Issuu on Google+

Augustus 2008 Nummer 34

BESEDA Digitaal

TriĂŤnnale Sofia 2007


Beseda 34 digitaal

Mededelingen vanuit het bestuur

Uitgave van de Vereniging Nederland-Bulgarije

Oproep heeft succes!

Augustus 2008 Bestuur: Harry Witteveen Julia Quak-Stoilova Larisa Filipova Kenneth Powell Misha Alma Arie van Veelen Herbert Joosten

In de vorige Beseda deed de Stichting Kindertehuizen Bulgarije "Geloof, Hoop en Liefde, een oproep voor een webbeheerder. Al snel na het verschijnen ontving het secretariaat het bericht dat er zich iemand bij de stichting had gemeld. Volgende week zullen ze elkaar ontmoeten.

Webmaster: Frank Lindeboom Secretariaat: Van der Hoopstraat 47/2 1051 VB Amsterdam tel. 06-42290328 secretariaat@beseda.nl Internet: http://www.beseda.nl Lidmaatschap: € 20,- per jaar voor particulieren (gezinslidmaatschap) € 56,- per jaar voor bedrijven Rekeningnummer: Postbank 634573 t.n.v. Vereniging NederlandBulgarije, Barneveld

Triënnale Sofia 2007 ook naar ederland Op 13 september a.s. om 15.00 uur zal de Bulgaarse ambassadeur, de heer Zlatin Trapkov, de expositie "International Triennial of Graphic Sofia 2007" openen. De expositie zal te bewonderen zijn in Galerie en Beeldentuin De Queeste te Heerde. De tentoonstelling is gewijd aan de 100ste verjaardag van de onafhankelijkheid van Bulgarije en 130ste verjaardag van de bevrijding van Bulgarije. De expositie is momenteel in Brussel en blijft dan tot 10 oktober in Nederland. Daarna al hij in Warschau, Helsinki en Tallin te zien zijn. U kunt alvast een "voorproefje" zien op: http://sic.mfa.government.bg/?act=galleries&rec=463&sql_which=20 Galerie en Beeldentuin De Queeste, Koerbergseweg 6, 8181 LL Heerde Voor meer informatie: www.galeriedequeeste.nl Wij hopen u in Heerde te mogen begroeten!

© beseda

Ook uw verhaal in Beseda? Mail het naar secretariaat@beseda.nl


Het roer om in Bulgarije door Harry Witteveen

Niet ver van het drukke Zonnestrand, op de kruising van de weg van Aheloi naar Ajtos en die van Burgas naar Varna ligt Kableshkovo, een dorpje waar de bus even stopt. Erg Bulgaars na de toeristenreservaten aan de kust. Veel vrijstaande huizen met groentetuin er om heen. Daartussen een grote school met schoolplein. Er is een groentemarktje en er zijn verschillende cafeetjes met vriendelijke mensen, die je de weg willen wijzen en waar je kunt eten en drinken tegen redelijke prijzen. Buiten het dorp loopt een herder met schapen door de heuvels. Henk van Dord heeft hier zijn droomhuis gevonden. Gorska Hisha was vroeger een vakantiehuis voor medewerkers van het staatsbosbedrijf. Het gebouw ligt in uitlopers van het Stara Planinagebergte in een bosgebied Het is na een wandeling van een uur te bereiken over een overigens ook goed te berijden asfaltweg. Bij mijn bezoek stonden er tot mijn verbazing twee groene legertanks geparkeerd, waarover later meer. Henk trof het gebouw aan als vier muren met een lekkend dak. Hij heeft de restauratie aangepakt met Hollandse degelijkheid. Tegelvloeren glanzen je tegemoet. Deuren en wanden zijn gemaakt van licht hout. Het huis telt 28 bedden, ondergebracht in 15 kamers. De meeste zijn voorzien van een douche. Verder is er een keuken, een conferentiezaal, een kantoor en een computerruimte. Het huis is geschikt voor groepsovernachtingen. Het is de bedoeling, dat er cursussen worden gegeven Er staan voor de zomer van 2008 diverse creatieve cursussen gepland ondermeer voor bezoekers uit Nederland. Voor meer informatie zie www.hisha.info. Verder wordt het huis gebruikt voor ontvangst van zowel groepen scholieren als volwassenen.

