Issuu on Google+

Filatelistenvereniging

“de Vierstroom”

afd. Arnhem, Elst en Velp/Rozendaal

de globe filatelistenvereniging

De Vierstroom

In dit nummer o.a.: Brand- & Aaltjesstempels Soedan Reisverslag Roemenië Préhistorische dieren Postzegels vertellen

Redactie: J. Driessen R. ten Hoedt J. Huiskes C. Ursem

Wist u dat een van onze vroegere burgemeesters in zijn achtertuin een tennisbaan had liggen?

december 2011

Achterzijde van bovenstaande postwaardestuk


Voorwoord

COLOFON

Het kalenderjaar 2011 loopt ten einde. Sinterklaas hebben we net gevierd. De kerstboom is van de zolder gehaald en opgetuigd. Het afgelopen jaar heeft veel gebracht. Op postzegelgebied was het stormachtig. Veel is er omgewaaid, maar er is ook gezorgd voor nieuwe aanplant. Ik denk aan het initiatief van de heer J. Driessen. Hij heeft heel veel respons gekregen op zijn stukje: “Wie verzamelt wat?� Er zijn leden, die contacten gelegd hebben met andere leden. Ze zijn al bij elkaar geweest met vragen en ruilzegels. Een heel goed plan dat zeker dit jaar nog meer uitgedragen moet worden. Er wordt zelf ruimte vrijgemaakt om op de clubavonden met meerdere leden over hun specifiek verzamelobject van gedachten te wisselen. Ook in dit contactblad heeft een van onze leden voorbeelden aangereikt en die we afgebeeld hebben, om onze filatelistische kennis te verdiepen. Wij moeten kennis blijven uitdragen. Geniet van dit contactblad. Namens de andere bestuursleden wens ik jullie een fijne Kerst en een goed 2012 toe. Rob ten Hoedt

BIJEENKOMSTEN In de eerste helft van 2012 worden onderstaande bijeenkomsten gehouden, respectievelijk in Velp (Zalencentrum Parkstaete, Parkstraat 3, aanvang 20.00 uur), Arnhem (De Kandelaar, Den Haagweg 1, aanvang 19.30 uur) en Elst (Onder de Toren, Sint Maartenstraat 34, aanvang 19.30 uur): Velp: 09/01 Nieuwjaarsreceptie met lezing "Bestellerstempels Nederland" (dhr G. Radstaat); 06/02 Jaarvergadering met huldiging jubilarissen; 05/03 Afdelingsveiling; 02/04 Powerpointpresentatie "Help, ik spaar postzegels" (dhr J. Driessen); 07/05 "Zelf albumbladen maken"(dhr J. Huiskes).

Hoera! De Website van "de Globe" is in de lucht. www.fv-deglobe.nl

Andere belangrijke websites: www.postzegelblog.nl www.deglobe-devierstroom.nl 2

Arnhem: 28/02; 26/03; 23/04; 21/05 "Zelf albumbladen maken" (dhr J. Huiskes). Elst: 13-02; 12/03 Powerpointpresentatie "Help, ik spaar postzegels" (dhr J. Driessen); 16/04 "Zelf albumbladen maken" (dhr J. Huiskes). Tijdens alle bijeenkomsten zijn stockboeken aanwezig en er wordt steeds een spontane veiling gehouden. De nieuwjaarsreceptie en de jaarvergadering in Velp is bedoeld voor alle afdelingsleden.


BRANDSTEMPEL. Op 5 augustus 1901 werd te ’s Gravenhage als proef een door ingenieur C.C. van der Valk vervaardigde stempelmachine “Vulcanis “ in gebruik genomen waarin de stempel door een petroleumvlam werd verhit. Het stempel is bekend onder de naam “brandstempel”. Er konden met de stempelmachine 240 brieven per minuut worden gestempeld. De proefperiode duurde maar kort omdat de inhoud van de brieven soms door doorbranden werd beschadigd. Na 29 september 1901 werden geen brieven meer afgestempeld. Voor briefkaarten en drukwerken werd het stempel nog gebruikt tot 2 november 1901.

Brandstempel Op 5 augustus 1901 werd te ’s Gravenhage als proef een door ingenieur C.C. van der Valk vervaardigde stempelmachine “Vulcanis “ in gebruik genomen waarin de stempel door een petroleumvlam werd verhit. Het stempel is bekend onder de naam “brandstempel”. Er konden met de stempelmachine 240 brieven per minuut worden gestempeld. De proefperiode duurde maar kort omdat de inhoud van de brieven soms door doorbranden werd beschadigd. Na 29 september 1901 werden geen brieven meer afgestempeld. Voor briefkaarten en drukwerken werd het stempel nog gebruikt tot 2 november 1901.

