Page 1

maj/May 2010

Budownictwo przemysłowe / Industrial building

26

Bez ludzi, dla ludzi nie będzie nic

s.

5

Without people, and for people there will be nothing!

Biuletyn Informacyjny

Safety first!

s.

15

/ The Ventor Bulletin

Najważniejsze bezpieczeństwo!

NR


Firma Ventor otrzymała certyfikat Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy wystawiony przez jednostkę certyfikującą Det Norske Veritas!

Ventor company – received Occupational Health and Safety Management System Certificate issued by Det Norske Veritas!


TEMAT NUMERU / COVER TOPIC Bez ludzi, dla ludzi nie będzie nic!

5

Without people, and for people there will be nothing! _________________________________________

AKTUALNOŚCI / NEWS

10 Kto jest kto? Dział Projektów Zagranicznych 11 Who is who? Overseas Projects department. _________________________________________________ Projekt Mongstad 12 Project Mongstad_______________________________________________________________________ Współpraca z firmą Foster Wheeler 13 Cooperation with Foster Wheeler_ _________________________________________________________ Ziarno zasiane, teraz tylko czekać na efekty! 15 The seed was sown – now just wait for the results!_ ___________________________________________ Certyfikat Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy

Occupational Health and Safety Management System Certificate_ _______________________________

list of content

Introduction___________________________________________________________________________

SPis treści

4

Wstęp

DZIAŁ TECHNICZNY / TECHNICAL SUBJECTS

17 Wentylacja mechaniczna – konieczność czy fanaberia? 21 Artificial ventilation – necessity or fad?______________________________________________________ Najważniejsze skandynawskie Targi branży Oil & Gas 2010 23 The most important Scandinavian Trade Fairs of Oil & Gas 2010__________________________________ Praca na podestach ruchomych 24 Work on self-propelled platforms_ _________________________________________________________ Bezpieczeństwo najważniejsze! 26 Safety first!_ ___________________________________________________________________________ Nowa metoda spawania – TIP-TIG

New method of welding – TIP-TIG__________________________________________________________

PO GODZINACH / AFTER WORK

27 Pracownik pyta 28 Employee asks_ ________________________________________________________________________ Podatek 2009 29 Tax Return 2009 ________________________________________________________________________ Jak świętowali Wielkanoc w Norwegii 32 How celebrated Easter in Norway? _________________________________________________________ Nasze pasje: Niezapomniany śpiew Syreny 34 Our passions: Memorable "Syrena’s" singing___________________________________________________ Umysł i mózg 37 Mind and brain_________________________________________________________________________ Pół żartem, pół serio 39 Half jokingly_ __________________________________________________________________________ Jak Cię widzą, tak Cię piszą

Fine feathers make fine birds______________________________________________________________

Na okładce: Platforma GJØA w Aker-Stord Nagrodzeni pracownicy z projektu Mongstad On cover: GJØA platform in the Aker Stord Awarded employees from Mongstad Project

Biuletyn Informacyjny / The Ventor Bulletin Ventor Sp. z o.o., ul. Drogowców 7, 39-200 Dębica, Poland Tel. +48 14 681 80 10, Fax +48 14 681 81 78 http://www.ventor.com.pl Wszelkie propozycje i uwagi dotyczące biuletynu proszę kierować: biuletyn@ventor.com.pl All proposals and comments regarding bulletin please send to email: biuletyn@ventor.com.pl Opracowanie graficzne, skład i łamanie: Cyberpunkt Jan Bosak, tel. +48 501 196 770

3


Zdjęcie/Photo: Jan Bosak

Wstęp

Introduction

Podobno zima stulecia już za nami. Puchowe kurtki już

It appears that the winter of the century is finally behind

głęboko schowane w szafie, więc czas brać się do

us. Duvet jackets are already deeply hidden in the

autor/author:

aktywnego życia! Wiosna nastraja pozytywnie. I to jak!

wardrobe, so it's high time for us to take up an active life!

