân haøng, tieàn thanh toaùn khi coâng ty phaù saûn, tieàn baûn quyeàn, vaø tieàn lôøi töø quyõ löông höu. Soá tieàn ñeå laïi cho con chaùu lôùn nhaát töø tröôùc ñeán nay, vaø vaãn voâ thöøa nhaän, laø töø di chuùc cuûa baø Joan Margaret Mulley. Khoaûn tieàn chöa coù chuû sôû höõu lôùn thöù nhì laø töø William George Cook quaù coá, toång coäng $477,836 ñoàng. Cö daân NSW teân laø Jaroslav Vomocil ñeå laïi cho haäu theá $454,843 ñoàng. Coù theå con chaùu ñi laøm aên xa, khoâng bieát coøn nhôù ñeán coá noäi thôøi xa xöa hay khoâng. Di chuùc cuûa “ngöôøi ñaïi thuï” Frank Steele ñeå laïi $391,675.47 ñoàng cho gia ñình vaø con chaùu, nhöng hieän vaãn chöa coù ngöôøi nhaän.

$15tyû ñoàng ñeå caûi thieän nhaø thöông vaø tröôøng hoïc

Kevin Rudd vaø caùc thuû hieán tieåu

bang vöøa ñoàng yù chia nhau ngaân khoaûn trò giaù $15.1 tyû ñoàng nhaèm kích thích kinh teá. Khoaûn ñaàu tö naøy nhaém ñeán thuùc ñaåy tieán trình caûi caùch trong heä thoáng nhaø thöông, tröôøng hoïc, xaây caát gia cö, ñôn giaûn hoùa thuû tuïc kinh doanh. Vaø thu heïp söï khaùc bieät veà tuoåi thoï ngöôøi UÙc vaø ngöôøi thoå daân. Trong noã löïc nhaèm thuùc ñaåy coã xe kinh teá laên baùnh, cuoäc hoïp cuûa Hoäi ñoàng caùc chính phuû UÙc taïi Canberra ñoàng yù veà nghò trình caûi caùch taàm quoác gia, taäp trung vaøo caûi thieän tröôøng hoïc vaø beänh vieän, ñaøo taïo theâm giaùo vieân, y taù vaø baùc só. OÂng Rudd goïi y teá laø chuû ñeà quan troïng haøng ñaàu. OÂng noùi chính phuû lieân bang seõ boû ra $64.4 tyû ñoàng

26

ñeå ñaàu tö vaøo heä thoáng y teá, vaø nhaø thöông. Trong ñoù coù ngaân khoaûn daønh cho Thoûa thuaän Chaêm soùc Y teá Quoác gia, National Healthcare Agreement, trong voøng boán naêm. Thuû töôùng UÙc noùi: “Keá hoaïch haønh ñoäng naøy seõ ñaøo taïo theâm baùc só, y taù, ñöa hoï voâ laøm vieäc trong heä thoáng nhaø thöông, giaûm bôùt caêng thaúng hieän taïi, baèng caùch ñaàu tö vaø giöõ nhöõng ngöôøi giôûi ôû laïi.” OÂng Rudd noùi keá hoaïch ñöôïc cho ngaân khoaûn $1.1 tyû ñoàng ñeå taêng theâm soá chuyeân gia y teá vaø y taù cao caáp laøm vieäc trong heä thoáng nhaø thöông. Ñeå ñoåi laïi caùc tieåu bang seõ phaûi caûi tieán leà loái laøm vieäc cuûa hoï. Töøng nhaø thöông moät seõ phaûi laäp soå thoáng keâ veà tieán boä trong caùc lónh vöïc ñang coù vaán ñeà, vôùi tieàn cuûa lieân bang roùt voâ chuùng ñöôïc caûi thieän ñeán ñaâu. Laàn ñaàu tieân beänh nhaân seõ coù ñieàu kieän so saùnh tính öu vieät cuûa töøng nhaø thöông trong vieäc chöõa chaïy caên beänh coù theå phoøng traùnh ñöôïc.

Haøng ñieän töû cuûa caùc haõng tröù danh khaùc cuõng aâm thaàm taêng giaù. Caùc haõng nhö Pioneer, Marantz, Yamaha vaø Denon seõ ñònh giaù môùi cho saûn phaåm Tivi plasma, ñaàu DVD, ñaàu aêm ly, vaø loa thuøng cuûa hoï. Nhaân dòp naøy, tuû laïnh, loø nöôùng, maùy röûa cheùn seõ maéc hôn so vôùi moïi khi. Samsung xaùc nhaän giaù caùc maët haøng ñieän töû daân duïng cuûa haõng, töø maùy giaët, tuû laïnh cho ñeán Tivi, ñaàu DVD, seõ taêng töø 5 cho tôùi 15 phaàn traêm keå töø muøng 1 thaùng Hai naêm 2009. Coâng ty noùi haøng hoùa trôû neân maéc hôn tröôùc do coâng ty phaûi gaùnh theâm hai chi phí cuøng moät luùc: ñoù laø nguyeân lieäu ñaàu vaøo ñaét hôn tröôùc, vaø ñoàng UÙc kim maát giaù thaûm haïi so vôùi Myõ kim. Haàu heát caùc saûn phaåm ñieän töû cuûa Panasonic seõ maéc hôn trong naêm môùi. Coâng ty chöa tieát loä chuùng seõ maéc hôn tröôùc bao nhieâu phaàn traêm. LG loan baùo trong thaùng Gieâng 2009 haøng cuûa coâng ty seõ maéc hôn tröôùc töø 5 cho tôùi 10 phaàn traêm.

Tivi maøn hình moûng loaïi LCD, vaø plasma, maùy laïnh cuøng ñoà töû ñieän khaùc seõ ñoàng loaït taêng giaù taïi Victoria trong naêm môùi. Coù tröôøng hôïp taêng 30 phaàn traêm, keå töø ngaøy muøng 1 thaùng Gieâng 2009. Giaù caû leân cao do ñoàng UÙc kim giaûm giaù maïnh so vôùi Myõ kim. Coâng ty Sony noùi hoï seõ taêng giaù TV caùc loaïi khoaûng 15 phaàn traêm. Moät chieác Tivi LCD loaïi 81cm (32-inch), high definition, bình thöôøng coù giaù $1599, nay seõ thaønh $1849 ñoàng. Moät chieác maùy aûnh kyõ thuaät soá, bình thöôøng laø $279 ñoàng, sau ngaøy 1/1/09 seõ taêng giaù 20 phaàn traêm, thaønh $329 ñoàng. Vaø nhieàu laptop cuûa Sony seõ maéc hôn tröôùc. Moät chieác laptop cuûa Sony ñang coù giaù $1699 ñoàng, sau thaùng Gieâng seõ taêng thaønh $2199 ñoàng. Maùy ñieàu hoøa seõ maéc hôn tröôùc. Moät chieác maùy laøm maùt khoâng khí hieäu Panasonic giaù hieän ñang baùn giaù “sale” laø $1699 ñoàng. Sau naêm môùi seõ taêng thaønh $1949 ñoàng.

Chính phuû UÙc ñaõ cho coâng boá moät cuoäc caáp cöùu khaùc, vôùi soá tieàn lôùp gaáp boán laàn cuoäc caáp cöùu tröôùc ñaây: $42 tæ ñoâ la ñeå xaây döïng quoác gia vaø taïo coâng aên vieäc laøm cho 90,000 ngöôøi trong voøng 2 naêm tôùi, vaø trôï giuùp nöôùc UÙc caùch ly khoûi cuoäc suy thoaùi kinh teá toaøn caàu teä haïi nhaát hieän nay. Chöông trình cöùu nguy seõ boû ra $28.8 tæ ñeå chi cho giaùo duïc, gia cö, söû duïng ñieän naêng höõu hieäu ôû caùc tö gia, ñöôøng saù vaø haï taàng cô sôû vaø hoã trôï caùc tieåu thöông trong hai taøi khoùa 2009-10 vaø 2010-11. Moät phaàn ba soá tieàn coøn laïi $12.7 tæ ñoâ la seõ caáp moät luùc vaø moät laàn $950 cho caùc gia ñình coù lôïi töùc thaáp, caùc gia ñình coù lôïi tuùc trung bình vaø 5 loaïi tieàn cho caùc caù nhaân trong vaøi tuaàn leã tôùi qua Sôû Thueá hay CentreLink. Ñieàu naøy coù nghóa 8.7 trieäu coâng nhaân coù lôïi töùc $100,000 vaø thaáp hôn seõ nhaän moät soá tieàn tôùi $950 töø thaùng 4. Khoaûng 1.5 trieäu nhöõng gia ñình coù moät ñaàu lôïi töùc cuõng seõ nhaän tieàn, vôùi ñieàu kieän hoï ñang höôûng trôï caáp Family Tax Benefit B (FTB-B), khôûi ñaàu töø 11 thaùng 3 naêm nay. Nhöõng gia ñình ñang höôûng FTBA maø coù con ñang ñi hoïc, moãi ñöùa ñöôïc cho $950. Chính phuû caùc tieåu bang khaép nöôùc UÙc ñeàu hoang ngheânh goùi kích thích naøy cuûa chính phuû lieân bang. Chính phuû ñöa ra chöông trình kích thích $42 tæ cuøng luùc Ngaân haøng Trung öông giaûm laõi suaát 1% xuoáng coøn 3.25% laø laõi suaát chính thöùc thaátp nhaát töø naêm 1964.[ ]

Haøng ñieän töû taêng giaù trong naêm 2009

Ngöôøi ôû noâng thoân mua ñoà maéc hôn vì vaän taûi cao hôn thaønh thò.

Frank Amadori, chuû cuûa cöûa haøng ñieän töû Melbourne Sony Centre noùi: “Ñaây laø laàn taêng giaù lôùn nhaát trong 25 naêm vaø chuùng toâi bieát theá naøo daân tình cuõng seõ ñoå xoâ ñeán mua tröôùc Giaùng sinh ñeå traùnh maéc moû trong naêm môùi.” Boán coâng ty ñieän töû daân duïng coù truï sôû taïi UÙc nhö Sony, Panasonic, Samsung vaø LG vöøa xaùc nhaän caùc saûn phaåm ñieän töû seõ taêng giaù haøng loaït. Tivi, maùy tính xaùch tay, ñaàu DVD, ñaàu DVD loaïi môùi Blu-ray, maùy chuïp hình kyõ thuaät soá, maùy nghe nhaïc MP3, laø caùc maët haøng seõ coù giaù maéc hôn trong naêm môùi.

Chính phuû UÙc bôm theâm $42 tæ ñeå kích thích neàn kinh teá

C

où moät ñieàu maø ít ngöôøi Vieät bieát laø ôû nöôùc ngoaøi, giôùi côø baïc chuyeân nghieäp ñöôïc xem laø moät caùi ngheà ñaùng neå. Coù nhieàu ngöôøi tuy coù baèng caáp haún hoi nhöng laïi khoâng theøm ñi laøm bôûi hoï coù theå kieám ñöôïc nhieàu tieàn hôn baèng xì pheù (poker) trong soøng baøi, trong caùc online casino, hoaëc trong caùc giaûi thi ñaáu vôùi taàm côõ quoác gia vaø quoác teá. Taïi U.S, caùc cuoäc tranh taøi nhö laø World Series of Poker ñöôïc toå chöùc haøng naêm vôùi haøng chuïc ngaøn ngöôøi ñeán töø khaép theá giôùi, cuoäc thi ñaáu naøy keùo daøi hôn moät thaùng trôøi vôùi hôn 50 theå loaïi xì pheù khaùc nhau vaø 1 giaûi chính (Main event). Phaàn thöôûng cho moãi giaûi goàm töø vaøi chuïc ngaøn cho ñeán haøng trieäu ñoâ la, vôùi nhöõng voøng xuyeán voâ ñòch (Championship Bracelets) quyù giaù baèng vaøng, baïch

kim, vaø kim cöông trao cho nhöõng cao thuû ñoaït giaûi quaùn quaân. Trong soá nhöõng cao thuû trong laøng xì pheù quoác teá coù khoâng ít nhöõng cao thuû ngöôøi Vieät taïi Haûi Ngoaïi, ñaây laø moät vaøi göông maët quen thuoäc thöôøng ñöôïc TV vaø baùo chí quoác teá nhaéc tôùi.

Men “The Master” Nguyen Thaàn Baøi Voâ Ñòch

-Queâ taïi Phan Thieát, Vieät Nam. Tî naïn taïi Hoa Kyø naêm 1978. -Töøng ñöôïc giôùi côø baïc taïi Las Vegas goïi laø “maùy ruùt tieàn” vì lieân tuïc thua chaùy tuùi khi môùi taäp chôi xì pheù (1984). -Ñoaït giaûi voâ ñòch ba naêm sau ñoù (1987) -Vôùi soá tieàn thöôûng, anh môû moät coâng ty giaët uûi, nhöng baùn noù ñi vì maát quaù nhieàu thôøi gian maø laïi khoâng kieám ñöôïc nhieàu tieàn baèng côø baïc. -6 laàn voâ ñòch taïi World Series of Poker laø ngöôøi sôû höõu nhieàu danh hieäu voâ ñòch nhaát theá giôùi -Thaéng toång coäng hôn $7,800,000 trong caùc cuoäc thi ñaáu -Ñöôïc goïi laø “The Master” (Danh Sö) vì ñaõ ñaøo taïo ñöôïc nhieàu “cao ñoà” nhaát trong laøng xì pheù Hoa Kyø. -Ñöôïc taïp chí côø baïc Card Player Magazine trao danh döï “Player of the Year” trong nhöõng naêm 1997, 2001, 2003, vaø 2005.

Scotty Nguyen

-Hoaøng töû xì pheù (poker) -Queâ taïi Nha Trang, Vieät Nam -5 laàn voâ ñòch taïi World Series of Poker -1 laàn voâ ñòch taïi World Poker Tour -Thaéng toång coäng hôn $7,500,000

trong caùc cuoäc thi ñaáu -Cheá ra caâu thaønh ngöõ noåi tieáng “That’s Poker baby” (“Xì pheù laø vaäy ñoù cöng”) ñöôïc giôùi côø baïc duøng roäng raõi trong nhöõng tröôøng hôïp töôûng raèng thaéng chaéc maø laïi baát ngôø bò haï guïc moät caùch ñau ñôùn. -Phaùt bieåu raèng ñaõ khoâng côø baïc suoát hai naêm vì “toâi khoâng thích laáy tieàn cuûa ngöôøi khaùc”.

Chau Giang

-Vöôït bieân ñeán Hoa Kyø trong thaäp nieân 70, oâng laøm beáp taïi Florida vôùi möùc löông $160/tuaàn. Ñaây cuõng laø luùc oâng hoïc ñöôïc caùch chôi xì pheù. -Khi thaáy mình ñaõ coù nhöõng tieán boä khaû quan, Giang chuyeån ñeán Las

Vegas vaø thaéng hôn $100,000 trong naêm ñaàu tieân. -Ñoaït giaûi voâ ñòch ñaàu tieân taïi World Series of Poker 1993 -3 laàn voâ ñòch taïi World Series of Poker -Töôûng ñaõ “veà höu”, Giang laïi quay trôû veà vôùi theá giôùi Poker khi ñöùa con hoûi raèng “sao daïo naøy khoâng thaáy boá treân TV thöôøng xuyeân nöõa”. -Thaéng toång coäng treân $3,000,000

David “The Dragon” Pham

-Vöôït bieân baèng ñöôøng bieån naêm 17 tuoåi. Trong 149 ngöôøi treân con taøu, 99 ñaõ cheát tröôùc khi ñöôïc cöùu. -Em hoï vaø cuõng laø moät trong nhöõng cao ñoà cuûa “danh sö” Men Nguyen. Vöøa laøm vieäc trong tieäm giaët uûi cuûa ngöôøi anh hoï, vöøa hoïc caùch chôi xì pheù. -2 laàn voâ ñòch taïi World Series of Poker -Thaéng toång

27


coäng hôn $6,100,000. -Danh hieäu “Player of the Year” cho naêm 2000.

Cao thuû theá heä treû: J.C Tran

-Queâ taïi Nha Trang, Vieät Nam -Con uùt trong gia ñình 10 ngöôøi -Toát nghieäp ngaønh Business MIS taïi tröôøng ñaïi hoïc Cal State Sacramento -Ñoaït giaûi World Poker Tour’s “World Poker Challenge 2007”

-Thaéng toång $5,200,000.

coäng

-Thaéng $2,800,000 taïi World Poker Tour 2005 -Caùc sôû thích goàm tennis, badminton, vaø nhaïc rap. -Thaéng toång coäng $4,500,000 taïi caùc giaûi khaùc nhau.

Thaùch ñaáu

Töø naêm 2000 ñeán 2004, “thaàn baøi” Men Nguyeãn ñaõ hôn 120 laàn loït vaøo voøng chung keát ñöôïc thöôûng tieàn. Suoát söï nghieäp 18 naêm soáng baèng “ngheà” chôi baøi poker - töông töï kieåu baøi xì-pheù ôû Vieät Nam, Men ñaõ ñaïi naùo giaønh chieán thaéng hôn 75 cuoäc thi ñaáu. Ñaõ 10 giôø ñeâm moät ngaøy cuoái tuaàn ôû Bell Gardens, California. Hai ñaáu thuû coøn laïi - moät Myõ moät Vieät - ñoái maët nhau trong vaùn baøi poker chung keát ôû soøng baïc Bicycle Casino. Baét ñaàu töø 3 giôø chieàu, 118 ñaáu thuû ñaõ tuï taäp veà ñaây, moãi ngöôøi ñaët cöôïc 330 USD ñeå döï thi vôùi muïc tieâu giaønh

hôn

Tuan Lam

-Sinh taïi Vieät Nam, hieän cö nguï taïi Canada -Laøm coâng nhaân cho moät xöôûng theùp tröôùc khi baét ñaàu quay sang côø baïc chuyeân nghieäp -Laø moät trong nhöõng cao thuû môùi

“haï sôn”, Tuaán chöa töøng ñoaït chöùc voâ ñòch naøo, nhöng cuõng ñuû taøi ñeå aüm goïn $4,840,981 vôùi giaûi nhì taïi World Series of Poker 2007.

Tuan Le

-Toát nghieäp ngaønh Finance taïi tröôøng ñaïi hoïc Cal State Northridge. -Hoïc caùch chôi baøi töø quyeån saùch “Ace on the river” cuûa Barry Greenstein -Thaéng $1,500,000 taïi World Poker Tour 2004

28

phaàn caùc giaûi vaøo chung keát vôùi toång soá tieàn trò giaù 35.400 USD. Cuoäc ñaáu trí giôø chæ coøn laïi hai ngöôøi ñang naém giöõ taát caû caùc phænh. Ngöôøi thaéng vaùn naøy seõ ñöôïc 14.160 USD, ngöôøi thua seõ ñöôïc 8.140 USD, soá coøn laïi seõ ñöôïc chia cho 6 ngöôøi vaøo chung keát cao ñieåm nhaát. Nhöõng ngöôøi Vieät ñang haùo höùc theo doõi cuoäc ñaáu trí quyeát lieät ôû soøng baïc ñeàu ñaët cöôïc phaàn thaéng seõ thuoäc veà Men “The master” Nguyeãn - “thaàn baøi” Vieät treân ñaát Myõ.

4 laàn “Player of the year” voâ ñòch theá giôùi.

Men keùo hai oáng tay aùo leân quaù cuøi choû. ÔÛ moät coå tay laø chieác voøng traøng haït maøu vaøng. Coå tay kia ñeo chieác ñoàng hoà baèng vaøng daùt moûng - taëng vaät cuûa ban toå chöùc kyû nieäm laàn Men giaønh 280.000 USD giaûi nhaát cuoäc thi voâ ñòch baøi Poker 2001 ôû Trump Taj Mahal, Atlantic City. Thình lình, Men chaët caïnh baøn tay xuoáng maët baøn phuû nhung. Moät ngaøy daøi ñaõ qua vaø Men ñaõ ñoùi. Men muoán eùp ñoái phöông Leo Alvarez keát thuùc vaùn baøi ngay taïi ñaây. “Cöa ñoâi nheù!” - Men ñeà nghò caû hai thuû hoøa vaø chia ñoâi soá tieàn giaûi thöôûng chung keát. Vaán ñeà laø Leo chöa heà thaéng moät giaûi poker naøo. Leo ñang ñoä tuoåi 30,

treû hôn nhieàu so vôùi tuoåi 50 cuûa Men. Leo chôi baøi raát saéc beùn vaø muoán ra veà vôùi chieác voøng ñeo tay laø huy chöông cuûa nhaø voâ ñòch. Nhöng Men coù nhieàu phænh trong tay hôn vaø neáu quy thaønh tieàn thì Men môùi laø ngöôøi chieán thaéng thöïc teá. Leo ñeà nghò: “Chuùng ta haõy chia ñeàu moãi ngöôøi 10.000 USD vaø chôi tieáp ñeå giaønh 2.000 USD coøn laïi vaø chieác voøng”. Theá laø baøi ñöôïc chia tieáp vaø cuoäc ñaáu trí tieáp dieãn. “Chuù ñang laøm gì theá, Leo?” - Men khieâu khích vaø naâng tieàn cöôïc leân. Leo caân nhaéc caùc quaân baøi vaø chòu ruùt vaùn naøy. Men cöôøi khuùc khích vaø chìa ra hai quaân baøi thaáp ñieåm cuûa mình leõ ra ñaõ thua nhöõng quaân baøi cao ñieåm cuûa Leo. Suoát moät giôø nöõa, “thaàn baøi” Men luoân trình dieãn nhöõng tính toaùn lieàu lónh keøm theo nhöõng lôøi khieâu khích nhö theá. Nhöõng laù baøi thích öùng luoân ñöôïc chìa ra ñuùng luùc nhö moät pheùp maàu. Nhöng Men khoâng kieåm soaùt caùc quaân baøi maø laø ñang kieåm soaùt ñoái phöông. Khi Leo toû ra do döï qua ñoäng thaùi naâng tieàn cöôïc leân moät möùc nhoû thì Men toû ra khoaùi chí naâng möùc cöôïc cuûa mình leân gaáp boäi khieán Leo nghó raèng Men ñang naém chaéc phaàn thaéng trong tay. Leo lieân tuïc rôi vaøo nhöõng caùi baãy Men giaêng ra trong canh baïc. “Chuù maøy phaïm sai laàm lôùn khi boû lôõ quaù nhieàu cô hoäi ñoù, Leo!” - Men vöøa quôû traùch vöøa xoùc xoùc nhöõng taám phænh trong tay. Xeáp nhöõng chieác phænh leân thaønh töøng choàng cao, Men noùi theâm: “Chuù khoâng coù cô hoäi naøo thaéng ñöôïc “sö phuï” ñaâu!”. Men Nguyeãn ñöôïc caùc ñeä töû poker goïi laø Men “The master” - Men “Sö phuï” - chính vì oâng khoâng coù xuùc caûm gì vôùi nhöõng ñoàng tieàn ñang coù nguy cô vuoät maát. Nhöõng tay chôi poker cao cô phaûi nhö theá. Chuù taâm quaù nhieàu ñeán tieàn baïc, tay baïn seõ run khi ñaåy 20.000 USD veà choàng phænh maø baïn hy voïng seõ laáy ñöôïc töø tay moät ñoái phöông coù nhöõng quaân baøi toát hôn. Ñoái vôùi Men, tieàn baïc chæ laø coâng cuï. OÂng xem choàng phænh trò giaù 100.000 USD theo caùch moät nhaø thaàu hôø höõng nhìn moät coâng vieân xeáp ñaày caùc thieát bò xaây döïng haïng naëng: giaù trò thöïc teá cuûa phöông tieän chaúng ñaùng gì so vôùi giaù trò nhöõng coâng trình seõ hoaøn thaønh. Ñeán 11 giôø ñeâm thì Men ñaõ ñöùng treân buïc danh döï cuûa Bicycle Casino chuïp aûnh löu nieäm vôùi moät ñoáng tieàn tröôùc maët vaø treân tay laø chieác hoäp loùt nhung môû naép cho thaáy chieác voøng ñeo tay cuûa nhaø voâ ñòch. Thaàn baøi Men Nguyeãn ñaõ 4 laàn ñöôïc taïp chí Card Player Magazine chuyeân veà baøi poker cuûa Myõ bình choïn laø “Player of the year” vaøo nhöõng naêm 1997, 2001, 2003, 2005.

Trôû thaønh tay chôi poker vì... thaát tình

Bí quyeát cuûa thaàn baøi Men Nguyeãn: “Ñieàu quan troïng nhaát cuûa baøi poker laø khoâng cho ñoái phöông ñoaùn ñöôïc mình coù baøi gì trong tay vaø luoân luoân thay ñoåi caùch chôi” Sinh naêm 1954 ôû Phan Thieát vaø ñònh cö ôû Myõ töø 1978, Men möu sinh baèng ngheà laùi xe giao haøng cho moät haõng baùn vaät duïng gia ñình khi chöa noùi thaïo tieáng Anh. Ngaøy ngaøy Men laùi xe chôû baøn, gheá, giöôøng, tuû... ñeán nhaø cuûa khaùch haøng vôùi tieàn coâng 10 USD/ngaøy. Khi ñaõ thoâng thaïo tieáng Anh hôn, anh chuyeån sang laøm thôï maùy cho ñeán naêm 1985. Khi coâ gaùi Nam Myõ maø Men ñaõ gaëp vaø yeâu ôû lôùp tieáng Anh töø boû chaøng thôï maùy ngheøo, mang theo ñöùa con gaùi ra ñi, anh raát buoàn vaø cöù ôû lì trong nhaø. Ñeå giuùp anh khuaây khoûa, moät ngöôøi baïn ruû anh leân Las Vegas ñaùnh baïc giaûi saàu. Lang thang vaøo soøng poker, Men ngoài ñaïi vaøo moät canh baïc coøn troáng choã vaø chôi nhöõng vaùn coù möùc cöôïc 15 - 30 USD, nhöng phaûi mua tröôùc moät soá phænh coù toång trò giaù 300 USD thì môùi ñöôïc chôi. Ñoù khoâng phaûi laø soá tieàn nhoû so vôùi möùc löông thôï maùy. Khoâng hieåu luaät chôi, khoâng bieát chieán thuaät, Men thua ñöùt ngay

voøng ñaàu. Laïi mua phænh chôi tieáp. Thua theâm 300 USD nöõa. Chæ sau vaøi giôø Men chaùy tuùi. Toaøn boä soá tieàn 2.100 USD anh coù trong taøi khoaûn ky coùp töø tieàn coâng thôï maùy 10 USD/giôø ñaõ nöôùng vaøo baøn poker. Anh trôû veà California baèng chieác veù maùy bay do casino taëng, suoát caû tuaàn cöù nghó ngôïi maõi veà nhöõng canh baøi. Cuoái tuaàn anh quay laïi Las Vegas vaø thaéng 3.500 USD. Theá laø Men baét ñaàu meâ baøi poker. Moãi cuoái tuaàn anh ñeàu ñeán Las Vegas. Thua nhieàu hôn thaéng nhöng Men baét ñaàu nghieân cöùu nhöõng nöôùc baøi cao cô. Daân chôi poker ôû Las Vegas ñaõ quen maët anh chaøng da vaøng coù bieät danh laø “money machine” (maùy ruùt tieàn) vì cöù thua heát phænh laø Men laïi chaïy ra maùy ATM cuûa casino ruùt tieàn, quay vaøo chôi tieáp ñeå roài laïi thua vaø laïi ruùt tieàn. Sau 6 thaùng anh laøm chuû ñöôïc caùc quaân baøi vaø thaéng giaûi thi ñaáu ñaàu tieân naêm 1987 vôùi tieàn

thöôûng 27.000 USD. Moät giaûi voâ ñòch khaùc mang laïi cho Men 44.000 USD vaøo cuoái naêm aáy. Anh mua moät cöûa hieäu baùn vaät duïng vaø moät tieäm giaët uûi ôû Los Angeles, nhöng roài chuyeän laøm aên khoâng hieäu quaû vaø vieäc kinh doanh khieán anh... nhöùc ñaàu; naêm 1990 Men quyeát ñònh trôû thaønh tay chôi poker chuyeân nghieäp. Caùi giaù Men phaûi traû ñeå trôû thaønh “The master” cuõng khoâng heà reû. “Toâi ñaõ töøng thua 100.000 USD chæ trong moät ñeâm hoài naêm 1994”, Men nhôù laïi. “Leõ ra toâi neân ruùt lui khi möùc cöôïc ñaõ naâng leân tôùi 30.000 USD moät vaùn. Nhöng moät naêm sau toâi laïi thaéng 300.000 USD ôû giaûi thi ñaáu Binion’s Horseshoe”.

Men chaúng heà hoïc chieán thuaät qua caùc saùch daïy chôi baøi poker. “Toâi nghó tay chôi naøo hoïc töø saùch thöôøng chôi gioáng y nhö saùch daïy, neân deã bò ngöôøi khaùc ñoaùn ñöôïc nöôùc ñi”. Men töï nghó ra chieán thuaät chôi cuûa mình. Tröïc giaùc toát giuùp anh ñoïc ñöôïc taâm lyù ñoái phöông vaø quaù trình reøn luyeän giuùp coù theå nhôù nhö in nhöõng quaân baøi ñaõ uùp xuoáng cuûa ñaáu thuû.

Bí quyeát cuûa thaàn baøi Men Nguyeãn: “Ñieàu quan troïng nhaát cuûa baøi poker laø khoâng cho ñoái phöông ñoaùn ñöôïc mình coù baøi gì trong tay vaø luoân luoân thay ñoåi caùch chôi”. Trong baûng Top-5 Players of the Year 2008 cuûa taïp chí chuyeân veà boä moân xì pheù Bluff Magazine thì coù ñeán 3 cao thuû laø ngöôøi Vieät Haûi Ngoaïi: 1) John “Razor” Phan 2) Michael Binger 3) Bertrand Grospellier 4) Men “The Master” Nguyen 5) David “Dragon” Pham Boä naêm thaàn baøi goác Vieät - goàm Thaéng Löu, Kenny Traàn, John “Razor” Phan, Scotty Nguyeãn vaø J.C. Traàn - ai naáy ñeàu laõnh xuyeán ñeo tay thöôûng giaûi Poker theá giôùi - laø giaûi côø baïc theá giôùi trong ngaønh kinh doanh ñieän aûnh - ñeå ghi daáu chieán thaéng cuûa rieâng mình trong moät cuoäc thi ñaáu. Coøn coù ba tay baøi Vieät Nam

khaùc khoâng ñoaït giaûi nhöng thaéng tieàn ñaäm. Toång coäng taùm ñoâi baøn tay vaøng naøy ñaõ gom ñöôïc bao nhieâu? Soá tieàn keách xuø: $5,386,350. Nhöng duø cho giaûi thöôûng chuû yeáu laø tieàn, giaûi Poker theá giôùi khoâng phaûi daønh cho daân tay mô. Moãi cuoäc tyû thí - coù hôn 50 tay baøi - ñeàu phaûi ñoùng tieàn tham gia - quy tuï nhöõng tay chôi cöï phaùch nhaát treân theá giôùi veà so taøi. Ví duï nhö Scotty Nguyeãn, phaûi traû $50,000 ñeå voâ döï cuoäc thi H.O.R.S.E. laø cuoäc ñaáu baøi nhieàu theå loaïi. Buø laïi, thaéng ñöôïc bao nhieâu? Gaàn $2 trieäu. Ngöôøi ta noùi möùc leä phí ghi danh naøy laø maéc nhaát so vôùi baát kyø cuoäc ñaáu baøi thöôøng nieân naøo treân theá giôùi. Giaûi ñaùnh baøi Poker theá giôùi “World Series of Poker” khôûi ñaàu naêm 1970, luùc baáy giôø coù chöa ñaày 50 baøn chia baøi treân toaøn coõi Las Vegas. Coù ít ñaáu thuû, coâng chuùng khoâng theøm doøm, baùo chí khoâng nhaéc ñeán, theo lòch söû giaûi ghi laïi cho bieát. Ñeán baây giôø moïi thöù thay ñoåi hoaøn toaøn. Ngaøy nay, cuoäc thi baøi ñaùng hoan ngheânh naøy luoân ñöôïc ñaøi ESPN trình chieáu. Côø baïc laø baùc thaèng baàn, nhöng côø baïc maø nhö maáy oâng naøy thì ñuùng laø thaàn baøi chöù khoâng chôi. [ ]

29


Caàn Thô: “laõo mai” coù giaù thaùch baùn cao kyû luïc 1,2 tæ ñoàng

Cho ñeán saùng 26 teát (21-1), chôï hoa Caàn Thô vaãn chuyeån ñoäng chaäm. Hoa kieång caùc loaïi giaù meàm töø 20.000150.000 ñoàng baùn chaïy, trong khi ñoù kieång caùc loaïi giaù töø 200.000 ñoàng/chaäu trôû leân ngöôøi baùn vaãn ñôïi khaùch haøng. Naêm nay mai teát baùn khaù chaäm do phaàn lôùn mai goác ñeàu coù giaù töø 100.000 ñoàng trôû leân. Ñaëc bieät, coù moät caây mai vaøng cao khoaûng 2,5m, coù hai nhaùnh song ñoâi, moät nhaùnh cao moät nhaùnh thaáp, da caây noåi vaåy saàn suøi, treo giaù baùn 1,2 tæ ñoàng, töông ñöông vôùi 70 löôïng vaøng. Chuû nhaân cuûa caây mai naøy, oâng Leâ Taøi, ngöôøi chuyeân kinh doanh hoa kieång ôû Phuù Thöù, Caùi Raêng, Caàn Thô, cho bieát: “Laõo mai naøy coù tuoåi laø 120 naêm, goác ôû Tieàn Giang”. OÂng Taøi mua veà chaêm soùc ñöôïc hai naêm nay. Cuõng theo oâng Taøi, ñaõ coù ngöôøi traû giaù mua vôùi giaù 350 trieäu ñoàng nhöng oâng khoâng baùn.

Theo Theá Giôùi Hoa Töôi Corp - ñôn vò ñaõ nhaän ñöôïc nhieàu ñôn haøng ñaët hoa töø VN göûi ñi caùc nöôùc Myõ, UÙc, Canada trong dòp leã Valentine Day. Ngoaøi ra nhieàu khaùch nöôùc ngoaøi, Vieät kieàu cuõng ñaët hoa quoác teá göûi veà cho baïn beø, ngöôøi yeâu... taïi VN. Theo ghi nhaän, nhöõng moùn quaø “soát” cuûa ngaøy tình nhaân nhö gaáu tim naâu, goái töïa tim nô, maãu aùo thun caëp daønh cho caùc ñoâi tình nhaân... giaù töø 60.000-149.000 ñoàng/moùn ñöôïc mua khaù nhieàu. Taïi caùc sieâu thò Big C, Co.op-Mart,... coù khaù nhieàu saûn phaåm deã thöông vaø yù nghóa tieâu bieåu nhö baùnh keïo, hoa, hoùa myõ phaåm, ñoà löu nieäm, quaàn aùo tình nhaân... ñang ñöôïc giaûm giaù ñaëc bieät. Rieâng heä thoáng Kinh Ñoâ Bakery taêng 50% saûn löôïng so vôùi cuøng kyø 2008 vôùi khoaûng 20 maãu baùnh kem môùi ñöôïc thieát keá rieâng cho dòp Leã tình nhaân. Coâng ty du lòch Vietravel cho bieát seõ toå chöùc leã cöôùi döôùi bieån taïi ñaûo hoøn Mun, Nha Trang trong ngaøy 14-2 daønh cho caùc caëp uyeân öông muoán coù

moät ñaùm cöôùi aán töôïng. Coâng ty du lòch Fiditour môû chuøm tour daønh cho caùc ñoâi tình nhaân khoâng gheùp ñoaøn vôùi nhieàu dòch vuï daønh cho caùc ñoâi coù theå cuøng nhau thö giaõn nhö taém buøn, steam bath, sauna, hoà bôi... Nhaø haøng Queâ Höông 1 vaø Queâ Höông 4 giôùi thieäu chöông trình aên buffet “Happy Valentine”, vaø ñeâm “Valentine night” vôùi caùc moùn aên coù teân vaø höông vò tình yeâu, chöông trình quaø taëng daønh cho tình nhaân... Caùc khaùch saïn Rex, Majestic, Grand, Ñeä Nhaát, Palace Saøi Goøn, Boâng Sen... cuõng coù nhöõng chöông trình tieäc aên buffet daønh cho caùc caëp tình nhaân trong ngaøy 14-2.

Thaùng 1 eá aåm cuûa thò tröôøng xe hôi trong nöôùc

Thò tröôøng Valentine khôûi ñoäng sôùm

Töø ñaàu thaùng 2- 2009, thò tröôøng quaø taëng, dòch vuï cho ngaøy Leã tình nhaân Valentine ñaõ sôùm khôûi ñoäng.

30

Thöù tö, 11/2/2009, 14:50 GMT+7 Doanh soá baùn haøng cuûa caùc nhaø saûn xuaát xe hôi trong nöôùc thaùng 1/2009 chæ ñaït 3.852 chieác, baèng khoaûng 1/3 so vôùi cuøng kyø vaø thaùng 12/2008. Nhö vaäy, thò tröôøng xe hôi trong nöôùc naêm 2009 ñaõ coù moät xuaát phaùt ñieåm thaáp, baùo hieäu moät naêm nhieàu khoù khaên. Ñaây cuõng laø thôøi ñieåm ñöôïc coi laø eá aåm nhaát cuûa thò tröôøng xe hôi Vieät Nam trong voøng 3 naêm trôû laïi ñaây.

Thoáng keâ cuûa cuûa Hieäp hoäi caùc Nhaø saûn xuaát xe hôi Vieät Nam (VAMA) cho thaáy, doanh soá baùn haøng cuûa taát caû caùc haõng xe thaønh vieân ñeàu suït giaûm maïnh so vôùi cuøng kyø naêm 2008. Thaäm chí so vôùi thaùng 12/2008, thaùng coù boái caûnh thò tröôøng khoâng khaùc bieät nhieàu so vôùi thaùng 1/2009,

Treân thöïc teá, tình caûnh cuûa thò tröôøng trong thaùng ñaàu naêm cuõng khoâng vöôït xa so vôùi döï baùo. Bôûi leõ, thò tröôøng xe hôi ñang phaûi ñoái maët vôùi tình hình ñaëc bieät khoù khaên khi söùcmua thaáp, caùc nhaø saûn xuaát ñang rôi vaøo cuoäc khuûng hoaûng thöøa, khoù khaên taøi chính naëng neà. Hôn nöõa, hoaït ñoäng kinh doanh trong thaùng 1/2009 cuõng bò ngöøng treä treân döôùi moät tuaàn leã do rôi vaøo thôøi ñieåm nghæ Teát neân vaäy doanh soá baùn ra thaáp cuõng laø ñieàu deã hieåu.

Daàu diesel giaûm 500ñ/lít

doanh soá baùn cuûa caùc thaønh vieân VAMA cuõng suït giaûm nghieâm troïng. Thaùng 12/2008, toång doanh soá baùn haønh cuûa caùc thaønh vieân VAMA ñaït 9.293 chieác, cao gaàn gaáp 3 laàn thaùng 1/2009. Neáu so treân töøng maãu xe, söï suït giaûm maïnh cuõng dieãn ra dieän roäng. Daãn ñaàu danh saùch vaãn laø maãu xe Toyota Innova maëc duø chæ ñaït doanh soá 656 chieác, giaûm 38% so vôùi cuøng kyø 2008 vaø cuõng laø thaùng coù doanh soá thaáp nhaát keå töø naêm 2007. Chevrolet Captiva, maãu xe ñaõ töøng moät thôøi laø ñoái thuû ñaùng gôøm cuûa Innova, trong thaùng 1/2009 cuõng bò suït giaûm doanh soá chöa töøng coù khi chæ ñaït veûn veïn 103 chieác. Hoaït ñoäng kinh doanh trong thaùng 1/2009 cuõng bò ngöøng treä treân döôùi moät tuaàn leã do rôi vaøo thôøi ñieåm nghæ Teát neân vaäy doanh soá baùn ra thaáp cuõng laø ñieàu deã hieåu. (AÛnh: sanxe.vn) Hay nhö Mitsubishi Zinger, duø ñöôïc kyø voïng nhieàu song maãu xe naøy cuõng ñaõ gaây thaát voïng nhieàu khoâng keùm. 30 chieác baùn ra trong moät thaùng ñoái vôùi moät maãu xe töøng ñöôïc ñem ra “ñoái ñaàu” cuøng Innova quaû laø doanh soá ñaùng thaát voïng. Töôi saùng hôn caû coù leõ vaãn laø maãu sedan Honda Civic. Trong moät thôøi gian daøi, Civic luoân chieám ñöôïc vò trí maãu sedan haïng trung baùn chaïy nhaát. Maëc duø khoâng ñaït ñöôïc doanh soá lôùn nhö “bom taán” Innova, song vôùi Civic, doanh soá 244 chieác cuõng laø ñaùng neå trong boái caûnh thò tröôøng hieän nay. Vaø khi so vôùi ñoái thuû caïnh tranh tröïc tieáp Toyota Corolla Altis (ñaït 89 chieác), doanh soá cuûa Civic cuõng laø nieàm an uûi.

Töø 22 giôø ñeâm 9.2, giaù baùn leû daàu diesel giaûm 500ñ/lít, coøn 10.500 ñoàng/lít (daàu 0,05S), diesel 0,25S coøn 10.450ñ/lít; giaù xaêng vaø daàu hoûa vaãn giöõ nguyeân: xaêng A92 laø 11.000 ñoàng/lít vaø daàu hoaû laø 12.000 ñoàng/ lít. Vieäc giaûm giaù daàu do lieân boä Taøi chính vaø Coâng thöông ban haønh chieàu 9.2.2009. Ñaây laø laàn giaûm giaù daàu ñaàu tieân trong naêm nay. Rieâng heä thoáng Petrolimex thöïc hieän giaûm giaù töø 7g saùng nay 10.2.2009, duø tröôùc ñoù ñaïi dieän coâng ty naøy noùi chæ ñeà xuaát giaûm giaù coù 300ñ/lít diesel vaø xin taêng giaù baùn xaêng, do loã treân 1.000ñ/lít! Caàn nhaéc laïi, laàn giaûm giaù xaêng daàu thöù 10 trong naêm 2008 (ngaøy 10.12.2008, xaêng A92 coøn 11.000ñ), giaù daàu theá giôùi ñang ôû möùc 42,8 USD/thuøng. Ñeán hoâm nay (10.2.2009), giaù daàu thoâ taïi New York vaãn khoâng qua ngöôõng 40 USD/thuøng, duy trì töø ñaàu naêm ñeán nay.

heát caùc saûn phaåm cô khí bò öù ñoïng, trong khi nhieàu saûn phaåm xuaát khaåu laïi beá taéc veà ñaàu ra nhö giaøy da, deät may. Ñieàu ñaùng lo ngaïi laø caùc saûn phaåm coâng nghieäp, vaät tö, nguyeân lieäu saûn xuaát coâng nghieäp giaù reû ñaõ vaø ñang ñöôïc nhaäp khaåu maïnh vaøo Vieät Nam töø thaùng 11.2008 ñeán nay. Trong thaùng 12.2008, kim ngaïch nhaäp khaåu haøng hoaù qua 15 cöûa khaåu bieân giôùi tieáp giaùp vôùi Trung Quoác ñaït gaàn 47 trieäu USD, taêng gaàn 14% so vôùi thaùng 11.2008. Theo ñaùnh giaù cuûa moät cô quan cuûa boä Coâng thöông, tình hình nhaäp laäu dieãn bieán raát phöùc taïp, coù khaû naêng taêng maïnh trong thôøi gian tôùi khi chính saùch kích caàu cuûa caùc nöôùc coù chung ñöôøng bieân giôùi vôùi Vieät Nam ñöôïc trieån khai trong naêm 2009. Haøng hoaù laø saûn phaåm coâng nghieäp, linh kieän, vaät tö saûn xuaát coù giaù reû ñöôïc nhaäp maïnh hôn vaøo Vieät Nam gaây khoù khaên hôn nöõa cho coâng nghieäp trong nöôùc.

Giaù gaïo taêng do xuaát khaåu

Töø hôn moät tuaàn nay, giaù gaïo baùn leû treân thò tröôøng ñoät ngoät taêng maïnh. Theo khaûo saùt, giaù taêng chuû yeáu taäp trung vaøo moät soá chuûng loaïi gaïo thöôøng, haït daøi, côm nôû. Trong

keá hoaïch. Giaù xuaát bình quaân nhöõng thaùng ñaàu naêm 2009 laø 430 USD/taán, coù hôïp ñoàng xuaát khaåu gaïo 5% taám ñaït möùc giaù 549 USD/taán, phaàn naøo taùc ñoäng leân giaù luùa gaïo trong nöôùc. Hieän doanh nghieäp ñang ñaåy maïnh thu mua luùa gaïo cheá bieán, vôùi möùc giaù luùa haït ngaén töø 3.900 4.000ñ/kg vaø 4.100 4.200ñ/kg loaïi gaïo toát.

Giaù gas taêng theâm 20.00025.000ñ/ bình 12kg

Do giaù gas theá giôùi taêng töø 470 USD leân 505 USD/ taán ñaõ laøm giaù gas trong nöôùc taêng theâm töø 20.00025.000ñ/ bình 12kg töø ñaàu thaùng 2.2009. Cuï theå, giaù gas Saigon Petro taêng 2.083 ñoàng/ kg, nhö vaäy moät bình 12 kg seõ taêng theâm 25.000 ñoàng so vôùi giöõa thaùng 1. Thaàn Taøi Gas cuõng taêng giaù gas ñeán tay ngöôøi tieâu duøng laø 215.000 ñoàng/ bình 12 kg. Tröôùc ñoù, ôû giöõa thaùng 1, khi giaù gas taêng 55 USD moät taán, töø möùc 380 USD leân 435 USD, giaù gas noäi ñòa ñaõ taêng theâm 5.000 ñoàng moät bình/ 12kg. Ñeán cuoái thaùng 1.2009, giaù gaz ñaõ taêng theâm 90 USD/taán leân 470 USD/taán.

Co.opmart tieáp tuïc giaûm giaù caùc maët haøng thieát yeáu

Giaù moät soá maët haøng trong heä

Giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp thaùng 1.2009 giaûm

Chuyeän khoâng bình thöôøng! Theo toång cuïc Thoáng keâ, giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp thaùng ñaàu naêm 2009 chæ ñaït 50,6 ngaøn tæ ñoàng, giaûm 4,4% so cuøng kyø naêm tröôùc vaø giaûm 8,6% so vôùi thaùng 12.2008. Trong ñoù, khu vöïc doanh nghieäp nhaø nöôùc giaûm 8,5%, khu vöïc kinh teá ngoaøi quoác doanh giaûm 2,8% vaø khu vöïc coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi giaûm 3,2%. Möùc ñoä suït giaûm veà giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp naêm nay coù nhieàu ñieåm baát thöôøng. Möùc giaûm töông ñoái lôùn, dieãn ra ôû caùc saûn phaåm coâng nghieäp quan troïng nhö theùp, giaøy deùp, quaàn aùo, than saïch..., tröø moät vaøi saûn phaåm coøn giöõ möùc taêng tröôûng töông ñoái khaù nhö daàu thoâ, ñieän, xi maêng, cheá bieán thuûy saûn. Ñaùng chuù yù laø giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp ñòa phöông cuõng giaûm maïnh, nhö Haø Noäi ñaõ giaûm 6,4%, Bình Döông giaûm 4,5%... Theo hieäp hoäi Coâng thöông thaønh phoá Haø Noäi, möùc ñoä suy giaûm giaù trò saûn xuaát coâng nghieäp trong thaùng 1 ñaùng baùo ñoäng, cho thaáy khaû naêng saûn xuaát, kinh doanh naêm 2009 seõ khoù khaên hôn. ñeán heát thaùng 1, haàu

teát, gaïo buïi söõa töø 7.000ñ/kg nay leân 8.000ñ/kg, gaïo deûo haït daøi Long An taêng 500ñ leân 7.500ñ/kg... Nhieàu yù kieán cho raèng, giaù gaïo baùn leû taêng trong thôøi ñieåm naøy laø do söùc huùt cuûa thò tröôøng xuaát khaåu, trong ñoù coù vieäc Vieät Nam kyù baùn khaù nhieàu hôïp ñoàng gaïo 25% taám. Hieäp hoäi Löông thöïc Vieät Nam cho bieát, ñeán thôøi ñieåm naøy, caùc doanh nghieäp ñaõ kyù caùc hôïp ñoàng giao gaïo trong nöûa ñaàu naêm 2009 vôùi toång saûn löôïng 2,86 trieäu taán (treân 2/3 laø gaïo 25% taám), cao hôn 60.000 taán so vôùi

thoáng sieâu thò Co.opmart reû hôn so vôùi thò tröôøng beân ngoaøi. Heä thoáng sieâu thò Saigon Co.opmart giaûm giaù moät soá maët haøng nhö ñöôøng, daàu aên, gaïo, vôùi möùc giaûm theâm töø 5% - 20%, aùp duïng töø ngaøy 26 ñeán 30 teát (21 25.1.2009). Cuï theå, ñöôøng töø 10.500ñ giaûm coøn 9.800ñ/kg, daàu aên Marvella 5 lít töø 135.800ñ coøn 108.400ñ/chai, gaïo taøi nguyeân bòch 5kg töø 73.000ñ coøn 66.900ñ... Ngoaøi ra, Saigon Co.opmart coøn tieáp tuïc giaûm giaù 10% caùc maët haøng nhaõn rieâng nhö daàu aên, gaïo, neáp vôùi

31


möùc giaûm theâm gaàn 10%, möùc giaù naøy reû hôn caùc saûn phaåm cuøng loaïi töø 15% - 40%. Rieâng thòt heo ñoùng væ nhaõn hieäu Co.opmart do coâng ty thöïc phaåm Ñoàng Nai cung caáp coù giaù thaáp hôn caùc loaïi thòt khaùc ñang baùn trong sieâu thò khoaûng 2.500ñ/kg. Rieâng caùc maët haøng hoaù phaåm, ñoà duøng gia ñình, haøng may maëc trong caùc Co.opmart cuõng ñang ñöôïc khuyeán maõi vôùi möùc giaûm giaù cao nhaát ñeán 50%.

Ti vi LCD seõ tieáp tuïc haï giaù

Ñeán 8.2, ti vi LCD ñaõ haï giaù töø 20 35% so vôùi maët baèng giaù nhöõng ngaøy tröôùc teát. Cuï theå, LG 32PC5

giaù töø 9,9 trieäu ñoàng nay chæ coøn 6,4 trieäu ñoàng/chieác, Samsung 32A330 töø 9,9 trieäu xuoáng 7,89 trieäu ñoàng, Sharp 32A33M töø 10 trieäu xuoáng 8,29 trieäu ñoàng, Daewoo 32C7 töø 7,29 trieäu ñoàng xuoáng 6,49 trieäu ñoàng, Panasonic 32LX75M töø 9,99 trieäu ñoàng xuoáng 7,49 trieäu ñoàng... Trong nhoùm ti vi LCD 32 inch, saûn phaåm TCL 32LE77 coù giaù thaáp nhaát laø 5,99 trieäu ñoàng/chieác (tröôùc teát 8,9 trieäu ñoàng). Khoâng chæ giaûm giaù, hieän treân thò tröôøng coøn xuaát hieän ti vi 22 inch vaø 26 inch cuûa caùc haõng LG, Samsung, Sony, Panasonic vôùi giaù töø 6 7 trieäu ñoàng. OÂng Lieân An Thaïch, giaùm ñoác kinh doanh sieâu thò ñieän maùy Chôï Lôùn cho bieát, giaù ti vi LCD seõ coøn giaûm vaøo ñaàu thaùng 3, khi caùc haõng nhö Sony, Samsung ñoå ñuû haøng vaøo thò tröôøng.

Lòch cuû ñang bò... taän dieät!

Hôn möôøi naêm tröôùc con lòch cuû xuaát hieän daøy ñaëc ôû ñoàng baèng soâng Cöûu Long, vôùi giaù reû maït. Khi lòch cuû ñöôïc daân saønh aên goïi laø “nhaân saâm nöôùc” bôûi thòt boå döôõng, thì giaù

32

taêng vuøn vuït, vaø hieám haøng. Lòch cuû soáng nhieàu ôû mieät Duyeân Haûi, Caàu Ngang, Traø Vinh. Lòch cuû coù maøu xaùm traéng, daùng hao hao nhö con caù chình, nhieàu nôi goïi chuùng laø caù laïc vaây. Khi phaùt hieän ñöôïc hang naøo coù lòch cuû sinh soáng, ngöôøi ta duøng tay thoø vaøo baét, hoaëc cuø ngoeùo baèng saét coù ngaïnh ñeå thoïc vaøo hang moùc con lòch leân, hay ñaøo hang baét lòch. Ñöøng laàm laãn lòch cuû vôùi con lòch thöôøng, bôûi lòch thöôøng giaù chæ vaøi chuïc ngaøn ñoàng moät kyù, coøn lòch cuû thuoäc loaïi sieâu giaù. Hieän nay, giaù lòch cuû loaïi moät (treân 1kg) 320.000ñ/kg; loaïi hai (con töø 700

990g): 270.000ñ/kg, lòch cuû loaïi ba (con töø 450 690g): 180.000ñ/kg. Thoâng thöôøng, muøa saên lòch baét ñaàu töø thaùng 10 cho ñeán thaùng 4 naêm sau, nhöng caùc thaùng 1 vaø 2 laø thôøi ñieåm lòch roä. Daân saønh ñieäu cho raèng, ngon nhaát laø moùn lòch xaøo saû ôùt. OÂng Phan Taán Thanh Mai, moät vöïa lòch cuû laâu ñôøi ôû huyeän Duyeân Haûi (Traø Vinh) cho bieát, hieän nay moãi tuaàn oâng chæ thu mua ñöôïc vaøi kyù lòch cuû, chöa ñuû cung öùng cho caùc nhaø haøng, quaùn aên ôû Duyeân Haûi. OÂng Mai nhôù laïi, lòch cuû huùt haøng töø naêm 1995 ñeå cung öùng cho Ñaøi Loan, Trung Quoác. Thôøi ñoù, moãi ngaøy oâng thu mua caû traêm kyù lòch cuû. Sau ñoù tôùi löôït daân saønh aên thò thaønh khoaùi lòch cuû, neân giaù lòch leân côn soát. Saên baét taän dieät, neân tôùi naêm 2003, con lòch cuû baét ñaàu thöa boùng treân caùc baõi bôø. OÂng Nguyeãn Vaên Bình, moät vöïa lòch lôùn nhaát Traø Vinh, noùi: “Ngay muøa lòch roä maø moãi thaùng gom heát tænh Traø Vinh cuøng vôùi Beán Tre, chæ coù vaøi chuïc kyù lòch. Con lòch cuû ñaõ trôû thaønh haøng quyù hieám”.

Ngöôøi daân ven bieån Traø Vinh noùi, ngoaøi vieäc saên baét taän dieät, phong traøo nuoâi toâm suù raàm roä cuõng laøm con lòch cuû chaúng coøn nôi ñeå ñaøo hang sinh soâi. Ñoù laø chöa keå khi nuoâi toâm ngöôøi ta dieät caù baèng daây thuoác caù, vaø con lòch cuõng bò dieät saïch.

Luùa vaãn laø maët haøng giaù reû nhaát

Nhöõng ngaøy sau teát aâm lòch, nhieàu maët haøng thöïc phaåm taïi caùc tænh mieàn taây ñöùng hoaëc nhích giaù nheï, chæ coù giaù luùa laø chaäm taêng. Thöïc phaåm töôi soáng, traùi caây ñöôïc giaù . Sau teát, ngöôøi tieâu duøng ngaùn thòt neân caù toâm, rau xanh... huùt haøng, giaù taêng nheï. Xí nghieäp cheá bieán thöïc phaåm Caàn Thô, thuoäc coâng ty CP thöông nghieäp toång hôïp TP Caàn Thô (CTC) ñaõ quen nhòp ñoä mua baùn taïi chôï Taân An sau teát: ngöôøi tieâu duøng ngaùn thòt neân rau xanh, caù, toâm... deã “chaùy haøng”. Sau teát, caù loùc nuoâi ao ñaàm, loaïi lôùn giaù 35.000ñ/kg - cao hôn ngaøy thöôøng chæ 1.000ñ/kg; caù ñieâu hoàng 24.000ñ/kg, giaûm 4.000 ñ/kg so trong naêm; caù keøo 70.000ñ/kg, giaûm 10.000 ñ/kg so tröôùc teát; toâm loùng (toâm caøng xanh loaïi nhoû) giaù töø 170.000 ñ/kg coøn 140.000ñ/kg. Rieâng caù tra coù giaù 14.000-15.000ñ/kg do nguoàn haøng töø caùc ao nuoâi baét ñaàu giaûm, nguyeân lieäu caù tra huùt veà nhaø maùy neân giaù mua taêng theâm 1.000ñ/ kg so tröôùc teát. Sau teát, böôûi Naêm Roi, böôûi da xanh, cam saønh, quít hoàng, vuù söõa, xoaøi, maän... veà chôï nhieàu, nhöng theo caùc thöông laùi traùi caây, chæ coù daân troàng döa haáu teát laø thaéng lôùn. Döa haáu troøn chöng baøn thôø, moät caëp (côõ 3,5kg/traùi) giaù 75.000 80.000 ñoàng; loaïi 5-7kg/traùi giaù 150.000-180.000ñ/ caëp. Tuy nhieân, khoâng phaûi ai cuõng gaëp may. Anh Baûy Huøng ôû Soùc Traêng ñem döa tôùi chôï Caàn Thô baùn, loaïi döa voû xanh (côõ 3 - 4 kg/traùi, giaù baùn 70.000ñ/caëp) ñeán cuoái ngaøy 30 teát baùn chöa ñöôïc 1/3, cuoái cuøng phaûi baùn xoå 30.000ñ/caëp. Loaïi döa voû maøu vaøng ngaøy 28 teát baùn 150.000ñ/caëp, giaùp teát phaûi haï giaù 50.000ñ/caëp ñeå kòp veà nhaø. Anh Hai Thaønh ôû huyeän Côø Ñoû (Caàn Thô) coù 500kg caù loùc boâng nuoâi maáy thaùng trôøi, rao baùn nhöng khoâng laùi naøo chòu caân chæ vì cao hôn giaù caù loùc nuoâi 10%.

Luùa gaïo: ngöôøi daân chôø nhoáng giaù

Trong khi ngöôøi troàng döa döôïc giaù baùn thì ngöôøi troàng luùa laïi khoâng ñöôïc nhö vaäy. Giaù luùa thöôøng ñöùng yeân töø tröôùc ñeán sau teát (3.000-3.700 ñoàng/kg) tuøy loaïi; luùa thôm Jasmine 5.600 ñoàng/kg. Rieâng luùa daøi vuï ñoâng xuaân 2008-2009 thu hoaïch sôùm ôû moät soá vuøng taïi Soùc Traêng, Baïc Lieâu... coù giaù 3.700-4.000 ñoàng/kg. Hieän nay

gaïo thöôøng baùn leû taïi TP Caàn Thô tuøy loaïi coù giaù töø 6.000 -10.500 ñoàng/kg, gaïo thôm: 10.000-15.000 ñoàng/kg; gaïo Haøm Traâu, gaïo IR 50404 giaù 6.500-7.000 ñoàng/kg. Töø saùng muøng 6 teát, nhieàu nhaø maùy xay xaùt trong vuøng khai tröông hoaït ñoäng trôû laïi, giaù luùa thôm Jasmine ôû Ñoàng Thaùp ñaõ nhaûy töø 5.600 ñ/kg leân 6.000ñ/kg. OÂng Traàn Thanh Vaân, phoù toång giaùm ñoác coâng ty CP Gentraco döï baùo: “Nhöõng ngaøy tôùi, maët baèng giaù moät soá loaïi luùa ngon coù theå leân 4.900ñ/kg”. Döï baùo naøy ñaët trong boái caûnh caùc nhaø maùy hoaït ñoäng trôû laïi, nhöng luùa ngoaøi ñoàng chöa thu hoaïch roä vaø ngöôøi daân chôø nhoáng giaù, töùc cung khoâng ñuû caàu. Moät laõnh ñaïo doanh nghieäp kinh doanh löông thöïc taïi Long An, cho bieát: trong thaùng 2.2009, Vieät Nam seõ xuaát khoaûng 500.000 taán gaïo caùc loaïi sang Iraq vaø chaâu Phi. Hôn nöõa, Vieän nghieân cöùu luùa gaïo quoác teá (IRRI) cho bieát naêm nay dieän tích canh taùc luùa khoâng taêng, nhöng nhu caàu gaïo toaøn caàu laïi taêng 1% so naêm tröôùc, neân luùa gaïo coù khuynh höôùng ôû möùc giaù cao.

chôï ñeâm naøy naùo nhieät haún leân vôùi eâ heà haøng giaûm giaù. Baø Coâng ty Dòch vuï ñoâ thò vaø quaûn lyù nhaø quaän 10, ñôn vò quaûn lyù chôï ñeâm Kyø Hoøa - cho bieát qua teát vaãn chöa tìm ñöôïc ñòa ñieåm cho tieåu thöông tieáp tuïc kinh doanh. Trong khi ñoù, ngaøy 24-1, UBND Saøi Goøn chæ ñaïo UBND quaän 10 vaø Coâng ty Dòch vuï Ñoâ thò vaø Quaûn lyù nhaø quaän 10 chòu traùch nhieäm ñoäng vieân tieåu

dôøi chôï ñeâm Kyø Hoøa sang ñòa ñieåm môùi laø khu vöïc tröôùc khaùn ñaøi A saân vaän ñoäng Thoáng Nhaát (Q.10) nhöng khoâng ñöôïc UBND Q.10 chaáp thuaän vì khoâng hôïp vôùi quy hoaïch. Chieàu 31-10, Coâng ty Dòch vuï ñoâ thò vaø quaûn lyù nhaø quaän 10 (Saøi Goøn) ñaõ thoâng baùo vieäc thanh lyù hôïp ñoàng thueâ saïp taïi chôï ñeâm Kyø Hoøa vôùi 230 tieåu thöông. Theo hôïp ñoàng ñaõ kyù giöõa coâng ty vaø caùc hoä tieåu thöông,

Tieâu duøng ñaàu naêm keùm soâi ñoäng

Theo Toång cuïc Thoáng keâ, toång möùc baùn leû haøng hoùa vaø doanh thu dòch vuï tieâu duøng thaùng 1-2009 theo giaù thöïc teá öôùc tính ñaït 98.500 tæ ñoàng, taêng 27,1% so vôùi cuøng kyø naêm 2008. Nhöng neáu loaïi tröø yeáu toá taêng giaù thì toång möùc baùn leû haøng hoùa vaø toång doanh thu dòch vuï tieâu duøng thaùng moät naêm nay taêng 8,2%, thaáp hôn möùc taêng 11,7% cuûa cuøng kyø naêm tröôùc... Trong ñoù kinh doanh thöông nghieäp ñaït 81.100 tæ ñoàng, taêng 26,6%; khaùch saïn, nhaø haøng ñaït 11.200 tæ ñoàng, taêng 28,5%; dòch vuï ñaït 5.200 tæ ñoàng, taêng 36,9%. Rieâng hai thaønh phoá lôùn Haø Noäi vaø Saøi Goøn ñaït 37.700 tæ ñoàng, chieám 31,4% toång möùc baùn leû vaø doanh thu dòch vuï tieâu duøng cuûa caû nöôùc, taêng 22% so vôùi thaùng 1-2008. Theo caùc chuyeân gia, thò tröôøng tieâu duøng ñaàu naêm khoâng soâi ñoäng hôn so vôùi cuøng kyø naêm tröôùc, thaäm chí coøn giaûm nheï. Maëc duø thaùng 1 ñöôïc ñaùnh giaù laø muøa cao ñieåm cuûa mua saém, khaù nhieàu ñôn vò kinh doanh chuaån bò chu ñaùo haøng hoùa, bieän phaùp kìm giaù ñöôïc trieån khai nhöng aûnh höôûng cuûa khuûng hoaûng kinh teá theá giôùi, kinh teá trong nöôùc gaëp nhieàu khoù khaên khieán söùc mua trong daân giaûm suùt.

Chôï ñeâm Kyø Hoøa chính thöùc bò “khai töû”

Saùng ngaøy 25-1-2009 (nhaèm ngaøy 30 thaùng chaïp aâm lòch), chôï ñeâm Kyø Hoøa (Q.10) chính thöùc bò “khai töû”, duø caøng veà nhöõng ngaøy cuoái

thöông chôï ñeâm Kyø Hoøa thöïchieän quyeát ñònh chaám döùt hoaït ñoäng chôï ñeâm Kyø Hoøa. Ñoàng thôøi, ñeà xuaát tìm choïn maët baèng khaùc ñaûm baûo phuø hôïp quy hoaïch, ñaûm baûo an toaøn giao thoâng, myõ quan ñoâ thò... UBND Saøi Goøn cuõng ñeà nghò Trung taâm Theå duïc theå thao Quoác phoøng II coù traùch nhieäm yeâu caàu Coâng ty TNHH moâi giôùi thöông maïi dòch vuï Huøng Phaùt ngöng ngay vieäc keâu goïi tieåu thöông chôï ñeâm Kyø Hoøa tham gia hoaït ñoäng Trung taâm mua saém ban ñeâm taïi Nhaø thi ñaáu Quaân khu 7. Theo ñeà nghò cuûa UBND Saøi Goøn, Coâng ty Huøng Phaùt phaûi chòu traùch nhieäm hoaøn toaøn vieäc ñaõ thu tieàn vaø phaûi hoaøn traû ngay cho thöông nhaân baùn haøng löu nieäm taïi Nhaø thi ñaáu Quaân khu 7. Vieäc toå chöùc baùn haøng löu nieäm taïi Nhaø thi ñaáu Quaân khu 7 nhö treân, theo UBND Saøi Goøn, laø chöa coù yù kieán chaáp thuaän cuûa cô quan chöùc naêng. Ñöôïc bieát, chôï ñeâm Kyø Hoøa ñaõ toàn taïi hôn 5 naêm nay vôùi 230 tieåu thöông, taäp trung hoaït ñoäng ngay treân loøng ñöôøng Cao Thaéng noái daøi, gaây ra tình traïng uøn taéc keùo daøi taïi ngaõ tö Cao Thaéng vaø Ba Thaùng Hai, khieán vieäc giöõ gìn traät töï xaõ hoäi khu vöïc naøy raát phöùc taïp. Tröôùc ñoù, coù yù kieán cho raèng neân di

ngaøy 1-12-2008 seõ laø thôøi haïn thanh lyù hôïp ñoàng. Nhö vaäy sau hôn 5 naêm hoaït ñoäng, thöông hieäu chôï ñeâm Kyø Hoøa seõ maát ñi trong hình aûnh cuûa Saøi Goøn veà ñeâm coù moät khu chôï khaù nhoän nhip. Ñöôïc bieát doanh thu haøng naêm cuûa chôï ñeâm Kyø Hoøa laø 32 tyû ñoàng vaø ñaây laø nôi ñaùp öùng nhu caàu mua saém cuûa giôùi lao ñoäng bình daân, hoïc sinh, sinh vieân. Chôï ñeâm Kyø Hoøa cuõng laø nôi giaûi quyeát vieäc laøm cho hôn 1.500 ngöôøi. Tuy nhieân, vaán ñeà ñaët ra laø sau ngaøy 24-1-2009, soá phaän cuûa 230 tieåu thöông seõ ñi veà ñaâu. Chò Dieäp, moät tieåu thöông ñang kinh doanh taïi chôï ñeâm naøy, cho bieát tröôùc maét baùn ñöôïc tôùi ñaâu hay tôùi ñoù Chôï ñeâm Kyø Hoøa ñöôïc laäp töø ngaøy 24-12-2003, laø nôi mua saém ñeâm (18g - 22g) quen thuoäc vaø trôû thaønh moät chôï quaàn aùo “baùn leû theo giaù sæ” thu huùt giôùi sinh vieân, coâng nhaân ñeán mua saém haèng ñeâm. Taïi ñaây coù 230 saïp kyù hôïp ñoàng chính thöùc kinh doanh vôùi doanh soá haøng naêm cuûa chôï khoaûng 32 tyû ñoàng, giaûi quyeát vieäc laøm cho 1.500 lao ñoäng. Tieåu thöông kinh doanh taïi ñaây chæ traû duy nhaát moät loaïi phí cho thueâ gian haøng laø 60.000ñ/ñeâm. [ ]

33


Khoâng bao laâu, daân Chaân Laïp noåi loaïn döôùi söï laõnh ñaïo cuûa em Naëc OÂng Chaân laø Naëc OÂng Ñoân, quan quaân ñòa phöông ñaùnh maõi maø khoâng deïp noåi. Khi vua Minh Maïng maát, vua Thieäu Trò leân noái ngoâi, sau moät thôøi gian coù nhieàu khoù khaên qua söï noåi daäy vaø choáng ñoái cuûa daân Chaân Laïp maø Traán Taây Töôùng Quaân (Tröông Minh Giaûng) khoâng daäp taét ñöôïc, moät soá trieàu thaàn taâu trình vua Thieäu Trò boû ñaát Traán Taây, cho leänh ruùt quaân veà An Giang. Naêm 1841, Tröông Minh Giaûng veà An Giang buoàn phieàn vì khoâng giöõ ñöôïc thaønh Traán Taây neân sinh beänh roài maát. Thaät ra ñaây khoâng phaûi laø loãi cuûa oâng maø vua Minh Maïng môùi laø ngöôøi chòu traùch nhieäm chính qua chính saùch thaät sai laàm, thieáu saùng suoát laø thoân tính, xaùc nhaäp Chaân Laïp vaøo Vieät Nam. Moät di saûn ñeå laïi nhieàu heä quaû ngoaïi giao tai haïi sau naøy maø ngöôøi Chaân Laïp khoâng queân cho ñeán ngaøy nay.