GOLFLIJNSTEMPEL (“Aaltjestempel”) Van 10 t/m 13 juli 1904 werd eveneens door C.C. van der Valk vervaardigde elektrische stempelmachine als proef in gebruik genomen, waarmee een doorlopende golflijnstempel op de poststukken werd afgedrukt. Deze machine voldeed niet, aangezien vele afdrukken bijna onzichtbaarof geschonden waren en de zegels soms ongestempeld bleven, terwijl bovendien de afgestempelde stukken meestal aan de achterzijde werden bevlekt. De proefperiode was van zeer korte duur 4 dagen.

3


SOEDAN Verscheurd land aan de Nijl

Soedan (74x Nederland, met zo'n 45 miljoen inwoners) is een land, dat het niet gemakkelijk heeft gehad. Het land heeft steeds onder de rook van het machtiger Egypte gelegen. Dat was al zo in de tijd van de Farao's en later, in de tijd van het Suez-kanaal. Eind negentiende eeuw kwam het land onder Anglo-Egyptisch gezag (fig. 2).

fig 1: Egyptian Soedan Soedan kreeg tenslotte in 1953 zelfbeschikking, maar het was en is nog steeds een arm en verscheurd land, omdat in de noordelijke helft van het land een Arabische moslim bevolking woont en in het zuidelijk deel wonen Afrikaanse stammen, animistisch en voor een groot deel christelijk. De moslims wilden hun moslim Sharia law (de Mohammedaanse wetgeving) voor het hele land van toepassing verklaren. Dat is een zeer strenge en onverzoenlijke wetgeving, waarbij je gestenigd kunt worden als je overspel gepleegd hebt, of je hand kan worden afgehakt als je een dief bent. Van Gordon tot Omar al-Bashir Ten tijde van het Anglo-Egyptisch koloniaal gezag in de 19de eeuw, werd

de vermaarde Charles George Gordon benoemd tot Gouverneur-generaal in Khartoum. Het Anglo-Egyptisch gezag werd echter in 1885 omvergeworpen in een bloedige opstand van de fanatieke (moslim) Mahdi's. Daarbij werd Gordon bij zonsondergang op de trappen van zijn paleis vermoord. Het was voorlopig afgelopen met het AngloEgyptisch gezag en de Mahdi's bleven aan de macht tot 1899, toen de Britten na lange tijd (14 jaren) een krijgsmacht hadden verzameld om de geschonden eer van Groot-BrittanniĂŤ te wreken. Daartoe werd Lord Kitchener benoemd tot generaal van een enorme krijgsmacht, die in 1896 zuidwaarts trok vanuit Egypte, waarbij gebruik werd gemaakt van kanonneerboten, waarmee men de Nijl afzakte. Deze boten waren demontabel, zodat ze rond de stroomversnellingen konden worden gedragen. Het leger van Lord Kitchener begon aan die veldtocht in de jaren negentig van de 19e eeuw, waarbij men tevens een spoorlijn aanlegde teneinde manschappen en voorraden te vervoeren. Het is onbegrijpelijk, maar men haalde in die tijd (!) bij de aanleg reeds een tempo van vijf km spoorweg per dag, te beginnen bij de Zuid-Egyptische grens (Wadi Halfa) en eindigend bij Khartoum, waar Kitchener in een enorme veldslag bij Omdurman de Mahdi's versloeg. Ooggetuige was de later beroemde oorlogsverslaggever Winston Churchill. Lord Kitchener intussen verkreeg de titel "Lord Kitchener van Khartoum". Later, in 1935, werd er nog een Memorial College vernoemd naar Gordon.

Fig 2: Memorial College 4

Fig 3. Soedanese politieagent

Fig 4: Postbode op kameel

Fig 5: Kamelenruiter


Maar de merkwaardige historie van Soedan kent geen einde. In die tijd werd Soedan ook onderdeel van Frans-West-Afrika in twee perioden: van 1890-1899 en van 1920-1958. Afbeeldingen 5 en 6 tonen zegels uit die Franse tijd.

Fig 8: Stamhoofd Darfur

Fig 6: Bootsman Tenslotte werd Soedan in 1958 onafhankelijk. Maar intussen woedde er echter een langdurige strijd tussen Noord en Zuid. De eerste burgeroorlog duurde maar liefst 17 jaar (van 1955 tot 1972) en de tweede zelfs 27 jaar (van 1983 tot 2005). Daarbij werden vele dorpjes in het Zuiden verwoest en de waterputten vergiftigd. In de tussentijd vond er een staatsgreep plaats, waarbij Omar al-Bashir 1n 1989 de macht naar zich toetrok. Hij moet ook verantwoordelijk geacht worden voor de strijd in de westelijke provincie Darfur (fig 8), een provincie waar de rust nog altijd niet is teruggekeerd. Noord-Soedan was in die tijd fel antiAmerikaans. In dit verband is een saillant gegeven ook dat Omar al-Bashir toestond dat Omar bin Laden in de jaren negentig enige tijd in Khartoum verbleef. De tegenstelling Noord- en ZuidSoedan Soedan is niet gezegend met veel rijkdommen.

