Issuu on Google+

BESEDA

l a ta

i ig

d

Vereniging Nederland - Bulgarije Juni 2008


Beseda digitaal

Mededelingen vanuit het bestuur

Uitgave van de Vereniging Nederland-Bulgarije

Beste lezer, geachte lid van onze vereniging,

Juni 2008 Bestuur: Harry Meijer Harry Witteveen Ivelina Powell Julia Quak-Stoilova Larisa Filipova Kenneth Powell Misha Alma Webmaster: Frank Lindeboom Secretariaat: Van der Hoopstraat 47/2 1051 VB Amsterdam tel. 06-42290328 secretariaat@beseda.nl Internet: http://www.beseda.nl Lidmaatschap: € 20,- per jaar voor particulieren (gezinslidmaatschap) € 56,- per jaar voor bedrijven Rekeningnummer: Postbank 634573 t.n.v. Vereniging NederlandBulgarije, Barneveld

Beseda in digitale versie. Een nieuwe opzet van de Beseda. Waarom? Allereerst zijn de drukkosten enorm gestegen om de Beseda in full-color te kunnen blijven uitgeven. Daarnaast zijn de onderwerpen vaak verouderd als de Beseda verschijnt. Om de Beseda actueler te maken hebben wij het voornemen om maandelijks een digitale versie naar de leden te sturen. U ontvangt de Beseda in PDF-formaat in uw mailbox of u kunt hem downloaden van de internetsite. Het voordeel van een digitale versie van Beseda is op de eerste plaats het besparen van de kosten. Ook kunnen er directe internetlinks geplaatst worden in een pdf-versie zodat u met een muisklik meer informatie kunt terugvinden over het onderwerp wat beschreven is. Bedrijven kunnen goedkoop advertenties plaatsen met verwijzing cq link naar hun eigen website. Leden kunnen direct mailen met het bestuur. Wij hopen met deze nieuwe opzet u meer te kunnen sturen en sneller en beter te informeren. Toch willen wij ook 1 maal per jaar een folder maken over een specifiek Bulgaars thema. De folders Cyril & Methodi en 3 Maart zijn hiervan het voorbeeld. Het bestuur is van mening door deze nieuwe opzet van Beseda klaar te zijn voor de toekomst!

QUIZ Wie is dit??

© beseda

www.sunnybulgaria.com

Stuur antwoord voor 15 juli 2008 naar : quiz@verenigingnederlandbulgarije.nl


De Bulgaarse roos Het is opmerkelijk, dat Bulgarije en Nederland ieder een bloem als symbool hebben gekozen om hun land te promoten, n.l. de roos en de tulp. Dit symbool wordt vooral gebruikt om het toerisme te bevorderen. Daarnaast zijn de betreffende planten een niet onbelangrijk landbouwgewas. De roos levert grondstof voor de rozenolieproductie en de tulp wordt naar vele landen verhandeld als bol. Een derde overeenkomst is; de planten zijn allochtoon. Ze komen oorspronkelijk uit een ander land.