Phan Xích Long

Sinh naêm 1893, Phan Xích Long teân thaät laø Phan Phaùt Sanh, con cuûa Phan Nuùi, moät ngöôøi caûnh saùt goác Hoa taïi Chôï Lôùn. Töø thuôû nhoû Phan Phaùt Sanh ñaõ toû ra laø moät tay anh chò haûo haùn, tröø gian dieät baïo, nhôø ñoù ñaõ keát naïp raát nhieàu ñaøn em vaø trôû thaønh ñaïi ca. Thaùng 3, naêm 1913 (Quyù Söûu), “ñaïi ca” Phan Phaùt Sanh töï xöng Phan Xích Long, töï nhaän laø Ñoâng Cung con vua Haøm Nghi vaø töï toân laøm Hoaøng Ñeá cuøng vôùi moät soá ñaøn em laøm caùch maïng choáng Phaùp. Hoï cheá taïo löïu ñaïn, traùi phaù, daùn truyeàn ñôn khaép chôï Saøi Goøn, Chôï

34

Lôùn, Bình Taây keâu goïi daân chuùng noåi daäy. Nhoùm hoäi kín “Thieân Ñòa Hoäi” cuûa Phan Xích Long ñaët bom ôû truï sôû boùt caûnh saùt, xöôûng Ba Son, ôû Chôï Lôùn, Taân An, Soùc Traêng... ñeán taän Nam Vang (Cao Mieân) laøm thöïc daân Phaùp sôï haûi tröôùc söï lôùn maïnh vaø baïo gan cuûa phong traøo Phan Xích Long. Chaúng may Phan Xích Long bò baét taïi Phan Thieát cuøng moät soá ñoà ñeä vaø. bò xöû aùn chung thaân khoå sai veà toäi khuûng boá, phaù roái trò an, giam taïi nhaø lao khaùm lôùn Saigon. Vuï aùn Phan Xích Long laøm chaán ñoäng giôùi anh chò giang hoà maõ thöôïng thôøi ñoù. Thaùng 3 1916, thöøa dòp Phaùp ñang bò Ñöùc ñaùnh taïi maãu quoác, moät

soá ñaøn em döôùi quyeàn cuûa Haûi Trí maëc aùo ñen, quaàn traéng, mang aùo giaùp da, trang bò buøa chuù, toå chöùc ñaùnh phaù Khaùm Lôùn Saøi Goøn ñeå cöùu “ñaïi ca”. Ban ñaàu raát nhieàu thuyeàn nhoû töù xöù ñeán ñaäu chen nhau döôùi gaàm caàu Khaùnh Hoäi, ñeán ba giôø khuya laø khôûi söï. Döôùi khaåu hieäu “Cöùu ñaïi ca”, caùc ñoàng ñaûng thaûy ñeàu uoáng buøa, coå mang phuø chuù, tay caàm göôm maùc, keùo leân Khaùm lôùn Saøi Goøn. Nhöng maõ taáu vaø buøa chuù khoâng choáng noåi suùng ñaïn, neân ngoaøi moät soá bò cheát taïi traän, haàu nhö taát caû ñeàu bò baét, taát caû goàm 56 ngöôøi. Vaøi ngaøy sau 56 “anh huøng” vaø “ñaïi ca” ñeàu bò xöû töû vaø choân chung trong moät moä ôû Ñaát Thaùnh Chaø (ñöôøng Hieàn Vöông, Chôï Lôùn). Tieáng thôm vaãn coøn löu truyeàn trong giôùi giang hoà Chôï Lôùn, taàng lôùp lao ñoäng laøm xaáu hoå raát nhieàu ngöôøi trí thöùc, töï nhaän laøm caùch maïng nhöng khoâng coù caùi can ñaûm cuûa nhöõng tay giang hoà haûo haùn, vôùi chí khí “troïng nghóa khinh taøi”, cuøng chòu cheát chung vôùi nhau chöù khoâng boû chaïy. Trong daân gian, giai thoaïi veà “töôùng cöôùp” Phan Xích Long laø ñeà taøi cuûa nhieàu vôõ haùt boäi, hoà quaûng hay caûi löông sau naøy ôû mieàn Nam.

Traàn Boäi Cô

Trong khaùng chieán choáng Phaùp, ngöôøi con gaùi nöõ sinh Traàn Boäi Cô ôû quaän 5, Saigon, ngöôøi Hoa goác Phuùc Kieán, ñaõ ñaáu tranh ñoøi baõi boû leänh ñoùng cöûa tröôøng ngaøy 4/5 haøng naêm. Chò bò baét luùc ñang dieãn thuyeát tröôùc ñaùm ñoâng hoïc sinh sau ñoù bò tra taán vaø hy sinh luùc chæ môùi 18 tuoåi, ngaøy 12/5/1950. Chò bò saùt haïi luùc coâ em gaùi Traàn Boäi Anh ñaõ veà Vónh Long. Bieát tình hình Saøi Goøn baát oån neân ba cuûa chò, oâng Traàn Thuûy Nam, töùc toác leân Saøi Goøn ñònh ñoùn con gaùi veà

nhöng khoâng kòp. Taïi nhaø xaùc Beänh vieän Chôï Raãy, oâng Nam ñaõ ngaát xæu khi thaáy thaân xaùc khoâng toaøn veïn cuûa chò. Ngaøy 2 9 1950, chò ñöôïc truy taëng Huaân chöông Khaùng chieán choáng Phaùp haïng 2.

Toång luaän

Vuøng ñaát mieàn Nam khi môùi khaån hoang laäp nghieäp, ngöôøi Minh höông vaø ngöôøi Hoa sau naøy cuõng nhö daân Vieät töø mieàn Trung vaøo tìm cuoäc soáng môùi vôùi nhöõng cö daân Mieân, Maï ñaõ ôû ñaáy tröôùc ñoù. Ñeå laïi vaø queân ñi nhöõng laàm than, sai traùi, aùp böùc ôû vuøng ñaát maø hoï phaûi ra ñi, löu daân soáng môû vuøng ñaát môùi, hoï deã ñoàng caûm vôùi nhau, khoâng caâu neä vaø phoùng khoaùng coi nhöõng ngöôøi cuøng hoaøn caûnh laø anh em, coi vuøng ñaát mieàn Nam laø queâ höông môùi. Taát caû coi nhau nhö anh em vaø chính thaùi ñoä naøy ñaõ taïo ra phong caùch ñaëc tröng cuûa vuøng ñaát naøy: thöïc thaø, hoïc hoûi laãn nhau, phoùng khoaùng, thöïc duïng vaø khoâng caâu neä. Moät vaên hoùa môùi ñaõ ñöôïc sinh ra döïa treân quan nieäm vaø giaù trò laø moïi ngöôøi ñeàu bình ñaúng khoâng phaân bieät vôùi chí khí giuùp keû coâ theá, choáng baát coâng vaø tinh thaàn haûo haùn anh huøng “troïng nghóa khinh taøi”, khoâng sôï, tieân phong tìm hay thöû nhöõng caùi môùi, caùi hay coù theå aùp duïng ñöôïc laøm taêng giaù trò hay coù lôïi trong cuoäc soáng. Vaên hoùa mieàn Nam ñaõ coù nhöõng ñoùng goùp to lôùn töø ngöôøi Minh Höông trong nhieàu laõnh vöïc, ñuùng hôn laø con ngöôøi nam boä moät phaàn laø con ngöôøi Minh höông. Trong laõnh vöïc kinh teá, vaên hoùa, xaõ hoäi vaø chính trò, hoï ñaõ coù nhöõng ñoùng goùp lôùn lao vaø hoøa hôïp nhö moïi coâng daân Vieät Nam. Tuøy theo töøng thôøi kyø cuûa lòch söû, söï ñoùng goùp taøi

naêng coù leân xuoáng laø do thaùi ñoä vaø chính saùch cuûa chính quyeàn. Ñaõ coù nhöõng thôøi kyø hoï bò nghi kî vaø ñoái xöû khoâng coâng baèng nhö nhöõng ñoái töôïng ngoaïi vi cuûa coäng ñoàng daân Vieät. Nhöõng chính saùch sai laàm naøy laø nhöõng kinh nghieäm quyù baùu maø chuùng ta neân suy ngaãm vaø hoïc hoûi. Tham khaûo (1) Vöông Hoàng Seån, Saigon naêm xöa, Nxb Treû, 2002. (2) Vöông Hoàng Seån, Hôn nöõa ñôøi hö, Nxb Treû, 2003. (3) Cao Vaên Löông, “Vaøi neùt veà giai caáp tö saûn maïi baûn ôû mieàn Nam... “, Nghieân cöùu lòch söû, soá 2, thaùng 3 vaø 4, 1976 (4) Phan An, Traàn Ñaïi Taân, Löu Kim Hoa, Leâ Quoác Laâm, “Gaùp phaàn tìm hieåu vaên hoùa ngöôøi Hoa ôû mieàn Nam”, Hoäi Vaên hoïc ngheä thuaät caùc daân toäc Saøi Goøn Saøi Goøn Nxb Vaên hoùa thoâng tin, 2006. (5) Traàn Hoàng Lieân, “Vaên hoùa ngöôøi Hoa ôû mieàn Nam”, Nhaø xuaát baûn Khoa hoïc Xaõ hoäi, 2005. (6) Nguyeãn Caåm Thuùy, Ñònh cö cuûa ngöôøi Hoa treân ñaát mieàn Nam (töø theá kyû 17 ñeán naêm 1945), Nxb Khoa hoïc Xaõ hoäi, Haø noäi, 2000. (7) Traàn Khaùnh, Vai troø cuûa ngöôøi Hoa trong neàn kinh teá caùc nöôùc Ñoâng Nam AÙ, Vieän Khoa hoïc Xaõ hoäi, Haø Noäi, 1992. (8) Tsai Maw Kuey, Ngöôøi Hoa ôû mieàn Nam Vieät Nam, Thö vieän quoác gia, Paris, 1968. (9) Trònh Hoaøi Ñöùc & Nguyeãn Xuaân Khoang Phong tuïc mieàn Nam xöa, tuïc thôø cuùng thaàn thaønh hoaøng taïi laøng thoân baéc boä, Nxb Treû 1996. (10) Nguyeãn Ñöùc Hieäp, Thaêm moä Traàn Thöôïng Xuyeân, http://213.251.1 76.152:8080/diendan/BanDocVaZD/

thu ban 111oc 15 1.2007/ (11) Döông Ñöùc Duõng, Nhöõng göông maët tyû phuù Saigon tröôùc naêm 1975, Nxb Treû (12) Nguyeãn Thò Thanh Xuaân, Nguyeãn Khueâ Traàn Khueâ, SaøiGoøn Gia Ñònh qua thô vaên xöa, Nhaø Xuaát baûn 1987. (13) Huyønh Minh, Gia Ñònh xöa, Nxb Vaên Hoùa Thoâng Tin, 2007. (14) Phaïm Quyønh, Moät thaùng ôû Nam Kyø, http://vannghesongcuulong. org/vietnamese/tulieu_tacpham.asp? TPID=2346&LOAIID=17&TGID=5 67 (15) Laïi Nguyeân AÂn, Moät cuoäc thaûo luaän veà saùch giaùo khoa tieáng Vieät treân baùo chí Saøi Goøn 1929 1930, Talawas 2006, http://www.talawas.org/talaDB/ showFile.php?res=8049&rb=06 (16) Nguyeãn Thò Haäu, Ñi tìm quaù khöù Saøi Goøn, Xoùm Loø Goám xöa, http://www.vannghesongcuulong.org/ vietnamese/tulieu_tacpham.asp?TPID =5238&LOAIID=18&LOAIREF=5& TGID=1046. (17) Höùa Hoaønh, Nhöõng phuù hoä löøng danh Nam Kyø: Tröông Vaên Beàn: nhaø kyõ ngheä khoâng baèng caáp kyõ sö, http://vnthuquan.net/truyen/truyen. aspx?tid=2qtqv3m3237n4nnntn1n3 1n343tq83a3q3m3237nnn0n (18) Li Tana, P. Van Dyke, Canton, Cancao and Cochinchina: New data and new light on eighteenth century Canton and the Nanyang, Chinese Southern Diaspora Studies, Vol.1, 2007, p.10 28. (19) Bình Nguyeân Loäc, Loät traàn Vieät ngöõ, http://www.talawas.org/talaDB/ showFile.php?res=9922&rb=08 (20) Vöông Trí Nhaøn, AÛnh höôûng vaên hoaù Trung Hoa trong söï hình thaønh tieåu thuyeát Vieät Nam tröôùc 1930 http://www.talawas.org/talaDB/showFile.php?res=8433&rb=0102 (LTS: Toøa soaïn xin chaân thaønh caùm ôn taùc giaû Nguyeãn Ñình Hoaøi (Bankstown) ñaõ ñoùng goùp phaàn bieân khaûo “Lòch söû ngöôøi Minh Höông & ngöôøi Hoa ôû mieàn nam”. Phaàn naøy ñeán ñaây ñaõ chaám döùt, raát mong söï ñoùng goùp nhöõng baøi vôû höõu ích khaùc cuûa taùc giaû, vaø caùm ôn baïn ñoïc khaép nôi ñaõ theo doõi.)

ooOoo Töø goùc phoá Saøi Goøn

Soáng ôû tænh nhoû quaù laâu neân toâi cuõng quen vôùi caùch soáng chaäm raõi, reà raø. Laïi laøm thöù coâng vieäc caàn nhieàu ñeán söï chieâm nghieäm, ngaãm ngôïi... neân nhieãm theâm caùi thoùi quen thu mình aån giaáu. Saøi Goøn ñaâu xa nhöng cuõng chæ vaøo, khi coù vieäc. Vöøa böôùc chaân ñeán thaønh phoá naøy laø con ngöôøi mình töï nhieân linh hoaït haún leân. Caùi luø ñuø tænh nhoû bieán ñaâu maát nhöôøng choã cho söï lanh leï. Maét môû to, tai gioûng leân, chaân böôùc nhanh...

35


Ñaàu tieân cöù nhö laø moät söï khoâng theå. Moät kieåu baét buoäc nhöng ngay sau ñoù thì heát söùc töï nhieân. ÔÛ Saøi Goøn, saùng saùng, toâi thích tìm ñeán maáy caùi quaùn coùc væa heø. Uoáng caø pheâ kho vôùi... moïi ngöôøi. Ngöôøi vaø ngöôøi. Ngöôøi ngoài phía sau, beân phaûi, beân traùi, meù traùi, meù phaûi... Phaûi tìm moät choã coù ngöôøi ñoâng ñoâng môùi vui. Môùi ra chaát Saøi Goøn. AÁy laø toâi nghó theá. Ngoài væa heø coù caùi thích laø ñöôïc nhìn ngaém, ngoù nghieâng. Cöù cho thoûa ñoâi maét thì thoâi. Vöøa ngaém... leùn vaø nghe... leùn maáy ngöôøi cuøng ngoài uoáng caø pheâ vôùi mình, vöøa doõi maét ra ñöôøng vaø maáy con phoá gaàn ñoù. Coù nhieàu caùi raát hay ho, laï laãm. Ñöôïc nghe vaø bieát nhieàu chuyeän vui buoàn. Caùi chaát soáng ñaày haêm hôû, nhieät tình cuûa Saøi Goøn raát ñoãi rieâng bieät vôùi baát cöù moät nôi choán naøo toâi ñaõ ñi qua. Vaø caùi chaát soáng aáy, thaám vaøo mình luùc naøo chaúng roõ. Töø nhöõng luoàng khoùi xe, töø nhöõng aâm thanh hoãn taïp, töø caûnh baùn buoân, töø phoá xaù... Ñeå roài, ñeán moät luùc naøo ñoù mình thaáy nhö theå caùi nhòp soáng soâi ñoäng aáy ñaõ cuoán laáy mình. Ñaõ xoay chuyeån ñöôïc mình. Mình ñaõ coù theå nhaäp hoøa vaøo Saøi Goøn vaø soáng ôû nôi ñoù, moät caùch raát khaùc. Khaùc, ngay trong khoaûng thôøi gian ñaàu ngaøy, khi ngoài ôû moät caùi quaùn coùc nôi moät goùc phoá. Vôùi moät taâm traïng ñaày thích thuù vaø haùo höùc. Haùo höùc cuøng maïch ñôøi bao quanh, tuoân chaûy... (Huyeàn Minh)

Tham quan Phoá Taây

Ñeå khaúng ñònh ñieàu naøy coù moät caùch raát ñôn giaûn, ñaàu tieân baïn haõy ñeán vôùi Phoá Taây ôû Saøi goøn -nôi daønh rieâng cho khaùch du lòch ba loâ, tieáp theo ñoù baïn chæ caàn boû chuùt thôøi gian thaâm nhaäp vaøo cuoäc soáng du lòch cuûa nhöõng Taây ba loâ coù maët taïi ñaây. Ñaõ coù nhieàu ngöôøi ñeán vôùi Vieät Nam maø trong tuùi chæ veûn veïn vaøi traêm ñoâ la, cuøng ñoàng haønh vôùi hoï ñôn giaûn chæ laø moät baûn photo copy cuûa nhöõng cuoán saùch höôùng daãn du lòch? Phaûi chaêng ñieàu kyø laï naèm trong nhöõng cuoán saùch aáy? Xin thöa ngay raèng nhöõng cuoán saùch ñöôïc photo copy ñoù chæ laø nhöõng kieán thöùc, nhöõng höôùng daãn raát thoâng thöôøng vaø baïn coù theå tìm thaáy ôû baát cöù cuoán saùch naøo khaùc. Vaø chaúng coù ñieàu kyø laï naøo caû bôûi trong ñoù ngoaøi nhöõng höôùng daãn thì chæ coù ñoâi chuùt caùc kinh nghieäm “truyeàn tay” cuûa nhöõng ngöôøi ñaõ töøng ñi du lòch, nhaát laø ñaõ töøng ñeán vôùi Phoá Taây. Phoá Taây, caùi teân nghe raát laï, theá nhöng ñoái vôùi ngöôøi daân Saøi Goøn vaø khaùch du lòch (nhöõng ai töøng ñeán vôùi Saøi Goøn) thì noù laïi chaúng xa laï gì. Thöïc ra Phoá Taây chæ laø moät con ñöôøng lôùn mang teân Phaïm Nguõ Laõo, Phoá Taây chæ laø teân goïi xuaát hieän gaàn ñaây khi ngöôøi ta muoán noùi tôùi con

36

khung lôïi nhuaän thaáp nhöõng coâng ty tour du lòch kieåu naøy phuï thuoäc vaøo soá löôïng, bôûi coøn thieáu raát nhieàu kinh nghieäm. Moät doanh nhaân du lòch tieâu moät ngaøy baèng moät du lòch ba loâ tieâu moät tuaàn. Theá nhöng coâng vieäc laøm aên cuûa caùc nhaø “toå chöùc löõ haønh” ôû Phoá Taây laø moät baèng chöùng khaúng ñònh khoâng vì theá maø hoï bò giaûm möùc thu nhaäp. Tröôùc ñaây khaùch du lòch chuû yeáu laø ngöôøi UÙc vaø chaâu AÂu, ngaøy nay caû nhöõng khaùch ngöôøi Myõ vaø chaâu AÙ cuõng raát thích vaø bò thu huùt bôûi dòch vuï du lòch kieåu naøy, coù leõ vì theá maø Phoá Taây vaãn laø ñòa chæ haáp daãn. (Nguyeãn Höôøng) ñöôøng naøy. Thaät chaúng ngoa chuùt naøo khi ngöôøi ta goïi teân noù nhö vaäy bôûi haàu nhö taát caû khaùch du lòch nöôùc ngoaøi khi ñeán vôùi thaønh phoá naùo nhieät naøy ñeàu ñaët chaân ñeán khu phoá naøy. Taát caû nhöõng ñieàu ñöôïc coi laø “khoù tin” ñoù laïi laø chuyeän thöôøng ngaøy vaø chaúng ñaùng keå gì ôû Phoá Taây. Gioáng nhö nhöõng con phoá baát kyø daønh cho khaùch du lòch nöôùc ngoaøi naøo, Phoá Taây trôû thaønh moät ñòa chæ haáp daãn cho khaùch du lòch caû trong vaø ngoaøi nöôùc. Caùi haáp daãn cuûa Phoá Taây laø ôû choã giaù cuûa noù khaù reû, ñieàu naøy chaúng caàn quaûng caùo gì ngöôøi ta cuõng bieát. Cuøng vôùi dòch vuï nhaø nghæ, caùc quaùn aên cuõng moïc leân san saùt, nhöõng hieäu aên naøy coù ba ñieåm chung raát deã nhaän thaáy laø: trang trí gioáng nhau, phuïc vuï thanh ñaïm vaø ñaëc bieät laø giaù raát reû. ÔÛ baát cöù moät khaùch saïn hay nhaø nghæ naøo khaùch du lòch cuõng coù theå ñaët hoaëc tham gia tröïc tieáp caùc tour du lòch trong ngaøy baèng xe buyùt, giaù cuûa caùc tour naøy reû ñeán möùc kinh ngaïc, 4 ñeán 7 ñoâ la cho moät tour ñi Vuõng Taøu, Cao Ñaøi, xa hôn nöõa coù theå laø ñoàng baèng soâng Cöûu Long, Nha Trang hoaëc ra phía Baéc. Moät chuyeán xe buyùt ñi töø Saøi Goøn ra Haø Noäi (1.726 km) vôùi ñieåm döøng chaân cho pheùp taïi Ñaø Laït, Nha Trang, Hoäi An vaø Hueá chæ toán coù 29 USD. Chæ treân con Phoá Taây maø coù tôùi boán haõng hoaït ñoäng du lòch lôùn ñoù laø: Löõ haønh Kim, Du lòch Beán Thaønh, Fiditourist vaø Du lòch Saøi Goøn cuøng vôùi nhöõng hieäu aên tö nhaân vaø moät soá caùc nhaø kinh doanh nhoû hôn khaùc. Vôùi

Nhòp soáng Saøi Goøn hoâm nay

Thaønh phoá naøy luoân cuoàn cuoän moät söùc soáng maõnh lieät, khoâng bao giôø meät moûi. Vaø ôû ñaây döôøng nhö moïi ngaû ñöôøng khoâng heà bieát ngôi nghæ laø gì. Baát cöù giôø naøo, phuùt naøo trong ngaøy xe coä vaãn cöù ngöôïc xuoâi taát baät treân moïi neûo ñöôøng. Saøi Goøn ñaõ böôùc qua tuoåi thöù 300 nhöng vaãn treû trung nhö moät thanh nieân traøn ñaày söùc soáng. Neùt vaên hoaù luoân luoân noåi vöôït leân trong ñôøi soáng haøng ngaøy cuûa ngöôøi daân Saøi Goøn. Töø saùng tinh mô, sau phieân haøng ra chôï cuûa nhöõng ngöôøi baùn haøng boâng, laø ñeán luùc luõ löôït treân ñöôøng phoá voâ soá nhöõng taø aùo daøi traéng cuûa nöõ sinh, sô-mi traéng cuûa nam sinh caép saùch ñeán tröôøng. Hoïc troø ôû Saøi Goøn treû naøy cuõng sinh ñoäng nhö tuoåi treû cuûa hoï: nhöõng taø aùo daøi töø toán treân chieác xe ñaïp mini thon goïn, deã thöông. Ñöôøng phoá Saøi Goøn toaû saùng moät maøu traéng tinh khoâi luùc bình minh. Chaúng maáy choác, traø troän trong doøng aùo traéng hoïc troø, ngöôøi ta thaáy xuaát hieän nhöõng chaøng trai, nhöõng coâ gaùi, nhöõng baäc trung nieân taát baät phoùng xe cho kòp giôø vaøo cô quan, coâng sôû. Vaø chaúng bao laâu sau ñoù, khi nhöõng taø aùo traéng bò huùt heát vaøo caùc coång tröôøng, ñöôøng phoá Saøi Goøn laïi oàn aøo vaø naùo nhieät nhöõng doøng ngöôøi doøng xe cuûa caùn boä, nhaân vieân ñeán sôû laøm, cuûa nhöõng ngöôøi laøm aên, cuûa ngöôøi buoân baùn... Saøi Goøn buoåi saùng ñoâng ñuùc oàn aøo ñeán choùng maët. Quaùn xaù, nhaát laø caùc quaùn caø pheâ vaø ñieåm taâm, ñeàu chaät ních thöïc khaùch. Nhieàu ngöôøi khoâng ñuû thì giôø ñeå vaøo quaùn aên toâ

37


phôû hay huû tieáu mì, ñaønh döøng xe ngay caïnh maáy chieác xe baùnh mì thòt, baùnh mì bì mua nhanh moät oå, nheùt vaøo xaùch tay, laùt nöõa ngay taïi baøn laøm vieäc hoï seõ coù ñöôïc moät “böõa côm tay caàm” vöøa ngon vöøa reû. Toác ñoä coâng nghieäp hoaù trong ñôøi soáng ngöôøi Saøi Goøn theå hieän roõ neùt nhaát vaøo buoåi saùng. Buoåi tröa, Saøi Goøn laïi mang moät boä maët môùi, maø ñieån hình cho Saøi Goøn buoåi tröa chính laø nhöõng quaùn côm bình daân. ÔÛ nhöõng khu vöïc gaàn caùc coâng sôû hay caùc coâng trình xaây döïng, ngöôøi ta coù theå tha hoà ngaïc nhieân khi nhìn vaøo moät quaùn côm bình daân coù dieän tích chöa tôùi 100 meùt vuoâng maø coù ñeán caû traêm thöïc khaùch chen chuùc nhau duøng côm. ÔÛ ñaây ngöôøi ta coù theå thaáy nhöõng vò dieän aùo sô mi thaét caø-vaït teà chænh xì xuïp aên côm beân caïnh moät toáp coâng nhaân xaây döïng quaàn aùo beâ beát ñaày voâi vöõa... Neáp soáng coâng nghieäp ñöa con ngöôøi Saøi Goøn ñeán söï deã tính hôn bao giôø heát. Giôø nghæ tröa ngaén nguûi khoâng cho pheùp ngöôøi ta löïa choïn. Vì theá, hình nhö ngöôøi Saøi Goøn laø ngöôøi aên “côm buïi” nhieàu nhaát nöôùc. Ñoù laø coøn chöa keå tôùi moät löïc löôïng khaù ñoâng nhaân vieân ñi laøm ngaïi vaøo caùc quaùn quaù ñoâng, quaù noùng neân ñaõ phone caùc tieäm côm ñeå hoï mang côm hoäp ñeán phuïc vuï taïi cô quan. Nhòp ñoä sinh hoaït cuûa Saøi Goøn chaäm daàn laïi vaøo buoåi xeá tröa. Sang buoåi chieàu, ôû moät soá con ñöôøng chaät choäi seõ baét ñaàu caùc cuoäc keït xe, vì sau moät ngaøy xa nhaø, ai cuõng muoán nhanh choùng quay veà maùi aám. Khi moïi ngöôøi chaät vaät veà ñeán nhaø, khi caùc vuï keït xe ñöôïc giaûi toaû, khi caùc coâng sôû, cô quan ñoùng cöûa thì cuõng laø luùc Saøi Goøn baét ñaàu leân ñeøn. Saøi Goøn buoåi toái luoân luoân mang daùng veû raát ñaëc tröng cuûa moät trung taâm vaên hoaù vaø thöông maïi. Khoâng ai, keå caû ngaønh ñieän löïc, coù theå ñeám ñöôïc ñeâm Saøi Goøn coù bao nhieâu ngoïn ñeøn cao aùp. Nhöõng giao loä lôùn nhö ngaõ tö Haøng Xanh saùng choang döôùi moät röøng ñeøn. Ñöôøng Nguyeãn Hueä ngay trung taâm Saøi Goøn khoâng bieát töø bao giôø ñaõ bieán thaønh “con ñöôøng cuûa ban ñeâm”. Ñeâm xuoáng, coâng vieân tröôùc khaùch saïn Rex vaø coâng vieân tröôùc Nhaø haùt Saøi Goøn luoân luoân ñoâng nghòt ngöôøi ra hoùng maùt, xem nöôùc phun. ÔÛ khaép nôi trong Saøi Goøn, ban ñeâm laø luùc hoaït ñoäng cuûa haøng traêm tuï ñieåm vaên hoaù. Ñeâm Saøi Goøn khoâng daønh cho rieâng ai, chæ coù möôi ngaøn trong tuùi ö? Baïn vaãn coù theå höôûng thuï moät ñeâm Saøi Goøn troïn veïn vôùi caùc chöông trình vaên ngheä mieãn phí ôû caùc coâng vieân. Coù töø vaøi traêm ngaøn ñeán caû trieäu baïc? Saøi Goøn vaãn coù choã daønh cho baïn giaûi trí vaøo luùc ñeâm xuoáng, ñoù laø caùc dancing, nhaïc

38

thính phoøng, caùc quaùn bar sang troïng, hay caùc töûu laàu noåi tieáng cuûa ngöôøi Hoa Chôï Lôùn. Ñeâm Saøi Goøn raát daøi, coù theå keùo daøi ñeán saùng tinh mô. Hai, ba giôø saùng tieáng nhaïc vaãn coøn saäp xình vaúng ra töø caùc dancing, trong khi ñoù, ôû ngoaøi ñöôøng, treân caùc ngaû ñöôøng, nhöõng chuyeán xe lam, xe ba gaùc ñaõ baét ñaàu vaän chuyeån ñoà haøng boâng veà caùc chôï trong Saøi Goøn. Theá laø moät ngaøy môùi laïi baét ñaàu, vaø Saøi Goøn laïi hoài söùc, treû khoeû nhö hoâm qua, nhö ngaøy mai Saøi Goøn naøy vaãn treû nhö vaäy! (Hoà Thi Ca)

Heûm Saøi Goøn

“Heûm” trong caùch noùi cuûa ngöôøi Saøi Goøn mang yù nghóa laø moät ngoõ, moät ñöôøng coù dieän tích nhoû trong khu daân cö cuõng...nhoû. Maø cuõng laï, ñöôøng thì cöù noùi laø ñöôøng, sao laïi goïi laø heûm ? Maø heûm thì cöù laø heûm, sao laïi laø “con heûm”? Cöù xem ñaây laïi laø moät caùch goïi cuûa ngöôøi Saøi Goøn vaäy. Vôùi toâi, “con heûm” ñi vaøo trong söï nhaän bieát vôùi nhöõng haøng quaùn nho nhoû baùn ngay ñaàu heûm vaø nhöõng lôøi noùi cuûa gia ñình, beø baïn. Hoài coøn nhoû, nhaø toâi ôû ngay khu Ñoaøn Thò Ñieåm

gaàn ngaõ tö Phuù Nhuaän. Nhôù khi ñoù, ñi vaøo trong laø nhöõng con heûm song song ñoái dieän nhau keùo daøi caû ñoaïn ñöôøng, goïi laø töøng loâ töøng loâ theo baûng chöõ caùi nhö: loâ A, loâ B, loâ C,.... Ñaùm con nít tuïi toâi thì chôi theo töøng loâ rieâng vôùi ñuû troø chôi. Noùi chuyeän vôùi nhau, khoâng ñöùa naøo noùi “Maøy chaïy ra ñaàu loâ, cuoái loâ...” maø noùi “Maøy ñöùng ôû ñaàu heûm...” “Nhaø tao ôû cuoái heûm...” Caùc baäc phuï huynh ôû nhaø cuõng vaäy, ôû cuøng chung moät xoùm, chuyeän nhaø naøy nhaø kia cuõng bieát, theá laø coù baøn taùn thì cuõng “Nhaø baø A cuoái heûm, nhaø baø B ñaàu heûm...”. Caùi töø “heûm” ñi vaøo toâi nhö vaäy ñoù. Noù coøn ñi moät caùch eâm aùi hôn laø qua ñöôøng bao töû vôùi nhöõng haøng quaùn thöùc aên baùn... “ñuû thöù” nôi ñaàu heûm thöôøng laø vaøo buoåi saùng vaø buoåi toái. Ñaõ goïi laø heûm thì öu tieân haøng ñaàu cuûa noù phaûi laø... nhoû, coù khi laø nhoû xíu luoân, nhoû chæ vöøa cho moät ngöôøi moät xe ñi vaøo. Öu tieân thöù hai laø nhaø cöûa phaûi san saùt nhau, nhaø naøy nuùp

boùng nhaø kia, nhaø kia “che chôû” nhaø naøy. Thöôøng thì ôû nhöõng khu daân cö môùi, con heûm khoâng gioáng nhö “hoài xöa” vì saïch seõ quaù, roäng quaù. Con heûm chuaån möïc ôû Saøi Goøn phaûi laø nôi maø saùng saùng môû cöûa ra laø ñuïng maët nhau, tröa thì vaéng laëng vôùi naéng noùng, thi thoaûng coù tieáng rao haøng cuûa ngöôøi baùn daïo vang leân töø ñaàu ñeán cuoái heûm, vaø chieàu toái laø boùng daùng cuûa boïn con nít ruû nhau ra chôi trong xoùm, vaø laø caû... tieáng caõi nhau töø trong nhaø naøy vaúng sang ñeán nhaø kia ñeå roài caû xoùm “bu: laïi coi, ngöôøi naøy moät tieáng khuyeân, ngöôøi kia baøn tay caûn... Coù ngöôøi noùi “Nhöõng con heûm ôû Saøi Goøn chaéc chaén coù hoàn hôn nhöõng con ñöôøng lôùn. Heûm Saøi Goøn daøi vaø töông ñoái roäng, côûi môû buøng nhuøng voâ soá ngaùch. Coù leõ ñuùng. Caùi ���côûi môû buøng nhuøng voâ soá ngaùch” aáy cuõng laø ñaëc tröng cuûa caùc con heûm Saøi Goøn. Xe baùn baùnh mì cuõng nhö laø moät daáu hieäu nhaän bieát cuûa con heûm vaäy vôùi söï hieän dieän gaàn nhö laø nôi naøo cuõng coù cuûa noù nôi moãi ñaàu heûm treân ñöôøng phoá Saøi Goøn. Chieác xe baùn baùnh mì nho nhoû ñoù chaúng bao giôø naèm choûng chô giöõa ñoaïn ñöôøng maø phaûi naèm ñuùng vò trí cuûa noù laø ngay tröôùc ñaàu moãi con heûm, hay cuoái con heûm naøy vaø ñaàu con heûm khaùc. Con heûm ôû ñaát Saøi Goøn coù khi daøi, heïp, uoán cong nhieàu ñoaïn vôùi tieáng oàn aøo, coù khi laïi yeân aû giöõa luùc buoåi tröa vôùi nhöõng gian nhaø san saùt, chaúng ñaâu gioáng ñaâu, nhöng duø laø “con heûm” cuûa ngöôøi Hoa, hay Vieät chaéc chaén con heûm ôû Saøi Goøn khoâng heà gioáng “ngoõ” ôû Haø Noäi hay nhöõng ñoïan ñöôøng laøng ôû caùc vuøng queâ... Con heûm ôû Saøi Goøn, chæ coù ôû Saøi Goøn môùi coù maø thoâi. Nhöõng con heûm aáy, cöù theo maät ñoä ñoâ thò hoùa cuûa Saøi Goøn, coù leõ seõ daàn daø maát ñi. Nhöng, hình aûnh nhöõng con heûm nhoû vaãn coøn ñaâu ñaáy trong loøng ngöôøi daân Saøi Goøn. ÔÛ vôùi nhöõng con heûm, ñeán vaø soáng vôùi nhöõng con heûm nhoû quanh co, chaèn chòt nhö maïch maùu cuûa Saøi Goøn aáy, nhö moät ngöôøi baéc di cö 54 ñaõ noùi, laø ñeán vôùi caùi chaân chaát thaät thaø cuûa chính con ngöôøi Saøi Goøn, ñeán vôùi caùi tình caûm xoùm gieàng chaûy troâi trong maùu thòt cuûa moãi con ngöôøi Vieät Nam, thöù tình caûm xoùm gieàng maø duø ñi baát kyø nôi ñaâu treân theá giôùi naøy cuõng khoâng tìm thaáy ñöôïc. ÔÛ ñoù laø nhöõng söï nöông töïa chung ñuïng soáng cuøng nhau, soáng cuøng caùi toát laãn caùi xaáu cuûa nhau moät caùch chaân thaät troïn veïn. (Taï Ñình Anh)

OÂng Hoaøng Dieäu teân chöõ laø Kim Tích, töï laø Quang Vieãn, hieäu Tænh Trai, ngöôøi laøng Xuaân Ñaøi, Quaän Ñieän Baøn, tænh Quaûng Nam . OÂng sinh ngaøy 10/02/1829, töùc naêm Kyû Söûu trong moät gia ñình nho hoïc. Thaân sinh oâng laø Hoaøng Vaên Caàm (1799-1856), thöôøng goïi laø oâng Höông Hueä, thaân maãu laø baø Phaïm Thò Khueâ (1803-1892). Hai oâng baø taàn taûo laøm ruoäng, nuoâi taèm lo cho caùc con ñi hoïc. Caùc anh em oâng Hoaøng Dieäu ñeàu ñoã ñaït trong caùc kyø khoa cöû ñaàu Töï Ñöùc: 1 Phoù Baûng, 3 Cöû Nhaân, 2 Tuù Taøi. Naêm 16 tuoåi, oâng Hoaøng Dieäu ñaõ noåi tieáng vaên taøi . Naêm 20 tuoåi, trong moät khoa thi oâng ñoã Cöû Nhaân cuøng vôùi anh ruoät laø oâng Hoaøng Kim Giaùm. Baøi vôû hai oâng hôi gioáng nhau, khieán vieân chuû khaûo nghi ngôø trình leân Vua Töï Ñöùc. Vua Töï Ñöùc haï chieáu cho caùc quan giaùm khaûo cho hai anh em oâng Hoaøng Dieäu phuùc haïch trong 3 ngaøy taïi ñieän Caàn Chaùnh. Sau khi xem quyeån (baøi thi), Vua Töï Ñöùc ñaõ khen raèng: “Vaên chöông laø leõ coâng baèng. Hai anh em vaên chöông ñeàu tuyeät taùc, anh em ñoàng khoa thaät laø vieäc toát.” Vua Töï Ñöùc ra caâu ñoái: “Nhöùt maãu song sinh, nan vi huynh nan vi ñeä.” OÂng Hoaøng Dieäu öùng khaåu ñoái ngay: “Thieân taûi kyø ngoä, höõu thò quaân höõu thò thaàn” Naêm 25 tuoåi, trong khoa thi Hoäi 1851 oâng ñoå Phoù Baûng. OÂng ñöôïc boå laøm Tri Phuû Tuy Vieãn (Bình Ñònh) naêm 1851. Do vieäc laàm laãn aùn töø bò giaùng chöùc ñoåi veà huyeän Höông Traø (Thöøa Thieân). Sau ñöôïc phuïc chöùc Tri Phuû, ñoåi ra Phuû Ña Phuùc (Phuùc

Yeân), Laïng Giang (Baéc Giang), roài thaêng laøm giaùm saùt tænh Nam Ñònh, roài Boá Chaùnh tænh Baéc Ninh . Trong thôøi gian ñoù, oâng laäp ñöôïc nhieàu coâng trong vieäc deïp troäm cöôùp, an daân laønh, ñöôïc Vua Töï Ñöùc ban khen raèng:”Chaêm lo cho daân Baéc Haø, ngoaøi Hoaøng Dieäu ra khoâng ai hôn”. Suoát ñôøi laøm quan oâng noåi tieáng laø ngöôøi thanh lieâm thaúng thaén, heát loøng vì daân vì nöôùc. Daân thôøi aáy thöôøng truyeàn tuïng raèng ñôøi rieâng oâng heát söùc thanh baïch, trong nhaø khoâng coù tieàn baïc, vaø vôùi oâng khoâng coù ai daùm ñeán cöûa coâng ñeå keâu xin vieäc tö . Naêm 1873 oâng ñöôïc trieäu veà kinh ñoâ Hueá giöõ chöùc Tham Tri Boä Hình roài Tham Tri Boä Laïi, kieâm Ñoâ Saùt Vieân, döï baøn nhöõng vieäc ôû Vieän Cô Maät. Naêm 1878 ñanh laøm Toång Ñoác An Tónh (Ngheä An-Haø Tónh), oâng ñöôïc trieäu veà kinh sung chöùc Phoù Toaøn Quyeàn Ñaïi Thaàn ñaøm phaùn vôùi Söù Thaàn Y Pha Nho, roài thaêng laøm Thöôïng Thô Boä Binh . Khi tình hình Baéc Kyø caêng thaúng, Vua Töï Ñöùc giao phoù cho oâng vuøng troïng yeáu Haø Noäi, Haûi Phoøng . Vua Töï Ñöùc coøn ban thöôûng cho meï giaø ñaõ 80 tuoåi moät soá saâm, queá vaø gaám voùc. Caûm ñoäng tröôùc ñaëc aân ñoù, oâng vieát baøi bieåu coù caâu:”Phaän con chöa baùo, ôn meï mang theâm; Vieäc nöôùc chöa xong, vieäc nhaø ñaâu töôûng”. Tröôùc khi nhaän troïng traùch Toång Ñoác Haø Ninh, oâng xin veà queâ thaêm meï giaø ôû laøng Xuaân Ñaøi, tænh Quaûng Nam . Sau ñoù oâng ñeán laøng Ñoâng Baøn thaêm cuï Thöôïng Phaïm Phuù Thöù vaø hoäi ñaøm veà tình hình khoù khaên veà thôøi cuoäc hieän taïi suoát moät buoåi saùng. Hai oâng duøng côm tröa xong, caû hai oâng laïi nhau töø bieät. Sau naày ngöôøi ta môùi hieåu laø hai oâng laïi nhau laøm haøm yù vónh

vieãn khoâng bao giôø gaëp laïi nhau . Sau khi nhaäm chöùc Toång Ñoác Haø Ninh, trong khi ñi xem xeùt ñòa theá chung quanh caùc vuøng laân caän, oâng coù saùng taùc moät baøi thô: Quaù Giang Töùc Caûnh Quaù böôùc tìm phöông boãng tôùi ñaây Khen cho taïo kheùo tröng baøy Soâng e bieån caïn buø theâm nöôùc Nuùi sôï trôøi nghieâng ñôõ laáy maây Raït raït soùng coàn che maët nöôùc AØo aøo gioù thoåi choâuøn röøng xanh Nöõa veà nöõa ôû loøng khoâng nôû Ngaùn noåi trôøi chieàu boùng xeá taây Vôùi troïng traùch traán giöõ Haø Ninh, oâng yù thöùc ñöôïc nhöõng khoù khaên voâ bôø beán. Naêm 1882 thaáy binh thuyeàn nöôùc Phaùp töï nhieân ra Baéc, oâng laøm nghi kî laém. Moät maët oâng phaùi Tuaàn Phuû Hoaøng Höõu Xöùng ra tieáp, maët khaùc oâng lo chænh ñoán laïi thaønh trì vaø quaân nguõ ñeå ñeà phoøng. Laáy côù ta khoâng toân troïng hieäp öôùc naêm 1874 maø laïi ñi giao thieäp vôùi Trung Hoa, dung tuùng quaân Côø Ñen ngaên trôû vieäc giao thoâng treân soâng Hoàng Haø vaø caám ñaïo, Thoáng Ñoác Haûi Quaân Phaùp, Ñaïi taù Henri Rivieøre cho maáy taøu chieán cuøng 4000 quaân ra ñoùng taïi Ñoàn Thuûy (treân bôø soâng Hoàng Haø phía Ñoâng naèm saùt Haø Noäi) vaø cho quaân lính ñi hoaønh haønh phaù roái vaø haêm doïa treân caùc ñöôøng phoá. Tröôùc ñoù oâng Hoaøng Dieäu ñaõ daâng sôù leân Vua Töï Ñöùc ñeà nghò vieäc phoøng choáng giaëc, vì theo oâng Haø Noäi laø yeát haàu cuûa Baéc Kyø vaø cuõng laø nôi then choát cuûa nöôùc ta . Neáu Haø Noäi maát thì caùc tænh khaùc seõ maát theo, nhöng Vua Töï Ñöùc laøm thinh . Ñeán khi Haø Noäi bò uy hieáp, oâng Hoaøng Dieäu moät maët xin trieàu ñình Hueá vieän binh, moät maët ra leänh giôùi nghieâm vaø thoâng baùo caùc tænh ñeà phoøng. Trong khi Haø Noäi ôû trong tình theá daàu soâi löõa boûng thì phaùi chuû baïi ôû trieàu ñình Hueá ñeà nghò môû cöûa thaønh cho quaân Phaùp ra vaøo töï do vaø trieät binh ñeå ngöôøi Phaùp khoûi nghi ngôø . Ngay caû Vua Töï Ñöùc cuõng haï chieáu quôû traùch oâng ñaõ ñem binh doïa giaëc vaø cheá ngöï sai ñöôøng. Nhöng oâng Hoaøng Dieäu ñaõ quyeát taâm soáng cheát vôùi thaønh. Caùc quan xung quanh oâng Hoaøng Dieäu luùc baáy giôø coù Tuaàn Phuû Hoaøng Höõu Xung, Ñeà Ñoác Leâ Vaên Trinh, Boá Chaùnh Phan Vaên Tuyeån, AÙn Saùt Toân Thöùc Baù, vaø laõnh binh Leâ Tröïc ñaõ cuøng nhau uoáng röôïu hoøa maùu toû quyeát taâm soáng cheát vôùi thaønh . Raïng ngaøy 25 thaùng 4 naêm 1882, töùc ngaøy moàng 8 thaùng 3 naêm Nhaêm Ngoï, Henri Rivieøre sai thoâng dòch vieân ñöa toái haäu thö vaøo thaønh cho oâng Hoaøng Dieäu, buoäc oâng phaûi cho quaân lính rôøi khoûi thaønh sau khi haï heát khí giôùi vaø môû cöûa thaønh, oâng cuøngcaùc quan phaûi ra noäp mình cho haén . Theo baûn Corresponance poli-

39


tique du Commanant Henri Riviere au Tonkin cuûa Andreù Masson thì Henri Riviere buoäc “Ñuùng 8 giôø saùng ngaøi phaûi thaân haønh ñeán dinh toâi haøng phuïc, coù maët ñoâng ñuû caùc quan Tuaàn Phuû, Boá Chaùnh, AÙn saùt, Ñeà Ñoác, Chaùnh, Phoù Laõnh Binh . Neáu ñuùng 8 giôø, Ngaøi vaø toaøn theå thuoäc vieân cuûa Ngaøi khoâng ñeán Laõnh söï quaùn ñeå toû veû chaáp thuaän nhöõng ñieàu kieän cuûa toâi, thì quaân ñoäi cuûa toâi laäp töùc taán coâng vaøo thaønh . . .” Henri Rivieøre khoâng chôø thö traû lôøi, cho taøu chieán baén vaøo thaønh roài cho quaân tieán leân. Toân Thaát Baù xin ra ngoaøi thaønh ñeå giao thieäp vôùi ñòch moät laàn cuoái . Baéc thang leo ra khoûi thaønh, Baù lieàn cho giaëc bieát caùch boá trí cuûa ta ñeå giaëc noå suùng . Roài moät maët Baù daâng sôù leân Vua Töï Ñöùc ñoå toäi cho Hoaøng Dieäu, moät maët xin vôùi giaëc cho Baù thay laøm Toång Ñoác Haø Ninh Moät traän kòch chieán xaûy ra töø saùng ñeán tröa. Quaân ta döôùi quyeàn chæ huy cuûa oâng Hoaøng Dieäu ñaõ anh duõng chieán ñaáu gieát haøng traêm teân giaëc: “Löõa phun suùng phaùt töù beà Khieán loaøi baïch quyû hoàn lìa phaùch xieâu Baén ra thoâi cheát ñaõ nhieàu Phoá phöôøng nghe thaáy tieáng reo aàm aàm Quan quaân ñaéc chí bình taâm Cöûa ñoâng thaønh baéc vaãn caàm vöõng binh Cheùm cha caùi luõ hoâi tanh Phen naøy queùt saïch saønh sanh môùi laø . (trích Chính Khí Ca) Cuoäc chieán ñaáu dieãn ra aùc lieät gaây cho ñòch nhieàu thieät haïi, thì thình lình kho thuoác suùng noå, löûa boác chaùy nguøn nguït . Ñaùm chaùy caøng lan roäng, haøng nguõ chieán ñaáu caøng hoang mang,

40

quaân giaëc thöøa cô baét thang treøo vaøo, phaù coång thaønh phía taây roài oà aït keùo vaøo nhö nöôùc chaûy “Naøo ngôø thaát yù taïi ta Roõ raøng thaéng traän theá maø thua cô Noäi coâng phaûn töû bao giôø Thaáy kho thuoác chaùy ngoïn côø ngaõ theo . . .” (trích Chính Khí Ca) Boá Chaùnh Phan Vaên Tuyeån thaáy thaønh laâm nguy boû chaïy tröôùc; Ñeà Ñoác Leâ Vaên Trinh giaû vôø töï töû; Phoù Laõnh Binh Leâ Tröïc ôû cöûa taây cuõng thaùo lui; Tuaàn Phuû Hoaøng Höõu Xöùng bò Phaùp baét, nhòn aên maáy böõa roài aên laïi nhö thöôøng . Duy chæ coù Thuûy Sö Ñeà Ñoác Nguyeãn Ñình Khaùng lieàu cheát coá thuû ôû cöûa thaønh phía nam cho ñeán giaây phuùt cuoái cuøng . Rieâng oâng Hoaøng Dieäu tuy theá coâ nhöng khoâng bao giôø nao nuùng tröôùc laøn suùng ñaïn tuoân nhö möa baõo, tröôùc nhöõng tieáng vang reàn nhö saám ñoäng, tröôùc caûnh taøn khoác cuûa moät kinh thaønh saép maát, oâng vaãn haêng haùi tieán leân cuøng vôùi toaùn quaân coøn laïi xoâng xaùo cheùm gieát quaân thuø . Sau moät cuoäc chieán ñaáu nhöng voâ voïng, quaân ta daàn tan raõ . Trong voøng khoùi löûa ngôïp trôøi aáy, oâng Hoaøng Dieäu ñi veà dinh, nai nòt goïn gaøng, maëc chieác aùo the thaâm, taám khaên nhieãu xanh chít leân ñaàu, vaø daûi daây löng nhieãu hoàng thaét ra aùo ngoaøi, tay caàm thanh kieám tuoát traàn, roài leân mình voi xoâng trong möa ñaïn tieán vaøo thaønh cung . Taïi ñaây oâng truyeàn lònh:”Ai muoán veà kinh thì veà, coøn ai muoán chieán ñaáu nöõa thì leân Sôn Taây taäp hôïp vôùi ñaïi binh cuûa Hoaøng Keá Vieâm chôø ngaøy baùo phuïc”. Khi moïi ngöôøi giaûi taùn, oâng vaøo dinh vieát baøi di bieåu taï toäi, roài quay ra ñi thaúng ñeán cöûa Voõ Mieáu laät chieác khaên ñang bòt treân ñaàu treo mình leân caønh caây tröôùc Mieáu maø tuaãn tieát ñuùng vaøo giôø Ngoï, töùc ngaøy 25 thaùng 4 naêm 1882. OÂng thoï 54 tuoåi . Maëc daàu Vua Töï Ñöùc ñaõ laøm chaäm treã cho vieäc chuaån bò khaùng chieán vì ñaõ nghe theo lôøi moät soá quan laïi chuû baïi taïi trieàu ñình Hueá . OÂng Hoaøng Dieäu vaãn quyeát taâm baûo veä thaønh trì vaø cheát theo thaønh . Baøi Chính Khí Ca cuûa oâng Nguyeãn Vaên Giai (Ba Giai) ñaõ dieãn taû caùi theá quyeát taâm baûo veä thaønh trì cuûa quaân daân trong thaønh . Neáu coù vieän binh kòp thôøi vaø khoâng coù baøn tay phaûn ñoäng ñoát kho suùng vaø chæ ñieåm cho giaëc cuûa moät soá ngöôøi phaûn boäi, thì thaønh Haø Noäi chöa deã gì bò haï mau choùng . Tröôùc caùi cheát khí tieát cuûa Hoaøng Dieäu, caùc giôùi só phu, vaên thaân vaø

nhaân daân Baéc Haø vaø caû nöôùc khaâm phuïc thöông tieác . Toân Thaát Thuyeát, moät ñaïi bieåu noåi tieáng cuûa só phu kieân quyeát choáng Phaùp ñaõ ca ngôïi oâng Hoaøng Dieäu trong hai caâu ñoái: “Nhaát cöû thaønh danh, töï coå anh huøng phi sôû nguyeän Bình sanh trung nghóa, ñöông nieân ñaïi cuoäc khôûi voâ taâm” Dòch: “Moät cheát ñaõ thaønh danh, ñaâu phaûi anh huøng töøng nguyeän tröôùc Bình sanh trung nghóa, ñöông tröôøng ñaïi cuoäc taát löu taâm .” Trong baøi Chính Khí Ca, Ba Giai ñaõ heát loøng khen ngôïi vaø thöông tieác Ngaøi qua caùc caâu thô: “Chöõ trung coøn chuùt con con Quyeát ñem gôûi caùi taøn hoàn goác caây Trôøi cao, beå roäng, ñaát daøy Nuùi Nuøng, Soâng Nhò choán naøy maø ghi Thöông thay trong buoåi truaân nguy Loøng rieâng ai chaúng thöông veà ngöôøi trung Ruû nhau tieàn goùp cuûa chung Ñem ngöôøi ra taùng ôû trong Hoïc ñöôøng” Vua Töï Ñöùc maëc daàu khoâng uûng hoä oâng Hoaøng Dieäu trong vieäc choáng ñoái vôùi quaân Phaùp taïi thaønh Haø Noäi, vaãn phaûi haï chieáu khen oâng Hoaøng Dieäu ñaõ taän trung töû tieát, sai quaân tænh Quaûng Nam laøm leã quoác taùng. Só phu Haø Thaønh laäp ñeàn thôø oâng ôû phoá Vaên Taân, sau thôø chung vôùi oâng Nguyeãn Trí Phöông trong ñeàn Trung Lieät treân goø Ñoáng Ña vôùi ñoâi caâu ñoái: “Thöû thaønh quaùch, thöû giang sôn Baùch chieán phong traàn dö xích ñòa Vi nhaät tinh, vi haø nhaïc Thaäp nieân taâm söï voïng thanh thieân” Dòch: “Kìa thaønh quaùch, kìa non soâng Traêm traän phong traàn trô ñaát ñoû Laø trôøi sao, laø soâng nuùi Möôøi naêm taâm söï thaáu trôøi xanh”.

Baïn cuøng ñöôøng Moät coâ gaùi coù vieäc gaáp phaûi ñi qua nghóa ñòa luùc nöûa ñeâm. Coâ nín thôû, tim ñaäp thình thòch, caûm giaùc nhö coù ngöôøi ñang raûo böôùc phía sau ñeå voà laáy mình. Chôït coâ nhìn thaáy ôû phía tröôùc moät ngöôøi ñaøn oâng cao lôùn ñang thong thaû böôùc nhö coá yù chôø. Möøng quaù, coâ vöôït leân ngang anh ta vaø noùi: - Anh gì ôi cho em ñi cuøng vôùi, em ñang sôï quaù! Chaéc laø anh chaû sôï ma ñaâu nhæ? Ngöôøi ñaøn oâng töø töø quay maët sang, nhìn coâ baèng hai hoác maét troáng hoaùc, lieám moâi vaø noùi: - Hoài coøn soáng, toâi cuõng sôï ma nhö coâ.

M

uøng 6 Teát, Chuøa Höông khai hoäi. Caûnh taéc ñoø treân suoái Yeán dieãn ra ngaøy 3 laàn: 7h, 12h vaø 18h, moãi laàn caû tieáng ñoàng hoà. Ngöôøi ñi chuøa nöôøm nöôïp voâ tö xaû raùc xuoáng suoái, raát nhieàu du khaùch bò chuû ñoø boû rôi.

Raùc xaû voâ tö... Soáng chung vôùi... raùc

Theo lôøi moät chuû ñoø thì tröôùc ñaây, BTC ñaõ phaùt cho moãi ñoø moät thuøng raùc ñaët treân ñoø ñeå traùnh tình traïng khaùch vöùt raùc böøa baõi xuoáng suoái Yeán. Tuy nhieân, raát ít chuû ñoø tuaân

thuû quy ñònh naøy vaø hoï giaûi thích: vöøa toán dieän tích vöøa maát myõ quan! Ngay caû nhöõng ñoø coù trang bò gioû raùc, khaùch treân ñoø cuõng ngang nhieân xaû raùc thaúng xuoáng suoái Yeán. Treân ñöôøng vaøo ñoäng Höông Tích, du khaùch buoäc loøng phaûi soáng chung vôùi raùc. Coøn taïi hai ñaàu beán, vaø ngay caû nhöõng ñieåm aên uoáng töø beán Trong leân Thieân Truø, raùc röôûi vöùt la lieät beân ñöôøng. Maëc duø ñaõ coù raát nhieàu bieån baùo caám xaû raùc xuoáng suoái nhöng ôû Beán Trong, gaàn loái vaøo chuøa Thieân Truø chæ thaáy toaøn raùc laø raùc. Côm phôû eâ heà nhöng giaù caû ñaõ xuoáng thang so vôùi moïi naêm. Ñieåm saùng cuûa leã hoäi chuøa Höông naêm nay laø dòch vuï aên uoáng giaù caû raát phaûi chaêng. Moät toâ phôû boø chæ 15.000 ñoàng, moät chieác xuùc xích Ñöùc-Vieät töø 8.000 ñoàng ñeán 10.000 ñoàng neân du khaùch cuõng khaù haøi loøng.

Ñoø “xuø” khaùch, taéc ñoø taùi dieãn

Ngay töø saùng sôùm ñaõ coù haøng ngaøn du khaùch ñeán khai hoäi chuøa Höông, nhieàu ngöôøi thaäm chí ñi ñoø leân leã chuøa töø 3h saùng. Tuy nhieân, chuyeän khaùch bò chuû ñoø löøa laáy tieàn tröôùc roài “boû bom” khoâng ñeán ñoùn ôû beán ñoø nhö ñaõ heïn sau khi khaùch vaøo chuøa leã dieãn ra

41


raát phoå bieán.

Ñoø naøo cuõng chôû quaù ngöôøi quy ñònh.

Caùc bieån khuyeán caùo ñöôïc ñoïc doïc hai beân bôø suoái Yeán chæ nhaéc nhôû du khaùch töï baûo quaûn ñoà, ñeà phoøng naïn troäm caép nhöng laïi khoâng noùi gì ñeán chuyeän ñeà phoøng nhöõng chuû ñoø “xuø khaùch”. Caùc du khaùch sau khi leã chuøa ñöùng chaät ních ôû beán chôø ñoø mình ñaõ heïn tröôùc ñeán ñoù nhöng ña phaàn laø phaûi traû 50.000 ñoàng ñeå quaù giang caùc ñoø khaùc. Moät nhoùm du khaùch ñaõ bò löøa ñöa tröôùc moãi ngöôøi $150 ngaøn höùa seõ quay laïi ñoùn nhöng roài baët voâ aâm tín. Chò troâng xe ôû nhaø haøng Thanh Haèng khuyeân hoï: “Chuyeän khaùch bò chuû ñoø löøa dieãn ra nhö côm böõa. Caùc anh chò ñöøng maát coâng baùo vôùi Ban quaûn lyù laøm gì, chaúng giaûi quyeát ñöôïc gì ñaâu”?!

chôû gaáp ñoâi soá ngöôøi. Tình traïng taéc ñoø khoâng theå traùnh khoûi do löôïng khaùch ñeán vôùi leã khai hoäi chuøa Höông quaù ñoâng, leân tôùi 60.000 ngöôøi (theo thoáng keâ cuûa ban toå chöùc). Nhieàu ngöôøi ñaõ chöùng kieán caûnh taéc ñoø keùo daøi töø 4h30 ñeán 18h chieàu ngaøy muøng 6 Teát (31/1) taïi suoái Yeán vaø buoäc phaûi cheøo ñoø theo ñöôøng voøng (xa hôn 4km) môùi tôùi ñöôïc beán vaøo luùc trôøi baét ñaàu toái. Maëc duø ñaõ coù raát nhieàu caûnh saùt tham gia giöõ traät töï, khai thoâng giao thoâng treân suoái Yeán nhöng vaãn khoâng giuùp cho tình hình khaû quan hôn.

Dòch vuï “laï” hoát baïc

Khuyeán caùo cho du khaùch:

Neân mua veù tham quan di tích vaø veù ñoø tröôùc khi xuoáng ñoø ñeå traùnh bò moät soá chuû ñoø boû rôi. Thoûa thuaän tieàn boài döôõng vôùi chuû ñoø tröôùc khi leân ñoø ñeå traùnh bò chaët cheùm. Chæ traû 50% soá tieàn boài döôõng löôït ñi, traû noát 50% coøn laïi khi ñaõ trôû laïi ñöôïc ñaàu beán. Ñieàu ñaùng noùi laø traïm thu phí ôû ngay beân ngoaøi ñaõ ngöøng hoaït ñoäng 3 naêm nay nhöng vaãn khoâng heà coù baát cöù bieån chæ daãn naøo veà vieäc mua veù cuûa du khaùch neân nhöõng ngöôøi môùi ñeán ñaây laàn ñaàu ñaõ bò caùc chuû ñoø.... cheùm ñeïp. Hoï thuyeát phuïc ngöôøi ñi ñoø traû cho mình caû tieàn veù (ñeå hoï mua hoä) vaø tieàn ñoø roài chôû xong laø... bieán maát luoân, khoâng quay laïi ñoùn khaùch khieán cho nhieàu ngöôøi laâm vaøo caûnh khoán ñoán. Maëc duø ña soá ñoø nhoû chæ ñöôïc pheùp chôû toái ña 5 ngöôøi theo nhö troïng taûi khuyeán caùo ghi treân thaân ñoø nhöng ña soá caùc thuyeàn

42

Nhaø veä sinh “ngoaøi luoàng” döïng leân taïm bôï ñeå “cheùm” khaùch. Do löôïng du khaùch quaù ñoâng, nhieàu ngöôøi khoâng chen laán noåi leân ñoäng Höông Tích neân ñaõ phaûi quay laïi. Moät soá du khaùch phaûn aùnh, do taéc ñöôøng, nhieàu chuû haøng treân ñoäng Höông Tích ñaõ cho ngöôøi daân ñi qua cöûa haøng vaø thu phí 2000 ñoàng 1 löôït. Hieän töôïng taéc ñöôøng ôû phía ñaàu vaøo suoái Yeán cuõng taïo ñieàu kieän cho moät soá hoä gia ñình coù nhaø thoâng töø ñaàu beân naøy sang beân kia con ñöôøng taét ñeå ra beán xe thöïc hieän troø “thu tieàn maõi loä”: 2000 ñoàng/xe maùy vaø 10.000 ñoàng/ oâ toâ. Caû quaõng ñöôøng doïc beán Trong Suoái Yeán chæ coù hai nhaø veä sinh ñöôïc ngöôøi daân xaây döïng töø nhieàu naêm tröôùc neân cuõ kyõ vaø baån thæu. Nhaø veä sinh “taùc chieán” muøa hoäi cuõng ñöôïc döïng leân taïm bôï phuïc vuï du khaùch. Nhöõng nhaø veä sinh naøy boác muøi raát... khuûng khieáp khieán cho du khaùch ñi qua raát khoù chòu. Giaù moãi laàn ñi veä sinh laø 2000 ñoàng, tuy nhieân, phaàn do ngaïi baån, phaàn do phaûi chen laán ñi xa (chæ coù 3 nhaø veä sinh doïc beán leân chuøa Thieân Truø) neân nhieàu du khaùch hoàn nhieân ñi tieåu tieän taïi caùc buïi caây ngay beân leà ñöôøng ñi khieán caùc du khaùch ngöôøi nöôùc ngoaøi troá maét vì... haõi huøng!

Ñ

aàu naêm ñöôïc xem laø dòp “bay soâ ngoaïi” nhieàu cuûa caùc ca só trong nöôùc vaø ñaõ coù 1.001 chuyeän bi haøi ñöôïc chính caùc ca só keå laïi trong noãi ngaäm nguøi...

Baùn ñóa ôû nöôùc ngoaøi ñaâu coù deã?

Khoâng coù chuyeän du khaùch bò chuû ñoø löøa

Ñoù laø tuyeân boá cuûa BTC Leã hoäi chuøa Höông naêm 2009 Trong ngaøy ñaàu tieân khai hoäi, chæ tính ñeán 15h ngaøy 31/1, ñaõ coù tôùi gaàn 6 vaïn löôït khaùch veà döï leã hoäi chuøa Höông. Thôøi ñieåm ñoâng nhaát trong ngaøy laø 7h-10h saùng. Caû ngaøy chæ xaûy ra taéc suoái 1 laàn ôû caàu Hoäi luùc 8h saùng. Löôïng baùn veù boå sung chöa ñeán 1% neân khoâng coù chuyeän du khaùch bò chuû ñoø löøa. ÔÛ 3 coång chaën vaøo tôùi beán Yeán ñeàu coù nieâm yeát coâng khai caùc loaïi dòch vuï vaø khuyeán caùo cho du khaùch. Caûnh saùt giao thoâng chæ caém choát ôû ngaõ tö, ngaõ naêm coøn ôû nhöõng ñoaïn ñöôøng thaúng khoâng coù ngöôøi. Chæ khi xaûy ra taéc ñöôøng môùi coù caûnh saùt ñeán phaân luoàng. Toái 31/1, Tieåu ban an ninh bao goàm caûnh saùt giao thoâng vaø thanh tra leã hoäi seõ hoïp vaø baøn caùch öùng phoù trong nhöõng ngaøy tieáp theo. Naêm nay, hieän töôïng troäm caép, chaët cheùm du khaùch cuõng ñaõ giaûm so vôùi naêm tröôùc. Töø ngaøy muøng 2 Teát ñeán heát ngaøy muøng 6 Teát ñaõ coù 13 vaïn du khaùch veà döï leã hoäi nhöng chöa coù hieän töôïng ñaùng tieác naøo xaûy ra. Coøn moät soá hieän töôïng nhoû leû coøn toàn taïi do löôïng khaùch taêng ñoät bieán seõ ñöôïc khaéc phuïc sôùm trong nhöõng ngaøy tôùi. [ ]

Bay soâ ngoaïi, caùc ca só thöôøng tính toaùn kyõ veà chuyeän laøm aên. Ñóa nhaïc mang theo baùn taïi caùc ñieåm dieãn laø ñöông nhieân. Treân saân khaáu haùt, giao löu xong hoï ra ñöùng baùn ñóa beân ngoaøi. Giaù moãi saûn phaåm baùn ra phaûi gaáp ñoâi, gaáp ba giaù trong nöôùc vaø ngöôøi Vieät ôû nöôùc ngoaøi ña soá chòu chi tieàn mua taïi raïp haùt goïi laø chuùt “uûng hoä” ca si mình thöông meán. Nhaát laø “vaïn daäm ñöôøng xa” töø trong nöôùc ra haùt co baø con nghe thì “tình thöông meán thöông” bieátñaâu maø noùi! (duø giaù ñi show thöôøng ñöôïc caùc ca só noäi “heùt” cao taän trôøi) Ca só Taân Nhaøn haùt doøng nhaïc daân gian baùn ñóa ñaét nhö toâm töôi, nhöng ñóa cuûa moät ca só ñaøn chò raát noåi tieáng ñi cuøng laïi khoâng baùn ñöôïc maáy caùi. Ñaøn chò öùc loøng beøn “oâm heát” ñóa ñaøn em ñang baùn chaïy, roài rao “ai mua ñóa cuûa ca só noåi tieáng thì seõ ñöôïc taëng keøm ñóa Taân Nhaøn, nhöng vaãn khoâng khaû quan hôn chuùt naøo. Chuyeän ca só Tuøng Döông coøn ngoä hôn. Anh raát hay nhaän ñöôïc lôøi ñeà nghò töø phía khaùn giaû haûi ngoaïi ñöa

anh ñi “traû thuø daân toäc” sau ñeâm bieåu dieãn. “Chaéc hoï thaáy toâi ra nöôùc ngoaøi haùt maø chaúng bieát “aên phôû taây” ra sao neân muoán giuùp mình môû mang kieán thöùc veà “aåm thöïc”, chöù toâi naøo coùthuø haèn gì ai maø phaûi “traû thuø”. Tuøng Döông giaûi baøy. Trong chuyeán bieåu dieãn taïi Ñöùc, YÙ dòp tröôùc Teát Nguyeân Ñaùn vöøa qua, chaøng ca só naøy laàn ñaàu tieân coù meï ñi cuøng ñeå chaêm soùc. ÔÛ haäu tröôøng buoåi dieãn khi anh giôùi thieäu vôùi nhieàu khaùn giaû ngöôøi ñöùng beân caïnh laø meï cuûa mình thì “ñaïi ña soá ñeàu söõng sôø vaø khoâng tin. Hoï noùi meï cuûa Tuøng Döông chaéc khoâng treû nhö vaäy, chaéc laø ngöôøi quaûn lyù thoâi.

Uaát öùc khi bò xöû... “teä”

Thuoäc moät nhoùm coù tieáng cuûa Haø Noäi neân ca só Taán Minh cuõng hay ñöôïc “môøi” ñi dieãn nöôùc ngoaøi. Anh baøy toû raèng caùc khaùn giaû ôû nöôùc ngoaøi raát nhieät tình, vaø chaøo ñoùn noàng nhieät, nhieàu ngöôøi coøn tha thieát môøi veà nhaø hoï chôi, nhaän laøm anh (chò) em keát nghóa. Tuy nhieân, cuõng phaûi noùi laø

raát nhieàu nôi vaãn coù moät soá “khoâng nhoû” ngöôøi Vieät toû ra “choáng ñoái maïnh” veà söï xuaát hieän cuûa ngheä só trong nöôùc. Leä Quyeân, Tuaán Höng - hai ca só ñaét soâ ngoaïi trong naêm 2008. “Toâi vaãn nhôù trong chuyeán bieåu dieãn taïi moät nöôùc chaâu AÂu, moät soá ngöôøi Vieät ñaõ ñeán khaùch saïn nôi

dòp “haùi ra tieàn” nhöng hoï khoâng bieát ñöôïc raèng ñaèng sau aùnh haøo quang cuûa saân khaáu, söï ngöôõng moä cuûa caùc khaùn giaû daønh cho ca só, ñoâi khi chính ngöôøi trong cuoäc laø caùc ca só cuõng phaûi cöôøi raát nheï maø giaûi baøy raèng “dieãn ôû haûi ngoaïi ñaâu söôùng gì, tieàn kieám ñöôïc... laø moà hoâi, nöôùc maét vaø hôn theá...”.