Het huis biedt ook onderdak aan de Bulgaarse Фондаця Зелен Бряг of Green Coast Foundation www.foundation-greencoast.org. Deze stichting houdt zich bezig met het beschermen en promoten van natuur in het Bulgaarse kustgebied. Volgens Henk en zijn medebestuurslid René Boesten is dit zeer noodzakelijk in een gebied waarveel natuur- en landbouwgrond op de schop gaat voor het bouwen van toeristenaccomodaties, huizen en wegen. René is directeur van Povvik, een Nederlands-Bulgaars Milieuadviesbureau. Als projectmanager werkt mee Tsvetelina Ianina. Zij is een onmisbare schakel in de contacten met de omgeving. Deze Bulgaarse spreekt voortreffelijk Nederlands. In voorgaande jaren is het werk van de stichting o.m. gesponsord door de Nederlandse ambassade via het Matraproject. Dit is echter gestopt na de toetreding van Bulgarije tot de E.U. De stichting zoekt daarom naarstig naar nieuwe ‘ambassadeurs’ die voor gelden kunnen zorgen om voortzetting mogelijk te maken. Verder is lesmateriaal voor praktijklessen aan kinderen heel welkom. Hiervoor zijn al contacten gelegd met zowel de Nederlandse als de Bulgaarse vlinderstichtingen en vogelbescherming. Er wordt ook gezocht naar mensen, die adviezen kunnen geven bij de aanleg van een kinderboerderij en een vlindertuin.


Bij Henk is het roer tweemaal omgegaan. Hij is van Nederland naar Bulgarije gekomen om zich daar te vestigen en hij is van de projectontwikkeling, aan- en verkoop van onroerend goed, terechtgekomen in de natuurbescherming. De legertanks hebben hier ook mee te maken. Een vindingrijke Bulgaar was op het idee gekomen een nieuwe attractie voor toeristen te starten. Safari met tanks i.p.v. jeeps door bossen en over heuvels rondom de hisha. Gelukkig is dit plan, mede door tegenwerking van Henk en zijn stichting, niet doorgegaan. Enkele opdrachten waren een vliegenval te construeren, insecten op te zoeken en vragen te beantwoorden op een formulier. De vragen werden nagekeken en na afloop ontvingen de deelnemers een diploma. De leerlingen die de beste antwoorden gaven werden beloond met een vlinderkastje.

Unieke vondst Bulgaarse archeologen hebben in het zuidoosten van Bulgarije een 1900 jaar oude Thracische strijdwagen, in opmerkelijk gave conditie, opgegraven. De wagen werd gevonden in een grafheuvel nabij Elhovo. Volgens archeologe Daniela Agre, die de opgraving leidt, is het de eerste keer dat er in Bulgarije een strijdwagen in zo'n goede staat is gevonden. Omdat bij eerdere opgravingen grafrovers hun slag hadden geslagen, waren er tot nu toe alleen onderdelen van een strijdwagen gevonden. Behalve de strijdwagen werden er ook voorwerpen van aardewerk en glas aangetroffen en niet ver van de vindplaats van de strijdwagen vond men ook de skeletten van twee paarden, die waarschijnlijk tijdens de begrafenisplechtigheid waren geofferd. In Bulgarije bevinden zich tienduizenden grafheuvels uit de tijd van de ThraciĂŤrs.