Jarosław Brzeziński

Cieplejsza temperatura, śpiew ptaków, wszędzie zieleń

Spring induces positively, really positively! Warmer

– wszystko zachęca, by więcej czasu spędzać na świeżym

temperatures, birds singing, green everywhere – all of it

powietrzu. Spotkałem się ostatnio z podziwem dla

encourages us to spend more time outdoors. I’ve met

norweskiego stylu życia – nieważne deszcz, śnieg, czy

recently with admiration for the Norwegian way of life

piękne słońce – rozpoczyna się weekend i całe rodziny

– regardless of the rain, snow, or beautiful sun – when the

wybywają na łono natury aby odetchnąć od zgiełku

weekend begins the whole families go off in the bosom of

codziennego życia. W Polsce jest podobnie, choć

nature so as to get some rest from the hurly-burly of

częstokroć miejscem docelowym są… duże centra

everyday life. In Poland is likewise, even though our final

handlowe. Stereotyp? Nawet jeśli tak, z czegoś musiał się

destination is unfortunately... big shopping centre.

wziąć. Może warto to zmienić?

Stereotype? Even if yes, it must have stemmed from something. Maybe, it is time for us to alter it?

Abstrahując od pogody, pierwszy kwartał roku Ventor może zaliczyć do bardzo udanych, w dużej mierze przez

Leaving aside the weather, the first quarter of 2010 Ventor

projekt GJØA. Wielu naszych pracowników aktywnie

may classify as very successful one, in large part due to the

wspierało budowę platformy, dążąc do osiągnięcia

GJØA project. Many of our staff has actively supported the

wspólnego, finalnego sukcesu. Zadowoleni kontrahenci są

construction of the platform, aiming to achieve a common

najlepszym wyznacznikiem naszej pracy. Co potrzeba

and ultimate success. Satisfied contractors are the best indi-

więcej – chyba tylko kolejne takie kontrakty!

cator of our work. What more is needed – just simply other such contracts. The current issue of the bulletin is as usual

4

Bieżący numer to tradycyjnie wieści z projektów, ze

dedicated to the news from projects, with particular focus

szczególnym nastawieniem na wspomnianą wyżej

on the above mentioned activities on the Aker Stord.

działalność na stoczni Aker Stord. Ponadto nasi inżyniero-

Moreover, new methods of welding and ventilation

wie zaprezentują nowe metody z branż spawalnictwa i

industries are presented by our engineers. For relaxation I

wentylacji. Dla rozluźnienia polecam dział „Po godzinach”,

recommend the chapter "After Hours" where you will find,

w którym znajdziecie m. in. informacje o dumie polskiej

among others information about the pride of Polish

motoryzacji – samochodzie marki Syrena.

automotive industry – Syrena car.

Dziękuję wszystkim za wszelkie dotychczasowe słowa

I wish to thank all of you for words of constructive

konstruktywnej krytyki, jak i za słowa pochwały. Wprowa-

criticism and also for praise so. Any changes that have

dzone do biuletynu zmiany powoli przynoszą efekty. I oby

been made in the bulletin slowly bear fruit. Let’s keep it

tak dalej! Przyjemnej lektury!

that way! Enjoy reading!


Projekt GJØA SEMI EPCH długimi krokami zbliża się ku

GJØA Project SEMI EPCH is approaching fast to an

końcowi. Blisko 40 narodowości, praca na dwie zmiany,

end. Around 40 nationalities, work in two shifts, _

2000 zatrudnionych osób – to tylko kilka liczb opisujących

2000 employees – these are only a few numbers

budowę platformy, która w październiku 2010 rozpocznie

describing the construction of the platform, which in

swoją działalność na Morzu Północnym. Wtedy też

October 2010 will start operating on the North Sea.

rozpocznie się eksploatacja odkrytego w 1989 roku złoża

Then it will begin exploitation of the – discovered _

GJØA, znajdującego się 60 km na zachód od Fløro.

in 1989 GJØA deposit, located 60 km west of Fløro. Local oil deposits come to around a 82-million barrels and 40-trillion cubic of gas. "Black Gold" will be transferred by means of a 55-kilometer pipeline to Troll – deposit and then through the TROLL II pipeline to Mongstad refinery. In turn, the gas will be transported

COVER TOPIC

Without people, and for people there will be nothing!

temat numeru

Bez ludzi, dla ludzi nie będzie nic!

through FLAGS English pipeline, and ultimately will reach the St. Fergus terminal in Scotland1. The main operators of the GJØA field will be Statoil ASA _ – responsible for deposit infrastructure development and start the production, and next exploitation will be taken over – by the Gas de France Suez2. It definitely will be a debut for GDF as an operator in the production field on the Norwegian Continental Shelf. GJØA, which is a floating platform, was built in several

autor/author:

stages. The project consisted of three main contracts:

Jarosław Brzeziński

Leirvík Module Technology made living quarters and a helicopter landing area, while the hull is the work _ Spotkanie z pracownikami. / Employees’ meeting.

