Page 1

Filatelistenvereniging

“de Vierstroom”

afd. Arnhem, Elst en Velp/Rozendaal

de globe filatelistenvereniging

De Vierstroom

Victoria's Empress Hotel

IN DIT NUMMER o.a.: Voorwoord Clubveiling Mag ik mij even voorstellen? Vakantiegroeten ... (slot) Waar een wil is, .... Australische zegels, ... Hong Kong, Macao .... In dit hotel werd de conventie gehouden van de British North America Philatelic Society. (zie het artikel op bladzijden 6 en 7: Groeten uit Canada).

REDACTIE J. Driessen J. Huiskes

augustus 2013 AUGUSTUS 2013

IN DIT NUMMER VIER ARTIKELEN, TE WETEN "GROETEN UIT CANADA (SLOT)", BLADZIJDEN 6 EN 7; "HONG KONG, MACAO" OP BLADZIJDEN 10 EN 11; "JUNGFRAU-SPOORLIJN" OP BLADZIJDE 8 EN "AUSTRALISCHE POSTZEGEL-ONTWERPSTERS" OP BLADZIJDE 9.


COLOFON

VOORWOORD

Voorzitter J. Driessen tel: 026 381 28 98 (j.driessen191@upcmail.nl) Vice-voorzitter N. Mol tel: 0481 374 116 (nic.mol@tele2.nl) Secretaris Vacature Penningmeester I. Zeijlstra tel: 0481 376 808 Veilingmeester/taxateur J. Niehoff tel: 026 361 01 39 (j.niehoff@versatel.nl) Hoofd Rondzendverkeer F. Macke tel: 026 361 78 33 (j.macke@upcmail.nl Distributie Noord F. Macke tel: 026 361 78 33 Distributie Zuid J. Verburgt tel: 026 321 34 17 Depothouder/administrateur P. Koene tel: 026 381 86 97 (p.koene2@chello.nl) Hoofd Nieuwtjesdienst P. Verburg tel: 026 363 57 55 (p.verburg8@upcmail.nl) Redactie Vierstroom-Nieuws J. Huiskes tel: 026 323 16 78 (j_huiskes@hetnet.nl) J. Driessen tel: 026 381 28 98 (j.driessen191@upcmail.nl)

Na een ietwat verpieterde lente sloten wij ons seizoen af op 15 april in Onder de Toren in Elst, op 6 mei in Parkstaete in Velp en op 27 mei in De Kandelaar in Arnhem Zuid. Wanneer U dit blad ontvangt kijken wij alweer uit naar de start van het nieuwe seizoen met een eerste bijeenkomst in Velp op 2 september. Ons bestuur Ondergetekende neemt per september a.s. het voorzitterschap over van de heer Rob ten Hoedt, die lange tijd, te weten zo rond de twintig jaar maar liefst, de kar van onze vereniging mocht trekken. In ons vorig nummer besteedden wij reeds de nodige aandacht aan de plechtige gebeurtenis waarbij Rob de Bondsspeld kreeg uitgereikt. Wij zijn Rob zeer dankbaar voor het feit dat hij als voorzitter zolang onvermoeibaar leiding mocht geven aan onze vereniging. Wij prijzen ons voorts gelukkig met het feit dat de heer Mai Zeijlstra nu alweer enige tijd de functie van Penningmeester vervult. V.w.b. de Rondzending zijn wij verheugd U mede te delen dat de heer Frits Macke de functie van Hoofd Rondzending overneemt van ondergetekende. Jammer genoeg hebben wij ook wat somberder nieuws. En wel dat wij nog steeds op zoek zijn naar een vervanger als Secretaris voor de heer Jan Huiskes die, ook na lange jaren inzet, te kennen heeft gegeven te willen stoppen. Mensen, alstublieft, meldt U zich aan voor de functie van Secretaris. Het kost U zo’n twee uur per maand. Dat moet toch te doen zijn. Een beknopte taakomschrijving voor de functie van Secretaris vindt U elders in dit nummer van Vierstroom Nieuws. Presentielijst en Loterij U zult zich van vroeger nog wel herinneren dat U op de bijeenkomsten een presentielijst invulde. WIj hebben dit weer ingevoerd om het Uw voorzitter gemakkelijker te maken om de deelnemers aan de bijeenkomsten bij naam te kennen. Maar bovenal ook om te monitoren hoeveel leden de bijeenkomsten bijwonen. Immers een sluimerende vraag is steeds weer: moeten wij nog wel doorgaan bijeenkomsten te houden in maar liefst drie locaties Velp, Elst en Elderveld.Tot nog toe blijkt dat zich op alle drie locaties zich toch een harde kern van trouwe leden blijft melden, dus wat mij betreft gaan we er voorlopig mee door. Ter bestrijding van de kosten voor de zaalhuur en tevens de kosten voor het uitgeven van dit blad zijn wij weer begonnen met het houden van een bonnetjes loterij in Velp en Elderveld. Winnaars kunnen hun tegoedbon besteden in de Rondzending. Elst houdt, met hetzelfde oogmerk, sinds lang een Bingo sessie. Clubveiling

Eerste zegel van nieuwe serie postzegels (zoogdieren in Nederland).

