Issuu on Google+

BESEDA aal Nummer 35

t i ig

d

In dit nummer:

Vereniging Nederland - Bulgarije September 2008

Georgi Kitov Cromlech Madjarovo De Bulgaarse ui Agenda & ieuws


Beseda 35 digitaal

Mededelingen vanuit het bestuur

Uitgave van de Vereniging NederlandBulgarije

Opening grafiektentoonstelling

September 2008 Bestuur: Harry Witteveen Julia Quak-Stoilova Larisa Filipova Kenneth Powell Misha Alma Arie van Veelen Herbert Joosten Webmaster: Frank Lindeboom Secretariaat: Van der Hoopstraat 47/2 1051 VB Amsterdam tel. 06-42290328 secretariaat@beseda.nl Internet: http://www.beseda.nl Lidmaatschap: â‚Ź 20,- per jaar voor particulieren (gezinslidmaatschap) â‚Ź 56,- per jaar voor bedrijven Rekeningnummer: Postbank 634573 t.n.v. Vereniging Nederland-Bulgarije, Barneveld

Š beseda

Zoals de naam al aangeeft wordt de Triennale voor grafische kunsten van Sofia om de drie jaar in de Bulgaarse hoofdstad gehouden. Vorig jaar voor de vijfde opeenvolgende maal. Kunstenaars kunnen hun werken inzenden. Deze worden gekeurd door een jury en daarna tentoongesteld. Ter gelegenheid van de viering van de 130-jarige bevrijding en de 100-jarige onafhankelijkheid reist een gedeelte van deze tentoonstelling door verschillende Europese landen. In Nederland vindt de expositie plaats in Galerie en Beeldentuin De Queeste www.galeriedequeeste.nl Koerbergseweg6, 8181 LL in Heerde van 13 september t/m 10 oktober 2008 Openingstijden op zondagen van 14.00 tot 17.00 uur en op afspraak via info@galeriedequeeste.nl en tel. 0578-611299 De Bulgaarse ambassadeur, de heer Zlatin Trapkov, opende de tentoonstelling op zaterdag 13 september j.l. om 15.00 uur in aanwezigheid van een 50-tal genodigden. Hij kon zich geen betere plaats indenken dan in deze galerie van de leden van onze vereniging de heer en mevrouw Tjapko en Marjolein Jager. De galerie heeft zich al enige tijd gespecialiseerd in Bulgaarse moderne kunst en heeft o.m. werk van de beroemde Bulgaarse kunstenaars Svetlin Roussev en Rumen Skorchev in stock. Wim van der Beek, kunstrecensent, hield bij de opening een inleiding over grafiek in het algemeen en over de 35 kunstwerken uit Sofia in het bijzonder. Hij merkte op, dat vooral de lithografie(steendruk) de voorkeur geniet van de 24 exposanten. Weinig of geen houtsneden, etsen, linoleumsneden en zeefdrukken dus. Het beperkte scala van grafische disciplines wordt volgens Van der Beek grotendeels gecompenseerr door variatie in vorm en inhoud. Het complete spectrum van abstractie (Svilen Blashev) tot figuratie (Valentin Starchev met Motion) trekt voorbij. Hij maakt in het bijzonder nog melding van het werk van Elena Panayotova genaamd Private Correspondence, dat afgebeeld staan op de voorpagina van Beseda nummer 34, een collectie verzonden postenveloppen. Hierin zag hij duidelijk een relatie met conceptionele kunst van o.m. de Japanner On Kawara, die vindt, dat kunst slechts kunst is als er een poststempel op staat. Tenslotte sprak hij zijn bewondering uit over het vakmanschap, techniekbeheersing en ambachtelijke kwaliteit van de geexposeerde werken. Jammer genoeg heb ik geen catalogus gezien van de expositie, maar alleen een lijst genummerde werken en de makers ervan. Mocht u na bezoek van de binnententoonstelling nog meer willen weten van Bulgaarse kunst, dan is er buiten de galerie in het park van landgoed De Koerberg een groot aantal sculpturen te zien, die prachtig harmonieren met het omringende landschap. Jammer genoeg was er alleen een stencil met de namen van werken en artisten, maar geen catalogus.