Töø traùi qua: Ñaêng Döông, Thanh Lam, Tuøng Döông vaø moät ngöôøi maãu trong chuyeán löu dieãn ôû Ukraine naêm 2008.

chuùng toâi ôû ñeå bieåu tình, hoï maéng chöûi chuùngtoâi thaäm teä, thaäm chí coøn noùi seõ phaù khoâng cho haùt khieán anh em ngheä só chuùng toâi rôi vaøo traïng thaùi vöøa buoàn vöøa lo. Raát may nhôø söï can thieäp cuûa caûnh saùt nöôùc sôû taïi maø moïi vieäc ñaõ ñöôïc giaûi quyeát oån thoûa (1 ca só noùi) Tuaán Höng laø moät trong nhöõng ca só bay soâ haûi ngoaïi nhieàu trong naêm 2008. Anh kieám ñöôïc tieàn tæ töø nhöõng chuyeán löu dieãn nhöng ñi keøm vôùi noù laø “nhöõng ñeâm moät mình coâ ñôn baät khoùc khi phaûi ñoái dieän vôùi boán böùc töôøng ôû nôi xöù ngöôøi”. Caâu chuyeän anh taâm söï treân blog caù nhaân coù leõ seõ nhôù suoát ñôøi, ñoù laø khi bò ban toå chöùc trong moät show bieåu dieãn lôùn ôû Myõ ñoái xöû “teä” baèng caùch “boû ñoùi, chaúng buoàn cho khaùch saïn ñeå nghæ ngôi, hay moät lôøi ñoäng vieân... khoâng thaáy anh giaûi thích laø neáu vaäy thì... maàn sao anh kieám ñöôïc tieàn tyû trong nhöõng laàn ñi soâ ngoaïi?? Trong suy nghó cuûa nhieàu ngöôøi Vieät, chaïy soâ haûi ngoaïi cuûa ca só laø

Leä Quyeân, Tuaán Höng - hai ca só ñaét soâ ngoaïi trong naêm 2008.

ÔÛ ñaâu cuõng phaûi taän löïc moà hoâi nöôùc maét môùi kieám ñöôïc tieàn, mieãn laø ñöøng ñöùng nuùi naøy troâng nuùi kia.

43


Ca só noäi thì cöù nghó ra nöôùc ngoaøi haùt seõ löôïm tieàn nhö löôïm laù caây. Coøn ôû ngoaïi thì cöù cho veà trong nöôùc hoát tieàn deã nhö hoát raùc. Maø gaàn ñaây theo “khaåu khí” cuûa caû hai thì ngoù boä döôøng nhö ñoâi beân ñang coù ñieàu gì... thaát voïng. Sôn Haø

chòu, chæ nhaän show dieãn nhö bình thöôøng, coù ñieàu seõ choïn löïa caùi naøo laø ñaïi nhaïc hoäi seõ öu tieân tröôùc. Coøn caùt-seâ thì khoâng taêng hôn so vôùi ngaøy thöôøng.

Nhaïc queâ höông vaãn giöõ ngai vaøng

Teát, khaùn giaû caøng coù nhu caàu nghe nhaïc queâ höông nhieàu hôn, chính vì theá caùc ca só haùt thaønh coâng doøng nhaïc queâ höông thôøi ñieåm naøy ñöôïc “naâng nhö naâng tröùng, höùng nhö höùng hoa”. Nhöng khoâng vì theá maø nhöõng ca só haùt nhaïc treû nhö chò em Truùc Lam - Truùc Linh, nhö Löông Tuøng seõ bò eá ñoä. Ñôn giaûn vì thôøi löôïng cuûa moät chöông trình quaù daøi, chính vì theá seõ phaûi coù nhaïc queâ höông xen laãn vôùi nhaïc treû. Nghóa laø nhaïc naøo cuõng ñaét show. Theo ngheä só haøi Chí Taøi thì doøng nhaïc queâ höông vaãn coøn raát khaû quan, baèng chöùng laø caû theá heä treû hieän giôø

Caïnh tranh giöõa ca só trong nöôùc vaø haûi ngoaïi

Khi ñaët ra caâu hoûi naøy, Chí Taøi - danh haøi hieän ñang aên khaùch cuûa saân khaáu haûi ngoaïi khaúng ñònh cuõng coù, nhöng maø nhieàu khi cuõng taïi moät soá ca só cuûa mình qua ñoù laøm quaù, ñi laïi nhö minh tinh Hollywood, xe “Mec” ñen coùng, 4 veä só cao to löïc löôõng ñi beân caïnh, luoân xua khaùn giaû khoâng ñöôïc tieáp xuùc vôùi ca só. Coøn Truùc Linh thì neù traùnh “Thöïc ra nhöõng chuyeän ñoù Linh khoâng raønh laém, bôûi Linh ñi dieãn chæ bieát coù saân khaáu, cuõng chaúng tieáp xuùc vôùi ñoàng nghieäp nhieàu. Dieãn xong laø veà nhaø thoâi. Nhöng neáu coù söï caïnh tranh thì caøng toát, caøng laøm cho saân khaáu haûi ngoaïi theâm phong phuù, nhaân taøi phaûi caøng nhieàu, ngöôøi thaät söï gioûi seõ soáng ñöôïc”. Phaûi noùi 3 naêm gaàn ñaây, caùc ca só trong nöôùc ñi löu dieãn nöôùc ngoaøi nhö ñi chôï. Coù ngöôøi 1 naêm ñi Myõ ñeán 7 laàn, moãi laàn ngaén nhaát cuõng 2 tuaàn. Baàu show nhieàu khi muoán chöùng toû uy löïc cuûa mình neân quyeát ñònh môøi thaät nhieàu SAO trong nöôùc qua ñeå “daäp” caùc baàu soâ khaùc. Chính vì theá coù nhieàu ca só raát nhoõng nheõo, hoï heùt giaù caùt-seâ “treân trôøi” khieán cho thò tröôøng nhieãu loaïn. Trong khi ca só ngoâi sao “coäng”

44

(ôû saân khaáu haûi ngoaïi chia ra nhieàu taàng lôùp ca só, ngoâi sao nhöng coøn coù caû sao “coäng”, sao “tröø”), môùi ñöôïc lónh 3.000 USD/soâ, thì ca só trong nöôùc qua, coù ngöôøi “oõng eïo” ñoøi ñeán 7.000-8.000 USD, nhieàu khi baàu soâ chôi cao tay vaãn traû nhö thöôøng. Ñieàu ñoù khieán moät soá ca só haûi ngoaïi cuõng laø ngoâi sao thaáy böïc mình, vì mình cuõng laø sao, cuõng haùt hay maø sao laïi ñöôïc traû ít tieàn theá... Nhöõng maâu thuaãn treân chính laø do loãi cuûa nhöõng baàu soâ haûi ngoaïi. Ñöôïc bieát, ca só haûi ngoaïi haïng ngoâi sao giôø vaãn laø Nhö Quyønh, Quang Leâ, Minh Tuyeát, Traàn Thaùi Hoøa, Theá Sôn, Traàn Thu Haø.... Coøn laïi cuõng dao ñoäng chöøng 1.000-2.000 USD.

Chí Taøi Chaïy soâ ñeå queân theøm Teát

Nhöõng ngaøy Teát ngheä só laïi khoâng coù dòp gaëp nhau nhieàu ngay taïi Cali, vì baän ñi dieãn heát. Truùc Linh cho bieát, thöôøng coâ seõ chuaån bò Teát tröôùc 3 ngaøy, theå hieän moät coâ con daâu ñaûm trong gia ñình. Ñuùng dòp Teát Vieät, coâ laïi xin pheùp gia ñình ñeå chaïy soâ. A 1 xuaát baét buoäc dieãn buoåi tröa, coøn xuaát kia dieãn buoåi toái. Treã Nhöõng ngaøy Teát, show coù nhieàu leân, nhu caàu thöôûng thöùc ca nhaïc cuûa ngöôøi daân cao hôn, nhöng ca só

vaãn thích nghe caûi löông vaø caû tuoàng, cheøo hay nhöõng khuùc haùt aû ñaøo cuûa Baéc Boä cuõng ñöôïc höôûng öùng, ñieàu naøy thaät khoù lyù giaûi, Caùc ngheä só caûi löông cuûa Vieät Nam qua nhö Leä Thuyû, Minh Vöông, Minh Caûnh, Thanh Thanh Taâm... ñeàu “bò” tranh giaønh môøi moïc. Hôn nöõa, saân khaáu cuûa doøng nhaïc naøy khoâng caàn caàu kyø, nhieàu khi chæ caàn aùnh saùng, phoâng maøn ñôn giaûn cuõng ñöôïc, thöôûng thöùc gioïng haùt laø chính! “Theo toâi vieäc baûo toàn vaên hoùa Vieät taïi haûi ngoaïi laø raát caàn thieát, nhaát laø nhöõng ngöôøi giaø thì chuaån bò ra ñi, coøn ngöôøi treû laïi hieåu quaù lô mô veà Vieät Nam. Toâi raát mong, vôùi cöông vò moät ngöôøi ngheä só, anh chò em ngheä só chuùng toâi seõ coá gaéng truyeàn laïi cho lôùp ñaøn em nhöõng gì laø aâm nhaïc thuaàn Vieät nhaát”- Chí Taøi taâm söï!

Nghóa Löông

T

Chæ caàn giaøu laø... ok!

caû boù laän!”. Vy., “kieàu nöõ” hoïc sinh lôùp 11 cuõng coù moät anh chaøng “sôùm ñöa chieàu ñoùn” nhö theá. Tuy anh chaøng khoâng laáy gì laøm haáp daãn, thaäm chí Vy coøn taâm söï ñeán... naùt caû blog raèng thì laø cha naøy maët muïn khoâng haø, moãi laàn gheù saùt vaøo khoaùc vai Vy laø coâ naøng traøo leân söï... kinh tôûm vì maët chaøng ñaày... muïn boïc, hôi thôû chaøng quaù... hoâi vaø hình thöùc nhö theå... aên maøy, nhöng Vy vaãn cöù ñong ñöa laøm giaù, vì “nhaø noù giaøu nöùt ñoá, tieàn neùm ra moät luùc kheùo cheát ngöôøi nhö chôi”. Coøn Thuûy ñang hoïc lôùp 12 thì toû roõ ñaúng caáp “daân chôi thöù thieät” qua caùi caùch xaøi tieàn nhö... uoáng nöôùc ngoït. Nhaø Thuûy khoâng giaøu, nhöng

Khi hoûi nhöõng baïn gaùi ñöôïc meänh danh laø ngöôøi ñeïp vaø ñang ñöôïc cöng chieàu cung phuïng kia, nhöõng ngöôøi ñang laø “taâm ñieåm” thu huùt söï chuù yù cuûa caû hai giôùi beø baïn trong tröôøng vôùi nhieàu thöù tình caûm, suy nghó troän laãn kia, chuùng toâi môùi ngôõ ngaøng vì nhöõng caâu traû lôøi gioáng nhau: “Khoâng!”.

Lieân moät “hoa khoâi” ôû tröôøng Lieân keå trong moät laàn caû ñaùm ñi aên kem YÙ ôû ñöôøng Haøng Baøi thì quen ñöôïc moät anh teân Khaùnh. Phaûi noùi laø ban ñaàu, caû ñaùm baïn Lieân maét troøn maét deït, khoâng hieåu taïi sao Lieân xinh vaäy maø laïi choïn moät anh chaøng “xaáu ma cheâ quyû hôøn” nhö theá! Thaéc maéc vôùi Lieân caû ñaùm môùi ngaõ ngöûa khi naøng cöôøi vaø thoû theû: “Vì noù xaøi tieàn moãi laàn

boä aùo daøi traéng maø coâ maëc ñi hoïc thì ñöôïc may baèng thöù luïa khoâng phaûi ai cuõng coù theå mua. Thuûy khoe coâ coù “caû tuû” aùo daøi nhö theá, ñeán caû chuïc boä. Coøn quaàn aùo giaøy deùp ñi hoïc, ñi chôi thì caùi naøo cuõng coù giaù baïc trieäu. Taát caû soá tieàn ñoù ñeàu laø cuûa “boà” laø “chuù” giaùm ñoác cuûa moät coâng ty taàm côõ maø Thuûy quen töø naêm hoïc lôùp 11. Nhöõng ñieåm “döøng chaân”, ñi “loanh quanh” cuûa “chuù chaùu” Hoàng Thuûy toaøn laø nhöõng nôi sang troïng. Nhieàu baïn nöõ trong tröôøng khoâng giaáu ñöôïc aùnh maét theøm muoán vaø ghen tò khi caùch ngaøy laø “chuù” cuûa Hoàng Thuûy ñoã xòch chieác Lexus LX470 boùng loaùng tröôùc tröôøng, ñoùn “chaùu” ñi aên nhaø haøng. Thoâng thöôøng, nhöõng “böõa aên chieàu” nhö vaäy keùo daøi ñeán taän khuya vì sau khi aên laø uoáng, laø ñi chôi... Neáu coù ai noùi laø gaëp Hoàng Thuûy ôû nhhöõng nôi sang troïngnhö

Tuy laø ñöôïc cöng chieàu, cung caáp ñaày ñuû tieàn baïc nhöng kieàu nöõ hoïc troø naøo cuõng than thôû thöïc ra... raát buoàn vì khoâng soáng thaät ñöôïc vôùi baûn thaân mình. Nhöõng bieåu hieän tình caûm ñoái vôùi “ñoái taùc” chæ laø nhöõng bieåu hieän doái traù ñeå möu lôïi cho baûn thaân! Nhieàu luùc caùc coâ naøng tuûi thaân phaûi troán vaøo ñaâu ñoù maø khoùc vì thaáy mình khoâng coù tình yeâu thaät söï. Nhö Hoàng Thuûy chaúng haïn. Thöïc ra, coâ yeâu thaàm anh chaøng lôùp tröôûng töø hoài môùi qua hoïc kyø moät, naêm lôùp 10. Sau vaøi laàn “baén tin” maø khoâng thaáy hoài aâm, Hoàng Thuûy buoàn laém. Sang ñeán naêm 11, nhan saéc Hoàng Thuûy caøng luùc caøng maën maø, baïn beø ñaõ baøn taùn, thaäm chí ñoøi “gaû” cho lôùp tröôûng nhöng anh chaøng cuõng cöù... bình thöôøng, chaúng heà toû ra coù chuùt chuù yù ñaëc bieät naøo. Teát naêm

hay vì lo hoïc haønh nhö nhöõng ngöôøi baïn cuøng trang löùa khaùc, nhöõng coâ hoïc troø töông ñoái coù nhan saéc, ñöôïc toân xöng laø hoa khoâi, laø “hot girl” cuûa moät soá tröôøng phoå thoâng trung hoïc laïi daønh nhieàu thôøi gian ñeå trau chuoát nhan saéc, ñi mua saém, giaûi trí... nhö nhöõng coâ tieåu thö laém tieàn nhaøn roãi. Tieàn ôû ñaâu ra? Xin thöa, tieàn ñeå caùc coâ coù theå dieän nhöõng boä caùnh baøy baùn ôû nhöõng trung taâm thöông maïi sang troïng vôùi caùi giaù cuõng thuoäc loaïi... treân trôøi kia, laø thöù tieàn chaûy ra töø tuùi caùc ñaïi gia, thieáu gia... Baây giôø, chuyeän nöõ sinh caëp vôùi ñaïi gia, thieáu gia xem ra ñang laø moát, ñeå caùc em “chöùng toû ñaúng caáp” cuûa mình.

Coù moät quy luaät baát thaønh vaên trong haøng nguõ “gaùi ñeïp hoïc troø” laø... quen ñöôïc ngöôøi caøng nhieàu tieàn caøng toát. Tieâu chuaån ñaàu tieân vaø quan troïng hôn caû ñeå caùc coâ choïn “boà” laø... giaøu vaø saønh ñieäu coøn hoïc gioûi hay ñeïp trai maø lôõ sinh ra nhaèm “con nhaø ngheøo” thì... haõy ñôïi ñaáy. Ñoái töôïng cuûa caùc naøng cuõng khoâng nhaát thieát phaûi hoïc cuøng lôùp, cuøng tröôøng. Neáu nhö chaøng ñaõ coù vieäc laøm, tieàn ñaày tuùi, luùc naøo cuõng saün saøng cho caùc naøng chi tieâu thì coi chöøng coù khaû naêng bò caùc naøng... saên ñuoåi ngöôïc. “Tình yeâu” cuûa kieàu nöõ chæ xuaát hieän khi coù vaät chaát ñi keøm.

quaùn bar, hay khaùch saïn cao caáp naøo ñoù ôû Saøi Goøn naøy, thì coù noùi khoaùc tôùi... taàng 33 ngöôøi ta cuõng tin soùi traùn, vì Hoàng Thuûy ñang ôû thôøi kyø muoán gì ñöôïc ñoù maø. Chæ coù ñieàu, môùi hoïc lôùp 12 maø sao troâng Hoàng Thuûy ñaõ “giaø tröôùc tuoåi” quaù nhieàu!

Chæ caàn giaøu vaø saønh ñieäu, lieäu coù söôùng khoâng?

45


C

ñoù, Hoàng Thuûy ñi laøm nhaân vieân giôùi thieäu saûn phaåm cho moät haõng ñieän thoaïi ñeå kieám tieàn chi phí vì coâ thöïc ra khoâng khaù giaû laém. Theá laø loït maét... “ñen” cuûa “chuù boà” baây giôø. Chuyeän khoâng theå döøng laïi ñöôïc, Hoàng Thuûy ñaønh chæ daùm neùn noãi ñau vaøo loøng vaø sa ñaø vaøo caùc cuoäc vui teå... ñôõ buoàn. Nhöng cuõng may, nhôø caùi tình yeâu coøn giaáu bieät trong

loøng ñoù maø laâu laâu, lôùp tröôûng nhaéc nhôû coá gaéng hoïc haønh, Thuûy möøng nhö baét ñöôïc vaøng vaø coá gaéng ñeå yù tôùi baøi vôû moät chuùt cho chaøng... vui. Chöù coøn khoaûn thi ñaïi hoïc thì... böôùc tôùi caùnh coång laø may laém! Coøn coâ naøng Thanh Lieân thì taâm söï raèng: “Nhieàu khi ñi chung vôùi “boà” maø mình maéc côõ muoán cheát, vì ñi ñeán ñaâu cuõng bò ngöôøi ta baøn taùn xì xaàm raèng con nhoû naøy xinh ñaùo ñeå maø caëp vôùi moät thaèng “xaáu nhö Chí Pheøo”. Vuï naøy chaéc chaén cuõng chæ lôïi duïng nhau maø thoâi!”.

46

osplay laø moät thuaät ngöõ coù nguoàn goác töø Nhaät Baûn vieát taét töø “Costume Play”. Ñoù laø caùc hoaït ñoäng, caùc troø chôi phoûng laïi theo caùc nhaân vaät cuûa truyeän tranh, phim giaû töôûng, game (manga, anime, tokusatsu, video game, visual game...).

Leã hoäi Cosplay Active Expo 2008 Saøi Goøn

Quaû thaät, moïi ngöôøi noùi khoâng sai. Bieát theá neân Thanh Lieân ñaønh nuoát “cuïc töùc” vaøo buïng caém coå cho qua ñeå khoâng trôû thaønh caùi “bung xung” laøm lôùn chuyeän ra. Khaù nhieàu caùc coâ gaùi chaáp nhaän ñaùnh ñoåi tình caûm ñaõ nhaän laáy phaàn thua thieät nhieàu hôn veà mình, khi nhaän ra phía “ñoái taùc” thöïc söï cuõng chæ coi mình nhö moät daïng ngöôøi duøng ñeå mua vui: “nghìn vaøng mua laáy nuï cöôøi nhö khoâng”. Nhöng baây giôø chaúng ai “ngu” maø boû ra nghìn vaøng chæ ñeå mua laáy moät nuï cöôøi roài... thoâi ñaâu.

Laøm theá naøo ñeå cöôùi ñöôïc ñaïi gia?

Theo kinh nghieäm cuûa caùc kieàu nöõ ñi tröôùc truyeàn laïi cho ñaøn em nhö sau: Nguyeân taéc ñaàu tieân: Ñeán ñuùng choã. Baïn phaûi tìm ñeán nhöõng ñòa

ñieåm môùi nôi caùc ñaïi gia hay lui tôùi! Neáu baïn chöa töøng ñaët chaân ñeán choán thaønh thò xa hoa, coøn chaàn chôø gì nöõa? Haõy goùi gheùm haønh lyù vaø leân ñöôøng thoâi. Nguyeân taéc thöù 2: Ñi ñuùng nôiã. “Ngöu taàm ngöu, maõ taàm maõ” Caùc ñaïi gia thöôøng “tuï taäp” cuøng nhau keå caû khi ñi nghæ. Vì vaäy, caùch deã ngaát ñeå gaëp gôõ hoï laø thöôøng xuyeân ñi nghæ ôû nhöõng ñòa ñieåm “saønh ñieäu” cuûa taàng lôùp thöôïng löu. Nguyeân taéc thöù 3: Hieåu roõ ñoái töôïng. Haõy coù moät voán kieán thöùc vaø naém baét ñöôïc nhöõng xu höôùng môùi, noùi chung laø nhöõng thöù thuoäc veà theá giôùi cuûa thöôïng löu. Nguyeân taéc thöù 4: “Bieát mình bieát ngöôøi, traêm traän traêm thaéng”. Baïn phaûi yù thöùc ñöïoc raèng ngoaøi kia coù bieát bao coâ gaùi nhö mình vaø baïn khoâng phaûi laø ngöôøi ñeïp duy nhaát. Caùc ñaïi gia coù quyeàn löïa choïn! Nguyeân taéc thöù 5: Ñöøng laø chính mình! Luoân laøm mình toát hôn: ñi ñöùng duyeân daùng hôn, aên maëc ñeïp hôn, töï tin hôn. Ngöôøi giaøu thích gaëp gôõ nhöõng ngöôøi cuõng giaøu coù nhö hoï bôûi hoï khoâng bieát caùch cö xöû thích hôïp ñoái vôùi ngöôøi ngheøo! Hoï boái roái. Hôn nöõa, hoï coøn sôï raèng taøi saûn cuûa mình ñang bò nhoøm ngoù! Haõy luoân nôû nuï cöôøi deã chòu nhöng phaûi thaät aán töôïng vaø tuyeät ñoái khoâng bao giôø coù nhöõng cöû chæ khoâng ñaùng yeâu nhö cöôøi lôùn hay la heùt tröôùc ñaùm ñoâng. Nguyeân taéc thöù 6: Bieát nhìn xa. Baïn phaûi coù “taàm nhìn” xa moät chuùt, nghóa laø nhìn thaáy ñöôïc nhöõng “vieân ngoïc chöa ñöôïc goït giuõa” ñeå leân keá hoaïch tieáp caän töø khi hoï coøn laø nhöõng con ngöôøi raát bình thöôøng. [ ] Chuù thích: Teân nhaân vaät vaø hình chæ laø minh hoïa.

Khoaûng 1000 ngaøn baïn treû Saøi Goøn vöøa coù dòp thoûa söùc cosplay taïi “Leã hoäi truyeän tranh vaø hoaït hình” cuûa Nhaät. Taïi “Leã hoäi truyeän tranh vaø hoaït hình” dieãn ra taïi Saøi Goøn, ngay töø saùng sôùm, khoâng khí leã hoäi ñaõ traøn vaøo khoâng gian hoäi tröôøn Thanh Nieân (4 Phaïm Ngoïc Thaïch, Quaän 1) vôùi ñuû thöù maøu saéc röïc rôõ. Caùc nhaân vaät chính laø nhöõng cosplayers tuoåi teen-age xuaát hieän traøn ngaäp leã hoäi trong nhöõng boä trang phuïc ñoäc ñaùo vaø coù moät khoâng hai. Teen hoùa thaân thaønh moät thieân thaàn, moät ninja, moät coâng chuùa kieàu dieãm hay nhöõng phaùp sö vôùi nhöõng boä trang phuïc voâ cuøng hoaønh traùng. Laïc vaøo khuoân vieân leã hoäi ngöôøi xem nhö ñöôïc böôùc vaøo 1 theá giôùi khaùc, theá giôùi cuûa söï kyø dieäu, öôùc mô, ñam meâ chaùy boûng, cuøng nhöõng lyù töôûng cao ñeïp maø hình aûnh cuûa Anime Manga ñaõ gaày döïng neân trong suoát 1 thôøi gian daøi neùt vaên hoùa naøy du nhaäp töø Nhaät vaøo Vieät Nam. Söï goùp maët cuûa caùc gian haøng vaên hoùa, löu nieäm hay caùc troø chôi daân gian nhö taêng theâm söùc noùng cuûa leã hoäi. Vaên hoùa Manga, Anime noùi rieâng vaø vaên hoùa Nhaät Baûn ñöôïc theå hieän ñaäm chaát qua caùc troø chôi daân gian Nhaät Baûn: côø ngöôøi, vôùt caù vaøng, fukiwarai... Trieãn laõm moâ hình Gundam, model kit hay giôùi thieäu vaø tröng baøy haøng traêm caùc saûn phaåm Origami khieán bao teen ngô ngaån vì taøi ngheä cuûa caùc nhoùm ngheä nhaân vaãn coøn ñang ôû ñoä tuoåi teen hoïc sinh

sinh vieân. Quaùn cafeù Maid loaïi hình cafeù ñaëc bieät cuûa manga, anime vôùi caùc coâ naøng phuïc vuï Lotita cöïc xinh khieán cho ai ñi qua cuõng phaûi quay laïi nhìn vaø khoâng queân thöôûng thöùc nhöõng ly traø haáp daãn. Khoâng khí töng böøng cuûa leã hoäi keùo daøi töø saùng sôùm ñeán taän chieàu toái vôùi nhieàu tieát muïc trình dieãn haáp daãn nhö: muùa, haùt, kòch ngheä, thôøi trang, trình dieãn yoyo.... Chöông trình ñöôïc xaây döïng vôùi söï keát hôïp haøi hoøa giöõa vaên hoùa Anime - Manga

vôùi neùt vaên hoùa truyeàn thoáng Vieät - Nhaät. Ñieåm nhaán cuûa chöông trình chính laø ñeâm Cos’ Night dieãn ra töø luùc 18h30. Söï mong ñôïi cuûa moïi ngöôøi, töø giôùi otaku ñeán caû nhöõng ngöôøi “ngoaïi ñaïo” yeâu thích ngheä thuaät saân khaáu ñaõ ñöôïc buø ñaép baèng nhöõng maøn trình dieãn cosplay ñaëc saéc vôùi chuû nhaân laø caùc nhoùm cos ñình ñaùm nhaát Saøi Goøn. Xen keõ nhöõng maøn trình dieãn cos laø caùc tieát muïc vaên ngheä, thôøi trang mang ñaäm chaát

47


manga, anime nhaát. Haøng ngaøn teen Saøi Goøn ñaõ coù moät ñeâm thaät ñaùng nhôù khi côn möa baát chôït ñoå xuoáng vaø treân saân khaáu cos vaãn trình dieãn raát sung söùc. Tuy leã hoäi keát thuùc trong maøn möa, nhöng qua ñoù chuùng ta thaáy ñöôïc tình caûm cuûa giôùi cosplay daønh cho caùc nhaân vaät truyeän tranh yeâu thích cuûa mình laø khoâng bao giôø giôùi haïn, haøng ngaøn baïn treû vaãn ñöùng döôùi möa cuøng khoùc cuøng cöôøi vôùi caùc nhaân vaät ñang trình dieãn treân saân khaáu. Koneko chan nick name cuûa moät

Traø söõa Hoa Höôùng Döông toå chöùc, ñaõ tieáp tuïc dieãn ra taïi Trung taâm Trieån laõm vaên hoùa (soá 2 Vaân Hoà Haø Noäi). Caùc baïn treû theå hieän style aên maëc theo phong caùch truyeän tranh khaù “pro”, tuy nhieân raát nhieàu boä caùnh do teens trình dieãn khieán nhieàu ngöôøi choaùng vaø soác vì ñoä maùt meû vaø “quaùi dò” cuûa noù. Vaøi aûnh ñính keøm baøi vieát naøy laø aûnh do ngöôøi vieát töï choäp ñöôïc trong leã hoäi anime/manga Acctive Expo, ôû Vieät Nam caûm nhaän theá naøo xin nhöôøng lôøi cho baïn ñoïc

Moät Cosplayer noåi tieáng cuûa Nhaät Teân: Kiyoshi Chieàu cao: 160cm Giôùi tính: Nam Queâ Quaùn: Hoà Nam Trung Quoác Sôû thích: chôi game, cosplay, xem truyeän tranh, nguû...

Song, Lineage II, KOF...

ñoàng hoà coù maët ôû nhaø nghæ, Sính ñi ngay trong ñeâm aáy... “Maøy laø thaèng ñieân! Con aáy khoâng bieát maøy laø ai thì côù gì phaûi sôï. Noù ñeán ñaây khoâng phaûi vì tieàn maø ñôn giaûn laø vì noù thích chôi”. Vöøa gaëp toâi Kieân ñaõ xoå thaúng moät caâu vôùi veû töùc toái. Kieân noùi raèng ñaõ coù quan heä vôùi Sính töø 3 thaùng nay. Nguyeân côù khieán hoï bieát nhau laø do moät ngöôøi baïn cuûa Kieân giôùi thieäu. Chæ sau moät laàn gaëp nhau ôû nhaø nghæ, Sính ñaõ noùi thaúng ra nhöõng suy nghó cuûa mình laø: thích “quan heä” vôùi nhieàu ngöôøi ñaøn oâng cuøng moät luùc, hoaëc ngöôïc laïi. Kieân laø tay chôi laém tieàn nhieàu cuûa ôû Haø thaønh neân yù thích beänh hoaïn cuûa Sính deã daøng ñöôïc ñaùp öùng. Töø moái quan heä naøy, Sính ñaõ giôùi thieäu cho Kieân nhieàu ngöôøi ñaøn baø khaùc cuõng xaáp xæ tuoåi Sính ñang cuøng caûnh ngoä. Ñeå kieåm ñònh lôøi noùi cuûa Sính, Kieân ñaõ goïi ñieän “môøi “ taát caû nhöõng ngöôøi ñaøn baø do Sính giôùi thieäu tôùi nhaø nghæ ñeå... mua vui. Toâi hoûi Kieân coù toán nhieàu tieàn cho nhöõng cuoäc chôi nhö theá? Kieân cöôøò: “Khoâng. Muïc ñích cuûa hoï laø thích chôi vôùi nhöõng ngöôøi coù thuù nhö hoï”. Thaáy toâi hoûi nhieàu chuyeän, Kieân ghi cho toâi moät loaït soá ñieän thoaïi di ñoäng vaø baûo: “OÂng muoán khai thaùc ñöùa naøo thì goïi ñieän ruû noù ñi

Kiyoshi thuoäc nhoùm cosplay khaù noåi tieáng “13 haïm ñoäi” taïi Trung Quoác. Nhöõng hình aûnh cosplay cuûa Kiyoshi luoân laø ñeà taøi baøn taùn noùng boûng nhaát taïi nhöõng cuoäc thi bieåu dieãn cosplay cuõng nhö nhöõng buoåi trieån laõm truyeän tranh, game. Dieãn vieân Kiyoshi trình dieãn caùc nhaân vaät nöõ trong game, truyeän tranh vaø anime hoaøn haûo tôùi möùc khoù loøng nhaän ra.

Nhöng... ñöøng töôûng bôû

Caùc baïn nam nhi treû neáu coù gaëp coâ gaùi naøy ngoaøi ñôøi thì haõy khoan taùn tænh. “Naøng” laø moät nam nhi chính hieäu ñaáy.

100% chöù khoâng phaûi loaïi pha, ñaám nhau ra troø vaø caëp boà moät löôït ñeán hôn 3 coâ baïn gaùi.

baïn treû ñaõ ôû laïi ñeán phuùt cuoái cuøng cho bieát: “Mình thaät söï caûm thaáy haïnh phuùc khi ñöôïc soáng, ñöôïc hoøa mình cuøng caùc nhaân vaät vaø nhöõng baïn coù cuøng nieàm yeâu thích anime,

manga nhö mình. Mình thaáy nhieàu baïn nöõ ñaõ baät khoùc khi thaáy nhöõng nhaân vaät maø mình yeâu thích trong truyeän tranh ñaõ böôùc ra saân khaáu moät caùch soáng ñoäng nhö theá!”

Leã hoäi Cosplay Active Expo 2008 Haø Noäi

Moät leã hoäi töông töï nhö theá, do ACC cuøng vôùi VSMC, Mirinda vaø

48

Phim anime yeâu thích nhaát: Tokyo Babylon Phim ñieän aûnh thích nhaát: Lord of the Rings Caùc game yeâu thích: Tam Quoác Voâ

Nhaät, Haøn quoác, Trung quoác thöôøng boû tieàn ra toå chöùc leã hoäi taïi VN, taøi trôï phim taäp cho TV Viet Nam chieáu tröôøng kyø, sau ñoù hoï tung haøng tieâu duøng ra baùn, 70 trieäu daân VN mua aøo aøo cho gioáng vôùi “sao” nöôùc ngöôøi. Ñaây goïi laø “tieáp thò” baèng “vaên hoùa”. Ngöôøi Vieät hoïc ñöôïc gì ôû caùch naøy? [ ]

Haø Noäi nhöõng ngaøy ñaàu thaùng 7, thôøi tieát noùng böùc ñeán ngoät ngaït. Ñeâm. Ñaùm baïn ñieän thoaïi ruû toâi ñi nhaäu. 12 giôø 30 ñeâm, nhieàu con phoá daàn chìm vaøo yeân tónh, aáy cuõng laø luùc chuùng toâi ngaám men say. “Ñi haùi hoa saïch thoâi” - Kieân, moät tay chôi coù haïng trong nhoùm la lôùn. Thaáy toâi khoâng hieåu, ñaùm baïn laéc ñaàu ngaùn ngaåm baûo toâi laø ngöôøi treân maây. “Hoa saïch” laø töø daân chôi duøng ñeå goïi nhöõng ngöôøi ñaøn baø thích ñi tìm cuûa laï, saün saøng buoâng thaû ñeå ñaït ñöôïc caùi goïi laø... baûn naêng. Ñeå minh chöùng cho ñieàu vöøa noùi, ñaùm baïn keùo toâi leân chieác taxi vaø phoùng thaúng tôùi moät nhaø khaùch ñöôïc xaây döïng theo kieåu chung cö hieän ñaïi. Sau khi thueâ phoøng, Kieân goïi ñeán cho moät ngöôøi ñaøn baø baûo ñeán ngay nhaø nghæ. “4 thaèng ñaøn oâng, sao maøy chæ goïi moät...? Tröôùc söï thaéc maéc cuûa toâi, Kieân gaät guø: “4 thaèng mình cuøng gaëp noù moät luùc thì môùi goïi laø chôi chöù”. 20 phuùt sau keå töø khi chuùng toâi leân phoøng, coù tieáng goõ cöûa vaø moät ngöôøi

ñaøn baø ngoaøi 30 tuoåi xuaát hieän. Coâ ta nhìn quanh phoøng roài aùnh maét döøng laïi phía toâi: “Anh laø ngöôøi laï?”. Döùt lôøi coâ ta khoâng queân neùm cho toâi moät caùi nhìn tình töù. Theo giôùi thieäu cuûa Kieân thì ngöôøi ñaøn baø naøy teân laø Sính, 34 tuoåi, chuyeân ngheà laøm ñaäu phuï, ñaõ ly dò choàng, hieän ñang soáng vôùi con trai hoïc lôùp 5 ôû moät phöôøng thuoäc quaän Hoaøng Mai. Qua caùch noùi chuyeän cuûa ñaùm baïn vôùi Sính, toâi hieåu, boïn hoï ñaõ quen nhau töø laâu. Bôûi theá maø “coâng vieäc chính” cuûa söï gaëp nhau ñeâm nay laäp töùc ñöôïc giaûi quyeát choùng vaùnh. Toû ra teá nhò vaø kín ñaùo, Sính ñöa tay vaën nhoû chieác ñeøn nguû roài laàn löôït truùt boû xieâm y tröôùc khi böôùc veà phía chuùng toâi. Vaø theá laø moät caûnh töôïng thaùc loaïn ñeán thoâ thieån giöõa moät ngöôøi ñaøn baø vôùi nhieàu ngöôøi ñaøn oâng ñaõ dieãn ra ngay taïi caên phoøng. Gheâ sôï tröôùc caûnh töôïng naøy, toâi laëng leõ rôøi khoûi ñaây. Ngöôøi ñaøn baø goïi vôùi... Nghe nhaân vieân tröïc leã taân noùi laïi thì sau hôn 2 giôø

nhaø nghæ”. Toâi laøm theo lôøi Kieân nhöng quaû laø khoâng deã laøng gì. Duø ñaõ noùi roõ laø baïn cuûa Kieân nhöng nghe gioïng laï hoaéc cuûa toâi qua ñieän thoaïi, taát caû nhöõng ngöôøi ñaøn baø naøy ñeàu töø choái. Heát caùch, toâi laïi goïi leân thì haén cöôøi xoøa: “21 giôø ñeâm nay, oâng tôùi nhaø nghæ Q ôû ñöôøng Nguyeãn Vaên Cöø “. Tôùi treã 10 phuùt, toâi ñöôïc nhaân vieân leã taân tröïc ñöa leân phoøng. Toâi ñaåy cöûa böôùc vaøo gaëp Kieân ñang laû lôi vôùi 3 ngöôøi ñaøn baø tuoåi ngoaøi 30 maø toâi chöa moät laàn gaëp maët. Sau khi giôùi thieäu 3 ngöôøi ñaøn baø naøy, Kieân vöùt boû xieâm y khoâng chaäm treã, nhöõng ngööôøi ñaøn baø kia cuõng laøm nhö vaäy. Moät laàn nöõa, toâi laïi ñöôïc chöùng kieán moät söï thaät nhôùp nhuùa ñeán kinh tôûm veà quan quan heä tình duïc taäp theå giöõa nhöõng con ngöôøi coù cuøng thuù chôi beänh hoaïn... Theo giôùi thieäu thì hoï teân laø Vaân, Nhung vaø Phuùc. Taát taát caû ñeàu ñaõ coù con vaø sinh soáng baèng ngheà buoân baùn, rieâng Phuùc thì chöa moät laàn leân xe hoa vì ñöùa con

49


aáy laø saûn phaåm cuûa moät moái tình khoâng chín chaén. Sau nhöõng ngaøy yeâu ñöông maõnh lieät vôùi lôøi theà non heïn bieån, Phuùc trao thaân cho ngöôøi baïn trai. Khi coâ coù baàu, ñaøn oâng kia ñaõ cao chaïy bay xa, nhaãn taâm töø boû chính gioït maùu cuûa mình vì sôï traùch nhieäm. Chaùn naûn, nhöng Phuùc vaãn quyeát taâm giöõ laïi baøo thai aáy ñeå nuoâi moät mình, maëc cho nhöõng lôøi deø bæu, cheâ bai cuûa thieân haï, maëc cho nhöõng vaát vaû nhoïc nhaèn khi moät mình phaûi ñöông ñaàu vôùi nhöõng khoù khaên, thöû thaùch ôû phía tröôùc. Khoâng “aên côm tröôùc keûng” nhö Phuùc, nhöng Vaân vaø Nhung cuõng gaëp phaûi nhieàu eùo le trong cuoäc soáng gia ñình. Ñoù laø caên nguyeân daãn ñeán nhg cuoäc xoâ xaùt thöôøng xuyeân giöõa hai vôï choàng. Khi maâu thuaãn ngaøy caøng lôùn, caû hai khoâng heà coù yù thöùc haøn gaén neân ñaõ chia tay nhau. Vì moät soá lyù do khieán boïn hoï chaùn chöôøng neân soáng buoâng thaû, traû thuø ñôøi. Maáy hoâm sau, toâi laàn ñeán ñòa chæ cuûa nhöõng ngöôøi ñaøn baø naøy ñeå kieåm chöùng. Taát caû vaãn veïn nguyeân moät söï thaät nhö lôïi töï baïch cuûa hoï hoâm naøo. Baûn lónh cuûa hoï laø moät mình laøm vieäc nuoâi con, chaáp nhaän ñöông ñaàu vôùi nhieàu thöû thaùch trong cuoäc soáng ñeå tìm ra moät con ñöôøng töï laäp. Nhöng tieác raèng, ñieàu voâ cuøng quan troïng cuûa ngöôøi phuï nöõ AÙ Ñoâng laø phaûi bieát giöõ gìn phaåm giaù vaø tieát haïnh thì hoï laïi khoâng theå vöôït qua. Buoâng thaû mình vaøo thuù chôi baûn naêng ñeán möùc beänh hoaïn, hoï seõ coù ñöôïc nhöõng gì neáu chaúng may maéc beänh taät? Vaø töông lai cuûa nhöõng ñöùa treû ñaõ phaûi vaéng cha seõ ra sao, neáu ngöôøi meï cuûa chuùng tieáp tuïc choïn cho mình con ñöôøng toái. [ ] * Teân vaø hình trong baøi chæ laø minh hoïa

Cuøng vôùi nhöõng dòch vuï haøng khoâng giaù reû, moät soá coâ gaùi “buoân phaán baùn hoa” (thöôøng ñöôïc goïi laø”cave” ôû Vieät Nam ñaõ sang caùc nöôùc Singapore, Malaysia... döôùi hình thöùc “du lòch” ñeå haønh ngheà. Xu höôùng naøy coù veû ñang roä leân vaø ñaõ xuaát hieän vaøi “sao” treân ñaát khaùch. Chuùng toâi ñaõ tìm caùch tieáp caän vôùi hai kieàu nöõ nhaân luùc hoï veà nöôùc vaøqua ít giôø troø chuyeän nhöõng “bí maät” cuûa “ngheà” ñöôïc hai ngöôøi ñeïp heù loä...

Söï thaät sau nhöõng chuyeán “du lòch”

Duø ñöôïc ngöôøi quen goïi ñieän thoaïi

50

giôùi thieäu tröôùc, nhöng vì lyù do “quaù baän”, hai “sao” ñaõ heïn gaëp chuùng toâi ôû saân bay Noäi Baøi, tröôùc giôø hoï bay sang Singapore moät tieáng ñoàng hoà. Sau nhöõng lôøi hoûi han xaõ giao ban ñaàu coù veû raát thaân thieän, Yeán Trang vaø Dieäu Phöông - 2 coâ gaùi treû, xinh ñeïp vôùi phong caùch aên maëc hieän ñaïi bieát khoe nhöõng gì caàn khoe va ømoät kieåu trang ñieåm loä roõ söï chuyeân nghieäp noùi chuyeän vôùi chuùng toâi côûi môû moät caùch laï thöôøng. Yeán Trang keå veà “caùi thuôû ban ñaàu”: “Chaúng hay ho gì caùi vieäc naøy, tröôùc ñaây em vì hoaøn caûnh xoâ ñaåy neân phaûi mang thaân ñi laøm “gaùi”

kieám tieàn. Moät laàn ñi “daãn khaùch” ôû Saøi Goøn naêm tröôùc, tình côø em nhaän ñöôïc lôøi ñeà nghò cuûa moät vò khaùch ngöôøi Hoàng Koâng raèng, coù muoán thænh thoaûng qua Singapore hay Malaysia du lòch thì seõ giôùi thieäu. Em cuõng toø moø thöû ñi xem sao. Chaúng deø ñi “du lòch” thöïc chaát cuõng chæ laø”phuïc vuï” cho maáy oâng ngoaïi quoác trong tour töø A ñeán Z. Nhöng töø ngaøy qua beân ñoù kieám tieàn deã hôn nhieàu. Moãi chuyeán ñi boïn em ñöôïc bo gaáp 2, 3 laàn so vôùi ñi khaùch trong nöôùc”. Laàn ñaàu tieân xuaát ngoaïi Trang gaëp nhieàu bôõ ngôõ nhaát laøveà ñieàu kieän sinh hoaït nhö choã aên ôû ñi laïi, ngoân ngöõ giao tieáp vaø nhaát laøchöa quen moái neân haàu nhö thôøi gian ñaàu chæ ñi ñöôïc vôùi khaùch quen. Nhöng baây giôø, qua hôn 1 naêm “chinh chieán” coâ ñaõ trôû thaønh moät trong nhöõng “baïn haøng” thaân thieát vaøcoù “soá maù” tieáng taêm trong giôùi gaùi goïi treân ñaát ngöôøi nôi thaønh phoá Singapore. Maùi toùc daøi, ñoâi maét to, laøn da traéng, moät ñoâi chaân daøi khoâng keùm caïnh nhöõng ngöôøi maãu coù tieáng... nhöõng veû ñeïp töï nhieân trôøi phuù cuøng vôùi “söï chuyeân nghieäp trong cung caùch phuïc vuï” khaùch haøng, ñieàu naøy ñaõ giuùp Trang vöôn leân trôû thaønh coâ gaùi thuoäc ñaúng caáp giaù “tieàn ñoâ” vaø vì theá daân trong giôùi goïi Trang baèng moät caùi teân cuõng raát deã nhaän bieát laø”Trang ñoâ la”. Khaùc vôùi Trang moät ngöôøi coù trình ñoä vaên hoaù lôùp 10 cuûa baäc hoïc phoå thoâng. Dieäu Phöông toát nghieäp cao hôn vôùi taám baèng khaù vaø ñaõ coù coâng aên vieäc laøm. Trong moät laàn ñi coâng taùc ôû Malaysia tình côø coâ coù quen moät ngöôøi khaùch ôû cuøng khaùch saïn. Söï deã daõi trong laàn ñaàu gaëp gôõ ñaõ voâ tình taïo ñieàu kieän ñeå Phöông böôùc saâu vaøo con ñöôøng maïi daâm moät caùch voâ thöùc. Luùc ñaàu chæ laø nhöõng moùn quaøñaét tieàn maø coâ ñöôïc nhaän qua nhöõng chuyeán ñi chôi daøi ngaøy cuøng ngöôøi khaùch laï nhöng sau ñoù noù ñöôïc cuï theå hoùa baèng nhöõng tôø ñoâ la. Theá roài Phöông ñöôïc môøi vaøo moät tua du lòch sang Singapore, ñöôïc bao toaøn boä chi phí aên ôû, ngoaøi ra coøn theâm 300 USD ñeå “tieâu vaët”. Nhöng trong chuyeán ñi aáy, Phöông phaûi laøm “vui loøng” moät doanh nhaân ngöôøi Thaùi Lan. Ngöôøi ñeïp naøy ñaõ thoaùng chuùt “laên taên” veà phaåm giaù cuûa mình sau ñoù ñaõ “taëc löôõi”. Vöøa ñöôïc ñi du lòch giaûi trí, vöøa ñöôïc thu nhaän veà nhöõng khoaûn tieàn cao gaáp vaøi laàn tieàn löông maø coâ vaát vaû lao ñoäng trong moät thaùng ñaõ khieán Phöông nhö moät con nghieän lao vaøo voøng kieám tieàn truî laïc. Giôø ñaây Phöông coù theå saün saøng “ñi” vôùi baát cöù moät ngöôøi khaùch laï naøo neáu coâ caûm thaáy höùng thuù ñaëc bieät laønhöõng luùc caàn tieàn. Laï luøng ôû

choã coâ chæ coi ñoù la ømoät hoaït ñoäng... giaûi trí bình thöôøng, maø theo lôøi coâ thì: “Laøm vieäc vaát vaû neân mình cuõng phaûi coù ñoâi ba laàn ñi xaû stress, nhaát laø laïi coù ngöôøi bao thì chaúng daïi gì töø choái”. Vì vaäy maø moãi laàn caûm thaáy meät moûi hay böùc xuùc Dieäu Phöông laïi xaùch vali ñi “du lòch”.

Nhöõng neûo ñöôøng “ñi khaùch”

Ña phaàn caùc coâ gaùi qua nöôùc ngoaøi “laøm aên” laø ñi theo lôøi giôùi thieäu töø nhöõng vò khaùch ma øhoï quen bieát trong nhöõng laàn “ñi” khaùch ôû Vieät Nam. Chính vì vaäy trong nhöõng laàn ñaàu

qua “beân ñoù” hoï nhaän ñöôïc giuùp ñôõ töø nhöõng “baïn haøng” neân nhöõng khoù khaên, bôõ ngôõ ban ñaàu nhanh choùng ñöôïc giaûi quyeát. Caùc coâ thöôøng löïa choïn Singapore raát ñoâng vaø ñieàu ñoù taïo ra nhöõng cô hoäi thuaän lôïi cho caùc ngöôøi ñeïp gaëp gôõ, ngaõ giaù. Khu Trung taâm ñoâ thò lôùn Orchat, moät trong nhöõng khu kinh doanh buoân baùn saàm uaát nhaát cuûa thaønh phoá Singapore laøñieåm döøng chaân “kieám côm” cuûa nhieàu coâ gaùi. Ñaây cuõng laømoät trong nhöõng ñieåm ñeán khoâng theå thieáu trong haønh trình du lòch cuûa khaùch nöôùc ngoaøi. Caùc coâ gaùi thöôøng qua laïi ñaây trong vai ngöôøi mua haøng vaøkhaùch du lòch.Hoï tìm nhieàu caùch ñeå laøm quen vôùi khaùch vaøsöï thaønh coâng trong nhöõng cuoäc laøm quen aáy chieám tæ leä cao vì ña phaàn khaùch Sing va øcaû khaùch nöôùc ngoaøi khi ñaõ loït vaøo taàm ngaém cuûa caùc coâ ñeàu laønhöõng vò khaùch “ham cuûa laï” qua söï ñaùnh giaù töø caùi nhìn ñaàu tieân vaø qua caùch öùng xöû töø haønh ñoäng “a øôi” cuûa nhöõng “ngöôøi ñeïp”. Tuy nhieân nhöõng ñoái töôïng coù theå tham gia hình thöùc “chaøo khaùch” kieåu naøy phaûi la ønhöõng coâ gaùi raát treû vaø

ñeïp thaäm chí voán tieáng Anh daét löng cuõng phaûi kha khaù. Phaàn ñoâng caùc coâ khi ñöôïc khaùch hoûi ñeàu noùi mình bò löøa sang ñaây neân phaûi tìm caùch kieám tieàn ñeå... quay veà. Moät caùch “chaøo” khaùch nöõa cuõng khaù phoå bieán daønh cho caùc coâ gaùi chöa ñuû “taàm” ñeå coù theå “vaãy khaùch” taïi nhöõng trung taâm lôùn laøvieäc ngöôøi ta cuøng töï taïo cho mình moät ñòa chæ laøm aên mang tính taäp trung. Khoâng aàm ó, oàn aøo, khoâng taäp trung quaù ñoâng trong moät khu vöïc hay ñeå xaûy ra baát cöù moät söï vieäc mang tính maát traät töï an ninh naøo maø caûnh saùt coù theå ñoäng chaïm tôùi, caùc coâ gaùi hoaït ñoäng töông ñoái ñoäc laäp ngay taïi nhöõng khu vöïc maø mình thueâ nhaøtroï. Nhöõng chuyeán “ñi” khaùch kieåu naøy thöôøng laø nhöõng chuyeán “taøu nhanh” vaø giaù caû do ñoâi beân cuøng thoaû thuaän. Phöông, coâ gaùi ñaõ coù 5 chuyeán “du lòch” ngoài trong nhaø chôø saân bay rít thuoác laù vaø tieáp tuïc caâu chuyeän: “Vieäc thueâ nhaø va øcaùc hoaït ñoäng aên ôû sinh hoaït cuûa boïn em khoâng coá ñònh taïi moät ñòa ñieåm cuï theå neân cuõng chaúng coù cô quan naøo coù theå quaûn lyù ñöôïc, nhaát laøvieäc giaùm saùt nhöõng ngöôøi khoâng phaûi la øcoâng daân cuûa nöôùc sôû taïi thì laïi caøng khoù khaên. Neáu coù vaán ñeà nhaïy caûm phaùt sinh boïn em seõ laäp töùc di chuyeån ñòa ñieåm aên ôû vaø thay ñoåi caû ñòa baøn hoaït ñoäng”. Treân thöïc teá caùch ñaây moät vaøi naêm ñeå haïn cheá vieäc caùc coâ sang ñaûo quoác Singapore vaø Malaysia haønh ngheà maïi daâm. Haûi quan Vieät Nam ñaõ ñöa ra moät quy ñònh coù tính “loïc thaûi” töông ñoái cao. Ñoù laø: phaûi coù trong tay ít nhaát laø1.000 USD tieàn maët caàm theo, neáu muoán xuaát caûnh. Tuy nhieân taïi thôøi ñieåm naøy quy ñònh

ñoù ñaõ khoâng coøn nhieàu tính khaû thi. 1.000 USD khoâng coøn laøñieàu quaù khoù khi maø”chieán lôïi phaåm” hoï thu hoài sau moãi chuyeán “du lòch” keùo daøi 1 thaùng thöôøng gaáp 3, gaáp 4 con soá ñoù. Neáu nhöõng hoaït ñoäng mua baùn maïi daâm ôû trong nöôùc thöôøng ñöôïc toå chöùc thaønh caùc ñöôøng daây vaø khi bò caùc cô quan chöùc naêng phaùt giaùc thì caû toå chöùc ñoù seõ bò laät taåy, thì caùc hoaït ñoäng maïi daâm cuûa caùc chaân daøi treân ñaát Singapore vaøMalaysia chuû yeáu laønhöõng hoaït ñoäng ñoäc laäp. Vì vaäy moïi hoaït ñoäng dieãn ra khoâng heà oàn aøo hay coù theå gaây söï chuù yù.

Nöôùc maét treân ñaát khaùch

Nhöõng chuyeán xuaát ngoaïi vôùi nhöõng coâ gaùi nhö Trang, Phöông ñaâu chæ coù nhöõng tôø ñoâ la, nhöõng böõa tieäc haøo nhoaùng vôùi caùc quyù oâng lòch thieäp, ñaèng sau ñaáy laø noãi ñaéng cay, “beõ baøng maây sôùm ñeøn khuya” maøchæ ngöôøi trong cuoäc môùi hieåu. Laàn ñaàu tieân trong cuoäc gaëp gôõ, chuùng toâi thaáy Trang “ño âla” maët ñöôïm buoàn: “Laøm “ngheà” naøy khoâng caån thaän dính HIV ngay. Vieäc baùm tua trong 4,5 ngaøy coù khi boïn em phaûi phuïc vuï 2,3 khaùch. “Laøm vieäc” lieân tuïc vaø gaëp khaùch “quaùi ñaûn” neân nhieàu khi khoâng duøng caùc bieän phaùp phoøng traùnh. Baïn em ñaõ coù ñöùa bò HIV. Coøn em vôùi Phöông ñeàu phaûi ñi phaù thai maáy laàn”. Trang “ño âla” buoâng moät tieáng thôû daøi, baûo: “Em vaø Phöông gaàn nhö maát khaû naêng sinh con roài”. Phöông tieáp lôøi: “Ngaãm laïi mình ñaõ maát heát: danh döï, ngöôøi yeâu, coâng vieäc... Baây giôø cöù böôùc chaân leân maùy bay la øthaáy noåi da gaø, maáy laàn töï nhuû chuyeán bay naøy laø chuyeán cuoái, nhöng vaãn chöa phaûi theá”. Chuyeán bay sang Singapore saép

51


caát caùnh, hai coâ vaøo phoøng laøm thuû tuïc. Chuyeán bay naøy la ølaàn ñi sau choùt cuûa hoï chaêng?

Chuyeän khoâng thích keå veà caùc chaân daøi xuaát ngoaïi

Naêm 2006 trong moät chuyeán ñi Singapore, Malaysia, toâi phaùt hieän ra moät ñieàu: Coù moät soá gaùi Vieät chuyeån höôùng xuaát ngoaïi baùn daâm thöôøng xuyeân! Ban ñaàu toâi khoâng tin laém sau vì toø moø muoán tìm hieåu vaøkhi ñaõ tai nghe maét thaáy thì chuyeán ñi ñoù trôû thaønh aùm aûnh khoù queân. Chuyeán bay töø Saøi Goøn. Thoâng tin nghe ñöôïc baét ñaàu töø ngöôøi chuû cuûa Phoøng baùn veù maùy bay taïi Q.12: “Sang du lòch haû? Xaû hôi, giaûm streess? Toaøn gaùi Vieät thoâi. ÔÛ Saøi Goøn cuõng coù maø”. Thaéc maéc toâi hoûi: “Nhieàu theá cô aø”? Traû lôøi: “Raát nhieàu. Phoøng veù naøy baùn veù cho caùc em sang Sing kieám tieàn laø nhieàu nhaát., hôn caû cho daân ñi du lòch, coâng taùc. Ñôn cöû, hoâm nay caäu ñi thì bieát. Vaøi chuïc em cuøng bay laø ít”. Vaø quaû nhieân taïi phoøng chôø ra maùy bay toâi thaáy caùc chaân daøi treû trung saønh ñieäu tung taêng ñi laïi, noùi cöôøi nhieàu gheâ. Caùc em ñi vôùi nhau töøng nhoùm 5-6 ngöôøi, sô sô ñeám cuõng thaáy gaàn 7-8 nhoùm nhö theá vaøkhoâng heà coù ñaøn oâng ñi keøm. Loay hoay moät hoài chuùng toâi kieám ñöôïc moät choã ngoài gaàn ngay moät nhoùm nhö theá. Nhìn kyõ thaáy ñeàu raát treû, ñeïp vaø cao, ñoäi hình raát ñeàu. Thöû baét chuyeän laøm quen ñeå taùn doùc cho vui toâi hoûi moät em ngoài ngay beân caïnh coù veû giaødaën vaøsaønh soûi: “ Sang Sing du lòch haû em? Cho anh nhaäp cuoäc vôùi cho dzui”. Quay laïi nhìn vöøa nhö doø xeùt vöøa nhö gieãu côït em traû lôøi: “Tuïi naøy ñi laøm aên anh aø, thích dzui dzeû thì qua ñoù tôùi choã tuïi em chôi...”. Toâi cöôøi.

52

Ñoâi ba caâu chuyeän trong thôøi gian chôø leân maùy bay nhöng vôùi chuû yù khai thaùc thoâng tin cuûa mình coäng vôùi nhöõng thoâng tin sau naøy coù ñöôïc toâi ñaõ hình dung ñöôïc phaàn naøo vieäc xuaát ngoaïi laøm tieàn cuûa hoï. Chaân daøi sang Sing- Malay hoaëc moät soá nöôùc Chaâu AÙ khaùc Thaùi, Cam Boát, Taiwan, South Korea... laøm gaùi baùn daân thöôøng khoâng ñi ñôn leû ma øtheo nhoùm vaø coù ñöôøng daây toå chöùc chaët cheõ vaø chuyeân nghieäp. Thöôøng môùi sang laàn ñaàu tröôùc khi “xuoáng nuùi” caùc em seõ ñöôïc taäp hôïp laïi moät choã vaø ñöôïc ñaøo taïo baøi baûn “kieán thöùc, caùc moùn ngheà laãn giao tieáp” keå

taïi Sing hoaëc Malay) moãi em daét löng 2.000-3.000 USD (thaäm chí hôn) veà nöôùc aên chôi nhaûy muùa 1-2 thaùng heát tieàn laïi sang. Cöù xem thöïc teá “baûng thaønh tích” xuaát ngoaïi ñaùng neå cuûa caùc em chaéc chaén baïn hoa maét bôûi chi chít daáu haûi quan Sing- Malay. Coù em taâm söï: Cuõng nhuïc vaø cöïc laém anh ôi! khaùch haøng beân ñoù nhieàu, ña daïng vaø”haønh” döõ laém?! Nhieàu khi sang ñoù neáu ñen ñuûi kieám tieàn 1 thaùng khoâng ñuû tieàn veà VN chöõa beänh. Theá nhöng tuïi em vaãn ñi. Quen roài. Coøn bieát laøm gì hôn? Tôùi saân bay quoác teá Changi Singa-

Ñ

uùng heïn, Bình daãn toâi ñeán moät quaùn Net. Vaø roài Lux xuaát hieän treân maøn hình, chieác vaùy, aùo loùt & taát caû ñöôïc côûi boû moät caùch ñieäu ngheä. Caùc thaønh vieân khaùc cuûa maïng baét ñaàu taùn thöôûng baèng nhöõng töø ngöõ maøtrong töø ñieån khoâng coù.

Phaàn chaøo hoûi cuûa caùc thaønh vieân treân X ... com.

Theo lôøi heïn tröôùc, toâi ñeán gaëp thaèng baïn teân Bình - moät chatter coù haïng cuûa ñaát HaøThaønh. Maëc duø ñaõ 10 giôø 30 toái, nhöng neáu toâi khoâng ñeán chaéc noù chöa chòu rôøi giöôøng nguû. Sau caùi ngaùp roõ daøi, Bình laåm baåm: Ñeâm qua tao “on cam” ñeán taän 4 giôø saùng, meät quaù .  Keâu vaäy nhöng sau khi loùt daï ly caø pheâ ñen, Bình laïi haêm hôû daãn toâi ñeán nhaø thaèng baïn , ñoù laø quaùn Internet trong moät con heûm ñeå khoe veà moät caùch chat môùi, chaát löôïng ñeán noãi khoâng theå dieãn baèng lôøi... Qua “traûi nghieäm thöïc teá” chuùng toâi coù theå khaúng ñònh laø nhöõng quy ñònh veà giôø ñoùng cöûa caùc quaùn Internet hay phaûi coù chöùng minh thö nhaân daân môùi ñöôïc söû duïng chæ laøhình thöùc. ÔÛ ñaây moät theá giôùi ñaày thaùc loaïn vaãn hoaït ñoäng heát coâng suaát. 

Thaønh vieân maïng 40 ñoâ 

caû caùc em ñaõ coù thaâm nieân hoaït ñoäng chuyeân nghieäp taïi Vieät Nam. Chính vì vaäy sau khi sang hoaït ñoäng ñöôïc 1 laàn thöôøng caùc em seõ coøn tieáp tuïc sang nhieàu laàn bôûi ñaõ thoâng thuoäc ñöôøng ñi nöôùc böôùc, “moùn ngheà” ñöôïc naâng cao vaø ñaëc bieät thu nhaäp raát cao. Ñöôïc bieát moãi chuyeán ñi trong voøng 30 ngaøy (khoaûng thôøi gian ñöôïc pheùp löu truù

pore, toâi ñeå yù thaáy sau khi laøm thuû tuïc haûi quan xong caùc nhoùm chaân daøi ra ngoaøi ñaõ coù ngöôøi ñoùn vaø coù nhoùm taát caû phaûi ruùt tieàn trong tuùi ra ñöa cho moät ngöôøi Sing - roài hoï luøa caû ra xe buyùt. Sau hoûi ra môùi bieát khi ñoù Sing môùi coù quy ñònh taát caû caùc phuï nöõ da vaøng vaøo Sing phaûi mang trong ngöôøi toái thieåu 2.000 ñoâla Sing vì chính phuû nöôùc naøy lo ngaïi gaùi baùn daâm caùc nöôùc nhaäp caûnh vaøo Sing ñeå hoaït ñoäng. Thaät ñaùng buoàn. Nhöng coøn ñaùng buoàn hôn khi ôû Sing vaøôû caû Malay, chuùng toâi ñi taxi khi ngöôøi laùi xe hoûi: “Are you Thailand? Traû lôøi: No. I’m Vietnamese” thì ñeàu ñöôïc nghe: “Oh! Vietnam. Vietnamese girl is beautiful, good, very good!” keøm theo moät traøng cöôøi to?! Moät laùi xe taxi coøn buoâng caû hai tay ra khoûi voâ laêng laøm “daáu hieäu” va øcöôøi raát khaû oá. Haén khoe thöôøng xuyeân ñöa khaùch du lòch caùc nöôùc ñi tôùi khu ñeøn ñoû coù Vietnam girl vaø thænh thoaûng ruûng rænh haén cuõng thö giaõn... Maëc duø khoâng tröïc tieáp tôùi caùc khu ñeøn ñoû ôû Sing- Malay nhöng toâi cuõng töôûng töôïng ra ñöôïc noù teä haïi ñeán möùc naøo. Moãi khi nghe nhöõng caâu chuyeän veà “chaân daøi” nhaø ta beân nöôùc baïn, buoàn 5 phuùt cho caùc “chaân daøi” ñeïp ñeõ xöù mình laïi töï xuaát caûng” kieåu naøy. [ ]

Maëc duø caùc maùy cuûa quaùn ñaõ gaàn nhö kín nhöng vì laøkhaùch quen neân Bình nhanh choùng kieám ñöôïc hai maùy gaàn nhau ôû goùc trong cuøng ñeå tieän theå hieän. Vöøa click chuoät vaøo X ... com, headphone chuïp vaøo ñaàu, laø Bình thoaùt  tôùi mieàn maø noù ñaõ ñeán vaø soáng nhieàu hôn ôû nhaø töø hôn

moät naêm nay. Ñoâi tay Bình nhoay nhoaùy löôùt treân baøn phím, loaùng caùi Bình ñaõ cheãm cheä moät public room treân maïng X. Toâi loaù maét tröôùc haøng chuïc nickname cöï kyø khieâu khích: wetwetgirl; hornybaby; choemmotdem; nhatdadevuong... Toâi phaûi ñaäp vai noù môùi tænh noùi veà caùc thaønh vieân trong room cuûa mình, roài nhö ñeå chöùng minh söï haáp daãn cuûa caùc thaønh vieân trong maïng, Bình môû ra moät luùc 5 cöûa soå webcam (camera) treân maøn hình.   Hình aûnh 5 coâ gaùi cöïc kyø haáp daãn hieän treân maøn hình.  Bình chæ vaøo töøng maøn hình roài bình luaän: Troâng theá thoâi nhöng... caùi aáy keùm laém , toâi ngaïc nhieân:  Ñöôïc muïc sôû thò roài cô aø? , Bình thaûn nhieân: Con naøy show maáy laàn roài, luùc cao höùng noù coøn ñöa webcam vaøo taän nôi aáy chöù. Roài Bình tieáp tuïc khai phaù vaên minh cho toâi baèng caùch giôùi thieäu caùc nhaân vaät tieáp theo treân maøn hình, maø phaûi coâng nhaän laønoù naém khaù vöõng lai lòch cuûa caùc thaønh vieân naøy töø tuoåi, ôû ñaâu, caùi noï ñeïp caùi kia xaáu...  Bình baûo: Moãi room chöùa ñöôïc 250 nicks, phaàn lôùn laø ngöôøi Vieät ôû khaép nôi treân theá giôùi vaøcaùc thaønh vieân ñeàu ít nhieàu bieát veà nhau. Hieän ñang coù moät em thaønh vieân ngöôøi Saøi Goøn ra HaøNoäi chôi, toâi ñaõ heïn ñöôïc roài. Tuyeät vôøi! . Haøng chuïc nick cöù tieáp tuïc löôùt treân maøn hình, nhöõng ngoân töø maøchæ nghe ñaõ rôïn toùc gaùy ñöôïc caùc thaønh vieân lieân tuïc phaùt ngoân ñeå ve vaõn caùc thaønh vieân khaùc. Mummim show ñi , keùo

thaáp xuoáng chuùt nöõa... , ngoaûnh ñi ngoaûnh laïi ñaõ thaáy coâ beù coù leõ chæ khoaûng möôøi taùm ñoâi möôi coù caùi teân khaù aán töôïng “choemmotdem” keùo chieác vaùy nguû xuoáng gaàn.. roán. Chöa heát, coâ coøn nhaác webcam ñöa caän caûnh vaøo ñoâi nhuõ hoa nhö ñeå khaúng ñònh maët haøng , keøm theo nhöõng ñoäng taùc khieâu khích.  Vöøa nhoay nhoaùy ñöa ra caùc ñeà nghò vôùi ñoái taùc, Bình vöøa noùi lieán thoaéng: Ñaây laø choã daønh cho nhöõng thaønh vieân coù nick xanh chöù boïn nich ñen thì chæ ñöôïc chat chay, khoâng coù hình aûnh . Bình giaûi thích veà Nick ñen laø free (mieãn phí) nhöng tieàn

naøo cuûa aáy, ñaõ free thì khoâng coù hình aûnh, khoâng pheâ baèng khi coù nick xanh. Blue thì 40 ñoâ, Green thì 60 ñoâ Thaáy thaùi ñoä cuûa toâi coù veû khang khaùc khi noùi ñeán giaù tieàn, Bình khaúng ñònh: ñaõ dzoâ theá giôùi naøy roài oâng seõ chaúng muoán ra ñaâu, phim sex coù cho cuõng chaúng theøm xem luoân . Caâu chuyeän cuûa chuùng toâi bò ngaét quaõng khi treân maøn hình xuaát hieän theâm moät coâ gaùi toùc vaøng, troâng khaù xinh xaén, Bình giôùi thieäu ñaây laø Lux, admin (quaûn trò) cuûa maïng ñaáy, noù laøVieät kieàu ôû UÙc, maùu laém, noù “on cam” ñeå coå vuõ phong traøo cho toaøn maïng. Quaû laø Lux maùu thaät khi maøchæ sau vaøi lôøi, maøn hình ñaõ traéng xoaù khi Lux ñöa caû ngöïc & moâng mình vaøo saùt camera. Bình khaúng ñònh ñaây môùi chæ laø maøn chaøo hoûi thoâi, muoán

53


pheâ phaûi vaøo giôø hot (noùng) luùc nöûa ñeâm cô . Hai chieác kim ñoàng hoà chaäp vaøo soá 12 khuya, döôøng nhö ñaõ thaáy ñoùi buïng, Bình baûo: Baây giôø giaûi taùn ñi aên tröa, 10 giôø toái gaëp laïi, ñeâm nay seõ vui ñaáy vì Lux heïn giôø ñoù seõ theå hieän . Chia tay nhau, toâi cöù thaéc thoûm chôø trôøi toái, baây giôø thì toâi hieåu vì sao Bình suoát ngaøy caém maët vaøo Internet. 