meer informatie kunt u vinden op http://www.hisha.info


BEVRIJDIG E OAFHAKELIJKHEID VA BULGARIJE

door Julia Quak

De Bulgaren vierden dit jaar voor de 130ste keer de bevrijding van Bulgarije na ca. 480 jaar Turkse overheersing. De Bulgaren hebben herhaaldelijk geprobeerd die overheersing af te werpen – bij de opstanden van de andere Balkanvolkeren en vooral bij de oorlogen tussen Rusland en Turkije. Bulgaarse jongelui stroomden er telkens in groten getale naar de buurlanden toe om hulp te bieden in de hoop naderhand zelf geholpen te worden door het land dat op die manier zijn vrijheid verkregen had. Met de snelle veranderingen van de politieke situaties veranderden echter ook de belangen van de omringende landen en werden de Bulgaarse vrijheidsstrijders telkens op een volgende gunstige politieke gelegenheid getroost, maar hoe lang het nog kon duren, dat kon niemand hen vertellen. Er waren drie opties voor de bevrijding: de hulp van buitenaf, de tsjeti (bewapende groepen die vanuit de bergen en bossen opereerden, een soort guerrilla) en de massale opstand. De hulp van buitenaf was, zoals gezegd, al herhaaldelijk gecompromitteerd. De optie van de tsjeti werd door de grote ideoloog, journalist en literaat Georgi Rakovski gepropageerd, onder andere in zijn poeëm “Gorski putnik” (Woudreiziger, 1857), dat op de tsjeti sloeg. Belangrijke aanvoerders van dergelijke groepen zijn ‘de gevleugelde” Philip Totjoe, Panajot Hitov (1867), Stefan Karadzja en Hadzji Dimiter (1868). De heldendood van de laatste op de Balkan werd bezongen door de grootste revolutionaire dichter van Bulgarije, Christo Botev (1848–1876) in een huiveringwekkend mooi gedicht, dat tot voor kort alle Bulgaren uit hun

hoofd kenden. Heeft Botev de toekomst voorvoeld? Hij vond zijn dood ook als aanvoerder van een tsjeta precies op dezelfde manier als Hadzji Dimiter. De tsjeti, die door de geest van de revolutionaire romantiek zijn verheerlijkt, waren gerekruteerd uit jonge emigranten op buitenlandse bodem, vooral in Roemenië. Ze zouden door het land trekken naar Stara Planina (de Balkan), waar een Voorlopige Regering gevormd en de algemene opstand uitgeroepen zouden worden. De hoop was, dat jonge en onstuimige Bulgaarse mannen uit de bevolking zich onderweg massaal bij de tsjeta zouden aansluiten, hetgeen de opstand al eerder tot een voldongen feit zou maken. Deze hoop heeft zich echter niet bewaarheid. Er stroomden veel minder spontane medestrijders toe dan verwacht, de Turkse overheid werd snel geïnformeerd en handelde deze keer vastberaden – en niet met de Oriëntaalse nonchalance die men anders van haar was gewend. De tsjeti droegen wel bij aan de verscherping van de politieke crisis in Turkije. De grote weerklank onder de bevolking – maar ook op internationaal en diplomatiek niveau – heeft een grote bijdrage geleverd aan het snelle herstel van de Bulgaarse nationale kerk (1870) en daarmee aan de erkenning van het Bulgaarse volk als een aparte nationale eenheid binnen het Ottomaanse imperium. Toch bewezen de mislukkingen van deze tactiek dat de bevrijding op een andere manier aangepakt diende te worden. Zo doemde het idee op van een langdurige, systematische en planmatige organisatie en voorbereiding van de bevolking op een bewapende opstand. De drager van dat idee was Rakovski’s leerling Vassil Koentsjev, genoemd Levski. Hij was deelnemer aan twee Bulgaarse vrijwilligersafdelingen (“Legia”) in Belgrado, op instigatie en met de hulp van de Russen, die bij een oorlog tussen Servië en Turkije een opstand in Bulgarije zouden steunen. De bijnaam Levski (“als een leeuw”) zou Vassil Koentsjev hebben gekregen bij een springoefening op het veld, waar hij erg ver, als een leeuw, zou zijn gesprongen. Het conflict tussen Servië en Turkije echter werd (alweer) op diplomatieke weg opgelost en Belgrado dwong de legionairs Servië te verlaten.