door K. Powell

Georgi Kitov geroepen door de Thracische goden Op 14 september 2008 zat ik in een restaurant in Bourgas. In de hoek hing een flatscreen TV, het Bulgaarse nieuws was net begonnen. Opeens verscheen een foto van Georgi Kitov in beeld met een zwarte omranding. Een Bulgaarse archeoloog die vele belangrijke Thracische gouden schatten vond was door de Thracische goden teruggeroepen. Georgi Kitov stierf op 65 jarige leeftijd aan een hartaanval in Starosel, het dorpje waar hij in 2000 met zijn expeditieteam TEMP begonnen was met de opgravingen van de Thracische tempel bij de locatie genaamd Chitnyova. De opgravingen waren in verband met een te kort aan geld opgeschort maar waren een week voor zijn overlijden weer opgestart. Georgi Kitov werd geboren op 1 maart 1943 in Dupnitsa. Hij studeerde af in 1966 met een geschiedenisgraad aan de Sv Kliment Ohridski universiteit in Sofia en specialiseerde zich tussen 1974 - 1975 in de kunstgeschiedenis aan de staatsuniversiteit van Sint-Pertersburg in Rusland. In 1972 werkte Kitov voor het Archeologisch Museum en de Bulgaarse academie van wetenschappen. Kitov heeft in het laatste kwart van de 20ste eeuw veel roem verworven met zijn vele ontdekkingen. Zijn belangrijkste vondsten waren de Thracische graven bij Strelcha, het religieuze complex nabij Starosel en het Aleksandrovska graf bij Haskovo, dat versierd is met unieke fresco's uit het midden van de vierde eeuw voor Christus.

De tombe van koning Sevt III

Georgi Kitov 1943 - 2008

De belangrijkste vondst was de ontdekking van een 673 gram zwaar gouden masker van de Thracische koning Sevt III in de buurt van Kazanlak. In 2005 riep Time magazine de ontdekking van de Thracische koning Sevt III uit tot een van de meest opzienbarende archeologische vondsten van de afgelopen jaren. Kitov kreeg niet alleen faam maar ook veel kritiek en vooral op zijn methodiek om high-speed te gaan graven met zware machines in plaats van de meer zorgvuldige borstel-en-troffel methode van de meeste archeologen. Een artikel in het tijdschrift Archeologie in 2005 zette vraagtekens bij de kwaliteit van zijn studie, zijn zakelijke ethiek, zijn zelfbeeld en zijn eigen promotie en zijn contacten met mensen die verdacht werden van plunderingen en verkoop van antiquiteiten. Kitov ergerde zich niet aan de kritiek en zei dat bulldozers nodig waren om gelijke tred te houden met de plunderaars. "De plunderaars graven dag en nacht," zei hij op de Nationale Radio in 2005. Kitov was erg geliefd bij de Bulgaarse bevolking. Zijn vondsten gaven de Bulgaren weer iets om trots op te zijn. Lezers van een groot Bulgaars dagblad nomineerden Georgi Kitov tot een van de vijfenvijftig grootste Bulgaren uit de Bulgaarse geschiedenis. Zijn schatten zullen tot in de eeuwigheid gekoesterd blijven.


Het Bulgaarse Stonehenge Verscholen in het oostelijke deel van het Rodopigebergte bevindt zich een gebied dat ook wel Bunar Alta (zes bronnen) genoemd wordt. Het ligt ongeveer een kilometer ten zuidwesten van het dorp Dolni Glavanak, in de regio van Madjarovo. In dit gebied bevindt zich een Thracische cultplaats, ook wel “cromlech� genaamd, bestaande uit een ovaal van verticale rechtopstaande rotsblokken (megalieten). Deze stenen zijn zonder te graven geplaatst en staan al eeuwenlang op hun plaats. De meest bekende cromlech in het wereld is "Stonehenge" in Zuid-Engeland. De cromlech nabij Dolni Glavanak werd gebouwd tijdens de tweede fase van de Vroege ijzertijd (8e tot 6e eeuw voor Christus). Archeologen hebben bij de ontdekking resten van aardewerk, stukjes gips en metalen gereedschappen gevonden, welke hoofdzakelijk geconcentreerd rond de rechtopstaande blokken steenlagen.