De Bulgaarse parfumroos. De meest bekende is de Rosa damascena of Damascener roos. Dit is waarschijnlijk een zeer vroege, misschien wel natuurlijke kruising tussen \r. gallica en R. canina of R. moschata. Ook R. phoenicia wordt als voorouder genoemd. De naam damascena zou de roos in West Europa ontvangen hebben omdat een kruisvaarder deze vanuit de stad Damascus naar Frankrijk gebracht zou hebben. Andere minder voorkomende parfumrozen zijn de R. alba en de R. centifolia. Speciale kenmerken De R. d. is een vrij ruige heester met open slordige groeiwijze. De hoogte kan oplopen tot meer dan twee meter. Het blad is grijs-groen en donzig. De stengels zijn dicht bezet met doorns. De bloemen zijn halfgevuld, d.w.z. dat de bloemblaadjes over elkaar liggen, maar het hart vrijlaten. De kleur is helder roze. De plant is goed bestand tegen het Bulgaarse klimaat, d.w.z. hete droge zomers en koude winters. De bloem bevat een hoog gehalte aan eterische oliĂŤn en is daardoor en van de meest geurende rozen ter wereld. Na de bloei worden de planten gesnoeid, waarbij oude takken worden weggehaald, zodat er nieuwe scheuten groeien. De planten worden zodoende steeds verjongd. Groeigebied. Het gebied waar de meeste rozen gekweekt worden is de z.g. Rozenvallei tussen het Sredna gora en het Stara planina (Balkangebergte) Centra zijn Kazanluk, Karlovo, Sopot en Pavel Banya. In genoemde plaatsen wordt begin juni het rozenfestival gehouden. Dit is een soort carnaval, waarbij een rozenkoningin en rozenprinsessen worden gekozen en een optocht wordt gehouden met veel folklore. Deelnemers zijn dan gekleed in mooie traditionele kostuums. Er worden traditionele liederen gezongen en dansers zetten hun beste beentje voor. Opmerkelijk zijn ook de aparte Bulgaarse muziekinstrumenten w.o. een doedelzak.

In tegenstelling tot de bollenvelden in Nederland zijn de rozenvelden meestal niet erg spectaculair. Je moet wel heel erg vroeg opstaan om bloeiende rozen te zien. De bloeiperiode duurt soms korter dan een maand. Ook liggen de velden vaak verstopt in het binnenland, waar je slechts kunt komen via kleine stuk gereden weggetjes. Herkomst. Ondanks haar naam ligt de origine van de Damascener roos niet in Syrie, maar in het oude Perzie. Van de tiende tot in de zeventiende eeuw is de rozenindustrie hier ontwikkeld rondom de stad Shiraz, een centrum van oosterse cultuur. Van hieruit ging de rozencultuur naar de Arabische landen en naar Turkije. In de zestiende eeuw brachten Ottomaanse handelaren de roos naar de Balkan, toen Europees Turkije en o.m. naar de stad Kazanlik ( in het Turks stad van de destilleerketels). In de tijd van de Bulgaarse wedergeboorte in het midden van de 19e eeuw namen Bulgaren de leiding van de productie over. De schone allochtoonse werd een geliefde Bulgaarse roos.


Turkse fabrikanten vestigden zich vooral in het Ispartadal in Anatolie om daar de productie voort te zetten. Dit gebied concurreert nu nog steeds geducht met de Rozenvallei wat opbrengst betreft. Rozenpluk Van de rozenplant zijn alleen de bloemen interessant voor de productie van rozenolie. Deze zit in de bloemblaadjes. De pluk gebeurt vanaf de derde week van mei en duurt drie tot vier weken. De opbrengst hangt af van het weer. Heet en droog weer is funest. De olie ontsnapt dan snel uit de roos. Het best is als de lucht een zekere vochtigheidsgraad bevat. Dit is vooral het geval vlak voor zonsopgang. De pluk gaat door tot tien uur in de ochtend. De rozen worden met de hand geplukt en in plastic zakken van ongeveer 25 kilo gepropt. De plukkers, seizoenarbeiders, worden per zak betaald. De zakken worden per kar, tractor en vrachtwagen naar de fabrieken gebracht, Dit moet snel gebeuren om geurverlies te voorkomen. Er zijn elk jaar ongeveer 2000 mensen bij de pluk betrokken. Productieproces. 3 miljoen bloemen of 300 tot 6000 kilo rozenblaadjes zijn nodig om een liter olie te produceren Door een arbeidsintensief proces en een geringe opbrengst per kilo roos is het eindproduct ongelofelijk kostbaar. Niet voor niets wordt rozenolie vloeibaar goud genoemd. De flessen worden net als echt goud in kluizen bewaard. Er zijn verschillende winningmethoden: Het traditionele stoomdestillatieproces begint in grote koperen ketels. Ze worden gevuld met rozen en water. De ketel wordt gedurende 60 tot 105 minuten verhit. Er wordt stoom door de bloemblaadjes geleid. Het mengsel van water- en oliedamp verlaat de ketel en wordt opgevangen in een destilleerapparaat. De waterdamp en de olie hebben verschillende dichtheidsgraden en kunnen daardoor gescheiden worden opgevangen in kolven. Het eindproduct heet rose otto en is olijfgroen van kleur. Restproducten zijn de achtergebleven rozenblaadjes en rozenwater.