De bevolking leeft van wat veeteelt en enige landbouw. Wel wordt olie in het zuiden gevonden (fig 9). Redenen genoeg voor de zuiderlingen om voor hun onafhankelijkheid te strijden. Maar juist die olie is het grote twistpunt tussen Noord en Zuid. Juist ook daarom woedde er sinds 1983 weer een burgeroorlog, zodat van het winnen van die olie nog niet veel terecht komt. Een gevolg van die oorlog is ook dat de werkzaamheden aan een 350 km lang kanaal in de tachtiger jaren werd stilgelegd. Dit kanaal, gegraven met financiĂŤle steun van de Europese Unie, was reeds grotendeels gereed om een verbinding van Zuid naar Noord tot stand te brengen door het moerassen-gebied de Sud. Dit zogeheten Jonglei Kanaal had een enorme besparing moeten opleveren van water, dat thans in de Sud verdampt.

stad van het kersverse nieuwe Zuid Soedan is Juba. Het gebied rondom Juba was vroeger een bekend safari gebied, waar veel wild leefde (fig 10). Echter, er waren geen regels, zodat exploitanten van jacht expedities rijke Amerikanen vanuit helikopters olifanten, neushoorns en leeuwen lieten afschieten. Binnen enkele jaren was zo de natuurlijke rijkdom aan wild van het land verdwenen.

Fig 10: Luipaard Ondanks de burgeroorlogen werd in Soedan veel ontwikkelingsgeld besteed door o.a. de Wereldbank, de Europese Unie en ook door Nederland voor de aanleg van (spoor)wegen en vooral niet te vergeten irrigatieprojecten t.b.v. de verbouw van o.a. rijst en katoen. Een voorbeeld daarvan is het grote Al Jazira project, waar reeds in 1925 door de Engelsen een 3 km lange en 40 m hoge stuwdam werd aangelegd (fig 11).

Fig 11: Sennar stuwdam Fig 9: Oil rigs Intussen echter is, na het sluiten van een Vredesverdrag tussen Noord en Zuid in 2005 en een plebisciet, gehouden in januari 2011, Zuid Soedan onafhankelijk sinds 9 juli 2011. De hoofd5

Soedan, wat een land: groot, met een schitterende natuur; vaak desolaat en dor, maar altijd indrukwekkend. Het is afwachten hoe het Noord en Zuid in de toekomst zal vergaan. De toestand lijkt uiterst fragiel, mede omdat er buiten de tegenstelling Moslim en Christen/


Animist ook nog het drama van de tribale tegenstelling is. In Zuid Soedan wordt (nog) steeds gevochten door de verschillende stammen onderling. Laten we dan toch maar terugkeren naar ons eigen, in vergelijking, rustige land, daarbij de wens uitsprekend dat dit verscheurde Soedan ooit eens vrede moge kennen. John Driessen.

VERSLAG ROEMENIËREIS 2011 Maandagmorgen 12 september om 05.00 uur is het dan zo ver, na enige maanden van voorbereiding, vertrekken we naar Roemenië. De vraag uit Roemenië is naar een rolstoel en incontinentiemateriaal. Via het zorgloket van de gemeente hebben we 2 rolstoelen gekregen en van particulieren 3 rollators, kleding en speelgoed, alsmede van de firma Paul Hartmann uit Nijmegen enige dozen incontinentiemateriaal. De bedoeling van dit transport was om het gezin, dat we al 21 jaar ondersteunen, te helpen, omdat de grootvader 2 jaar geleden is getroffen door een hersenbloeding. Het is daar niet zo dat je er kunt aankloppen bij instanties voor hulp. Een rolstoel kun je huren bij het ziekenhuis, na betaling van borg en voor elk ander hulpmiddel moet je zelf zorgen. Het continentiemateriaal slokt bijvoorbeeld de helft op van het karige pensioen van de getroffene. Via Frankfurt, Passau en Linz naar Pochlarn in Oostenrijk gereden, waar het vinden van een hotel enige voeten in aarde had. Het geplande hotel was inmiddels afgebroken. De volgende dag via Wenen naar Hongarije, waar de grens werd gepasseerd bij Nickelsdorf, zonder problemen. Via Budapest en Szolnok naar Berretyufalu aan de Roemeense grens voor de tweede overnachting. De derde dag via Oradea en Turda naar de bestemming Medias, waar we allerhartelijkst werden ontvangen. Het uitladen van de goederen ging snel, waarbij het de grootmoeder emotioneel te veel werd.