Georgi Rakovski (1821 - 1867)


Later is Levski vaandeldrager (de op een na belangrijkste functie) in de tsjeta van P. Hitov. Zo is hij ooggetuige van de povere resultaten naast een groot mensenverlies die de totnogtoe gebruikte bevrijdingstactieken opleveren. Hij beseft dat voor het succes van de bevrijdingsbeweging iemand een net van geheime revolutionaire comités moest vormen, die de gewone Bulgaren moest organiseren en voorbereiden op een algemene opstand. Alleen zo, vindt hij, kan de Bulgaarse bevrijdingsidee haar afhankelijkheid van de zelfzuchtige politiek van buitenlandse regeringen afschudden en de zaak van het gehele volk worden. En dat volk zou op die manier ook nog een politieke groei doormaken en rijpen voor de nieuwe soevereiniteit en het vrije leven daarna. Na de mislukking van de tweede tsjeta in 1868 wordt het in de Bulgaarse revolutionaire kringen in Roemenië stil. De vertegenwoordigers van verschillende stromingen, gefrustreerd en moedeloos door zoveel vergeefse moeite, verliezen zich in eindeloze theoretische discussies. Levski probeert zijn Vassil Levski - "De leeuw" opvattingen uit te leggen, maar weinigen luisteren naar hem. Toch keert hij naar Bulgarije terug in 1870 en begint met een kolossale energie een illegaal revolutionair net op te bouwen. Als revolutionair – maar ook als politicus - schijnt hij een natuurtalent te zijn geweest dat zijns gelijke niet vindt. In twee jaar, tot 1871, bouwt hij een dicht net van revolutionaire comités op. Deze zijn verenigd in een organisatie met statuut, programma en strenge discipline. Verbazingwekkend modern zijn ook zijn politieke opvattingen: “Het huidige despotisch-tirannieke systeem moet wijken voor een democratische republiek, een volksregering. Eenheid, broederschap en absolute gelijkheid [...] tussen alle volksgroepen: Bulgaren, Turken, Joden etc hebben in elk opzicht gelijke rechten. “ “Geloof mij”, placht hij te zeggen, “we moeten ons zelf bevrijden

anders zal degene die ons bevrijdt, ons overheersen”. Zijn politiek ideaal is “De zuivere en heilige republiek”. Helaas zijn niet alle medewerkers op zijn niveau. Door een onbedachte actie krijgt de Turkse politie een ervan te pakken. Na een reeks ongelukkige ontwikkelingen lukt het hun (door verraad wellicht, waarvan misschien ten onrechte een pope wordt beschuldigd) ook Levski te arresteren, die net bezig is te redden wat er te redden valt. Hij wordt opgehangen op 6/19. februari 1873 in Sofia. Dit verlies van de leider en strateeg stortte de beweging weer in een crisis. Terneergeslagenheid, discussies en anarchie vierden hoogtij. Het Revolutionaire comité probeerde een paar andere “apostelen” in de plaats van Levski in te zetten, maar die werden al gauw door de Turken opgespoord. In deze situatie richtten de revolutionaire kringen hun ogen weer op het buitenland. Door de verwikkelingen van de Europese politiek werd de kwestie over de zware situatie van de christenvolkeren in Turkije (bijgenaamd ”de zieke man aan de Bosporus”) weer actueel. Misschien zou het nu lukken, redeneerden de Bulgaarse revolutionairen, om van de gunstige politieke gelegenheid gebruik te maken. Met deze gedachte in hun achterhoofd besloten de leiders van de bevrijdingsbeweging om een opstand uit te roepen. Als die succes had, des te beter. Zo niet, dan zou Bulgarije zich toch met kracht op het internationale toneel plaatsen als een volk dat rijp is voor zelfbestemming. Dat was een bevrijdingsrecept dat op de Balkan al herhaaldelijk was uitgeprobeerd – zoals in Servië, Griekenland, Roemenië - op een opstand volgde de inmenging van buitenaf.. Met welke wreedheid de Aprilopstand werd neergeslagen hebben we in een eerdere “Beseda” kunnen lezen. De wereldpers en publieke mening verhieven hun stem ten gunste van het Bulgaarse volk. Tegen de Turkije-vriendelijke politiek van premier Disraeli ondernam de Engelse oppositieleider William Gladstone een echte veldtocht, gesteund door mensen als Charles Darwin en Oscar Wilde. Op het continent steunden Victor Hugo en Giuseppe Garibaldi (in wiens leger ook Bulgaren gediend hadden) de Bulgaarse bevrijding. De luidste steunbetuigingen kwamen uit Rusland, waar Tolstoj, Toergenjev, Dostojevskij, Mendelejev, Garsjin en andere intellectuelen zich over het lot van hun “Slavische broeders” ontfermden.