De vorig jaar gehouden Clubveiling in De Kandelaar was een succes. Wij denken dat er bij de leden blijvend behoefte is aan een makkelijke gelegenheid om Uw overtollige stockboeken (vol dan wel leeg), albums en bovenal postzegels aan te bieden. Reden om weer een Clubveiling te houden in De Kandelaar in Elderveld op maandagavond 25 november 2013. Een nadere aankondiging hiervan kunt U elders in dit blad aantreffen. John Driessen 2


CLUBVEILING DE VIERSTROOM IN DE KANDELAAR De Vierstroom (Arnhem/Elst/Velp) houdt een Clubveiling in het verenigingsgebouw De Kandelaar in Elderveld, Arnhem Zuid, Den Haagweg 1. De Clubveiling zal worden gehouden op maandagavond 24 september 2012 om 19:30. Geïnteresseerden dienen zich vóór 1 september aan te melden bij: J.P.Driessen, e-mail: j.driessen191@upcmail.nl of telefonisch (liefst voor acht uur ’s avonds) 026 3812898 met specificatie van de kavels die men denkt aan te bieden. De inschrijving sluit bij het bereiken van 200 kavels. De inzender maakt gebruik van een standaard “inzendkavellijst” die is te downloaden van website www.deglobe-devierstroom.nl. Per deelnemer is een maximum inzending van 20 kavels toegestaan.

Kavels dienen uiterlijk 7 september aangereikt te zijn bij (1) G.van den Berg in Arnhem Noord, e-mail eefvandenberg@planet.nl of (2) R.ten Hoedt in Arnhem Zuid, e-mail r.tenhoedt01@upcmail.nl. In het geval dat de heer van den Berg niet bereikbaar is kunt U Uw kavels indienen bij Mw.A.Hamburg. De adressen van alle drie hiervoor genoemden kunnen desgewenst worden opgevraagd bij de heer J.P.Driessen. De uiteindelijke club kavellijst wordt aan deelnemers per e-mail toegestuurd. Tevens kan men bovengenoemde website raadplegen voor het laatste nieuws. Interesse om materiaal aan te bieden? Meldt U aan en/of bezoek de bijeenkomsten van De Vierstroom.

I.v.m. ruimtegebrek moet dit keer de rubriek "hoe een postzegel thuis te brengen" vervallen.

NIEUWE LEDEN Het bestuur heet de nieuwe leden, te weten dhrn W. van Dijk, E. Beekhuizen, G. Heyink, J. Buurman en J. Klein Molekamp, hartelijk welkom in de afdeling De Vierstroom van De Globe. Hopelijk voelen zij zich spoedig thuis en vinden zij hier datgene, wat zij zoeken in de filatelie.

HOLLANDFILA Op vrijdag 6 en zaterdag 7 september a.s. is er een grote beurs in de Veluwehal, Nieuwe Markt 6 in Barneveld van 10.00 tot 17.00 uur zaterdag speciale jeugddag). Toegang € 3,- p.p./p. d. Het is een samenwerkingsverband tussen I.V. Philatelica, De Globe en de V.O.V.V. Gratis parkeergelegenheid. Plattegronden en standhouderlijsten vanaf medio augustus op de website: www.eindejaarsbeurs.nl.

BIJEENKOMSTEN AFD DE VIERSTROOM EERSTE HELFT SEIZOEN 2013-2014 Arnhem:"De Kandelaar", Den Haagweg 1 (Elderveld); aanvang 19.30 uur: 30-09-2013; 28-10-2013 (powerpointpresentatie Indië - J. Driessen); 25-11-2013 (clubveiling); 16-12-2013. Elst: "Onder de Toren", Sint Maartenstraat 34; aanvang 19.30 uur: 09-09-2013; 14-10-2013; 11-11-2013, 09-12-2013. Velp: "Parkstaete Zalencentrum", Parkstraat 3; aanvang 20.00 uur: 02-09-2013; 07-10-2013 (postzegelwinkeltje), 04-11-2013; 02-12-2013 (huldiging jubilarissen). Op alle bijeenkomsten zijn stockboeken aanwezig. Eigen inbreng wordt op prijs gesteld. De bijeenkomsten in Arnhem en Velp worden afgesloten met een kleine loterij, die in Elst met een rondje bingo.

