Page 1

BESEDA Nummer 37

l a a it

Dig

In dit nummer: - Nieuwe website VNB - Verslag Boekpresentatie Anton Dontsjev - Nieuwe CD ÄŒubrica - Feestavond Wijchen - Agenda

Vereniging Nederland - Bulgarije December 2008


Beseda 37 digitaal Uitgave van de Vereniging NederlandBulgarije December 2008 Bestuur: Harry Witteveen Julia Quak-Stoilova Larisa Filipova Kenneth Powell Misha Alma Arie van Veelen Herbert Joosten Webmaster: Frank Lindeboom Secretariaat: Van der Hoopstraat 47/2 1051 VB Amsterdam tel. 06-42290328 secretariaat@vereniging nederlandbulgarije.nl

Mededelingen vanuit het bestuur Nieuw internetadres en website Op 5 november j.l. ging de nieuwe website van de vereniging in de "lucht". De afgelopen maanden heeft de webmaster, de heer Frank Lindeboom, alle puntjes op de "ï" gezet en de website klaar gemaakt voor gebruik. Op de afgelopen algemene ledenvergadering in juni 2008 had het bestuur reeds bekend gemaakt het internetadres www.beseda.nl te gaan vervangen door het adres www.verenigingnederlandbulgarije.nl . De reden hiervan is om de vereniging NederlandBulgarije een meer herkenbare uitstraling te geven. Het bestuur is van mening dat haar website met het internetadres www.verenigingnederlandbulgarije.nl beter gevonden kan worden op het internet en dat de naam meteen aangeeft waar het voor staat. De naam Beseda was sinds de oprichting van de vereniging gekoppeld aan een tijdschrift, dat inmiddels plaats heeft gemaakt voor een maandelijkse digitale editie, Beseda digitaal. Zo blijft de naam Beseda toch nog verbonden met de vereniging. Nieuw op de website is een besloten gedeelte uitsluitend voor leden. Om dit gedeelte te benaderen heeft u deze maand van de webmaster een inlognaam en een wachtwoord ontvangen. Mocht u deze niet ontvangen hebben of te zijn kwijtgeraakt dan kunt u per email het secretariaat benaderen. (secretariaat@verenigingnederlandbulgarije.nl). In het speciale gedeelte op de website staan nu de recepten, u kunt een enquete invullen en in het archief de oude Beseda's en nieuwsbrieven herlezen. Het is uiteindelijk de bedoeling meer en meer invulling te gaan geven aan dit besloten gedeelte van de website.

Internet: http://www.vereniging nederlandbulgarije.nl Lidmaatschap: € 20,- per jaar voor particulieren (gezinslidmaatschap) € 56,- per jaar voor bedrijven Rekeningnummer: Postbank 634573 t.n.v. Vereniging Nederland-Bulgarije, Barneveld Uiteraard ontvangen wij graag uw mening en advies zodat wij in het belang van alle leden de website kunnen blijven optimaliseren. © vnb2008

Het bestuur is trots u de nieuwe internetpagina te mogen presenteren en dankt met name de heer Frank Lindeboom voor zijn vele uren arbeid en mooie creatie.


De presentatie van de Nederlandse vertaling van Vreme Razdelno van Anton Dontsjev op 1 november 2008 om 20.00 uur in zaal Spui 25 in Amsterdam. De presentatie werd bijgewoond door de Bulgaarse auteur Anton Dontsjev (geb. 1930), de ambassadeur van de republiek Bulgarije, de heer Zlatin Trapkov, de vertaalster, mevrouw Julia Quak-Stoilova, de directeur van de uitgeverij Prometheus, de heer Job Lisman, en een vijftigtal genodigden. De Bulgaarse violist Micho Dimitrov omlijstte de bijeenkomst met werken van Bulgaarse componisten. De heer Michael Zeeman, dichter, schrijver, literatuurrecensent en bekend tv-presentator trad op als gastheer en leidde het gesprek. Hij nodigde de ambassadeur uit de avond te openen. Deze memoreerde de speciale dag 1 november, in Bulgarije een feestdag onder de naam Buditeli en het speciale herdenkingsjaar 100 jaar onafhankelijkheid in het kader waarvan deze presentatie plaatsvond. Hij bedankte de gasten voor hun komst en de sponsoren voor hun bijdrage. Zeeman kondigde het boek aan als een van de meest bijzondere boeken uit de moderne Bulgaarse literatuur. Hij vond het jammer dat dit al lang bestaande boek (uit 1964) niet eerder is vertaald in het Nederlands, temeer omdat het boek al in veel Europese talen is verschenen. “Blijkbaar staat Bulgarije in ons land hiërarchisch onder aan de lijst.” Het onderwerp van de roman is de islamisering van Bulgarije in de 17e eeuw. De auteur heeft hierbij gekozen voor een laag perspectief.