Jacek Brzeziński

Tamtejsze pokłady ropy naftowej to ok. 82 mln baryłek oraz 40 bilionów m3 gazu. „Czarne złoto” będzie przesyłane 55 kilometrowym odcinkiem rurociągu _ do złoża Troll, a następnie poprzez rurociąg TROLL II _ do rafinerii Mongstad. Z kolei gaz będzie transportowany angielskim rurociągiem FLAGS i docelowo ma dotrzeć do terminala St. Fergus w Szkocji1. Głównymi operatorami pola GJØA będzie Statoil ASA – odpowiedzialny za rozwój infrastruktury złoża i rozpoczęcie produkcji, _ a dalej eksploatacje przejmie Gaz de France Suez2. Dla GDF będzie to debiut jako operator w dziedzinie produkcji na norweskim szelfie. GJØA, która jest pływającą platformą, powstawała _ w kilku etapach. Projekt składał się z trzech głównych kontraktów: Leirvik Module Technology wykonał część http://www.offshore-technology.com/projects/GJØA KAEFER Magazine edition, 2007 No. 25

Nasi pracownicy w warsztacie Beerenberga. / Our employees in Beerenberg’s workshop. http://www.offshore-technology.com/projects/GJØA KAEFER Magazine edition, 2007 No. 25

1

1

2

2

5


COVER TOPIC

temat numeru

Przerwa śniadaniowa. / Breakfast break.

mieszkalną oraz lądowisko dla helikopterów, natomiast

of Samsung Heavy Industries (construction took place

kadłub to dzieło Samsung Heavy Industries (budowa

in South Korea, and transport to through dangerous

miała miejsce w Korei Południowej, a transport do

regions including the Gulf of Aden, the Suez Canal

Norwegii przez niebezpieczne regiony m.in. Zatoki

lasted nearly 50 days).The main contractor, namely

Adeńskiej, Kanału Sueskiego, trwał blisko 50 dni).

Aker Solutions is responsible for implementing the

Główny wykonawca – Aker Solutions, był odpowiedzial-

waterfronts modules of platform and linking them _

ny za realizację nadwodnych modułów platformy oraz

to the hull (some components have been made_

połączenie ich z kadłubem (część elementów została

– in the Aker Egersund and Aker Verdal shipyards, _

wykonana w stoczniach Aker Egersund oraz Aker Verdal,

and the main work took place at Aker Stord.)

natomiast główne prace miały miejsce w Aker Stord). The joining process took place during the ChristmasProces łączenia miał miejsce w przerwie świąteczno-_

New Year time. It proceeded – without major

-noworocznej. Odbył się on bez większych przeszkód _

obstacles keeping due care, accuracy and most

z zachowaniem należytej staranności, dokładności _

importantly, extremely safe. It is worth mentioning

i co najważniejsze niezwykle bezpiecznie. Warto

that, in order to do so – the ballast tanks have been

przypomnieć, iż aby tego dokonać wypełniono zbiorniki

– filled and the hull was immersed – into 35 meters

balastowe i kadłub został zanurzony na 35 metrów, _

under water, and only 5 meters of the structure – have

a jedynie 5 metrów konstrukcji wystawało ponad

jutted out of the water. Then specially prepared

powierzchnię wody. Wtedy to specjalnie przygotowane

barges – have led platform – modules between

barki podprowadziły moduł platformy pomiędzy

columns of the hull (it is worth adding that the

kolumny kadłuba (warto dodać, że tolerancja przy

tolerance of the adjusting was, in all directions, only

dopasowaniu wynosiła we wszystkich kierunkach jednie

just 25 mm!)3. After this process, it has – begun a slow

25 mm!) . Po tym procesie, rozpoczęto powolne

pumping out water, immersing the hull – 13 meters

wypompowywanie wody, dochodząc do zanurzenia

under water, which also allowed further works.