OOSTENRIJKVERZAMELAARS Sinds enige tijd heb ik contact met de voorzitter van een postzegelclub in Oostenrijk, die mij tegen zeer redelijke prijzen helpt mijn verzameling uit te breiden met mooi filatelistisch gestempeld materiaal. Voor onze afdeling mag ik dit ook aanbieden. Geïnteresseerden kunnen met mij contact opnemen voor verdere informatie. Gerard van den Berg. tel: 026 442 06 03; email: eefvandenberg@planet.nl.

3


MAG IK ME EVEN VOORSTELLEN In afwijking van het gebruik van de dobbelsteen om iemand van het bestuur aan te wijzen om een stukje over zichzelf te schrijven, hieronder dit verhaal van John Driessen. Dit gebeurt op aandringen van het bestuur en de reden hiervoor is dat ondergetekende Uw nieuwe Voorzitter is. John Driessen Geboren in Iran (Perzië) in 1941 in Meshed. Meshed is de bedevaartsplaats voor de Shiietische Moslims, dus net zoals Mekka, maar Mekka is de bedevaartsplaats voor de Soenietische Moslims. Mijn vader werkte in Noord-Iran voor een Nederlandse aannemer aan de bouw van de haven voor de Sjah aan de Kaspische Zee. Tijdens de tweede wereldoorlog verhuisd naar Australië, omdat mijn vader in 1944 werd opgeroepen door het KNIL. Daarna lagere school in Nieuw Guinea (Sorong) en HBS-B in Curaçao. Studie weg- en waterbouwkunde (civiel ingenieur) in Delft.

Een eerste uitzending naar Tanga, Tanzania (1970-1972), i.v.m. de bouw van een steiger in zee. Waarna Kuantan, W.Malaysia (1974-1980), i.v.m. de bouw van een haven aan de Oost kust. Dit alles met gezin. Omdat de kinderen i.v.m. de school niet langer meekonden, ging ik na 1980 als project manager of project director voor kortere tijd (van twee tot zes weken) naar een keur

van landen in Afrika, Azië, Zuid- en Midden-Amerika en de Pacific. Werkzaamheden omvatten haven projecten, wegen, spoorwegen, irrigatie en watervoorziening en sanitaire voorzieningen. Dit alles in het kader van ontwikkelingshulp zoals gefinancierd door het Directoraat Internationale Samenwerking (Nederland), Europese Unie, Wereld Bank, Asian Development Bank en andere donoren. Ik verbleef voor langere tijd, zonder gezin, in Lahore, Pakistan (1996-1999), i.v.m. een irrigatieproject en Cairo, Egypte (2000-2001), i.v.m. de aanleg van een land ontginningsproject in de woestijn nabij Abu Simbel. Ik ging met pensioen in 2001, maar werd daarna nog een aantal malen uitgezonden naar Zambia, Polen en Zuid-Sudan.

Van alles wat ik gezien heb, neemt het continent Afrika toch wel een speciaal plekje in mijn hart in. Afrika, waar het in vele landen slecht gaat, maar waar de Afrikaan doorgaans vrolijk blijft. Drie foto’s. De eerste foto is genomen tijdens een missie in Noord-Sudan i.v.m

een spoorweg rehabilitatie (1987). De tweede foto (1992) is genomen bij een boor locatie, ook in Noord Sudan, waar in de woestijn wateryards werden aangelegd voor het rondtrekkende vee. De derde foto toont mij, in Zuid-Sudan in gesprek met mensen bezig om mijnen te ruimen. De foto (2008) laat zien dat het daar niet altijd zonder gevaar is. Een groot deel van Zuid-Sudan ligt onder de mijnen daar achtergelaten door het leger van Noord-Sudan. Foto werd genomen gedurende een missie verband houdend met het voorzien van nieuwe waterputten voor dorpen in Zuid-Sudan. Immers Zuid-Sudan had sterk geleden onder de oorlog met Noord-Sudan.