Ñeâm thaùc loaïn 

Toâi khoâng theå sai heïn. Buoåi toái Bình daãn ñeán moät quaùn Net khaùc, noù

noùi: Moùn naøy cuõng gioáng ñaù banh, phaûi coù baïn môùi vui . Chuùng toâi khom ngöôøi leo leân taàng hai cuûa quaùn, ñieàu hoaøphaû hôi maùt laïnh nhöng khoâng laøm giaûm khoâng khí ñang noùng daàn leân ôû ñaây. Hai thaèng baïn chat cuûa Bình ñaõ ngoài ñoù töø bao giôø. Sau khi giôùi thieäu Bình baät maùy vaøneùm cho toâi chieác tai nghe. Maïng ñöôïc baät leân, nhaïc dance raàm raàm, nhöõng tieáng reân ræ gaï gaãm nhau. Bình lieân tuïc thay ñoåi webcam cuûa caùc nickname ñeå taïo söï môùi laï, caùc ngoân töø cuõng thöïc teá hôn nhieàu: Chieàu anh ñi em, cho tay vaøo ñi... Ñ gì maølaâu theá... Show toaøn phaàn ñi cöng... .  Vaøroài Lux xuaát hieän treân maøn hình, chieác vaùy, aùo loùt & taát caû ñöôïc côûi boû moät caùch ñieäu ngheä. Caùc thaønh vieân khaùc cuûa maïng baét ñaàu taùn thöôûng baèng nhöõng töø ngöõ maøtrong töø ñieån khoâng coù.  Döôøng nhö giôø G ñaõ ñieåm, ñoâi trai gaùi mang nick Chieuemdianh baét ñaàu live show, Bình thuyeát minh: Ñoâi naøy ôû Saøi Goøn, cuõng laødaïng coù maùu maët ñaáy . Treân maøn hình, ñoâi trai gaùi baét ñaàu haønh ñoäng , anh baïn ngoài beân ræ tai phim sex taây veà nhì oâng aï . Ñoâi trai gaùi quaán laáy nhau döôùi moät goùc quay duy nhaát, haønh ñoäng ñaày ngaãu höùng nhöng vaãn khoâng queân thoø tay typing (goõ baøn phím) ñeå ñaùp laïi söï coå vuõ cuûa coäng ñoàng. Roài nhö

54

ñeå chöùng minh naêng löïc khoâng keùm ai, nhieàu nick khaùc cuøng theå hieän khaû naêng cuûa mình. Do nhöõng haønh ñoäng cuûa ñoâi trai gaùi Chieuemdianh ñaõ gaàn nhö ñænh ñieåm cuûa söï thaùc loaïn neân haàu heát caùc nick khaùc cuõng chaúng ngaïi ngaàn, thaêm doø gì nöõa maøtaát caû ñeàu bung ra heát söùc töï nhieân. Nhöõng cô theå uoán eùo, nhöõng chieáu vaùy ñöôïc keùo leân, nhöõng boä quaàn aùo ñeán luùc trôû neân thöøa thaõi, taát caû nhö ôû moät theá giôùi naøo ñoù.   Toâi ñeå yù thaáy coâ gaùi treû mang nick embesaigon oâm ñieän thoaïi buoân suoát caû tieáng ñoàng hoà, vöøa noùi treân ñieän thoaïi coâ ta vöøa coù nhöõng haønh ñoäng heát söùc kyø quaëc, Bình giaûi thích: “Noù ñang phone-sex, chaéc thaèng baïn ôû ñaàu beân kia ñang ñeà nghò noù laøm ñaáy . Ñaõ gaàn 3 giôø saùng, khoâng khí treân maïng vaãn raát soâi noåi, heát ñoâi naøy show ñeán em khaùc bieåu dieãn. Coù caûm giaùc thôøi gian ôû ñaây laø baát taän. Thaáy toâi ngaùp daøi, Bình chôït nhôù ra nhieäm vuï phaûi giuùp toâi trôû thaønh thaønh vieân cuûa maïng lieàn göûi tin nhaén ñeán coâ gaùi admin ñeà nghò mua giuùp moät nick vôùi lôøi heïn seõ ñöôïc traû tieàn sôùm. Sau 30 phuùt, toâi nhaän ñöôïc lôøi ñoàng yù vôùi nickname taymonkhanh.  Hôn 4 giôø, trôøi baét ñaàu höûng saùng, Bình nhaác tai nghe vaøthoaùt khoûi maïng, moät ñeâm ñaõ troâi qua nhöng toâi khoâng tìm thaáy neùt meät moûi naøo treân göông maët Bình. Chuùng toâi chia tay nhau sau caùi nhaùy maét vaølôøi heïn gaëp laïi treân maïng vaøo buoåi toái. Toâi ñaõ laø thaønh vieân cuûa maïng “Gang of Sex” , nhöng coù leõ chaúng bao giôø bieát ñöôïc coù bao nhieâu ngöôøi trôû thaønh ñoàng ñaûng cuûa toâi trong nhöõng ñeâm thaùc loaïn nhö theá naøy. Vaø coøn coâ gaùi admin xöng laø Vieät kieàu UÙc haøng ñeâm thu phí gia nhaäp thaønh vieân vaøo “room” cuûa coâ ñeå coâ cho xem “haøng” . Coâ laø Vieät kieàu thieät hay chi laø möôïn “title” ñeå kinh doanh... Thuù thaät cuøng baïn ñoïc laø ngöôøi vieát tui... bieát cheát lieàn! [ ]

Noåi ñình noåi ñaùm nhaát hieän nay vaãn laø topic WebcamX treân forum VN chuyeân cung caáp hình aûnh, video clip ghi laïi Khi webcam bieán thaønh sex... cam

cuï tieáp thò (sexchat). Hieän giôø topic naøy trôû thaønh moät caùi saøn giao dòch ñöôïc daân trong giôùi chat sex taïi queâ nhaø lui tôùi thöôøng xuyeân.

Nguoàn haøng töø ñaâu ra?

Cao höùng, ñöùng giöõa ñöôøng nuùi khoe... “nuùi ñoài”.

Do mieãn phí hoaøn toaøn vaøtính phoå bieán cuûa chat neân daàn daàn topic naøy thu huùt ñöôïc raát nhieàu thaønh vieân truy caäp ñeå saên luøng hình aûnh, ñaëc bieät laø nick, soá ñieän thoaïi cuûa caùc coâ gaùi baùn daâm duøng chat nhö coâng

Nguoàn phim aûnh ñöôïc daân chôi ñöa leânWebcamX naøy chuû yeáu do caùc thaønh vieân thu thaäp trong quaù trình chat webcam baèng trình duyeät cuûa Yahoo Messenger (YM) vaø Paltalk. Ñeâm ñeâm giôùi saên luøng sexcam luøng suïc treân caùc chatroom tìm caùc coâ gaùi sexchat, roài chuïp laïi aûnh töø webcam hay ghi thaønh phim roài tung leân dieãn ñaøn ñeå khoe khoang thaønh tích. Ña soá hình aûnh naøy ñeàu töø nhöõng maøn khoe haøng töø phoøng chat VIP cuûa caùc coâ gaùi maïi daâm tìm khaùch qua Internet, moät soá khaùc laøcaùc hình aûnh chat caù nhaân, nhöõng boä phim ñöôïc dieãn töø nhaø rieâng, khaùch saïn cuûa nhöõng coâ gaùi chòu chôi coù tieáng vaø khoâng coù tieáng, chuû ñoäng hoaëc khoâng chuû ñoäng. YM laø chöông trình chat raát phoå bieán vaø daønh cho moïi giôùi. Chæ caàn maùy tính coù gaén webcam vaø moät phoøng chat töông ñoái kín ñaùo (nhö daïng phoøng chat VIP rieâng bieät ôû caùc dòch vuï Internet cao caáp) laø caùc

coâ gaùi chuyeân sexchat coù theå thoaûi maùi hoaït ñoäng. Coù coâ thuoäc haïng beøo coøn baïo daïn ñeán möùc ra dòch vuï coâng coäng (giaù reû hôn phoøng VIP) ngoài vaøo goùc hôi khuaát moät chuùt laø ñaõ thoaûi maùi vaïch aùo khoe ngöïc qua webcam. Trong caùc hình aûnh ñöôïc tung leân saøn giao dòch naøy, khoâng ít caùi cho thaáy caûnh phía sau löng coâ gaùi laø moät ñieåm dòch vuï net raát bình thöôøng. Ñeâm ñeâm caùc coâ gaùi naøy thöôøng leân maïng, vaøo caùc chatroom ñoâng ngöôøi va øbaät webcam leân. Vôùi nhöõng caùi nick khaù keâu nhö... hienlam, anh... cuaem, ...tinhbuon, ...phadoi, ...matnguoiyeu... vaødaáu hieäu icon coù webcam beân caïnh nick, hoï deã daøng thu huùt moät löôïng baïn chat ñoâng ñaûo. Vôùi kinh nghieäm cuûa mình, caùc coâ seõ loïc ra ñaâu laønhöõng khaùch haøng tieàm naêng ñeå cho xem haøng qua webcam. Hoï chaúng coù gì phaûi e deø vieäc khaùch haøng tung nhöõng hình aûnh naøy leân maïng vì nhö vaäy cuõng laø theâm moät caùch quaûng caùo free duøm cho hoï. Nhöõng coâ naøy khoâng ngaàn ngaïi phôi baøy hình aûnh cuûa mình leân web. Ngoaøi gaùi maïi daâm, cuõng coù moät ít caùc coâ gaùi chòu chôi la caø vaøo caùc chatroom vaøsaün saøng tình cho khoâng bieáu khoâng vôùi caùc baïn chat naøo hôïp gu vôùi hoï. Taäp 2 cuûa cuoäc chat daïng naøy seõ tieáp dieãn ôû moät nhaø troï, khaùch saïn naøo ñoù, roài saùng ra maïnh ai naáy ñi, sau naøy coù ñuïng maët thì cöù haùt baøi gaëp nhau laøm ngô. Ngoaøi ra cuõng thænhthoaûng coù chuyeän phaù nhau laøm ngöôi ngaycheát ñöùng. Thí duï nhö laâu laâu treân maïng laïi xuaát hieän moät doøng quaûng caùo röïc löûa: “Em ñang khao khaùt, saün saøng ñaùp öùng moïi nhu caàu xin goïi em ôû maùy di ñoäng... Vaøi ngaøy sau khoå chuû phaûi leân maïng haøng chuïc laàn ñeå ñính chính thoâng tin vì khoâng chòu ñöôïc söï quaáy roái, ngaõ giaù cuûa haøng traêm khaùch haøng. Thaäm chí moät coâ nhaân vieân cao caáp cuûa moät coâng ty nöôùc ngoaøi ñaõ khoùc roøng maáy hoâm vì coù ai ñoù ñaõ gaén maét thaàn trong nhaø taém quay caûnh coâ ñang ñi veä sinh vaø tung leân maïng, vaø göûi link ñeán taát caû caùc maùy trong choã laøm, coâ ñi tôùi ñaâu ai cuõng buïm mieäng cöôøi maø coâ chaúng theå laøm gì! Baây giôø ñi ñaâu cuõng khoâng caûm thaáy an toaøn ngoaøi nhaø rieâng cuûa mình, Traân moät nöõ doanh nhaân treû, ñaõ thoát leân nhö theá khi keå cho chuùng toâi nghe söï coá cuûa ngöôøi baïn gaùi: coâ coù ngöôøi yeâu laømoät doanh nhaân con ngöôøi töôûng chöøng ñaïo maïo naøy ñöa coâ veà caên nhaø sang troïng cuûa anh ta ñeå taâm söï . Chuyeän phoøng the töôûng chæ hai ngöôøi, naøo ngôø ngöôøi yeâu coâ boá trí

camera khaép phoøng vaø truyeàn sang phoøng beân caïnh, nôi coù haøng chuïc gaõ baïn beø cuûa haén vöøa nhaäu vöøa daùn maét vaøo maøn hình plasma 43 inch. Coâ baïn cuûa Traân bieát ñöôïc chuyeän naøy khi moät ngöôøi baïn cuøng choã laøm nhaän ñöôïc moät VCD quay troïn boä 30 phuùt maø coâ laømoät trong hai dieãn

vieân chính! Coâ ñang hoài hoäp töøng giôø, töøng ngaøy vì khoâng bieát khi naøo noù ñöôïc phaùt taùn leân lieân maïng toaøn caàu ñaây! Nhöng cuõng khoâng ít böùc aûnh ñöôïc chuïp ôû nhöõng goùc ñoä roõ raøng ngöôøi ñöôïc chuïp bieát roõ chuyeän mình laøm, nhö caûnh moät coâ nöõ sinh (theo lôøi töï giôùi thieäu treân maïng) ñang ñöùng beân moät chieác xe gaén maùy giöõa nuùi

röøng phía Baéc maø khoe caëp nuùi ñoâi . Hay moät coâ beù xinh xinh coøn keøm beân böùc aûnh sex 100% cuûa mình laø böùc aûnh ñang maëc boä ñoà hoïc sinh nhö ñeå chöùng minh: Em laø con gaùi beân song cöûa neø, sinh vieân thieät ñoù nha! . Roõ raøng nguoàn cung caáp haøng cho caùc websex hieän nay khoâng chæ laø nhöõng troø ñaùnh leùn , baùn ñöùng ngöôøi thaân, ngöôøi yeâu hay troø chôi cuûa moät soá ngöôøi beänh hoaïn, maøkhoâng loaïi tröø coù ngöôøi vöøa saém vai dieãn vieân laïi kieâm ñaïo dieãn chính roài coá tình tung hình aûnh khoûa thaân cuûa mình leân maïng vôùi muïc ñích kieám tieàn, kieám tình, thaäm chí kieám danh (noåi tieáng hôn !?) hay ñôn giaûn chæ laø toát khoe, xaáu che ... Baèng chöùng laø moät soá chaân daøi ñaõ vöôn cao hôn, bay xa hôn sau khi bò (hay ñöôïc) tung vaøi chuïc phuùt phim “khaúng ñònh kyõ naêng” treân giöôøng cuûa chính mình cuøng vôùi baïn trai cho toaøn caàu chieâm ngöôõng. Chöa bao giôø treân maïng cuûa Vieät Nam laïi bò coi laø “cöïc hot” nhö luùc naøy!... Ngöôøi ta vaãn coøn giaät mình khi coâng an baét giöõ Phan Thanh Toøng, moät keû buoân laäu, ñang troán leänh truy naõ. Tay chôi naøy chính laø dieãn vieân nam chính trong boä phim sex noùng boûng laøm xoân xao ngöôøi Vieät treân toaøn theá giôùi moät daïo. Khi bò baét Toøng ñaõ coâng khai thöøa nhaän chính mình ñaõ ñaët maùy quay tröïc tieáp caûnh laøm tình vôùi ca só kieâm dieãn vieân Yeán Vy. Phaûi chaêng thôøi ñaïi caøng tieân tieán, ngöôøi ta caøng maát daàn thoùi quen ñoû maët vôùi nhöõng chuyeän nhö vaäy...!? [ ]

55


N

gaøy 13/7/05, oâng Ñoaøn Ngoïc Phaêng, 38 tuoåi, ôû khu phoá 1, thò traán Vónh Höng, tænh Long An, ñeán Böu ñieän Saøi Goøn laøm thuû tuïc göûi moät thuøng haøng ñi Myõ naëng hôn 9 kg, khai baùo laø moät töôïng thaïch cao daïng thoâ, ngöôøi nhaän laø oâng Döông Truøng Döông cö nguï taïi Myõ. Sau khi kieåm tra Haûi quan Böu ñieän phaùt hieän trong thuøng haøng naøy coøn coù moät goùi reã cuû naëng hôn 300 g, khoâng khai baùo, khoâng roõ cuû gì. Haûi quan yeâu caàu oâng Phaêng leân ñeå khai baùo boå sung thì oâng Phaêng cho bieát ñoù laø cuû rieàng. Khi kieåm tra theâm, haûi quan phaùt hieän phía döôùi ñaùy töôïng thaïch cao coù veát aåm öôùt vaø moät mieáng thaïch cao beå ra ñeå loä moät tuùi nilon maøu xanh. Luùc naøy, tröôùc söï chöùng kieán cuûa nhaân vieân haûi quan vaø nhaân vieân böu ñieän, oâng Phaêng ñöôïc yeâu caàu cho kieåm tra chieác tuùi maøu xanh vaø ñaõ keùo ra moät mieáng vaûi ñoû, beân trong coù moät hoäp soï ngöôøi maøu ñen, ñang thoái röõa, tuy coù cheøn traø khoâ vaø hoa söù nhöng vaãn boác muøi hoâi thoái. Hai haøm raêng cuûa hoäp soï vaãn coøn nguyeân. Toaøn boä nhaân vieân haûi quan ñeàu kinh hoaøng vôùi kieän haøng ñaëc bieät naøy, nhieàu nöõ nhaân vieân coù maët ñaõ chaïy ñi noân thoác thaùo, coù ngöôøi sôï thieáu ñieàu muoán teù xæu vì haøm raêng chieác soï ngöôøi cöù nhe ra ngay hoï maø... cöôøi OÂng Phaêng cho raèng baûn thaân mình cuõng khoâng bieát coù khoái haøng ñaëc bieät naøy, do chæ nhaän göûi giuøm cho ngöôøi khaùc. Ngay sau ñoù, löïc löôïng Haûi quan Böu ñieän ñaõ quyeát ñònh taïm giöõ ngöôøi vaø tang vaät roài baøn giao cho cô quan Caûnh saùt ñieàu tra CA Saøi Goøn ñeå tieáp tuïc laøm roõ.

Tìm ra thuû phaïm göûi soï ngöôøi ra nöôùc ngoaøi

Saùng 15/7, Cô quan Ñieàu tra Coâng an quaän 1, Saøi Goøn ñaõ aùp giaûi Ñoaøn Ngoïc Phaêng (laø chuû thuøng haøng göûi qua Myõ coù chöùa moät soï ngöôøi hoâi thoái) veà nôi cö truù ñeå kieåm tra vaø laøm roõ haønh vi môø aùm cuûa oâng qua vieäc göûi thuøng haøng khoâng khai baùo

56

gaàn moät tuaàn bò ñieàu tra, vaãn kieân quyeát khoâng khai ra ñòa ñieåm ngoâi moä bò khai quaät ñeå laáy soï. Beân caïnh ñoù, moät nguoàn tin cho bieát sau “goùi haøng ñaëc bieät” cuûa oâng Phaêng, Böu ñieän Saøi Goøn ñaõ kieåm tra trôû laïi soå saùch vaø phaùt hieän töø thaùng 5/2005 ñeán nay, oâng Phaêng ñaõ 16 laàn göûi haøng sang Myõ cho cuøng moät ngöôøi nhaän laø oâng Döông Truøng Döông.

Nguoàn goác chieác soï ngöôøi göûi sang Myõ

OÂng Traàn Vaên Raïng (töùc UÙt Raïng, ôû xaõ Thaïnh Ñöùc, huyeän Beán Löùc, Long An) cho bieát, soï ngöôøi bò ñaøo troäm vaø ñem göûi ra nöôùc ngoaøi laø cuûa con gaùi mình. Hieän, ngoâi moä cuûa

coøn haøi coát coâ con gaùi thì Töôøng khoâng cho gia ñình ñeán gaàn vì lyù do “khoâng coi ngaøy caûi taùng”. Chæ ñeán khi Töôøng saép xeáp xöông coát, ñoùng naép hoøm laïi xong môùi goïi gia ñình ñeán khieâng ñi choân. Töø ñieàu baát thöôøng ñoù, cuøng vôùi vieäc boác moä ngaøy 10/7 thì vaøi hoâm sau kieän haøng chöùa soï ngöôøi bò phaùt hieän ñaõ cuûng coá theâm nghi ngôø cuûa oâng Raïng. Töø lôøi trình baùo cuûa oâng UÙt Raïng, cô quan chöùc naêng khai quaät moä coâ Baùn. Keát quaû laø beân trong khoâng coù hoäp soï. Cô quan ñieàu tra laáy lôøi khai cuûa ngöôøi boác moä teân Töôøng vaø laáy maåu xöông trong naám moä coâ gaùi. Neáu qua giaùm ñònh DNA, maåu xöông ñöôïc laáy ñoù ñoàng nhaát vôùi xöông soï trong thuøng böu kieän thì moïi vieäc seõ saùng toû. OÂng UÙt Raïng cho bieát, vôï choàng Töôøng ñaõ ñeán xin loãi vì “sô yù ñeå ñeä töû cuûa “Sôn Bòt Muõi” laáy maát hoäp soï coâ Ba”.

Vuï “xuaát khaåu” ñaàu laâu: Gaëp Thaàn phaùp sö beân Myõ

Theo nhöõng soá lieäu coøn löu laïi taïi Böu ñieän trung taâm Saøi Goøn, coù khaû naêng Ñoaøn Ngoïc Phaêng ñaõ 5 laàn göûi troùt loït nhöõng chieác soï ngöôøi sang Myõ cho moät ñoái töôïng töï nhaän laø Thaàn phaùp sö, ñeå luyeän buøa ngaûi. Ngaøy 6/4/2005, moät böu kieän ñaõ ñöôïc Ñoaøn Ngoïc Phaêng göûi cho Döông Truøng Döông (töùc Thaàn phaùp sö) baèng hình thöùc phaùt chuyeån

haûi quan vaø khoâng coù giaáy pheùp cuûa cô quan chöùc naêng. Veà ñeán nhaø ôû Long An, chi tieát ñaàu tieân maø oâng Phaêng thuù nhaän laø ñaõ khoâng trung thöïc khi khai baùo vôùi Böu ñieän Saøi Goøn ñeå göûi thuøng haøng sang Myõ. Chính oâng ta laø chuû thuøng haøng chöù khoâng phaûi “göûi giuøm” cho moät ai khaùc nhö khi khai baùo sô khôûi ôû Böu Ñieän Saøi Goøn. Caû caâu chuyeän chaán ñoäng “tìm vaø göûi soï ngöôøi sang Myõ” nhö theá naøo oâng Phaêng cuõng ñaõ khai baùo roõ raøng trong ngaøy hoâm qua. Theo ñoù, töø yeâu caàu cuûa moät ngöôøi anh hoï laø Döông Tuøng Döông ñang ñònh cö taïi Myõ, muoán coù moät soï ngöôøi töø Vieät Nam göûi sang (chöa roõ ñeå laøm gì), neân oâng ta ñaõ laën loäi leân Taây Ninh tìm ngöôøi giuùp ñôõ. Sau khi tieáp xuùc vôùi moät thaøy cuùng, oâng Phaêng ñöôïc giôùi thieäu ñeán gaëp moät ngöôøi coù bieät danh laø Sôn “Bòt Muõi”, taïi Beán Löùc, Long An. Ngay sau ñoù, oâng Phaêng ñaõ quay veà gaëp Sôn trình baøy caùi “nguyeän voïng” kinh khuûng laø caàn moät soï ngöôøi coøn töôi vaø Sôn ñaõ nhaän lôøi giuùp ñôõ. Tröa 12/7, taïi Beán Löùc, Sôn ñaõ giao cho oâng Phaêng moät böùc töôïng baùn thaân

baèng thaïch cao, beân trong giaáu saün moät soï ngöôøi ñuùng yeâu caàu. Ngay sau khi “nhaän haøng”, oâng Phaêng traû coâng Sôn “Bòt Muõi” 1,6 trieäu ñoàng roài... ñoùng thuøng giaáy chuyeån leân Saøi Goøn laøm thuû tuïc böu ñieän göûi sang Myõ. Khoûi noùi theâm laø vôùi lôøi khai naøy thì Sôn “Bòt Muõi” ñaõ bò toå Coâng an quaän 1 baét giöõ ngay töùc khaéc, vaø böôùc ñaàu thöøa nhaän haønh vi. Sôn chöa chòu khai chính xaùc vò trí ngoâi moä bò ñaøo troäm taïi Beán Löùc. Toái cuøng ngaøy, nhoùm ñieàu tra tieáp tuïc ñöa oâng Phaêng vaø Sôn veà thò traán Vónh Höng, nôi cö nguï cuûa oâng Phaêng ñeå tieáp tuïc khaùm xeùt. Chöa theå khaúng ñònh hoï ñaøo maû hay coù ñöôïc soï ngöôøi töø moät “nguoàn” naøo khaùc.

Soï ngöôøi xuaát sang Myõ laø cuûa moät coâ gaùi khoaûng 20 tuoåi

Ngaøy 21/7, Coâng an quaän 1 ñaõ nhaän ñöôïc keát quaû giaùm ñònh veà chieác soï ngöôøi do oâng Ñoaøn Ngoïc Phaêng mang ñeán Böu ñieän Saøi Goøn göûi sang Myõ hoâm 13/7. Theo ñoù, chieác soï treân laø cuûa nöõ tuoåi töø 20-22, cheát caùch ñaây khoaûng 5 naêm. Trong khi ñoù, Huyønh Thaùi Sôn (Sôn “bòt muõi”), ngöôøi cung caáp hoäp soï sau

ngöôøi phuï nöõ 18 tuoåi naøy bò thieáu maát phaàn ñaàu. Moät thaùng sau khi vieäc Ñoaøn Ngoïc Phaêng göûi soï ngöôøi (ñoái töôïng cung caáp laø Huyønh Thaùi Sôn - Sôn “Bòt Muõi”) ra nöôùc ngoaøi baèng ñöôøng böu ñieän bò phaùt hieän, con cuûa oâng Traàn Vaên Raïng mang veà nhaø moät tôø baùo vieát veà vuï aùn treân. OÂng Raïng linh caûm vuï vieäc coù lieân quan tôùi gia ñình vaø trình baùo chính quyeàn veà nghi vaán baáy laâu nay. Theo gia ñình, naêm 1975, coâ Traàn Thò Baùn laâm beänh “ban cua” (thöông haøn) vaø qua ñôøi khi saép troøn 18 tuoåi. Khi döï aùn ñöôøng cao toác Chôï Ñeäm - Trung Löông ñöôïc khôûi coâng, maáy traêm ngoâi moä ôû nghóa ñòa Baø OÁc (xaõ Thaïnh Ñöùc) phaûi di dôøi. Doøng hoï oâng UÙt Raïng coù 2 ngoâi moä trong dieän phaûi di dôøi laø moä baø noäi oâng vaø ñöùa con gaùi thöù 3. OÂng UÙt Raïng thueâ ngöôøi boác moä chuyeân nghieäp teân Töôøng, vôùi giaù 500.000 ñoàng/moä. Thoûa thuaän laø vaäy, nhöng chöa nhaän ñöôïc tieàn hoã trôï di dôøi neân oâng chöa tieán haønh. Trong khi ñoù, Töôøng lieân tuïc hoái thuùc. Khi boác moä, gia ñình ñöôïc ñöùng coi saép xeáp haøi coát baø noäi voâ quaùch,

thöôøng, beân trong coù töôïng oâng Ñòa, moät môù reã, cuû, laù maø Phaêng khai laø thuoác nam, cuøng maáy caùi hoäp nhoû baèng goã. Ñeán ngaøy 11/4, moät böu kieän khaùc, goàm 2 boä quaàn aùo vaø 1 hoäp daàu, ñöôïc Phaêng göûi tieáp, vaø ngöôøi nhaän vaãn laø Döông Truøng Döông. Ngaøy 10/5, laàn thöù ba Ñoaøn Ngoïc Phaêng göûi cho Döông Truøng Döông böu kieän beân trong coù 1 tuùi... caù khoâ (!), 1 tuùi cuû ngheä vaø 11 töôïng nhoû baèng söù. Ñeán ngaøy 18/5, Phaêng göûi cuøng moät luùc 2 böu kieän, bao goàm nöûa kyù than - loaïi maøi ra ñeå laøm möïc vieát cuøng 4 tuùi ñöïng cuû ngheä, vaø böu kieän goàm 11 töôïng baèng goã. Ngaøy 23/5, cuõng taïi Böu ñieän trung taâm, moät böu kieän laïi ñöôïc Phaêng

göûi cho Döông Truøng Döông. Laàn naøy laø 15 böùc töôïng Phaät baèng goã cuøng 4 chieác hoäp goã. Ngaøy naøy, Ñoaøn Ngoïc Phaêng chuyeån sang hình thöùc göûi phaùt nhanh. Trong böu kieän laø 6 töôïng Phaät baèng ñaát vaø moät tuùi xöông - maø Phaêng khai laø xöông... meøo ñeå laøm thuoác chöõa beänh suyeãn. Sau ñoù 10 ngaøy, Ñoaøn Ngoïc Phaêng göûi theâm 3 goùi haøng nöõa, goàm 35 chieác hoäp goã, 4 böùc töôïng baèng thaïch cao, 6 töôïng nhoû baèng ñaát, 19 töôïng Thaàn taøi vaø... 1 tuùi xöông meøo (?). Ngaøy 14/6, Ñoaøn Ngoïc Phaêng göûi sang Myõ böu kieän naëng nhaát - 18kg - nhöng chæ coù 2 cuoán vôû vaø 2 böùc töôïng Phaät baèng thaïch cao (loaïi töôïng gioáng nhö böùc töôïng maø Phaêng ñaõ boû chieác soï ngöôøi vaøo). Hoâm sau, ngaøy 15/6, Phaêng göûi theâm moät böu kieän coù moät töôïng thaïch cao khaùc, 1 cuoán baêng casette cuøng 1 tuùi cuû ngheä. Ñieàu ñaùng löu yù laø böu kieän bò phaùt hieän coù chöùa soï ngöôøi Phaêng göûi ngaøy 13/7 cuõng coù troïng löôïng töông ñöông, vaø cuõng coù 1 tuùi cuû ngheä. Ngaøy 28/6, Ñoaøn Ngoïc Phaêng göûi tieáp moät böu kieän naëng 10,05kg, goàm 1 töôïng Phaät baèng thaïch cao, kích thöôùc y nhö töôïng Phaät chöùa soï ngöôøi, 1 boä baøi vaø 10 loï möïc taøu. Nhöõng ngaøy sau ñoù, Phaêng coøn göûi tieáp vaøi laàn nöõa, maø haøng hoùa laø 3 tuùi ñöïng cuû ngheä, 1 cuoán vôû vaø 12 töôïng Phaät baèng nhöïa. Toång coäng, ñaõ coù 91 böùc töôïng baèng caùc loaïi chaát lieäu nhö goã, nhöïa, thaïch cao ñöôïc Phaêng göûi sang cho Döông Truøng Döông, trong ñoù ñaùng löu yù laø 8 töôïng Phaät thaïch cao keøm theo tuùi cuû ngheä, coù cuøng kích thöôùc nhö böùc töôïng chöùa chieác soï ngöôøi. Rieâng veà nhaân vaät Döông Truøng Döông (töùc Ñoaøn Ngoïc Döôõng) ôû Myõ, ngöôøi ñöùng teân nhaän caùc thuøng haøng do Ñoaøn Ngoïc Phaêng göûi sang, thì hieän nay ñang haønh ngheà thaày buøa, vaø töï xöng laø Thaàn phaùp sö. Theo moät soá ngöôøi Vieät ôû Garden Grove, thì teân tuoåi cuûa “Thaàn phaùp sö” naøy cuõng khaù quen thuoäc. haùp sö chuyeân veà boùi toaùn vaø “seân” buøa cho nhöõng thaân chuû khi coù yeâu caàu vôùi giaù töø 500 ñeán 20.000 USD, tuøy theo thaân chuû muoán aên neân laøm ra, hay tình duyeân suoân seû, hoaëc gia ñaïo an vui (!). Nhöõng “buøa” naøy laø töôïng Phaät, laø reã caây, laø cuû ngheä, laø tro xöông maø Thaàn phaùp sö giôùi thieäu laø “ngaõi”, laø xöông ngöôøi. Ñaëc bieät hôn nöõa, ai xem töông lai haäu vaän tröôùc khi quyeát ñònh moät vieäc troïng ñaïi, Thaàn phaùp sö cuõng saün saøng “seân” cho ñem veà thôø vôùi giaù töø 30 ñeán 50 ngaøn USD. Saùng 24/7/2005, sau khi sö% vieäc noå buøm ra taïi Vieät Nam, moät phoùng

57


vieân trong nöôùc goïi qua Myõ lieân laïc vôùi Thaàn phaùp sö theo soá ñieän thoaïi baøn 01-714.534.35... (laø soá ñieän thoaïi nhaø rieâng cuûa Döông Truøng Döông), nhöng khoâng ai nhaác maùy. Chuyeån sang goïi cho Thaàn phaùp sö theo soá ñieän thoaïi di ñoäng 01-714.709.65..., thì sau khi chuoâng reo khoaûng 5 hoài, Thaàn phaùp sö taét maùy vì coù leõ oâng ta bieát söï vieäc ñaõ ñoâ beå vaø Ñoaøn Ngoïc Phaêng ñaõ bò baét neân nhìn thaáy maõ quoác gia Vieät Nam treân maøn hình, phaùp sö ñaõ khoâng nhaän cuoäc goïi.

Thaàn phaùp sö taïi nhaø.

Ñeán toái, theo ñeà nghò cuûa phoùng vieân ôû Vieät Nam, nhôø moät ngöôøi baïn ñang soáng ô Myõ vaø cuõng ôû Garden Grove goïi cho Thaàn phaùp sö. Laàn naøy, oâng ta nhanh choùng traû lôøi, roài khi bieát “thaân chuû” muoán thænh moät ñaïo buøa “thieân linh caùi” veà thôø, Thaàn phaùp sö phaùn 50.000 USD vì luyeän “thieân linh caùi” phaûi luyeän töø soï ngöôøi con gaùi coøn trinh, thôøi gian buøa pheùp, thaàn chuù toán keùm laém. Thaáy “thaân chuû” coù veû tieác reû, Thaàn phaùp sö gôïi yù neân thænh buøa “Phaùp chæ” veà thôø, giaù 30.000 USD. Hoûi “Phaùp chæ” laø gì, Thaàn phaùp sö cho bieát ñoù laø xöông baøn tay ngöôøi coøn nguyeân veïn caû 5 ngoùn, ñaõ ñöôïc luyeän pheùp. Khi döïng vôï gaû choàng, ñi xa..., chæ caàn vieát hai maûnh giaáy nhoû, ñeå chöõ “ñöôïc”, vaø “khoâng” roài ñoïc thaàn chuù. Heã “Phaùp chæ”... chæ ngoùn tay vaøo tôø giaáy naøo thì môû ra coi (!?). Vieän côù qua ñieän thoaïi, nghe khoâng hieåu laém, ngöôøi goïi ñieän xin moät caùi heïn, thì Thaàn phaùp sö mau maén... OK, coøn chæ veõ ñöôøng ñi loái laïi raát caån thaän. “Thaàn phaùp sö” Döông Truøng Döông sinh quaùn taïi Long An, trong moät gia ñình chuyeân ngheà coi boùi vaø “seân” buøa, ngaûi. Döông ñi nöôùc ngoaøi töø naêm 1975 vaø tôùi nay chöa heà veà Vieät Nam laàn naøo. Ñuùng giôø, ngöôøi heïn ñeán gaëp Thaàn phaùp sö Döông Truøng Döông taïi soá 9892 Westminster Avenue, Garde Grove. Trong caên phoøng khaù heïp, Thaàn phaùp sö daùng ngöôøi dong doûng, toùc ñaõ ñieåm baïc, tay xaêm vaèn veän, maëc quaàn... ñuøi, aùo sô mi ca roâ xanh ñoû, ngoài vaét chaân chöõ nguõ caïnh chieác baøn goã. Trong suoát caâu chuyeän, oâng ta luoân mieäng quaûng caùo cho ngheà nghieäp “thaày buøa”, “thaày ñòa lyù phong thuûy” vaø “thaày boùi toaùn” cuûa oâng: “Hoâm böõa, coù ngöôøi beân ñaây baûo laõnh cho baø con ôû Vieät Nam maáy naêm maø khoâng xong. Luùc ñeán gaëp toâi, toâi cho moät laù buøa. Böõa sau ngöôøi nhaø ñi phoûng vaán, Laõnh söï quaùn Myõ gaät ñaàu caùi ruïp”. Sau ñoù, Thaàn phaùp sö ñeà nghò thaân chuû “thænh” phaùp chæ vaø thaàn chuù ñeå... xin gì ñöôïc ñoù. Coøn neáu chöa saün tieàn maø vaãn muoán

58

“oâng anh” mau choùng quay veà vôùi vôï lôùn thì cho bieát teân tuoåi, ngaøy sinh thaùng ñeû cuøng taám hình chaân dung vaø 20.000 USD, Thaàn phaùp sö seõ duøng moät böùc töôïng, ngaøy ngaøy... caém kim vaøo buïng töôïng roài ñoïc thaàn chuù. Baûo ñaûm “oâng anh” ñau laên ñau loän moãi khi aên naèm vôùi vôï beù vaø chæ khi naøo trôû veà vôùi vôï lôùn thì môùi... heát ñau! Nghe Thaàn phaùp sö boác pheùt moät hoài, “thaân chuû” laøm nhö voâ tình ñaët caâu hoûi, raèng thaáy baùo chí noùi thuøng haøng coù chöùa soï ngöôøi do Ñoaøn Ngoïc Phaêng töø Vieät Nam göûi sang, coù phaûi göûi cho “thaày”, ñeå “thaày” luyeän “thieân linh caùi” khoâng? Ñeán luùc naøy, Thaàn phaùp sö nhìn ngöôøi hoûi vôùi con maét nghi ngôø roài traû lôøi raèng Phaêng laø em con oâng chuù, vaø

“Baây giôø söï vieäc noù luøm xuøm nhö vaày...”, roài “thaày” im laëng. Neáu nhöõng lôøi cuûa Thaàn phaùp sö noùi laø thaät, thì phaûi chaêng ñaõ coù 5 chieác soï ngöôøi ñöôïc göûi cho Döông Truøng Döông qua troùt loït, vaø ñeán chieác soï ngöôøi thöù 6 môùi bò Chi cuïc Haûi quan Böu ñieän Saøi Goøn phaùt hieän? Theo lôøi Phaêng, thì do Döông Truøng Döông ôû Myõ laøm aên thaát baïi, neân muoán coù moät chieác soï ngöôøi ñeå thôø nhöng qua taát caû nhöõng gì maø Phaêng ñaõ göûi cho Döông, ñeàu ít nhieàu coù lieân quan ñeán vieäc lôïi duïng nhöõng böùc töôïng Phaät, cuû ngheä, xöông meøo vaø caû soï ngöôøi, ñeå haønh ngheà buøa ngaûi. Vaøi ngaøy sau khi vuï göûi moät soï ngöôøi sang Myõ bò khaùm phaù, baùo chí

hai cuøng nguï taïi huyeän Beán Löùc, tænh Long An, cuøng mang toäi “xaâm phaïm thi theå, moà maû, haøi coát”, vôùi vai troø ñoàng phaïm giuùp söùc cho hai bò can Ñoaøn Ngoïc Phaêng vaø Huyønh Thaùi Sôn (töùc Sôn “bòt muõi”) trong vuï aùn “göûi soï ngöôøi qua Myõ” ñang thuï lyù ñieàu tra. Sau khi nhaän “hôïp ñoàng” cung caáp hoäp soï cho oâng Phaêng, Sôn “bòt muõi” ñaõ tìm kieám cô hoäi vaø khi bieát ñöôïc moät “ñoàng nghieäp” cuûa y laø Ñoaøn Vaên Töù coù hôïp ñoàng boác 2 ngoâi moä cho gia ñình oâng Traàn Vaên Raïng ôû xaõ Thaïnh Ñöùc (huyeän Beán Löùc), trong ñoù coù ngoâi moä cuûa moät coâ gaùi ñoàng trinh neân y ñaõ tìm caùch tieáp caän Töù. Sôn naên næ Töù “cho göûi ñöùa chaùu” cuûa y laø Ñaëng Vaên Laønh tham gia boác 2 ngoâi moä naøy nhöng Töù töø choái vôùi lyù do laø hôïp ñoàng giaù reû, khoâng coù tieàn traû löông cho Laønh. Nhöng sau khi nghe Sôn noùi Laønh chæ ñi theo hoïc vieäc, khoâng phaûi traû löông thì Töù ñoàng yù. Sôn coøn “ñaët haøng” Töù... moät boä raêng haøm cuûa coâ gaùi ñoàng trinh ñeå ñem veà laøm thuoác trò vieâm muõi. Thöïc hieän nhöõng thoûa thuaän treân, vaøo ngaøy 10/7/2005, khi tieán haønh boác dôõ ngoâi moä cuûa coâ Traàn Thò B (con gaùi oâng Raïng, sinh naêm 1959, maát naêm 1975), Töù ñaõ laáy lyù do “khoâng coi ngaøy caûi taùng” ñeå ñuoåi kheùo heát taát caû nhöõng ngöôøi nhaø cuûa coâ B ra khoûi vò trí boác moä roài ung dung thöïc hieän vieäc troäm caép haøi coát. Töù laáy boä raêng haøm coøn Laønh laáy hoäp soï giaáu xuoáng buøn, sau ñoù “ñoùng” phaàn coøn laïi cuûa boä haøi coát vaøo quaùch vaø baøn giao cho gia ñình coâ B caûi taùng.

Baùo chí Vieät taïi Myõ vaøo cuoäc.

“thaày” chæ yeâu caàu göûi töôïng Phaät Di Laëc, nhöng coù leõ do Ñoaøn Ngoïc Phaêng hieåu laàm neân ñaõ... boû soï ngöôøi vaøo (?!). Ñoàng thôøi, Thaàn phaùp sö khaúng ñònh raèng töø tröôùc ñeán nay Ñoaøn Ngoïc Phaêng môùi chæ göûi cho thaày moät laàn duy nhaát laø laàn vöøa roài nhöng ñaõ bò Böu ñieän Vieät Nam giöõ laïi. Tuy nhieân, sau ñoù, “thaày” Döông noùi tieáp: “Nhöõng tuùi cuû maø thaèng Phaêng göûi cho toâi laø cuû ngaûi, toâi duøng noù ñeå luyeän thuoác. Coøn caát trong nhaø naêm ba caùi ñaàu laâu, hay göûi qua ñöôøng böu ñieän thì ôû Myõ naøy laø chuyeän bình thöôøng. Taïi vì tuïi... Vieät Nam muoán laøm lôùn chuyeän ñoù thoâi. Neáu caàn soï ngöôøi, toâi coù theå nhôø mua ôû... Taây Taïng, giaù nguyeân boä chæ vaøi nghìn ñoâ...”. Hoûi: “Vaäy sao böõa qua goïi ñieän, thaày noùi thaày coù 5 “thieân linh caùi”, vaø ñaõ coù 5 ngöôøi thænh heát?”. Thaàn Phaùp sö traû lôøi:

ngöôøi Vieät ôû Little Saigon, ôû Orange County, CA ñaõ oà aït ñaêng laïi tin naøy, gaây xoân xao dö luaän. Hieän taïi, Döông Truøng Döông vaãn thöôøng xuyeân ñieän thoaïi, lieân laïc vôùi ngöôøi nhaø ôû Long An ñeå hoûi xem cô quan chöùc naêng Vieät Nam seõ giaûi quyeát vuï göûi moät soï ngöôøi nhö theá naøo.

Hai ñoái töôïng boác moä coù daáu hieäu phaïm toäi

Ngay khi söï vieäc xaåy ra coâng an VN ñaõ baét giöõ hai ñoái töôïng laø Ñoaøn Ngoïc Phaêng vaø Huyønh Thaùi Sôn (töùc Sôn “bòt muõi”). Môû roäng ñieàu tra vuï aùn, coâng an ñaõ thu thaäp theâm ñöôïc nhöõng tình tieát môùi: coù hai ñoái töôïng boác moä cuøng phoái hôïp laáy caép hoäp soï ñeå cung caáp cho Sôn. Caûnh saùt ñieàu tra Coâng an Q.1 (Saøi Goøn) cho bieát, hai ñoái töôïng boác moä laø Ñoaøn Vaên Töù (teân goïi khaùc laø Töôøng, sinh naêm 1974) vaø Ñaëng Vaên Laønh (töùc Vuõ, sinh naêm 1980), caû

Moät buoåi phoùng vaán ñÖôïc dieãn ra giöõa “Thaàn phaùp sö Döông TruøngDöông” vaø hai nhaø baùo Vieät taïi Myõ laø Nguyeãn Tuù A & Nguyeãn Vaên ñöôïc ghi laïi taïi vaên phoøng chính cuûa oâng naèm trong khu Mall of Fortune, Thöông xaù Tam Ña. Loái baøi trí cuûa gian phoøng beân ngoaøi thaät trang nhaõ, thanh tònh bôûi nhieàu böùc töôïng Phaät Di laëc khoå lôùn, ñaët raûi raùc treân saøn nhaø, chen laán vôùi nhöõng chaäu caây kieång, caây phaùt taøi vaø nhöõng fountain coù nöôùc chaûy roùc raùch. Moät phuï nöõ trung nieân, coù nhan saéc maën maø, maët hieàn hoaø ngoài tieáp ñieän thoaïi, ñoùn khaùch haøng. Ñoái xöùng vôùi nhöõng böùc tranh goã khaéc noåi, cuõng laø nhöõng ñaàu töôïng Phaät. Nhö ñaõ ñöôïc heïn, thaàn phaùp sö Döông Truøng Döông thaân maät tieáp hai nhaø baùo cuûa Vieät Weekly taïi vaên phoøng phía sau moät gian haøng chuyeân baùn theû ñieän thoaïi. Doïc theo böùc vaùch, nhieàu baøn thôø vaãn coøn thôm löøng muøi nhang khoùi. Moät böùc chaân dung lôùn veõ thaàn phaùp

sö hoï Döông, böùc tranh do ñeä töû oâng thöïc hieän, maø oâng ñaõ cho chuïp laïi, duøng ñeå ñaêng treân caùc trang quaûng caùo veà dòch vuï tröø buøa, eám ngaûi cuûa mình. Moät chieác baøn tieáp khaùch baèng goã thöôøng, boán chieác gheá vaø moät caùi ñoân baèng goã duøng ñeå laøm gheá quaây quaàn chuû vaø khaùch. Moät luoàng aùnh saùng choùi loaø, phaùt saùng töø skyline töø traàn nhaø xuoáng laøm gian phoøng nhoû, chaät heïp, chöùa ñöïng nhieàu thöù ñoà cuùng teá, caùc loaïi phöôùn coù chöõ Taây taïng (?), khoâng ñeán noãi toái. Trong khung caûnh ñoù, thaàn phaùp sö

thaày duøng caùi xaùc vaø caùi hoàn cheát oan ñoù ñeå luyeän Thieân linh caùi. VW: Coù ngöôøi cho raèng, Thieân linh caùi quí nhaát laø baøo thai, tuy nhieân, coù theå keùo daøi tôùi 12 tuoåi, nhöng phaûi coøn trinh, oâng nghó nhaän ñònh nhö vaäy coù ñuùng khoâng? DTD: Raát chính xaùc. Trong ngheà, coù nhieàu ngöôøi thaày duøng xaùc cheát ñeå nguyeân, soáng ñeå luyeän, cuõng coù ngöôøi thieâu ñoát xaùc ñeå luyeän Thieân linh caùi. VW: Coù ngöôøi naøo duøng ñaàu laâu ñeå luyeän Thieân linh caùi khoâng?

Döông Truøng Döông tieáp kieán hai nhaø baùo Nguyeãn Tuù A vaø Nguyeãn Vaên. Caâu chuyeän lan man veà buøa, ngaûi, vaø caùc vaán ñeà lieân heä tôùi baùo chí, quan nieäm nhaân sinh quan, vaø taát nhieân, nhöõng tin töùc doàn daäp veà vuï ñaàu laâu ñang gaây xoân xao trong vaø ngoaøi nöôùc... Buoåi noùi chuyeän ñöôïc ghi laïi nhö sau: VW: Xin oâng cho bieát ñaõ hoïc ngheà buøa chuù nhö theá naøo? DTD: Toâi hoïc töø doøng hoï, töø ñôøi oâng cha ñeå laïi, roài phaûi coù nhöõng tích luõy saâu thaúm cuûa ngheà nghieäp do mình phaûi hoïc hoûi maø coù. VW: Xin ñi vaøo cuï theå, thôøi gian vöøa qua, ngöôøi ta hay nhaéc tôùi chöõ “Thieân linh caùi”, xin oâng giaûi thích cho bieát theá naøo laø Thieân linh caùi? DTD: Thieân linh caùi laø gì? Coù nhieàu tröôøng hôïp ôû ngoaøi ñôøi ngöôøi ta khoâng hieåu ñöôïc. Nhö trong tôø baùo Ngöôøi Vieät coù vieát raèng ôû Vieät Nam, coù moät ngöôøi vì muoán luyeän Thieân linh caùi, neân ñaõ gieát moät beänh nhaân, giaáu xaùc ñeå laáy ñaàu. Theo toâi, ngöôøi ñoù tu luyeän caùch ñoù laø khoâng ñuùng. Thieân linh caùi, theo tôø Vieät Weekly, noùi veà tröôøng hôïp cuûa baø Smith Haø thì ñuùng hôn. Thieân linh caùi laø moät baøo thai nhoû. Baøo thai coøn nhoû, oan hoàn coøn nhoû laø moät thieân linh. Ngöôøi

DTD: Khoâng. Ñaàu laâu khoâng luyeän ñöôïc Thieân linh caùi, maø chæ luyeän ñöôïc baèng baøo thai thoâi. Ñaàu laâu duøng ñeå luyeän caùi khaùc, chöù khoâng phaûi duøng ñeå luyeän Thieân linh caùi. Ñi saâu vaøo xaõ hoäi Taây Taïng, thì ngöôøi daân ôû ñaây khoâng coi ñaàu laâu laø caùi gì gheâ gôùm hay khaùc thöôøng, hoaëc quan troïng. Hoï thöôøng gôûi ñaàu laâu ñi khaép theá giôùi. Ngöôøi Taây Taïng coù taäp tuïc loùc thòt ngöôøi cheát cho keân keân aên, xöông thì ñaäp roài raûi cho thuù aên. Ñaàu laâu ñeå daønh cho vieäc thôø cuùng gì ñoù... chöù khoâng coù gì quan troïng. YÙ toâi noùi, tuøy theo taäp quaùn xaõ hoäi. Coøn xaõ hoäi Vieät Nam mình, chuyeän nhoû thì muoán xeù ra to, coøn chuyeän to thì khoâng daùm laøm gì heát. Vì moät caùi gì ñoù, hoï laøm cho lôùn leân, coøn chuyeän ñaøo xôùi caû moät nghóa trang cuûa ngöôøi ta, thì khoâng sao. Vì sao? Vì hoï khoâng thaáy vaán ñeà saâu xa cuûa moät con ngöôøi. Chaúng haïn nhö ngöôøi Taây Taïng caàm 4, 5 caùi ñaàu laâu ñi loøng voøng chôi, cuõng khoâng ai noùi gì heát. Vì xaõ hoäi noù nhö vaäy. Chuyeän moät caùi ñaàu laâu ñaâu coù gì gheâ gôùm maø laøm lôùn chuyeän nhö vaäy? VW: Taïi sao anh laïi caàn moät caùi ñaàu laâu, laïi order töø Vieät Nam qua, anh caàn ñaàu laâu ñeå laøm gì? DTD: Thöïc söï mình cuõng khoâng

59


caàn. Vì neáu mình caàn, beân Myõ mình cuõng coù nhöõng ñoà ñeå mình laøm roài, khoâng nhaát thieát phaûi order töø Vieät Nam qua. Coù theâm cuõng khoâng sao, khoâng coù cuõng khoâng sao. VW: Trong tröôøng hôïp naøy, taïi sao laïi coù caùi ñaàu laâu gôûi qua, vaø nhaát laø caùi ñaàu coøn töôi? DTD: Khoâng nhaát thieát laø töôi hay khoâ. Nhö toâi noùi, laø neáu toâi thaáy caàn thieát, ôû beân naøy, toâi coù theå order töø Taây Taïng, caùc vò thaày beân ñoù coù theå gôûi cho toâi. VW: Nhö vaäy oâng coù order ñaàu laâu khoâng? Hoaëc laø oâng order moät moùn haøng naøo ñoù, maø hoï hieåu laàm, gôûi cho anh caùi ñaàu laâu? DTD: Toâi noùi laø mình caàn ñaàu töôïng Phaät nhö vaày nhö vaày, coù theå ngöôøi beân ñoù töôûng raèng trong caùi ñaàu Phaät caàn phaûi coù chöùa ñöïng moät caùi gì ñoù ñeå noù linh thieâng neân hoï môùi gôûi qua coù ñaàu laâu. VW: Nhö vaäy laø oâng ñaët haøng ñaàu töôïng Phaät, hoï laïi gôûi ñaàu Phaät coù chöùa ñaàu laâu ngöôøi? DTD: (cöôøi) Taïi vì beân ñoù, ngöôøi ta ñi hoûi caùc vò thaày khaùc, ví duï leân nuùi Baø, laïi coù moät choã thôø moät caùi ñaàu laâu ngöôøi... thì ngöôøi beân ñoù töôûng laø coù caùi ñaàu laâu ngöôøi, gôûi qua cho linh thieâng. Thaät söï linh thieâng hay khoâng, phaûi do moät vò thaày tu luyeän gioûi veà ngaûi, buøa,... aên laøm sao, noùi laøm sao ñeå vaät ñoù linh thieâng. Taïi laøm sao moät vò thaày, lôøi noùi cuûa hoï noùi ra laø coù söùc maïnh. Taïi laøm sao, moät vò thaày giô tay leân, veõ moät ñaïo buøa, seõ xoay chuyeån ñöôïc nhieàu thöù. Ñaïo buøa laø gì? Cuõng gioáng nhö caùi mixer, hay caùi computer vôùi nhöõng bí soá 01, 01 ñeå ñieàu khieån. Moät vò thaày tu luyeän gioûi, seõ naém ñöôïc caùc luoàng söùc maïnh trong vuõ truï. Moät vò thaày gioûi veà thieân vaên trong vuõ truï, coù theå duøng nhöõng ñaïo buøa ñeå ñieàu khieån ñöôïc nhieàu thöù. Ví duï nhö treân tay toâi ñaây (chæ vaøo tay) coù nhöõng chöõ, soá. Ñaây khoâng phaûi laø nhöõng hình, nhöõng soá giôõn chôi. Maø ñaây laø nhöõng caùi “trap” (baãy), thaàn chuù. Ngöôøi ta noùi thaàn chuù laø nhöõng traùi bom noå chaäm. Ngöôøi Myõ ñaõ tröng duïng ñöôïc pheùp thuaät cuûa ngöôøi AÁn Ñoä, Trung Hoa, Taây Taïng v.v. VW: Giaû söû nhö moät ngöôøi thaày coù khaû naêng luyeän chuù, vôùi Thieân linh caùi, hoï seõ coù theâm khaû naêng gì? DTD: Khoâng trôû thaønh caùi gì heát. Ngöôøi thaày vaãn laø thaày thoâi. Thieân linh caùi chæ giuùp theâm cho ngöôøi thaày bieát tröôùc moät soá ñieàu gì ñoù. Thieân linh caùi seõ baùo tröôùc nhöõng tín hieäu, nhö nguû naèm mô moät daáu hieäu gì ñoù... Neáu tin vaøo haønh tinh quyõ ñaïo cuûa con ngöôøi, phaûi thay ñoåi haønh tinh boån maïng. Phaûi coù nhöõng buøa chuù ñeå ñoïc leân, laøm thay ñoåi quyõ ñaïo haønh tinh cuûa cuoäc ñôøi. Giuùp

60

cho vieäc ñi toát hôn. Ví duï quyõ ñaïo boån maïng cuûa anh saép ñuïng phaûi ñaù, thaàn chuù sai khieán, ñoïc leân, giuùp cho anh thay ñoåi, ñi traùnh ñöôïc cuïc ñaù ñoù maø thoâi. VW: Moät ngöôøi thaày luyeän gioûi, seõ bieát nhieàu veà töông lai, vaäy khi bieát ñöôïc töông lai, hoï coù theå traùnh ñöôïc nhöõng chuyeän naøy hay chuyeän khaùc khoâng? DTD: Theo kinh nghieäm cuûa toâi, mình bieát tröôùc nhö vaäy, nhöng coù muoán laøm thay ñoåi hay khoâng laø moät vieäc khaùc. Haàu heát con ngöôøi ta raát böôùng bænh. Ví duï nhö coù ai noùi vôùi anh raèng, trong 3 thaùng nöõa, anh seõ coù theâm $3,000. Nhöng anh chæ coù baèng ñoù thoâi nghe, ñöøng tham, ñöøng kieám theâm. Neáu khoâng, anh seõ phaûi nhaû ra caû tieàn voán laãn tieàn lôøi, toâi chæ cho anh chöøng ñoù thoâi nghe. Nhöng vì tính böôùng bænh, toâi ñaõ coù $3,000, toâi cuõng phaûi coù theâm $4,000, $10,000 v.v. Vì taùnh böôùng bænh naøy, maø nhieàu ngöôøi ñöôïc caùc vò thaày maùch tröôùc cho bieát, vaãn khoâng tin hoaëc khoâng laøm theo. VW: Coù maáy danh töø hoï hay duøng maø ít ngöôøi hieåu thaáu ñaùo nhö: Buøa, ngaûi, eám, chuù v.v. xin oâng giaûi thích? DTD: Ñeå laøm cho ngöôøi ta hoaûng sôï, nhö luùc ñaàu toâi noùi, con ngöôøi deã bò hoang mang, nghe noùi, roài sôï. Ngaûi laø gì? Buøa laø gì? Thö eám, truøng ñoäc laø sao? Ngaûi chæ laø nhöõng thöù cuû thuoác, traùi caây. Noù coù nhöõng döôïc toá hay ñoäc toá tuøy theo loaïi. Moãi loaïi ngaûi coù chöùa ñöïng nguõ haønh (Kim, moäc, thuûy, hoûa, thoå)... Neáu cuû naøy, ngöôøi ta noùi laø cuû ngaûi, coù theå aên ñöôïc, chöõa laønh ñöôïc thì cuõng coù theå cheát ñöôïc. Ví duï ñi voâ röøng, coù nhöõng loaïi caây, chæ ñuïng vaøo coù nhöõng caây coù chaát ñoäc, nhö caây Sôn, ñuïng vaøo laø bò ngöùa, nhöïa cuûa noù quaù ñoäc. Ngaûi cuõng gioáng nhö vaäy. Tuy nhieân, ngaûi ñöôïc caùc thaày ngaûi chaêm soùc,

cho aên caùc loaïi nguõ haønh. Noùi moät caùch toång quaùt, ñeå deã hieåu, nhöng toâi khuyeân laø nhöõng ngöôøi khoâng bieát gì veà ngaûi, ñöøng coá gaéng luyeän taäp gì heát, raát nguy hieåm. Ngaûi coù raát nhieàu loaïi. Ngaûi caàn luyeän cho ñuùng. Coù theå coù söùc maïnh. Chæ noùi veà phaán cuûa ngaûi, cuõng laø ñoäc roài. Ngaûi coù theå sai khieán ñi choã khaùc, nhö moät con vaät. Vì ngaûi ñöôïc cho aên ñaày ñuû. Ngaûi ñöôïc ñuïng tôùi ngöôøi naøy, hay cho ngöôøi kia aên chöù khoâng phaûi noù ñi, chaïy nhö moät ngöôøi ñaâu. Neáu toâi muoán thö eám anh, toâi seõ boû moät caùi gì ñoù trong ngöôøi anh, laøm cho ñaàu oùc anh baát bình thöôøng, taïo cho heä thoáng thaàn kinh cuûa anh thay ñoåi. Ñoù laø ngaûi. Truøng ñoäc cuõng vaäy thoâi. Truøng laø caùc loaïi ñoäc döôïc, nhieàu loaïi ñoäc troän chung vôùi nhau, roài coù moät con raát ñoäc cho noù aên, laáy phaân cuûa noù laøm thaønh truøng ñoäc. Ví duï toâi môøi anh moät ly nöôùc, boû vaøo ñoù moät caùi gì ñoù, ngaøy mai anh khoâng bieát mình laø ai nöõa. Ñoù laø thuoác ñoäc maø. VW: Trong thôøi gian vöøa qua, baùo chí loan taûi vieäc eám, thö... vieäc eám nhö theá naøo? DTD: EÁm laø duøng moät phöông phaùp ñaëc bieät trong ñoù coù vieát teân, vieát hoï voâ, gaøi caùi teân cuûa mình vaøo. Teân cuûa mình luùc naøo cuõng yeân trí trong ñaàu mình. Ñi ra ngoaøi ñöôøng, coù ai goïi teân mình, mình môùi quay laïi, coøn goïi teân moät ngöôøi khaùc thì thoâi. Trong nhöõng laù buøa eám, coù veõ nhöõng chöõ, teân ngoaèn ngoeøo nhaèm thay ñoåi laøn soùng trong ngöôøi cuûa anh. Khi gaëp anh, hoï ñoát leân, söùc noùng phaùt ra, hoøa laïi vôùi con soá hoãn hôïp coù teân cuûa anh, ñoïc nhieàu laàn trong moät khoâng gian 3 chieàu naøo ñoù, khieán cho xoay chuyeån suy nghó cuûa anh. Ví duï nhö anh muoán boû vôï hay muoán vôï anh quay veà, laù buøa ñoù seõ coù öùng nghieäm giuùp chuyeån ñaït yù nguyeän cuûa anh.

VW: Trong vuï aùn Smith Haø, coâ Phöông Thaûo laáy moät ngöôøi teân Thaéng, sau ñoù, coâ Phöông Thaûo yeâu moät ngöôøi em ruoät cuûa oâng Thaéng vaø hai ngöôøi boû ñi tieåu bang khaùc sinh soáng. Sau ñoù hoï cuõng tan raõ. Coâ Phöông Thaûo veà laïi Cali, nhôø baø Smith Haø, mua moät laù buøa, ngaûi yeâu gì ñoù vôùi muïc ñích ñöa oâng ngöôøi yeâu veà laïi vôùi baø ta... Theo caâu chuyeän keå nhö vaäy, thì coù buøa yeâu hay khoâng? DTD: Ñi saâu vaøo vaán ñeà, coù nhieàu chuyeän laém. Neáu vì ñoàng tieàn, laøm nhö vaäy coù ñuùng hay khoâng? Neáu traùi vôùi leõ thöôøng thì khoâng neân. ÔÛ ñaây, toâi khoâng daùm laøm nhöõng chuyeän gì traùi vôùi luaân thöôøng ñaïo lyù. Vì trong theá giôùi buøa ngaûi, coù nhöõng lôøi theà raát khaéc nghieät. Neáu khoâng nghe lôøi, laøm quaù, seõ bò haïi ngöôïc laïi. Toâi ñaõ phaûi höùa, theà ñoäc vôùi caùc vò thaày laø phaûi ñi theo vôùi qui luaät trôøi ñaát, khoâng ñi ngöôïc laïi lyù leõ vuõ truï. Noùi laø duøng buøa ngaûi nhieàu quaù thì bò ñieân, bò phaûn, ñieàu ñoù coù thaät. Khoâng ai daùm laïm duïng buøa ngaûi nhieàu. Duøng quaù coù haïi, nhaát laø duøng ngaûi, buøa vì loøng tham. VW: Coù ngöôøi cho raèng, buøa ngaûi coù hai loaïi: thieän vaø aùc, oâng nghó sao? DTD: Treân quaû ñaát naøy caùi gì cuõng coù aâm vaø döông. Trong aâm coù döông, trong döông coù aâm. Ngaûi vaø buøa cuõng vaäy. Coù nhöõng vò thaày vôùi loøng töø bi. Cuõng coù vò thaày chæ duøng vôùi buøa ñoäc, ngaûi ñoäc. Chaúng haïn nhö anh bò ho ra maùu, bò caûm hay bò gì gì ñoù, toâi coù theå giuùp cho anh ñöôïc. Moät vò thaày gioûi, phaûi bieát caû ñieàu toát laãn ñieàu xaáu ñeå giaûi tröø. Neáu bò eám toaùn, bò thö ñoäc, ñeán ñaây, toâi coù theå giaûi ñöôïc. VW: Trong vuï Smith Haø, theo oâng coù dính daùng tôùi ngaûi, hay laø vuï sai khieán cuûa thaàn linh, daãn ñeán aùn maïng hay khoâng? DTD: Toâi coù theå noùi theá naøy, luùc ñaàu toâi nghe noùi laø baø Smith Haø ñaõ ñöôïc baùo tröôùc, nhöng khoâng tin... Toâi thaáy cuõng ñuùng, vì nhìn thaáy phöông phaùp cuûa thaày Vuõ Huøng, nhöõng buøa chuù coù lieân quan tôùi ngaûi vaø caû Loã ban kinh. VW: OÂng theo phöông phaùp naøo? DTD: Toâi theo phöông phaùp luyeän buøa Loã ban kinh. VW: OÂng coù lieân heä gì sau vuï aùn cuûa Smith Haø, ñoái vôùi vieäc oâng order ñaàu laâu ôû Vieät Nam khoâng? DTD: Toâi khoâng coù order ñaàu laâu. Toâi noùi vôùi maáy ngöôøi em beân ñoù, neáu coù dòp gì gôûi haøng cho toâi thì cöù gôûi, nhöng thöïc söï toâi khoâng caàn, vì nhöõng gì toâi luyeän taäp beân ñaây cuõng ñaõ coù ñuû. Muoán laøm moät ngöôøi thaày ôû Cali, phaûi thöïc söï coù taøi môùi soáng

noåi. Phaûi cao tay, coù khaû naêng môùi soáng ñöôïc... Neân toâi khoâng caàn hoï gôûi qua. Neáu toâi caàn, toâi ñaõ order töø Taây Taïng, AÁn Ñoä gôûi qua, cho khoûi bò raéc roái. VW: Ñaàu laâu ngöôøi khaùc vôùi ñaàu laâu vaät ra sao? DTD: Ñaàu laâu ngöôøi khaùc xa ñaàu laâu vaät. Ñaàu laâu ngöôøi coù tính linh trong ñoù. Loaøi ngöôøi coù linh hoàn, ñaàu ngöôøi coù tính linh raát ñaëc bieät. Tuy nhieân, con ngöôøi mình bò chi phoái nhieàu thöù quaù, neân khoâng yù thöùc ñöôïc söùc maïnh cuûa phaàn tính linh trong mình. Toâi ñi vaøo theá giôùi taâm linh baèng moät tinh thaàn raát khoa hoïc. ÔÛ

caùc website, hoï rao baùn caùc xaùc cheát nguyeân boä giaù vaøi ngaøn ñoâ la, ñeå veà anh nghieân cöùu, hoïc hoûi... ñaâu coù gì ñaâu. VW: Taïi sao phaûi laø ñaàu laâu trinh tieát? DTD: Caùc ngöôøi thaày muoán cho caùi xaùc tinh khieát, nhö moät ñöùa nhoû, chöa bò nhieãm caùc taïp chaát, vì noù chöa lieân heä tình duïc. Vaäy thoâi. VW: Ñeå keát luaän laïi baøi vieát naøy, töø vieäc vuï aùn baø Smith Haø, cho tôùi vuï ñaàu laâu gôûi cho oâng töø Vieät Nam, xin oâng cho bieát nhaän ñònh cuoái, noùi veà nhöõng vieäc noùi treân. OÂng muoán qua baùo chí, noùi ñieàu gì?

ñaây toâi tu luyeän vôùi söï tính toaùn kyõ, ít nhaát laø mình coù hoïc. ÔÛ Vieät Nam cuõng ñi hoïc, qua ñaây cuõng ñi hoïc veà computer. Toâi hoïc ôû tröôøng Montana, roài hoïc Arizona University. VW: Khi naøo thì oâng vaøo haún trong ngheà thaày buøa? DTD: Töø nhoû toâi ñaõ coù hoïc veà ngheà buøa. Caùc em toâi khoâng coù hoïc veà buøa. VW: Hieän nay, nhöõng ngöôøi lieân heä veà chuyeän gôûi ñaàu laâu ñaõ bò baét. OÂng coù nghó hoï bò baét coù ñuùng khoâng? DTD: Hoï baét thì cöù baét. Nhö toâi noùi, Vieät Nam thaáy chuyeän nhoû, cöù xeù ra cho to... Xöù Myõ naøy, neáu anh baùn cocain nöûa kyù hay nöûa taán ñi chaêng nöõa, neáu anh coù tieàn chuoäc maïng, cuõng khoâng sao. Coøn ôû Vieät Nam, neáu chæ vì moät vaøi gram thuoác phieän, khoâng coù tieàn ñuùt loùt, chuoäc maïng, bò xöû töû laø chuyeän thöôøng. Ñoù laø theo vaán ñeà luaät phaùp hay laøm tieàn gì ñoù, tuøy theo hoï thoâi. VW: Coøn ñoái vôùi oâng, phía oâng coù bò raéc roái gì vôùi chính phuû Myõ veà vieäc oâng nhaän ñaàu laâu hay khoâng? DTD: Mình cuõng khoâng nghó ra taïi sao coù söï raéc roái. Vì treân internet, coù theå mua xaùc ngöôøi, ñaàu laâu treân

DTD: Toâi khoâng thaáy coù gì lieân heä vôùi vuï aùn Smith Haø. Neáu coù lieân heä, chæ laø söï truøng hôïp vì toâi vôùi baø ta cuøng laøm chung moät ngheà buøa ngaûi. Thöïc söï toâi raát thích ngheà buøa ngaûi naøy, vaø ñaõ laøm töø nhieàu naêm qua. Vì toâi thaáy coù moät söï huyeàn bí lieân heä tôùi toâi. Coøn phía Vieät Nam, ñoù laø vieäc cuûa hoï. Hoï laøm gì thì hoï laøm. Toâi thaáy noù ñöôïc thì toâi tieáp tuïc lieân heä, toâi ñi khoûi nöôùc töø naêm 1975 tôùi giôø toâi chöa veà laàn naøo. Chæ lieân heä qua ñieän thoaïi. VW: Ngöôøi lieân laïc vôùi oâng, gôûi ñaàu veà ñòa chæ cuûa oâng, coù lieân heä baø con gì vôùi oâng? DTD: Ñoù laø ngöôøi baø con beân chuù. DNÑS Toång hôïp baùo chí trong nöôùc vaø Hoa Kyø

Deã thaáy

- Taïi sao caäu cöù xeùt ñoaùn ñaøn baø qua boä ngöïc vaø caëp gioø maø chaúng ñaû ñoäng gì ñeán trí thoâng minh cuûa hoï caû? - Thì taïi caùc baø öa phoâ boä ngöïc vaø caëp gioø hôn laø trí thoâng minh cuûa mình!