3

kadłuba na głębokość 13 metrów, co też umożliwiło dalsze prace.

Statoil in their works stands out by innovation and_ it was the same during – the construction of GJØA.

6

Statoil w swoich działaniach wyróżnia się innowacyjno-

Platform as the – first in world will be powered by cable

ścią i nie inaczej było przy budowie GJØA. Platforma jako

from the shore (from the Mongstad power plant). It has

3 „GJØA platform comes together off Stord”, http://www. offshore-mag.com

3 „GJØA platform comes together off Stord”, http://www. offshore-mag.com


pierwsza na świecie będzie zasilana kablem z brzegu_ (z elektrowni w Mongstad). Do tej pory nie zdarzyło się aby tak duże napięcie było dostarczane, na odcinku ponad 100 km. Takie rozwiązanie oznacza przede wszystkim korzyści dla środowiska, bowiem system pozwoli zmniejszyć emisję CO2 i NO2 o blisko 250 tys. ton każdego roku. Podsumowując, platforma ma wielkość boiska piłkarskiego (110x85 m). Znajduje się na niej 100 jednoosobowych kabin mieszkalnych oraz pomieszczenia niezbędne do kontroli i sterowania. Nie brakuje oczywiście miejsc do odpoczynku dla pracowników – jest kantyna, sala kinowa, siłownia. „Maleństwo”, bez kadłuba, – waży bagatela ponad 20000 t. Kolumny zanurzone w wodzie

Inżynier Mateusz Zbójnowicz. / Engineer Mateusz Zbójnowicz.

mają ciężar 15 600 t. not happened so far – that – so huge voltage has been Prace w stoczni przebiegały z dużym naciskiem na

provided on over a – 100 km stretch. Such a solution _

bezpieczeństwo. Życie i zdrowie jest traktowane

is first of all the benefit for the environment, since the

priorytetowo, a główny cel to zero wypadków. Procedu-

system will reduce CO2 and NO2 emission by nearly

ry musiały być zachowane i nie było od tego odstępstw.

250 thousands of – tons each year.

Po osiągnięciu poszczególnych kamieni milowych, zauważalne było, iż stocznia świętuje, cieszy się z

Summing up, the platform is the football pitch size

każdego odniesionego sukcesu i co najważniejsze

(110x85 m). It includes 100 single living quarters, and

podkreśla wkład wszystkich zatrudnionych. Każdorazo-

rooms necessary for the control. Of course, there will be

wo przy takiej sytuacji pracownicy byli nagradzani

– places to rest for workers – a canteen, cinema, gym.

drobnymi upominkami bądź ciastem na stołówce.

"Tiny little, thing ", without the hull, weighs – more than

Wszyscy dobrze zdawali sobie sprawę, iż najważniejsza

20,000 tons a trifle really. Additionally, there are _

jest praca zespołowa, bowiem bez komunikacji i ciągłej

a 15 600- tone columns that are – plunged into water.

współpracy nie osiągnie się końcowego sukcesu. Works – that have been carried out in the shipyard zz Ventor na GJØA

went – with great emphasis on – safety. Life and health are treated as a priority and zero accidents _

Nasza firma od kilku lat jest obecna na stoczni Aker

is – the main objective. Procedures must have been

Stord (wcześniej prace przy platformach Alfa oraz Beta, _

– observed and there was no exception to it. After

a obecnie GJØA). Miejscowość Leirvik na wyspie Stord,

achieving particular milestones, it was noticeable that

już chyba przyzwyczaiła się na dobre do ciągłej

the shipyard celebrates, is happy with any achieved

obecności pracowników z niemal całego świata. Dwa

success and most important of all, it emphasizes the

campusy, na których mieszkając wszyscy pracownicy

contribution of all employees. Each time when such _

(Eldøy oraz Akerhus) ostatnimi miesiącami wręcz pękały

a situation emerged, employees were rewarded both

w szwach, a – duża ilość Polaków spowodowała, _

with small gifts – or – cake in the canteen. All realized

iż wszystkie informacje dotyczące projektu były podawane w językach norweskim, angielskim oraz polskim.