De gevonden attributen gaven aanwijzigen dat op deze locatie cult rituelen hebben plaatsgevonden. De locatie heeft een zeer lange tijd zijn functie behouden. Ook tijdens de Late ijzertijd (5de-1ste eeuw voor Christus) en zelfs in de Middeleeuwen werd het gebruikt door de bewoners van destijds. Ten zuiden van de cromlech bevinden zich nog twee kleinere cirkels van steen. Hier werden as resten van overleden kinderen gevonden. Na uitsplitsing van de materialen bleek dat de crematie elders werd uitgevoerd, en dat vervolgens de as naar de cromlech gebracht werd om het in de heilige cirkels neer te leggen. De cromlech is van een redelijke omvang en heeft een unieke cultureel-historische waarde. Het is namelijk het enigste bewaard gebleven megalietmonument van zijn soort op het Bulgaars grondgebied.


De omgeving van Madjarovo staat vooral bekend om haar vogels. In de bergen rondom het stadje vliegen diverse giersoorten, adelaars en de zwarte ooievaar. U kunt een bezoek brengen aan het Nature Conservation Center. In het center bevindt zich een kleine expositie over de diverse vogels. U kunt hier ook een tour bespreken om de vogels van dichtbij te zien. U wordt 's morgens in alle vroegte naar een uitkijkpost op 20 meter van de voederplaats gebracht, waarna het lange wachten begint totdat de vogels trek krijgen Madjarovo heeft niet veel overnachtingsmogelijkheden. In de stad bevindt zich het 3 sterren Hotel Rai. (www.hotelraibg.com). U kunt bij het Nature Conservation Center een kamer huren. Vanuit Madjarovo kunt u vele bezienswaardigheden, zoals bijvoorbeeld Perperikon en Tatul, bezoeken. Ook voor de wandelaar is het een uitstekend gebied met vele routes.


De Bulgaars Ui bloembol van het jaar Sinds de laatste tien jaar worden in Engeland, Frankrijk, ItaliĂŤ, Japan, Duitsland en Nederland/ BelgiĂŤ de bloembollen en zomerbollen van het Jaar verkozen. Hiervoor wordt een vakjury uitgenodigd bestaande uit top tuinjournalisten. De juryleden kunnen een keuze maken uit een aantal genomineerde bolproducten. De doelstelling van de verkiezing is om de winnende bol internationaal onder de aandacht te brengen. Normaliter valt een tulpen- of een narcissensoort in de prijzen maar in 2008 is het de Bulgaarse ui (Nectaroscordum siculum) geworden. De Bulgaarse ui is een bloembol waaruit prachtige bloemen komen en is een leuke tuinplant die jaren achtereen kan terugkomen. De Nectaroscordum siculum behoort net als de Allium tot de Liliaceae (lelieachtigen). De plant is herhaaldelijk van naam veranderd. Een van de oude namen is Allium bulgaricum, letterlijk vertaald Bulgaarse ui. Waarschijnlijk is de plant voor het eerst in Bulgarije ontdekt en daarna wetenschappelijk beschreven. Een latere onderzoeker, de bioloog Lindley, heeft ontdekt dat de plant weliswaar veel overeenkomsten heeft met de Allium, o.m. bloeiwijze en geur, maar dat er ook evidente verschillen zijn. Hij kon wetenschappelijk staven dat de plant een nieuwe naam verdiende. Hij gaf de nieuwe naam Nectaroscordum siculum subsp.bulgaricum naar de nectar in de bloemen, waarvan de bijen honing maken en zo is het tot nu toe gebleven.