61


Baùo chí UÙc gaàn ñaây thöôøng hay noùi ñeán moät vaán naïn ñang xuaát hieän trong nöõ giôùi tuoåi twen (gaàn 20, ngoaøi 20 moät chuùt), vôùi xu höôùng duøng baïo löïc gia taêng. Ñoù laø caûnh caùc coâ “choaûng” nhau chí choùe taïi choán hoïc ñöôøng. Hoaëc xaén tay aùo “chôi” caûnh saùt thaúng tay. Coù coâ coøn duøng chaân vaø tay ñeå “daäy” ngöôøi phoái ngaãu... Vaø coøn hôn nöõa laø ñaõ xuaát hieän moät vaøi vuï aùn gieát ngöôøi daõ man vôùi bò can laø nöõ giôùi, tuoåi chöa ñaày 15. Vaäy ñieàu gì ñaõ xaûy ra cho theá heä mai vaøng, hay coøn goïi laø theá heä Y, taïi xöù UÙc nhaø ta? chöùng kieán caûnh “boùng hoàng thöôïng ñaøi vôùi caûnh saùt” sau moät ñeâm ma men ñöa loái ba naøng: Khoaûng hai giôø saùng khi ñang yeân giaác noàng trong moät caên apartment cao caáp naèm treân ñöôøng George, trung taâm Sydney, toâi boãng bò ñaùnh thöùc bôûi tieáng caõi coï aàm ó döôùi giao loä. Tieáng xe thaéng gaáp, tieáng kim loaïi va vaøo nhau loaûng xoaûng khieán cho toâi thoø ñaàu nhìn xuoáng. Gaàn loái ra vaøo khu building toâi ôû, moät phuï nöõ treû vöøa ngaõ duùi duïi treân baäc theàm,

N

göôøi ta noùi caùc coâ gaùi thuoäc theá heä tuoåi Y, sanh ra trong thaäp nieân 1980, laø ngoït ngaøo, thô moäng vaø deã thöông. Sinh ra trong thôøi buoåi quoác gia thònh vöôïng vaø oån ñònh, ñöôïc hoïc haønh ñeán nôi ñeán choán, nhieàu coâ ñaõ trôû thaønh taám göông cho ñaøn em hoïc taäp, nieàm töï haøo cuûa meï cha. Nhöng... Moät soá coâ raát döõ, vaø coi chuyeän duøng baïo löïc laø phöông caùch duy nhaát ñeå giaûi quyeát caùc baát coâng trong theá giôùi “maïnh vì gaïo, baïo vì tieàn” naøy. Coù coâ coøn soáng theo trieát lyù: keû maïnh nhaát, kieät sæ nhaát, aùc ñoäc

62

nhaát seõ chieán thaéng. Trong caùc cuoäc aåu ñaû do röôïu gaây ra taïi caùc choán aên chôi trung taâm thaønh phoá Sydney, ngöôøi ta thaáy nöõ giôùi xuaát hieän caøng nhieàu, vaø ngöôøi treû daán thaân quaù sôùm vaøo con ñöôøng röôïu cheø, nghieän ngaäp, vaø baïo löïc. Döôùi aûnh höôûng cuûa men say, caùc “kieàu nöõ” thôm muøi phaán hoa coù theå coù caùc haønh vi maïnh baïo vaø kích ñoäng hôn ñaøn oâng, nhö ñaùnh loän, chôûi bôùi, la heùt, giaèng co. Chöa keå saün saøng tung “chöôûng” ñeå giaûi quyeát nhöõng gì naøng khoâng haøi loøng. Haõy ñoïc qua ñoaïn töôøng trình sau ñaây cuûa Tory Maguire, kyù giaû cuûa baùo Daily Telegrapth, ngöôøi

giöõa caùc boâ raùc lôùn ñang boác muøi khoù chòu. Maët naèm uùp xuoáng, ngöôøi ngaát xæu trong nôi raùc röôûi, coâ naøy haàu nhö khoâng coøn bieát gì ñeán nhöõng ngöôøi baïn xung quanh, khi hoï tìm caùch lay coâ daäy. Moät vaøi ngöôøi khi nhìn thaáy caûnh naøy seõ cöôøi mæm, trong khi ngöôøi khaùc toû yù lo aâu. Lo cho giôùi treû, caùc coâ gaùi, thôøi buoåi naøy ñaâu coøn neáp nang hay pheùp taéc gì nöõa. Trong cuøng thôøi gian, caùch phoá George khoâng xa, taïi ñöôøng York, moät nhoùm “yeåu nöõ” treû ñeïp, tuoåi khoaûng 20, coù coâ chaéc chæ 17, 18, toùc buoâng rôi, maët böøng böøng khí

63


theá, aên noùi khoâng caàn giöõ keõ, chaân böôùc hôi lieäng khieäng rôøi quaùn röôïu haïng sang vì tôùi giôø ñoùng cöûa. AÅu ñaû boãng nhieân xuaát hieän khi ba coâ naøy tìm caùch can thieäp khoâng cho caûnh saùt aùp giaûi moät ngöôøi baïn trai chôi trong nhoùm. Anh naøy bò caùo buoäc laø ñaõ haønh hung moät ngöôøi phuï nöõ khaùc tröôùc ñoù. Ba chieác xe cuûa caûnh saùt raàn raàn chaïy ñeán chôû theo khoaûng 15 caûnh saùt vieân, trong ñoà choáng baïo ñoäng. Hai chieác xe cöùu thöông chaäm laên baùnh phía sau. Sau moät hoài duøng voõ moàm khoâng thaønh, ba coâ quyeát ñònh nhaûy vaøo can thieäp, thöôïng caúng chaân, haï caúng tay vôùi caûnh saùt nhaèm giaûi cöùu ngöôøi baïn trai Moät ñeâm leõ ra laø dòp vui veû haøn huyeân cho moïi ngöôøi cuoái cuøng keát thuùc trong caûnh bi thaûm. Thay vì nhöõng kyû nieäm ñeïp löu trong ñaàu veà buoåi toái “haân hoan”, caùc coâ naøy

Theo caùo buoäc cuûa caûnh saùt khoaûng 8 giôø toái hoâm tröôùc, hai chò em, gaøi dao theo ngöôøi, ñaõ tìm caùch cöôùp tieàn taïi Yennora, tröôùc khi ñi cöôùp theâm moät ngöôøi nöõa ñöôïc $50 taïi Strathfield. Caûnh saùt cho hay trong luùc tra hoûi hai chò em lieân quan ñeán vuï cöôùp giaät vöøa noùi, hoï coù ñöôïc baèng chöùng veà söï dính líu cuûa hai ngöôøi tôùi vuï saùt haïi oâng Hormozi. Tröôùc toøa hai coâ gaùi tuoåi vò thaønh nieân bò buoäc toäi saùt nhaân, cöôùp cuûa gaây thöông tích traàm troïng, laáy caép xe hôi, duøng vuõ khí gaây saùt thöông coù yù ñoà cöôùp cuûa. Nöõ bò can bò buoäc toäi saùt nhaân treû nhaát trong lòch söû NSW keå töø naêm 1993 khi vieäc löu tröõ soá lieäu chính thöùc baét ñaàu laø 13 tuoåi. Trong khi nöõ phaïm nhaân treû nhaát nhaän aùn saùt nhaân trong lòch söû NSW tính töø naêm 1993 laø 15 tuoåi.

keá beân...seõ phaûi höùng chòu söï tröøng phaït “baát ngôø, vaø voâ côù”. Nhieàu nöõ sinh naïn nhaân soáng trong taâm traïng lo aâu sôï haõi, khoâng bieát ai laø baïn, laø thuø, cuoái cuøng khoâng daùm ñeán tröôøng. Coù ngöôøi phaûi ñi gaëp chuyeân gia taâm lyù ñeå nghe traán an veà cuoäc ñôøi, vaø caùch toàn taïi trong thôøi buoåi “quyû söù” ngöï trò. Vaø veát seïo tinh thaàn ñeå laïi khoâng phaûi laø nhoû. Taâm lyù gia John Cheetham ôû Melbourne, ngöôøi töøng chöõa chaïy cho nhieàu naïn nhaân bò haø hieáp taïi tröôøng tö, cho raèng troø ñaùnh ngöôøi giaáu tay laø xaáu xa, dô baån, vaø haï nhuïc ngöôøi khaùc. Theo oâng naïn nhaân thöôøng soáng trong taâm traïng sôï haõi. Coøn baø Jennifer Garth, moät baùc só taâm thaàn noùi ñoái vôùi nhöõng ai töøng bò ñaùnh hoäi ñoàng, tröôøng hoïc trôû thaønh moät nôi choán haõi huøng. Baø noùi theâm: “Chaéc chaén noù seõ coù aûnh höôûng ñeán loøng töï troïng cuûa caù nhaân vaø naïn nhaân seõ soáng trong caûnh sôï haõi, lo aâu thöôøng xuyeân, trong nhieàu tröôøng hôïp coù theå daãn ñeán traàm caûm.”

*Töûu nöõ duøng ly ñaäp ñaàu khaùch

Con gaùi cuûa taøi xeá taxi Youbert Hormozi ñang khoùc thöông tieác cha. Cha coâ bò hai nöõ “yeâu quaùi” tuoåi vò thaønh nieân saùt haïi

nhaän vaøo mình thöông taät, aùo quaàn taû tôi, giaøy guoác caùi coøn caùi maát. Tröôøng hôïp caùc tieåu nöõ myõ mieàu, trôû neân hung tôïn, saün saøng duøng baïo löïc “choaûng” ngöôøi khaùc ñaõ ñöôïc phaân tích khaù kyõ trong hoà sô gieát haïi taøi xeá taéc xi Youbert Hormosi hai naêm tröôùc ñaây.

*Nöõ saùt nhaân 14 tuoåi

Trong vuï naøy hai chò em, 14 tuoåi, coù hoï haøng vôùi nhau, moät trong nhöõng nöõ bò caùo treû nhaát töø tröôùc ñeán nay phaïm toäi saùt nhaân, ñaõ bò buoäc toäi ñaùnh taøi xeá taéc xi Youbert Hormozi nhieàu laàn vaø boû maëc oâng naøy taét thôû taïi moät con phoá khoâng ñeøn ôû vuøng Canley Heights hoài raïng sôùm. Hai chò em con chuù dì naøy cuõng bò caùo buoäc laø laáy caép ñieän thoaïi caàm tay vaø chieác xe cuûa oâng Hormozi. Duø sau ñoù caûnh saùt tìm thaáy chieác taéc xi bò boû rôi taïi Bonnyrigg.

64

*Thuïc nöõ baêng ñaûng... ñaùnh hoäi ñoàng

Baïo löïc coù “boùng daùng” cuûa nöõ sinh khoâng chæ xaûy ra taïi pub, hay quaùn röôïu. Noù ñaõ lan toûa tôùi choán hoïc ñöôøng, vôùi tin ñöa raèng hoïc sinh taïi moät soá tröôøng tö thuïc noåi tieáng taïi Melbourne chôi troø ñaùnh hoäi ñoàng. Muïc tieâu laø ai? Ñoù laø nhöõng ai khaùc ngöôøi nhö khoâng chòu coù baïn trai, ñeo muïc kieång ñi hoïc, hay hoïc gioûi, seõ bò nhaém ñaùnh “moät caùch giaáu tay” trong giôø xeáp haøng vaøo lôùp, hay choã tuû xeáp ñoà (locker). “Muïc tieâu” seõ bò ñaùnh moät caùch voâ côù vaøo tay, chaân, hay phaàn löng. Caùc nhoùm “nöõ sinh quaäy” taïi moät soá tröôøng trung hoïc coøn ñaùnh baïn baïo hôn trong nhöõng ngaøy hoï goïi laø “ngaøy hoäi ñoàng”. Ví duï ngöôøi naøo trôû thaønh moái ñe doïa ñoái vôùi tröôûng nhoùm. Hoaëc coâ naøo khoâng chòu nguû vôùi nam sinh tröôøng

Moät chæ daáu nöõa noùi veà möùc ñoä baïo ñoäng trong nöõ giôùi ñang gia taêng laø hieän töôïng duøng ly röôïu ñaäp ñaàu khaùch. Taïi caùc quaùn röôïu bia. Baát keå loãi thuoäc veà beân naøo. Ngöôøi ta noùi veà vieäc duøng baïo löïc nhö ñeå daèn maët nhau, vaø ñeå xaùc ñònh tö theá “ñaøn chò” cuûa mình ñoái vôùi caùc naïn nhaân, nam nöõ coù caû. Haõy ñoïc qua caùc email chia seû baøi vieát “Thuïc nöõ ñaùnh loän, chuyeän thöôøng tình” cuûa kyù giaû Tory Maguire, vöøa chaïy phaàn ñaàu cuûa baøi vieát naøy. Ñieän thô cuûa Clara Self töø Adelaide keå laïi: “Ngöôøi baïn gaùi cuûa toâi bò moät coâ gaùi khaùc duøng ly bia choaûng vaøo ñaàu laøm cho moät maét bò hö vónh vieãn. Khi baïn toâi tìm caùch thöa caûnh saùt ñeå baét keû chuû möu boài thöôøng, coâ aáy ñöôïc caûnh saùt cho coi laïi cuoán baêng video ghi hình caûnh ñaùnh loän. Cuoái cuøng baïn gaùi cuûa toâi nhaän ra mình laø ngöôøi gaây ra cuoäc aåu ñaû tröôùc, vaø coâ aáy rôøi khoûi boát caûnh saùt moät caùch laëng leõ, vôùi veû maët lo laéng khi nhaän thaáy chính mình laø keû laøm haïi ngöôøi khaùc tröôùc.” Hugh Simms laø moät thanh nieân treû sau giôø laøm vieäc ôû city ñeán quaùn röôïu ngoài thö giaõn vaø truùt baàu taâm söï vôùi ngöôøi baïn anh môùi quen. Cuoäc vui bieán thaønh moät traän “thöôïng voõ ñaøi” vôùi moät tieåu nöõ vaø vuõ khí duy nhaát anh mang ra duøng laø “nhanh choùng ruùt lui chieán thuaät”. Anh keå laïi: “Thuïc nöõ ngaøy nay quaû laø quaù hoang daïi. Tuaàn tröôùc khi uoáng röôïu ôû quaùn Cindys taïi City, thieáu ñieàu chæ coù nöôùc cheát khi gaàn nhö toâi bò boäp ly bia vaøo ñaàu. Chuùng toâi choïn baøn, ngoài xuoáng, sau ñoù ngöôøi baïn toâi ñöùng leân ñi order ñoà uoáng. Moät phuï nöõ treû ngoài ngay xuoáng chieác

gheá cuûa baïn toâi. Khi toâi noùi gheá ñoù ñaõ coù ngöôøi ngoài, coâ ta lieàn hoûi “Vaäy bieån baùo gheá (ñaõ ñöôïc daønh cho ngöôøi khaùc) ñaâu? Toâi khoâng thaáy coù teân ai caû, oâng neân ñi choã khaùc tìm gheá ñi, ñoà ngu.” Khi toâi ñöùng daäy nghieâng ngöôøi veà phía tröôùc yeâu caàu coâ aáy ñi nôi khaùc, coâ naøy lieàn ñöùng daäy, caàm ngay moät chieác ly ôû baøn beân caïnh, doïa seõ choaûng ly voâ ñaàu toâi. Vöøa heùt lôùn “coâ laø keû coân ñoà” toâi vaø baïn toâi lieàn böôùc ra ngoaøi tìm caùch “chaåu” cho nhanh. Theà vôùi quyù vò ñaáy. Sydney ñang trôû thaønh baõi chöùa ñuû caùc keû voâ ñaïo ñöùc, vôùi loái soáng nghieâng veà baïo löïc ñeå xaùc laäp uy theá ñaøn anh, ñaøn chò. Ñi treân phoá buoåi toái theá naøo quyù vò cuõng thaáy caûnh aåu ñaû, haøng ngaøy, toâi khoâng theå hieåu ñieàu gì ñang laøm cho ngöôøi ta trôû thaønh hung döõ, hoang daïi ñeán theá.” Derek Ng. töø Brisbane lo ngaïi tröôùc caûnh tieåu nöõ, nam nhi duøng ly choaûng ñaàu nhau taïi quaùn xaù ñang trôû thaønh moát “thôøi thöôïng”, anh muoán caûnh saùt taêng möùc hình phaït ñeå ngaên chaën tình huoáng thöông tích, taøn pheá coù

hôn ngaøy xöa, vaø caùc phaân tích doàn vaøo ba ñieåm chính: Ñoù laø giaùo duïc trong gia ñình coøn sô hôû; do vaên hoùa ñeà cao tieàn, quyeàn löïc vaø sex töø caùc chöông trình tivi daønh cho giôùi treû; vaø sô xuaát trong vieäc daïy doã moân ñöùc duïc taïi hoïc ñöôøng. Vieát treân dieãn ñaøn cuûa news.com.au, nhaø giaùo Andrew Barr töø Perth nhaán maïnh ñeán thieáu soùt cuûa gia ñình trong vieäc daïy doã con caùi “Toâi coù theå noùi nguyeân nhaân laøm cho thuïc nöõ quaäy phaù quaù möùc thôøi nay laø thieáu söï toân troïng daønh cho ngöôøi khaùc, khoâng toân troïng chính baûn thaân mình, vaø coi thöôøng luaät phaùp. Thieáu kyû luaät trong gia ñình, cha meï quaù baän roän, con caùi bò aûnh höôûng cuûa ma tuùy, röôïu bia. Cöù coäng caùc thieáu soùt naøy chuùng ta coù caù tính cuûa caùc thieáu nieân loaïi 15, 16 tuoåi ngaøy hoâm nay.” OÂng noùi theâm: “Cha meï baây giôø khoâng ñöôïc ñaùnh ñít con, tröôøng hoïc ôû nhieàu nôi khoâng coù kyû luaät, quyeàn löïc cuûa caûnh saùt bò giôùi haïn. Toâi coù ba ngöôøi con nhoû vaø toâi lo laéng cho töông lai cuûa chuùng. Giöõa vieäc trôû thaønh ngöôøi toát vaø keû coân ñoà

cuûa giaùo vieân vaø trao cho hoïc sinh toaøn boä quyeàn ñònh ñoaït ñuùng sai. Vieäc baõi boû tröøng phaït theå xaùc laø moät loãi laàm lôùn.” Yvette vieát theâm baø muoán chính trò gia khoâi phuïc laïi caùc hình phaït nghieâm khaéc ñeå raên ñe luõ treû: “Moãi khi treû nhoû giôû thoùi coân ñoà laøm hö haïi taøi saûn, caùi goïi laø heä thoáng coâng lyù chæ daùm vuoát nheï vaøo tay chuùng, chöù khoâng daùm ñaùnh. Boû luõ naøy voâ tuø ñeå cho chuùng traû giaù cho haønh ñoäng cuûa phaù phaùch cuûa mình, coù theå luùc ñoù tình hình seõ khaùc.” Baùc só Jonathan Ross töø Hobart ñaët bieät quan ngaïi ñeán caùc show tivi kieåu “xaûy ra nhö ñôøi thieät” traøn ngaäp chöông trình truyeàn hình thôøi gian gaàn ñaây. OÂng chia seû vôùi kyù giaû Tory Maguire cuûa baùo Daily Telegrapth veà thöïc teá ngaøy nay ñoù laø tivi ñaõ trôû thaønh “thaày daïy” cho nhieàu thanh thieáu nieân, vaø neân quan ngaïi veà nhöõng gì oâng thaày ñieän töû “maët deït” naøy daïy luõ treû: “Haõy ñeå yù ñeán caùc video ca nhaïc, kòch “soap opera” truyeàn hình phaùt soùng thôøi gian gaàn ñaây. Vaø thoâng ñieäp caùc chöông trình naøy nhaén gôûi. Cho theá heä khaùn ñang ôû tuoåi teens vaø tuoåi twenty. Böùc tranh khoâng coù gì saùng suûa cho töông lai cuûa luõ nhoû khi “tieàn”, “quyeàn löïc”, vaø “tình duïc” haàu nhö ngöï trò caùc chöông trình naøy. [ ]

Giuùp choàng

theå xaûy ra: Anh vieát: “Nhöõng ngöôøi treû ñi quaùn daïo naøy ñang “khoaùi” troø ñaäp beå ly bia doïa ñaâm vaøo maët ngöôøi khaùc, moãi khi coù caõi loän hay aåu ñaû. Neáu nhö xaõ hoäi quaû thaät quan ngaïi nghieâm tuùc veà haønh vi gaây thöông tích nghieâm troïng naøy chuùng ta caàn phaûi ñöa ra möùc phaït tuø baét buoäc ñoái vôùi nhöõng keû dính tay vaøo toäi aùc, theo toâi ñoù laø caùch phoøng ngöøa toát nhaát.”

*Con hö taïi meï, chaùu hö taïi baø? Loãi do giaùo duïc maø ra

Coù nhieàu yù kieán lyù giaûi cho vieäc con gaùi thôøi nay trôû neân “döõ daèn”

chæ caùch nhau trong gang taác.”

söï thieáu vaéng moân giaùo duïc ñaïo ñöùc coâng daân ôû tröôøng hoïc:

“Ñoïc xong baøi baùo noùi veà thuïc nöõ “choaûng” caûnh saùt, toâi coù theå noùi ñaây chính laø tính caùch ñieån hình cuûa theá heä Y. Ngoaøi loãi thuoäc veà cha meï khoâng chòu daïy doã con caùi ñaày ñuû, bieán chuùng thaønh gaùnh naëng cho haäu theá mai sau, noù coøn laø keát quaû cuûa vieäc “taàm thöôøng hoùa” loái daïy doã ngaøy nay taïi tröôøng hoïc. Ñoù laø nhôø vaøo nhöõng “tay” thieáu hieåu bieát chæ laøm caøn taïi Boä Giaùo duïc khi laáy ñi maát quyeàn ñöôïc daïy baûo hoïc sinh

Moät caëp vôï choàng laøm leã kyû nieäm 25 naêm ngaøy cöôùi. Sau khi hoài töôûng laïi nhöõng kyû nieäm ñeïp cuøng nhau, ngöôøi choàng hoûi : - Haõy noùi thaät xem, lieäu ñaõ coù bao giôø em phaûn boäi anh chöa ? - Vì anh ñaõ hoûi neân em cuõng xin thöa thaät. Chuyeän ñoù xaûy ra 3 laàn roài. - Chuùng dieãn ra nhö theá naøo ? - Laàn ñaàu tieân khi chuùng ta môùi cöôùi nhau ñöôïc ít laâu. Anh bò ñau tim caàn phaãu thuaät gaáp maø hoài ñoù chuùng ta laïi khoâng coù tieàn. Vì theá em ñaõ chaáp nhaän ñeå oâng baùc só moå mieãn phí cho anh. - Em thaät cao caû. Theá coøn laàn thöù hai. - Anh coù nhôù chuùt nöõa anh ñaõ khoâng ñöôïc laøm tröôøng phoøng kinh doanh khoâng ? Em ñaõ phaûi toå chöùc gaëp gôõ rieâng vôùi oâng toång giaùm ñoác ñaáy. - Anh thaät laø xaáu hoå, leõ ra ñoù phaûi laø vieäc cuûa anh. Coøn laàn thöù ba? - Môùi gaàn ñaây thoâi. Naêm roài, em thaáy anh mong muoán ñoaït giaûi bình baàu doanh nhaân xuaát saéc cuûa CLD Doanh Nghieäp maø laïi thieáu tôùi 51 phieáu... Em phaûi giuùp anh ... xoay cho ñuû thoâi môø!

65


ninh taïi caùc khu apartment ñôøi môùi xaây taïi Sydney hay Melbourne vaäy. Ñaïi dieän cho hoäi phuï huynh hoïc sinh Merrylands, baø Sue Stead, haäu thuaãn bieän phaùp an ninh môùi. Theo baø Stead, tröôøng hoïc ñaõ oån ñònh trôû laïi sau vuï taán coâng baèng maõ taáu baûy thaùng tröôùc ñaây.

45 beänh nhaân töû naïn do nhaø thöông baát caån

Vaên phoøng tieáp daân cuûa Boä tröôûng caûnh saùt Queensland, baø Judy Spence, bò cöôùp ñoät nhaäp, chæ vaøi tieáng ñoàng hoà tröôùc khi baø Spence tuyeân boá taïi Quoác hoäi raèng khu vöïc nôi baø ôû coù ñuû caûnh saùt ñeå ñöông ñaàu vôùi tình traïng troäm cöôùp vaët. Toái thöù Hai (10.11) troäm ñaäp beå kieáng vaên phoøng cuûa baø Spence taïi ñöôøng Creek Rd, vuøng Mt Gravatt, nam Brisbane vaø laáy ñi chieác maùy aûnh trò giaù $1000 ñoàng. Khoâng coù taøi lieäu chính trò naøo bò maát. Taïi Quoác hoäi, tröôùc caâu hoûi cuûa phe ñoái laäp veà soá caûnh saùt treân ñaàu daân taïi vuøng Sunshine Coast, baø Spence daãn chöùng ñòa haït cuûa baø nhö laø ví duï. Baø noùi do tình traïng troäm caép ít cho neân con soá moät caûnh saùt cho 430 cö daân laø khoâng caàn thieát. Baø noùi: “Taïi ñôn vò baàu cöû toâi ñaïi dieän tình hình toäi phaïm döôùi möùc trung bình cuûa tieåu bang, vaø thaät loøng maø noùi an ninh taïi ñoù toát hôn nhöõng nôi khaùc ôû Queensland.” Hieän ñang coù cuoäc ñieàu tra tìm hieåu taïi sao heä thoáng baùo troäm taïi Vaên phoøng baø Spence khoâng hoaït ñoäng. Hoaëc coù kích hoaït nhöng bò caûnh saùt boû qua, khoâng tôùi ngay hieän tröôøng. Vuï troäm ñoät nhaäp voâ vaên phoøng xaûy ra töø toái thöù Hai, luùc 20h30. Tuy nhieân cho ñeán saùng thöù Ba moïi ngöôøi môùi bieát coù troäm. Baø Spence noùi: “Toâi ñaõ noùi chuyeän vôùi caûnh saùt vaø hoï baûo toâi raèng toái thöù Hai khi aáy, coù khaù nhieàu xe caûnh saùt ñaäu chôø taïi boát, hoï khoâng baän roän laém ñaâu.” Baø Spence noùi theâm ñaây khoâng phaûi laàn ñaàu tieân baø bò troäm hoûi thaêm. Tuy nhieân baø coi söï coá naøy laø moät kinh nghieäm hoïc hoûi cho cuoäc ñôøi. Theo baø coù traûi qua môùi bieát caûm giaùc naïn nhaân cuûa toäi phaïm laø ñau ñôùn

66

nhö theá naøo.

Tröôøng hoïc coù an ninh chaët cheõ nhaát UÙc chaâu

Tröôøng trung hoïc Merrylands, thuoäc phía Taây cuûa Sydney, vöøa ñöôïc coâng nhaän laø cô sôû coù haøng raøo an ninh nhaát nöôùc UÙc. Sau vuï thanh nieân quaäy phaù mang maõ taáu voâ tröôøng ñaùnh loän hoài thaùng Tö trong naêm, tröôøng vöøa hoaøn taát laép ñaët caùc raøo chaén veà an ninh vaø heä thoáng choáng ngöôøi laï ñoät nhaäp, ñöôïc coi laø hieän ñaïi nhaát taïi NSW. Töø nay khaùch muoán voâ tröôøng, hoï phaûi noùi chuyeän qua moät chieác maùy camera ñaët ngoaøi coång, nhaân vieân nhìn ñuùng ngöôøi seõ baám nuùt moå coång cho voâ. Coång tröôøng baây giôø laø caùnh coång saét naëng vaø kieân coá, duøng khoùa ñieän. Nhaèm ngaên ngöøa caùc vuï loän xoän taùi dieãn, maø gaàn ñaây nhaát laø thaùng Tö, khi ñoù thanh nieân ñòa phöông mang dao voâ tröôøng röôït ñuoåi hoïc sinh do thuø haän baêng ñaûng, Boä Giaùo duïc tieåu bang NSW ñaõ taêng cöôøng haøng raøo an ninh kieân coá, ñöôïc ñieàu khieån baèng tay vaø baèng ñieän töû. Tröôøng cuõng thieát laäp moät ñöôøng daây noùng tôùi boát caûnh saùt ñòa phöông. Haøng raøo saét ñöôïc döïng leân trong boái caûnh giaùo vieân phaùt hieän theâm nhieàu hoïc sinh mang dao, hoûa tieãn töï taïo, vaø caùc loaïi vuõ khí khaùc voâ tröôøng. Theo quy ñònh môùi nhaát, coång tröôøng trung hoïc Merrylands seõ ñöôïc khoùa chaët trong thôøi gian töø 8h40 saùng tôùi 3h00 chieàu. Luùc naøy tröôøng bieán thaønh moät phaùo ñaøi kieân coá. Neáu ai muoán voâ tröôøng trong giôø naøy, hoï caàn nhaán chuoâng ñieän, khuoân maët hoï hieän leân treân maøn hình camera, vaø sau khi hoaøn toaøn an taâm, nhaân vieân baám cöûa môû cho voâ. Gioáng nhö cöûa an

Baát caån trong heä thoáng nhaø thöông taïi Taây UÙc ñaõ laøm cho 45 beänh nhaân töû naïn trong naêm ngoaùi. Trong naêm 2007-08, caû thaûy coù 81 söï coá xaûy ra trong heä thoáng taïi nhaø thöông Taây UÙc, taêng 80 phaàn traêm so vôùi 2006. Möôøi moät ngöôøi ñaõ bò moå sai hay nhaän giaûi phaãu cô phaän khoâng ñuùng. Nhö vaäy laø taêng gaáp ñoâi so vôi naêm ngoaùi. Chín beänh nhaân töï vaãn trong luùc ñöôïc coi soùc taïi nhaø thöông. Boán beänh nhaân cheát sau khi bò trích thuoác sai. Hai treû sô sinh bò baéc coùc. Ba beänh nhaân bò ñeå queân baêng gaïc trong oå buïng sau giaûi phaãu. Caû thaûy 45 beänh nhaân bò cheát do baùc só baát caån. Con soá naøy trong naêm ngoaùi laø 29 ngöôøi. Boán ngöôøi cheát do moå sai cô phaän, nhö vaäy taêng gaáp ñoâi so vôùi naêm ngoaùi. Moät soá tröôøng hôïp töû naïn xaûy ra giai ñoaïn sau giaûi phaãu, do beänh tình bieán chöùng, hoaëc beänh nhaân khoâng kòp hoài söùc. Trong baûn töôøng trình veà nhöõng caùi cheát ngoaøi yù muoán taïi nhaø thöông do Boä Y teá Taây UÙc thöïc hieän ngöôøi ta thaáy trong naêm 2007-08, heä thoáng nhaø thöông taïi taây UÙc maéc tôùi 81 loãi do chuû quan, taêng gaàn gaáp ñoâi so vôùi naêm ngoaùi. Keå töø naêm 2003 luaät veà söùc khoûe taïi Taây UÙc yeâu caàu Boä Y teá tieåu bang phaûi coâng boá töôøng trình veà caùc vuï töû vong do nhaân vieân y khoa baát caån. Trong naêm naêm, keå töø khi baûn töôøng trình ñaàu tieân ra ñôøi, caû thaûy coù 235 söï coá gaây cheát ngöôøi trong heä thoáng nhaø thöông taïi tieåu bang. Tính ra cöù moãi 10,000 beänh nhaân coù moät ngöôøi cheát vì sô suaát cuûa giôùi maëc aùo blouse traéng. Hai phaàn ba soá beänh nhaân töï vaãn coù lieân quan ñeán caùch truyeàn ñaït thoâng tin khoâng thoâng suoát giöõa hoï vaø baùc só. Toång giaùm ñoác Boä Y teá Taây UÙc, Peter Flett, noùi trong naêm qua, dòch vuï y teá chaát löôïng cao vaø an toaøn ñaõ ñöôïc thöïc hieän cho ngöôøi daân. Vaø duø baùc só coù thaùi ñoä taän tình, hay chuyeân gia vôùi ngheà nghieäp chuyeân moân cao, thænh thoaûng söï coá vaãn xaûy ra OÂng Flett noùi theâm Boä y teá Taây UÙc cam keát, trong moät soá tröôøng hôïp haõn höõu gaây töû vong, tìm ra nguyeân nhaân vaø baøi hoïc, ñeå tai naïn khoâng xaûy ra trong töông lai. Theo baùc só Flett an toaøn cuûa beänh nhaân chæ coù theå ño qua hai chæ soá, ñoù laø söï ngaên ngöøa ruûi ro vaø quy trình cöùu maïng soáng con ngöôøi. [ ]

M

oãi dòp naêm môùi, nhöõng giai ñieäu cuûa Happy Mew Year cuûa ABBA huyeàn thoaïi laïi vang leân treân toaøn theá giôùi, nhaéc ngöôøi ta veà thôøi khaéc boài hoài, xuùc ñoäng nhaát trong naêm. Nhöng khoâng chæ coù ABBA noåi danh vôùi ca khuùc baát huû naøy, coøn moät ban nhaïc vôùi caùi teân ngoä nghónh: FABBA

Happy New Year - Theå hieän: ABBA

Keå töø khi ra ñôøi vaøo muøa heø naêm 1980 taän ñeán ngaøy nay - sau gaàn 30 naêm, coù leõ theá giôùi vaãn chöa heà xuaát hieän moät ca khuùc coù taàm aûnh höôûng vaø söùc soáng beàn bæ nhö Happy New Year cuûa ABBA. ABBA laø moät trong soá ít caùc ban nhaïc trôû thaønh huyeàn thoaïi ngay töø khi coøn ñang hoaït ñoäng. Hai caëp tình nhaân ñình ñaùm moät thôøi Bjorn Ulvaeus Angnetha Faltskog vaø Benny Anderson Anni Frid Lyngstad ñaõ vieát neân nhöõng kì tích khoù ai coù theå vöôït qua. Chính thöùc thaønh coâng vaøo naêm 1972 vaø tan raõ vaøo naêm 1982, trong thôøi ñaïi hoaøng kim, ABBA ñaõ baùn ñöôïc 370 trieäu Album - moät con soá kæ luïc vaø ñaùng khao khaùt vôùi taát caû caùc ban nhaïc ôû moïi thôøi ñaïi. Haøng loaït caùc ca khuùc Money, Money, Money, Knowing Me, Knowing You, Dancing Queen, I have a Dream, Gimme, Gimme, Gimme... xaâm chieám haàu heát caùc baûng xeáp haïng treân moïi chaâu luïc ñaõ taïo neân moät laøn soùng haâm moä ABBA voâ cuøng maïnh meõ. Chính vì theá, söï tan raõ cuûa ABBA khi ñang ôû ñænh cao phong ñoä, taøi naêng ñaõ thöïc söï gaây soác cho theá giôùi. Ngöôøi yeâu nhaïc luoân mô giaác mô taùi hôïp nhöng ABBA luoân töø choái moïi cô hoäi taùi hôïp vôùi lí do “giöõ maõi maõi thôøi thanh xuaân.” Sieâu phaåm Happy New Year ra ñôøi vaøo giai ñoaïn cuoái cuõng laø giai ñoaïn tröôûng thaønh vöôït baäc trong tö töôûng aâm nhaïc cuûa ABBA, ngay laäp töùc, noù trôû thaønh ca khuùc kinh ñieån gaén vôùi nhöõng giôø khaéc chaøo ñoùn naêm môùi cuûa toaøn theá giôùi. Khoù coù theå xaùc ñònh ñöôïc, nhöõng baûn DVD cuûa Happy New Year ñöôïc nghe bao nhieâu laàn trong suoát 28 naêm qua. Ca khuùc naøy laø keát quaû cuûa söï keát hôïp nhöõng ñoaïn nhaïc coù giai ñieäu traàm laéng theå hieän söï chieâm nghieäm,

coù maøu saéc traàm buoàn, xen keõ vôùi ñoaïn ñieäp khuùc traøn ñaày laïc quan vaø nhieät huyeát. Nhöõng ca töø saâu laéng ñöôïc truyeàn taûi bôûi chaát gioïng trong aám cuûa Agnetha, gioïng beø eâm möôït cuûa Frida vaø tieáng piano thö thaû, sang troïng ñaõ taïo neân moät söùc soáng maõnh lieät cho Happy New Year. Taïi Vieät Nam, raát nhieàu ngöôøi ñaõ thuoäc loøng giai ñieäu Happy New Year tröôùc khi naém ñöôïc ca töø. Nhöõng hình aûnh veà thaäp nieân 1970s -1980s ñaõ trôû neân quen thuoäc qua clip cuûa ABBA. Khoâng chæ caùc fan cuûa Vieät Nam maø caû theá giôùi cuøng aáp uû giaác mô ñöôïc nhìn thaáy 2 caëp tình nhaân cuûa ABBA ñöùng treân saân khaáu haùtHappy New Year. Nhöng chính Bjorn Ulvaeus ñaõ khaúng ñònh thay cho ABBA: “Chuùng toâi seõ khoâng bao giôø xuaát hieän treân saân khaáu laàn nöõa. Ñôn giaûn laø vì chaúng coù ñoäng cô naøo cho vieäc taùi hôïp. Tieàn chaúng phaûi laø yeáu toá cô baûn vaø chuùng toâi muoán moïi ngöôøi nhôù veà ABBA nhö chuùng toâi ñaõ töøng nhö theá: treû trung, soâi noåi, ñaày nhieät huyeát.”

Happy New Year - Theå hieän: FABBA

Haøng ngaøn ca só, haøng traêm ban nhaïc ñaõ cover laïi baûn nhaïc noåi tieáng Happy New Year, nhöng thaønh coâng nhaát phaûi keå tôùi FABBA, ban nhaïc chôi theo phong caùch tribute (moâ phoûng thaàn töôïng). Thaønh laäp naêm 1996, vôùi yù töôûng baøy toû söï ngöôõng moä ABBA, FABBA

ñaõ hoaït ñoäng beàn bæ treân moät chaëng ñöôøng daøi hôn caû chính ABBA. Caùc thaønh vieân ban nhaïc ñaõ ñaàu tö gaàn nhö ñaõ hi sinh “caùi toâi caù nhaân” ñeå hoùa thaân thaønh Bjorn Ulvaeus, AnniFrid Lyngstad, Benny Anderson vaø Agnetha Fältskog töø dieän maïo cho tôùi phong caùch aâm nhaïc. Veà chuyeân moân, hoï laø nhöõng ngöôøi hoaït ñoäng coù tieáng trong laøng aâm nhaïc Australia. Anthea Johnson (vai Anni-Frid) laø moät nhaø quaûn lí taøi ba cuûa coâng ty Athea Jproduction. Robyn Larymore (vai Agnetha) laø moät nöõ ca só thaønh coâng treân saân khaáu cabaret. Tim Johnson (vai Bjorn) laø moät ca só thaønh ñaït taïi Australia, Danny (vai Benny) laø moät nhaø soaïn nhaïc coù tieáng vaø moät tay chôi nhaïc cöø khoâi. Chính vì theá, FABBA khaùc hoaøn toaøn caùc ban nhaïc tribute khaùc, hoï phoâ dieãn chaát rock and roll khoâng heà khieân cöôõng, nhö chính hoï laø ABBA chöù khoâng phaûi haùt theo phong caùch ABBA. Veà toå chöùc vaø ngoaïi hình, FABBA caàu kì tôùi möùc, khoâng theå nhaän ra baát cöù moät söï khaùc bieät naøo giöõa hoï vôùi ABBA huyeàn thoaïi. Khoâng gian coå ñieån ñaäm chaát Baéc AÂu, phuïc trang thôøi nhöõng naêm 70, vaø ngoaïi hình, nhôø vaøo söï can thieäp cuûa phaãu thuaät, gioáng tôùi möùc kinh ngaïc. Khaùn giaû ngôõ ngaøng gaëp laïi moät Agnetha linh hoàn cuûa ban nhaïc vôùi maùi toùc baïch kim choùi saùng, moät Anni-Frid thaàn veä nöõ ñeán töø Nauy yeâu kieàu vôùi soùng toùc naâu saãm gôïi

67


B

ermuda laø moät trong caùc ñaûo san hoâ naèm ôû taän cuøng phía baéc, khí haäu oân hoøa vaø aåm öôùt quanh naêm, naéng choùi, coù nhieàu caûng nöôùc saâu vaø baõi caùt traéng. Caây coái, hoa coû raäm raïp, thaïch nhuõ keát thaønh ñoäng thuûy tinh muoân maøu muoân veû. Töø ñænh nuùi cao 4.200 m nhìn xuoáng, bieån xanh baùt ngaùt moät maøu. Bermuda laø moät trong caùc quaàn ñaûo naèm ôû phía taây Ñaïi Taây Döông, caùch luïc ñòa Baéc Myõ hôn 900 km, goàm 145 ñaûo vaø raát nhieàu ñaù ngaàm hôïp thaønh. Quaàn ñaûo naøy coù daïng nhö caàn caåu, dieän tích laø 53 km2 vôùi khoaûng 20 ñaûo coù cö daân. ÔÛ 7 ñaûo lôùn coù caùc con ñöôøng vaø caàu treân ñeâ noái lieàn caùc ñaûo. Ñaûo coù hôn 50.000 ngöôøi, vôùi 60% laø ngöôøi da ñen. Naêm 1503, thöïc daân Taây Ban Nha, daãn ñaàu laø Huan Bermuda, laø

caûm, moät Benny hoùm hænh vaø uyeân baùc, moät Bjorn caù tính vaø noåi loaïn... Hoùa thaân hoaøn haûo, kó thuaät aâm thanh ñieâu luyeän vaø söï toân troïng tuyeät ñoái vôùi moät huyeàn thoaïi ABBA ñaõ khieán FABBA trôû thaønh hieän töôïng trong suoát nhöõng naêm qua. Ban nhaïc tribute FABBA Moät laàn nöõa, theá giôùi gaëp laïi moät ABBA thanh xuaân vaø töôi môùi naèm ngoaøi doøng chaûy cuûa thôøi gian, vôùi nhöõng giai ñieäu saâu laéng “No more champagne, and the fireworks are through, here we are, me and you feeling lost and feeling blue...” Ñoù cuõng chính laø muïc tieâu maø FABBA daønh caû taâm huyeát taïo döïng leân. Trong caùc buoåi bieåu dieãn cuûa FABBA, khaùn giaû ñöôïc hoøa mình vaøo moät khoâng gian aâm nhaïc thaäp nieân 70 - 80 vôùi nhöõng gam maøu, nhöõng bieåu töôïng ñaäm ñaø chaát Baéc AÂu. Gioïng haùt, caùch laáy hôi vaø caûm giaùc saân khaáu cuûa FABBA khoâng heà khieân cöôõng, hoï haùt rock and roll nhö moät nhu caàu, nhö chính hoï laø ABBA. Xuaát phaùt töø loøng aùi moä vaø toân troïng tuyeät ñoái thaàn töôïng ABBA, caùc thaønh vieân cuûa FABBA ñaõ hoùa

68

thaân thaønh coâng trong haøng traêm buoåi bieåu dieãn töôûng nhôù ABBA. Haàu heát caùc ca khuùc noåi tieáng nhö: Children In Need, Style Challenge, Fives Company, Night Fever... ñeàu ñöôïc FABBA cover laïi chính xaùc kì laï tôùi töøng caùch nhaû chöõ vaø caûm xuùc bieåu dieãn. Caû theá giôùi töøng kinh ngaïc tröôùc ABBA, moät laàn nöõa phaûi nghieâng mình tröôùc nhöõng kì tích maø FABBA ñaõ laøm. Ban nhaïc tribute naøy ñöôïc coi laø moät trong caùc hieän töôïng aâm nhaïc kì laï nhaát ñöông ñaïi. Laéng nghe Happy New Year cuûa ABBA hay FABBA, khoù coù theå phaân bieät noåi ranh giôùi giöõa thaäp nieân 1970s vaø hieän taïi. Chæ coøn laïi duy nhaát nhöõng giai ñieäu da dieát bôûi aâm nhaïc laø khoâng bieân giôùi.

Ñoâng Giang

ngöôøi da traéng ñaàu tieân ñeán ñaûo vaø quaàn ñaûo ñöôïc mang teân oâng. Ñeán naêm 1609, Quaozri Samos ngöôøi Anh caäp beán ñaûo naøy. Do ñoù, quaàn ñaûo ñöôïc ñoåi teân thaønh Samosaite. Töø

naêm 1612, thöïc daân Anh ñeán ñaây buoân noâ leä da ñen. Töø 1864, quaàn ñaûo chính thöùc trôû thaønh thuoäc ñòa cuûa Anh, naêm 1968 thöïc hieän töï trò noäi boä. Do ñaûo naèm giöõa ñöôøng haøng haûi, ñöôøng haøng khoâng giöõa Taây AÂu vaø Baéc Myõ, gaàn Myõ vaø Canada neân

trôû thaønh ñieåm du lòch noåi tieáng treân toaøn theá giôùi. Töø thaäp nieân 1970 ñeán nay, moãi naêm Bermuda ñoùn khoaûng 500.000 ñeán 600.000 du khaùch. Quaàn ñaûo tuyeät vôøi

naøy laïi naèm giöõa vuøng bieån tam giaùc, phía nam baùn ñaûo Florida treân ñaûo Puerto Rico. Raát nhieàu taøu thuyeàn vaø maùy bay ñaõ maát tích taïi ñaây khieán ngöôøi ta kinh haõi. Ngaøy 5/12/1945, khí trôøi maùt meû, maây taïnh. 5 chieác maùy bay cuûa khoâng quaân Myõ ñang bay thaønh haøng treân khoâng phaän vuøng bieån naøy ñoät nhieân maát daáu veát. Maët ñaát maát lieân laïc vôùi ñoäi bay, lieàn phaùi hai chieác maùy bay ñeán cöùu hoä. Moät trong 2 chieác naøy cuõng maát tích. Ngaøy 8/4/1952, taøu chôû haøng Laifudan cuûa Nhaät chôû ñaày luùa maïch, ñang chaïy treân khu vöïc naøy cuõng ñoät ngoät maát tích. Naêm

1997, moät taøu thuûy haïng trung ñi vaøo vuøng naøy. Taøu nhö bò meâ hoaëc, hoaøn toaøn maát ñònh höôùng roài laät xuoáng bieån. Hôn 300 ngöôøi treân taøu ñeàu thieät maïng. Ñieàu khoù hieåu laø vaøo naêm 1970, maùy bay chôû khaùch côõ lôùn cuûa Myõ luùc ñi qua vuøng bieån naøy ñoät nhieân maát lieân laïc vôùi ñaøi chæ huy cuûa saân bay. Maùy bay bieán maát treân maøn hình radar theo doõi trong 10 phuùt, sau ñoù laïi hieän ra vaø ñaùp xuoáng. Taát caû caùc ñoàng hoà treân maùy bay ñeàu chaïy chaäm 10 phuùt so vôùi traùi ñaát. Theo thoáng keá, töø ñaàu theá kyû 20 ñeán nay, coù 30 maùy bay, 100 taøu vaø khoaûng 1.000 ngöôøi ñaõ bieán maát taïi ñaây, xaùc cuõng khoâng tìm thaáy. Vì vaäy, ngöôøi ta goïi nôi ñaây laø Tam giaùc quyû. Bermuda (vaøng) treân baûn ñoà. (Bermuda-triangle.org) Raát nhieàu nhaø khoa hoïc haøng haûi ñaõ nghieân cöùu nhöng chöa tìm ra nguyeân nhaân cuûa nhöõng thaûm hoïa taïi vuøng bieån Bermuda. Tuy nhieân, moät soá giaû thuyeát raát coù söùc

69


T

rong aùnh ñeøn dòu maøu, tieáng nhaïc du döông, ngöôøi choàng vöøa keùo meàn cho kín chaân vaø trìu meán hoûi ngöôøi vôï “cho anh yeâu em moät chuùt nghen”. Anh lieàn nhaän ñöôïc caâu traû lôøi “Toái nay khoâng ñöôïc,” ngöôøi vôï quay maët sang höôùng khaùc, vaø noùi theâm, “Neáu muoán, anh cöù keùo con robot ra maø chôi.” Lieäu ñaây coù phaûi laø chuyeän khieâu daâm vieãn töôûng laäp dò? Hay laø caâu chuyeän tình aùi vaø ham muoán trong theá kyû thöù 23? Hoaøn toaøn khoâng phaûi, theo David Levy, nhaø nghieân cöùu veà giôùi tính vaø trí tueä nhaân taïo. OÂng laø taùc giaû cuûa cuoán saùch môùi xuaát baûn: “Daâm ñaõng vôùi Robot, yeâu ngöôøi tình baèng maùy luùc naøo khoâng hay.” Tôùi giöõa theá kyû naøy, Levy döï ñoaùn seõ xuaát hieän nhieàu “em” robot khoâng nhöõng treû, maø coøn cao raùo, xinh xaén, aên noùi coù duyeân y nhö ngöôøi, ñeå thoûa maõn nhu caàu tình duïc. Robot khí ñoù coù theå chieàu tôùi beán nhöõng quyù oâng (hay quyù baø) caùc tö theá vaø kieåu caùch laøm tình maø ngöôøi tình thaät ôû nhaø cöù töø choái heát tuaàn naøy sang tuaàn khaùc. OÂng noùi: “Thöû nghó ñeán hoaøn caûnh sau ñaây: Muoán sex luùc naøo laø coù luùc ñoù.” Thaäm chí khi ñoù seõ coù quyù oâng noùi hoï muoán yeâu vaät ñöôïc cho laø keû noâ leä tình duïc, muoán nhaûy leân giöôøng ñeå coù moät traän maây möa cho thaät ñaõ, chaúng maát coâng söùc gì caû, chæ caàn ngoùn tay chaïm nheï ñeå baám nuùt caøi chöông trình laø xong.”

thuyeát phuïc. Coù nhaø khoa hoïc nhaän ñònh, ma quyû ôû ñaây laø soùng aâm thöù, coù theå truyeàn ñi raát xa. Con ngöôøi khoâng nghe ñöôïc nhöng coù theå quan saùt ñöôïc soùng aâm thöù hôn 180 dm. Loaïi soùng aâm naøy khoâng chæ coù haïi cho khí quaûn maø coøn daãn ñeán roái loaïn taâm lyù, sau cuøng laø caùi cheát. Vì vaäy, coù theå goïi ñaây laø kieåu gieát ngöôøi khoâng thaáy maùu. Neáu nhö taàn soá rung cuûa soùng aâm thöù thaáp hôn 16 laàn moãi giaây, söùc phaù hoaïi cuûa noù seõ raát lôùn, coù theå laøm gaõy thaân thuyeàn, coät buoàm, maùy bay, khieán con ngöôøi khoâng theå chòu ñöïng noåi vaø khoâng thoaùt noåi caùi cheát.

Ñoái vôùi vuøng bieån tam giaùc, bieân giôùi khoâng phaûi laø ñaát lieàn maø laø söï keát hôïp cuûa doøng nöôùc ngöôïc chieàu kim ñoàng hoà cuûa nhöõng doøng chaûy ôû Ñaïi Taây Döông. Do ñoäng ñaát vaø nuùi

70

*Cheá ra maùy bieát yeâu nhö ngöôøi

löûa xaûy ra döôùi ñaùy bieån, khieán bieån sinh ra ñoä rung taàn soá thaáp. Doøng xoaùy cuûa nöôùc cuõng taïo ra soùng aâm thöù. Soùng aâm thöù ñöôïc truyeàn trong nöôùc vôùi toác ñoä 6.000 km/giôø (cao hôn trong khoâng khí). Do ñoù, duø bieån laëng soùng yeân, nhöng gaàn maët nöôùc bieån coù baõo. Taøu thuyeàn ñoät ngoät bò soùng aâm thöù taán coâng, daãn ñeán tai naïn. Nhöõng xaùc taøu thuyeàn vaø maùy bay bò tai naïn ñoù seõ ñi veà ñaâu? Theo phaân tích cuûa caùc nhaø khoa hoïc, chuùng coù theå bò cuoán xuoáng ñaùy bieån saâu thaúm cuûa Ñaïi Taây Döông.

Moät soá nhaø khoa hoïc khaùc phaùt hieän, vuøng bieån tam giaùc coù moät toaø Kim töï thaùp lôùn, caïnh ñaùy daøi 300 m, cao 200 m. Hoï khaûo saùt nhieàu laàn vaø phaùt hieän Kim töï thaùp naøy coù nhöõng loã to. Nöôùc bieån traøn qua ñoù vôùi toác ñoä raát lôùn. Soùng bieån voã doàn daäp, maët bieån coù maøn söông daøy ñaëc. Taøu thuyeàn qua laïi nôi ñaây coù theå bò cuoán xuoáng ñaùy. Ñaây chæ laø nhöõng giaû thuyeát. Hy voïng seõ coù ngaøy söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc kyõ thuaät seõ khaùm phaù ra ñieàu bí aån naøy. Minh Kyø

Trong moät ñeà aùn tieán só gaây oàn aøo theá giôùi, vò chuyeân gia 62 tuoåi, soáng ôû Anh, tin raèng hai ba chuïc naêm tôùi robot seõ ñöôïc cheá ra y ñuùc nhö con ngöôøi, töø ñieäu boä, daùng ñi, cho ñeán caùch noùi chuyeän. Chuùng seõ laøm cho con ngöôøi caûm thaáy meán thöông, muoán aên naèm nhieàu laàn. Vaø Levy döï ñoaùn töø quaù gaén boù ñeán ñoøi cöôùi xin chæ laø gang taác. OÂng noùi: “Ban ñaàu neáu ai ñoù noùi 71 toâi vöøa laøm tình vôùi robot , ngöôøi ta seõ nghó oâng naøy hôi bò dôû ngöôøi. Nhöng veà sau neáu ai ñoù noùi raèng 71 Toâi vöøa aùi aân vôùi robot vaø thaáy “ñaõ” hôn khi laøm vôùi baø nhaø roài caâu chuyeän naøy xuaát hieän treân taïp chí thôøi trang haïng sang nhö Cosmopolitan, toâi tin laø nhieàu ngöôøi khi ñoù seõ ñi tìm robot ñeå aên naèm xem sao.” Trong baøi luaän vaên coù teân “Quan heä tình aùi vôùi keû coù trí thoâng minh nhaân taïo” Levy laäp luaän raèng chuyeân gia taâm lyù vöøa xaùc ñònh ñöôïc nhöõng lyù do cô baûn ñeå con ngöôøi yeâu nhau, vaø haàu nhö taát caû caùc ñieàu kieän naøy coù theå ñöôïc thöïc hieän trong moái quan heä giöõa ngöôøi vaø robot. “Ví duï nhö nguyeân nhaân laøm cho

Haõy thöû töôûng töôïng caâu chuyeän nhö sau: Moät buoåi ñeâm sau khi ñi nhaäu veà, bò vôï caèn nhaèn, Tuaán boû ra phoøng khaùch nguû. Roài nhö ñeå “ta ñaây khoûi caàn ai!” anh coøn môû tuû laáy “em” robot teân Thuûy ra oâm aáp vaø ngang nhieân laøm tình huøng huïc tröôùc muõi vôï. “Thuûy” noùi chuyeän ñoâi khi ngaây ngoâ, nhöng deã baûo thaønh ra Tuaán cuõng vôi ñi noãi buoàn... Coù ngöôøi döï ñoaùn ñaây seõ khung caûnh bình thöôøng cuûa cuoäc soáng loaøi ngöôøi trong ba chuïc naêm tôùi, khi khoa hoïc gia cheá ra ñöôïc robot nöõ, laøm ñuû chöùc naêng nhö moät ngöôøi tình. Khi noùi chuyeän, luùc chaên goái, san seû tieáng cöôøi, aùnh maét chia vui. Keå caû tieáng reân sung söôùng khi ñöôïc maân meâ hai ñaàu “nipple” treân ngöïc...

caëp nam nöõ trôû neân suït suøi nhôù nhau laø choã hai ngöôøi chia seû gioáng nhau veà caù tính, vaø taàm hieåu bieát. Hai ñieåm naøy ñeàu coù theå laäp chöông trình vaø caøi vaøo robot ñöôïc. “Moät lyù do khaùc laøm cho ngöôøi ta trôû neân yeâu vaø nhôù nhau ñoù laø khi hoï phaùt hieän ra ngöôøi beân kia thích mình, vaø ñieàu naøy hoaøn toaøn coù theå caøi ñaët ñöôïc vaøo ñaàu cuûa robot. “Khi chuùng ta cheá ra ñöôïc robot coù caùch haønh xöû gioáng con ngöôøi veà taâm tö, caûm xuùc, caù tính, nhaän thöùc, luùc ñoù hoï trôû thaønh ngöôøi chöù khoâng phaûi laø maùy nöõa. Robot nöõ, hay “chò em” vôùi trí tueä nhaân taïo coù theå noùi chuyeän vôùi con ñaøn oâng, ñuøa giôõn, thaäm chí coù theå noùi ñöôïc caâu “em yeâu anh” gioáng nhö moät caëp tình nhaân thaät noùi vôùi nhau. Lieäu coù theå goïi noù laø tình yeâu ñích thöïc chöa?”

*Buùp beâ nhöïa bieát söôùng ñaõ xuaát hieän

Honeydolls.jp laø coâng ty duy nhaát treân theá giôùi laøm ngöôøi nhöïa y nhö

thaät, vaø vì saûn phaåm baùn quaù chaïy khaùch haøng phaûi ñôïi caû naêm môùi nhaän ñöôïc ngöôøi tình baèng nhöïa (deûo) theo ñôn ñaët haøng. Khoå ngöôøi caùc em seõ y nhö ngöôøi thaät. Khuoân maët, boä ngöïc, caëp gioø, nöôùc da vaø caû phaàn kín nhaát seõ laøm theo yù thích cuûa ngöôøi mua. Sôø voâ caùc em naøy môùi bieát lónh vöïc saûn xuaát trí tueä nhaân taïo ñaõ tieán boä ra sao trong nhöõng naêm gaàn ñaây. Buùp beâ Honey Dolls ñôøi môùi nhaát coù gaén boä caûm öùng ôû ñaàu vuù, caùc em ngöôøi nhöïa seõ reân ræ keâu söôùng neáu nhö coù ai ñoù maân meâ phaàn kích duïc nhaát cuûa boä nhuõ hoa. Ngöôøi nhöïa seõ keâu leân moät caùch khoaùi caûm khi ai ñoù naém boùp hoaëc maùt xa cô theå. Theo Levy thì caùc “em” buùp beâ nhöïa naøy laø ví duï veà ngöôøi maùy coù trí thoâng minh nhaân taïo maø oâng tin laø khoa hoïc gia seõ coøn nghieân cöùu vaø phaùt kieán theâm ñeå laøm cho “caùc em” ngaøy caøng hoaøn thieän. Theo oâng hieän ñang coù moät soá kyõ thuaät saün saøng ñöôïc caøi voâ loaïi buùp

71


beâ ngöôøi tình haïng sang, vôùi giaù baùn leân tôùi $7,000 Myõ kim. Levy tin raèng loaøi ngöôøi ñang ôû böôùc ñaàu trong vieäc cheát taïo ra robot thoâng minh. OÂng döï ñoaùn tôùi naêm 2050 theá giôùi seõ xuaát hieän nhieàu chuïc ngaøn robot tình nhaân vaø robot ngöôøi haàu, khi ñoù ngöôøi maùy seõ coù hình daïng gioáng nhö con ngöôøi, coù theå laéng nghe vaø noùi chuyeän y nhö ngöôøi.... Levy döï ñoaùn robot theo kieåu ñoà chôi trôï duïc (sex toy) seõ xuaát hieän treân thò tröôøng trong voøng naêm naêm tôùi. OÂng noùi: “Noù laø buùp beâ ngöôøi tình ñöôïc naâng caáp hôn moät chuùt so vôùi hieän nay.” Caùc em moâi ñoû maù hoàng naøy seõ baét ñaàu coù gioïng noùi vaø caùc boä caûm öùng ñaët treân cô theå ñeå khi coù ai chaïm voâ caùc vuøng khoaùi caûm, robot seõ baät leân caùc tieáng keâu reân moät caùch thích thuù. Tuy nhieân seõ caàn theâm thôøi gian ñeå loaøi ngöôøi cheá ra ñöôïc robot gioáng nhö ngöôøi tình trong ñôøi thaät. Trôû ngaïi khoa hoïc gia caàn phaûi vöôït qua luùc naøy ñoù laø kyõ naêng ñaøm thoaïi y nhö ngöôøi. Töùc laø robot coù theå noùi chuyeän voøng vo tam quoác. Vaø khoùc khò bò choïc giaän. Kyõ sö ngöôøi maùy hieän ñang taäp trung coâng söùc vaøo vieäc cheá ra robot vôùi caù tính, caûm xuùc, vaø nhaän thöùc nhaân taïo. Theo Levy gaàn ñaây moät soá tröôøng ñaïi hoïc ôû Myõ vaø Nhaät ñaõ laøm ñöôïc robot khaù gioáng vôùi ngöôøi, khi tröng ra ngoaøi ñöôøng ít ngöôøi nhaän ra. Tuy nhieân ñeå robot toàn taïi vaø mang laïi nieàm vui trong quan heä yeâu ñöông laïi laø moät chuyeän khaùc haún. Theo Levy trong moái quan heä tình caûm coù raát nhieàu thöù quan troïng. Vaø ñieàu khoù khaên nhaát laø trao ñoåi, noùi chuyeän vôùi nhau. “Ngöôøi ñaøn oâng seõ muoán robot ngoài taâm söï, chuyeän troø thuû thæ, noùi nhöõng caâu chuyeän maø mình thích. Anh ta muoán baïn tình (robot) coù cuøng sôû thích, noùi chuyeän haïp vôùi mình, ngöôøi coù cuøng ñaàu oùc khoâi haøi nhö mình.”

*Ñaïo ñöùc vaø luyeán aùi cuûa trí tueä nhaân taïo

Chöùc naêng ngöôøi maùy noùi chuyeän nhö con ngöôøi ñoùng vai troø quan troïng trong vieäc cheá ra robot ñeå con ngöôøi coù theå thöông vaø yeâu ñöôïc. Tieán trieån cuûa phaàn naøy hieän ñang chaäm hôn caùc nghieân cöùu vaø phaùt trieån ñoái vôùi caùc chöùc naêng khaùc. Levy noùi oâng coù lyù do ñeå laïc quan: “Toâi tin raèng seõ coù ngaøy ngöôøi tình robot laøm phoøng nguû theâm ñeïp vaø giôùi maøy raâu theâm “ngaát ngaây”. Trong 40 naêm nöõa, hoaêc coù theå sôùm hôn, quyù vò seõ thaáy robot, hay ngöôøi baïn taâm söï seõ noùi chuyeän vôùi con ngöôøi y nhö thaät, vaø quyù vò seõ caûm thaáy ñöôïc sung söôùng, thoûa loøng khi truùt baàu taâm söï vôùi moät ngöôøi coù sôû thích gioáng mình. Toâi chaéc laø ñieàu naøy seõ xaûy ra.”

72

Luaän aùn khoa hoïc coù tính buøng noå cuûa Levy ñaõ ñöa ñeán tranh luaän ôû moïi dieãn ñaøn, moïi quoác gia, vaø ñieàu laøm cho moïi ngöôøi quan taâm hôn nöõa laø noù ñaõ ñaët ra moät soá caâu hoûi mang tính phöùc taïp veà moái quan heä giöõa ñaïo ñöùc vaø luyeán aùi. Khoâng phaûi ai cuõng chia seû taàm nhìn taùo baïo cuûa tieán só Levy trong töông lai, khi maø söï thoûa maõn chaên goái cuûa con ngöôøi gaén lieàn vôùi vieäc laäp chöông trình cho ngöôøi maùy. Hoaëc nhaán nuùt ñeå ngöôøi maùy höùng thuù taâm söï sau giaây phuùt maây möa. Tuy nhieân trong boái caûnh kyõ ngheä ñieän toaùn phaùt trieån nhaûy voït nhö hieän nay, nhieàu ngöôøi cho raèng robot tình nhaân sôùm muoän cuõng seõ xuaát hieän. Hoï tin raèng theá naøo cuõng coù luùc kyõ sö cheá ra ñöôïc ngöôøi maùy vôùi cöû ñoäng cô baép, hay ñi ñöùng gioáng con ngöôøi. Caïnh ñoù nghieân cöùu nhaèm cheá ra phaàn meàm ñieàu khieån trí thoâng minh nhaân taïo, taïo ra caûm xuùc vaø caù tính ñang tieán trieån moät caùch khaû quan. Tieán só Levy noùi: “Moïi ngöôøi ñeàu bieát gioïng noùi nhaân taïo ngaøy nay chaúng khaùc gì ngöôøi thaät bao nhieâu. Roài thaäm chí da ngöôøi nhaân taïo ñaõ ñöôïc taïo ra thaønh coâng trong phoøng thí nghieäm, chuùng möôït maø meàm maïi chaúng khaùc gì da ñuøi cuûa em beù. Thaùng 11 naêm ngoaùi caùc nghieân cöùu gia taïi vieän ñaïi hoïc Waseda beân Nhaät ñaõ trình laøng chuù robot teân laø Twenty-One, dòch ra tieáng Vieät laø 21. Robot naøy coù theå naáu aên, noùi chuyeän, nghe theo meänh leänh, vaø duøng baøn tay meàm maïi vôùi da baèng silicon ñeå caàm naém, va chaïm vôùi ngöôøi thaät. Moãi caùnh tay cuûa Robot 21 coù tôùi 241 ñieåm caûm öùng, giuùp cho noù ñoïc vaø hieåu ñöôïc khaù nhieàu

tình huoáng. Ngay caû nhö vaäy ñi nöõa, tieán só Levy thöøa nhaän cuõng seõ coøn khaù laâu khi ngöôøi maùy trôû neân haáp daãn vaø deã thöông nhö ngöôøi thaät. Hoaëc phaûi maát nhieàu naêm nöõa khi aáy ngöôøi ta khoâng phaân bieät ñöôïc ñaâu laø “haøng thaät” vaø ñaâu laø “haøng giaû”... Ngöôøi maùy chuyeän phuïc vuï tình duïc coù teân Gigolo Joe do taøi töû Jude Law thuû vai trong phim Trí tueä nhaân taïi, AI, cuûa ñaïo dieãn Steven Spielberg, coù theå noùi chuyeän, hay ñöa ra lôøi ñoäng vieân veà tinh thaàn. Vaø ngoan ngoaõn leân giöôøng phuïc vuï tình duïc neáu oâng chuû muoán. OÂng Levy noùi coù leõ con ngöôøi phaûi maát tôùi 40 naêm nöõa môùi laøm ra ñöôïc moät saûn phaåm kyø dieäu nhö vaäy.

*Chuyeân gia chöa thaät tin

Frederic Kaplan nghieân cöùu gia taïi tröôøng Ecole Polytechnique Federale ôû Lausanne, Thuïy Só khoâng tin laø loaøi ngöôøi coù theå tieán xa ñeán theá. OÂng noùi: “Toâi cho raèng tôùi giöõa theá kyû naøy nhaân loaïi chöa chaéc ñaõ laøm ra ñöôïc robot gioáng nhö con ngöôøi.” Kaplan, ngöôøi coù coâng gaøi phaàn meàm vaøo “naõo boä” cuûa chuù choù robot Aibo cuûa haõng Sony, hoaøi nghi veà khaû naêng con ngöôøi muoán taïo ra moät “em” hay “chuù” robot gioáng nhö mình. Theo oâng thì töông taùc giöõa con ngöôøi vaø robot ñaõ laø hay laém roài, vaø ñöøng coù maát coâng taïo ra moät caùi maùy baét chöôùc ñieäu boä cuûa con ngöôøi. Trong khi ñoù taùc giaû ngöôøi Anh, Dylan Evans, chæ ra nhöõng vaán ñeà coá höõu trong moái quan heä giöõa con ngöôøi vaø robot. OÂng noùi: “Ñieàu ñaëc bieät quan troïng ñoái vôùi caûm xuùc yeâu thöông naèm ôû choã tình yeâu chæ hay khi ngöôøi ta phaûi saên soùc vaø theo

ñuoåi. Moät ngöôøi tình baèng robot coù theå cho ta tình yeâu vónh haèng vaø voâ ñieàu kieän, nhö theá khoâng thöïc, vì khoâng coù coù cay ñaéng laøm sao coù tình yeâu ñöôïc.” “Robot khoâng theå naøo choïn ngöôøi, khoâng theå naøo töø choái ngöôøi sôû höõu noù. Moät khi naøo ñoù ñieàu naøy trôû neân chaùn ngaáy, vaø raát coù theå seõ xaûy ra caûnh con ngöôøi trôû neân hung tôïn vôùi ngöôøi tình hieàn nhö cuïc boät cuûa mình.” Moät soá khoa hoïc gia caûnh baùo ñöøng coù hy voïng vieån voâng vì chaúng bao giôø con ngöôøi laøm ñöôïc robot thoâng minh nhö ngöôøi cheá ra noù. Tuy nhieân tieán só Levy tin raèng nhu caàu caàn robot ñeå thoûa maõn theøm khaùt yeâu thöông vaø khaùt khao tình duïc vaãn coøn ñoù. Caùc ñoäng löïc cuûa kinh teá thò tröôøng, theo oâng seõ mang laïi nhöõng khoaûn taøi chaùnh caàn thieát ñeå vöôït qua nhöõng trôû ngaïi veà taâm lyù vaø kyõ thuaät. OÂng noùi: “Chaúng maáy choác coâng nghieäp phim aûnh khieâu daâm, do caùc trieäu phuù tieàn baïc ñaày tuùi ñieàu binh khieån töôùng, nghó raèng ‘AØ ra theá, cheá ra robot loaïi naøy chuùng toâi coù theå kieám ñöôïc moät nuùi tieàn.”

*Ngöôøi tình robot trong töông lai

Thaäm chí robot tình nhaân seõ coù luùc trôû thaønh vaät cöùu caùnh trong quan heä vôï choàng, Levy döï ñoaùn: “Ví duï tröôùc khi oâng choàng ñi coâng taùc xa, baø vôï noùi raèng anh ñi ñaâu mang con robot ñi cuøng vì em sôï anh dính voâ gaùi ôû khu ñeøn ñoû mang beänh veà nhaø cho vôï con...” Duïng cuï trôï duïc chaïy pin, hay ñieän hieän ñang baùn ñaày ngoaøi phoá. Ví duï nhö maùy kích thíc tình duïc nöõ, vibrator ( maø coù ngöôøi goïi laø caëc ñieän) thôøi naøo baùn cuõng khaù chaïy. Vaø gaùi maïi daâm nhan nhaûn khaép nôi. Soá coâ gaùi haønh ngheà phaán hoa khoâng ai bieát chính xac bao nhieâu, tuy nhieân bao giôø cuõng lôùn hôn con soá maø nhaø chöùc traùch thöøa nhaän. Ñieàu naøy cho thaáy kinh nghieäm, söï chieàu chuoäng, ñöôïc nguïy trang trong voû boïc chaêm soùc, thöông yeâu, luoân coù ngöôøi caàn, tìm mua, vaø duøng tôùi noù. Nhöõng nhu caàu tình caûm nhö vaäy seõ thuùc ñaåy söï hình thaønh cuûa cuûa robot tình nhaân. Levy noùi thò tröôøng chaêm lo nhu caàu tình duïc cuûa ngöôøi traùng nieân trò giaù $57 tyû Myõ kim toaøn theá giôùi moãi naêm. Vaø caùc doanh nhaân trong coâng nghieäp naøy hieän ñang ñi ñaàu trong vieäc thuùc ñaåy, taøi trôï cho vieäc hình thaønh robot chaên goái. ÔÛ Nhaät Baûn buùp beâ tình nhaân ñöôïc ngöôøi ñòa phöông goïi laø “Dutch wives” (Caùc baø vôï ngöôøi Hoøa Lan) vaø moät soá coâng ty moâi giôùi gaùi goïi ñaõ chuyeån sang duøng chuùng, thay vì gaùi thaät. Tieán só Levy noùi: “Coâng ngheä

tình duïc ñang nhaän ra giaù trò cuûa vieäc gaøi caùc linh kieän ñieän töû vaøo trong buùp beâ “gaùi goïi”. Coù theå noù seõ laøm cho giaù thaønh moät coâ ngöôøi maùy maéc theâm töø $10,000 cho ñeán $20,000 ñoàng. Tuy nhieân moät khi chuyeän naøy xaûy ra, moät khi caùc boä phaän nhaäy caûm cuûa caùc “coâ” naøy co boùp, rung nôû nhö thaät, moät khi chaïm phaûi “vuøng caám” coâ keâu leân khoaùi chí, roài noùi ñöôïc nhöõng caâu ñaïi loaïi nhö anh laø ngöôøi tình tuyeät vôøi cuûa em, em thích “cuû” cöùng cuûa anh laém chaúng haïn, toâi cho raèng khi aáy thò tröôøng trôï duïc daønh cho ngöôøi traùng nieân seõ phaùt trieån ñeán möùc khoù nhaän ra. Ñeå cho baïn ñoïc hieåu theâm veà con buùp beâ “gaùi goïi” xin chuyeån ñeán nhöõng thaéc maéc cuûa moät soá khaùch haøng ñaêng treân website baùn ngöôøi tình baèng nhöïa, (sex doll) cuûa moät coâng ty töø Nhaät Baûn: 1. Lieäu “aâm mao” cuûa noù coù bò rôi ra khoâng? Traû lôøi: Chuùng toâi coù nhieàu “em” cho khaùch haøng choïn löïa. Caùc em coù veû ñeïp Phi chaâu, AÙ chaâu, hoaëc AÂu chaâu. Caùc em naøy ñöôïc cheá ra vôùi maøu saéc vaø kieåu daùng khaùc nhau.