Ook de grootvader brak ieder keer in tranen uit (hij is rechtszijdig verlamd en kan niet meer praten). De meegebrachte wasmachine van firma Kranenburg kwam op het juiste moment, want hun oude lekte bij het wegpompen van water. Donderdags zijn we met het gezin naar Sibiu geweest (een mooie stad), waarna we de volgende dag een nicht van het gezin hebben bezocht en haar (pleeg)kinderen speelgoed en kleding gebracht. De nicht en haar man hebben 4 zigeunerkinderen opgenomen uit een familie, waarvan de moeder 30 jaar oud is en al 8 kinderen heeft. Zaterdags hebben we de zoutmijn in Turda bezocht (een hele belevenis zo'n 300 m onder de grond). Er zijn verschillende attracties in ondergebracht en men mag er maximaal 5 uur ondergronds blijven. Veel mensen met ademhalingsproblemen bezoeken deze mijn. Zondags hebben we nog diverse andere familieleden van het gezin bezocht en speelgoed en kleren uitgedeeld, nadat we eerst in de plaatselijke supermarkt boodschappen hadden gedaan voor het gezin, dat de eigen voorraad flink had aangesproken om ons te ontvangen. 's Maandags relatief een rustige dag gehad als voorbereiding op de terugreis. Op dinsdag vertrokken naar Velp met onderweg weer twee overnachtingen. Donderdag omstreeks 15.30 uur weer terug op de vertrouwde lokatie. Conclusie: We hebben de goederen op de juiste lokaties kunnen afleveren, waarbij vooral de ouderen goed zijn geholpen. Het land is in de afgelopen 10 jaar wel vooruit gegaan, alhoewel traag, maar vooral de infrastructuur laat nog veel te wensen over. In principe is alles te koop, maar gezien de salarissen voor zeer velen onbereikbaar. De sponsors (firma Kranenburg, Van Hout, Hartmann en Ster Verhuur) worden bedankt voor het mogelijk maken van deze reis door dhrn J. Jansen en H. Niehoff (schrijver van dit verslag). 6

VERSLAG SECRETARIS Inleiding Het kalenderjaar 2011 is weer voorbij voor de afdeling. Op drie locaties werden weer de bijeenkomsten gehouden met een wisselend aantal bezoekende leden. De best bezochte waren de jaarvergadering en de veilingavond. In totaliteit moet gezegd worden dat de avonden in Elst door een redelijk vast aantal leden wordt bezocht, in Arnhem is het aantal toegenomen en in Velp gedaald. Ondanks pogingen van het bestuur de avond in te vullen naar wens van de leden, blijven velen thuis, waarschijnlijk tevreden met deelname aan het rondzendverkeer. Ledenbestand Aan het einde van het jaar bedroeg het aantal leden 205; drie leden zijn overleden, te weten dhrn Kooijmans, Cornelissen en Verbost; vier nieuwe leden konden welkom worden geheten: mevr Bongers en dhrn Macke, v.d. Berg en Van Dijk. Helaas zes personen het lidmaatschap opgezegd per 31 december of al in de loop van het jaar. Bijeenkomsten De locaties van de bijeenkomsten in Arnhem, Elst en Velp bleven ongewijzigd. Alleen in Arnhem werden m.i.v. het nieuwe seizoen de avonden gehouden op de laatste maandag van de maand i.p.v. op de dinsdag. Ook het tijdstip werd gewijzigd: aanvang 19.30 uur. Tijdens de avonden waren steeds stockboeken aanwezig en veelal werd er een spontane kleine veiling gehouden. In Elst werd de avond steeds besloten met een rondje bingo met (uiteraard) filatelistische prijzen. Evenementen Ook in 2011 werd het Jo Toussaint toernooi gehouden, samen met een postzegelbeurs gedurende 2 dagen in Velp. Helaas heeft het organisatiecomité moeten stoppen met verdere organisatie door externe omstandigheden, eerder toegelicht op de bijeenkomsten. De afdelingsveiling kende een redelijke opkomst van leden. Helaas werden er minder kavels verkocht dan verwacht, wellicht door ongelukkige samenvoeging van enige kavels.


Jubilarissen In 2010 werden wederom de jubilarissen van 2009 gehuldigd op de jaarvergadering. Zij ontvingen een oorkonde en het Globe-draagspeldje. Op de komende jaarvergadering zullen de 14 jubilarissen van 2010 worden gehuldigd. Zij hebben een persoonlijke uitnodiging hiervoor ontvangen. Bestuur Het bestuur bleef ongewijzigd. De volgens rooster aftredende leden stelden zich herkiesbaar en doordat geen nieuwe kandidaten zich hadden aangemeld, was geen stemming noodzakelijk. Op verzoek van het Hfd Rondzendverkeer kan elk lid bekend stellen welke verzamelgebied(en) hij of zij heeft, volgens strikte regels om privacy te waarborgen. E.e.a. heeft geresulteerd dat verscheidene leden nader met elkaar in contact konden komen om zegels te ruilen en gegevens uit te wisselen buiten de verenigingsavonden om.