Het verhaal wordt verteld door twee kroniekschrijvers, een tot de islam bekeerde Fransman en een orthodoxe pope die het dorpsleven kent. De twee kronieken worden verwerkt tot een modern epos. Plaats van handeling is een dal in de Rodopen in het zuiden van Bulgarije. De natuur speelt een belangrijke rol en wordt lyrisch bezongen. De mensen zijn in verwarring door de ongelooflijke wreedheden die zich afspelen. Monumentale karakters tonen standvastigheid en charisma. Zeeman vroeg zich af of het verhaal van de islamisering misschien een metaforische betekenis heeft in verband met de machtsovername van het communisme. Dontsjev bedankte de aanwezigen voor hun komst en antwoordde niet rechtstreeks op die vraag. Hij vertelde een andere metafoor en dacht daarbij aan het co-auteurschap van schrijver en lezer. Boeken zijn als zaadjes die op elkaar lijken en in principe dezelfde inhoud hebben. Hun lot hangt ervan af waar ze terechtkomen. Stel dat het boek in een vruchtbare bodem terechtkomt en de traan van de lezer op het zaadje valt dan kan daaruit een boom groeien die tot in de hemel reikt. Van de lezer hangt het dus uiteindelijk af of de boodschap aankomt en zijn doel bereikt. “Laten we elkaar bedanken dat we hebben samengewerkt. Het mooie is dat dit concept werkt. Ik heb de laatste 10 jaar meer dan 500 ontmoetingen gehad met lezers. Iedere lezer had zijn eigen boek gelezen.” Zeeman vroeg aan de auteur: Een schrijver is een lyricus en een luisteraar. Hoe brengt u dat op de lezer over?

vlnr Michaël Zeeman, Julia Quak-Stoilova, Anton Dontsjev, Job Lisman

D.: Het boek behandelt geschiedenis, een boek over de mensen in de Rodopen. Voor veel mensen zou het het eerste boek kunnen zijn dat ze lezen. Ja, hoe moet ik dat vertellen? Met welke taal kan ik zowel de bergbewoners als de heer Zeeman bereiken? Zo’n verhaal moet verteld worden als een legende, zoals een volkszanger die zou hebben verteld. Taal en vertelmethode van dit werk zijn dan ook daadwerkelijk gegroeid uit het Bulgaarse volkslied.


Z. U bent als schrijver meer dan een volkszanger. Het boek is uitermate slim geschreven. Een volkszanger vertelt maar een kant van het verhaal. Uw verhaal kent echter minstens twee kanten. De kroniekschrijvers vertellen ieder hun eigen verhaal. De priester is heel betrokken bij de slachtoffers en de ‘Frank’ is objectiever en afstandelijker. Dontsjev: “Ja, dat klopt. Ik speel voor volkszanger, maar ik ben het niet. Ik neem alles uit de historie wat me zelf interesseert, maar ik ben in een veel later tijd geboren en heb meer informatie. Ik ben bijvoorbeeld beïnvloed door o.m. het Oude Testament en de IJslandse saga’s. Toen reisden ze vooral te voet. In het vliegtuig waarin we ons vandaag de dag boven de aarde verheven, kan ik niet doen alsof ik maar een voetganger ben en niets anders ken. Anders dan de oude profeten weet ik wat een vliegtuig is. In het geval van dit werk is de auteur ook wijzer dan zijn figuren, want hij weet hoe het verhaal afloopt. Michaël Zeeman (links) in discussie