7. Toùc cuûa “coâ aáy” ñöôïc daùn leân ñaàu hay laø sao? Chuùng toâi caáy toùc leân ñaàu silicon cuûa buùp beâ nhöng neáu muoán baïn cuõng coù theå cho “coâ aáy” ñoäi toùc giaû. 8. Laøn da silicon cuûa “coâ aáy” coù muøi gì khoù chòu khoâng? Coù chuùt muøi nhöïa môùi nhöng khoâng ñeán noãi naøo. 9. Nhôõ tay/ chaân/ ngöïc coâ aáy bò raùch/ vôõ thì sao? Baïn phaûi ra cöûa haøng taïp hoùa vaø

Neáu baïn caån thaän thì “mao” gì cuõng khoâng rôi ra ñöôïc(!!!). Nhöng neáu baïn muoán vaãn coù theå “vaët” noù ra saïch trôn, nhö vaët loâng gaø vaäy! 2. Ngöïc coù bò chaûy nöôùc khoâng? Chuùng toâi duøng silicon daïng keo chöù khoâng phaûi chaát loûng, raát an toaøn, khi sôø naén, boùp khoâng theå gaây thuûng vaø chaûy nöôùc ñöôïc. 3. Caùc “ngoùn tay” cuûa “coâ aáy” coù naém laïi ñöôïc khoâng? Coù caáu vaøo ngöôøi ñöôïc khoâng? Caùc ngoùn tay cuûa buùp beâ naém laïi ñöôïc vaø coù theå taïo ra caûm giaùc caáu, nhöng khoâng maïnh laém, caån thaän keûo tuoät trong luùc giao hoan... (!!!) 4. “Coâ aáy” coù ñöùng thaúng ñöôïc khoâng? Buùp beâ cuûa chuùng toâi coù traïng thaùi nhö moät coâ gaùi ñang nguû vaø coù caùc khôùp beân trong laøm baèng theùp, nhöng khoâng ñuû maïnh ñeå ñöùng thaúng ñöôïc. 5. Theá nhôõ toâi muoán cuøng coâ aáy ôû tö theá “doggy” thì sao? Baïn caàn duøng theâm goái ñeå naâng. 6. Neáu toâi muoán xoû khuyeân cho “coâ aáy” thì sao? Baïn muoán xoû baát cöù choã naøo treân ngöôøi cuõng ñöôïc!

mua baát cöù loaïi keo silicon thoâng duïng naøo cuõng coù theå dính coâ aáy laïi nhö môùi. Vaø xin thöa cuøng baïn ñoïc laø ôû ñôøi vieäc gì cuõng coù chieàu ñoái cöïc cuûa noù. Nhaát laø treân nguyeân taéc thò tröôøng, neáu ôû shop coù baùn ngöôøi tình robo nöõ cho quyù oâng thì quyù baø seõ ra sao? Xin nhìn caùi “thaèng khoán kieáp” naèm beân caïnh naøng thì seõ roõ.

Hoaøng Kieàu

73


ÔÛ vaøo thôøi nay, beân ta cuõng vaäy maø beân Taàu cuõng vaäy, so vôùi vieäc phuï nöõ coù vaên thì hình nhö ñaøn baø coù voõ bò ít hôn raát nhieàu. Treân vaên ñaøn ñöông ñaïi taáp naäp thieáu nöõ laøm thô, thieáu phuï vieát tieåu thuyeát, coù tuoåi hôn nöõa thì vieát taûn vaên, vieát hoài kyù. Khoâng nhöõng caùc giaûi thöôûng vaên chöông cao quyù ñaõ vaéng haún ñaùm raâu ria maø caùc saùch best-seller cuõng noàng naøn muøi son phaán. ÔÛ trong nöôùc hoâm nay teân taùc giaû taùc phaåm quyeán ruõ nhö höông nhö hoa, ñaïi loaïi nhö “Boùng ñeø” cuûa Ñoã Hoaøng Dieäu queâ mình chaúng haïn, roài “Xin loãi em chæ laø con ñó” cuûa Taøo Ñình ôû Taàu chaúng haïn. Hoài xa xöa, hieän töôïng bò leäch moät veá nhö theá naøy laø hieám laém. Cöù nhìn qua ca dao coå cuûa ngöôøi Vieät mieàn Trung thì bieát. “Ai veà Bình Ñònh maø coi. Ñaøn baø cuõng bieát caàm roi ñi quyeàn”. Con gaùi Bình Ñònh noåi tieáng chuoäng voõ vaø thöôïng voõ, hoï thuûy chung can ñaûm yeâu choàng thöông con, nhöõng phaåm chaát choùi loïi öu tuù maø ôû ñaøn baø coù vaên thænh thoaûng coù ngöôøi laïi ñeå rôi maát. Nöõ ñoâ ñoác kieät hieät Buøi Thò Xuaân (?1802) laø ñieån hình tieâu bieåu cho ñaøn baø Vieät coù voõ. Baø laø ngöôøi vôï ñaûm ñang, ngöôøi meï ñoä löôïng, vaø hôn caû, baø laø lieät nöõ khoâng tieác thaân mình taän trung baùo quoác. Teân cuûa baø ñaõ ñöôïc traân troïng ñaët laøm teân phoá ôû nhieàu ñoâ thò lôùn khaép Trung - Nam - Baéc. Vaø hình nhö nhöõng thieáu nöõ soáng ôû nhöõng phoá mang teân baø cuõng coù ñoâi neùt ñaëc bieät khaùc, ña phaàn hoï ñeàu nhanh nheïn saùng ngôøi raén roûi. Ñaøn baø coù voõ ôû ñôøi thöïc ñaõ nhieàu, nhöng coù leõ nhieàu nhaát laø trong caùc tröôøng thieân tieåu thuyeát kieám hieäp cuûa Kim Dung tieân sinh. Nguyeân nhaân ñoäng cô daãn ñeán vieäc caùc baø caùc coâ luyeän voõ thì voâ cuøng linh tinh phöùc taïp. Coù ngöôøi luyeän vì nuoâi baùo thuø nhaø, coù ngöôøi luyeän laø do hoïc vaên yeáu. Coù ngöôøi thì vì ghen tình, coù ngöôøi thì vì töùc khí. Hoaøng Dung trong “Anh huøng xaï ñieâu” voán laø aùi nöõ con nhaø danh gia ñöôïc boá cöng chieàu neân voâ tö taäp voõ. Hoaøng tieåu thö voõ coâng tuy cao nhöng chaúng bieát laøm gì, thöôøng boû nhaø ñi lang thang giang hoà choïc gheïo thieân haï, hao hao gioáng caùc coâ chieâu caäu aám con caùi nhaø dö daät ôû trong nöôùc thôøi baây giôø, tieàn nhieàu ñeán möùc “taåu hoûa nhaäp ma” röûng môõ tieâu pha voâ muïc ñích. Boïn hoï uoáng “nhaõn xanh” (Cordon Blue) chæ vì giaù cuûa noù laø gaàn naêm trieäu, nuoát thuoác laéc laø vì boãng döng ñöôïc nhuùn nhaåy quay cuoàng. Sinh hoaït thì beâ tha traùc taùng, nhöng neáu lôõ nhö ñöôïc ñaïo dieãn truyeàn hình khaû nghi cao höùng môøi thöû vai thì laïi khaêng khaêng ñoøi vaøo vai thieáu nöõ ngheøo hoïc gioûi taàn taûo vöôït khoù. Trieäu Maãn quaän chuùa trong boä “YÛ

74

Ñ

aõ baêm raát nhieàu nhaùt roài maø Minh toà vaãn chöa coù vôï. Chaúng phaûi anh sôï gaùi, cuõng khoâng phaûi keùn caù choïn canh maø taïi anh toà, khoâng bieát choïn vôï, vuïng taùn gaùi. Moät buoåi saùng ngaøy aùp Teát, oâng anh hoï, ñeán nhaø Minh: - Caäu thay quaàn aùo ñi, haõy choïn boä keûng nhaát maëc vaøo vaø ñi theo toâi. - Ñi ñaâu haû anh? - Ñi sieâu thò. - Nhöng ñi sieâu thò laøm gì cô? - Ñi mua vôï. Minh phì cöôøi:

thieân Ñoà long kyù” thì hôi coù khaùc. Coâ naøy coù nhaø maët phoá coù boá laøm to neân a dua theo gia phong ñaàu tö vaøo hoaïn loä. Môùi tí tuoåi ñaàu ñaõ laêm le phaán ñaáu laøm thuû lónh quaàn huøng. Trieäu quaän chuùa hoïc voõ theo ñuùng kieåu trònh thöôïng con nhaø seáp, môøi toaøn giaùo sö tieán só professor côõ Huyeàn Minh nhò laõo chuyeân gia ñaàu ngaønh cuûa moân “AÂm haøn chöôûng” veà laøm gia sö. Taø ñaïo hôn nöõa, coâ naøy coøn sai gia nhaân ñaùnh thuoác meâ baét veà nhaø toaøn nhöõng tuyeät ñaïi cao thuû roài eùp hoï ñaùnh laãn nhau ñeå taån maån hoïc moùt. May thay, voán trong traéng tuoåi treû coâ töï döng bieát yeâu, cho duø ñaáy laø gaõ Tröông Voâ Kî nhaït hoeùt. Nhôø thanh saïch hy sinh vò tha, coâ ñaõ ngoä ra moät ñieàu giaûn dò, aùi tình chaân chính cuõng nhö voõ hoïc tuyeät chieâu chaúng theå naøo maø aên gian vô veùt trong moät chieàu moät sôùm roài thaønh cao thuû ñöôïc Phuï nöõ tuy coù voõ nhöng ña phaàn vaãn giöõ ñöôïc neùt truyeàn thoáng ñaøn baø, khi xuaát thuû saùt chieâu luoân döïa vaøo ñoøn caøo caáu. Yeâu phuï Mai Sieâu Phong kheùt tieáng thieân haï baèng moân “Cöûu aâm baïch coát chaûo” vôùi yeáu quyeát ñeå moùng tay thaät daøi thaät baån roài caøo vaøo maët ñoái thuû. Hôn traêm naêm sau, Chu Chæ Nhöôïc phaùi Nga Mi. Ñaây laø moät heä phaùi ñoäc ñaùo cuûa röøng voõ, nhang nhaùc nhö Hoäi lieân hieäp phuï nöõ trong nöôùc thôøi hieän ñaïi, hoaëc caùi hoäi “meï & vôï lieät só” ñaõ laøm möa laøm gioù moät thôøi coøn trong veo bao caáp, bôûi töø chöôûng

moân ñeán ñeä töû chæ toaøn ñaøn baø laø ñaøn baø. Phaùi Nga Mi ñaõ traán aùp quaàn huøng cuõng laø nhôø caùi coâng phu ñaäm ñaø nöõ tính naøy. Tuy nhieân, quaùi laï nhaát laø coâ gaùi xinh ñeïp Vöông Ngöõ Yeân trong “Thieân long baùt boä”. Vöông coâ nöông lieãu yeáu ñaøo tô khoâng bieát tí teïo voõ coâng nhöng ñoïc thieân kinh vaïn quyeån, baát cöù cao thuû naøo xuaát chieâu hoùc hieåm kyø bí ñeán ñaâu cuõng bò naøng vanh vaùch ñoïc ra chieâu soá hoaëc xuaát xöù moân phaùi. Vôùi naêng khieáu naøy, neáu boû voõ laâm quay sang vaên ñaøn, Vöông coâ nöông chaéc chaén seõ thaønh nöõ pheâ bình gia cöï phaùch. Coù ñieàu, tuy coâ nöông hoï Vöông gioûi voõ moàm nhöng raát hay yeâu nhaàm vaø thænh thoaûng laïi bò teù gieáng. Duø coøn vaøi haïn cheá hoaøn toaøn laø lyù do khaùch quan, phuï nöõ coù voõ ôû baát kyø ñaâu cuõng xöùng ñaùng ñöôïc toân vinh. Khoâng phaûi ngaãu nhieân maø haøng naêm trong “toáp möôøi” caùc vaän ñoäng vieân tieâu bieåu quoác gia ôû queâ nhaø cuõng luoân hieän dieän caùc nöõ voõ só. Nhöõng Nguyeãn Thuùy Hieàn nhöõng Traàn Hieáu Ngaân qua Wushu ôû caùc kyø thi ñaáu ñaúng caáp quoác teá ñaõ khoâng ít laàn laøm vinh döï cho ñoaøn theå thao Vieät Nam treân ñaáu tröôøng quoác teá. OÂi haïnh phuùc thay cho nhöõng ñaøn oâng coù vôï, hoaëc ngöôøi tình bieát bay nhaûy khinh coâng, bieát caøo caáu ñieåm huyeät, bieát ñaù hoài maõ thöông moät cuù ñeán ñaøn oâng löïc löôõng cuõng phaûi naèm daøi Nguyeãn Vieät

- Anh teáu vöøa vöøa thoâi, khoâng ai ñi choïn vôï ôû sieâu thò caû. OÂng anh nhìn Minh, nheo caëp maét hoùm hænh: - Ñuùng laø thaèng toà. Caäu khoâng nghe caâu ca cuûa oâng baø ngaøy xöa aø. “Trai khoân choïn vôï chôï ñoâng. Gaùi ngoan tìm choàng giöõa choán ba quaân”. Caäu cöù ra sieâu thò aét seõ choïn ñöôïc moät coâ vôï vöøa yù. Nhìn haøng hoùa caùc em nhaët chaát leân xe ñaåy bieát ngay hoaøn caûnh taøi chaùnh cuûa naøng, giaøu coù, thöôøng thöôøng baäc trung, hay coøn khoù khaên. Loaïi ñaàu

tieân cho qua, gaùi nhaø giaøu toà nhö caäu khoâng chieàu ñöôïc. Caäu neân choïn loaïi sau cuøng, tieàn baïc coøn khoù khaên nhö theá em môùi chòu thöông chòu khoù vôùi moät ngöôøi coù chuùt kinh doanh nhoû nhö caäu, laäp töùc seõ trôû thaønh ñieåm töïa vöõng chaéc cuûa coâ aáy. Xem caùch naøng mua haøng cuõng bieát ngay khaû naêng teà gia noäi trôï cuûa naøng. Loaïi con gaùi thöøa tieàn cöù thaáy caùi gì ñaét thì mua, nhaët phaên phaét maø khoâng theøm xem haøng toát xaáu, mua haøng vì thích chöù khoâng phaûi laø vì caàn. Loaïi gaùi aáy coù theå veùn tay ñoát caû giôøi, caäu khoâng theå duyeät ñöôïc. Hai anh em löôïn raát chaäm trong sieâu thò. Chôït oâng anh chæ sang gian haøng quaàn aùo, noùi vôùi chuù em: “Caäu nhìn kìa! Coâ gaùi maëc aùo ñoû, vaùy ñoû aáy. Naøng ñang choïn mua vaùy aùo, laïi cuõng choïn maøu ñoû. Caäu bieát coâ ta nhö theá naøo khoâng? Naøng gioáng nhö moät boâng hoàng ñoû röïc, trong loøng aáp uû moät tình yeâu maõnh lieät. Tính tình phoùng khoaùng, côûi môû, söùc khoûe doài daøo, luoân luoân soâi noåi, sung maõn, phaán khích. Sau khi ñaõ quen nhau, naøng seõ ñöa caäu chu du khaép chaân trôøi goùc beå. Naøng raát deã xuùc ñoäng vaø coù theå laøm cho ngöôøi caäu luùc naøo cuõng aám röïc leân, nhöng caäu phaûi thaät doài daøo tieàn vaø doài daøo söùc khoûe môùi ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu cuûa naøng. Maø caû hai caùi ñoù, caäu ñeàu coù caû. Coù job, coù tieàn, coù... cô theå ñöïc röïa, laøm sao naøng khoâng thích. Caäu ñaõ duyeät ñöôïc chöa?” Thaáy chuù em im laëng, maét nhìn coâ gaùi aùo ñoû khoâng chôùp, oâng anh cöôøi nhö ñaõ ñi guoác trong buïng chuù em: “Thích cheát ñi ñöôïc, ñuùng khoâng? Nhìn kìa. Naøng ñaõ ñaåy xe ra quaày tính tieàn. Caäu ñi laáy xe ngay. Chuù yù bí maät baùm sau naøng moät quaõng ngaén, khi gaëp ñeøn ñoû thì coá yù ñaâm kheõ vaøo ñuoâi xe cuûa naøng. Taát nhieân caäu seõ phaûi nhaän moät aùnh maét “mang hình vieân ñaïn” vaø moät caâu maéng moû, coù theå laø khaù naëng lôøi, vaø khoù nghe. Nhöng caäu khoâng ñöôïc caùu maø phaûi xin loãi ngöôøi ta thaät caån thaän. Roài phaûi hoûi xem ngöôøi ta coù... bò thöông choã naøo khoâng? Coù ñau ôû ñaâu khoâng? Laïi phaûi töï mình xem kyõ caùi xe cuûa naøng coù bò hoûng hoùc gì khoâng. Taát nhieân laø caäu phaûi tìm cho kyø ñöôïc moät truïc traëc naøo ñoù cuûa caùi xe, khoâng oáng boâ xòt khoùi thì ñeøn laùi sau ñuoâi xe, hay bình ñieän, quaït nöôùc... keå caû nhöõng thö khoâng phaûi do töø choã bò caäu ñuïng maø ra..., vaø töï tay caäu phaûi ñem xe cuûa naøng ñi söûa. Neáu naøng voäi, caäu cöù giao chieác BMW cuûa caäu cho naøng veà tröôùc, vaø dó nhieân ñaõ coù lyù do chính ñaùng ñeå xin naøng soá phone, coøn ñem xe ñeán traû laïi vaø laáy caùi

75


BMW cuûa caäu veà nöõa chöù . Môùi gaëp nhau laàn ñaàu, con gaùi thöôøng khoâng cho soá ñieän thoaïi ñaâu, nhaát laø nhöõng ngöôøi thích maëc maøu ñen, coøn nhöõng ngöôøi thích aùo ñoû thì seõ cho caäu soá ñieän thoaïi. Theá laø caäu ñaõ ñaët ñöôïc nöûa baøn chaân vaøo ngoõ nhaø naøng roài. Khi ñaõ hôi thaân moät chuùt, caäu haõy môøi naøng ñi du lòch, neân ñi röøng, caøng hoang daõ caøng toát. Leo nuùi, naøng coù ñieàu kieän ñeå khoe boä loáp raát caêng vaø söùc khoûe doài daøo cuûa naøng vôùi caäu. Raát coù theå laø naøng ñaõ coù baïn trai roài nhöng ñöøng sôï, giôø laø thôøi buoåi caïnh tranh maø, thaèng naøo khoûe thaèng aáy thaéng”. Minh toà ñaõ laøm ñuùng kòch baûn aáy cuûa oâng anh quaân sö, ñaõ “òn” nheø nheï vaøo ñuoâi xe naøng ôû choâ stop sign vaéng veû. Vaø anh nhaän moät cuù löôøm, moät caâu maéng (yeâu... chaéc vaäy!), khoâng phaûi söûa xe, cuõng khoâng phaûi giao xe cuûa mình cho naøng... vaäy maø naøng ñaõ vui veû cho soá phone cuûa naøng roài. Vaø, baây giôø thì hoï ñaõ thaønh vôï choàng. Saùng nay naøng noùi: “Anh khoâng ñöôïc ñi ñaâu ñaáy nheù! ÔÛ nhaø ñöa em ñi sieâu thò ñeå saém teát”. Phuï nöõ thích theá. Hoï hoaøn toaøn coù theå ñi sieâu thò moät mình nhöng raát thích coù choàng leõo ñeõo ñi theo, laøm moät chaân “escort” taän tuïy ñeå ñöôïc töï haøo vôùi baïn beø. Taát nhieân Minh toà phuïc tuøng ngay. Hai vôï choàng vöøa ñi mua haøng, vöøa rì raàm troø chuyeän. Boãng Minh rôùt laïi phía sau roài maát huùt. Coâ vôï quay laïi tìm, thaáy choàng ñang ñöùng trong gian haøng quaàn aùo, ngaån ngô ngaém moät coâ gaùi aùo ñoû. Coâ vôï veùo tai Minh: “Naøy! Nhìn caùi gì theá haû? Moät laàn vôø toâng xe vaøo ñuoâi cuûa tui ñeå baâygiôø phaûi... boài thöôøng suoát ñôøi boä chöa ñuû tôûn aø... ”

Khaùnh Nhaät

ñeán vôùi Teát moät mình hoaëc vui Xuaân vôùi caùc con maø thieáu ñi “moät nöûa”. Hoï coù caùch rieâng ñeå hai chöõ “vui Teát” coøn nguyeân yù nghóa...

Khi “töøng ngöôøi tình ñaõ boû ta ñi”...

“Moãi laàn töø Myõ trôû veà Vieät Nam, Thu vui laém, vì ñöôïc gaëp meï vaø baïn beø thaân thieát, laïi ñöôïc aên nhöõng moùn aên Thu öa thích. Nhöng quaû thaät, laàn naøy veà nöôùc, trong loøng nhö traêm moái tô voø ngoån ngang, vì söï ñoå vôõ roõ raøng tröôùc maét. Ñöông nhieân laø moät con ngöôøi laøm sao traùnh khoûi noãi ñau cuûa söï maát maùt vaø noãi buoàn cuûa caûnh chia ly, “nhöng thaø ñau, ñau moät laàn roài thoâi, coøn hôn cöù ñau moät ñôøi”. Thu quan nieäm chính xaùc nhö caâu haùt aáy. Coâng vieäc, söï nghieäp, ngheä thuaät vaø khaùn giaû, taát caû ñang chôø ñôïi Thu. Thu phaûi ñöùng leân maø ñi, ñeå khoâng phuï loøng taát caû moïi ngöôøi ñang mong ñôïi. Moãi laàn vaáp ngaõ laø moät laàn Thu ñöùng leân vaø doàn heát toaøn boä taâm söùc vaøo söï nghieäp. Thôøi gian baän roän cuøng coâng vieäc seõ laøm cho Thu queân heát moïi noãi buoàn phieàn, nhöõng noãi ñau trong loøng seõ laøm cho nhöõng baøi haùt cuûa Thu saâu laéng vaø thaám thía hôn. Sau nhöõng ñoå vôõ, Thu vaãn quan nieäm raèng, haõy cöù soáng heát mình, yeâu heát mình, khoâng vuï lôïi trong tình caûm thì mình seõ ñöôïc ñoùn nhaän moät tình yeâu chaân thaät. Thu tin vaøo duyeân nôï vaø luaät nhaân quaû. Nhöõng ñoå vôõ ñaõ traûi qua, Thu tin raèng ñoù laø nhöõng moùn nôï kieáp tröôùc maø Thu baét buoäc phaûi traû. Nôï traû heát roài, töông lai vaãn ñang ñoùn ñôïi vôùi bao ñieàu toát ñeïp hôn. Nhöõng ngaøy naêm môùi saép tôùi coù raát nhieàu show dieãn, Thu coá tìm queân trong söï baän roän cuûa coâng vieäc, trong nieàm yeâu thöông cuûa khaùn giaû. Beân caïnh ñoù, nieàm an uûi lôùn nhaát cuûa cuoäc ñôøi mình ñoù laø beù Phi Anh, luùc naøo cuõng beân caïnh meï. Nhöõng ñieàu naøy seõ giuùp Thu aám loøng trong nhöõng ngaøy xuaân ñeán. Teát naêm nay, lòch dieãn daøy ñaëc, neân Thu khoâng coù thôøi gian ñeå veà Vieät Nam. Thu ñi dieãn phuïc vuï ñoàng baøo Vieät kieàu ôû caùc tieåu bang xa nhö Florida, Seatle, Toronto (Canada), Dallas Texas, Portland... Ñeán thaùng 1/2009, album “Ñeå ta say” mang raát nhieàu taâm söï cuûa Thu seõ ra maét khaùn giaû”.

Teát naøy coù “chôi vôi”?

Naêm 2008 nhieàu caëp ñoâi trong showbiz Vieät “neân duyeân”, cuõng ñoàng thôøi nhieàu vuï ly hoân hoaëc ly thaân, neáu khoâng “ñaét giaù” kieåu Taây thì cuõng gaây ngôõ ngaøng, xoân xao dö luaän. Moãi caây moãi hoa, moãi nhaø moãi

76

caûnh - theo leõ thöôøng aáy, Teát Kyû Söûu 2009 naøy, dieãn vieân Haûi Yeán, Johnny Trí Nguyeãn, ca só Hoà Leä Thu, MC Kyø Duyeân ngöôøi ñeïp Ngoïc Thuùy... Coù ngöôøi ôû trong nöôùc, coùôû beân ngoaøi, nhöng coù moät ñieåm chung laø ai cuõng

Ñoã Haûi Yeán saép coù moät caùi Teát thöù hai trong cuoäc soáng ly thaân. Duø ñaõ ñoùn Teát 2008 khoâng coù choàng beân caïnh, nhöng 2008 vaãn thöïc thöïc söï laø moät naêm soùng gioù ñoái vôùi “coâ Pao”. Ñaây cuõng laø naêm chöùng kieán söùc baät maïnh meõ cuûa coâ gaùi Baéc Ninh coù voùc daùng beù nhoû naøy, sau khi chia

tay ñaïo dieãn Ngoâ Quang Haûi. Yeán ñaõ vöôït qua moïi chuyeän buoàn ñeå lao vaøo coâng vieäc, vôùi nhöõng döï aùn phim. Sau nhöõng giaèng xeù trong cuoäc soáng rieâng, coâ toû ra tröôûng thaønh hôn. Sinh naêm 1982, nhöng xem ra coâ gaùi sang ngang sôùm naøy baây giôø ñaõ “giaø” hôn nhieàu so vôùi tuoåi 26, khi phaûi töï quyeát ñònh caùch soáng, töï quyeát ñònh con ñöôøng coâng danh, söï nghieäp vaø haïnh phuùc. Chæ coù moät mình! Giaùp Teát 2009, Yeán vaãn taát baät vôùi nhöõng chuyeán ñi ngaén, daøi khi chöa kòp coù con. Yeán noùi, coâ seõ veà queâ vôùi meï heát ngaøy muøng moät, muøng hai vaø döï tính sau ñoù seõ ñi HongKong cuøng baïn beø. Teát Döông lòch, Yeán ñaõ xaùch vali ñi Trung Quoác nghæ ngôi. Coâ “Pao” hoaøn toaøn khoâng muoán nhaéc ñeán cuoäc hoân nhaân cuõ nöõa. Naêm môùi, chuyeän môùi vôùi Yeán laø boä phim “Chôi vôi” saép ra maét maø Yeán cho raèng, coâ ñaõ hoaøn thieän noù ñuùng vôùi khaû naêng cuûa mình. Yeán ñang ñoïc nhöõng kòch baûn môùi vaø chuaån bò cho caùc döï aùn vôùi muïc tieâu lôùn hôn ñang chôø ñôïi. Cuoäc soáng, vôùi Yeán baây giôø, laø coù ñoùng goùp ñöôïc gì cho xaõ hoäi vôùi söùc löïc nhoû beù cuûa mình hay khoâng. “Thaät khoù ñong ñeám hai thaùi cöïc ñöôïc - maát. Toâi nghieäm ra raèng, vôùi rieâng mình, trong caùi maát coù caùi ñöôïc vaø baây giôø toâi töï tin laøm chuû cuoäc soáng cuûa mình”.

chính mình...

Moät naêm vôùi nhieàu bieán coá vaø soùng gioù ñang daàn ñi qua vôùi Ngoïc Thuùy. Gaëp chò nhöõng ngaøy caän Teát ôû Saøi Goøn, thaáy ngöôøi ñaøn baø ñeïp naøy vaãn khoâng thoâi taát baät, suoát ngaøy nhö con thoi vôùi hai con, moät 19 thaùng tuoåi, moät 2 thaùng tuoåi. Cöù nhaéc ñeán choàng cuõ laø chò laïi xua ñi, baûo hoï cuõng coù cuoäc soáng rieâng cuûa hoï, giôø ñaõ khoâng phaûi laø cuûa nhau nöõa roài, mình soáng vôùi hieän taïi vaø lo cho töông lai thoâi... Noùi veà chuyeän ñoùn Teát, Ngoïc Thuùy vaãn mang veû laïc quan. Chò baûo, noùi khoâng buoàn, khoâng nhôù quaù khöù laø doái loøng. Chò keå raønh reõ veà caùi Teát, coù leõ laø haïnh phuùc nhaát trong ñôøi, vaøo naêm ngoaùi. Chò vöøa sinh con gaùi, laàn ñaàu tieân laøm meï vôùi moät gia ñình ñuû ñaày, ñöôïc quaây quaàn ñeâm Giao thöøa beân ngöôøi thaân ôû Saøi Goøn. Cuõng trong naêm 2008, sau khi ñoùn ñöùa con thöù hai chaøo ñôøi, Thuùy ly hoân vôùi ngöôøi choàng “ñaïi gia”. Ngöôøi phuï nöõ naøy ñaõ phaûi traûi qua nhöõng ngaøy thaùng naëng neà, ñeå roài ñeán giôø, khi ñaõ laáy laïi ñöôïc cuoäc soáng caân baèng, chò noùi “mình ñöôïc chöù khoâng maát”. Caùi “ñöôïc” cuûa Ngoïc Thuùy laø hai ñöùa con xinh xaén laø caùi nhìn cuoäc soáng bình thaûn hôn, hieåu roõ hôn baûn thaân mình. Naêm môùi seõ laø naêm Thuùy ñöôïc laøm nhöõng gì mình thích, ñeán vôùi nieàm vui rieâng, “Thuùy ñöôïc laø Thuùy”. Haïnh phuùc ñoái vôùi ngöôøi phuï nöõ hai con naøy laø “ñem nieàm vui ñeán vôùi nhöõng ngöôøi thöïc söï yeâu thöông mình”. Ñeå “cho” nhieàu hôn “nhaän”, Thuùy seõ khoâng quay laïi saøn dieãn, khoâng quay laïi con ñöôøng ngheä thuaät nöõa maø seõ hoaït ñoäng trong lónh vöïc xaõ hoäi. Teát 2009, Ngoïc Thuùy seõ ñoùn caùi Teát ñaàu tieân ñaùnh daáu söï baét ñaàu cho hình aûnh môùi (Ngoïc Thuùy - moät phuï nöõ ñoäc thaân hieän ñaïi...” [ ]

Teát Vieät khoâng gia ñình

Ñeán giôø, Johnny Trí Nguyeãn vaãn mang tieáng laø “ngöôøi ñaøn oâng boû vôï”. 2008 laø naêm Johnny Trí Nguyeãn ñaït ngöôõng veà danh tieáng ôû Vieät Nam cuõng laø naêm cuoäc soáng gia ñình cuûa anh chia ñoâi ngaû. Teát 2008, dö aâm cuûa “Doøng maùu anh huøng” vaãn coøn ñoù, Trí Nguyeãn cuøng Ngoâ Thanh Vaân xuaát hieän ôû nhieàu lieân hoan phim trong nöôùc vaø quoác teá. Coøn Teát naêm nay, cuøng vôùi Ñoã Haûi Yeán, anh coù vai trong “Chôi vôi” ra maét sau Teát Nguyeân Ñaùn, sau ñoù laø “Löûa Phaät”. Coâng vieäc boän beà cuõng giuùp anh nguoâi ñi noãi day döùt veà moät cuoäc hoân nhaân buoàn. Teát naøy thì sao, ngöôøi ñaøn oâng coù nuï cöôøi hieàn, seõ ñoùn Teát theá naøo, vôùi ai? Trí Nguyeãn ñaõ coù nhieàu naêm soáng ôû Myõ, ñaõ töøng goùp maët trong boä phim coù teân “Buoåi saùng ñaàu naêm”, chaéc chaén, anh hieåu roõ nhaát yù nghóa cuûa nhöõng ngaøy Teát ñoaøn tuï vôùi gia ñình, vôùi noãi nhôù thöông queâ höông. Nay, ñoùn Teát ôû Vieät Nam, nhöng khoâng coù gia ñình troïn veïn, ñieàu ñoù khoâng khoûi gôïn leân trong anh nhöng suy nghó buoàn. Naêm 2009, vöôït qua dö luaän, Johnny Trí Nguyeãn seõ coù coâng boá chính thöùc veà söï löïa choïn cho cuoäc hoân nhaân môùi cuûa mình.

Teát naêm nay, toâi tìm laïi ñöôïc

T

heá laø toâi ñaõ soáng soùt cuøng cuoäc hoân nhaân cuûa mình sang naêm thöù hai. Tôø hoân thuù ñaõ giuùp toâi, ban cho toâi nhieàu thöù, naâng toâi leân taàm cao môùi, hôn laø chæ coù chuyeän ñôn ñieäu

kieåu nhö gaén keát hai ngöôøi thaønh moät toå aám, ñöôïc phaùp luaät coâng nhaän. Toâi, töø moät thanh nieân luoân toaû saùng, ñeán nôi ñaâu cuõng laø taâm ñieåm cho caùc chò em, phuï nöõ xuyùt xoa,

77


boïn con trai kính neå, thì giôø haàu nhö baây giôø sau hoân nhaân hai naêm chæ coù caùc baø noäi trôï laø ngöôõng moä vaø maáy ngöôøi choàng cuûa hoï ghen tò veà möùc ñoä maãu möïc trong caùch laøm moät “good husbane” cuûa toâi. Ñeán böõa aên, khi trong beáp neáu toâi heù raêng goùp yù moùn naøy em ñöøng neân quaù löûa, moùn kia neân bôùt tyù muoái, thì theå naøo cuõng gaëp aùnh maét chôùp chôùp cuûa vôï, theå naøo naøng cuõng möøng rôõ nhö caùi hoài xöa khi toâi (ngu ngu) noùi vôùi naøng: “Mình ñaùm cöôùi ñi em nheù!”. Theá laø laàn naøy ôû nhaø beáp, khi toâi xí xoïn xía vaøo theâm chuùt muoái, bôùt chut löûa v.v... thì naøng gaät ñaàu lia lòa, roài vui veû tuyeân boá “Keå töø giôø phuùt naøy em chính thöùc baøn giao caùi beáp cho anh”. Toâi xeùm xæu, naøng phaåy tay cöôøi noùi tíu tít: “Khoâng vieäc gì maø phaûi ngaát” roài chua theâm moät caâu y nhö trong phim taäp. “Cöù quyeát ñònh dzaäy ñi!” . Toâi cuoáng quyùt xin ruùt lôøi... nhöng ñaõ treå, “thaùnh nöõ” ñaõ haï leänh baøi roài khoâng thu veà ñöôïc. Vaäy laø töø ñoù ñi laøm veà toâi ngoan ngoaûn bieát thaân mình maø... voâ beáp. Cuûa ñaùng toäi, toâi baét ñaàu naáu aên gioûi ra vì chòu khoù nhôù “lôøi vôï daïy” (veà maém muoái). Toâi töï an uûi laáy mình “Keå ra naøng cuõng khoâng baûo thuû laém” baèng chöùng laø ñaõ bieát “nhöôøng” caùi nhaø beáp cho toâi. Roài sau naøy toâi lôø môø nhaän ra caâu hoûi cuûa oâng noäi toâi, luùc coøn sanhtieàn ñaõ hoi ba toâi raèng “Maày vôùi vôï maøy löông ñöùa naøo cao hôn?”. Cöù nghó ñeán ñoù laø ruoät toâi laïi thaét laïi. Moät laàn toâi chìa caùi ví raùch ra, caùi ví naøng taëng luùc chöa cöôùi maø coù thôøi toâi naâng niu nhö vaät baùu. Giôø noù khoâng coù coâng duïng gì ngoaøi chuyeän ñöïng caùi baèng laùi xe, theû medicare, theû thö vieän, vaøi ba caùi business card aám ôù hoäi teà nöõa roài... heát. Noùi naøo ngay trong ñoù coù chöøng... gaàn hai chuïc ñoàng. Toâi coù yù xin naøng theâm, vaäy maø naøng nhìn maáy tôø tieàn leû xanh xanh, cam cam, tim tím aáy thì maét saùng leân ñònh thoø tay cuoãm noát. Cuõng töø ñoù toâi bieát soáng hôn, khoâng daùm chìa ví ra xin nöõa. Chao oâi, ra ñöôøng maø khoâng coù tieàn ruûi ngoä nhôõ coù chuyeän gì thì sao? Ñi ngang ga xe löûa muøi cuppuchino boác khoùi thôm phöùc cuõng phaûi “vôø nhö muøa ñoâng ñaõ veà” maø ñi luoân. Coù maáy ñoàng leû trong ví thoâi, neáu xaøi heát thì... coøn gì coøn gì ñoù nöõa ñaâu. Theû ATM cuûa toâi naøng giöõ ròt, chæ cho ít tieàn tieâu vaët, theá maø haøng kyø vaãn xem kyõ baûn bank statement roài thi thoaûng naøng thaát thanh goïi giaät laïi: “Sao thieáu maát 80 ñoâ laø theá naøo?”. Toâi troá maét ngaïc nhieân xen laãn vôùi kinh haõi: “Sao em bieát?”. Naøng maët laïnh nhö tieàn ñaèng ñaèng saùt khí: “Ñöøng bao giôø traû lôøi caâu

78

hoûi baèng moät caâu hoûi!”. Toâi ñaønh thuù thaät: “Anh ñi laøm muoän, bòbaén toác ñoä phaûi noäp phaït, neân anh phaûi ra bank laáy...”. Naøng rít leân: “Sao laïi ñi muoän?”. Giaù luùc aáy coù theâm caây choåi thì haún nhieân naøng raát gioáng nhaân vaät phaûn dieän trong caùc caâu truyeän coå tích. Töø ñoù toâi thaønh moät gaõ göông maãu nhaát choã laøm, khoâng bao giôø ñi treã! Hoâm hai vôï choàng ñang oâm nhau nguû, boãng naøng khòt khòt muõi, roài quaùt: “Maáy ngaøy roài anh khoâng taém?”. Toâi caø laêm lí nhí: “Se... se... seven”. “Tôûm!”. Toâi thanh minh: “Thaèng baïn haøng xoùm hoài nhoû cuûa anh coøn tôûm hôn, moät thaùng môùi taém moät laàn kìa”. Töùc khaéc lôøi nguî bieän aáy bieán thaønh vieäc toâi phaûi nguû treân

gheá ôû buoàng ngoaøi. Vôï ñaõ thaønh coâng trong vieäc bieán toâi thaønh moät ngöôøi chaêm chæ taém, ñoåi vaøng toâi cuõng chaúng daùm queân. Coøn chöa noùi chuyeän giaët, laàn ñoù muoán laáy loøng vôï neân toâi ñaõ “thanh toaùn” heát ñaùm quaàn aùo baån... cuûa toâi. Khi veà naøng nhíu maøy hoûi, toâi veânh maët: “Giaët heát roài, thaáy anh gioûi khoâng?”. Loøng thaàm nghó caûnh naøng seõ oâm chaët, hun chuït moät caùi nhö thôøi môùi yeâu nhau, nhöng khoâng, naøng gaèn gioïng: “Theá coøn quaàn aùo cuûa em?” Toâi ngô ngaùc aáp uùng: “Bieát... caùi naøo... baån maø giaët”. Toâi nghe tieáng gioù rít qua ñoâi haøm raêng cuûa naøng “Sao khoâng hoûi em... Ngöôøi gì ñaâu maø ích kyû chi bieát coù mình”. Toâi uù ôù, theá laø naøng giaän, khoâng noùi khoâng raèng. Cuõng töø ñoù toâi ngoan theâm chuùt nöõa, giaët quaàn aùo laø phaûi nghó ñeán... ba ngöôøi (luoân caû ñöùa con gaùi). Heát giôø toâi laïi taát taû, lao xe nhanh veà nhaø. Anh baïn laøm cuøng kinh ngaïc, Toâi thöôøng phaûi noùi doái chöù naøo daùm keå laø veà ñi chôï giuùp vôï, kheùo anh aáy ngaát maát. Saùng saùng naøng goïi toâi daäy töø 6 giôø taäp theå duïc. Toâi khoâng coøn nhöõng buoåi nguû nöôùng, giaùp giôø laøm môùi vuøng daäy. Nhôø vaäy söùc khoeû toâi naâng leân ñaùng keå.

Buoåi toái, naøng thieát quaân luaät, ñònh ra caû giôø giôùi nghieâm khieán toâi muoán la caø maáy caùi club voã maùy hay lai rai vaøi ve theâm vôùi baïn cuõng khoù. Toâi trôû thaønh ngöôøi ñaøn oâng chæn chu vaø ñaùng neå trong maét caùc baø vôï cuûa hoäi baïn nhaäu naêm xöa. Ngaøy sinh nhaät toâi, naøng dòu daøng, ñaùng yeâu heát söùc hoûi toâi thích quaø gì? Toâi haù hoác moàm, nuoát nöôùc boït ñaùnh öïc vaø roài cuõng nuoát luoân giaác mô con con aáy vaøo trong loøng. “Toâi muoán töï do”. Toâi maø noùi öôùc mô nhoû beù aáy ra thì hoaëc laø toâi bò ñaù ñít ra khoûi nhaø, hoaëc naøng seõ cuoán goùi khoûi ñaây. Toát nhaát khoâng neân nhö theá. Coù nhöõng dieàu mìnhnghó trong ñaàuduø ñuùng cuõng neân im laëng ñôøi ñôøi ñöøng neân noùi ra. Beà gì mình cuõng laø ñaøn oâng löng daøi vai roäng töôùng taù hieân ngang theá naøy maø ñang ñeâm laïi lang thang phieâu baït, hoaëc ñeå vôï maët hoa da phaán, yeáu lieãu ñaøo tô nhöôøng kia laïi thuùt thít oâm quaàn aùo ñi giöõa ñeâm ñoâng thì taøn teä quaù Theá laø toâi ñaõ coù tính “ngoan” vôùi vôï nay laïi caøng bieát ñieàu hôn. Nhôø theá gia ñình toâi luoân ñöôïc tieáng laø neà neáp hoøa thuaän, treân kính döôùi nhöôøng. Ñoù laø toaøn boä taâm söï cuûa moät ngöôøi ñaøn oâng “haïnh phuùc” nhö toâi. Vaäy neân toâi khuyeân nhöõng baïn trai naøo coøn yeâu töï do, yeâu hoaø bình, yeâu cuoäc soáng phoùng khoaùng thì toát nhaát ñöøng “nieàm haïnh phuùc” voäi, cöù ôû nhaø möôùn cho noù khoûe, soáng cuoäc soáng hoang daïi cho noù thuù. Nhö toâi, vì coù vôï neân ñaõ bò tieát kieäm kha khaù tieàn, ñuû ñeå kieám nôi nhoát toâi kyõ löôõng hôn, truù aån an toaøn hôn. Mang teân caû hai vôï choàng! Ôn giôøi, toâi ñaõ coù choã chui ra chui vaøo cuûa rieâng mình, caûm ôn baø vôï ñaùng yeâu cuûa toâi. Con chieân ngoan ñaïo (thôø baø)

Bí aån veà phuï nöõ

Giôø chuùng ta môùi hieåu taïi sao phuï nöõ thöôøng soáng thoï hôn nam giôùi. Bôûi vì hoï khoâng phaûi chòu ñöïng caùc baø vôï nhö ñaøn oâng. *** Moät baø leân tieáng trong buoåi xem ñaïi nhaïc hoäi “Toâi khoâng hieåu taïi sao giöõa chuùng ta laïi coù moät gheá troáng theá naøy nhæ, nhö laø chaúng coù ai daùm ngoài vaäy!” Baø kia ñaùp laïi vôùi veû maët buoàn baõ “Ñaáy laø choã cuûa choàng toâi ñaáy baø aï. Chuùng toâi ñaõ giöõ choã tröôùc khi oâng aáy cheát” “Sao baø khoâng môøi ngöôøi thaân hoaëc baïn beø ngoài vaøo ñoù?” -”Laøm sao ñöôïc. Baø goùa thôû daøi. Hoï coøn ñang baän ñi döï ñaùm tang cuûa oâng aáy! Boû moät veù ñaõ tieác roài chaúng leõ laïi boû caû hai veù aø!”

V

ôùi côm taám, moïi söùc saùng taïo naèm goïn trong loaïi gaïo ngon vaø cheùn nöôùc maém chaám keøm. Nöôùc maém ngon laø naém phaàn thaéng chaéc ñeán 70% trôû leân. Baùt nöôùc maém aên côm taám maø loaõng toeït laø bò taåy chay ngay... Daïo tröôùc coù moät luùc keû lang thang naøy lì lôïm ôû truï laïi Haø Noäi moät leøo ñeán gaàn chuïc naêm, (xin xem baøi nhöõng neõo Ñöôøng Phöông Baéc trang 88) gaàn baèng thôøi gian vua Leâ ngaøy xöa khôûi nghóa choáng quaân Minh. Coù ñieàu 10 naêm naøy chaúng daùm moäng cao vôùi gai ñau maät ñaéng nhö vua Leâ khi xöa maø chæ thænh thoaûng baát chôït “leân côn” theøm côm taám Saøi Goøn ñeán voâ ñoä, nhöõng ngöôøi “ghieàn” moùn aên voán dó bình daân naøy seõ laéc ñaàu nguaày nguaäy tröôùc baát cöù haøng côm taám naøo ñöôïc daãn ñeán nôi xöù Haø Thaønh ngaøn naêm vaên vaät, vì noù khoâng coù caùi “vò Saøi Goøn” quen thuoäc, caùi vò laøm cho côm taám döôøng nhö trôû thaønh “ñaëc saûn” ñoäc toân cuûa xöù Saøi Thaønh möa naéng. Kyø laï, vì xöù Saøi Goøn naøy voán chaúng coù gì ñaùng goïi laø ñaëc saûn. Neáu coù ai hoûi ngöôøi Saøi Goøn chính goác raèng thaønh phoá baïn coù moùn gì ñaùng giôùi thieäu cho toâi, coù khi ngöôøi aáy boái roái, ngaån toø te vì chaúng bieát phaûi giôùi thieäu gì trong soá haøng traêm moùn aên caùc xöù tuï hoäi maø Saøi Goøn moùn gì cuõng coù, cuõng pha saün trong töøng moùn aên moät chuùt ñaëc tröng rieâng cuûa mình, nhöng laïi chaúng coù moùn gì thuaàn chaát rieâng bieät. Theá nhöng, cuõng caùi ngöôøi Saøi Goøn aáy moät hoâm ñi xa coù theå seõ chôït nhaän ra raèng, hình nhö mình boû rôi moät moùn heát söùc quen thuoäc, quen ñeán noãi queân phöùt khi ñöôïc hoûi, chæ nhaän ra “ñaëc saûn Saøi Goøn” trong caùi luùc cuoáng cuoàng tìm moät haøng côm taám ôû nôi xöù laï, Bôûi döôøng nhö moùn côm taám ñaëc bieät aáy khoâng tìm ñöôïc ôû ñaâu khaùc ngoaøi Saøi thaønh.

lieät vôùi nhöõng quaùn côm bình daân laø haøng côm taám, coù khi theâm vaøi moùn aên côm nhö thòt kho tröùng, heo quay, xíu maïi... nhöng coát loõi vaãn laø nhöõng moùn quen thuoäc ñaëc tröng cuûa côm taám vaø thöù côm gaïo vôõ khieán ngöôøi ta khoûi ngaùn côm thöôøng, chæ theá thoâi ñaõ ñuû huùt bôùt khaùch cuûa côm bình daân. Ñeán buoåi chieàu toái thì ngöôøi ta

cuõng laïi luõ löôït ñi aên côm taám. Coù leõ moùn aên naøy ñöôïc öa chuoäng ñeán vaäy vì noù laø côm maø... khoâng phaûi côm. Ngöôøi theøm aên moùn gì khaùc côm, nhöng laïi khoâng nôõ xa rôøi haït gaïo thì aên côm... taám laø hôïp leõ nhaát treân ñôøi. Tröôùc kia, côm taám laø thöù côm nhaø ngheøo, bôûi ñoù laø caùch taän duïng nhöõng haït taám - chuùt ñaàu maøy maøu

Ngaùn côm, theøm... côm

Söï ñôøi ñoâi khi chaúng goùi goïn trong nhöõng thaønh ngöõ quen thuoäc “Ngaùn côm theøm phôû”. Ngöôøi ta coù theå ngaùn côm nhaø, ñoøi ñoåi moùn, nhöng laïi haøo höùng vôùi caùi moùn chæ ñöôïc “ñoåi” ñi chuùt xíu xìu xiu, ñoù laø côm... taám. Ngöôøi Saøi Goøn coù theå aên côm taám saùng tröa chieàu toái. Buoåi saùng, böôùc ra baát cöù ñaàu heûm naøo, nôi tuï hoäi ñoâng ñuùc nhöõng haøng quaùn aên saùng nui phôû baùnh canh, theá naøo roài cuõng baét gaëp moät haøng côm taám. Cuõng ñoâng ñuùc roän ròp khoâng keùm gì caùc haøng khaùc neáu khoâng muoán noùi laø ñoâng hôn, caùc haøng côm taám coù moät “chieâu” quen thuoäc quyeán ruõ ngöôøi ñi ñöôøng baèng væ thòt nöôùng taïi choã boác khoùi thôm löøng, toûa höông ngaøo ngaït bay xa suoát töøng con heûm. Coøn buoåi tröa, “caïnh tranh” quyeát

79


traéng ñuïc nôi ñaàu haït gaïo - vaø gaïo gaõy trong khi xay xaùt ñeå naáu thaønh côm. Nhöng caùi thôøi aáy xa lô xa laéc roài. Ngaøy nay gaïo taám ñaét hôn gaïo thöôøng, vì kieám ñaâu ra ñuû taám ñuùng nghóa ñeå phuïc vuï cho caùi thaønh phoá gaàn chuïc trieäu daân naøy, theá laø ngöôøi ta laïi coøn phaûi ra coâng laøm naùt gaïo thöôøng ñeå taïo thaønh “gaïo taám” cho moùn côm taám ñöôïc öa chuoäng. Theá neân neáu ñaõ ghi baûng “Côm taám” thì ngöôøi baùn haøng chaúng ai daïi doät naáu côm baèng loaïi gaïo haït daøi ñeå nhaän ñöôïc lôøi caøu nhaøu keøm veû maët nhaên nhoù cuûa ngöôøi aên, “Côm naøy maø côm taám aø!” Maø haøng côm taám naøo cuõng thöôøng chæ coù 4 moùn chuû ñaïo: söôøn nöôùng, bì, chaû tröùng, tröùng oáp-la. Hôn thua nhau laø ôû caùch öôùp söôøn sao cho thôm, mieáng bì sao cho möôït maø, laøm chaû tröùng sao cho chaéc maø khoâng khoâ, hay tröùng oáp-la phaûi baét maét vôùi vaønh troøn traéng beân ngoaøi vaø ñoám loøng ñoû vaøng höôøm beân trong. Theá thoâi, chaúng caàn phaûi saùng taïo theâm thöùc aên tuyeät chieâu naøo khaùc. Moïi söùc saùng taïo naèm goïn trong gaïo ngon vaøcheùn nöôùc maém chaám keøm. Nöôùc maém ngon laø naém phaàn thaéng chaéc ñeán 70% trôû leân. Baùt nöôùc maém aên côm taám maø loaõng toeït laø bò taåy chay ngay, cho duø söôøn nöôùng coù

thôm theá naøo, moùn chaû tröùng nhìn haáp daãn theá naøo... Caùi khoaûn nöôùc chaám thì laø moät bí quyeát rieâng maø chaúng deã gì haøng naøo chæ cho haøng naøo. Coù quaùn duøng nöôùc maém ñöôøng naáu leân roài môùi pha cheá, coù quaùn laïi ñoäc ñaùo hôn, duøng nöôùc döøa xieâm naáu nöôùc maém cho keo... Chæ bieát raèng, thöôøng thì ngöôøi ta choïn quaùn côm taám öa thích cuûa mình döïa theo nöôùc maém hôïp khaåu vò. Theá neân nhöõng quaùn côm taám noåi tieáng luoân coù löôïng khaùch rieâng cuûa mình, raát oån ñònh. Ngöôøi ta

80

choïn quaùn vì gaàn nhaø, vì tieän ñöôøng, vì moùn aên vaø treân heát vì baùt nöôùc chaám hôïp yù.

Muoân neûo ñöôøng côm taám

Khaùc vôùi nhöõng moùn aên khaùc, chæ taäp trung vaø noåi tieáng ôû moät vaøi ñòa chæ hoaëc moät vaøi con ñöôøng, nhö “baùnh xeøo Ñinh Coâng Tröù”, “baùnh ña cua saân bay”, “canh buùn Nguyeãn Ñình Chieåu”... Vôùi moùn côm taám, döôøng nhö khaép caùc goùc thaønh phoá ñeàu coù nhöõng haøng côm taám thaønh danh, nöôøm nöôïp khaùch ñeán theo giôø. Nhö quaùn Ba Ghieàn treân ñöôøng Ñaëng Vaên Ngöõ, ñoái dieän tröôøng Phuù Nhuaän. Khôûi ñaàu chæ laø quaùn côm nhoû voâ danh, sau daàn ñöôïc nhieàu ngöôøi öa thích, quaùn ñöôïc ñaët teân, thueâ theâm moät gian nhaø roäng theânh thang vaø moät caên nöõa chæ ñeå... giöõ xe, bôûi caùi heûm nhoû keá beân ñaõ khoâng chöùa xueå xe khaùch tôùi lui. Baét ñaàu töø chaäp toái, khaùch ñoâng nöôøm nöôïp, ngöôøi aên taïi choã, ngöôøi mua veà xoân xao caû moät ñoaïn ñöôøng. Coøn quaùn côm taám treân ñöôøng Nguyeãn Kieäm cuõng ñaõ noåi tieáng caû hai chuïc naêm nay. Töø saùng ñeán tröa vaø baùn lan ñeán taän 3, 4 giôø chieàu, quaùn luoân coù 2 ngöôøi ñöùng tröôùc cöûa, chieác gaép ñaù luoân tay nöôùng, trôû söôøn treân caùi maùng daøi ñöïng than hoàng

röïc. Nhöõng mieáng söôøn daøy cui, môõ naïc ñaày ñuû, ñöôïc öôùp vò ñaäm ñaø maø khoâng ngoït voán laø “ñoäc chieâu” thu huùt khaùch cuûa quaùn. Buoåi tröa, moùn aên khaùch thöôøng goïi theâm laø toâ canh cua rau ñay - caø phaùo vaø nhieàu moùn aên theâm ngoaøi 4 moùn chính cuûa côm taám. Quaùn ñoâng ñuùc, oàn aøo, vaø ngöôøi aên thöôøng phaûi coù ñuû “baûn lónh” ñeå queân ñi theá giôùi xung quanh môùi aên ñöôïc moät böõa ngon. Nhöng bao naêm nay quaùn vaãn baùn mieät maøi, lôùp khaùch naøy ñi, lôùp khaùch kia laïi ñeán, ñoâi khi ñöùng ngoài loá nhoá vì khoâng

ñuû choã. Phía quaän 3 thì coù quaùn côm treân leà ñöôøng Cao Thaéng, ngay tröôùc maët raïp haùt Thanh Vaân. Quaùn naøy coù moùn chaû tröùng ngon tuyeät vaø toâ canh chua rau nhuùt hoaëc canh khoå qua nhoài thòt ñöôïc nhieàu ngöôøi öa thích. Gaàn ñaây raïp söûa chöõa, quaùn cuõng dôøi ñi ñaâu khoâng roõ laøm ngô ngaån bao khaùch quen. Moät quaùn côm taám leà ñöôøng cuõng raát noåi tieáng vôùi nhieàu teân goïi khaùc nhau, aáy laø quaùn “Mai” hay quaùn “côm y teá” treân ñöôøng Ñinh Tieân Hoaøng, Bình Thaïnh, phía doác Caàu Boâng. Quaùn chæ môû vaøo chaäp choaïng toái vaø baùn ñeán taän khuya. Ña soá khaùch aên laø daân lao ñoäng vaø nhöõng ngöôøi ñi chôi khuya. Quaùn coù moùn nöôùc chaám vaø döa chua raát ñöôïc öa chuoäng, beân caïnh moùn bì möôït maø, nhieàu thính toûi neân thôm löøng. Roài coøn quaùn côm taám ngay chôï Hoøa Bình, quaùn côm nhoû treân ñöôøng Buøi Thò Xuaân, Leâ Thò Rieâng... Ñoù laø chöa keå ñeán nhöõng quaùn ñaõ trôû thaønh caû moät heä thoáng thöông hieäu roõ raøng, hoäi nhaäp raát nhanh vôùi thôøi ñaïi môùi beân caïnh nhöõng “tuyeät chieâu” truyeàn thoáng, nhö TK, vaø haøng loaït nhöõng quaùn, chuoãi quaùn môùi môû nhö côm taám M, côm taám C... Chuùng taïo thaønh moät maïng löôùi daøy ñaëc nhöõng quaùn côm taám vôùi ñoái töôïng khaùch haøng ña daïng vaø phuïc vuï khaùch treân moïi neûo ñöôøng. Ñeå ngöôøi thaønh phoá moät ngaøy coù ñi xa laïi theøm côm taám vaø “ngoä” ra moùn aên ñaëc tröng cuûa Saøi Goøn. Keû lang thang

Chuyeân trang “Khaùm Phaù AÊn Uoáng” naøy ñöôïc baûo trôï bôûi Gaïo Thôm Hoaøng Gia This “Food Discovery” section proudly sponsored by Royal Umbrella Jasmine Rice

Anh ñeán em sau vaøi côn möa naéng Ñoät nhieân nhö naám moái moïc trong vöôøn. (Hoà Thanh Ñieàn)

Töø ngaøy laáy vôï, luùc chöa ra nöôùc ngoaøi, hieám khi naøo toâi boû böõa côm toái. Duø lai rai vôùi baïn beø, khi ôû nhaø, khi ôû quaùn hay luùc ñi laøm khuya khuya nöûa ñeâm môùi veà vaãn daønh buïng aên côm nhaø. Toái qua veà khuya, vôï baûo: “Baø ngoaïi môùi göûi leân moät bòch naám moái, ñeå meï xaøo cho ba lai rai”. Naám moái vöôøn nhaø, thaân maäp caêng. Röûa saïch, xeù laøm ñoâi nhö töøng thôù thòt gaø, ngaâm nöôùc vaøi phuùt. Baéc chaûo daàu leân xaøo qua, thaû vaøo ñoù vaøi ngoïn laù caùch, neâm neám. Vöøa gioøn, vöøa ngoït löø, aên tôùi no cuõng khoâng thaáy ngaùn. Naám moái laøm ñöôïc nhieàu moùn, nhöng toâi thích nhaát caùch laøm nhö theá, vì noù giöõ ñöôïc nguyeân vò naám. Naám höông, naám tai meøo, naám rôm... khoâng coù thöù naøo saùnh ñöôïc vôùi noù. ÔÛ mieàn Taây, vaøo muøa möa chöøng moät thaùng, sau nhöõng côn gioâng ñaàu muøa, khi nhöõng côn möa trôû neân ñeàu ñaën laø ñeán muøa naám moái. Sau möa, naéng leân raát nhanh vaø raát vaøng, nhöõng choã ñaát cao, goø moái laø nôi naám moïc. Buoåi saùng ra vöôøn, trong höông ñaát ban mai, thaáy nhöõng tai naám nhoû baèng ñoàng xu troài ñaát chui leân. Voâ nhaø söûa soaïn moät caùi roå, chaâm bình

traø ngoài chôø. Naéng vöøa leân laø nhaån nha ra vöôøn. Luùc naøy nhöõng thaân naám ñaõ lôùn nhanh nhö coù pheùp thaàn, cao côõ ngoùn tay uùt, tai naám caêng leân. Laáy con dao nhoû caïy lôùp ñaát meàm ñeå böùng nguyeân thaân naám, cho vaøo roå. Ñi moät voøng vöôøn nhaø laø coù caû kí loâ naám moái. Neáu löôøi bieáng, chôø tröa môùi ra haùi thì naám ñaõ gaàn taøn. Tôùi chieàu thì tai naám vôõ ra, baøo töû phaùt taùn theo gioù, chæ coøn thaân naá m meà m oaët, laït nhaùch, aên khoâng ngon. Moãi muøa möa, haùi chæ ñöôïc vaøi laàn caùi thöù naám trôøi cho aáy. Chaúng theá maø ngay ôû chôï laøng, naám moái vaãn laø thöù quyù hieám raát ñaét treân chính xöù sôû cuûa noù. Nhaø naøo vöôøn roäng, nhieàu goø moái, haùi ñöôïc daêm kí loâ môùi ñem

cho hoaëc baùn, coøn thì ñeå aên. Töø ngaøy coù thaèng reå vaø ñöùa chaùu ngoaïi gaùi, baø giaø vôï toâi chaúng maáy khi ñöôïc aên naám moái maø ñeå daønh cho reå vaø chaùu. Saùng ra vöôøn haùi chanh, thaáy naám moïc laø baø ngoaïi hoài hoäp chôø naéng leân ñeå haùi, röûa saïch, ñeå raùo roài goùi voâ giaáy baùo (goùi giaáy nilon thì naám seõ nhuõn). Ba giôø saùng hoâm sau ñaõ trôû daäy, qua ñoø göûi baùc taøi xe ñoø quen vaø daën doø: Tôùi nôi nhôù ñieän thoaïi cho tuïi noù qua laáy vaø daën aên ngay cho gioøn. Coù khi, baø ngoaïi coøn göûi theo moät boù laù caùch hoaëc moät bòch to töôùng rau taäp taøng goàm ñoït nhaõn loàng, moàng tôi, bình baùt, rau ngoùt vaø moät tuùm teùp baïc ñaát. Naáu canh, giaõ teùp thaät nhoû boû voâ, ñaâm moät dóa muoái ôùt ñeå chaám rau, aên tôùi ñaâu bieát tôùi ñoù. Moät bòch naám moái maø maáy cuoäc ñieän thoaïi, moät buoåi saùng ra vöôøn haùi, roài qua hai laàn ñoø, maáy chaëng xe, leân tôùi Saøi Goøn vaãn töôi caêng. AÊn ñóa naám moái, nghe nhö hít vaøo ngöïc caû höông ñaát, höông vöôøn. Töø ngaøy qua ñaây, thaém thoaùt maø ñaõ taùm naêm roài. Duø moãi naêm moãi veà phi cô bay chæ maáy giôø khoaûn khaéc nhöng sao vaãn laø muoân truøng... Ñöùa con gaùi môùi sanh ôû Vieâät Nam ngaøy naøo baây giôø ñaõ hoïc lôp 3, Noù cöù hoûi hoaøi: sao beân naøy khoâng coù naám moái vaäy haû ba? Giaûi thích daøi doøng chaéc con beù khoâng chaáp nhaän, chæ noùi vôùi con raèng: ÔÛ UÙc khoâng coù naám moái, vì UÙc khoâng coù baø ngoaïi. Vaäy maø con beù nhôù ngoaïi ngoài thuùt thít caû buoåi trôøi...

Nguyeãn Ñöùc Hieån,

81


ng laø moät ngöôøi khaù kieäm lôøi. Moãi naêm Teát ñeán, kyû nieäm veà ngöôøi vôï ñaõ khuaát luoân söôûi aám traùi tim, bôûi vôùi oâng “chöa moät ngaøy anh khoâng nghó veà em”. Khi chöa coù em, toâi laø gaõ ngöôøi röøng hoang daõ, lang thang trong röøng saâu. Ngöôøi röøng luoân phaûi nhaéc nhau: “Chuù yù phía tröôùc coù hoå”. Coøn nhöõng keû lang thang nhö toâi thì luoân phaûi töï nhaéc mình: “Phía tröôùc coù ñaøn baø”.

Ñoù laø baøi hoïc cay ñaéng cuûa toâi sau nhieàu laàn traû giaù. Raát nhieàu ñaøn baø, ôû ñaâu cuõng gaëp, ôû ñaâu cuõng coù nhöõng coâ gaùi chaân daøi ñeán naùch, maù phaán moâi son, soáng röïc löûa, yeâu röïc löûa, côûi môû, deã tính. Song haïnh phuùc hình nhö khoâng deã daøng nhö theá. Haïnh phuùc khoâng phaûi laø thöù tình côø nhaët ñöôïc maø laø caùi phaûi phaán ñaáu beàn bæ vaø gian khoå môùi coù. Toâi quyeát ñònh giaõ töø cuoäc soáng loâng boâng, giaõ töø nhöõng cuoäc tình moät thaùng, moät tuaàn, moät ñeâm vaø ñi tìm em. Treân chuyeán bay töø Melbourne veà Saøi Goøn toâi ngoài caïnh naøng. “Em veà moät mình aø! Anh cuõng vaäy, Teát nhaát gì buoàn quaù haø”. Chuùng toâi ôû beân nhau, aên döa leâ vaø buoân döa leâ. Chuùng toâi trao ñoåi cho nhau kyù öùc, nhöõng kyû nieäm veà queâ höông, veà tuoåi hoïc troø. “OÂi! Sao maø anh ñaùng yeâu theá!” Va chaéc laø luùc ñoù em ñaõ muoán thoát leân: “Anh hoân em ñi, ngoác laém!” Ñi xa moät mình thöôøng laø ngöôøi ñang soáng ñoäc thaân, em nhö theá vaø toâi cuõng nhö theá. Moät chuyeán ñi ngoït ngaøo, töôûng seõ trôû thaønh moät phaàn maùu thòt, moät phaàn haïnh phuùc song hoùa ra khoâng phaûi theá. Sau khi chia tay ôû phi tröôøng cuûa nôi ñeán, chuùng toâi chæ goïi cho nhau vaøi ba laàn roài thoâi, khoâng nhôù nhung gì. Hoùa ra ñeå moùc ñöôïc vaøo trí nhôù

82

cuûa nhau thaät khoâng deã. Moãi ngöôøi phaûi coù caùi gì ñoù ñeå ngöôøi ta khoâng theå queân ñöôïc nhö vò cay cuûa quaû ôùt, vò chua cuûa traùi chanh, coøn em thì ngoït ngaøo. ÔÛ ñôøi vò ngoït raát deã nhaàm laãn, raát khoù phaân bieät vò ngoït cuûa ñöôøng mía vôùi ñöôøng hoùa hoïc, ñöôøng cuû caûi hoaëc caùi gì ñoù gioáng nhö ñöôøng. Chuùng toâi xa nhau, maát nhau maø khoâng nhôù tieác. Chöa coù gì ñeå nhôù caû. Roài moät laàn toâi ñoïc

ñöôïc maáy caâu thô in treân baùo.

... “Ngöôøi ñaøn baø chaïy ñeán beân meùp nöôùc Maûng buøn voû ñoã vôõ döôùi chaân traàn Gioù muøa khoâ laät tung toùc chò Maùi toùc xaùm Nhöõng sôïi traàm ruoåi trong chieàu lôøi haùt Veà möôøi laêm naêm nhö gioù chaïy hoaøi Chò chaïy doïc tình yeâu maø khoâng gaëp ñích Nöûa ñôøi ngöôøi ngoùng moät baøn tay”.

Nhöõng caâu thô laøm hieän leân moät con ngöôøi. Hình nhö em raát gioáng toâi vaø cuõng raát khaùc toâi. Caùi gì gioáng thì toâi khoâng phaûi kieám tìm nöõa, toâi ñi tìm caùi khaùc toâi, tìm nöûa kia cuûa ñôøi mình. Hoùa ra khoaûng caùch veà ñòa lyù giöõa toâi vaø em khaù xa. Toâi ôû Sydney coøn em thì ñang duõa moùng tay ôû Melbourne. Vaäy maø toâi cuõng gaëp ñöôïc em ñang trong möa. Em ñi laát phaát, haùt ngheâu ngao. Tieáng haùt cuûa em laøm trôøi möa aám laïi vaø loøng toâi cuõng aám leân. Ngöôøi ta seõ queân heát lao khoå neáu ñöôïc naém moät baøn tay aám. Vaø vôùi toâi, baøn tay aáy laø em, vôùi em, baøn tay aám laø toâi. Töø ngaøy coù em, toâi nhö con thuyeàn coù beán ñoã, thoâi leânh

ñeâ n h phieâ u daï t . Coù em toâ i baé t ñaà u taá t caû , baé t ñaà u tình yeâ u , baé t ñaà u noã i nhôù , nuï cöôø i ñaà u tieâ n , tieá n g thôû daø i ñaàu tieân, nhöõng caâu chuyeän taâm tình khoâng ñaàu khoâng cuoái, trôøi saùng luùc naø o khoâ n g hay. Hoù a ra ñoù môù i thaä t laø cuoä c soá n g con ngöôø i , neá u chæ aê n uoá n g vaø hít thôû thoâ i thì chöa phaû i laø cuoä c soá n g cuû a con ngöôø i . Coù em toâ i bieá t giôø

giaá c , saù n g ñi laø m , chieà u voä i vaõ veà nhaø , vì bieá t coù ngöôø i mong ñôï i . Seõ voâ cuøng coâ ñôn neáu ta soáng moãi ngaøy maø khoâ n g ai mong ñôï i . Lyù do toà n taï i cuû a con ngöôø i ñoâ i khi ñôn giaû n theá, coù ngöôøi mong ñôïi môùi coù ngöôøi trôû veà . Gia ñình laø caù i khoân g coù ngoaø i xaõ hoä i , nhö caù i toå chim khoâ n g coù giöõ a baà u trôø i . Coù em toâ i ñöôï c nghe haù t ru. Lôø i haù t ru cuû a em môù i tuyeä t vôø i laøm sao, vì chính em ñaët ra nhöõng lôøi

haùt aáy baèng taát caû tình yeâu thöông cuûa ngöôøi meï. “Töôûng raèng veà vôùi coõi huyeàn Meï laàn töøng tieáng khoùc tìm cuûa con Ñoâi tay chôùi vôùi choài non Níu hoàn meï vôùi coõi traàn xoùt xa Soâng thanh ngaäm boùng Ngaân Haø Con laø maïch nuùi voït ra coõi ñôøi Toùc maây vaùch traùn bôøi bôøi Ñaêm ñaêm maét saùng moät trôøi xa xanh Song xuaân bôøm khoùi boàng beành Caâu thô voù soùng meï daønh cho con”.