Zespół inżynierów, od prawej: / Engineering department, from right: Azhari tMustaffa, Roy Thompson, Robert Kolczykiewicz, Peter Hautameki, Tomasz Orłowski.

W czasie projektu współpracujemy z firmą Kaefer, dla której wykonujemy szereg prac związanych z izolacją rurociągów oraz urządzeń, jak również zabezpieczeniem antykorozyjnym i ognioodpornym. Dodatkowo _ w biurach pracują nasi inżynierowie: Robert Kolczykiewicz, Jacek Bierła, Mateusz Zbójnowicz, Łukasz Olechowski ,Bartosz Feret oraz inżynierowie budowy Janusz Piotrowicz, Tomasz Orłowski, Jakub Fołta i Robert Kusiak.

7


COVER TOPIC

temat numeru

Wszyscy odpowiedzialni są za projektowanie i nadzór

that the most important is teamwork, as without

przy realizacji prac. W czasie projektu rozpoczęliśmy

communication, without the continuous co-opera-

bezpośrednią współpracę z Aker Solutions, co zaowoco-

tion – there is impossible to achieve the final success.

wało mobilizacją grup malarzy. Ostatnim, aczkolwiek niezwykle ważnym dla nas kontrahentem, jest Beeren-

zz Ventor on GJØA

berg (dawny D&F), który na GJØA odpowiada za montaż izolacji kapturów na zaworach.

Our company has been present for several years at the Aker Stord – (previously it carried out – works

Liczba zaangażowanych osób z firmy Ventor, z tygodnia

– on the Alpha and Beta platforms and now – on

na tydzień ciągle się zwiększała. Chwilę po tym jak

GJØA). Town called Leirvík on the Stord island, has

przekroczyliśmy 200 osób na projekcie (zorganizowali-

probably – really – accustomed to the constant

śmy małe spotkanie, gdzie przy skromnym poczęstunku

presence of workers from almost all over the world.

świętowaliśmy nasz wspólny sukces), przyjechały

Two campuses, namely Eldøy and Akerhus, where all

kolejne osoby, a stan zasobów ludzkich w tygodniu 12

workers live, have recently – burst at the seams, and

to już ponad 300 pracowników! Mimo tak licznej grupy,

the large numbers of Poles brought about – that all

sprawy logistyczne były dogrywane bez zastrzeżeń. _

information relating to the project were given in the

Na cotygodniowych spotkaniach podkreślaliśmy istotne

Norwegian, English and Polish languages.

kwestie bezpieczeństwa, a rezultatem tego jest fakt, _ iż nie odnotowaliśmy wypadków przy pracy. Brawo!

8

During project works we cooperate with – Kaefer company for which we have carried out or we are still

Najlepszym jednak dowodem na potwierdzenie naszych

– performing a number of work related to insulation

wyników, są referencje od współpracujących firm.

of piplines, as well as anticorrosion and fireproof

Wszelkie inne słowa są zbędne.

protection. In addition, our engineers work in offices:


Robert Kolczykiewicz, Jacek Bierła, Mateusz – Zbójnowicz, Łukasz Olechowski, Bartosz Feret and construction engineers; Janusz Piotrowicz, Tomasz Orlowski, Jakub Folta and Robert Kusiak who are responsible for design and supervision of implementation. During the project – we started a direct cooperation with the Aker Solutions, which resulted in the mobilization of painters group. The last, although very important _ – for us – contractor is Beerenberg (ex D & F), which is responsible for the box assembly on GJØA. From week to week, the number of Ventor employees – involved in project is still increasing. Shortly after number of our workers has exceeded – 200 people on the project (we organized a meeting to celebrate our shared success), next people arrived, and the actual state of human resources in week 12 is already more than 300 employees! Despite such a large group, logistical issues were wrapped up without any objections. At weekly meetings we stressed the important issues of security, and the result is that _ no record concerning serious accidents at work _ – has been made . Good job! However the best evidences to confirm our results, are references from cooperating companies. All other words are unnecessary. Kierownictwo firmy Ventor dziękuje wszystkim

Ventor's management – wants – to thank all our

naszym pracownikom za zaangażowanie i pełen

employees for their commitment and profession-

profesjonalizm włożony przy wykonywaniu prac

alism in the carrying out works on GJØA project.

na projekcie GJØA. Mamy nadzieję, że doświadczenie

We hope that the experience gained from the Aker

wyniesione ze stoczni Aker Stord zaprocentuje

Stord – will bear fruit in the future and strengthen

w przyszłości i wzmocni naszą pozycję na rynku

our position in the Nordic market. Without people,

skandynawskim. Bez ludzi, dla ludzi nie będzie nic!

and for people – will be nothing!