De KNBF heeft via het HB nieuwe bondspassen verstrekt, die deels al op de bijeenkomsten zijn uitgereikt. De passen zijn op naam gesteld. Bent u nog niet in het bezit ervan, dan kunt u uw pas ontvangen tijdens één der komende bijeenkomsten of afhalen bij de afdelingssecretaris. I.v.m. verzendkosten werden de passen niet per post verstuurd. Het HB heeft de leden vanaf 2011 de gelegenheid geboden het lidmaatschap los te koppelen van het abonnement op het maandblad Filatelie. Hiervan hebben circa 15 leden van de afdeling gebruik gemaakt. Toekomst Helaas moet geconstateerd worden dat het ledental elk jaar iets slinkt door verschillende oorzaken: de belangrijkste zijn het ouder worden van de leden en het emissie-beleid van de posterijen (niet alleen Post.nl). Het bestuur verneemt graag van u op welke (filatelistische) wijze de avonden aantrekkelijker gemaakt kunnen worden, waar-

door wellicht meer nieuwe leden geworven kunnen worden. Ook in de toekomst zal het bestuur zich blijven inzetten om de leden van de afdeling De Vierstroom dat te bieden, wat zij wensen. U laat toch wel weten wat uw wensen zijn?

AGENDA ALV 2012 Op 6 februari 2012 wordt de jaarvergadering gehouden in Velp voor alle leden van De Vierstroom. AGENDA 1. Opening 2. Notulen vorige ALV 3. Jaarverslagen Bestuur 4. Verslag kascommissie 5. Verkiezing bestuursleden 6. Huldiging jubilarissen 7. Rondvraag 8. Sluiting Na het officiële gedeelte volgt de spontane veiling en is er gelegenheid te "snuffelen" in de talrijke stockboeken.

BLUE BAND. Op 31 augustus 1924 werd in Rotterdam een reclamestempel gebruikt met de tekst: “KOOPT HEDEN B L U E B A N D Versch gekarnd”. Blue Band is margarine en wordt niet gekarnd. Boter wordt gekarnd ( afromen van melk schudden en roeren). Het stempel is misleidend en leugenachtig. Destijds kennelijk met de bedoeling het publiek te misleiden om blue band te kopen i.p.v. roomboter. Blue Band was van N.V. Van den Berg’s Fabrieken. Een andere fabrikant van margarine “Jurgens Margarinefabrieken” pikte het niet en daagde Van den Bergh voor de rechter. Op 30 september 1924 verloor Van den Bergh het proces. Het reclamestempel Blue Band werd verwijderd uit de stempelmachine. Bleu Band reclamestempel is slechts een maand gebruikt 7


PRE-HISTORISCHE DIEREN OP HET LAND, IN HET WATER EN IN DE LUCHT Titel van document Paleontologie Voor velen onbekend, maar door talrijke vondsten van skeletten en afdrukken bewezen: ook in Zwitserland leefden miljoenen jaren geleden dinosaurussen. Niet alleen op de grond, maar ook in het water en in de lucht waren reptielen, die tegenwoordig uitgestorven zijn. Drie bijzondere zegels uit 2010 tonen enige van deze dieren. Van vele uitgestorven diersoorten zijn fossielen aangetroffen. Er zijn wetenschappers, die zich bezighouden met het onderzoeken er van (paleontologie), als ook met de resten van vroegere organismen, om o.a. meer te weten te komen over de evolutie, die op aarde heeft plaats gevonden. Afbeeldingen of natuurgetrouwe modellen, veelal te zien in musea, zij het resultaat van dergelijk onderzoek. Daardoor krijgt de hedendaagse mens steeds meer belangstelling voor wat al lang is uitgestorven. Paleontologisch onderzoek bestaat al lang in Zwitserland. Al in 1451onderzocht de geleerde Felix Hemmerli, professor aan de Universiteit van Zürich, fossielen en kwam tot de conclusie dat het resten moesten zijn van dieren, die in de oudheid hadden geleefd. De arts en natuurkundige Konrad Gessner uit Zürich verzamelde versteende resten en maakte er afbeeldingen van. Johann Jakob Scheuchzer, ook arts uit Zürich, wordt beschouwd als de oprichter van de paleontologie op botanisch gebied. Hij hield zich bezig met het onderzoeken van vroegere planten. In het begin van de 19e eeuw werd de paleontologie door het werk van de Franse zoöloog Georges Cuvier een erkende natuurkundige wetenschap. In de vorige eeuw ontstonden ook in Zwitserland (Basel en Zürich) paleontologische scholen voor bestudering van gewervelde dieren. Van klein tot reusachtig