Hoe diep het rechtsgevoel in Turkije was gezonken werd zelfs in West-Europa duidelijk, toen in mei 1876 in Saloniki de consuls van Duitsland en van Frankrijk door Turks gepeupel gepakt en vermoord werden, omdat ze zich tegen de gedwongen bekering tot de Islam van een Bulgaars meisje hadden gekeerd. In juni was ook in Bosnië en Herzegovina een opstand uitgebroken. Einde 1876 werd in Constantinopel een ambassadeursconferentie bij elkaar geroepen over deze kwesties. Deelnemers waren Turkije, Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Frankrijk, Engeland, Italië en Rusland. Het recht van de Bulgaren op een eigen staat werd erkend, ook al eisten Engeland en OostenrijkHongarije een tweedeling van het toekomstige land in een oost- en een westhelft (hoofdsteden Turnovo en Sofia). In principe omvatten beide delen alle gebieden, die zich luttele jaren daarvoor door een massale enquête onder Turkse controle voor hun verbondenheid met de Bulgaarse kerk hadden uitgesproken. Turkije echter wees het voorstel af, hopend op Engelse steun Engeland had niets te winnen en veel te verliezen als de erfenis van de “zieke man aan de Bosporus” op het continent verdeeld werd. De anderen wilden niet zonder Engeland Turkije dwingen tot toegeven. Zo bleef als enige mogelijkheid een nieuwe oorlog van Rusland tegen Turkije over. De internationale situatie leek voor deze keer positief. Duitsland was enkele jaren eerder (1871) eindelijk en tamelijk laat verenigd na een gewonnen oorlog tegen Frankrijk, dat tegen de vereniging was geweest. De nieuwe grootmacht Duitsland zocht dus de steun van Rusland, de andere nieuwkomer in het Europese concert van de grootmachten. Vandaar dat kanselier Bismarck Ruslands vriendschap nodig had. Oostenrijk-Hongarije, dat de grootste belangen had op de Balkan, dwong in ruil voor welwillende neutraliteit Rusland tot een overeenkomst om Bosnië en Herzegowina naar eigen goeddunken te mogen bezetten. Bovendien moest Rusland beloven, geen grote Slavische of andere staat op de Balkan te laten ontstaan.

Het oorlogsmanifest werd op 12/24. April 1877 voorgelezen voor het leger dat toen in Kisjinev was gelegerd, en in aanwezigheid van tsaar Alexander II. Ooggetuigen verhalen dat hij niet eens een toespraak kon houden – hij was zo aangegrepen dat hij al na de eerste woorden van het manifest in tranen was, die niet gehuicheld waren. ook al vervolgde Rusland op de Balkan eigen doelen, voelde Alexander II. zich door de voorzienigheid uitverkoren om de christelijke Bulgaren uit de heerschappij van de Islam te bevrijden. Ter informatie: deze zelfde tsaar had reeds in 1861 de lijfeigenschap in zijn land afgeschaft.