Osoby z naszej firmy zaangażowane w projekt GJØA Employees from our company engaged in the GJØA Project

Liczba osób na projekcie Amount of people on the project Całkowita liczba pracowników Total amount of employees

Tydzień / week

Liczba osób na projekcie / Amount of people on the project

Całkowita liczba pracowników / Total amount of employees

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

17 30 40 40 98 137 167 197 153 195 239 286 302

32 41 41 53 115 150 197 210 223 259 295 305 307

9


news

aktualności

autor/author:

Jakub Brotoń

Certyfikat Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy

Occupational Health and Safety Management System Certificate

Firma Ventor Sp. z o.o. w dniu 26.01.2010 otrzymała

On 26th of January 2010, Ventor company – received

certyfikat Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem _

Occupational Health and Safety Management System

i Higieną Pracy wystawiony przez jednostkę certyfikują-

Certificate issued by Det Norske Veritas, – the

cą Det Norske Veritas, który stanowi potwierdzenie

certificate is confirmation of fulfilling the require-

spełnienia wymagań normy OHSAS 18001:2007.

ments – of OHSAS 18001:2007 standard. Present

Certyfikat ten w znaczny

certificate obviously _

sposób podnosi

– improves the

kwalifikacje firmy, dzięki

qualifications of the

czemu stajemy się

company, owing to that

bardziej konkurencyjni.

we are becoming more

Szczególnie na rynku

competing. Especially

skandynawskim gdzie

on the Norwegian

norma OHSAS

market where OHSAS

18001:2007 jest znanym_

18001:2007 standard is

i respektowanym

respected and

standardem.

recognized one.

W celu uzyskania

Precondition for

certyfikatu niezbędny

receiving the – certifi-

jest pozytywny wynik

cate is the positive

audytu certyfikacyjnego.

appraisal of the

W tym celu audytorzy

certifying body. With the

jednostki certyfikującej

aim of doing it, the _

Det Norske Veritas

– auditors of Det Norske

zweryfikowali pod kątem

Veritas have verified

wymagań normy dwa

both two foreign

projekty zagraniczne

projects and the seat of

oraz siedzibę firmy _

Ventor company in

w Dębicy. W pierwszy

Debica, – considering

dzień przeprowadzono

standard requirements.

audyt na terenie rafinerii

Firstly, audit was carried

Mongstad, a dokładnie

out on Mongstad

na projekcie Mongstad CHP Plant. Kolejny dzień

refinery and to be more exact, on Mongstad project CHP

poświęcony był projektowi GJØA w stoczni Stord, gdzie

Plant. Secondly, made an appraisal of GJØA project on

nasi pracownicy zajmują się izolacją oraz wykonują

Stord shipyard, where our workers do insulations and

zabezpieczenia przeciwpożarowe konstrukcji platformy.

fire-fighting protection of platform structure. Finally,

Ostatni dzień, przewidziany był na audyt w siedzibie

audit of the seat of our company took place – where

firmy, którym objęte były wszystkie działy wraz z

verified all departments along with workshop.

magazynem. Certification of the Occupational Health and Safety

10

Certyfikacja SZBHP jest dla nas kolejnym krokiem _

Management System is for us another step forward

w kierunku zapewnienia jak najwyższego poziomu

with the possibility of providing the highest level of

bezpieczeństwa w naszej Firmie. Następnym etapem

security for our company. The successive stages will

będzie utrzymanie oraz ciągłe doskonalenie _

be maintenance as well as constant improvement of

istniejącego systemu.