Het laatste wordt als geurcomponent in verschillende producten gebruikt, zoals zeep, shampoo en al dan niet alcoholische drankjes. Het extractieproces met behulp van een oplosmiddel, meestal hexaan, dat de aromatische bestanddelen en was aan de bloem onttrekt. Een vacu端mproces verwijdert het oplosmiddel voor hergebruik. De achtergebleven wasachtige massa wordt opgelost in alcohol. Was en andere substanties blijven achter. De extractie door koolstofdioxide. Dit gebeurt door superkritisch CO2 onder hoge druk en lage temperatuur vloeibaar te maken en dit als oplosmiddel te gebruiken. Na het gas op normale druk terug te brengen blijft de rozenolie achter, zonder door hoge temperatuur te worden aangetast. Deze laatste methode is de beste. Het eindproduct wordt attar genoemd. De kwaliteit van attar is beter dan die van otto. Gebruik. Rozenolie wordt gebruikt in de internationale, voornamelijk Franse parfumindustrie. De olie zelf ruikt in hoge concentratie onaangenaam en wordt daardoor alleen verdund in parfums verwerkt. Bronnen. Rozenencyclopedie door Peter Beales e.a. uitgave Konemann Rozenencyclopedie door Mary Moody e.a. Van Reemst uitgeverij http//en.wikipedia.org/wiki/Rose_oil http//nl.wikipedia.org/wiki/Rozenolie http//quinessence.com/bulgarian_rose_oil.htm http//en.wikipedia.org/Rosa_damascena http// www.rose-festival.com


Het Rozen festival Bulgarije kent vele mooie tradities en oude rituelen. Een ervan is het Rozenfestival. Wellicht niet de oudste of de meest authentieke ervan, maar zeker een van de bekendste. De Rozenvallei en de Rozenolie In het centrum van Bulgarije, verscholen tussen de Balkan en het Sredna Gora gebergte, ligt de 60 km lange Rozenvallei. Dit gebied heeft een specifiek klimaat, met korte, milde winters en lange warme lentes.Dit zijn de beste omstandigheden voor het telen van de beroemde Rosa damascena, het nationaal symbool van Bulgarije. De Rozenvallei is op zijn mooist van midden mei tot begin juni, wanneer de rozen in bloei staan. Duizenden bezoekers uit verschillende landen overspoelen dan de anders zo rustige dorpjes en steden in de streek rondom de beroemde vallei. U zult dit kunnen vergelijken met de aantrekkingskracht die de bloembollenvelden van Nederland uitoefenen. Wat de geur betreft, is dit zeker waar. Toch zullen de kleuren waarschijnlijk tegenvallen, want de rozen worden gekweekt met een totaal andere doel, namelijk het winnen van de kostbare etherische rozenolie, ook wel het “vloeibare goud� genoemd. De rozenstruiken worden meestal ver uit elkaar geplant, zodat elke roos voldoende licht krijgt om te groeien. Het duurt ten minste 3 jaar voordat de rozen geschikt zijn om geplukt te worden. Daarnaast bloeien ze 1 keer per jaar maar een paar weken en de rozenblaadjes moeten altijd vroeg in de ochtend geplukt worden, nog voordat ze open gaan en met de dauwdruppels nog op de blaadjes. Juist dan zijn ze het meest geschikt voor het verwerken tot rozenolie, die al jaren tot de meest beroemde Bulgaarse producten behoort.