Deze oorlog was een zeldzaam geval in de geschiedenis: De belangen van een onderdrukt volk pasten voor dit keer precies in het grote kader van een expansiepolitiek van een grootmacht. Voor de Bulgaren ging het in elk geval om een bevrijdingsoorlog in de waarste zin van het woord. Ze kwamen dan ook toegestroomd naar Rusland en Roemenië en vormden eigen bataljons vrijwilligers, zo’n 35.000 man, die onder het commando van generaal Stoletov werden geplaatst en een actieve rol in de oorlog hebben gespeeld. Met Roemenië werd een overeenkomst gesloten over de doorgang van het Russische leger.


Zo voorbereid kon de oorlog, dacht men in Rusland, alleen maar succesvol verlopen. Doch het Osmaanse rijk weerde zich met al zijn enorme mensenreserves – het lag toen op drie continenten. Zijn grote leger had de modernste bewapening en werd gedrild door WestEuropese legerinstructeurs. De overtocht over de Donau lukte op 26 juni 1877. Svishtov was de eerste stad die na eeuwen weer vrij was. De opultsjenci – de Bulgaarse vrijwilligers, zouden op hun knieën zijn gevallen en de grond hebben gekust. De inwoners, uitzinnig voor vreugde, bejubelden het Russische leger en hun landgenoten, gekleed in mooie uniformen in Bulgaarse stijl – ze zagen in hen het nieuwe Bulgaarse leger. Ook de overgang van het Balkangebergte lukte nogal snel. Stara Zagora in de Thracische vlakte werd bevrijd. Ook hier een onbeschrijfelijk gejuich. Maar toen kwamen de tegenslagen. Rusland blijkt slecht voorbereid, waarvoor trouwens al eerder was gewaarschuwd. Logge verouderde structuren, een niet optimaal bewapend leger en slechte planning – het plan van de oorlogshandelingen werd drie keer gewijzigd veroorzaken enorme materiële en menselijke verliezen. De meest dramatische gevechten vonden plaats bij Stara Zagora, bij de Shipka-pas en bij de belegering van Pleven. Toch lukt het het Russische leger en de meevechtende bataljons van Bulgaren en Roemenen de Turkse Bulgarije na het vedrag van San stefano in 1878

verdediging te breken. Begin 1878 stonden de Russen al in het stadje San Stefano aan de Zee van Marmara, slechts 13 km van Constantinopel. Het was geen geheim dat Rusland al sinds de tijden van Peter de Grote en Catharina de Grote ervan had gedroomd, Constantinopel te veroveren en daarmee de zeeengten de Bosporus en de Dardanellen. Maar de Engelse vloot was al lang van tevoren de Bosporus binnengelopen, de boodschap was duidelijk: tot hier en niet verder. Op 19 februari/3 maart 1878 werd de vrede van San Stefano gesloten. Bulgarije bestond weer na zowat vijf eeuwen. Het zou een autonoom, tribuutplichtig (vazallen-) vorstendom worden, met een nationale christelijke regering en eigen militie. Het Turkse leger zou daar niet verblijven. De grenzen werden bepaald volgens de grenzen van het Bulgaarse Exarchaat (de Bulgaarse kerk) en alle gebieden omvatten waar Bulgaars werd gesproken. Het gejubel onder de Bulgaren was enorm. Het bleek echter al gauw dat de diplomatische voorbereiding die de naoorlogse situatie moest regelen, niet optimaal was geweest. De andere grootmachten weigerden, zo’n groot land in het centrum van het Balkenschiereiland toe te laten. De reden was, dat Rusland op dit land een te grote invloed zou uitoefenen en daarmee zijn eigen positie ontoelaatbaar zou versterken. Engelands positie was duidelijk, Frankrijk


en Oostenrijk-Hongarije steunden het Engelse standpunt, Italië steunde Oostenrijk-Hongarije. Rusland stond alleen, want Bismarck kon alleen een bemiddelaarsrol spelen. Berucht zijn zijn woorden tegen de vergaderende politici in Berlijn:”Mijne heren, we zijn hier verzameld om de vrede in Europa te bewerkstelligen, en niet het geluk van de Bulgaren!” Op het Berlijnse Congres (1 juni -1 juli 1878) werd een nieuwe overeenkomst gesloten, die het lot van Bulgarije bepaalde. Daarmee was het gejuich over de bevrijding vergaand gesmoord. Bulgarije van San Stefano werd in drie delen verscheurd, waarvan maar een de naam Bulgarije mocht voeren.

