Page 38

TÆKNI- OG VÍSINDAGREINAR

Mynd 6: Gróðurþekja 4. október 2015: a) Úthagi með jarðvegsblöndu í undirlagi (þak 2), b) gras með torfi í undirlagi (þak 4) og c) gras með jarðvegsblöndu í undirlagi (þak 5).

4.5 Lækkun afrennslistoppa Lækkun hámarks 10 mínútna afrennslis gróðurþaka í hverjum atburði er veruleg í samanburði við bárujárn (sjá töflu 7), eða að meðaltali 0,7 yfir allt tímabilið fyrir þök með torfi sem undirlag, og aðeins hærri eða 0,8 fyrir þök með jarðvegsundirlagi. Þessar niðurstöður eru í góðu samræmi við Hathaway ofl. (2005) sem mældu um 75% lækkun. Niðurstöðurnar gefa til kynna að gróðurþökin draga úr álagstoppum í, en í stærstu úrkomuatburðunum lækka topparnir lítið. Það er því varlegt að treysta á að gróðurþök minnki álag á frárennsliskerfin í stórum úrkomuatburðum.

4.6 Ásýnd gróðurs Eins og kom fram í inngangi greinarinnar, þá skiptir náttúruleg ásýnd máli fyrir vellíðan borgarbúa. Fólki líður vel með fallegan gróður í kringum sig. Bæði úthagaþökin litu vel út allt árið um kring, voru með jafnri áferð, og engum sjáanlegum skemmdum (mynd 6a). Grasþökin, hins vegar, litu mjög illa út eftir þurrka vorsins (í apríl – júní) og var gróðurinn lengi að taka við sér. Sér í lagi drapst mikið af gróðri í grasþakinu með 3 cm þykku torfi í undirlagi. Jafnvel eftir sumarið og aukna

úrkomu, þá voru stórir þurrkablettir og gróðurinn mjög misleitur í því þaki (mynd 6b). Um veturinn leit þetta þak illa út, og pollar mynduðust í dældum í grassverðinum. Grasið yfir 7 cm þykku jarðvegslagi (mynd 6c) var mun jafnara en þó ekki eins þétt eins og mosi úthagatorfsins. Af þessu er ályktað að gras sé ekki eins gott hvað varðar ásýnd gróðurþaka og úthaginn. Það tíðkast stundum að setja tvöfalt lag af grastorfi á hvolfi sem undirlag á Íslandi. Meðan það myndi tvöfalda vatnsrýmdina, og þar með stuðla að meiri vatnsheldni, þá eykur það ekki rými rótarkerfis. Yfirleitt er þéttleiki torflags það mikill að hann hamlar rótarvöxt og fáar eða engar rætur vaxa í gegnum fyrra torflagið. Þurrkþol grassins er þar af leiðandi álíka takmarkað og þegar um eitt torflag er að ræða. Á þeim forsendum er ekki mælt með slíkri lausn.

4.7 Rekstur og viðhald Þættir sem geta leitt til þess að þak leki með tíma eru t.d. gallar í frágangi vatnsþéttilagsins, lélegt viðhald niðurfalla og heft afrennsli t.d. með háum þakkanti. Hægt er að fylgjast með hefðbundnum þökum og þar verða vandamálin oft sýnilegri, sem einfaldar viðhaldsðgerðir.

Tafla 4. Samanburður á rannsóknum á árstíðabundinni vatnsheldni léttra gróðurþaka.

Skosk hnoðraþök

Árstíð

Reykvísk úthagaþök *

VH (%)

P (mm)

VH (%)

P (mm)

Sumar (maíseptember)

70-76

405±38

72-75

166

Vor og haust (15. mars – apríl; október – 15. nóvember)

49-64

150±35

12-20

194

Vetur (15. nóvember – 15. mars)

43-56

137±6

22-17

111

* Atburðir sem gáfu af sér > 1 mm afrennsli. VH = vatnsheldni, P = heildarúrkoma tímabils.

38

VERKTÆKNI 2018/24

Profile for Verkfræðingafélag Íslands

Verktækni Tímarit VFÍ  

Verktækni Tímarit Verkfræðingafélags Íslands. (The Icelandic Journal of Engineering).

Verktækni Tímarit VFÍ  

Verktækni Tímarit Verkfræðingafélags Íslands. (The Icelandic Journal of Engineering).

Profile for vfi1912
Advertisement