Door de groeiende belangstelling in dinosaurussen na 1970 krijgt de paleontologie meer bekendheid. Door de film Jurassic Park uit 1993 zijn dinosaurussen en andere reptielen uit het verre verleden geen onbekende dieren meer. De postzegels van de Zwitserse Posterijen geven een beperkt beeld van het succesvolle onderzoek van de paleontologische dienst in Zwitserland. Dinosaurussen leefden 228 miljoen jaren geleden en stierven zo 'n 160 miljoen jaren later uit. In feite leven ze echter nog steeds voort door hun directe afstammelingen, de vogels. In de "aardse" middeleeuwen varieerde de grootte der dinosaurussen zeer: vanaf afmeting van een kip tot reusachtige kolossen (40 m lengte en 100 ton gewicht). Dinosaurus vondst in Aargau De beste vondsten in Zwitserland waren in een leemgroeve bij Frick. Al rond 1910 werd daar een 10 m lange, plantenetende Prosauropode Plateosaurus gevonden. In het voorjaar van 2006 werd daar het eerste skelet gevonden van een vleesetende dinosaurus in Zwitserland. Van het skelet zijn gevonden de wervelkolom, ribben, schouderbladen, bekken, voorpoten en het grootste deel van de staartbeenderen. Momenteel is ook de schedel gevonden. Het beest was een lid van het Theropodengeslacht Coelophysidae. Uit bestudering van het gebeente is gebleken dat het een nog niet volwassen mannelijk dier betrof. In de resten van de maaginhoud werden o.a. beenderen en tanden gevonden van een hagedis. Vis saurus lijkt op dolfijn Saurussen leefden niet alleen op het land, maar ook in het water. De vis saurus leefde in het water en was een goede zwemmer. Ze leefden al 250 miljoen jaren geleden, maar zijn uitgestorven na circa 170 miljoen jaren. 8

Mogelijk hebben ze het onderspit gedolven tegen de "modernere" haai soorten, die zich na de Jura-tijd sterk vermeerderden. De lichaamsbouw van de vis saurus is torpedo-achtig en lijkt op die van de dolfijn. In tegenstelling tot de dolfijn zwommen ze door een horizontale beweging van de wervelkolom. Ook in Zwitserland bestond een vis saurus: Kort geleden werd het bestaan van de Ichthyosaurus communis aangetoond door een vondst van een groot deel van een schedel in dezelfde leemgroeve. De leemlagen, waarin de schedel lag, zijn 190 miljoen jaren oud. De vis saurus was een gevaarlijke rover. Zijn lange bek had veel scherpe tanden. Uit maaginhoud van andere vis saurussen is gebleken dat ze inkt-


vissen (Belemniten) aten. Het beest had een rug- en een staartvin. De staartvin zorgde voor de voortstuwing. In de lucht dankzij een vlieghuid Vliegende saurussen waren naast vogels, vleermuizen en vliegende honden een verdere groep van vliegende gewervelde dieren. Het is bewezen dat zij al voor 228 miljoen jaren leefden en zijn uitgestorven aan het einde van de Krijt tijd, 65 miljoen jaren geleden, gelijktijdig met de dinosaurussen. Oorspronkelijk hadden de vliegende saurussen lange staarten, die door de evolutie steeds korter werden. Ze verschilden met de dinosaurussen door een andere schedel, tanden, maar ook door de ledematen en vleugels. De vleugel was een ruwe Raeticodactylus filisurensis

HOE EEN ZEGEL THUISBRENGEN (IV)

huid, die door een vierde vinger gespannen kon worden. Recent is in Zwitserland een uitstekend geconserveerde vliegende saurus gevonden in de Bergüner Groeve in het kanton Graubünden. Het is een Raeticodactylus filisurensis. Het gevonden fossiel is nagenoeg compleet. Een bijzonder kenmerk is de neushoorn. Het gebit bestaat uit enkelvoudige spitse vang tanden en talrijke meer-puntige kiezen. De bovenarm-beenderen zijn, in vergelijking met de andere knoken, zeer dun. Aangenomen wordt door de schedelen bekvorm dat het dier een viseter was, waarbij hij bij het doorploegen van het oppervlaktewater met geopende bek de vissen ving. Winand Brinkmann, Paleontologisch Instituut en Museum van de Universiteit in Zürich - Die Lupe nr 3/2010

9

B.L.P. Opdruk op negen verschillende Italiaanse postzegels; afkorting voor Buste Lettere Postali. B.M.A. Eritrea Opdruk (British Military Administration) op zegels, die door de Britse bezetters van Eritrea (Italiaans gebied) werden gebruikt. B.M.A. Tripolitania Opdruk op zegels, gebruikt door Britse bezetters tijdens WO II in Italiaans Tripolitania. Board of Education Opdruk op zes verschillende Britse zegels, uitgegeven gedurende 1902-1904 als dienstzegels voor het Britse Ministerie van Onderwijs. Böhmen und Mähren Duits protectoraat aan het begin van WO II, omvattend een deel van Tsjecho-Slowakije, dat overbleef nadat Slowakije was afgescheurd en Duitsland het Sudetenland had geannexeerd.