Vrij kort na mijn pensionering in 2001 werd ik lid van De Globe en Hoofd Rondzendingen. En binnenkort Uw nieuwe Voorzitter. (Frits Macke volgt mij dan op als Hoofd Rondzending). Allebei mijn vader en schoonvader, spaarden postzegels. Hetgeen de reden is dat ik postzegels heb van Australië, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk en nog veel meer. In mijn periode in Maleisië spaarde ik ook Maleisië. Feitelijk ben ik niet zo’n fanatieke postzegelaar. Veeleer interesseert mij het verhaal dat postzegels mij vertellen. Hetgeen de reden is voor mijn presentaties gedurende onze bijeenkomsten en mijn artikelen in De Globe Koerier en het Vierstroom Nieuws.

VERZAMELBEURS LICHTENVOORDE Zondag 29 september 2013 in De Swite, Hendrik Leemreizestraat 2, van 10.00 tot 16.30 uur postzegel-, munten- en ansichtkaartenbeurs en voor de jeugd het postzegelwinkeltje. Inl: H. Grevink, tel (na 18.00 uur) 0544 37 57 07. 4


SAMENWERKING/ FUSIE

AFSLUITEN SEIZOEN Aan het einde van het rondzendseizoen worden 2338 boekjes en 90 enveloppen met postwaardestukken gesorteerd door v.l.n.r. J. Driessen aftredend hoofd rondzendingen), J. Verburgt (hoofd distributie zuid), F. Macke (nieuwe hoofd rondzendingen, tevens hoofd distributie noord) en alles wordt na controle vervolgens overgedragen aan P. Koene (rechts), depothouder.

TAAKOMSCHRIJVING SECRETARIS De secretaris verzorgt de correspondentie en informeert z.s.m. de (bestuurs)leden hieromtrent. Hij geeft ledenmutaties door aan het HB. Hij verstuurt uitnodigingen (met agenda) voor vergaderingen. Hij notuleert en maakt het jaarverslag. Hij reserveert ruimten voor de bijeenkomsten en houdt de presentielijst bij. Uitgebreidere info te verkrijgen bij het bestuur.

VACATURE SECRETARIS Tot nu toe heeft zich nog niemand van de leden kandidaat gesteld voor de functie van secretaris. Momenteel neemt dhr Huiskes die functie nog waar, maar uiteraard niet onbeperkt. Gelet op de benodigde tijd moet er toch een nieuwe secretaris (m/v) te vinden zijn. GEEF U OP!!

5

De Globe en IV Philatelica werken sinds enige tijd samen op het gebied van het rondzendverkeer en de nieuwtjesdienst. Tijdens de jaarvergadering van 2013 berichtte het HB dat overwogen wordt te komen tot een fusie tussen beide verenigingen, waarbij de structuuropbouw van IV Philatelica als meest geschikte wordt bezien. De afdelingen van De Globe, zullen dan, voor zover levensvatbaar, als zelfstandige verenigingen opgaan in IV Philatelica/De Globe. Momenteel wordt onderzocht op welke wijze beide verenigingen in elkaar kunnen worden geschoven, zonder doublures te krijgen. Op de jaarvergadering in 2014 dienen concrete stappen te worden gezet, uitmondend in een nieuwe organisatie, die dan per 1 januari 2015 van start moet gaan. Op de komende voorzittersvergadering dit najaar zullen de hoofdlijnen besproken moeten worden, gevolgd door een voorbereidingsbesluit op de jaarvergadering in april 2014. De eerste gezamenlijke DB-vergaderingen hebben intussen plaatsgevonden en de werkgroepen zijn geformeerd. Er wordt voortvarend te werk gegaan, helaas echter zonder inspraak van de afdelingen. Het uiteindelijk resultaat zal voor de afdelingen betekenen: "Slikken of stikken". Ongetwijfeld heeft het DB het beste voor met haar leden, maar een vooraf polsen van haar leden betreffende hun mening over een fusie zou wel democratischer zijn geweest.


In de vorige aflevering van Vierstroom-Nieuws kwamen de Canadese PCF cards met een omkadering aan bod. Een voorbeeld van een Type 1 PCF card zonder de witte omkadering is PCF-CST018. Afgebeeld is La Roche Percé voor de kust van Gaspésie, Québec. In 2004 kwam ik hier langs met de boot van Percé op weg naar L'Île Bonaventure om de grootste kolonie Jan-van-Genten (Northern Gannet) ter wereld te bezoeken: meer dan 120.000 exemplaren maken behoorlijk lawaai!

