Page 1

Hooggevoelig & Strong-willed specialisme


SPECIALISME: HOOGGEVOELIG & STRONG-WILLED

Hooggevoeligheid laat zich onder andere kenmerken door het hebben van een sterk inlevingsvermogen, het waarnemen van subtiele informatie, emoties en sferen en het vermogen om samenhang te zien tussen losse elementen. Het overkoepelende element hierin is voelen waardoor we kunnen verbinden. Dit kan je als kind kwetsbaar maken, waardoor je bijvoorbeeld schrikt, niet het gevoel hebt dat je goed genoeg bent of verlegen bent als je in contact komt met andere mensen of onbekende situaties. “Deze elementen zie ik ook terug bij mijn zoon, maar toch voelde het alsof er iets ontbrak. Stan kan heel erg verbinding zoeken, aanvoelen hoe de juf zich voelt, sokken willen wisselen als het naadje hem irriteert of achter mijn rug een verjaardagsfeestje binnenkomen. Aan de andere kant heeft hij ook soms ineens enorme driftbuien, maakt hij gefrustreerd duidelijk wat hij wil als het niet gaat zoals hij het voor ogen heeft of stelt hij zich dwingend op en wordt soms zelfs ineens fysiek. Hoe past dat bij hooggevoeligheid?”

2

In 2012 legde Janneke van Olphen de link tussen hooggevoeligheid en het hebben van een sterke wil (strong-willed). De term strong-willed is niet nieuw en werd al eerder gebruikt in de Verenigde Staten. De term was alleen niet eerder in verband gebracht met hooggevoeligheid. Elaine Aron gaf eerder de term high sensation seeker/HSS aan kinderen die zij ooit het extraverte hooggevoelige kind noemde. Janneke van Olphen verklaarde deze term door te kijken naar de combinatie van hooggevoeligheid aan de ene kant en het enthousiasme, drang naar ontdekken, autonoom willen zijn, leergierigheid en eigenzinnigheid van het kind wat zij strong-willed noemt aan de andere kant.

Hooggevoelig & Strong-willed, wat gebeurt er? Zoals eerder omschreven dringen er meer prikkels door tot het bewustzijn bij hooggevoelige kinderen en worden ze ook dieper verwerkt Als je daarnaast ook nog een sterke wil hebt zie je dat deze kinderen die prikkels juist opzoeken. Willen zorgt ervoor dat je je kan onderscheiden van anderen. Het maakt je uniek. Deze kant van je kind in combinatie met hooggevoeligheid kan zowel interne als externe spanning veroorzaken. Je kind kan dan dwars zijn, heel vurig, gefrustreerd of driftig worden. Als dit vuur in de aard van het beestje zit dan heeft je kind de neiging in voor hem of haar onveilige situaties kwetsbare emoties niet direct te laten zien en ze te verbergen achter die vurige aard. Zo’n situatie waarbij je kind zich niet veilig voelt kan ervoor zorgen dat je kind verstijft, juist vlucht of gaat vechten. Dat vechten ziet eruit als boos worden. Dit zie je dus geregeld bij een hooggevoelig kind met een sterke wil gebeuren; in een onveilige situatie heeft


je kind ‘last’ van kwetsbare emoties, raakt daarvan in de stress en kan daardoor sneller bijvoorbeeld boos worden (gaan ‘vechten’). De methodiek van de innerlijke familie geeft een mooi inzicht in wat er dan inwendig gebeurt bij een kind, welk innerlijk familielid het voorop zet in verschillende situaties en welk familielid dit bij de ouder oproept wat zorgt voor de nodige dynamiek. Kenmerken Strong-willed Een hooggevoelig kind met een sterke wil: • Wil van alles ontdekken; • Heeft een sterke intrinsieke motivatie; • Is nieuwsgierig en ondernemend; • Doet precies wat hij of zij wil en is niet te stoppen; • Zit vol ideeën; • Gaat de strijd met je aan; • Is graag actief; • Heeft een ongeduldige aard; • Is sterk in het bedenken van tegenargumenten;