Bolivar Provincie van Columbia (tot 1885 onafhankelijk). Vanaf 1863 werden eigen postzegels uitgegeven. Bosnië-Herzegowina Tot 1878 Turks, daarna onder Oostenrijks/Hongaars beheer staand en in 1908 door Oostenrijk geannexeerd gebied. Daarna deel uitmakend van Joegoslavië. Thans weer zelfstandig als Bosnië. Botswana Nieuwe naam voor de in 1966 onafhankelijk geworden voormalige Britse kroonkolonie Bechuanaland.

Boyaca Provincie van Columbia, aangesloten in 1899. Gaf geen eigen zegels uit als voorheen onafhankelijke staat. Na aansluiting wel aparte zegels, alleen frankeergeldig binnen eigen gebied. B.R.A. Afkorting van British Railway Administration, als opdruk te vinden op Chinese zegel, in gebruik als toeslagzegel voor vervoer van post over de onder Brits beheer staande spoorlijn van Peking naar Schanhaikwan. Braunschweig Oudduits postgebied met eigen postdienst tot 1868; daarna lid van Noordduitse Postbond. Vanaf 1852 tot aansluiting eigen zegels. Bremen Zie Braunschweig. Vanaf 1855 tot aansluiting bij Noordduitse Postbond eigen postzegels. British Columbia & Vancouver Islands Voormalige Britse kroonkolonie in NW-Canada. Tussen 1860 en 1871 in beide gebieden zowel gezamelijke als afzonderlijke zegels. Sinds 1871 vallend onder Canada. (wordt vervolgd)

POSTZEGELS VERTELLEN Het anders verzamelen Rowland Hill bedacht een manier om het hergebruik van benutte postzegels te voorkomen, toen de eerste postzegel ter wereld, de Penny Black, werd ingevoerd in 1840: een eenvoudige pennenstreek met rode inkt. Het bleek echter dat de rode inkt niet goed zichtbaar was op de zwarte achtergrond van de zegel en gemakkelijk te verwijderen. Een jaar later verscheen de Penny Red en die zegel werd ongeldig gemaakt met zwarte inkt. Dit was meer effectief en moeilijker te verwijderen. Het uiteindelijke gevolg van het op deze wijze voorkomen van hergebruik van zegels is dat er verschillende vormen zijn ontstaan van het ontwaarden. Door de verschillende afstempelingen ontstond er een nieuwe manier van verzamelen. Poststempels waren in Nederland al in gebruik, lang voordat postzegels werden gebruikt. De stempels toonden het tijdstip van aankomst en verzenden van brieven, toonden het verschuldigde bedrag en gaven een indicatie van andere postale regels. Op den duur voerden steeds meer landen poststempels in, die aangaven vanwaar de brief was verstuurd. Dit systeem is thans overal ter wereld gangbaar. In Australië is her verzamelen van de ronde poststempels met datum, al of niet met een wervende tekst of een speciale afbeelding, zeer in trek. Het aantal Australische gelegenheidsstempels, gebruikt sinds 1879 is niet meer exact vast te stellen. De eerste speciale stempel werd gebruikt tijdens de Internationale Tentoonstelling in Garden Palace in Sydney tussen 17 september 1879 en 20 april 1880. Voor die gelegenheid werd er een tijdelijk postkantoortje gevestigd in het voormalige tuinhuis, buiten de hoofdingang van de tentoonstelling. Sindsdien zijn er meer dan 7.000 speciale herdenkingsstempels gebruikt in Australië en die ontwikkeling is zeer interessant. Wat een dergelijke af10

stempeling bijzonder maakt is simpelweg de toegevoegde afbeelding in de stempel en/of de toevoeging van de naam van het evenement (liefst met datum). Enige voorbeelden, die de harten van de Australiërs sneller doen slaan, hieronder:

Deze drie voorbeelden van respectievelijk de in 1938 gehouden Britse Rijk Spelen in Sydney, de in 1956 gehouden Olympische Spelen in Melbourne en die van 2000 in Sydney tonen aan de ontwikkelingen van de grafische ontwerpen. De reden van de speciale ontwerpen is duidelijk in Australië. Per land kunnen er verschillende criteria zijn. De 3 voornaamste in Australië zijn: Eerste Dag van Uitgifte - Dit stempel wordt alleen gebruikt op de eerste dag, dat een emissie verschijnt. De afbeelding van het stempel correspondeert