UPC #260145 met SKU 260154

Ook hier helaas geen voorbeelden van Type 2 PCF cards. PCF-CR249V laat een voorbeeld zien van Type 3b: Mount Edith Cavell in Jasper National Park. In 2007 bestond dit park 100 jaar en werd er een gelegenheidsstempel gebruikt op het postkantoor van Jasper. Het probleem met de PCF Cards is dat een handstempel al gauw fuzzy wordt als de postbeambte (m/v) het zo goed mogelijk probeert te doen voor de verzamelaar. Zo ook hier.

UPC #260136

Toronto mag natuurlijk ook niet ontbreken op een PCF card. Een Type 3c is bijvoorbeeld PCF-T172V met een afbeelding van het zakencentrum van de stad. De kaart is gekocht in 2009 tijdens een bezoek aan de stad na afloop van de BNAPS conventie in Kingston, ON. Voor de verandering is hij gewoon op de bus gedaan.

UPC #260137

UPC #102771 met Card SKU 260161

6


De meest bijzondere kaart uit de collectie is een Type 4 afkomstig uit Tuktoyaktuk, NT (PCF-C177). Gekocht in 2005 tijdens een bliksembezoek per DHC-6 Twin Otter vanuit Inuvik. Zwemmen in de Artic Ocean ging helaas niet vanwege de vele sandflies maar de lunch bij een Inuvialuit familie maakte veel goed. Jammer van de verprutste afstempeling...

UPC #260096

Gelukkig wél een mooie afstempeling op PCF-CY081: een afbeelding van de Swift fox waarvan de zegel in het velletje Sc. #2173 onthuld werd tijdens de Royal * 2006 * Royale in Calgary, AB.

UPC #260300

Tot slot een Type 5 PCF Card die lange tijd onvindbaar voor mij was. Tijdens mijn verblijf in Ottawa eind augustus 2011 vond ik uiteindelijk een kaart met de Flag uit 1965 (Sc. #439) in een rek op het postkantoor van Ottawa. Het betrof echter een kaart met een afbeelding van Gatineau Park uit het tegenover Ottawa gelegen Gatineau,QC. Na eerst een middagje postzegelen in de winkel van Ian Kimmerly in Sparks St. ben ik vervolgens naar het postkantoor in Gatineau gelopen (even de brug over de Ottawa River oversteken) want de kaart moest natuurlijk wel dáár afgestempeld worden en niet in Ottawa. De Canada Post medewerker heeft er een bijzonder handstempel opgezet: de Tourneé royale die speciaal voor het bezoek van HRH Prince William en zijn Kate is uitgegeven.

UPC #102771 met Card SKU 260161

7


WAAR EEN WIL IS, IS OOK EEN WEG (Volere è Potere) Tijdens de wandeling gebeurde het. Toen op 26 augustus 1893 de textielgroothandelaar en 'spoorwegbaron' Adolf Guyer-Zeller vanuit Mürren de Schilthorn beklom, met de Eiger, Mönch en Jungfrau voor ogen, besloot hij een tandradbaan te bouwen tot de top van de Jungfrau. Dit gedurfde plan om de Jungfrau mechanisch toegankelijk te maken, was niet nieuw. Al in de jaren 1889/90 waren drie projecten met hetzelfde doel uitgewerkt. Alle plannen werden echter stopgezet door de technische en financiële problemen, die ontstonden wilde men de Jungfrau via een rechtstreekse route vanuit het dal van Lauterbrunnen ontsluiten.

in de eerste twee jaar tot het IJsmeer en vervolgens twee jaar later tot de top. Guyer-Zeller wist de Raad van Eedgenoten te overtuigen van zijn visie, zodat hij in 1894 de Concessie kreeg om de spoorlijn op de Jungfrau te bouwen.

geopend tot op de Jungfraujoch. Na 9,3 km gelegd spoor en het overwinnen van 1393 hoogteverschil werd met de bouw van de baan gestopt op de Jungfraujoch. Voor een verdere uitbouw tot de top waren de financiën niet toereikend, alsmede de energie. Desalniettemin is het huidige eindstation op de Jungfraujoch tot nu toe het hoogst gelegen treinstation van Europa.