• Doet vaak alsof hij of zij het voor het zeggen heeft en niet de ouder; • Is enorm aanwezig en dat mag iedereen weten! Hoe weet je nou of je kind hooggevoelig is? Al deze drijfveren zorgen er ook voor dat je bij je kind geregeld schaduwkanten naar boven ziet komen. Wat zie je dan bijvoorbeeld gebeuren? • Is geïrriteerd; • Is heel druk; • Geeft niet op totdat hij of zij gelijk krijgt; • Wordt brutaal; • Wordt buitenproportioneel boos; • Gaat schreeuwen, slaan of zelfs schoppen. Menig ouder vertelt me over deze momenten in hun gezin. Het drijft ouders tot wanhoop en de buitenwereld heeft een sterke mening over wat je doet in zo’n situatie. De ouder voelt geregeld de spanning bij zichzelf ook stijgen en de buitenwereld

vertelt je vaak je kind toch eens aan te pakken als het zich misdraagt. Het gedrag wat je kind laat zien is wellicht niet prettig, maar wel heel handig. Het geeft namelijk signalen over bijvoorbeeld spanning/ overprikkeling. Voorbeeld: Boris loopt met papa en mama in een pretpark. Hij wil een ijsje maar zijn ouders hebben bedacht dat het wel even genoeg is met al dat zoet en zijn broertje en zusje willen eerst naar de achtbaan. Boris is het er niet mee eens en gaat van vragen om een ijsje naar luid krijsen, op de grond liggen en ondertussen zijn broertje nog een schop geven Moeder schaamt zich voor het gedrag van haar zoon en kijkt om zich heen. Ze vangt afkeurende blikken op van mensen die langslopen. Vader is het zat, hij wilde toch al niet mee naar een pretpark op zo’n drukke en warm dag en grijpt Boris bij zijn arm en trekt hem omhoog. Met een luid: stop hiermee! maakt hij de situatie alleen nog maar erger. Boris is in alle staten!

3


SPECIALISME: HOOGGEVOELIG & STRONG-WILLED

Wat vertelt het gedrag je als ouder? Boos gedrag trekt de aandacht en dat zie je vaak gebeuren in een situatie zoals deze. Mensen vinden daar wat van en acteren op een bepaalde manier. Of die boosheid daarmee weggaat is de vraag. Nogmaals, boosheid is logisch gedrag, maar er liggen zoals Janneke van Olphen dit zegt boosmakers aan ten grondslag. Boosmakers zoals gevoelens van verdriet, spanning, teleurstelling, jaloezie, angst, je niet gezien voelen, gevaar. Boris is al de hele dag in het pretpark. Het is er warm en ontzettend druk, overal zijn prikkels. Hij wil dolgraag overal in en het liefste alleen. Hij vindt het aan de ene kant best spannend die hoge achtbaan, maar zijn drang naar uitproberen overheerst. Papa vindt hem echter nog best een beetje klein en besluit eerst met zijn grote zusje te gaan. Boris voelt zich achtergesteld en daardoor teleurgesteld. Hij is jaloers op zijn zusje, hij had zich er zo op verheugd met papa in de achtbaan te gaan en nu mag hij ook al geen ijsje! 4

Achter het boze gedrag zit dus veel meer dan ‘dwars’ doen zoals ouders het kunnen ervaren. Zo kan het zijn dat een overprikkeld kind (vanuit de hooggevoelige kant) dit via de schaduwkant van strong-willed zijn laat zien. Wat doe je nu? Als je kind zo boos wordt kun je zien dat het misschien rust nodig heeft. Er zijn te veel prikkels die binnenkomen waardoor ze niet meer allemaal verwerkt kunnen worden en dan barst de bom. Je kind kan vaak dit soort emoties niet direct herkennen of kan nu eenmaal in het voorbeeld van het pretpark niet aan die prikkels ontkomen. Het is dan belangrijk als ouder op de juiste wijze te reageren om zo je kind te helpen ontprikkelen.