Zeeman: De mensen in het boek zijn vaak bang en zoeken leiderschap, er is veel leed maar er is ook commentaar, meestal tussen der regels door, dat het gebeuren relativeert. D.: In de afgelopen jaren heb ik twee belangrijke conferenties bezocht. De ene ging over ‘Laten we de geschiedenis ontwapenen’. De andere over ‘Wat is heilig? De geschiedenis loopt tussen deze twee zaken. De geschiedenis, dat zijn vooral oorlogen en beide kanten waren ervan overtuigd dat het recht aan hun kant was. En dat recht probeerden ze te halen met de wapens. Tegenwoordig proberen we vaak dat gelijk, waarvan we ooit heilig van waren overtuigd, te relativeren. We proberen toleranter te worden, te kijken of die ander met wie we ooit hebben gevochten, niet ook ergens gelijk heeft. Zo kunnen we tot een vreedzame oplossing komen. Op deze manier trekken we de tanden uit de geschiedenis. De vraag is echter, welke tanden we moeten bewaren. Het is onmogelijk alle tanden te trekken zonder de geschiedenis geweld aan te doen. Een ander punt is de menselijke waardigheid. Dit is een basaal ethisch begrip. In hoeverre kunnen wij terugwijken van ons principe? We moeten niet alles verkopen. Mensen voor ons hebben geweten, wat goed is en wat kwaad. En ze konden niet met een goed geweten al te ver terugwijken.

met Anton Dontsjev

Z.: De Bulgaren in uw roman willen dus iets verdedigen. De Osmanen willen zaken doen en compromissen sluiten. Ook begrijpen ze dat bekeerlingen niet volledig islamiet worden. De vraag is: Wat is een Bulgaar? D.: Deze vraag behoort niet gesteld te worden in de literatuur. De tragedie van de discussie is de geringe kennis van de strijders. Niet de religie bepaalt de loop van de gebeurtenissen maar de grootte van de groepen deelnemers. De Osmaanse legereenheden overtroffen die van de christenen in aantal. Bovendien was er een ongelooflijk slim systeem om de Bulgaren en andere christenen op de Balkan te onderwerpen, het janitsarendom. Elke twee a drie jaar werden de sterkste, mooiste en slimste jongens uit christelijke gezinnen door de Osmanen weggehaald en tot fervente moslims opgevoed ten behoeve van het Turkse leger en administratie. Vanuit Osmaans oogpunt: het aantal Osmanen was, toen ze het Balkanschiereiland begonnen te onderwerpen, nogal klein in verhouding tot de inwoners van de Balkan. Ze kwamen zich vast voor als reizigers door een dichte woud waarin veel wolvenroedels waren.


En ze verzonnen een manier om zich te handhaven en hun veroveringen te kunnen behouden: een deel van de wolven moest herdershonden worden, m.a.w. de beste jongens moesten gedwongen worden bekeerd tot moslims.

Mijn eigen bemoeienis kwam door mijn persoonlijke vriendschap met de Bulgaarse ambassadeur in Nederland. Ik beschouw dit boek als mijn inmiddels al volwassen zoon. Je schudt zijn hand en wenst hem het beste, voor de rest moet hij zich zellf redden.

Feitelijk waren deze janitsaren slaven. Ze mochten geen bezit hebben, niet trouwen en geen kinderen hebben. Zo werd een deel van het bloed van de onderworpen volkeren gebruikt om deze te leiden.