Adolf Guyer-Zeller

Guyer-Zeller koos een praktisch begin. Ten tijde van zijn wandeling op de Schilthorn was sinds 2 maanden de tandradbaan verbinding tussen Lauterbrunnen en Grindelwald over de Kleine Scheidegg in gebruik. Waarom, vroeg hij zich af, niet verder bouwen vanuit een bestaand spoor? Hij wilde de Jungfrauspoorlijn laten beginnen vanaf de Kleine Scheidegg. Het probleem was hoe het hoogteverschil van 2.000 m te overwinnen. Maar hij vond een oplossing: het spoor moest eenvoudigweg de omweg maken door de Eiger en de Mönch. Daardoor kon de stijging van de spoorbaan onder de 25% gehouden worden. Guyer-Zeller zette in 1894 een particuliere bank op om aan het benodigde beginkapitaal te komen. Om de financiering van het gehele project te vereenvoudigen zou de Jungfraubaan in gedeelten gebouwd en in bedrijf worden genomen:

Langzaam, maar gestaag de berg in. De start voor de bouw van het eerste deel van de baan tot halte Eigergletscher volgde eind juni 1896. De oorspronkelijk geschatte bouwperiode van 4 jaar werd vier keer langer en Guyer-Zeller zou slechts de opening van het eerste gedeelte meemaken. Op 3 april 1899 stierf hij, nauwelijks 60 jaar oud aan een hartaanval. Na een korte onderbreking werd de bouw hervat omdat zijn zonen vader 's visie wilden realiseren. Veelvuldige stroomuitval, logistieke problemen en onverwacht hard gesteente deed het werk steeds weer vertragen. Eerst eind 1902 was de route tot het tunnelstation Eigerwand gereed. Vanaf juli 1905 konden de toen al talrijke touristen met de Jungfraubaan tot het station IJsmeer rijden. Door financiële problemen werd de geplande omleiding via de Mönchsjoch niet uitgevoerd. In plaats daarvan boorden de mijnwerkers een rechtstreekse tunnel door de berg naar de Jungfraujoch. De doorbraak lukte hen eind februari 1912, bijna 16 jaar na de start van de werkzaamheden op de Kleine Scheidegg. Op 1 augustus 1912 werd de baan voor het publiek 8

Het laatste deel van de Jungfraubaan werd nooit gerealiseerd. Daardoor werd ook niet de schacht geboord, waarin een wenteltrap en een lift de toegang tot de top mogelijk had moeten maken. Jan Huiskes.

De zegel was verkrijgbaar van 1 maart 2012 t/m 31 maart 2013, zolang de voorraad strekte.


AUSTRALISCHE ZEGELS , GEMAAKT DOOR ONTWERPSTERS Tot 1959 was elke postzegel van Australië ontworpen door een man, alhoewel de afbeeldingen op verscheidene zegels, verschenen in de voormalige afzonderlijke koloniën in Australië waren gemaakt door vrouwen. In 1887 schreef New South Wales een openbare wedstrijd uit voor het ontwerpen van een serie frankeerzegels. Onder de de acht eerste prijswinnaars bevonden zich twee vrouwen. De inzendingen waren ter beoordeling van de jury zonder naam aangeboden. Alhoewel het winnend ontwerp van mej. Devine nooit voor een zegel werd gebruikt, mocht zij, samen met de ontwerper, de 2d Emoe en de 8d Liervogel maken. Eén van haar andere inzendingen won een tweede prijs en dat ontwerp werd gebruikt voor de NSW 2½d zegel uit 1891.

De tweede winnaar, mevr F.W. Stoddard, mocht haar zegel maken, met de afbeeldingen van de gouverneurs van NSW uit 1788 en 1888, die verscheen met de frankeerwaarde van 20 sh. Gedurende de volgende 70 jaar ontwierp geen enkele vrouw een Australische postzegel doordat de ontwerpen routinematig werden gemaakt door graveurs van de Note Printing Branch in Melbourne. Eerst de in 1959-60 verschenen langlopende serie zegels met oorspronkelijk uit Australië afkomstige bloemen waren het werk van Margaret Stones (1920), een erkend botanische kunstenares. Drie zegels uit die serie werden gedrukt op geel getint papier om een twee-kleuren druk na te bootsen. Omstreeks diezelfde tijd werd een serie met dieren ontworpen door een

bekende boek-illustrateur, Mayo (1906-1994).

Eileen

Zes zegels met afbeeldingen van dieren verschenen in de serie tussen 1959 en 1962 en "Stamp Collecting Annual" (GB) selecteerde 3 van door haar ontworpen zegels in de top tien zegels van het jaar in drie opeenvolgende jaren.

Als gevolg van de beslissing om meervoudige kleuren-fotogravure toe te passen bij de productie van postzegels, verscheen in 1964-65 een permanente serie met Australische vogels. De zegels waren ontworpen door Betty Temple Watts ( 1901-19920 uit Canberra.