De rozenvelden zijn misschien minder spectaculair dan de meeste bezoekers denken, maar de geur en aroma die de rozen verspreiden in combinatie met de feestelijke activiteiten rondom het hele gebeuren, met als hoogtepunt het Rozenfestival, overtreffen zeker de verwachtingen. Het Rozenfestival Dat de roos en de rozenolie enorm belangrijk zijn voor Bulgarije is te merken aan het feit dat deze een eigen feest hebben gekregen. Elk jaar, sinds 1903, meestal in het eerste weekend van juni vindt in de Rozenvallei het beroemde Rozenfestival plaats. Zoals vele andere Bulgaarse tradities, heeft ook dit feest te maken met het einde van de oogsttijd, in dit geval de rozenpluk. Na vele dagen van hard werken is iedereen blij dat de kostbare rozenblaadjes binnen zijn en dit mag groots gevierd worden. Tegenwoordig is dit festijn een heus spektakel en duurt 3 dagen. De hele regio doet er aan mee, samen met veel bezoekers uit binnen- en buitenland, die speciaal voor deze dagen naar het gebied trekken. De rozenoogst heeft nu behalve een economisch ook een vrij commercieel belang gekregen. Alle dorpen en steden in de Rozenvallei bereiden zich lang van te voren voor om de hordes bezoekers goed te kunnen ontvangen en natuurlijk het meest indrukwekkende feest te kunnen neerzetten. Kazanluk, de onofficiĂŤle hoofdstad van de roos, is al jaren erg populair en natuurlijk erg druk, want daar worden de meeste activiteiten georganiseerd. De laatste jaren is ook Karlovo bezig om zo veel mogelijk bezoekers naar zich toe te trekken.


Langs de hele route worden er honderden kilo’s rozenblaadjes gestrooid tussen de rijen deelnemers, die vooral uit dans- en muziekgroepen bestaat uit binnenen buitenland, kinderen uit lokale scholen, majorettes en theatergroepen die hun talenten laten zien aan de toeschouwers. Het hoogtepunt zijn de Kukeri, mannen met prachtige maskers en groten bellen die de boze geesten verdrijven. Kortom een spannend en vrolijk tafereel dat u beslist niet mag missen als u de eerste week van juni in Bulgarije bent.

In Pavel Bania, worden behalve de roos ook het mineraalwater geëerd, dus deze stad noemt zich de hoofdstad van de roos en het mineraal water. In de vele kleine plaatsen eromheen zoals Rozovo, Kalofer en Klisura zijn de activiteiten misschien minder spectaculair maar authentieker. Kortom, als bezoeker zult u zich geen dag kunnen vervelen. Het Rozenfestival duurt meestal van vrijdag tot zondag en bestaat uit drie belangrijke onderdelen: de verkiezing van de Rozenkoningin, het rozenpluk ritueel in de rozenvelden en de indrukwekkende parade, natuurlijk allemaal vergezeld van veel vreugde, zang, dans en muziek. Het festival begint altijd met het verkiezen van de Rozenkoningin, het mooiste meisje van de stad of het dorp, dat een jaar deze titel kan dragen. Haar taak is om samen met haar helpsters, jonge meisjes met mooie kleding en kransen van rozen, alle gasten van het festival welkom te heten en zo veel mogelijk rozenblaadjes te strooien. Afhankelijk van het gekozen programma, kunnen de bezoekers deelnemen aan diverse activiteiten. Bijvoorbeeld op zaterdag- en zondagochtend kan er een kijkje worden genomen in de rozenvelden, waar vrouwen, meisjes en mannen in traditionele kledingdracht laten zien hoe de rozen vroeger werden geplukt. Op een aantal plaatsen kunt u zelf rozenjam of rozenlikeur maken en natuurlijk gelijk proeven. Een andere mogelijkheid is om een picknick of barbecue bij te wonen met behalve veel lekkernijen ook veel folklore, traditionele rituelen, dansen en liederen. Een ander erg belangrijk onderdeel van het festival en waarschijnlijk het meest indrukwekkende is de parade, die veel van een carnavalsoptocht heeft. In de grotere plaatsen zoals Kazanluk, Karlovo en Pavel Bania zijn deze optochten het meest spectaculair.