Z.: Door te kiezen voor de vertellingen van kroniekschrijvers kiest u voor de verwarring van het historisch moment. Er is geen overzicht van de spelers in het landschap en in de tijd. Een aantal spelers steken met kop en schouders boven de anderen uit. Mijn vraag is: Bepalen deze personen de loop van de geschiedenis, of schept de geschiedenis de personages? D.: Ik was gefascineerd door charismatische figuren. Ik kan niet kwijtraken wat ik in mijn jeugd ben geworden, nl. een idealist. Iemand die in mensen gelooft. Vermindering van menselijke gevoelens, vervreemding, dat maakt mij bang. Toen in 1964 heb ik het boek zo geschreven. Nu zou ik het misschien anders doen. Nu vraag ik me af: Wat is literatuur? Een historische roman moet enerzijds kennis geven maar ook ontroering veroorzaken, zodat het zaad vrucht draagt. En dat bereik je met sterke figuren. Zo zie ik dat.

Anton Dontsjev in gesprek in de ambassade.

Zeeman vroeg de heer Lisman: Wie is de initiator van de vertaling van het boek?

Geschiedenis schrijven is het omgekeerde van wat profeten doen, de toekomst voorspellen. Het is gebeurd, en we kunnen proberen te achterhalen, hoe het tot die ontwikkelingen kwam.

L.: Mevrouw Julia Quak kwam bij ons met de Engelse vertaling van het boek. Deze was een groot succes, zowel in het Verenigd Koninkrijk als in de Verenigde Staten.

Op zondag 2 november was er voor de in Nederland verblijvende Bulgaren een bijeenkomst in de Bulgaarse ambassade. Er werd uit het boek voorgelezen door mevrouw Dontsjeva en er waren muzikale intermezzo's van de heer Dimitrov, mevrouw Avramova en mevrouw Trapkova. Ook konden de aanwezigen vragen stellen aan de heer Dontjsev.

D.: Die Engelse vertaling is buiten mij om tot stand gekomen. Voor de omwentelingen kon ik daar geen invloed op uitoefenen. Contacten met het buitenland, en met het Westen dan helemaal, waren de staat voorbehouden. Een agent bood de Bulgaarse boeken aan in het buitenland. En na de omwenteling was ik te oud om zelf initiatief te nemen. Mevrouw Trapkova


Čubrica - CD Presentatie van de nieuwe CD "Godini Godini" Amsterdam, 23 november 2008 In een vol en gezellig clubhuis van de korfbal vereniging ASV Swift was het dan eindelijk zover. In het bijzijn van de heren Gencho Genchev, componist en consultant van Čubrica, Petar Krumov, componist en initiators Jaap van Beelen, Ivo Boswijk en mevrouw Galina Durmushliyska werd de langverwachte nieuwe CD "Godini, Godini" gepresenteerd. De CD "Godini, Godinï"; Bulgarian folk songs for mixed choir is het resultaat van het project Čubrica, dat Jaap van Beelen in samenwerking met Galina Durmushliyska en Ivo Boswijk in 2004 startte. Het project had tot doel; Bulgaarse muziek voor gemengd koor te ontwikkelen en deze muziek te presenteren tijdens theatervoorstellingen. Koorleden, d.w.z. Nederlandse amateurzangers en zangeressen werden daartoe geschoold in de zang- en koortraditie van authentieke Bulgaarse zangstijlen. Galina en Ivo namen deze taak op zich en vlnr: Tom Kooiman, Gergana Kovatsjeva, Ivo Boswijk, Galina componist Gencho Genchev werd Durmushliyska, Jaap van Beelen, Petar Krumov en Gencho Genchev aangetrokken als consulent. Hij en andere Bulgaarse componisten, waaronder de heer Krumov, werden uitgenodigd liederen voor Čubrica te schrijven. Ivo Boswijk maakte vervolgens een groot aantal prachtige arrangementen. Een van de doelen was de opname van een CD. Minder dan tweeënhalf jaar na het begin van het project was het al zover. Op 8 april 2006 maakte Čubrica, met als opnameleider Paul Stavsky, de opnamen van liederen met instrumentele begeleiding in de vaste repetitieruimte in de Geert Grooteschool aan de Ferd. Roeskestraat in Amsterdam. En enkele dagen later, op 11 en 12 april, vonden de opnamen van de overige a capellaliederen plaats in de Filip Koutevconcertzaal in Sofia, Bulgarije die door de Union of Bulgarian Composers ter beschikking was gesteld.