De eerste vorst, de 22-jarige Alexander von Battenberg, bleef geen volle 8 jaar op de Bulgaarse troon. Op 6 september 1885 werd de vereniging van het Vorstendom Bulgarije en Oost-Roemelië uitgeroepen. In de daaropvolgende politieke en militaire troebelen deed hij zijn best om een oorlog die Bulgarije van onverwachte kant werd opgedrongen, te helpen winnen, maar werd toch het slachtoffer van de Russische inmenging in de Bulgaarse binnenlandse aangelegenheden. Ferdinand von Coburg-Gotha werd in 1887 als vorst gekozen. In 1908 werd ook het tweede obstakel voor de Bulgaarse soevereiniteit uit de weg geruimd. De vazallenstatus had decennia lang tot internationale vernederingen van Bulgarije geleid. Het land had geen recht op eigen ambassades, het kon geen buitenlanders tot persona non grata verklaren, het had geen recht om zonder de bemiddeling van de Turkse regering verdragen of leningen te sluiten. De vazallenstatus betekende ook de grote som van bijna 3 miljoen leva op jaarbasis als tribuut aan Turkije.

Het huidige Noord-Bulgarije werd volgens het congresbesluit een autonoom vorstendom, dat aan de sultan tribuutplichtig was. De bevolking mocht vrij een vorst kiezen maar de sultan moest die – met toestemming van de grootmachten – bevestigen. ZuidBulgarije werd Oost-Roemelië gedoopt, een autonoom gebied maar toch half afhankelijk van Turkije. Het gebied mocht dus geen Bulgarije heten. De sultan moest een Christen benoemen tot generaal-gouverneur, die alleen door zijn naam verschilt van een normale turkse Vali-pasja, de bestuurder van een Turks vilajet Ferdinand von Coburg-Gotha (district). Een derde deel van SanStefano-Bulgarije, geheel Macedonië dus, werd weer aan Turkije teruggegeven. In juli 1908 brak in Turkije de Jongturkse revolutie uit. De massale protesten uit het gehele San-StefanoDe Jongturken streefden naar een vernieuwing en Bulgarije mochten niets baten. In Macedonië brak een versterking van hun land en wilden in dit verband opstand uit, die op de geijkte manier door de Turkse verscheidene, soms allang vergeten bepalingen van het regering werd neergeslagen. Berlijnse verdrag doen herleven, hetgeen voor Bulgarije volstrekt niet acceptabel was. Het Bulgaarse volk wilde zijn vrijheid echter Op 22 september 1908 werd daarom de feitelijke onverdeeld verkrijgen. De directe problemen die het op onafhankelijkheid formeel en plechtig geproclameerd. moest lossen waren de hereniging tussen het vorstendom Bulgarije en het gebied met de Dit jaar vieren we dus ook de honderdste verjaardag fantasienaam “Oost-Roemelië” en de vazallenstatus dat van soeverein Bulgarije. het land op politiek en economisch gebied tegenover de sultan had.