Wat helpt niet? Laat ik voorop stellen dat iedere ouder zich de neiging tot direct corrigeren kan voorstellen. Je wilt niet dat je kind zo uit zijn of haar dak gaat. Je ziet dat ouders geregeld op de volgende manier reageren: • Je stem verheffen. boos worden op een overprikkeld kind kan de situatie verergeren. Het stoplicht van je kind staat op rood. Je kind voelt de spanning alleen maar oplopen, omdat het boos zijn van de ouder voelt als afwijzing. Deze afwijzing kan het kind ook voelen door een opmerking als; doe eens even normaal! • Praten met je kind. Als je kind dusdanig overprikkeld is dat er een heftig emotionele situatie ontstaat is een kind niet in staat te redeneren. Als je boos bent gaat er veel meer bloed naar je reptielenbrein dan naar je denkbrein, waardoor nadenken zeer lastig wordt. Het is ook niet het moment je kind wat te leren, over hoe hij of zij de volgende keer op een andere manier of ander moment om een ijsje kan vragen.


• Oplossingen aanreiken. Haakt eigenlijk aan op praten met je kind. ‘Dan gaan we nu naar de achtbaan en nemen we daarna een ijsje’. Ook hiervoor heeft je kind meestal geen ruimte. • Negeren of weglopen. Op het moment dat je je kind negeert om zo de spanning uit de situatie te halen wordt de spanning alleen maar verhoogd. Je kind voelt zich in de steek gelaten.

Niet aanspreken, maar aansluiten

Wat helpt wel? Natuurlijk begrijp ik dat ouders op zo’n moment ook grenzen willen aangeven en niet willen dat hun kind het hele park bij elkaar krijst. Echter, het gaat om de juiste timing. Waar vraagt je kind nu eigenlijk om? Wat is zijn of haar behoefte? Wat ligt er aan het gedrag ten grondslag? Alleen als je de emoties wilt zien en kunt benoemen kun je je kind echt helpen. • Herken wat er gebeurt; • Zie de emotie en benoem dit ook (vorm van erkennen); • Aanvaard dat wat er gebeurt. Boos worden is een vorm van ontladen en dat heeft je kind op dat moment dus nodig; • Zeg je kind dat je er bent; • Blijf rustig en haal je kind uit de situatie. Ga even een stukje lopen of ga even op een bankje zitten; • Luister naar je kind en stem af op wat er gebeurt bij je kind met al je zintuigen en inlevingsvermogen;

• Bespreek alternatieven. Alleen op een groen moment kun je met je kind bespreken wat hij of zij nodig heeft om tot rust te komen als het overprikkeld is. Als opgeleid Hooggevoelig & Strong-willed specialist door Janneke van Olphen help ik je als ouder onder andere bij het proces van opvangen van emoties; • het herkennen van signalen; • h et erkennen van je kind door je perspectief te veranderen • het zien van kwaliteiten; • het samen verwerken en leren

Bron: Janneke van Olphen

5


SPECIALISME: HOOGGEVOELIG & STRONG-WILLED

Als HG&SW (hooggevoelig & strong willed) specialist en vooral ook als moeder wil ik hooggevoeligheid in combinatie met een sterke wil meer bekendheid geven. En dan vooral op een positieve manier. Niet alleen bij ouders, maar ook bij (mede) voeders zoals de oppas, opa en oma, maar ook leerkrachten en omstanders. Meer bekendheid brengt herkenning en erkenning van deze mooie en bijzondere eigenschap die soms tegenstrijdig kan aanvoelen. Want vergeet niet: je kind is een persoon met naast zijn of haar hooggevoelige aard nog veel meer persoonskenmerken die op allerlei manieren naar voren kunnen komen en je kind zo bijzonder maken. Als een ouder de hooggevoeligheid met een sterke wil ziet als een kwaliteit en ook als dusdanig herkent kunnen de schaduwkanten als signaal fungeren en kan je je kind beter helpen. Vanuit Leeflang & Gelukkig vullen we je knapzak met tools  om dit te bereiken.  

6

Als coach/trainer ben ik in dit specialistische veld opgeleid door Janneke van Olphen, psycholoog NIP, auteur en grondlegger van de combinatie tussen Hooggevoelig & Strong-willed en Arienne Klijn, psycholoog, auteur en deskundige in strategische systeemtherapie die de innerlijke familie methode ontwikkeld heeft, zodat mensen kunnen leren hoe zij het beste uit zichzelf en anderen kunnen halen.

Manon Leeflang

Profile for VIA Design

Hooggevoelig & Strong willed  

Hooggevoelig & Strong willed  

Profile for viadesign
Advertisement