Daarna volgde er een periode waarin de originele opnamen naar Nederland moesten komen. Deze opnamen moesten worden gemixed en gemasterd en er moest een CD-boekje te worden gemaakt. Jaap van Beelen, initiator en organisator, heeft een grote rol in de productie van de CD gespeeld en zorgde er uiteindelijk voor dat de CD op het voor folkmuziek gerenommeerde Bulgaarse label van Gega New uitgebracht werd. Deze CD heeft een lange reis achter de rug maar dat geldt eveneens voor de liederen, tenminste wanneer je de herkomst van de liederen in ogenschouw neemt. Sommige zijn liederen uit de 17e en 18e eeuw en werden opnieuw bewerkt door genoemde componisten en Čubrica's dirigent Ivo Boswijk. Op 23 november 2008 is hij er dan. Het eerste exemplaar werd door Tom Kooiman, voorzitter van de vereniging Čubrica , overhandigd aan de heren Gencho Genchev en Petar Krumov. Aansluitend, onder luid applaus, ook aan mevrouw Galina Durmushliyska, de heer Jaap van Beelen, de heer Ivo Boswijk en mevrouw Kovatsjeva van de Bulgaarse ambassade. Na de presentatie was er voor de aanwezigen de mogelijkheid om de CD aan te schaffen en kon men genieten van Bulgaarse hapjes met een heerlijk glas Bulgaarse wijn. Ook werden er persoonlijke aandenken en kado's overhandigd aan de initiators van het project Čubrica en zong het koor enkele liederen van de nieuwe CD.

Wilt u ook de CD van Čubrica aanschaffen?? Dat kan!! door € 15,88 over te maken op gironummer 4905345 t.n.v. Vereniging Chubrica Amsterdam. Stuur tegelijk een e-mail met naam en adres naar t.kooiman@zonnet.nl


Nieuws en Agenda

Geslaagde feestavond in Wijchen

December 2008

Op zaterdag 22 november 2008 organiseerde de vereniging Nederland-Bulgarije haar tweede feestavond van het jaar. Na het succes in maart vond het feest wederom plaats in restaurant Sarajevo in Wijchen. Ook de Bulgaarse band was weer present.

12 december 2008 De vrijdag van Vredenburg Radio Kamer Filharmonie Jaap van Zweden, dirigent en Vesselina Kasarova, mezzosopraan

Een gezellig avondje Bulgarije waar in totaal 68 leden en niet-leden heerlijk Bulgaars konden eten, dansen en elkaar konden treffen. Komt u de volgende keer ook??

Vredenburg Leidsche Rijn http://www.devrijdagvanvredenburg.nl/ 20 december 2008 Pauni Trio, Wonderschone Bulgaarse polyfonie Het Pauni Trio heeft al menig Bulgaar versteld doen staan van zijn schitterende klank. Accordeonist Jan Wollring, een specialist in de Bulgaarse muziek, zal het Pauni Trio bij sommige stukken begeleiden. Witte Theater, Kanaalstraat 257, 1975 BN IJmuiden telefoon: 0255-521972, fax: 0255-537564 http://www.wittetheater.nl http://www.paunitrio.nl/

Meer foto's van de feestavond staan op www.verenigingnederlandbulgarije.nl

Meer agendapunten op www.verenigingnederlandbulgarije.nl


BULGAARSÂ KERSTFEEST zaterdag 13 december 2008 Aanvang 15.00 uur tot 17.00 uur

Ambassade Bulgarije Duinroosweg 9 2597 KJ Den Haag

U bent van harte welkom !! De kinderen van de Bulgaarse school uit Leiden zullen voor u een speciale kerstuitvoering verzorgen.

Vereniging Nederland - Bulgarije www.verenigingnederlandbulgarije.nl

Beseda 37  

beseda 37 vereniging nederland bulgarije

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you