RONDZENDING Het is, ten tijde van het schrijven van dit stukje, alweer november. Bij de Super kun je al chocoladeletters kopen, dus Sinterklaas is weer in aantocht en de klok is ook een uur terug gezet. Met de rondzending gaat het intussen prima. We zien nog steeds dat de leden enthousiast zijn en gezamenlijk werken aan een goede omzet voor dit seizoen.

met de verschenen zegel(s). Een goed voorbeeld hiervan is die van een redelijk recent verschenen serie is de afbeelding van "Market Feast" in juli 2007. Met die uitgifte werd het nog interessanter voor de verzamelaar: normaal wordt er een machine-stempel geplaatst op de voorraad FDC's, verkrijgbaar op de postkantoren. Echter ook handmatig geplaatste stempels waren verkrijgbaar bij deze uitgifte bij zowel het National Philatelic Bureau in Ferntree Gully (Victoria) als op de Newmarket in Queensland. Oplettende verzamelaars bemerkten verschillen in grootte tussen de twee handmatig geplaatste stempels. Herdenkingsstempels - Deze stempels worden alleen maar gebruikt op een speciale dag of gedurende de tijdsspanne, dat een evenement plaats vindt. Tijdens de belangrijkste filatelistische tentoonstellingen in Australië worden speciale stempels gebruikt. Dikwijls hebben ze ook een binding met de speciale uitgifte in oktober elk jaar, variërend van "Outer Space" tot "Marine Life". Speciale stempels mogen ook gebruikt worden om belangrijke verjaardagen te vieren van verenigingen, plaatsen of evenementen.

persoonlijkheid. Met de grote hoeveelheid aan verschillende stempel afbeeldingen is het voor verzamelaars mogelijk thematisch of geografisch te verzamelen of een collectie samen te stellen van specifieke evenementen. Er zijn daardoor geen beperkingen wat onderwerp betreft. Colleen Woolley - Stamp Bulletin # 290

AANGEBODEN Stockboek met circa 1.000 gestempelde zegels Nederland (veel nrs 631 en 810) ± 165 verschillende voor € 6,50 plus een stockboek met 600 verschillende gestempelde zegels Nederland voor € 25,-. Te bevragen bij dhr R. Ligterink: tfn 026 3230863.

ADVERTENTIE

Standaard stempels met een afbeelding - Plaatselijke postkantoren kunnen die elke dag gebruiken om iets speciaals in die plaats uit te dragen. Het kan een afbeelding zijn van een gebied, een gebouw of een bijzondere

CONTACTGROEP WIE VERZAMELT WAT Dit initiatief, aangekondigd in het augustusnummer van Vierstroom-Nieuws, is op weg een succes te worden. Leden, die zich aangemeld hebben, troffen elkaar al aan de huiskamertafel of tijdens één van de bijeenkomsten. We willen hier nog eventjes het volgende recapituleren: Diegene, die zich ook wil opgeven voor deze Databank, wordt verzocht het volgende te doen: 1. Stuur een e-mail naar het Hoofd rondzendingen (zie voor het e-mail adres blz 2) en geef uw lidnummer door en tevens wat u verzamelt: (i) land, (ii) motief (bv ruimtevaart) en (iii) eventueel specialisme (bv perfins). In geval dat u geen internetverbinding heeft kunt u natuurlijk ook schrijven of bellen naar het Hoofd rondzendingen (liefst vóór 20.00 uur). 2. U ontvangt van het Hoofd rondzendingen een overzichtstabel, waarin de volgende gegevens zijn opgenomen: (1) een inschrijfnummer, (2) de postcode (alleen de cijfers) en woonplaats en (3) datgene wat betreffend lid verzamelt (land, motief of specialiteit). 3. Na ontvangst van deze tabel kiest u welk lid u graag zou willen bellen of e-mailen voor een afspraak (bv iemand met een postcode, niet te ver van u vandaan). 4. U koppelt terug naar het Hoofd rondzendingen, waarbij u hem verzoekt u te laten weten wat het e-mail adres en/of telefoonnummer is van diegene, waarmee u graag in contact zou treden. Wel, waarde lezers, dit was het dan weer. Wij wensen u prettige feestdagen toe. John Driessen (Hoofd rondzendingen)

CONTRIBUTIE BETAAL TIJDIG UW CONTRIBUTIE, LIEFST D.M.V. AUTOMATISCHE AFSCHRIJVING. 11


Indien onbestelbaar retour: Winschotenstraat 41, 6835 AS Arnhem

Wens

Volgend contactblad Bestuur van "de Vierstroom" en de redactie van "Vierstroom-Nieuws" wensen de leden en hun familie prettige feestdagen en een voorspoedig 2012.

Verschijnt weer in maart/april 2012 Stuur copy!!


Vierstroom Nieuws december 2012