Alhoewel de zegels minder dan twee jaar werden gebruikt door het invoeren van het decimale stelsel in Australië werden vijf van haar ontwerpen, waaronder drie nieuwe vogel-zegels, uitgegeven in de serie van 1966. Ook de zegels uit 1966 met afbeeldingen van het zeeleven rondom de Great Barrier Reef waren van haar. 9

Van de in 1968 verschenen bloemenserie, waarin elke staat was vertegenwoordigd met een bepaalde bloem, waren vier ontworpen door Nell Wilson en Dorothy Thornhill. Vermeldenswaardig is dat tussen 1959 en 1968 vrouwelijke kunstenaars niet minder dan 34 frankeerzegels hadden ontworpen, die gedurende lange tijd verkrijgbaar waren. Sinds 1970 ontwierpen steeds meer vrouwen postzegels en het werd meer en meer regel dan uitzondering. Van 1978 tot 1980 ontwierp Kay Breeden Williams 20 zegels met Australische vogels. Gelet op het aantal brieven in die tijd, waren deze zegels waarschijnlijk het meest geziene ontwerp in tijden van één kunstenaar.

Sue Passmore is een andere gevierde zegelontwerpster. Zij ontwierp de 21 herdenkingszegels van de Eerste Vloot gedurende de jaren 1987-88 evenals 12 van de 19 sportzegels, verschenen tussen 1989 en 1991.

Opmerkelijk is dat tijdens de drie laatste postzegel-ontwerpwedstrijden van de Australische Posterijen voor basisschoolleerlingen acht van de negen prijswinnaars meisjes waren. Vermeld dient te worden dat de jury het geslacht van de kinderen niet wist. Jan Huiskes.


HONG KONG, MACAO EN DE GEVILDE SLANG Nam ik U vorige keer mee naar Kenya, ditmaal richten we onze blik op Azië, en wel Hong Kong en Macau. Beiden voormalige koloniën. De één, Hong Kong, gelegen aan de oostkant van de delta van de Pearl Rivier, de ander, Macau, gelegen aan de westkant van de Pearl Rivier. Hong Kong vroeger een Kolonie van het Britse Rijk. Macau viel vanaf midden 16de eeuw onder het gezag van Portugal. De Nederlanders in de tijd van Jan Pieterszoon Coen hebben nog een aantal maal geprobeerd Macau aan de Portugezen te ontnemen, maar bij Macau is dat nooit gelukt (elders b.v. in Indiё kreeg Portugal wel afb.1 - kaartje Hong Kong - Macao flink klop van de Nederlanders). Intussen echter, in respectievelijk 1997 voor Hong Kong en in 1999 voor Macao viel het doek voor de koloniale machten en werden Hong Kong en Macao overgedragen aan de Volksrepubliek China en gingen verder onder de naam “Special Administrative Regions of the Peoples Republic”. afb.2 - Queen Victoria, 1874

Hong Kong

De eerste postzegels uitgegeven in de jaren zeventig van de 19e eeuw in Hong Kong tonen gewoontegetrouw de afbeelding van Queen Victoria (afb.2), daarna die van King George V, King George VI en Queen Elizabeth (afb. 3, 4 en 5). Pas wat later verschenen de, in mijn ogen, altijd zeer fraaie zegels met afbeeldingen zoals die van de haven van Hong Kong (afb.6) van 1941. Immers, Hong Kong had een zeer diepe natuurlijke haven. Reden voor de Engelsen om er een handelspost aan te leggen. Na de tweede wereldoorlog verscheen een zegel ter gelegenheid van de aangebroken vrede (afb.7). afb.3 - King

In 1980, gedurende een eerste bezoek aan Hong Kong, was George V, 1912 ons al opgevallen dat Hongkong een verre van normaal land was. Dit kwam omdat Hongkong uit zijn voegen barstte. Hongkong bestaat uit een schiereiland met het stadsgedeelte Kowloon, met aan de overkant van het water, een eiland met de hoofdstad Victoria. Daarmee is het landoppervlak beperkt en kon het handelsstaatje de bevolkingsgroei niet aan. Daarnaast had je ook nog een toevloed van vluchtelingen uit communistisch China en op een goed moment kwamen daar in die jaren ook nog eens de afb.4 - King George VI, 1938 - Vietnamese bootvluchtelingen bij. Het gevolg was dat de 1948 Chinese bevolking gewend was om voor haar eigen hachje op te komen. Wij vonden de mensen niet altijd zo vriendelijk als we gewend waren van de hoffelijke Aziaat. Er werd met de ellebogen gewerkt. Het was afb.5 - Queen Elizabeth II, 1962 daar maar een typische “ratrace”. Dat gebrek aan grond betekent ook, dat het vliegveld op een vooruitgeschoven landtong lag. Vlakbij de hoge wolkenkrabbers van de stad. De piloten moesten dan ook bij de landing vlak over de wolkenkrabbers heen scheren en lieten zich daarna steil naar beneden vallen om snel hoogte te verliezen voor de landing op Kai Tak international airport. Deze manoeuvre afb.6 - Hong Kong Harbour, 1941

werd wel van te voren door de

gezagvoerder aangekondigd. Tussen twee haakjes, jaren later zou de afb.7 - Peace issue, 1946 bouw van een nieuw vliegveld voor Hongkong, op een kunstmatig