Coù em toâi thaáy mình coù ích vaø tha thieát soáng. Khi muøa heø heát, gioù hanh heo keùo veà, laù rau khuùc ôû Haø Noäi baây giôø chaéc ñang laát phaát traéng nhö buïi phaán ngoaøi ñoàng, toâi ra Cabramatta ñeán baø chuû haøng ngöôøi baéc, aên baùnh khuùc vaø mua moät goùi mang veà. Moät oâng giaø aên baùnh ngoài caïnh toâi thaáy theá hoûi: “Anh mua veà cho vôï phaûi khoâng?” “Vaâng aï! Toâi mua cho nhaø toâi” “Theá laø anh haïnh phuùc. Coøn coù ngöôøi ñeå mua mang veà moät nieàm haïnh phuùc. Toâi khoâng coøn caùi haïnh phuùc aáy nöõa ñaâu. Soáng moät mình boãng thaønh thöøa thaõi”. Haïnh phuùc laø gì? Bieát bao laàn chuùng ta töøng hoûi nhau caâu aáy. Haøng nghìn naêm nay nhaân loaïi vaãn hoûi nhau caâu aáy maø chöa coù caâu traû lôøi. Vaäy maø oâng giaø toâi gaëp ôû quaùn baùnh khuùc ngoaøi Cabra. ñaõ ñònh nghóa veà haïnh phuùc thaät giaûn dò, thaät gaàn guõi. Ñöôïc soáng vì nhau, ñöôïc hieán daâng cho nhau, aáy laø nieàm haïnh phuùc. Nhöng haïnh phuùc raát ít khi troïn veïn. Em boû toâi ra ñi khieán toâi thaønh coâi cuùt. Chöa moät ngaøy anh khoâng nghó veà em Vaån vô nhö thôøi son treû Ñôøi ngaén nguûi sao ngaøy daøi theá Chöa moät ngaøy anh khoâng nghó veà em Lo toan ñaàu tieân, ñeâm thao thöùc ñaàu tieân Coù em baét ñaàu taát caû Khuya thao thöùc nghe gioù ñoâng röùt laù Anh giaät mình thöông ñeâm Anh thaønh treû lang thang, anh thaønh ñöùa coâ ñôn khi khoâng coøn em nöõa Em coù tin moät ñieàu giaûn dò Chöa moät ngaøy anh khoâng nghó veà em.

Laïi nhôù caâu noùi cuûa oâng giaø aên baùnh khuùc ôû Cabra - “Soáng moät mình boãng thaønh thöøa thaõi”. Ngöôøi Nhaät coù caâu thaønh ngöõ raát hay: “Vaéng ñaøn baø nhaø hoùa moà coâi”. Chuùng ta soáng laøm gì neáu khoâng vì nhau, cho nhau.

Hoaøng Höõu Caùc,

Trong thôøi ñieåm thaêng hoa cuûa tình yeâu giöõa hai ngöôøi nam vaø nöõ, nhöõng ñieàu kyø dieäu xaûy ra. Ñöùa treû seõ laø trai, neáu tinh truøng mang nhieãm saéc theå Y keát hôïp vôùi tröùng luoân luoân laø nhieãm saéc theå X vaø seõ laø gaùi neáu tinh truøng ñoùng goùp nhieãm saéc theå X. Thoâng thöôøng laø vaäy nhöng coù khoâng ít tröôøng hôïp ngoaïi leä: sinh ñoâi.

Sinh ñoâi thaät vaø sinh ñoâi giaû

Ñoâi khi, ngöôøi nöõ khoâng chæ ruïng moät tröùng, maø haøo phoùng ruïng nhöõng hai. Khi ñoù cô hoäi ngaøn vaøng ñöôïc nhaân ñoâi: hai chieán binh tinh truøng cuøng “vöôït chöôùng ngaïi vaät” ñeán ñích. Hai hôïp töû ñöôïc taïo thaønh. Hai phoâi cuøng phaùt trieån. Hai ñöùa treû ñeán ngaøy ñeán thaùng seõ goùp maët vôùi theá gian. Tuy ra ñôøi cuøng luùc, noùi chung caùch nhau moät thôøi gian töø vaøi chuïc phuùt ñeán vaøi giôø, nhöng cuõng coù tröôøng hôïp caùch nhau ñeán 36 ngaøy, nhö ghithì nay laïi taùch rôøi nhau ñeå phaân trong taøi lieäu, khieán caëp song sinhbaøo rieâng reõ thaønh hai phoâi. Caû hai naøy coù tuoåi khaùc nhau (vì chaøo ñôøiphoâi ñeàu coù boä nhieãm saéc theå hoaøn vaøo naêm cuøng thaùng taän). Kieåu sinhtoaøn gioáng nhau, seõ cho ra ñôøi hai ñoâi naøy sinh ñoâi song hôïp töû, thuaätñöùa treû cuøng giôùi tính, cuøng gen di ngöõ khoa hoïc laø dizygotes - khoângtruyeàn, cuøng nhoùm maùu. Kieåu sinh ñöôïc coâng nhaän laø “sinh ñoâi chínhñoâi naøy sinh ñoâi ñôn hôïp töû, thuaät thoáng”, coøn goïi laø “sinh ñoâi giaû”ngöõ , khoa hoïc laø monoygotes - ñöôïc hay chính xaùc hôn laø “sinh ñoâi khaùcgoïi laø “sinh ñoâi thaät” hay “sinh ñoâi tröùng”. Caëp “sinh ñoâi khaùc tröùng”cuøng tröùng”. tuy ñeû cuøng luùc nhöng chæ laø anh chò “Sinh ñoâi cuøng tröùng” nhieàu khi em ruoät bình thöôøng. gaây khoù khaên cho caùc nhaø hình söï. Hoï khoâng coù cuøng gen di truyeànPhöông , phaùp nhaän daïng ñöôïc coi laø khoâng nhaát thieát cuøng giôùi, coù theåchính xaùc nhaát hieän nay döïa treân taám moät nam moät nöõ, hình daïng gioángchöùng minh thö sinh hoïc, boä ADN, nhau coù möùc ñoä. Thaäm chí, coù tröôøngvôùi hoï, ñaønh boù tay vì chöa tìm ra hôïp nhö ôû Myõ, hai anh em sinh ñoâigiaûi phaùp ñeå phaân bieät hai con ngöôøi maø moät traéng moät ñen. “tuy hai maø moät”. “Sinh ñoâi chính thoáng” laïi khaùc. Söï kyø laï cuûa sinh ñoâi Ñoù laø tröôøng hôïp ñoäng taùc thuï tinh Sinh ñoâi, nhaát laø sinh ñoâi cuøng ban ñaàu hoaøn toaøn gioáng nhö quytröùng ñoâi khi laø söï thaùch ñoá ñoái vôùi luaät: moät tinh truøng keát hôïp vôùi moäkhoa t hoïc vaø laø maûnh ñaát maøu môõ ñeå tröùng thaønh moät hôïp töû. Roài hôïp töûcaùc nhaø töû vi maïnh moàm chöùng minh phaân ñoâi. Hai teá baøo con ñaùng leõ soángnhöõng luaän ñieåm cuûa mình. dính vôùi nhau ñeå thaønh moät phoâi, Nhöõng ngöôøi sinh ñoâi “tuy hai maø

moät” naøy cuøng ngaøy thaùng naêm sinh, cuøng ñòa ñieåm (maø caùc nhaø töû vi goïi laø “phöông vò”) ra ñôøi, laïi cuøng “cung phuùc ñöùc” cuûa toå tieân ñeå laïi, coù nhieàu ñieåm gioáng nhau ñeán laï luøng. Hình thöùc gioáng nhau, caân naëng nhö nhau, quaàn aùo, giaøy deùp cuøng soá, tính neát nhö nhau, tình traïng söùc khoeû, sôû thích, taøi naêng, sôû tröôøng sôû ñoaûn nhö nhau thì khoûi noùi, vì ít nhieàu baûn ñoà gen truøng khôùp cuûa hoï coù theå laø cô sôû ñeå giaûi thích. Song ñeán nhö hai baûn lyù lòch veà “quaù trình hoaït ñoäng” cuõng coù theå raùp noái laïi thaønh moät thì laø ñieàu khoù hieåu maø hai anh em oâng Kaczynski, moät ngöôøi laø Toång thoáng, moät ngöôøi laø Thuû töôùng Ba Lan laø moät ví duï. Khoâng hieåu caùc thoáng keâ chính xaùc ñeán möùc naøo, chöù caùc taøi lieäu keå laïi, nhieàu caëp sinh ñoâi ñöôïc nuoâi taùch nhau vaø khoâng heà lieân laïc vôùi nhau, nhöng lôùn leân, hoï laøm cuøng ngheà, laáy vôï laáy choàng cuøng ngaøy cuøng thaùng, laïi cuøng teân, ñeû con ra cuøng

83


naêm, thaäm chí con choù, con meøo cuûa hoï nuoâi trong nhaø cuõng bò ñaët cuøng teân noát. Ñaëc bieät nhaát laø hai phuï nöõ sinh ñoâi, teân La Velda vaø La Vona ôû Ohio (Myõ) khi lôùn leân, hoï laáy hai anh em sinh ñoâi, laøm vieäc cuøng sôû vaø cuøng ñeû con sinh ñoâi.

Sinh ñoâi coù di truyeàn?

Chaéc haún laø coù. Nhöõng ngöôøi sinh ñoâi truy tìm nguoàn goác thì trong soá hoï haøng gaàn hay xa, theá naøo cuõng tìm ñöôïc moät tröôøng hôïp sinh ñoâi. Nhieàu ñòa phöông coù tyû leä sinh ñoâi raát cao, vì trong vuøng, töø xa xöa coù nhieàu quan heä huyeát thoáng. Sinh ñoâi lieäu coù phaûi cuõng laø “moät ñieàu gì ñoù” ñöôïc maõ hoùa trong gen? Nhöng kyø laï nhaát laø moät tröôøng hôïp vaãn ñöôïc coi laø moät hy höõu nhaát cuûa loaøi ngöôøi, ghi cheùp caån thaän

trong y vaên: baø vôï cuûa moät noâng daân Nga teân laø Feodor Vasilyev (17071782), sinh ñöôïc 69 ngöôøi con (nhieàu nhaát theá giôùi) chính laø nhôø ña thai. Trong 27 laàn sinh, thì sinh ñoâi 16 laàn, sinh ba 7 laàn, sinh tö 4 laàn, trong khoaûng thôøi gian töø naêm 1725 ñeán 1765, vaø chæ 2 ngöôøi con cheát yeåu.

Sinh ñoâi coù xu höôùng ngaøy caøng taêng

Thoáng keâ cuûa Toå chöùc Y teá Lieân hieäp quoác (WHO) ghi nhaän tyû leä sinh ñoâi ngaøy caøng nhieàu. Hieän töôïng naøy mang tính xaõ hoäi. ÔÛ nhieàu nöôùc, daân soá giaûm moät caùch ñaùng lo ngaïi. Nhaø nöôùc coù chính saùch khuyeán khích sinh con ñeå ñaït ñöôïc möùc caân baèng, trong khi ñoù, caùc caëp vôï choàng khoâng thích sinh nôû nhieàu laàn. Ñaõ nuoâi thì nuoâi moät theå, vaû laïi nhaø nöôùc luoân coù cheá ñoä chaêm soùc ñaëc bieät nhöõng tröôøng hôïp ñeû sinh ñoâi. Coù caû nhöõng quy trình chaêm soùc, theo doõi rieâng cho ngöôøi mang thai sinh ñoâi raát chi tieát, vì duø sao quaù

84

trình mang thai cuûa ngöôøi sinh ñoâi cuõng deã coù tai bieán hôn mang thai ñôn. Vieäc sinh nôû ñöôïc tieán haønh hoaëc töï nhieân hoaëc vôùi söï can thieäp cuûa phaãu thuaät. Phöông phaùp thöù hai naøy ñöôïc öa chuoäng hôn vì noù giuùp cho vieäc sinh nôû ñöôïc nhanh choùng, deã daøng vaø saûn phuï chæ caàn an döôõng 10 ngaøy sau sinh laø cô theå hoài phuïc ñeå trôû laïi cuoäc soáng bình thöôøng. Vì vaäy, nhieàu caëp vôï choàng seõ choïn caùch sinh ñoâi baèng phöông phaùp kích thích buoàng tröùng maø y hoïc nhieàu nöôùc cho pheùp. Caùc nhaø khoa hoïc cuõng nhaän thaáy axit folic moät phuï gia trong thöïc phaåm, coøn goïi laø Vitamin B9 thöôøng ñöôïc khuyeân duøng ñeå traùnh dò taät baåm sinh cuûa thai nhi laïi coù taùc duïng laøm taêng tyû leä phuï nöõ ñeû sinh ñoâi. Theo doõi

2.600 phuï nöõ söû duïng thöïc phaåm chöùa axit folic, thaáy tyû leä ñeû sinh ñoâi laø 2,8%, gaáp ñoâi möùc trung bình toaøn xaõ hoäi, chæ 1,5 %. Maët khaùc ñeå giaûi quyeát nhöõng tröôøng hôïp voâ sinh, phöông phaùp thuï tinh trong oáng nghieäm ñaõ trôû neân heát söùc phoå bieán vaø naèm trong taàm tay cuûa nhieàu nöôùc ñang phaùt trieån. Ñeå “chaéc aên” ngöôøi ta thöôøng cho thuï tinh ña phoâi, hoûng caùi naøy ñöôïc caùi kia vaø nhieàu khi “ñaäu” caû hai, thaäm chí caû ba phoâi caáy gheùp trong töû cung ngöôøi meï. Moät nhaân toá tuy nhoû nhöng cuõng goùp phaàn taïo ra caùc tröôøng hôïp sinh ñoâi. Ñoù laø nhöõng ngöôøi phuï nöõ thôøi hieän ñaïi, maûi lo cho söï nghieäp rieâng coù khuynh höôùng laáy choàng ngaøy caøng muoän. Mang thai ôû löùa tuoåi 36-38 laø thôøi ñieåm ñænh cao dieãn ra caùc ca sinh ñoâi. Heïn gaëp laïi ñoïc giaû qua soá baùo sau. Thaân chaøo taïm bieät,

Dieäp Anh

Caùc chuyeân gia tình duïc hoïc YÙ khaúng ñònh, coù theå keå raát nhieàu veà tính caùch “giao chieán” cuûa moãi ngöôøi phuï nöõ caên cöù vaøo kích thöôùc vaø hình daùng boä ngöïc. Nhaø tình duïc hoïc Piero Lorenzoni thaäm chí cho raèng, xaùc ñònh tính caùch cuûa ngöôøi phuï nöõ qua boä ngöïc deã daøng vaø chính xaùc hôn nhieàu so vôùi cung hoaøng ñaïo. Lorenzoni ñaõ phaân loaïi caùc neùt ñeïp cuûa “nuùi ñoâi” töông öùng vôùi caùc loaïi hoa quaû khaùc nhau. Qua ñoù, ñaøn oâng coù theå töï xaây döïng caùc “cung töû vi” rieâng cho mình döïa theo kích thöôùc “nuùi ñoâi” cuûa “ñoái taùc”. Quaû döa bôû Theo Lorenzoni, ngöôøi phuï nöõ coù boä ngöïc troøn hình quaû döa bôû thích aên uoáng vaø muoán ñöôïc cöng chieàu. Hoï yeâu say ñaém nhöng tình duïc thì hieám khi maën maø. Quaû chanh Ngöôøi phuï nöõ coù boä ngöïc ñöôïc so saùnh vôùi hình quaû chanh luoân baïo daïn vaø noåi tieáng. Nhöõng ngöôøi phuï nöõ naøy luoân caân baèng ñöôïc cuoäc soáng vaø hay cöôøi moät mình. Hoï thích cuoäc soáng bình laëng, khoâng coù baát kyø moät söï xaùo troän naøo. Hình oâvan (oval) Boä ngöïc ñeïp hình oâvan (hay hình quaû döùa) seõ noùi thay cho ngöôøi sôû höõu noù - moät ngöôøi thoâng minh, luoân coù khao khaùt laøm leân söï nghieäp, tuy nhieân taâm hoàn luoân bò söï laõng maïn cheá ngöï. Nhöõng ngöôøi phuï nöõ naøy theo nguyeân taéc laø ngöôøi töï tin nhaát, xaâm chieám traùi tim hoï khoâng heà ñôn giaûn. Traùi nho “Caëp nuùi” hình traùi nho, höôùng veà phía tröôùc, raén chaéc khoâng hoaøn toaøn laø daáu hieäu toát ñoái vôùi chaát löôïng tình duïc. Nhöõng ngöôøi phuï nöõ naøy coù theå troâng khaù khieâu khích, nhöng treân thöïc teá, hoï khieâm toán vaø ruït reø. Chuû nhaân ñoâi goø boàng ñaûo kieåu naøy coù theå khoâng chuù yù ñeán ham muoán cuûa ñoái taùc nhöng khaù dòu daøng khi “yeâu”. Quaû cam Nhöõng ngöôøi phuï nöõ vôùi boä ngöïc hình traùi cam raát khoù coù theå laøm “noùng” chieác giöôøng cuûa mình. Hoï töï tin vaø bieát chính xaùc mình muoán gì, song tình duïc khoâng phaûi laø vaán ñeà quaù lôùn vôùi hoï. Ngöôøi phuï nöõ naøy thích noùi chuyeän tröôùc khi baét ñaàu moät ñieàu gì ñoù xa hôn. Quaû leâ Ngöôøi phuï nöõ vôùi “nuùi ñoâi huøng vó” hình quaû leâ thöôøng khaù thuù vò vaø kích thích vöøa ñuû. Treân giöôøng, hoï khaù saùng taïo. Coøn hai loaïi quaû khaùc nöõa maø daân mít ta hay noùi ñeán ñoù laø ngöïc quaû “böôûi” vaø quaû... “döa haáu” thì khoâng thaáy trong baûn phaân tích naøy [ ]

K

hoaûng naêm 95 - 96 Luùc ñoù ñöôøng cao toác töø Haø Noäi ra Noäi Baøi Airport chöa khaùnh thaønh. Töø phi tröôøng Noäi Baøi veà Haø Noäi xa chöøng 30 km phaûi ñi ngoõ ñöôøng ñeâ, doïc hai beân ñeâ cöù khoaûng moät ñoaïn ngaén laø coù moät quaùn aên bình daân phía tröôùc coù taám baûn “Côm Phôû Thòt Choù”. Cöù nhö vaäy, moät taám baûn 4 chöõ gioáng heät nhau, raûi raùc daøi töø phi tröôøng veà ñeán Haø Noäi, vaø luoân caû toaøn thaønh phoá choã naøo cuõng thaáy coù baûn hieäu: Côm Phôû Thòt Choù Hoâm ñoù nhaèm maáy ngaøy tröôùc

laøm oùc saùng taïo cuûa hoï hôi bò cuøn moøn. Hoaëc laø vì môùi thoaùt khoûi caùi thöôû trôøi ñaát coøn trong veo vôùi quoác doanh neân ngöôøi Haø Noäi “theá heä môùi” chöa thaáy gì xa hôn ngöôõng cöûa cuûa caùc cöûa haøng maäu dòch, nhaát laø trong laõnh vöïc aên uoáng. Moùn ngon Haø Noäi cuûa Vuõ Baèng, Phôû cuûa Nguyeãn Tuaân vôùi theá heä ngöôøi Haø Noäi ôû nhöõng naêm ñaàu thaäp nieân 90 vaãn coøn laø chuyeän gì ñaâu ñoù trong truyeàn thuyeát. Daân mieàn nam (nhö keû lang thang naøy) ôû Haø Noäi daøi ngaøy, laïi ñoäc thaân chuyeân ñi aên quaùn, vaøo nhöõng naêm ñaàu 90

Phöông “N” Teát, giöõa luùc moïi ngöôi ai ñi laøm xa cuõng noân naùo chôø nghó ñeå veà queâ, veà nhaø aên Teát. Keû lang thang naøy luùc baáy giôø coøn ñang laøm vieäc ôû xöù Haø Noäi. Ngaøy Teát bò coâng ty baét tröïc laïi taïi vaên phoøng khoâng cho voâ Saøi Goøn aên Teát nöõa chöù ñöøng noùi gì laø veà UÙc, laïi theâm caùi job laø phaûi ra phi tröôøng ñoùn thaèng boss ngöôøi Thuïy Só töø AÂu chaâu qua kinh lyù (noù laø boss cuûa coâng ty keû naøy ñang laøm luùc baáy giôø). Thaèng naøy laø daân chuyeân gia marketing chính goác. Xe ñi treân ñöôøng ñeâ döôùi côn möa Xuaân phuû môø phoá xaù Haø Noäi maø noù chaúng nhìn gì laïi cöù ngaém chaèm chaèm maáy taám baûn “Côm Phôû Thòt Choù” khoâng döøng maét. Chöøng veà gaàn ñeán Haø Noäi thì noù hoûi “Caùi coâng ty Com Pho Thit Cho laø coâng ty gì maø coi boä lôùn döõ, naõy giôø chæ töø airport veà ñaây thoâi maø tao thaáy coù gaàn caû traêm caùi “franchise” cuûa noù roài... “

- ñeán 2000, laø caû moät trôøi cöïc hình veà aên uoáng. Moãi ngaøy saùng môû maét ra phaûi suy nghó ñeán naùt ñaàu, khoâng bieát hoâm nay phaûi aên caùi moùn (maéc dòch) gì ñaây.

Taát caû haøng quaùn ôû Haø Noäi luùc baáy giôø ñeàu baùn y chang nhau coù maáy thöù. Nhaø naøo lanh chanh xoay ñöôïc caùi giaáy pheùp môû quaùn laø laát ñaät copy ngay haøng quaùn caïnh beân baùn caùi gì thì mình laøm y vaäy cho chaéc cuù. Cho neân Côm Phôû Thòt Choù ñaõ trôû thaønh moät loaïi biggest company coù nhieàu franchise nhaát Haø Noäi. Taát caû quaùn xaù treân phoá Hueá quaùn naøo cuõng baùn côm taùm, gioø chaû, thòt ñoâng. Haøng aên ôû Nguyeãn Du, Hai Baø Tröng v.v... chæ laø traøng lôïn (loøng pheøo luoäc) maém toâm, gaø luoäc muoái tieâu chanh coù troän ñaäm vaøo maáy thìa boät ngoït. Caùc quaùn aên bình daân thì traïch raùn, ñaäu raùn, caø muoái maém toâm, sang hôn moät chuùt thì coù buùn ngan, mieáng ngan, noäm ngan (buùn vòt, goûi vòt)... chaám heát. Coøn veà nöôùc chaám thì ngoaøi maém toâm ra thì baát cöù caùc moùn chieân, xaøo, luoäc gì cuõng chaám vôùi moät loaïi nöôùc chaám ñaày tính “saùng taïo”, ñoù laø laáy goùi boät neâm trong mì goùi, pha tyù nöôùc leøo vaøo, xòt töông ôùt voâ quaäy ñeàu leân maø chaám. Nöôùc maém toûi kieäu, maém göøng, maém me v.v... coù keå ra, ngöôøi ta seõ hoûi cuûa... nöôùc naøo vaäy! AÊn goûi ngang (vòt xieâm) maø chaám vôùi boät neâm mì goùi thì coøn ra caùi hoàn vía gì nöõa. Nhöõng moùn nhö côm taám bì söôøn, baùnh canh cua, baùnh xeøo, baùnh beøo, buùn boø hueá, huû tíu, boø vieân, caù nöôùng v.v.. laø nhöõng moùn leà ñöôøng ôû Saigon ñi ñaâu cuõng thaáy, vaäy maø ñoái vôùi ngöôøi Haø Noäi (ôû nhöõng naêm ñoù) vaãn coøn laø moùn cuûa ngöôøi haønh tinh laï. Coù moät hoâm, keû lang thang naøy muoán aên boø nhuùng daám, beøn laän löng moät chai maém neâm (töø Saigon môùi ñem ra trong laàn veà thaêm nhaø kyø tröôùc), ruû theâm coâ baïn ôû Haø Noäi (xin ñöøng ai meùt laïi vôùi “my house” bi giôø heát nghen! Keå chuyeän ñôøi xöa thoâi môø!). Caû hai thaû voâ caùi quaùn coù baùn laåu

ooOoo

Ngöôøi Haø Noäi khoâng bieát luùc xöa ra sao, hay coù leõ vì taám loøng trung trinh chung thuûy ñeán maáy chuïc naêm vôùi caùi “thôøi bao caáp” döôøng nhö coù

85


vôùi coù caùi loø than nhoû treân baøn... Ñeå anh trai Nam kyø naøy seõ bieãu dieãn cho ngöôøi em Kinh Baéc coi anh naáu moùn naøy cho maø aên nheù! Theá roài töï mình keâu nhaø haøng ñem ra moät ñóa thòt boø thaùi moûng nhö ñeå aên phôû taùi vaäy. Moät baùt xaû baàm, vaøi goác xaû cuû, cuû haønh thaùi khoanh, moät noài daám pha loaûng ñeå treân loø nhö noài laåu, tyù ñöôøng, moät traùi chanh, baùnh traùng, rau thôm, buùn v.v... roài töï bieân töï dieãn moùn boø nhuùng daám quaán baùnh traùng, vaø töï pha cheá moùn maém neâm töø chai maém neâm ôû Saigon ñem ra. Caû nhaø vôï choàng con caùi chuû quaùn ra vaây quanh trôïn maét xem (caùi thaèng ñieân Saigon naøy) noù laøm caùi gì ñaây. Sau khi ñöôïc (thaèng ñieân Saigon) lòch söï môøi caû nhaø thöû vaøi cuoán “baùnh ña” quaán boø nhuùng daám beân trong, chaám vôùi maém neâm thì laõo chuû quaùn voäi ñi nhanh vaøo nhaø, trònh troïng thay quaàn aùo, ñeo caø vaït vaøo coå, troøng caùi aùo vest vaøo (nhöng vaãn mang ñoâi deùp leâ), roài böôùc ra khom ngöôøi leã pheùp vôùi gioïng “Xoùm leàu” (*) “xin” baùc cho “i-em” ñöôïc bieát caùi moùn maø baùc bieãu dieãn “laõy” giôø goïi teân “naø” gì aï... vaø “xin” cho “iem” ñöôïc ghi “naïi” caùi teân cuûa “chai thuoác” gì maø baùc laøm thaønh “löôùc” chaám “laøy” ñí aï!... (chai maém neâm töø Saigon ñem ra thoâi chöù thuoác caùi gì, ôû Haø Noäi luùc ñoù khoâng coù ôû ñaâu baùn maém neâm) ... Hoâm ñoù quaû tình keû lang thang naøy cuõng coù höùng chí vôùi chuyeän “truyeàn ngheà” moùn boø nhuùng daám cho tay chuû quaùn, (ñeå mai moát noù bieát maø laøm cho mình aên), vaäy laø caùi maøn ghi cheùp laïi “caùi toa” ñöôïc tæ mæ chæ laïi cho tay ñaàu beáp ôû Haø Noäi - töø moät thaèng Saøigon naáu aên chaéc coù leõ laø dôõ eït nhaát nöôùc. Hoâm sau ñi ngang qua caùi quaùn naøy thì treân leà ñöôøng ñaõ coù theâm taám baûn “Ñaëc bieät taïi ñaây hoâm nay coù moùn boø nhuùng “raám” nam boä”... OÁi giôøi ôi! nhaø baùc maø “chua” nhö theá “laøy” thì coù cheát thaèng “ieem” “laøy” khoâng cô chöù? Baø noäi noù! Thaèng naøy chaéc noù laø daân Haûi Döông, Thaùi Haø, Thaùi Loï gì ñoù, chuyeân xaøi nôø cao (L), vaø lôø thaáp (N) ngöôïc nhau loaïn xaï, chöõ D vaø chöõ R cuõng hoaùn ñoåi vò trí cho nhau, neân môùi coù maøn nhuùng “raám” nam boä. Cuõng may laø noù chöa boû daáu traät thaønh “boø nhuùng “raém” nam boä” (daáu aé) thì boá ai maø daùm xôi. Vaäy laø phaûi laøm phöôùc chöõa gaáp duøm thöïc ñôn cuûa chaõ laïi cho ñuùng chöõ, chöù khoâng thoâi mai naøy toaøn Haø Noäi seõ boác muøi vôùi moät moùn aên quaùi ñaûn töø Saøigon ñem ra nhö moùn “ga cao caáp” cuûa anh chaøng nam kyø luïc tænh naøo ñoù ñaõ gaén lieàn vaøo... daân gian trong ngoân ngöõ Haø Noäi ngaøy hoâm nay (**)

86

Baây giôø thì chuyeän aên uoáng cuûa xöù Haø Noäi ngaøn naêm vaên vaät ñaõ ñôõ roài. Coù nhieàu lyù do ñeå lyù giaûi. Coù theå laø ngöôøi Haø Noäi cuõ, sau côn ngaát ngö maáychuïc naêm chung tình vôùi bao caáp, döôøng nhö cuõng ñaõ phuïc hoài laïi ñöôïc trí nhôù veà caùc “moùn ngon Haø Noäi”, Moät phaàn cuõng coù nhieàu ngöôøi trong “theá heä môùi” cuûa Haø Noäi ñaõ ñi xa hôn ra khoûi caùi xöù ngaøn naêm vaên vaät... ñeå bieát ñeán traêm ngaøn thöùc aên ña daïng khaùc beân ngoaøi quyeån caåm nang mon ngon Haø Noäi. Moät phaàn nöõa coù nhieàu caùc chò, caùc em noäi trôï ôû nam kyø luïc tænh laáy choàng xöù baéc roài theo choàng veà Kinh Baéc môû quaùn beân doøng Toâ Lòch maø truyeàn laïi cho giôùi aåm thöïc Haø Thaønh bieát ñeán caùi aên uoáng phong phuù cuûa Saøi Goøn... Vaø chaéc laø quan troïng coát loõi hôn heát, chính laø ôû choã ngöôøi Haø Noäi ngaøy nay khoâng coøn oâm cöùng loøng trung trinh chung tình laõng nhaùch vôùi caùi thôøi bao caáp nöõa... Khi maø vieäc aåm thöïc khoâng coøn leä thuoäc vaøo hôïp

taùc xaõ, thì ngöôøi Haø Noäi ngaøy nay cuõng chính thöùc ñaåy tuoät maáy caùi cöûa haøng aên uoáng quoác doanh cho noù chìm luoân vaøo dó vaõng. Hoâm tröôùc coù vaøi thaân höõu cuûa keû lang thang naøy cuøng nhau baøn ñeán nguoàn goác moùn Phôû - laø cuûa Taây, cuûa Taøu hay cuûa Ta - thì nhieàu cao nhaân coøn ñang caát coâng ñi tìm Phôû töø ñaâu tôùi Vieät Nam. Ñieàu naøy thì coøn chöa bieát, chöù bieát chaéc laø Phôû ôû Saøi Goøn laø töø ngoaøi Baéc di cö voâ Nam chaéc laø khoâng ai caõi, vaø phôû ôû nöôùc ngoaøi, Myõ, UÙc, AÂu chaâu... laø do ngöôøi mieàn Nam di taûn vöôït bieân ñem theo chaéc moïi ngöôøi ai cuõng ñeàu ñoàng yù. Vaäy thì boû qua giai ñoaïn töø ngaøn xöa noù qua töø beân Taøu hay beân Taây, chæ ngaén laïi töø khi noù thaønh cuûa hoài moân cuûa ngöôøi Vieät roài thì nhö chuùng ta bieát moùn Phôû laø coù goác töø

Haø Noäi, vaøo nam, roài sau 75 töø mieàn nam ñi xa hôn ra haûi ngoaïi. Vaäy maø baây giôø ai caù cöôïc gì keû lang thang naøy cuõng daùm caù laø Phôû Haø Noäi (hieän taïi) laø phôû dôû eït nhaát theá gian. Dôû hôn Saøi goøn moät trôøi moät vöïc, dôû hôn phôû Bolsa ôû Myõ hay, Sydney ôû UÙc hoaëc Paris ôû Phaùp, Montreal, Oronto ôû Canada v.v... ñeán caû moät ñaïi döông. Ngaøn naêm nöõa Haø Noäi cuõng khoâng chaïy kòp vôùi caùi moùn Phôû (töø choã cuûa mình ñi ra) so vôùi nôi khaùc. Taïi sao kyø vaäy? Dó nhieân caâu traû lôøi coù theå laø... Bieát cheát lieàn! Nhöng xin ñöôïc ñoaùn giaø ñoaùn non vaø phaân tích ra vaøi ñieàu coù lyù nhö sau: Thöù nhaát: ÔÛ Haø Noäi ñi ñaâu cuõng thaáy phôû nhöng ít thaáy coù tieäm phôû lôùn nhö nhöõng tieäm ôû Saigon hay ôû caùc nôi coù ngöôøi Vieät ô nöôùc ngoaøi ... Moät noài phôû (cuûa raát nhieàu tieäm Phôû) ôû Haø Noäi chæ naáu coù vaøi caân thòt, laïi theâm chuû quaùn quan nieäm raèng caøng nhuùng nhieàu thöù vaøo thì

caøng nhieàu chaát neân tieát kieäm khoâng duøng xöông, maø taû pín luø vaøo ñoù theâm vaøi con gaø luoäc, vaø chuïc caëp moùng gioø lôïn, chaân gaø, chaân ngan cuõng ñöôïc nhuùng vaøo (luoäc) trong noài nöôùc Phôû naøy cho noù theâm... chaát. Naáu Phôû kieåu naøy thì laøm sao ngon baèng nhöõng nôi naáu chæ chuyeân Phôû moät ngaøy caû moät, hay vaøi con boø? Thöù nhì: Thòt boø ôû Haø Noäi (baùn töø chôï) laø boø keùo xe (khi keùo heát noåi) thaûi ra ñem naáu phôû thì laøm sao baèng boø cuûa chuù Sam hay cuûa maáy anh Oz xöù downunder ñöôïc. Keå caû boø Saøigoøn ngaøy nay cuõng ñöôïc Foremost nuoâi treân ñoàng coû ñeå chæ laáy söûa vaø laáy thòt, thì boø Haø Noäi laøm sao saùnh baèng. Thöù ba: Caùch aên phôû cuûa ngöôøi Haø Noäi hoâm nay cuõng raát haõi huøng, hoï duøng quaù nhieàu boät ngoït ñeå naáu

nöôùc leøo thay cho xöông, ñaõ vaäy coøn neâm theâm boät ngoït soáng vaøo baùt phôû. Moät toâ phôû taïi Haø Noäi ñöôïc “thieát keá” baèng caùch, ngöôøi baùn boû thòt haønh ngoø leân maët phôû xong, roài coøn cho theâm caû thìa vun boät ngoït soáng leân maët, xong môùi cheá nöôùc leøo leân vaø ñöa cho ngöôøi aên, duøng ñuûa ñaûo leân roài cöù vaäy maø lua. AÊn phôû kieåu naøy thì duø ngheà naáu coù gia truyeàn caùch maáy cuõng khoâng laøm sao maø nuoát ñöôïc. Toaøn Haø Noäi ñeàu aên nhö vaäy. Mình khoâng aên boät ngoït soáng (kieåu ñoù) thì maáy em baùn haøng eûm mæa “oâng töôùng naøy ñieân theá - haøng dinh döôõng cao caáp maø khoâng bieát aên laø theá naøo nhaûy..” (Haø Noäi goïi boät ngoït laø mì chín (hay mì chính) - aâm töø tieáng Taøu). Nghe keå laø cuõng caùi thôøi maø maáy môï baùn haøng trong cöûa haøng maäu dòch coøn uy quyeàn y nhö “Hoaøng A Ma” (meï vua) trong phim boä, luùc ñoù boät ngoït laø haøng vieän trôï cuûa Trung Quoác, noù quùy, hieám, vaø sang coøn hôn quyù toäc thôøi vua Louis möôøi 13 ôû beân Phaùp. Ngöôøi naøo vaøo quaùn phôû (quoác doanh) maø moi trong tuùi ra ve boät ngoït nhoû, laáy que taêm xæa raêng kheâu moät tî cho vaøo baùt maø khuaáy thì caû quaùn seõ nhìn xem ñeå xuyùt xoa traàm troà “oái giôøi ôi! thaèng naøy noù “taàm côõ” nhö theá naøo ñaáy nhaûy!” Moùn phôû chua maø nhieàu ngöôøi hay noùi ñeán nhö moät ñaëc saûn cuûa xöù Laïng Sôn (coù ñoïc trong moät ñoaûn vaên: ñi Laïng Sôn phaûi aên 2 thöù, moät laø Phôû chua, hay laø Vòt quay..) khoâng bieát coù phaûi laø moùn phôû aùp chaûo ngaøy nay cuûa Haø Noäi - baùnh phôû boû leân chaûo raùng cho doøn caïnh, thòt boø taùi xaøo vôùi caø chua xong ñoå leân baùnh phôû raùng, hay laø moùn phôû Sa Teá cuûa Hongkong, cuõng nhö aùp chaûo nhöng khoâng raùng baùnh phôû cho chaùy caïnh, laïi coù theâm tyù ñaäu phoïng raéc leân maët, vaø vò xaøo cuõng chua hôn Ngoaøi ra Haø Noäi coøn moät moùn phôû nöõa goïi laø “phôû soát vang” na naù nhö huû tíu boø kho cuûa maáy chuù ba Chôï Lôùn trong Nam, nhöng nöôùc ít hôn, chæ laø nöôùc soát hôi nhieàu, chöù chöa thaønh nöôùc leøo. Nhaân ngaøy ñaàu naêm ngaøy Xuaân keå chuyeän aên uoáng cuûa xöù “traø baéc” vaø vaøi kyû nieäm khi keû lang thang naøy coøn ôû ñoù ñeå goùp phaàn traø dö töûu haäu cho qua ñi theâm moät muøa xuaân nöõa nôi xöù ngöoøi. Chuùc toaøn theå quyù baïn ñoïc DNÑS ñöôïc nhöõng ngaøy Xuaân con Traâu 2009 thieät laø an vui vaø haïnh phuùc. _______________________ Ghi chuù theâm cho phaàn ñaùnh daáu (*) beân treân (*) Xoùm leàu: Laø che leàu laøm choã ôû, cuõng coøn ñöôïc ngöôøi Haø Noäi ñoïc traïi ñi laø xoùm lieàu (lieàu maïng), ñeå chæ nhöõng ngöôøi Haø Noäi môùi, ña soá

töø noâng thoân traøn veà Haø Noäi kieám soáng, nhaäp cö baát hôïp phaùp khoâng hoä khaåu, khoâng nhaø, giaêng leàu ôû choã troáng, laâu ngaøy thaønh xoùm ñöôïc goïi laø daân xoùm leàu (choûng) hay xoùm lieàu (maïng). Nhöõng ngöôøi naøy, vaø moät soá ñoâng ngöôøi Haø Noäi khaùc ngaøy hoâm nay, coù khuynh höôùng, döôøng nhö laø coá tình nhö moät caùi “moát”

traûi giöôøng) ra Baéc. Vaø cuõng chaéc laø chaøng naøy noùi ngoïng kieåu mieàn taây “con caù goâ boû voâ goã nhaûy goät geït”, neân chöõ “ra” cuûa mieàn nam (drap traûi giöôøng) khi ra Baéc thaønh “ga” (traûi giöôøng) vaø töø ñoù cho ñeán hoâm nay toaøn Haø Noäi cheát luoân caùi teân naøy, chöõ “ga” traûi giöôøng ôû HN hoâm nay ñaõ ñi vaøo... daân gian khoâng coøn

model, chöù khoâng phaûi laø bò ngoïng. Hoï phaùt aâm theo gioïng mieàn queâ (caùc vuøng noâng thoân phía Baéc) chöõ L vaø N, chöõ D vaø R ngöôïc vò trí laån nhau, chöù em keùo ra thaønh hai aâm “i-eemm”, chö o thaønh oa, chöõ coù ñoïc laø “coùa” chöõ boû ñi, ñoïc laø “boûa” ñi v.v... Ngoân ngöõ naøy ñaõ thaønh khaù “ñaïi traø” vôùi ngöôøi Haø Noäi hoâm nay. Trong moät quaùn karaoke ôû xoùm leàu Haø Noäi baïn ñoïc coù theå nghe vaøi caâu haùt nhö sau: Ta tieác cho i-emm... trong cuoäc ñôøi naøm ngöôøi... i-emm hôõi ... i-emm oâi! mai laøy mình seõ dza sao Noaøi ngöôøi voâ tình raãm laùt ñôøi ieeemm... Noaøi ngöôøi voâ tình gieát cheát ñôøi i-eemmm.... ..... Nhìn i-emm tay laâng ny dzieäu.. quay cuoàng trong tieáng nhaïc say nhìn i-emm tay laâng ny rieäu Moâi cöôøi maø neä tuoâng dzôi.. moâi cöôøi maø neä tuoâng dzôi... Neáu quyù baïn mieàn Nam ñang ngao du Haø Noäi ngang qua xoùm leàu maø nghe karaoke kieåu naøy roài baäc cöôøi saëc ... thì neân chuaån bò caëp gioø ñeå chaïy cho nhanh chöù khoâng thoâi thì “boûa” meï ñôøi anh giai Saøigon vôùi daân xoùm lieàu laø caùi chaéc. (**) “Ga cao caáp”: Chöõ naøy thì keû lang thang tui xin ñoaùn moø theo kieåu chaéc laø ngaøy xöa coù chaøng luïc tænh naøo ñoù mang moùn “ra giöôøng” (drap

ñieàu chænh ñöôïc nöõa. Thoaït môùi ñeán Haø Noâi keû lang thang naøy hôi ngaïc nhieân vì coù nhieàu nôi treo taám baûn “taïi ñaây coù baùn caùc loaïi ga cao caáp” . Nghó hoaøi khoâng bieát hoï baùn caùi thöù gì? ÔÛ Haø Noäi, nhieàu nôi baùn haøng khoâng coù tieäm tröng baøy, (kieåu moät daïo ôû Saion ñeå cuïc gaïch döïng ñöùng treân leå ñöôøng thì laø nôi baùn xaêng). Ngöôøi Haø Noäi chæ treo toøn ten moät taám carton vieát lem nhem lieät keâ nhöõng gì hoï baùn (chöøng coù ngöôøi mua thì môùi chaïy ñi laáy), cho ñeán khi thaáy taám baûn “coù baùn ga cao caáp” coøn ñang ngaïc nhieân thì laïi thaáy taám baûn khaùc (cuõng töông töï) coù lieät keâ theâm maáy chöõ “baùn caùc loaïi chaên maøn vaø ga cao caáp” thì môùi nghieäm ra laø “ga cao caáp” laø drap traûi giöôøng ôû trong nam theo gioïng nam kyø luïc tænh ra baéc thaønh “ga cao caáp”. Bôûi vaäy caùi moùn “boø nhuùng “raám” nam boä” hoâm ñoù neáu khoâng chöõa duøm cho nhaø chuû quaùn thì ngaøy hoâm nay coù theå chöõ “nhuùng raám” nam boä“ ñaõ ñi vaøo ... daân gian Haø Thaønh luoân cuõng khoâng chöøng. Hoâm tröôùc môùi ñoïc ñaâu ñoù nhaø vaên Döông Thu Höông cuõng duøng chöõ “ga” ñeå chæ taám traûi giöôøng . Xin taïm ngöng chöông trình keå chuyeän veà “Nhöõng neõo ñöôøng phöông baéc” nôi ñaây. Heïn gaëp quyù baïn ñoäc ôû moät chuyeän “ñöôøng phöông baéc” khaùc trong nay mai. Phöông “N”

87


Tröôøng thieân phoùng söï tieåu thuyeát xaõ hoäi ñen

Taùc giaû: Yeân Ba Giang Vuõ Toùm taét kyø tröôùc: Trong moät böõa tieäc noäi boä taïi nhaø haøng Maxim ñeå giaûng hoøa cho söï xích mích cuûa Sôn Baïch Taïng moät ñaïi ca cuûa theá giôùi ngaàm Haø Noäi vaø Dung Haø nöõ chuùa ñaùm ñaàu gaáu beán caûng Haûi Phoøng, oâng Truøm Naêm Cam cuûa Saøi Goøn môùi lôø môø hieåu raèng trôû ngaïi saép ñeán töø caùnh traø baéc khoâng phaûi laø Dung Haø maø laø Minh Söùt, nhaân vaät bí aån naáp mình trong voû boïc laø moät doanh nhaân kinh doanh trong ngaønh vaän taûi taøu bieån, vaø laø ngöôøi anh “ngoaøi giôùi giang hoà” keát nghóa vôùi Dung Haø töø xa xöa khi caû hai coøn treân ñaát beán caûng Haûi Phoøng. Thaät ra Minh Söùt & Dung Haø laø moät caëp baøi truøng huynh muoäi giang hoà treân caùc soøng kyø beûo ñaát baéc. Töø luùc Minh coøn laø moät só quan kinh teá ôû Haûi Phoøng, ñaõ lôïi duïng theá löïc baêng ñaûng cuûa Dung Haø ñeå traán loät nhieàu con baïc tay mô, vaø duøng chöùc vuï laø moät só quan coâng an, Minh Söùt ñaõ ñaùnh troùt loït nhöõng chuyeán haøng buoân laäu lôùn haøng ñieän maùy, laãn vaän chuyeån ma tuùy sang Nhaät vôùi ñaùm buoân laäu taøu vieãn döông. Bò Minh Ñen chæ ñieåm, Minh Söùt bay chöùc, ñi tuø. Dung Haø leân keá hoaïch trieät Minh Ñen....

Chöông 3 Giang hoà beán caûng

Coù theå noùi laø treân toaøn caû nöôùc, nôi ñaâu cuõng coù giang hoà xaõ hoäi ñen, nhöng coù leõ chæ giang hoà Haûi Phoøng laø coù nhöõng neùt khaù “aán töôïng” hôn nhöõng nôi khaùc. Töø xa xöa, Haûi Phoøng ñaõ laø moät hoäi tuï ñoâng ñuùc cuûa ngöôøi Vieät coå, vaø coù theå goïi thaønh phoá ngaäp ñaày hoa phöôïng ñoû cuøng aùnh naéng bieån beân soùng nöôùc xanh bieác daït daøo naøy chính laø caùi noâi vaên minh cuûa daân Laïc Vieät cuõng khoâng coù gì laø quaù ñaùng. Nhöõng di chæ khaûo coå tìm ñöôïc ôû Vieät Kheâ, Traøng Keânh, Thuûy Nguyeân, Caùi Beøo, Caùt Baø ñaõ chöùng minh ñieàu ñoù. Töø xa xöa khi baø

88

Leâ Chaân veà laäp aáp An Bieân xaây döïng “Haûi Taàn phoøng thuû” laø ñaõ coù daân caùc nôi keùo veà nôi naøy an cö ñoâng ñuùc. Sau nhöõng chieán coâng ñaùnh thaéng quaân nam Haùn, quaân Toáng quaân Nguyeân treân doøng Baïch Ñaèng giang huøng vó chieán tích, ñaõ coù phaàn ñoâng caùc chieán binh ôû laïi sinh cô laäp nghieäp treân maûnh ñaát caûng vaø ñieàu naøy ñaõ laøm cho mieàn chaâu thoå phì nhieâu luùc hoang khai, caøng theâm ñoâng ñuùc. Cuõng vì vaäy maø cö daân Haûi Phoøng töø khôûi thuûy ñaõ mang yeáu toá ngöôøi töø nhieàu nôi hôïp thaønh. Ngöôøi Haûi Phoøng maïnh meõ, quyeát lieät, kieân cöôøng, luoân saùng taïo ra nhöõng böôùc ngoaët lôùn trong moïi tình huoáng, vaø beán caûng Haûi Phoøng, töø ngaøn xöa ñeán nay ñaõ laø moät cöûa ngoõ lôùn cuûa taøu beø quoác teá ra vaøo ñaát Vieät ôû vuøng phöông baéc... Coù leõ caùc yeáu toá naøy ñaõ goùp phaàn toân taïo cho nhöõng saéc thaùi ñaëc bieät phaùt trieån maø chæ rieâng Haûi Phoøng môùi coù. Nhöng trong cuøng doøng chaûy “chính thoáng” aáy, moät “doøng nöôùc ngöôïc” cuõng mang naëng daáu aán ñaëc tröng cuûa Haûi Phoøng, ñoù laø “giang hoà xaõ hoäi ñen” cuûa nôi vuøng ñaát caûng danh tieáng, cuõng ñaäm neùt hôn so vôùi nhöõng tay chôi ôû nhieàu nôi khaùc. Töø nhöõng teân tuoåi ñaïi ca nhö Taâm Bính, Naêm Saøi Goøn trong taùc phaåm Bæ Voû cuûa Nguyeân Hoàng ñeán nhöõng ñaàu gaáu coù thöïc ôû ñôøi thöôøng mang roõ tính ñòa phöông nhö Tuyeán Lôïn, Nhaät Xoaên, Cu Neân, Laâm Ñen, Dung Haø... ñeàu laø nhöõng teân tuoåi cuûa giôùi giang hoà ñaát caûng ñöôïc khoanh ñaäm baèng buùt ñoû trong soå ñen cuûa coâng an ñòa phöông. Nhöõng nhaân vaät naøy ñeàu coù beà daøy thaønh tích bao quanh cuõng raát ö laø ñaäm chaát ... Haûi Phoøng, ñoù laø söï lieân keát chaët cheõ trong taøn baïo vaø daõ man khi “haønh hieäp” cuûa anh chò xuaát thaân töø thaønh phoá hoa phöôïng. Ngay ôû nhöõng ngaøy ñaàu coøn môùi toanh sau khi cuoäc chieán nam baéc vöøa ngöng tieáng suùng thì Haûi Phoøng ñaõ xuaát hieän ngay moät soá giang hoà chuyeân chôi “haøng noùng” (suùng) “haøng noå” (löïu ñaïn) hoaït ñoäng raát manh ñoäng. Ñieån hình nhö maáy vuï cuûa caùc ñaøn anh thöù döõ laø Phaïm Vaên Ñoäng, moät thaân moät mình vôùi khaåu AK vaø caû thuøng ñaïn. Trong nhöõng laàn ñuïng ñoä, Ñoäng ñaõ laïnh luøng suûi vaêng 7 maïng ngöôøi veà beân kia bieân giôùi, maø trong ñoù heát 5 laø coâng an, thaønh phaàn ñoái khaéc vôùi giang hoà trong baát cöù moïi thôøi ñieåm. Vuï cuûa Vuõ Vaên Thô, hai tay 2 suùng cuøng moät thuùng ñaïn coù ñeán ngaøn vieân, leânh ñeânh moät mình moät boùng treân chieác thuyeàn caâu laøm giang sôn rieâng coõi, Thô traán thuû daøi caû moät khuùc soâng vôùi ngheà thaûo khaáu ñôn ñoäc ñôøi trai, vaø saün saøng “noå” baát cöù ghe thuyeàn naøo coù bieåu hieän choáng traû... Coøn Nhaät Xoaên thì sau khi xaû ñaïn vaøo ñoái thuû cuûa mình ñaõ tænh bô giaû daïng boä ñoäi treân ñöôøng ñi “coâng taùc” gheù veà thaêm que,â aên nguû ngay giöõa phoá ñoâng ngöôøi tröôùc muõi leänh taäp naõ cuûa coâng an, vaø toái laïi bình thaûn laän suùng voâ caïp quaàn ñi cöôùp ngay trong vuøng . Ñeå chaïy troán khi bò truy baét, ñaïi ca Tuyeán Lôïn cuûa ñaát caûng ñaõ khoâng ngaàn ngaïi bung maáy quaû löïu ñaïn laøm cheát hai anh em ruoät ngay chính ñoàng boïn cuûa mình, vaø göõa luùc coâng an ñangbuûa löôùi thì Tuyeán ñieàm nhieân quay laïi nhaø naïn nhaân laø ñaøn em ñeå... chia buoàn cho phaûi ñaïo. Khoâng nhö Saøi Goøn hay Haø Noäi chìm saâu trong ñaát lieàn, Haûi Phoøng laø moät vuøng ñaát coù soâng troâi daøi ra taän cöûa, vaø laïi coù theâm bieån cuøng moät beán caûng saàm uaát. Coù leõ thieân nhieân ñaõ taïo thaønh moät ñòa hình khaù thuaän lôïi cho caùc caùnh giang hoà lieân keát truù aån, töø ñoù ñaõ noåi coäm nhöõng teân tuoåi “haûo hôùn” vôùi loái chôi baïo taøn maø daân trong giôùi “luïc ñaïo haéc baïch” ôû phöông xa nhieàu khi nghe noùi ñeán ñaõ khoâng ít phaàn naøo kieâng deø ngöôõng phuïc. Nhöõng kình ngö treân soâng nhö Thô, nhö Ñoäng, lieân minh vôùi nhoùm cuûa Trai Beø vaø Ruoång Tæa ñaõ moät thôøi khieán caû Haûi Phoøng phaûi ruøng mình sôûn oùc. Khoâng chæ laø taïi beán caûng bieån, caùc “luïc loä voõ laâm” cuûa ñaát caûng coøn traán thuû luoân “taùm ngoû ñöôøng boä”, “boán

höôùng ñöôøng soâng” hoaønh haønh caùc tuyeán giao thoâng nhö lieân minh cuûa Cao Vaên Minh, Ñoã Vaên Sinh, Traàn Quang Vinh chuyeân “traán” caùc xe ñoø vaø caùc tieäm vaøng taïi baûn xöù. Cöù nhö vaäy haøng traêm naêm qua, töø thôøi coøn Phaùp thuoäc, cho ñeán quoác doanh bao caáp hay gaàn hôn laø môû cöûa ñoåi môùi, kinh teá thò tröôøng hoäi nhaäp v.v... Baát cöù thôøi naøo beán caûng Haûi Phoøng vaãn lieân tuïc “xuaát anh huøng” cung caáp cho ñôøi nhöõng tay chôi thöù thieät ít nôi naøo saùnh bì kòp. Böôùc qua ñeán thôøi “Traùch Nhieäm Höõu Haïn” gaàn ñaây hôn thì coù Laâm Ñen, Minh Söùt ñöôøng hoaøng môû coâng ty “phaùt trieån toäi phaïm” boû voøi vaøo caùc kieåu laøm aên kinh teá phi phaùp, ñaùnh haøng laäu qua caùnh taøu haûi döông, vaän chuyeån ma tuùy xuyeân quoác gia v.v... vaø noåi baäc hôn heát trong suoát lòch söû baêng ñaûng cuûa Haûi Phoøng vôùi vò trí soá moät cho ñeán ngaøy hoâm nay vaãn chöa coù ai qua noåi ngoâi vò truøm heát taát caû caùc tay daùm ñaâm, daùm cheùm, daùm noå baït maïng nhaát beán caûng, laïi laø moät nöõ löu maët traéng moâi hoàng ôû ngoâi ñaøn chò. Ñoù chính laø Dung Haø, moät nhaân vaät chính trong caâu chuyeän giang hoà traûi daøi töø baéc voâ nam, moät ñaøn chò ñaõ ñöôïc phong ngoâi nöõ chuùa vaø thaønh huyeàn thoaïi, thaàn töôïng cho khoâng ít giang hoà baéc laãn nam. Vôùi bieät danh “nöõ chuùa gaáu bieån”, Dung Haø ñaõ taäp hôïp döôùi tröôùng moät löïc löôïng huøng haäu leân ñeán gaàn caû ngaøn tay ñaâm cheùm, baén noå ñuû loaïi. Caùc tay ñaàu traâu maët ngöïa naøy, saün saøng nghe leänh “chò” ñeå lao thaân vaøo choã cheát, baát keå traéng ñen. Ñaøn chò mang chí lôùn phaûi nuoâi côm hôn caû tieåu ñoaøn gaáu bieån, vì vaäy phaûi taïo ñuû moïi caùch cho coù ñuû “quaân löông”. Dung Haø thieát laäp moät chuoãi soøng baøi doïc daøi töø beán caûng ra ñeán Ñoà Sôn vaø saâu caû vaøo nhieàu nôi taän Haø Noäi. Laáy tieàn côø baïc môû coâng ty kinh doanh khaùch saïn, nhaø haøng bar röôïu. Vaãn chöa haøi loøng vôùi ngoâi vò “ñaïi tyû” cuûa ñaùm gaáu bie��n, ngöôøi ñeïp Dung Haø phoái hôïp cuøng Minh Söùt hoaïch ñònh moät chieán dòch “nam tieán” thaät coâng phu vaø traøn ñaày tham voïng ñeå phaùt trieån ñòa baøn vaøo nam, tröïc tieáp “traûi chieáu” vôùi caùnh giang hoà Saøi Goøn, xaây döïng laõnh ñòa rieâng cho mình, ngang nhieân ñoái ñaàu tröïc dieän vôùi oâng Truøm Naêm Cam v.v... Keát quaû cuûa cuoäc “nam tieán” khoâng löôïng söùc mình laø nöõ chuùa Dung Haø bò baén guïc ngay taïi toång haønh dinh cuûa chính mình laø Bar 137 Buøi Thò Xuaân ôû Saøi Goøn, sau ñoù ñöôïc Minh Söùt taån lieäm trong moät quan taøi goã quyù boïc baïc thaät sang troïng roài thueâ chuyeân cô rieâng cuûa dòch vuï cuïm caûng haøng khoâng ñeå ñöa coâ em keát nghóa veà Haûi Phoøng.

Toùm laïi, ñeå coù ñöôïc nhöõng saéc thaùi rieâng bieät cho rieâng mình, taát caû caùc daân chôi Haûi Phoøng, maø trong giôùi giang hoà thöôøng goïi laø “caùnh traø baéc”, phaûi trui luyeän qua moät tröôøng ñaøo taïo ñaëc bieät vôùi nhöõng nguyeân taéc baát di baát dòch tröôùc khi xuaát hieän vôùi ñôøi. Chính nhöõng “quy luaät” baát thaønh vaên cuûa caùnh traø baéc naøy ñaõ minh hoïa cho thaønh phoá hoa phöôïng moät böùc tranh thaät ñaëc bieät laøm cho daân chôi nhieàu xöù phaûi nghieâng mình neå phuïc. ÔÛ taän caùi thôøi ngöôøi daân coøn trung trinh vôùi “bao caáp” xa xöa, khi maø vaät chaát coù giaù trò nhaát cuûa xaõ hoäi luùc baáy giôø chæ laø maáy caùi saêm loáp xe ñaïp Phöôïng Hoaøng hay vaøi caân cheø Thaùi Nguyeân ôû maáy cöûa haøng maäu dòch v.v... thì ñoái vôùi caùc tay chôi

ñaát caûng tanh ngoøm muøi maùu, vaø noù keát dính vôùi daân chôi Haûi Phoøng cho ñeán taän hoâm nay, daân chôi Haûi Phoøng vaãn khoâng chuøng tay cheùm ngöôøi. Neáu nhö trong quyeån phim boä noåi tieáng cuûa Hong Kong maø nhieàu ngöôøi bieát ñeán laø “Maùu Nhuoäm Baõi Thöôïng Haûi” thì trong phim naøy maùu chæ nhuoäm thaønh phoá Thöôïng Haûi vaøo thôøi kyø laøm toâ giôùi nhöôïng ñòa trong cuoäc chieán tranh nha phieán ôû Trung quoác maø thoâi, sau thôøi gian naøy thì Thöôïng Haûi yeân laëng tieáng suùng, caùc phe caùnh giang hoà cuõng ngöøng thoâi khoâng ñaâm cheùm baén gieát nhau nöõa, Thöôïng Haûi thay da ñoåi thòt thaønh moät thaønh phoá saàm uaát veà coâng kyõ ngheä, thöông maõi, du lòch v.v... Trong khi ñoù thì taïi Haûi Phoøng maùu vaãn nhuoäm thaém nhö maøu hoa

caûng Haûi Phoøng, ñòa baøn hoaït doäng cuûa caùc baêng nhoùm giang hoà traø baéc

beán caûng, ñieàu ñaùng sôï nhaát treân ñôøi naøy laø ñeå keû khaùc xuùc phaïm mình. Nhöõng truyeàn khaåu töø caùc ñaïi ca ñi tröôùc ñöôïc huaán duï cho ñaùm “ong con” (ñaøn em môùi taäp teãnh) ñaïi khaùi laø “Ra chôi giang hoà laø chaáp nhaän coù theå bò tuø, bò ñaâm cheùm ñeán taøn pheá, thaäm chí bò gieát cuõng laø chuyeän bình thöôøng. Nhöng neáu ñeå bò xuùc phaïm thì baét buoäc phaûi taåy röûa veát nhô ñoù baèng maùu chöù khoâng coù moät söï thöông löôïng, noäp phaït hay ñeàn boài naøo khaùc...” Bôûi thôøi ñieåm naøy giang hoà Haûi Phoøng khoâng nghó ñeán tieàn, maø thaät ra cuõng chaúng ai coù tieàn ñeå khoe meõ cho neân giôùi giang hoà khoâng caàn hôïp taùc, chöa caàn theá löïc... Taát caû ñieàu hoï caàn chæ laø “danh döï”. Danh döï giang hoà laø “soá maù” (thaønh tích ñaït ñöôïc do ñaâm cheùm). Khi soá maù bò toån thöông, boâi nhoï thì phaûi röûa baèng maùu. Vaø moät ñieàu maø giang hoà Haûi Phoøng “hieåu” theo nghóa cuûa rieâng mình, chính laø söï röûa thuø chæ ñöôïc xem laø thaønh coâng, cuõng thöôøng coù nghóa laø vieäc phaûi chaám heát ñôøi keû bò traû thuø. Ñoù cuõng laø moät trong nhöõng nguyeân nhaân laøm theá giôùi giang hoà

phöôïng ñoû cho ñeán taän ngaøy nay. Ngöôøi ñòa phöông ñaát beán caûng naøy khoâng khoûi ruøng mình khi nhôù laïi môùi gaàn ñaây thoâi vuï laøng Ngoï Döông, An Hoøa, An Döông, ñaõ gaây kinh hoaøng dö luaän cuõng baét nguoàn töø maáy chöõ baûo veä danh döï giang hoà töø thôøi xa xöa theo y nhö trong phim boä... Thaùng Baûy naêm 2005, taàm khoaûng 8 giôø toái, trôøi möa, ñöôøng vaéng. Taïi moät quaùn Internet ven ñöôøng coù 10 thanh nieân nam nöõ ñang chaêm chuù moãi ngöôøi moät maùy say meâ vôi caùc troø chôi game treân maïng, hoaëc email chit chat v.v... Vöøa luùc ñoù, boãng ñaâu moät chieác taxi lôùn loaïi 12 choã ngoài phoùng tôùi cöûa quaùn net. Töø trong xe, moät baày thanh thieáu nieân nhaûy ra tuùa lao vaøo quaùn. Khoâng noùi nöûa lôøi, baày ong con vung dao, kieám, maõ taáu, dao quaém... ñaâm cheùm lieân tuïc vaøo nhöõng ngöôøi ñaøn oâng trong quaùn khoâng soùt moät ai, mieãn cöù heã laø ñaøn oâng baát keå giaø caû lôùn beù gì laø coi nhö bò cheùm guïc. Sau moät hoài cheùm gieát khoâng nöông tay, ñaùm saùt thuû ñieàm nhieân leo leân xe quay ngöôïc höôùng veà Haûi Döông. Boû laïi chieán tröôøng laø saùu naïn nhaân ñeàu laø ñaøn oâng trong quaùn

89


ñeàu troïng thöông. Naëng nhaát laø moät ngöôøi bò bay tuoát phaàn xöông hoäp soï phía treân vaø moät ngöôøi bò ñöùt lìa caû baøn tay rôùt vaêng xuoáng ñaát khi dô tay ñôõ ñöôøng cheùm voâ côù ñang buûa xuoáng ñaàu mình. Vuï cheùm ngöôøi ngang nhieân vaø “ngoaïn muïc” y nhö trong phim ñaõ laøm coâng an phaûi ñoå ra truy luøng. Sau ñoù thì hung thuû bò baét. Ñieàu ngöôøi ta khoâng ngôø laø chuû möu vuï cheùm ngöôøi khoâng lyù do naøy laïi laø moät caëp vôï choàng “haéc ma song saùt” coøn raát treû. Nguyeãn Ñöùc 23 tuoåi vaø vôï laø Vuõ Thò Kim Dung môùi 19 coøn trong veo ly lòch chöa tieàn aùn tieàn söï gì tröôùc ñaây. Caëp naøy truù taïi xoùm 3 Traøng Dueä, Leâ Lôïi, An Döông, cuøng 10 chuù “ong ve” (ñaøn em) cöïc nhí. Ba “ong” chæ môùi 15 tuoåi, hai “ong” 17, soá coøn laïi ñeàu chöa coù ñöùa naøo qua 18. Taát caû ñaàu laø baø con hoï haøng vôùi caëp “aâm hoàn song saùt” naøy. Lyù do hoï cheùm ngöôøi, ngöôøi ngoaøi nghe ra muoán xæu, khoâng theå hieåu noåi. Ñaïi khaùi maáy hoâm tröôùc, caëp daân chôi treû naøy coù ñi qua khu ñoù vaø coù va chaïm xe coä vôùi ngöôøi ñi ñöôøng, vaø bò moät soá thanh nieân trong khu vöïc caäy ñaát nhaø ñoâng ngöôøi neân aên hieáp. Ñöùc veà baøn vôùi vôï vaø keâu ñaùm ong nhí ñem “haøng” ñi tìm keû thuø ñeå “laáy laïi danh döï”. Khoâng nhôù maët, nhôù teân ai laø ngöôøi trong cuoäc cuûa vuï hoâm tröôùc, khoâng bieát nhaø ñoái thuû ôû ñaâu ñeå maø tìm. Nhöng chaúng nheõ ñaõ thueâ moät chieâc xe 16 choã daãn caû hoäi ñeán ñaây laïi... “veà khoâng”, ñaèng naøo cuõng ñaõ ñeán ñaây thì cöù cheùm böøa nhöõng thaèng ñaøn oâng ôû... gaàn choã mình bò xuùc phaïm coi nhö cuõng ñaõ “traû thuø” ñöôïc phaàn naøo! Vaäy laø caëp aâm hoàn naøy haï leänh “cöù ñaøn oâng trong quaùn laø cheùm heát!”. Khoâng traû thuø ñuùng ngöôøi ñöôïc thì cuõng laø dòp ñeå laáy “soá maù”(laäp thaønh tích ñeå böôùc ra giang hoà) vôùi thieân haï luoân. Ñoái vôùi Haûi Phoøng, moät khi ñaõ bò xuùc phaïm thì phaûi “chôi cho ñeán khi mình hoaëc noù khoâng coøn treân ñôøi naøy nöõa môùi thoâi” Moät vuï khaùc, caùch ñaây maáy naêm khi nhoùm anh em cuûa Vinh Lì, moät anh chò khaù teân tuoåi taïi ñòa phöông, thöôøng hay tuï taäp ôû ngaõ ba An Döông, moät hoâm ong cuûa Vinh ngöùa tay, toùm coå taùt tay moät keûû qua ñöôøng. Khoâng ngôø teân ñoù coù “ñaøn” (oå nhoùm baêng ñaûng) vaø aâm thaàm ñi tìm keû thuø ñeå thòt. Trong moät tuaàn, taïi quaùn xoâi ñeâm ôû ngaõ ba naøy coù tôùi ba laàn nhöõng tay “Ninja” (duøng khaåu trang choáng buïi bòt maët) vaùc giaùo ñeán xieân ngöôøi trong quaùn. Nhöng caû ba laàn do khoâng nhìn roõ maët, chæ caàn daùng voùc hôi gioâng gioáng laø ñeàu bò chuùng ñaâm nhaàm vaøo ngöôøi voâ can. Laàn cuoái

90

cuøng, chính baûn thaân Vinh Lì chöùng kieán. Nöûa ñeâm, ba con ngöïa saét ñoå saùu thaèng bòt maët xuoáng quaùn. Hai thaèng giaät toùc moät khaùch haøng laät ngöûa ñaàu ra sau. Boán thaèng kia thi nhau caàm giaùo xieân vaøo buïng, ñuøi, maët naïn nhaân. Maùu naïn nhaân tuùa ra ñaày aùo vaø thuùng xoâi cuûa baø chuû quaùn ñang cheát laëng vì kinh haõi. Ñaïp ñoå naïn nhaân ngaõ chuùi guïc xuoáng vuõng maùu, moät thaèng than phieàn: “Nhaàm roài caùc anh aï! Khoâng phaûi thaèng naøy!”. Vaäy roài caùc tay saùt nhaân laàm baàm chöûi ruûa, möôïn gieû lau maùu vaêng tung toùe ôû yeân xe, böïc doïc gaït chaân choáng boû ñi nhö vöøa lôõ mua nhaàm môù rau... Cuõng qua caâu noùi trong phim “quaân töû traû thuø 10 naêm chöa muoän”. Moät vuï traû thuø thaät aán töôïng maø taát caû nhöõng giang hoà ñaát caûng ñeàu bieát, ñoù laø vuï Sìn Côm. Nhöõng ai ñaõ töøng naèm traïi tò naïn Hong Kong vaøo nhöõng naêm cuoái thaäp nieân 80 ñeàu khoâng queân, noãi aùm aûnh khuûng khieáp vôùi tay ñaàu

gaáu Sìn Côm trong thôøi ñieåm naøy. Sìn xuaát thaân töø naáu côm cho traïi neân coù bieät hieäu laø Côm, ngoaøi giôø ôû nhaø beáp Sìn bò caùc ñaïi ca ñaàu gaáu cuûa traïi baét haàu haï phuïc dòch rieâng cho hoï nhö sai vaët, ñaám löng, giaët giuõ quaàn aùo, vaø aên caép thöùc aên ngon ôû nhaø beáp cho hoï v.v... . Thöôøng thì vieäc traû coâng cho Sìn ôû caùc phuïc vuï naøy chæ laø nhöõng cuù bôïp tay nhaùng löûa, hay ñaù vaøo ñuõng quaàn laøm cho Sìn phaûi quaën mình cuùi gaäp vì ñau thoán. Laø moät ñöùa treû cuõng xuaát thaân töø ñöôøng phoá Haûi Phoøng, Sìn chöa bao giôø bieát ñeán tình ngöôøi, vaø khi yù chí traû thuø soâi suïc Sìn Côm ñaõ saùng cheá ra nhieàu phöông thöùc, phong caùch laáy maùu keû thuø moät caùch laïnh luøng, taøn nhaãn vaø gheâ rôïn nhaát. Toá chaát naøy ñaõ khieán Sìn nghieãm nhieân trôû thaønh oâng Truøm trong traïi. Sìn Côm boû chaûo côm ôû nhaø beáp böôùc leân ngoâi vò cuûa maáy ñaïi ca vöøa

bò Sìn haï guïc, vaø trôû thaønh giaøu coù nhôø cöôùp boùc töø caùc traïi vieân thuyeàn nhaân khaùc. Baêng caùnh cuûa Sìn vöông leân huøng maïnh nhaát caùc traïi tò naïn Hong Kong thôøi ñoù. Khi dö thöøa tieàn baïc vaø theá löïc, vöøa luùcñoù Cao UÛy Tî Naïn cuõng ñoùng cöûa caùc chöông trình tieáp nhaän thuyeàn nhaân vaø coù chính saùch cöôõng baùch hoài höông. Sìn Côm khoâng ñôïi cöôõng baùch, töï mình ñaêng kyù hoài höông roài daãn theo gaàn 100 ñeä töû hau haùu khaùt maùu cuøng nhöõng vali vaøng, ñoâ la trôû veà Haûi Phoøng “vinh qui baùi toå”. Phaûi noùi laø söùc maïnh ñaâm cheùm, laãn öùc maïnh veà tieàn cuûa Sìn Côm luùc ñoù laø voâ ñòch. Caû traêm “lính” cuûa Sìn vaø haøng chuïc vali caêng cöùng ñöôïc xuyeân haûi quan troùt loït. Ba chieác xe ñoø lôùn chôõ ñoaøn “huøng binh” cuûa Sìn töø phi tröôøng veà taän Haûi Phoøng trong ñoùn tieáp long troïng cuûa chính quyeàn ñòa phöông, coù söï tham döï cuûa ñaïi dieän Cao UÛy Tî Naïn Lieân Hieäp Quoác töø Hong Kong theo ñoaøn hoài höông cuûa Sìn veà taän Haûi Phoøng. Phoùng vieân cuûa baùo ñaøi, truyeàn hình trong vaø ngoaøi nöôùc ñeàu laáy chuyeán trôû veà cuûa caùnh Sìn Côm laøm thí ñieåm ñeå tuyeân truyeàn cho vieäc taùi ñònh cö toát ñeïp haàu nhanh choùng giaûi taùn caùc traïi Hong Kong... Nhöng chæ ngay sau khi caùc baêng roân bieåu ngöõ trong buoåi leã chaøo ñoùn vöøa haï maøn, thì “giôø ñaõ ñieåm” cho soá phaän Sìn Côm cuõng ñaõ ñeán. Vì ñaõ gaây quaù nhieàu aân oaùn nhuoäm tanh ngoøm muøi maùu luùc coøn beân Hong Kong neân Sìn chæ nguû ñöôïc ôû queâ nhaø ñuùng moät ñeâm troïn veïn. Ñeâm thöù hai ñaïi ca vöøa hoài höông ñaõ bò saùu tay bòt maët ñoät vaøo nhaø troùi nghieán laïi roài treo coå toøn ten leân xaø nhaø tra khaûo cho ñeán luùc trôïn tröøng maét cheát. Chöa ñaõ giaän, caùnh traû thuø coøn caét lìa ñaàu Sìn neùm ra haàm caàu coâng coäng keøm theo gioøng caùo traïng “teân naøy phaûi traû nôï maùu cho nhöõng gì haén ñaõ vay cuûa ñoàng baøo ôû Hoàng Koâng Vuï naøy phía coâng an chæ ñieàu tra sô xòa roài kheùp hoà sô, baùo chí cuõng ñöa tin laø baêng ñaûng xaõ hoäi ñen thanh toaùn traû thuø... qua quít vaøi doøng laø xong khoâng thaáy ai ñi saâu vaøo caû chuïc va li haønh lyù cuûa Sìn Côm ñi veà ñaâu. Ngaøy nay ñoái vôùi giang hoà ñaát caûng, nhöõng moái thuø duø nhoû nhö caùi kim hay lôùn nhö Thaùi Sôn haàu heát ñeàu ñöôïc “röûa” baèng maùu moät caùch trieät ñeå vaø coù “truyeàn thoáâng” nhö vaäy. Cuõng ôû nôi vuøng ñaát caûng naøy, khôûi nguoàn cuûa moïi “vinh hoa” khi ñaët buôùc chaân chaäp chöõng ra giang hoà laø phaûi coù soá. Ñaëc bieät trong thôøi ñieåm “thieân haï” chöa coù chuû soaùi thì cô hoäi ñoù daønh cho taát caû caùc ñaïi ca trong

moïi baêng nhoùm. Coù soá laø coù ong ve (ñaøn em), laø coù quyeàn löïc... Taát caû daân chôi beán caûng ñeàu ñaõ chöùng kieán moät vuï laáy soá ngoaïn muïc nhaát cuûa Huøng Taù vaø Tuaán Haân. Luùc ñoù Huøng Taù ôû Caùt Cuït coù tranh caõi vôùi Tuaán Haân vaø ñaõ cheùm Tuaán Haân, moät ñaïi ca ñang noåi thôøiñoù, maáy dao ñeán phaûi khieâng vaøo beänh vieän. Naèm beänh vieän Tuaán gaøo leân tuyeân boá: “Maøy cheùm tao hoâm nay khoâng cheát thì coi nhö ñôøi maày taøn roài, khi tao ra vieän coù maø chaïy leân trôøi. Boû maïng laø caùi chaéc roài nhaù con ôi!”. Caâu noùi ñeå ñôøi aáy “ruûi thay” laïi coù raát nhieàu “anh em” giang hoà caùc caùnh ñeàu bieát. Tuaán Haân vì uaát maø heùt (ñaïi) caâu leân aùn töû hình cho Huøng Taù, nhöng cuõng voâ tình taïo “thôøi theá” cho Huøng Taù, töùc laø Huøng Taù coù côù ñeå laáy soá. Mình khoâng thòt noù tröôùc thì noù cuõng baêm chaû mình. Cho neân khi Tuaán Haân ñang naèm beänh vieän, Huøng Taù cho “ly” (ñaøn em chuyeân laøm do thaùm) thay nhau phuïc ôû beänh vieän ñeå naém tin töùc. Rình ñuùng hoâm Tuaán Haân xuaát vieän, ñang ngaùo ngô chôø taxi thì ba con ngöïa saét chôû naêm ong ve cuûa Huøng Taù xaùp laïi cheùm Tuaán Haân theâm moät chaäp nöõa, ngaõ daäp xuoáng ngay tröôùc cöûa vieän. Khoâng bieát soá coøn cao, hay nhöõng tay cheùm cuûa Huøng Taù “taùc nghieäp” chöa tôùi maø duø bò cheùm ñeán guïc xuoáng oaèn oaïi treân vuõng maùu nhöng Tuaán Haân vaãn chòu... ñi. “Ly” cuûa Huøng Taù laïi baùm chaët beänh vieän. Laàn thöù hai ra vieän, Tuaán Haân thueâ veä só (cuõng laø baêng ñaûng) hoä toáng caån maät ñaøng hoaøng nhöng vaãn bò boïn Huøng Taù cheùm troïng thöông. Ñaùm ong ve cuûa Tuaán Haân nhö raén maát ñaàu bò dí ñaäp tan taùc ôû taän hang oå. Thaân coâ, löïc moûng, Tuaán Haân buoäc phaûi ñaùnh tieáng ruùt laïi lôøi tuyeân boá ñeå ñôøi, vaø cuõng chìm luoân trong giang hoà vôùi moät thaân hình taøn taï ñaày thöông tích... Cuõng trong caùch cheùm taän goác naøy ñeå chieám ñoaït ngoâi vò, daân chôi Haûi Phoøng thöôøng hay coù caâu “Caøng noåi caøng deã vôùt” (caøng noåi tieáng caøng deã bò ñaâm cheùm) ñoù laø moät nguyeân taéc cho nhöõng tay anh chò muoán laáy soá. Bôûi vì muoán noåi tieáng, coù ñaøn em, coù soá maù thì khoâng gì nhanh vaø hieäu quaû baèng caùch haï ñaøi keû ñang noåi saün. Sau caùi cheát cuûa Dung Haø ñaøn chò thuû lónh toaøn vuøng beán caûng laø moät vuï “traûi chieáu” haøng loaït vaøo taän saøo huyeät caùc baêng ñaûng Haûi Phoøng do Giôùi Traâu thöïc hieän vaãn coøn ghi ñaäm neùt aán töôïng trong loøng caùc phe phaùi cho ñeán hoâm nay. Phaûi noùi ñoù laø moät vuï “laïnh tanh möa maùu” lôùn nhaát trong lòch söû giang hoà ñaát caûng.