Het Festival in 2008 Normaal gesproken wordt het Rozenfestival altijd het eerste weekend van juni gehouden. Omdat dit jaar 1 juni op een zondag valt moest het festival officieel het weekend van 6 tot 8 juni worden gehouden. Een aantal gemeentes hebben echter besloten om het festival met een week te vervroegen omdat het risico dat de rozen rond 8 juni al uitgebloeid zouden zijn, erg groot is. De gemeente Kazanluk heeft officieel bekend gemaakt dat het festival van 6 tot 8 juni gehouden zal worden. In Karlovo en Pavel Banya is het festival wel van 30 mei tot 1 juni. De vele andere kleinere plaatsen willen op het laatste moment beslissen, afhankelijk van hoe snel de rozen zullen gaan bloeien.

Wist u dat… * de echte rozenolie geen vloeibaar product is zoals velen denken. Bij een temperatuur van 18-22 graden lijkt het meer op stukjes kristal. * voor het maken van 1 kilo rozenolie er tussen 3 en 6 ton aan rozenblaadjes nodig zijn. Een kilo rozenolie kost daarom ca. € 6000,* de rozenolie in flesjes van hittebestendig glas bewaard wordt, in echte bankkluizen. Als deze vervoerd moet worden, wordt het overgezet in speciale koperen flessen, die verzegeld worden op de ouderwetse wijze, met was en een stempel. De stempel is 70 jaar oud en er is slechts 1 exemplaar beschikbaar, die in de kluis word bewaard. * om een rozenolie specialist te worden er minimaal 10 jaar aan studie nodig zijn en natuurlijk een uitstekend reukvermogen. * de Bulgaarse rozenolie gebruikt wordt in bijna alle bekende parfums en cosmeticamerken, zoals Dior en Chanel. * de geur van de rozenolie zo sterk is dat deze zelfs na 50 jaar nog te ruiken is.


Nieuws en Agenda Spelt ontvangt Speld Erelid en oud vice-voorzitter van de Vereniging NederlandBulgarije ontving op 25 mei j.l. uit naam van de Bulgaarse minister van Buitenlandse zaken, de heer Ivailo Kalfin de “Golden Laurel Branch� Op zijn 60ste verjaardag had zijne excellentie, de heer Zlatin Trapkov, de eer deze grote onderscheiding te overhandigen. De heer Spelt kreeg deze onderscheiding voor zijn jarenlange inzet om de relatie tussen Nederland en Bulgarije te bevorderen alsmede het land Bulgarije als toeristische bestemming op de Nederlandse kaart te zetten. De onderscheiding wordt veelal uitgereikt aan diplomaten en oud-ambassadeuren maar ook aan personen die zich jarenlang hebben ingezet voor de verbetering en naamsbekendheid van Bulgarije. Er zijn maar weinig Nederlanders die deze onderscheiding hebben mogen ontvangen.

Bulgaarse winkel Op 15 april j.l. was er de opening van de eerste Bulgaarse winkel in Nederland. Hoewel de opening nog enige voeten in de aarde had konden de deuren toch op tijd openen. De winkel is gevestigd in Den Haag. Het basis assortiment is aanwezig en men is druk bezig dit verder uit te breiden. De winkel is geopend van dinsdag t/m zaterdag. Raadpleeg hun internetsite voor het adres en andere informatie www.bgshop.nl

Juni 2008


Beseda 32