10


eiland, een van ’s werelds grootste baggerwerken worden, waarbij natuurlijk de Nederlandse baggeraars betrokken waren. Macau Macau werd in 1513 voor het eerst bezocht door de Portugezen, die daarna tot 1999 de scepter over Macau zouden zwaaien. De eerste zegels waren wat saai, zoals die van het Portugese (afb.8) wapen van Macao Macau was te bereiken door de Jetfoil te nemen vanuit Hongkong. Dat was een draagvleugelboot aangedreven door straalmotoren. Die deed er een uur over om de 65 km afstand tussen Hongkong en Macau te overbruggen. Macau was, evenals Hongkong, een vrijhandelszone en moest het voorts hebben van afb.8 – Macau coat of het toerisme. Een speciale attractie was het gokken. Zowel paardenraces als arms, 1887 het gokken in het casino. ‘s Werelds rijkste oliesjeiks en sultans deden Macau aan, waarbij gigantisch veel geld werd vergokt.

afb.9 - Sampan, 1971

Tijdens mijn verblijf in Macau heb ik daar, tussen de bedrijven door, menig restaurant en hotel bezocht. In Macau kon je heerlijk Portugees eten. En de Portugezen kunnen echt fantastisch koken. Maar natuurlijk ontkwam je er niet aan om Chinees te eten. Bij gelegenheid in een restaurant aan het water en uitkijkend op de sampans (afb.9) liet ik me verleiden om slang te eten. Dat was eens maar nooit meer. Wat is slangenvlees vet! Bovendien wordt de slang levend gevild, voordat hij de pan in gaat. Maar gelukkig hoefde ik daar niet bij te zijn…

En een stukje China….

Eén keer bezocht ik de “Special Economic Zone” in Zhuhai City in China, met pijltje aangeduid op het kaartje afb.1. Deze “Special Economic Zones” waren, in de jaren tachtig, de rage van communistisch China. Er werden een aantal van die zones aangelegd nabij Hongkong, maar dan aan de Chinese kant. Die zones werden ingericht als vrijhandelszones à la Hongkong zelf. En dus werd er ook zo’n zone aangelegd nabij Macau. En ik had op een goeie dag het voorrecht om die Special Economic Zone te bezoeken. In de pre-communistische tijd was Dr.Sun Yat-sen afb.10 - Dr.Sun Yat-sen, 1986 (1866-1925) de grondlegger van Republikeins China. Maar hij was geboren als de zoon van een arme landbouwer in Macau. Vandaar dat souvenirvelletje uitgegeven in Macau. China was vanuit Macau te bereiken via een smalle landengte. Daarbij reed je onder een oude gemetselde triomfboog door, die de grens van Macau en China markeert. Daarna geraakte je al snel op het platteland. Met, links en rechts, af en toe een Chinese nederzetting of boerenerf. Op de weg lopen gakkende ganzen en snaterende eenden die men daar veel hield. De bevolking zag er inderdaad echt heel arm uit. Veel plezier zal de bevolking in die tijd onder hun Spartaanse omstandigheden niet gehad hebben. Bij de wegenbouw werd voornamelijk mankracht ingezet. Machines, zoals bulldozers, had men niet. Wel wat gammele vrachtwagens. De steen werd door oude vrouwtjes met een hamer tot grind geklopt. Logisch ook! Met zoveel mankracht en lage lonen zou het onfatsoenlijk zijn om machines in te zetten. Op een min of meer gelijke wijze, dus met inzet van veel mankracht, dacht men de bouw van die “Special Economic Zone” aan te pakken. Welnu, na dit flitsbezoekje aan China, willen we nu wel weer terug naar ons landje aan de Noordzee. Daar krijg je gelukkig wel boerenkool met worst eten en geen gevilde slang… John Driessen (j.driessen191@upcmail.nl)

11


Indien onbestelbaar retour: Winschotenstraat 41, 6835 AS Arnhem

Vierstroom Nieuws augustus 2013