Laø moät trong nhöõng thuû haï taâm phuùc nhaát cuûa Dung Haø, vaø laø moät tay chieán ñaáu coù soá maù cao nhaát neân Giôùi Traâu ñöôïc chò lôùn caëp naùch ñem theo vaøo nam ñeå “khai phaù ñaøng trong”, vöøa laø moät caän veä ñaéc löïc treân chieán tröôøng, vöøa ñöôïc ñaøn chò thænh thoaûng vaøo nhöõng ñeâm ñaát Saøi Goøn möa raû rít, chò naèm moät mình nhôù nhöõng côn soùng bieån ôû beán caûng Haûi Phoøng maø caûm thaáy coâ ñôn neân thöôøng hay goïi, co khi laø Quaân Beùo, coù khi laø Haûi Haáp, hoaëc Giôùi Traâu cho vaøo phoøng rieâng cuûa chò ñeå cuøng nhau uoáng röôïu taâm tình cho ñeán saùng roài coøn ñöôïc oâm thaân hình traàn truoàng cuûa chò maø nguû vuøi cho ñeán taän buoåi chieàu cuûa ngaøy keá tieáp. Ñeâm sau thì ñaùm veä só ruoät naøy töï bieát khoân maø laáy baêng keo daùn moàm. Coù thuoác cheát thì caïy mieäng chuùng cuõng chaúng thaèng naøo daùm hoù heù laø toái ñeâm qua ñöôïc “chò” baét (hay cho) chuùng “phaïm mình thaùnh maãu” ñeán côõ naøo. Khi Dung Haø bò saùt thuû baén guïc tai Saøi Goøn. Giöõa luùc coøn chöa bieát laø ai thì Giôùi Traâu phoùng nhanh veà Haûi Phoøng hoøng gaây döïng “nghieäp baù”. Giôùi haï “huyeát leänh” vôùi ñaùm ong ve coøn naèm ngoaøi baéc cuûa Dung Haø “Cöù tìm thaèng naøo gaáu nhaát, noåi nhaát, coù soá nhaát thì cheùm ñeå... traû thuø cho chò Dung Haø!” (?) Trong ñaùm “ñaàu lónh” döôùi tay cuûa

Giôùi Traâu, thaân caän nhaát coù ba tay cheùm cöïc kyø say vôùi maùu laø Cöôøng Gaø, Bình Theå vaø Trung Nhom. Chæ noäi trong moät naêm, ba caây maõ taáu naøy ñaõ lieân tuïc quaát ruïng haøng loaït caùc ñaïi ca ñang vöôn leân chieám lónh giang hoà. Trong moät vuï ñuïng nhau, Cöôøng Gaø vaø Bình Theå bò coâng an vòn, sau ñoù bò döïa coät (töû hình). Trung Nhom bò boïn Nam Vaân (moät baêng nhoùm khaùc) naû moät phaùt suùng kíp vôùi ñaïn töï gheùm, gaêm moät hôi

hôn 40 vieân bi theùp vaøo ñaàu, laøm soï döøa cuûa Trung naùt coøn hôn caùi roã. Maø laï caùi laø Trung vaãn khoâng cheát, quaû laø caùc tay söøng soû trong giang hoà döôøng nhö coù söùc chòu ñöïng hôn ngöôøi. Tuaán Haân bò cheùm ba laàn vaãn chöa tòt ngoøi, Trung Nhom bò ñaïn bi ghim naùt ñaàu naèm ñuû caùc loaïi vieän vaãn khoâng coù caùch gì moi heát ñöôïc maáy chuïc vieân bi ñaïn gheùm ra ñöôïc, vaäy maø vaãn khoâng chòu nín thôû. Nghe noùi gia ñình chaïy tieàn cho Trung ñi Bæ moå roài baët tin. Sau nhöõng cuù “uùp ñaøn” haøng loaït vôùi caùc thuû lónh Haûi Phoøng, Giôùi Traâu ñöông nhieân laø ñang ñöùng tröôùc ngöôõng cöûa cuûa ñòa nguïc hoaëc laø thieân ñöôøng. Moät laø goàng mình ñoùn nhöõng côn “luõ maùu” cuûa giang hoà ñoøi nôï seõ queùt saïch baêng nhoùm cuûa Giôùi ra ñaïi döông, bieán luoân khoûi ñaát caûng, hai laø seõ leân ñænh cao soá maù thì boãng nhieân ñaïi ca “Traâu ñieân” naøy bò ñoät töû laõng xeït vì soác ma tuùy khi töï tay tieâm cho mình moät lieàu “overdose” gaáp ba laàn nhieàu hôn löôïng caàn ñeå pheâ cho hoàn vía phieâu boàng tôùi beán... aâm ty. Tuy daân anh chò ñaát caûng haønh xöû taøn baïo, noùng voäi nhöng cuõng khoâng haún laø khoâng coù möu meïo, chieán löôïc. Thuû phaùp thoâng duïng nhöng hieäu quaû nhaát laø nuoâi “ly”. Ly laø moät loaïi “tay trong” cuûa beân naøy ñöôïc thaû cho “naèm vuøng” vaøo beân kia ñeå laáy tin cuûa phía ñoái nghòch. Ly thöôøng ñöôïc choïn laø nhöõng ñöùa treû ñöôøng phoá hay ñaùm buïi ñôøi môùi lôùn. Ñaùm naøy ñua ñoøi “ra giang hoà” theo caùc ñaïi ca nhöng chöa coù tieáng taêm, chöa theo ai vaø khaù tinh quaùi. Ñaïi ca khi thu naïp seõ raát aâm thaàm, kín ñaùo. Giao maät leänh vaø thaû “ly” ra ñöôøng. Neáu “ly” nhaäp ñöôïc vaøo boïn cuûa ñoái thuû thì quaù toát. Coøn neáu khoâng thì cuõng tìm caùch moùc noái, naém tin töùc ñoái phöông nhö boïn ñoái nghòch “laøm tröôøng” (ñaùnh baïc), “bay” (laéc), haùt hoø, chat, game ôû ñaâu, giôø naøo, vuõ khí coù mang theo khoâng... Ñieån hình nhö vuï cuûa Tuaán Hoûng töùc Hoaøng Thanh Tuaán ñaõ duøng “ly” maø coù ñöôïc tin cuûa baêng Tröôøng Sinh ñang aên chôi ôû Kieán An. Chæ caàn bieát choã, Tuaán ñieàu 10 em ong ve loaïi chieán ñaáu nhaát sang “uùp” roã, quaát guïc tay caàm taøi (laùi xe) cho Tröôøng Sinh taïi choã, vaø baén troïng thöông suyùt ñöa ñaïi ca naøy veà beân kia bieân giôùi. Ñeå coù nhöõng cuoäc ñaùnh lôùn hieäu quaû vôùi haøng chuïc ong ve oâ hôïp, toaøn laø nhöõng tay hang maùu manh ñoäng veà ñaâm cheùm, caùc ñaïi ca phaûi bieát saép xeáp, toå chöùc, aån naùu, truy tìm, caét ñaët... Vaø ñeå coù tính thoáng nhaát, taäp trung, hoï phaûi coù ñaïi baûn doanh, coù nôi laø toång haønh dinh chæ huy vaø caùc boä phaän chuyeân moân y nhö ñieàu binh

91


ñi ñaùnh traän. Thöôøng thì boä chæ huy cuûa caùc baêng ñaûng chính laø caùc khu nhaø cho thueâ vuøng ven. Taïi ñaây nhieàu oå nhoùm coøn ñöa theo caû ñaàu beáp raát gioûi nöõ coâng gia chaùnh, keøm theo noài nieâu xoong chaäu ñeå naáu nöôùng noùng soát cho caùc “chieán binh”. Khoâng chæ theá, caùc ñaïi ca muoán thaéng lôïi, giaûm thöông vong thì cuõng phaûi coù “binh phaùp” ra traän vôùi chieán löôïc, chieán thuaät haün hoøi. Nhöõng tay möu keá thöôøng duøng nghi binh, caøi baãy, phuïc kích vaø “xua hoå nuoát soùi” maø khoâng vi phaïm vaøo nguyeân taéc treân. Vuï caùc baêng ñaûng cuûa Phong Hoàng, Quyeàn Quí vaø Tuaán Luøn choaûng nhau moät thôøi gian daøi baèng ñuû loaïi binh phaùp ñaõ vang danh moät thôøi nôi ñaát caûng laø moät ñieån hình töø ñoù ngöôøi ta thaáy ñaõ hình thaønh moät moái giao tieáp giöõa “anh” vaø “ong” (ñaøn anh vaø ñaøn em) trong giôùi giang hoà ñaát caûng. Ñaây laø moät moái quan heä khoâng baïn beø ruoät thòt, khoâng ôn nghóa cao daøy nhöng laïi saün saøng tuø toäi, saün saøng gieát ngöôøi vì nhau... Sinh hoaït cuûa caùc baêng phaùi ñaøn oå giang hoà cuûa caùc thanh nieân treû taïi Haûi Phoøng ñaõ laøm nhieàu baäc cha meï phaûi ñieâu ñöùng . - “... Bò caùo coù bieát nhö theá laø coù theå phaïm toäi gieát ngöôøi khoâng? - Daï coù! - Bò caùo coù bieát gieát ngöôøi seõ ngoài tuø hoaëc töû hình khoâng? - Daï coù! - Ngöôøi ta ñe doïa, cöôùp boùc, ñaùnh ñaäp hay xuùc phaïm gì bò maø phaûi gieát? - Daï khoâng! - Vaäy taïi sao bò caùo laïi quyeát taâm haønh hung laáy maïng ngöôøi ta moät caùch nhaãn taâm nhö vaäy? - Daï vì “anh” chaùu baûo boïn noù coi thöôøng anh aáy! - Anh naøo? - Daï anh Tuøng laø ngöôøi chôi cuøng nhoùm boïn chaùu!...”. Nhöõng doøng treân laø vaøi caâu ñoái thoaïi taïi toøa aùn cuûa moät trong caùc vuï ñaâm cheùm baén gieát cuûa giang hoà Haûi Phoøng. Tay chôi “nhí” naøy ñaõ khai baùo raát thaät raèng anh ta cuøng ñoàng boïn la ø”ong” cuûa moät ñaïi ca ñang noåi thôøi ñoù, coù yù ñònh gieát ngöôøi chæ vì ñaïi ca cuûa hoï noùi raèng ñaõ bò naïn nhaân... coi thöôøng. Vôùi “ong ve”, khi ñaõ goïi laø anh (ñaøn anh) coù nghóa laø mình saün saøng “xuoáng ñöôøng” (cheùm gieát) vì anh baát cöù luùc naøo. Do ñoù khi Giôùi Traâu tuï taäp ba boán chuïc chuù ong ñeå cho hoï cô hoäi “laáy soá”. Danh saùch nhöõng ñaïi ca caàn phaûi haï ñöôïc Giôùi Traâu ñöa ra toaøn nhöõng tay coäm caùn kheùt tieáng, döôùi tay coù caû moät baày ñaâm cheùm nhaâu nhaâu, khaùt maùu toät ñoä. Ñaùm ong ve môùi tuyeån cuûa Giôùi Traâu

92

khoâng laï gì maáy ñaïi ca naøy, thaäm chí haøng ngaøy nghe tieáng hoï thoâi laø ñaõ run nhö treû con nghe saám daäy. Theá nhöng chæ trong voøng maáy thaùng, nhöõng ong con (ñaøn em môùi ra loø) aáy ñaõ “chaêm chæ” cheùm giöõa maët, ñaâm thaúng buïng töøng “quaû nuùi” ñang danh tieáng laãy löøng aáy maø khoâng heà run tay. Coù ñöôïc baûn lónh ñoù chính laø do “huyeát leänh” cuûa ñaøn anh truyeàn xuoáng. Theo giang hoà thì ñaõ laø yù muoán cuûa anh, ñaõ coù anh ñöùng ñaèng sau thì khoâng coøn keû naøo ñaùng sôï nöõa. Söï thaàn phuïc ñaïi ca ñöôïc giôùi giang

hoà beán caûng tuaân thuû nhö caùc tin ñoà cuoàng tín cuûa taø giaùo. Hoï coøn ñoùn baét yù muoán cuûa ñaïi ca nhö ñoùn khaåu duï hay thaùnh chæ cuûa hoaøng thöôïng. Thanh Troïc, moät ñaøn em cuûa ñaïi ca Tuù Möøng ôû phoá Caùi Daøi, cuõng töøng ñaäp chai ñaâm naùt maët moät “thaèng ñeo kính Hong Kong vaø xích vaøng quaù to” ngoài ôû baøn “VIP” trong vuõ tröôøng Laøn Soùng Xanh. Lyù do laø anh Tuù phaøn naøn: “Kia laø thaèng naøo? Sao troâng noù khoù chòu theá?”. Thaäm chí coù nhöõng ong con coøn “caû nghó” ñeán baàn thaàn, maát aên maát nguû vaø coi mình nhö ngöôøi coù loãi chæ vì hoâm nay thaáy anh khoâng vui. Hình nhö coù thaèng naøo ñoù ñaõ laøm anh buoàn maø mình khoâng bieát... Vôùi noãi “daèn vaët” aáy, neáu chuù ong naøy maø ñoå cho nguyeân nhaân laø moät ngöôøi naøo ñoù ñaõ laøm ñaïi ca maát vui thì raát coù theå moät cuoäc ñaâm cheùm seõ xaûy ra. Tinh thaàn “nghóa khí huynh ñeä” naøy luoân phaùt sinh vaø naûy nôû moät caùch muø quaùng, laïi chính laø nhöõng lyù do cheùm gieát cuûa baày ong con vaäy. Nhö trong vuï Tuaán Luøn ñaùnh nhau vôùi Phong Hoàng vaø Quyeàn Quí thì Tuaán Luøn thöôøng ngaøy chæ giao du vôùi khoaûng 9-10 ñoàng ñaûng. Nhöõng keû “taâm phuùc” naøy ñeàu coù soá maù vaø ong ve cuûa rieâng mình. Khi Tuaán Luøn coù “vieäc” thì caùc “ñaàu lónh” naøy ñeán vaø keùo theo nhöõng teân laâu la. Nhöõng laâu la ñoù laïi moùc noái vôùi

nhöõng “ong thôï” khaùc. Cöù nhö theá, ñoâi khi trong voøng nöûa tieáng baày ong chæ caàn duøng ñieän thoaïi chí choùe vôùi nhau laø coù theå trieäu taäp ñöôïc haøng traêm tay ñao buùa cöïc hung. Ñoù laø nhöõng saùt thuû coù maùu laïnh saün saøng gieát ngöôøi, saün saøng ñi tuø hoaëc saün saøng cheát vì “giuùp” moät keû maø ñoâi khi hoï khoâng thaân quen, thaäm chí coøn chöa bieát maët. Lyù do duy nhaát chæ laø “Anh muoán thì phaûi laøm!”. Khoâng chæ ñaùm ong ve beán caûng môùi coù nhöõng tuaân thuû ñaëc bieät, maø ñaùm ñaøn anh cuõng phaûi bieát haønh xöû

ñuùng quy luaät daønh cho vai veá cuûa mình. Ngöôøi ta coøn nhôù Vinh Lì, moät giang hoà ñaøn anh haøng trung caáp khaúng ñònh coù theå xua ñaùm ong cuûa mình “xuoáng ñöôøng” (ñi cheùm) baát cöù luùc naøo neáu “anh” Bính Choù cuûa Vinh caàn. Sôû dó Bính coù ñöôïc haäu thuaån töø Vinh vaø ñaùm ñaøn em cuûa tay ñaïi ca naøy laø vì tröôùc ñaây Vinh thua baïc ñaõ troùt ñem xe cuûa moät saùt thuû thöù döõ ñi caàm. Khoâng coù tieàn ñeå chuoäc thì vöøa maát tieáng vöøa coù theå maát maïng nhö chôi, Vinh Lì tính chuyeän ñi cöôùp. Bieát chuyeän, Bính Choù cho ngöôøi chuoäc xe, cöùu Vinh maø khoâng caàn ghi nôï, thaäm chí khoâng caàn cho Vinh bieát. Khi veà vôùi Bính Choù, Vinh Lì thieáu tieàn ñeå “bay” (ñi laéc), ñaùnh baïc, aên tieâu, mua ñieän thoaïi thì Bính Choù ñeàu chu caáp raát ñaày ñuû. Vinh Lì ñaõ chöùng kieán moät thaèng ong cuûa Bính Choù laø Haûi Baén vì xuoáng ñöôøng cheùm ngöôøi giöõ theå dieän cho Bính Choù maø phaûi ñi tuø. Bính Choù xöû ñuùng phong thaùi cuûa ñaïi ca, caét ngöôøi lo cho meï giaø cuûa Haûi, thay phieân tieáp teá quaø caùp, tieàn baïc, quaàn aùo... nuoâi Haûi Baén trong tuø khoâng thieáu thöù gì. Trong tuø, Haûi Baén ñöôïc Bính Choù “göûi” taän tình neân ñöôïc caùc ñaïi baøng öu aùi cho naèm ôû chieáu treân, Haûi Baén leân soá vuø vuø (coù thaønh tích ñaâm cheùm ñi tuø). Heát haïn, Haûi Baén veà beân Bính Choù phuïc

tuøng nhö moät coã maùy, khoâng choã naøo khoâng daùm xoâng pha. Ngoaøi nhöõng baøi baûn veà caùch ñoái xöû vôùi “ong”, caùc “anh” coøn moät nhieäm vuï lôùn nöõa laø baûo veä cho caùc em khoâng bò keû khaùc baét naït. Taát nhieân vieäc naøy khoâng khoù, vì caùc anh laïi xua ñaøn em ra quaân, laáy maùu cuûa ñaøn em naøy ñi röûa thuø cho ñaøn em kia maø thoâi. Vaø moät traùch nhieäm khaùc nöõa laø beân caïnh chuyeän chinh chieán taïi chieán tröôøng, nhöõng luùc cam go, hoaïn naïn anh phaûi cöu mang... thì taïi haäu cöù haèng ngaøy anh phaûi lo cho caùc em aên chôi, chít, chat, bay (laéc), bia röôïu, caù ñoä, côø baïc vaø taïo vieäc cho caùc em ñaâm cheùm linh tinh vaøi keû ñi ñöôøng ñeå “boài döôõng nghieäp vuï” khi caàn “taùc nghieäp” maø ñöøng coù run tay. Vieäc cuûa anh laø lo tieàn nong nuoâi quaân, vaø toå chöùc “saân chôi” cho caùc em. Tuy nhieân caùc “anh” thôøi nay thöôøng chæ laø nhöõng caäu beù laøm ñaøn anh non. Nghóa laø toaøn caùc “anh” ôû tuoåi döôùi 30, khoâng voán lieáng laãn khaû naêng kieám tieàn, duø laø baèng caùch giaät gioïc cöôùp boùc, neân “baàu söõa” nuoâi ong ve cuõng caùc anh, caùch chæ laø duøng môõ cuûa ong ve ñeå raùn ong ve maø thoâi. Ong ve cuûa moãi baêng nhoùm luoân coù nhieàu thaønh phaàn: giaøu, ngheøo, hoïc sinh, lao ñoäng, lang thang, coâng töû, tuø toäi, nghieän ngaäp... Vì vaäy, coù nhöõng ong baùm vaøo anh ñeå coù tieàn aên chôi nhöng cuõng coù nhieàu ong con nhaø coâng töû daït voøm thích ñi buïi ñeå coù tieáng giang hoà ñaõ ñem tieàn cuûa nhaø mình caáp cho anh. Töø xe maùy ñaét tieàn nhö a coøng @, Dylan, SH, laéc vaøng, ñoâ la... thaäm chí xeá hoäp, nhaø ñaát cuûa boá meï cuõng ñöôïc caùc “ong söõa” naøy daâng hieán cho nhöõng cuoäc aên chôi traùc taùng cuûa huynh ñeä. Ngoaøi nguoàn naøy ra thì ñaïi ca phaûi toå chöùc “laøm tröôøng” (toå chöùc ñaùnh baïc) ñeå xaây döïng nhöõng “thuøng taåy” (tieàn nhaø caùi) laøm ngaân saùch chung. Ñeå môû ñöôïc sôùi baïc thì ñaïi ca caàn phaûi coù ñaàu oùc toå chöùc, söï tinh quaùi nhaát ñònh. Sôùi baïc tuy khoâng theå “cöùng” ñeå coâng khai, qui moâ vaø oån ñònh nhö thôøi cuûa nöõ chuùa beán caûng Dung Haø nhöng cuõng phaûi bieát laøm baøi (bòp bôïm), xaây döïng uy tín vaø ñaûm baûo traät töï. Nhöõng sôùi baïc kieåu naøy thöôøng di ñoäng, chôùp nhoaùng vaø con baïc chuû yeáu laø giôùi giang hoà... Coù moät yeáu toá toái quan troïng khaùc ñeå coù theå laøm truøm cuûa moät nhoùm laâu la ñoù laø söï tinh khoân ranh maõnh cuûa nhöõng keû giang hoà. Nhöõng maøn kòch theå hieän “ñöùc hi sinh”, loøng “bao dung ñoä löôïng”, “troïng nghóa khinh taøi”, cöùu vôùt cöu mang ñeä töû; keøm theo caùch tung tin, theâu deät ñoàn thoåi danh tieáng cuûa baûn thaân nhaèm thu huùt “anh huøng tuï nghóa” vaø khueách

tröông thanh theá. Moät trong nhöõng “leõ soáng” maø giang hoà Haûi Phoøng coá tình xaây döïng ñeå truyeàn cho nhöõng thanh thieáu nieân môùi daït voøm (boû nhaø ñi buïi) ñeå gia nhaäp giang hoà laø “ñaõ ra giang hoà coù soá thì phaûi nuoâi nhieàu ong vaø ñaõ laø daân chôi thì phaûi coù ñaøn, phaûi naèm döôùi tröôùng moät ngöôøi anh danh tieáng naøo ñoù... Moät trong nhöõng lyù do khieán nhöõng giang hoà Haûi Phoøng luoân coù soá maù cao hôn nôi khaùc ñoù chính laø, theo caùch hoï thöôøng goïi, “soáng cho coù chaát”. Coù theå hieåu ñoù laø tinh thaàn

vì ñoàng ñaûng maø coi nheï tieàn baïc; trung thaønh, toân troïng söï cam keát laãn nhau moät caùch muø quaùng... Neáu nhö caùc oå nhoùm hay caù nhaân trong giôùi giang hoà nôi khaùc coù thuø oaùn thì chuùng coù theå thanh toaùn nhau baèng nhieàu caùch, khoâng loaïi tröø caùch ñaùnh troäm hoaëc möôïn tay keû khaùc..., nhöng vôùi giang hoà Haûi Phoøng thì hoï thöôøng khoâng nhôø ñeán phaùp luaät vaø khoâng theøm ñaùnh troäm. Gì thì gì chöù daân chôi thöôøng coù moät luaät baát thaønh vaên ñoù laø khoâng hôïp taùc vôùi phaùp luaät. Raát ít khi caùnh coâng an nhaän ñöôïc söï toá caùo cuûa beân bò haïi vì chuùng theà vôùi nhau thaéng thua cuõng khoâng nhôø ñaùm boø vaøng (coâng an). Coù nhieàu vuï “chaát” giang hoà cuûa maáy “ong nhí” ñaõ laøm nhieàu baäc laøm cha meï dôû khoùc dôû cöôøi khi con mình sa vaøo voøng lao lyù. Moät vuï maø khaù nhieàu ngöôøi bieát taïi Haûi Phoøng laø vuï ba anh “ong con” vôùi toäi cöôùp vaø phaûi thoï aùn töø 15- 20 naêm tuø. Moät tay trong ba anh ñoù coù gia ñình khaù giaû, boá meï, oâng baø laø haøng ñaïi caùn (caùn boä cao caáp). Baûn thaân tay naøy cuõng môùi sa ngaõ neân gia ñình thueâ luaät sö, bung tieàn ra lo heát caùc ngoõ ñeå “chaïy aùn” Cuoäc chaïy vaïy raát vaát vaû, toán keùm vaø ñöôïc toøa cho xeùt xöû phuùc thaåm (khaùng caùo taùi xöû laïi). Khi toøa tuyeân aùn giaûm soá naêm tuø cho tay chôi naøy thì caäu chaøng ñöùng leân “noùng maët” phaûn ñoái, nhaän heát toäi loãi veà mình vaø coøn khai ra theâm nhieàu vuï aùn khaùc, maø mình cuõng laø hung phaïm. Caäu chaøng coá gaéng laøm sao ñeå hình phaït cuûa mình baèng hoaëc hôn ñoàng boïn. Theo nghóa khí giang hoà thì khi ñaõ

coi nhau nhö anh em, nay nhaø mình coù ñieàu kieän lo rieâng cho mình thì anh em khoâng vui. Vi vaäy tay chôi con nhaø ñaïi caùn naøy sôï bò hieåu laàm, sôï “mang tieáng”, sôï “maát chaát” hôn laø sôï bò tuø naëng, neân ñaõ coá gaéng “loäi ngöôïc doøng toøa aùn” xin cho mình ôû tuø nhieàu hôn cho anh em... hieåu ñöôïc loøng ta. Coøn caùc ñaøn anh caøng cao chaát soáng thì caøng ít tieàn. Ñaøn anh naøo soáng tham lam vô veùt boû tuùi rieâng, chi ra cho anh em maø ky bo, tính toaùn thieät hôn thì khoâng bao giôø ñöùng vöõng trong giang hoà, sôùm muoän gì cuõng bò ñaøn em haï guïc ñeå soaùn ngoâi thay choã. Vì vaäy neân tuy danh tieáng hay “coâng tích” caùc oâng Truøm ôû Haûi Phoøng löøng laãy hôn nôi khaùc nhöng tieàn baïc thì khoâng theå baèng. Cho ñeán taän ngaøy nay caùc ñaïi ca ôû beán caûng coù theå laáy maùu cuûa haøng chuïc maïng ngöôøi, trong tay coù haøng traêm ong ve nhöng chöa chaéc ñaõ coù noåi moät con ngöïa saét ñeïp ñeå maø côõi. Coù theå khinh tieàn taøi vì ñoàng ñaûng nhöng laïi saün saøng cheùm gieát ngöôøi voâ toäi ñeå cöôùp tieàn cuûa. Coù theå hi sinh xöông maùu cho chieán höõu nhöng khoâng bao giôø bieát ñeán cha giaø, meï yeáu, vôï oám con ñau... ñoù cuõng laø moät yeáu toáâ ñaëc bieät cuûa caùc “haûo hôùn” trong theá giôùi ngaàm xaõ hoäi ñen. Duø laø maûnh ñaát töø ngaøn xöa ñaõ goùp coâng vaøo caùc chieán tích oai huøng laøm khieáp vía ñoaøn quaân vieãn chinh Toáng, Haùn, Nguyeân... Doøng Baïch Ñaèng giang khi xöa ñaõ saûn sinh ra nhieàu anh huøng haøo kieät nhöng beân caïnh ñoù Haûi Phoøng cuõng bò xem laø nôi raát “phaùt” veà lónh vöïc giang hoà, vaø theá giôùi ngaàm xaõ hoäi ñen cuûa vuøng ñaát naøy cuõng luoân ngaøy ñeâm daäy soùng. ÔÛ nôi thaønh phoá hoa phöôïng ñoû aáy, khaù ñoâng moät soá thanh thieáu nieân ñang nuoâi giöõ nhöõng nieàm vui, nhöõng sôû thích thaät söï gheâ rôïn. Hoï muoán trôû thaønh daân anh chò... Nieàm mô öôùc cuûa moät soá ñoâng thanh nieân môùi lôùn laø ñöôïc “ra giang hoà”, vaø khi ra gianghoà roài thì hoï seõ soáng cheát vôùi giang hoà tröôït saâu chìm ngaäp vaøo theá giôùi ngaàm khoù tìm ñöôïc loái hoài ñaàu. Keát cuoäc laø keû thaûm töû ngoaøi chieán ñòa, keû döïa coät nôi phaùp tröôøng, keû choân vuøi cuoäc ñôøi coøn laïi sau chaán song v.v... Duø vaäy cuõng nhö soâng Tröôøng Giang ôû Thöôïng Haûi vôùi caâu noùi quen thuoäc trong phim taäp laø giang hoà laøng soùng sau noái tieáp laøng soùng tröôùc. Beán baõi Haûi Phoøng vaø töøng muøa hoa phöôïng ñoû röïc vaãn nôû roä haøng naêm noái nhau ñem cho ñôøi nhöõng tay quaùi kieät xuaát thaân töø vuøng ñaát caûng naøy. Chính nôi ñaây ñaõ ñöa vaøo theá giôùi ngaàm xaõ hoäi ñen treân toaøn coõi nam baéc moät teân tuoåi noåi baäc nhaát trong

93


caùc teân tuoåi giang hoà maø vuøng ñaát beán caûng ñaõ “xuaát” ra, vaø cuõng laø moät nhaân toá taïo ra söï chaán ñoäng suïp ñoå daây chuyeàn cuûa moät ñeá cheá trong theá giôùi ngaàm ôû phía nam... Ñoù laø nöõ quaùi Dung Haø, moät ñaøn chò coù moät khoâng hai, duø bò baén guïc taïi chieán ñòa treân con ñöôøng “thoân tính ñaøng trong” vôùi tham voïng muoán chieám ngoâi vò cuûa oâng Truøm Naêm Cam, nhöng teân tuoåi vaø ñòa vò cuûa Dung Haø cho ñeán ngaøy nay vaãn chöa coù ai thay theá ñöôïc, moät vò trí maø toaøn theå giang hoà ñaát baéc ñeàu quy phuïc. Vôùi nhöõng chieâu thöùc tinh khoân, daøy daïn kinh nghieäm, vaø khoâng laïm duïng baïo löïc vaøo nhöõng chuyeän khoâng caàn baïo löïc, Dung Haø ñaõ thaät söï xaây döïng ñöôïc moät vò trí ñoäc toân, traät töï vaø khaù an toaøn cho theá giôùi toäi phaïm ôû phoá caûng. Nhöng caûnh “chung soáng hoøa bình” cuûa caùc baêng nhoùm oå ñaøn nôi beán caûng, caùc caùnh baêng ñaûng cuøng hôïp nhaát ñeå gaây söùc maïnh... hoâm nay ñaõ thaønh moät quaù khöù xa xöa. Caùc baêng phaùi laïi trôû veà caûnh “hoãn mang”, caùc tay cheùm coøn röôùi maùu ngöôøi voâ toäi nhaày nhuïa ñöôøng phoá coù khi coøn baùt nhaùo hôn caû khi xöa, chæ ngay khi Dung Haø qua ñôøi. Vaø nhöõng caâu chuyeän chung quanh moät ñaøn chò maø toaøn giôùi giang hoà Haûi Phoøng ñeàu toân thôø naøy caøng ngaøy caøng ñöôïc theâu deät theâm thaønh nhieàu neùt huyeàn thoaïi...

Chöông 4 Ñòa linh xuaát... quaùi kieät

Sinh tröôûng trong moät gia ñình trung löu coù ba “aû toá nga” beân doøng soâng Tam Baïc nöôùc caû boán muøa, Dung Haø laø uùt nhöng tính tình traàm laëng, laïnh luøng vaø quyeát lieät nhaát. Neáu thaày Maïnh Töû ngaøy xöa ñöôïc meï doïn nhaø ñeán tröôøng hoïc neân ñaõ thaønh moät trieát nhaân, thì gia ñình Dung Haø vôùi oâng boá cuõng laø moät thaày giaùo nhöng laïi khoâng coù ñieàu kieän... doïn nhaø trong caùi thôøi maø caû nöôùc coøn oâm loøng vôùi bao caáp. Nhaø ôû phoá Traïng Trình gaàn chôï, gaàn soâng vaø gaàn beán xe neân tuoåi daäy thì cuûa Dung Haø cuõng laø tuoåi chaäp chöõng tieáp caän vôùi giôùi cöôùp giaät löu manh moùc tuùi ôû Haûi Phoøng. Chính vì vaäy maø söï thoâng minh, beùn nhaïy cuûa moät thieáu nöõ môùi lôùn khoâng ñöa Dung Haø tieán xa hôn ñöôïc qua ngöôõng cöûa trung hoïc, maø caùi cung “phaùt” laïi rôi vaøo moät khaû naêng hieám thaáy ôû giôùi quaàn hoàng, ñoù laø khoâng ai ngôø ñöôïc coâ gaùi naøy khi böôùc chaân ra giang hoà laïi coù khaû naêng thuaàn phuïc vaø laõnh ñaïo ñöôïc caû ngaøn thaèng ñöïc röïa loaïi söøng soû ñaàu traâu maët ngöïa nhaâát, ñaâm cheùm cöôùp cuûa gieát ngöôøi khoâng gôùm tay. Voán laø moät thieáu nöõ maët traéng moâi hoàng neân coâ uùt Vuõ Hoaøng Dung con

94

oâng giaùo ôû beán xe ñöôïm thaém neùt duyeân daùng maét moâi luùc naøo cuõng öôùt laüng nuï cöôøi ñoû röïc löûa yeâu . Môùi muôøi taùm tuoåi, laàn ñaàu tieân bieát laøm duyeân vôùi trai thì coâ uùt ñaõ yeâu say ñaém ngay moät gaõ du coân ít teân tuoåi, nhöng coù daùng daáp raát phong nhaõ teân laø Huøng vôùi bieät danh “Chim Chích” ôû chôï Saét. Huøng Chim Chích tröôûng thaønh qua caùc taêng tuø “baát khuaát” (nhöõng traïi tuø coù nhieàu toäi phaïm nguy hieåm) neân haén coù vaøi hình xaêm hoa myõ treân ngöôøi, ñieàu naøy ñaõ laøm meâ hoân coâ gaùi môùi lôùn beân beán soâng phoá Traïng Trình. Dung Haø haï quyeát thö vôùi boá meï laø “neáu boá meï maø khoâng öng thaèng Huøng chôï

Saét thì con “daït voøm” theo khoâng cho noù” (boû nhaø theo khoûi cöôùi hoûi gì heát). Sôï tai tieáng coù con boû nhaø theo trai, neân oâng baø giaùo ñaønh boùp loøng maø nhìn caùi ñaùm cöôùi trai giang hoà, gaùi beán xe ñöôïc ñaùm du coân vaët ñöùng ra thöïc hieän... Nhöng cuoäc hoân nhaân choàng chôï Saét, vôï chôï soâng naøy chæ keùo daøi coù maáy hoâm, tính ra thì chöa ñöôïc troøn naêm thì tan haøng raõ ngheù. Böôùc vaøo choán ñaáu tröôøng gioù tanh möa maùu vôùi bao la ñao kieám cuûa giang hoà beán caûng, coâ con gaùi xinh ñeïp con nhaø giaùo chaúng nhöõng khoâng chuùt haõi sôï vôùi söï kieän ñaâm cheùm thanh toaùn baêng ñaûng nhau moãi ngaøy, maø traùi laïi coøn caûm nhaän ñöôïc ñaây môùi laø theá giôùi cuûa mình. Dung Haø khoâng tieác nuoái gì khi theo Huøng ra giang hoà boû rôi laïi quaù khöù tuoåi thô trong caên nhaø oïp eïp cuûa gia ñình. Chæ coù ñieàu, duø haèng ñeâm treân chieác chieáu hoa caïp ñieàu daønh cho ñoâi vôï choàng môùi cöôùi, nhìn maáy hình xaêm treân thaân theå traàn truoàng cuûa Huøng, Dung Haø thaáy noù vaãn “oaùch” ra gì, nhöng Huøng laïi ngaäp saâu vaøo ma tuùy neân baûn lónh Huøng Chim Chích trôû neân thaáp heøn. Voán chæ laø moät ñöùa du coân khoâng teân tuoåi, ñaõ vaäy nhieàu

laàn Huøng coøn haï mình heøn moïn vôùi nhöõng thaèng oaét döôùi cô, luoàn cuùi caû maáy ñöùa khoâng ra gì, laùo vaët vôï... chæ ñeå coù ñöôïc cöû thuoác luùc caàn. Moät ngöôøi “chí lôùn” nhö Dung Haø maø laïi coù moät tay “tri aâm” nhö Huøng thì thieät laø... nhuïc vôùi huynh ñeä. Vôùi Dung Haø, moät coâ gaùi lôùn leân ôû beán xe thì tình yeâu cuõng chæ laø moät moùn aên, xôi khoâng ngon nöõa thì ñem maø ñoå coáng chöù ñöøng raùng nuoát cho chi noù ñaéng moàm. Chæ coù ñieàu, töø ngaøy coâ gaùi beán xe naøy daït voøm theo Huøng Chim Chích laên loän giang hoà ñeán nay duø chöa ñöôïc bao laâu, nhöng cuõng ñuû chò naøng coù caùi teân ñeïp ñeõ laø Vuõ Hoaøng Dung hoïc ñöôïc haønh caùch xöû lyù khaù khaùc ngöôøi trong yù muoán chia tay vôùi thaèng choàng heøn ñôùn vì nghieän. Moät böõa, chôø cho Huøng leân côn ñoùi thuoác, laïi gaëp luùc tuùng khoâng coøn ñoàng naøo, maø maáy thaèng ghieàn thì coù luùc naøo noù chaû bò tuùng, luùc ñoù coâ vôï xinh ñeïp cuûa anh ta môùi moi ra hai tuùt heroin nhaù tröôùc maët choàng cuøng tôø ñôn xin ly hoân ñaõ ñöôïc vieát saün. Dung nghieán raêng rít kheû vaøo tai anh choàng nghieän “Maày maø khoâng kyù vaøo thì coù tin laø chò maøy truùt noù xuoáng hoá xí ngay töùc khaéc nghe chöûa caùi thaèng aên caùm lôïn!”. Ñang côn vaû thuoác, nhìn thaáy hai tuùt heroin laø maét Huøng saùng leân nhö ñeøn pha xe oâ toâ con, laïi bieát tính coâ vôï “haø baù” cuûa mình, heå noù noùi laø laøm, coù khi phaàn “laøm” cuûa noù coøn nhieàu hôn caû phaàn noùi. Mình maø khoâng kyù vaøo thì chaúng nhöõng phaûi ra hoá xí maø lieám töøng haït heroin bò noù truùt xuoáng maø coøn bò noù “taån” cho moät traän ra troø ngay chöù khoâng eâm ñöôïc. Theá laø Huøng ñaønh vì côn nghieän maø... nhìn vôï ñuoåi coå mình ra khoûi nhaø chæ ñeå ñoåi laáy hai tuùt thuoác chaän côn. Cuoäc chia tay cuûa ñoâi vôï choàng môùi ra loø giang hoà naøy tuy ñöôïc giaûi quyeát nhanh goïn, choùng vaùch, khoâng aàm yõ ñaäp nhau, khoâng vaät vaõ nöôùc maét nhö thöôøng thaáy, duø vaäy coâ gaùi xinh ñeïp ôû beán xe ñaõ ñöôïc thaèng choàng nghieän taëng cho moät bieät danh laø Dung Haø, ñeå chæ con vôï (cuõ) “haø baù” cuûa noù ôû beán soâng. Bieät danh naøy töø hoâm ñoù dính lieàn theo töøng böôùc chaân cuûa coâ uùt Vuõ Hoaøng Dung treân beán caûng, caùi teân Dung Haø ñaõ theo naøng laãy löøng ngang doïc khaép caû thaønh phoá hoa phöôïng ñoû, laøm xanh maët xính vính töøng ñaïi ca cuûa xöù Haø Noäi ngaøn naêm vaên vaät, tung hoaønh qua nhöõng traïi tuø khaùm lôùn ôû phöông baéc, vang danh ñeán taän trôøi nam laøm cho oâng Truøm Naêm Cam ôû Saøi Goøn cuõng phaûi nhuùn mình keát nghóa “huynh ñeä” vôùi ñaøn chò cuûa caùnh traø baéc, vaø kieâng deø nhaát cöû nhaát ñoäng cuûa “con naëc noâ”

beán caûng naøy. Nhö moät “meänh soá” ñaõ vaän vaøo goùt chaân giang hoà cuûa nöõ chuùa aùo hoàng quaàn thoa xuaát thaân töø beán caûng. Trong nöôùc côø theá vôùi Naêm Cam, Minh Söùt ñaõ ñi nöôùc thí xe baét töôùng, vaø Haûi Baùnh moät ñaøn em phaûn thuøng tröôùc ñaây cuûa Dung Haø, giôø ñaõ theo “anh Naêm” trong Saøi Goøn, leân keá hoaïch “thieát keá” traän ñoät nhaäp taän “haäu cung” cuûa nöõ chuùa, ñöa saùt thuû tieáp caän ñöôïc ôû taàm gaàn ñeå noå chæ moät phaùt thaät chính xaùc vaøo ngay mang tai Dung Haø, keát lieãu cuoäc ñôøi ngang doïc cuûa nöõ chuùa gaáu bieån ngay trong bar 137 Buøi Thò Xuaân, toång haønh dinh cuûa nöõ chuùa taïi Saøi Goøn, giöõa luùc nöõ chuùa ñang chuaån bò ñoùn sinh nhaät tuoåi 35 cuûa mình vaøo tuaàn sau. Ngaøy sinh nhaät ñeå möøng söï röïc rôõ nhaát ôû moät nhan saéc vöøa chín muoài cuûa phuï nöõ trung nieân, vaø quyeàn löïc saùng choùi nhaát cuûa nöõ chuùa beán caûng ñaõ khoâng bao giôø ñeán nhö döï tính, thay vaøo ñoù laø moät ñaùm tang rình rang ñeán “voâ tieàn khoaùng haäu” chöa töøng coù caû ôû ñôøi thöôøng laãn trong phim taäp, ñaõ ñöôïc cöû haønh taïi thaønh phoá hoa phöôïng, laøm chaán ñoäng caû nöôùc, do chính Minh Söùt ñích thaân toå chöùc ñeå ñöa tieãn ñaøn chò cuûa ñaùm gaáu bieån veà... aâm caûnh Tuy cuoái cuøng cuûa ñoaïn ñöôøng giang hoà trong keá hoaïch thoáng lónh phöông nam cuûa Dung Haø ñaõ khoâng tôùi, nhöng caùi cheát cuûa nöõ chuùa ñaùm ñaàu gaáu beán caûng ñaõ laøm moät nhaân toá kích hoaït chaâm ngoøi, ñeå töø ñoù loâi saäp theo caû moät ñeáâ cheá giang hoà trong theá giôùi ngaàm xaõ hoäi ñen cuûa oâng Truøm Naêm Cam ôû phía nam... (taùc giaû seõ töôøng thuaät chi tieát hôn ôû ñoaïn sau, môøi ñoäc giaû DNÑS nhôù theo doõi cho ñuû troïn boä töøng kyø baùo) Trôû laïi chuyeän chia tay vôùi Huøng Chim Chích, khi toáng coå ñöôïc Huøng ra khoûi “caên gaùc löu ñaøy” nôi cuoäc soáng vôï choàng laàn ñaàu tieân vôùi thaèng nghieän, duø baûn tính laïnh luøng cöùng raén, vaø quyeát ñoaùn moïi vieäc nhanh goïn döùt khoaùt khoâng chaäp chôøn, nhöng Dung Haø cuõng chæ laø moät thieáu nöõ chöa troøn ñoâi möôi. Ñöôïc trôøi ban cho moät voùc daùng öa nhìn cuûa caùc coâ gaùi treû maù ñoû moâi hoàng, laïi theâm baûn tính “tình ngöôøi ña ñoan” thích oâm heát nhaân giang theá söï vaøo loøng, laïi vöøa toáng xuaát ñöôïc thaèng Huøng Chim Chích ra khoûi nhaø neân Dung Haø ñaõ danh chính ngoân thuaän trôû thaønh moät “caûm tình vieân” khoâng thuoäc phe canh naøo. Coâ gaùi yeâu thích loái soáng ngang taøng tham döï thöôøng goùp maët vaøo nhöõng buoåi hoïp maët cuûa caùc ñaøn anh baêng nhoùm ñeå leân keá hoaïch ñi “uùp” (taán coâng ñaâm cheùm) giöõa caùnh naøy vôi caùnh kia, vaø vôùi

baûn tính thoâng minh Dung Haø ñaõ ñöa ra nhieàu phöông caùch thaät lyù thuù laøm cho caùc ñaøn anh phaûi chuù yù. Töø ñoù nhieàu aùnh maét cuûa caùc ñaïi ca ñaõ nhìn naøng coù veû “tình rieâng” hôn laø nhìn con vôï cuõ (haø baù) cuûa thaèng Huøng Chim Chích nhö tröôùc ñaây. Hoa laïc giöõa röøng göôm, duø laø hoa ñaõ moät ñôøi chuû, nhöng nhö ñaõ noùi, Dung Haø luùc ño chöa troøn ñoâi möôi, laïi coù moät nhaân daïng khoâng phaûi loaïi yeåu ñieäu thuïc nöõ, em laø gaùi beân song cöûa, “ñaøo hoa töông aùnh hoàng” ... cuûa caùc coâ Haø Noäi, maø laø moät neùt ñeïp öa nhìn cuûa coâ gaùi ñaäm muøi gioù bieån treân beán caûng, tuy khoâng ñeïp röïc rôõ vôùi neùt hoàng nhaït cuûa hoa ñaøo, nhöng laïi phoâ dieãn ñöôïc saéc ñoû

thaém laøm say loøng cuûa hoa phöôïng. Khoâng laâu sau ñoù caùnh phöôïng laïc giöõa chôï naøy ñaõ rôi vaøo voøng tay cuûa moät ñaïi baøng ñaày soá maù, ñeïp trai vaø cuõng teân laø Huøng - Huøng Coám. Dung Haø saün cô möu, nhìn xa troâng roäng, khoâng caàu lôïi nhoû, khoâng chaáp chuyeän vaët neân ñoâi uyeân öông naøy nhö moät song kieám hôïp bích. Coù luùc coøn ñöôïc phoá caûng ví laø hoï coù bí kieáp Toá Taâm kieám phaùp cuûa Döông Quaù vaø Tieåu Long Nöõ truyeàn laïi. Caëp Dung Haø - Huøng Coám vuøng vaãy trong giang hoà ôû beán caûng vôùi keû tung ngöôøi höùng, keû ñaám ngöôøi xoa raát yù hôïp taâm ñaàu. Vôùi theá löïc cuûa Huøng Coám ñang coù, coäng theâm möu trí cuûa Dung Haø khoâng laâu sau, baêng nhoùm cuûa Huøng Coám ñaõ nhanh choùng trieät haï vaø saùt nhaäp caùc oå ñaøn loaïi loâm coâm yeáu theá ñeå phaùt huy thaønh moät toå chöùc toäi phaïm theá löïc hôn. Vaø trong moät traän ñuïng ñoä vôùi coâng an, Huøng Coám quô guïc vaøi boø vaøng roài sa löôùi vôùi baûn aùn döïa coät (töû hình).

Haän vì tình lang bò vôõ (bò baét), coäng vôùi maùu giang hoà nay ñaõ leân ngoâi chò, baûn thaân mình laïi laø “aùp traïi phu nhaân” kieâm quaân sö trong baêng caùnh cuûa Huøng Coám, Dung Haø toå chöùc moät cuoäc vöôït nguïc vaø cöôùp tuø vôùi keá hoaïch cöïc kyø taùo baïo, coâng phu vaø ñaày möu meïo hôn caû caùc phim haønh ñoäng cuûa Myõ. Quaø taéc teá (thaêm nuoâi) ñöôïc giaáu vaøo moät quaû löïu ñaïn, seõ tìm moät phöông aùn khaû dó nhaát ñeå ñöa vaøo tôùi tay Huøng. Moät chieác xe taûi raùch naùt chuyeân chôû baép caûi, su haøo seõ ñeán gaàn coång traïi giam. Löïa thôøi ñieåm, Huøng Coám seõ duøng löïu ñaïn cöôùp khoùa, khoáng cheá quaûn giaùo, thaùo thaân. Löïu ñaïn cay, hoûa muø vaø caùc phöông tieän ñaùnh laïc höôùng seõ ñöôïc ñaùm ñeä töû tung ra caûn ñöôøng taïo roái cho xe ñoùn Huøng Coám phoùng thaúng. Haøng chuïc xe maùy, xe coâng noâng, xe thoà... seõ coù nhieäm vuï taïo tai naïn löu thoâng ñeå caûn ñöôøng taïi nhöõng truïc chính ñaõ ñöôïc tính raèng xe coâng an coù theå röôït ñuoåi. Huøng Coám seõ ñöôïc ñoåi loáp, thay qua nhieàu xe khaùc nhau ñeå ra moät ñieåm heïn bí maät beân bôø bieån gaàn Ñoà Sôn, caùch Haûi Phoøng 20 caây soá. Xuoàng nhoû, xuoàng lôùn phuïc saün taïi caùc ñieåm heïn seõ ñöa Huøng ñeán phao soá khoâng taïi ñaây coù thuyeàn lôùn seõ doâng buoàm ñöa Huøng Coám vaø Dung Haø ñi Hong Kong laùnh naïn. Caùc tình tieát ngoaïi phaïm, caùc phöông aùn xoùa daáu veát... ñöôïc boä oùc thoâng minh ñaày kòch tính cuûa “aùp traïi phu nhaân” kieâm quaân sö Dung Haø tính toaùn töøng chi tieát. Tuy nhieân möu söï taïi nhaân thaønh söï taïi thieân. Con ngöôøi duø coù gioûi cuõng chæ coù ba phaàn coøn baûy phaàn phaûi troâng nhôø vaøo may maén cuûa oâng trôøi. Keá hoaïch quy moâ cuûa Dung Haø ñeå cöôùp choàng ra khoûi nguïc chæ thaønh coâng coù... phaân nöûa. Huøng Coám theo y hoaïch ñònh tinh vi vaø lieàu lónh cuûa vôï. Ñeâm vöôït nguïc tuy thoaùt ra ñöôïc voøng raøo nhaø tuø, khoâng phaûi thi haønh baûn aùn döïa coät, nhöng chöa ra ñeán bieån thì ñaõ bò baén guïc ôû ngay beân ngoaøi voøng raøo traïi. Cuøng vöôït nguïc vôùi Huøng coù hai ñaøn em khaùc thì hai thaèng em naøy laïi thoaùt eâm. Caû hai boø veà ñieåm heïn ra beán an toaøn. Quyø döôùi chaân Dung Haø khoùc thaûm baùo tin laø “anh” ñaõ bò haï treân ñöôøng “taây” (ñaøo taåu)ï, vaø xin “chò” gieát boïn em ñi veà toäi ñaõ khoâng baûo veä ñöôïc cho anh. Ñeâm hoâm ñoù coù ñuû maët caùc tay em haøng ñaàu lónh, Dung Haø nghe tin choàng bò baén cheát maø maët khoâng ñoåi neùt. Khoâng moät tieáng khoùc than cuûa nhi nöõ thöôøng tình, coâgaùi hai möôøi chæ laïnh luøng im laëng lieân tuïc rít töøng hôi thuoác laù daøi qua tia nhìn noå ñaày uaát öùc traøn theo côn soùng bieån. Giaây

95


phuùt thoaùng qua, khoâng bieát do teân ñaøn em naøo ñoù trong nhoùm khôûi ñaàu maø taát caû boãng loaït cuøng quyø xuoáng ñoàng thanh gaøo leân vang loäng giöõa bieån vaéng Töø nay chò laø chò cuûa chuùng em, chò seõ laø “ñaïi ca” cuûa boïn em... Teân naøy khoâng bieát chöõ ñaïi ca chæ duøng cho nam giôùi. Vaäy laø, töø hoâm ñoù Dung Haø chính thöùc böôùc leân ngoâi vò ñaøn chò cuûa moät caùnh gianh hoà maïnh nhaát Haûi Phoøng. Vaø cuõng töø hoâm ñoù coâ uùt con cuûa oâng giaùo ôû beán xe beân chôï soâng ñaõ khieán taát caû nhöõng teân coân ñoà höõu duõng voâ möu hay nhöõng keû to maét sôï ma phaûi cuùi ñaàu bôûi khoâng chæ vì laù gan, möu saâu, maø caû vì laø caùch xöû theá vôùi ñaøn em, cuûa moät “lieät nöõ haønh hieäp” theo kieåu “troïng nghóa khinh taøi” hôn baát kyø moät ñaïi ca baêng ñaûng naøo. Caâu chuyeän veà Dung Haø cho ñeán hoâm nay vôùi ngöôøi daân ôû Haûi Phoøng thì coù ngöôøi cho ñoù chæ laø huyeàn thoaïi theâu deät luùc traø dö töûu haäu trong giôùi du coân ôû ñaát caûng. Thöïc hö theá naøo coøn chöa bieát nhöng trong hoà sô löu cuûa Sôû Coâng An Haûi Phoøng thì traûi daøi qua taát caû nhöõng truøm giang hoà Haûi Phoøng trong ba chuïc naêm qua, Dung Haø laø moät truøm ñöôïc toân troïng, neå vì nhaát. Ñieàu ñoù khieán baêng caùnh naøy coù nhieàu ñaøn em trung thaønh nhaát vaø ñoâng ñaûo nhaát. Ñeå ñöôïc nhö vaäy, Dung Haø laø moät ñaøn chò luoân toû ra ñoä löôïng, thöôûng phaït phaân minh “aân ñöùc” bao truøm leân theá giôùi giang hoà. Ñaøn chò luoân traùnh va chaïm vôùi daân thöôøng baèng baïo löïc. Traùi laïi, trong con maét nhieàu ngöôøi, “chò Dung” coøn laø moät coâ gaùi toát buïng, haûo taâm. Ñoái vôùi khu xoùm, ai hoaïn naïn oám ñau, thai saûn ñeàu ñöôïc “chò Dung” thaêm hoûi, quaø caùp. Ngaøy leã teát hay ñi du lòch, chuøa ñeàn veà, “chò” thöôøng chia loäc, chia vui vôùi baø con khu phoá. Naêm 1995, khi Dung Haø bò coâng an baét, luùc vöøa troøn 30 tuoåi, veà toäi toå chöùc ñaùnh baïc vaø laõnh aùn 7 naêm tuø giam ñaõ coù tôùi 45 ngöôøi daân cö nguï cuøng khu phoá Dung Haø ôû ñaõ vieát ñôn keâu oan cho “chò Dung”. Khoâng nuoâi gaùi baùn daâm, khoâng ma tuùy, khoâng ñoøi nôï thueâ, khoâng buoân laäu, hay vaän taûi haøng caám maø Dung Haø chæ taäp trung “thaâm canh” baèng côø baïc vaø “laøm luaät” (thaâu tieàn baûo keâ) ôû moät vaøi khu chôï, beán baõi. Löïa choïn nhöõng ngaïch laøm aên naøy vöøa nheï nhaøng, vöøa ít va chaïm laïi thu nhaäp cao neân “chò Dung” ñaõ môû nhieàu soøng baïc ôû nhieàu ñòa chæ khaùc nhau, vaø dó nhieân sôùi baïc taïi nhaø vaãn laø qui moâ nhaát vôùi ñaïi gia ñình tham gia. Luùc bò baét, trong trong thôøi gian naèm tuø, Dung Haø vaãn ñieàu haønh vaø

96

giöõ vöõng ñöôïc caùc “tröôøng” (soøng baïc laäu) beân ngoaøi. Sau boán naêm thuï aùn, 1999 ra tuø vì ñöôïc ñaëc xaù. “Binh löïc” vaø tieàn baïc vaãn maïnh nhöng thôøi ñieåm ñaõ coù nhieàu thay ñoåi, caùc cöûa laøm aên veà kyø beõo (côø baïc) ôû Haûi Phoøng khoâng coøn thích hôïp nöõa, Dung Haø tìm vaøo Saøi Goøn vaø ñaõ ñöôïc oâng Truøm Naêm Cam phía nam dang tay ñoùn nhaän, roài coøn keát nghóa huynh ñeä nhaän Dung Haø laøm coâ em gaùi nuoâi. Cuõng chöa haün laø oâng Truøm ôû Saøi Goøn coù nhieät tình hay öu ñaõi gì vôùi caùnh traø baéc, nhöng oâm vaøo loøng coâ em beán caûng laø oâng Truøm muoán keàm laïi nhöõng côn baõo bieån ôû phía baéc ñang uøn uøn ñoå veà nam. Khoâng rieâng gì chæ laø mieàn ñaát caûng, maø caû Haø Noäi, Nam Ñònh, Thanh Hoùa

thaûm khoâng ñaùng giaù cöù lieân tuïc xaåy ra treân ñöôøng phoá thì laøm sao maø kieám aên ñöôïc. Hôn nöõa, phía “quan chöùc” cuõng ñaõ nhieàu laàn nhaéc nhôû, neáu cöù ñeå tình traïng ñaâm cheùm “linh tinh” naøy maø tieáp dieãn thì buoäc loøng phía coâng an hoï phaûi ra “chieán dòch” truy queùt, vaø moãi laàn coù “chieán dòch” laø caùc soøng baøi cuûa oâng Truøm maát traéng thaát thu moãi ngaøy caû tyû baïc... Vì vaäy, khi keát nghóa anh em vôùi nöõ quaùi thuû lónh cuûa ñaùm gaáu bieån Haûi Phoøng, oâng Truøm Naêm Cam coi nhö ñaõ tìm ñöôïc ngöôøi ñeå “kheø” caùi ñaùm loâm coâm töø baéc vaøo ñang ñaâm cheùm loaïn laãn nhau, vaø moät maët khaùc nöõa, khi “naém” ñöôïc Dung Haø laø coi nhö oâng Truøm cuõng ñaõ naém ñöôïc söùc maïnh cuûa phöông baéc, vaø töø ñoù laøm

v.v... töø caùc nôi, ñaâu ñaâu giôùi giang hoà cuõng muoán boû queâ ñeå “tieán veà Saøi Goøn” moät maûnh ñaát quaù maøu môû cho daân chôi ñuû loaïi tung hoaønh. Saøi Goøn hieän ñang traøn ngaäp caùc bang phaùi giang hoà loaïi caéc keù môùi vaøo töø phöông baéc. Töø Bình Nhí huøng cöù ôû vuõ tröôøng Super Ball gaàn phi tröôøng chuyeân cho cave vay naëng laõi vaø ñieàu ñaùm naøy moõi bím (moùc tuùi) khaùch chôi, cho ñeán Vieät Pa Ke traán thuû khu khaùch saïn Taân Bình v.v... Caû chuïc baêng ñaûng môùi do ñaùm giang hoà nhoùc töø baéc vaøo chia vuøng, traán loät ñaâm cheùm vôù vaån khoâng caàn lyù do loaïn xaø ngaàu vôùi nhau ñeå tranh ñaát xöng huøng. Maùu “chieán binh” nhuoäm ñoû ñöôøng phoá bôûi ñaùm con nít ranh, ñoäng moät tyù laø ruùt dao cheùm. Ñieàu naøy ñaõ laøm trôû ngaïi khoâng ít cho coâng cuoäc “laøm aên” cuûa oâng Truøm, voán laø nhöõng phi vuï phaûi laøm aên trong boùng toái, vaø phaûi ôû traïng thaùi “hoøa bình höõu nghò” môùi ñöôïc daøn chöùc saéc maét nhaém maét môû ñeå yeân cho laøm. Caùi luõ ñieân naøy cöù thích phôi maùu treân phoá, nhaát laø nhöõng cuoäc traûi

baøn ñaïp khueách tröông, môû theâm ñòa baøn ra phía baéc, moät maûnh ñaát huøng cöù baêng ñaûng cuûa theá giôùi ngaàm cuõng quyeát lieät gioù tanh möa maùu khoâng thua gì Saøi Goøn nhöng laïi toaøn nhöõng tay ñaïi ca voâ hoïc, höõu duõng voâ möu chæ bieát ñaâm cheùm ñeå cöôùp cuûa gieát ngöôøi thoâi chöù khoâng coù toå chöùc gì cho ra hoàn ñeå “kieám aên” cho coù baøi baûn. Vì vaäy chính nhöõng nôi naøy laïi laø vuøng maøu môû cho nhöõng phi vuï toå chöùc côø baïc cuûa oâng Truøm trong töông lai, hieän coøn ñang boû troáng. Voû quít daøy, moùng tay nhoïn. Ngöôøi thì ñang doác toaøn quaân ñeå nam tieán, ngöôøi laïi muoán duøng möu löôïc ñeå “thoân tính ñaøng ngoaøi”, neân caû hai ñaõ nhanh choùng quyeän vaøo nhau. Moät böõa tieäc ñaày nghóa khi giang hoà, caét maùu aên theà nhaän keát nghóa laøm anh em huynh muoäi, giang hoà ñoàng taâm coäng khoå, coäng söôùng vôùi nhau ñöôïc dieãn ra trong baàu khoâng khí ñaëc seät chaát phim taäp Hong Kong vaø ñoù cuõng laø moät söï keát hôïp cay nghieät cho caû Dung Haø vaø Naêm Cam sau naøy...

97


14