De hoogte van Nectaroscordum siculum is ongeveer 80 tot 100 cm hoog. Voordat de plant gaat bloeien staan de puntige bloemen recht omhoog. Tijdens de bloei gaan de bloemstelen hangen en wordt de nectar intens door hommels bezocht. De standplaats dient zonnig te zijn en de bodem goed waterdoorlatend. De bollen van de Bulgaarse ui worden in de herfst geplant op een diepte van 10 cm. Bij aanraking van de bladeren wordt er een sterke uienlucht verspreid. Deze kan onaangenaam zijn, zeker wanneer het vocht uit de plant aan de handen komt. U kunt de Bulgaarse ui kopen bij de goede tuinhandel of op het internet bijvoorbeeld bij http://www.verberghe.nl/


ieuws en Agenda Expositie Bulgaarse iconen Oktober - ovember 2008 Vanaf 20 september is een expositie van Tzvetan Hristov met Bulgaarse iconen te bezichtigen in de Kloosterkerk te Thesinge. De kunst van het schilderen van iconen is ontstaan in de 5e en 6e eeuw na Chr. in het Byzantijnse rijk. Al voor de komst van de Bulgaren werden er al iconen gemaakt in Bulgarije. Deze traditie werd na 863 toen het christendom in Bulgarije werd ingevoerd zeer intensief voortgezet. Onbekende meesters hebben niet alleen met hun talent, maar ook met het hart iconen afgebeeld. Door hun innerlijke kracht en diepe geloof in God hebben ze de kunst door de eeuwen heen tot bloei gebracht. De iconen hielpen de christenen in hun geloof en hun leven van alledag.

5 oktober 2008 ENSEMBLE CHUBRICA met de voorstelling KONTRASTI, KONTRASTI m.m.v. DANSENSEMBLE PALOINA Aanvang 15.30 UUR, AMSTERDAM (let op: datum en tijdstip zijn gewijzigd, dus niet op 4 oktober 's avonds, maar op zondagmiddag)

In West Europa worden de iconen gezien als een kunst, maar voor de oosters orthodoxe kerk hebben ze een diepe religieuze betekenis. De kunst van het iconenschilderen ligt niet alleen in de juiste afbeelding van de heilige gezichten en symbolen maar ook in de uitdrukking van het licht dat vanaf de iconen naar buiten straalt. Eén van de jonge generatie iconenschilders is Tzvetan Hristov. Hij laat zien hoe met de traditionele techniek en toewijding een verbinding word gelegd tussen het verleden en het heden. De iconen van Hristov zijn van klein formaat, op houten panelen, en zijn auteurkopieën van bestaande wandschilderijen en heilige iconen uit bekende kloosters en kerken in Bulgarije en Griekenland.

Dirigent: Ivo Boswijk Solisten: Johan Baerents accordeon, Wim Zuiderwijk tapan (trom), Erik Wolbers contrabas, Bart de Kater klarinet

De expositie wordt geopend op 20 september, en is te bezien van 13.00 tot 17.00 uur, de opening met toelichting is om 15.00 uur.

Dans, liederen en muziek uit Bulgarije Muziekcentrum Noord Alkmaarstraat 10, 1024 TT AMSTERDAM

Verder geopend op 27 en 28 september, 4, 5, 11, 18, 19 oktober steeds van 13.00 tot 17.00 uur.

Kaarten à € 15,- via reserveren@cubrica.nl of 06-10247049

Kloosterkerk van Thesinge, Kapelstraat 2, 9797 PJ Thesinge (Groningen)

Zaterdag 1 november 2008: FESTIVALDAG van het Project IDNH in de Cool te Heerhugowaard. 13.00 - 24.00 uur Tijdens deze festivaldag zal Chubrica ”rond etenstijd” een concert geven. Meer informatie volgt in de volgende Beseda digitaal.

Meer info via: piethuisman@home.nl of http://www.thesinge.com/cultuur/


Beseda 35