ieuwe brochure Bulgaars Verkeersbureau Het Bulgaars verkeersbureau in Rotterdam heeft in samenwerking met het Bulgaarse “State Agency for Tourism” recentelijk een nieuwe brochure uitgebracht. Het tachtig pagina's tellende promotieblad laat u kennis maken met het fascinerende Bulgarije. Het is overzichtelijk ingedeeld en beschrijft in totaal de zes verschillende regio’s. Van elke regio worden de meeste bekende hoogtepunten beschreven en de vele foto’s zijn zo verleidelijk dat een ieder meteen zijn reisplannen gaat maken voor de komende vakantie. De brochure bevat duidelijke plattegronden, het geeft informatie over de bezienswaardigheden en adviseert u de beste websites. Achterin de brochure kunt u lezen over de Bulgaarse tradities en geschiedenis, u krijgt de Bulgaarse culinaire hoogstandjes voorgeschoteld en u wordt wegwijs gemaakt met handige tips en adressen om te onthouden. De wegenkaart zorgt ervoor dat u uw vakantie tot in de puntjes kunt organiseren. De brochure van het verkeersbureau is must voor iedereen die naar Bulgarije gaat!

Wilt u ook deze brochure ontvangen? Dat kan! U kunt de brochure bestellen voor 2,99 euro plus de verzendkosten. Stuur uw aanvraag naar info@bulgaarsverkeersbureau.nl o.v.v. brochure.


ieuws en Agenda Benefietconcert voor straatkinderen in Bulgarije Al enige tijd ondersteunt het Nederlandse Rode Kruis een opvangcentrum voor straatkinderen in Rousse, Bulgarije. Het opvangcentrum is opgezet in samenwerking met het Bulgaarse en Nederlandse Rode Kruis en vangt kinderen op die slachtoffer zijn geworden van mensenhandel en/of niet meer door hun ouders worden verzorgd. Voor de dagelijkse maaltijd is 65 cent per dag begroot, maar dit bedrag is ook in het steeds duurder wordende Bulgarije veel te weinig.

U gunt deze straatkinderen toch ook een waardevol leven met een zinvol bestaan ? Wij verwelkomen u, uw familie en vrienden graag op deze unieke avond! Kaarten kunnen worden besteld: - het Rode Kruis kantoor, Hoofdweg 1 in Mijdrecht, tel. 0297-254231 - door overmaking naar bankrekening 1338.44.528 t.n.v. benefietconcert o.v.v. naam en adres (kaarten liggen voor u klaar voor aanvang concert) - per email: stichtsweidegebied@redcross.nl De toegangsprijs is â‚Ź 25 per persoon, inclusief twee consumpties (vanaf 19.30 uur in het Oude Parochiehuis, Bozenhoven 152, tegenover de Kerk). Informatie: Kijk voor meer informatie en verkoopadressen op http://www.benefietconcert-rodekruis.nl/ download de flyer op: http://www.beseda.nl/pdf/flyer-rousse.pdf

Augustus 2008 29 t/m 31 augustus 2008 Doedans festival (Biddinghuizen) Workshop Bulgaars dansen olv Jaap Leegwater http://www.doedans.nl/ Ondanks de grote inzet van het Bulgaarse Rode Kruis is er geen zekerheid over het voortbestaan van dit project en kunnen de kinderen zo weer op straat belanden. Daarom organiseert het district Stichts Weidegebied van Het Nederlandse Rode Kruis een benefietconcert voor deze kinderen. Met een gedreven team van vrijwilligers zetten wij ons in om minimaal â‚Ź10.000 op te halen voor de straatkinderen. Het concert zal plaatsvinden op zaterdag 30 augustus a.s. in de monumentale St. Johannes de Doperkerk in Mijdrecht, aanvang 20.30 uur. Het concert zal geheel belangeloos worden verzorgd door de pianiste Marietta Petkova, afkomstig uit Rousse in Bulgarije, en de bariton Maarten Koningsberger. Beiden zijn internationaal beroemd. Zij zullen liederen van Robert Schumann ten gehore brengen die vertaald zijn door Seth Gaaikema. Hij zal deze avond ook aanwezig zijn.

29 t/m 31 augustus 2008 Bulgaarse jazz op Wereld Jazz Dagen De Wereld Jazz Dagen is een innovatief festival voor Jazz en World muziek dat gehouden wordt op en rond het Grote Kerksplein in Dordrecht. www.wereldjazzdagen.nl


Beseda 34