the existing system


Kto jest kto? Dział Projektów Zagranicznych. zz

Michał Olesiński

Who is who? Overseas Projects department. zz

– Dyrektor ds. Projektów Zagranicznych

Michał Olesiński

– Overseas Projects Director

Do zakresu moich obowiązków należy nadzór nad

The scope of my duties is

wszystkimi projektami realizowanymi poza granicami

the supervision of all

Polski oraz współpraca w tej materii z kierownikami

implemented overseas

budów. Poza tymi obowiązkami nadzoruję prace

projects and permanent

podległych pracowników administracyjnych w swoim

cooperation with the

dziale. Wiekszość czasu spędzam w podróżach zagra-

project managers. In

nicznych odwiedzając realizowane projekty, lub

addition, I supervise the

uczestnicząc w spotkanich handlowych. Zajmuję się

work of subordinates in

również bezpośrednio negocjowaniem warunków

my department. Most of

handlowych z kontrahentami oraz współtworzeniem

– my time, I spend on the

strategii firmy. Raportuję bezpośrednio do Zarządu. _ W naszej firmie pracuję od 2005 roku, począwszy od stanowiska inżyniera budowy.

Michał Olesiński

autor/author:

Michał Olesiński

foreign trips visiting projects, or participating

in the business meetings. Furthermore, I am also

Adriana Bar – Asystent dyrektora ds. projektów zagranicznych

zz

responsible for negotiating terms and conditions with our clients as well as co-creating the strategy of our company. Finally, I report directly to the Board. I have worked in our company since 2005,starting from

Do podstawowego zakresu

the position of construction engineer.

jej obowiązków należy

Adriana Bar – Assistant of Overseas

weryfikowanie wymogów

zz

formalno-prawnych poza

Projects Director

granicami kraju (m.in. kooperacja z kancelariami

To the essential scope of her – liability belongs – veri-

prawniczymi, konsulatami),

fying formal and – legal requirements outside of the

a także dbałość o dokumen-

country (including cooperation with law offices,

ty firmy związane z

consultants), attention to company’s documents

projektami zagranicznymi

related to overseas projects (i.e. offers, contracts,

(tj. oferty, kontrakty, umowy, aneksy, protokoły rotacyj-

Adriana Bar

agreements, annexes, rotary protocols) as well as the constant cooperation with the contractors. Moreover,

ne), jak również stała kooperacja z kontrahentami.

she cooperates with many institutions, particularly on

Ponadto współpracuje z wieloma instytucjami, zwłasz-

the Norwegian market, including Arbeidstilsynet

cza na rynku norweskim, m.in. z Arbeidstilsynet

(Work standards and

(Inspekcja Pracy), Fellesforbundet (Związki Zawodowe),

safety inspectorate),

COFTA (Urząd Skarbowy), NAV, PTiL oraz z biurem

Fellesforbundet (Trade

podatkowym w Norwegii. Bardzo ważnym elementem

Unions), Cofta (Tax

jej pracy jest fakturowanie, a także wysyłki exportowe;

Office), NAV PTiL and the

windykacja należności oraz prowadzenie bieżącego

tax office in Norway. Key

monitoringu w tym zakresie.

element of her work is

zz

issuing an invoice, export

Roman Sosnin

consignment; debt collection, and presiding

Zadaniem Romana z kolei jest współpraca z kontrahentami Norweskimi w zakresie dostawy systemów HVAC.

over the ongoing Roman Sosnin

monitoring in this area.

11


news

aktualności

Przygotowuje on oferty naszych produktów oraz

zz

Roman Sosnin

koordynuje dostawy. Prowadzi analizę cen na rynku prefabrykatów, projektuje elementy systemów pod dane

Roman’s scope of responsibilities, in turn, – is coopera-

zamówienia oraz przygotowuje dokumentacje technicz-

tion with the Norwegian contractors – in the range of

ne z tym związane.

– HVAC systems supply. – He prepares offers of our

zz

Konrad Przyszowiec, Maciej Tutaj

– koordynatorzy projektów zagranicznych

products and coordinates delivery. Additionally, he deals with analyzing prices on prefab market, and designs – system components to orders – as well as he prepares technical documentation associated with it.

Są oni odpowiedzialni za

Konrad Przyszowiec, Maciej Tutaj

realizacje prowadzonych

zz

projektów w Norwegii, a

– Overseas projects coordinators

dokładniej za leasing pracowniczy. To oni właśnie

They are answerable for

przyjmują zamówienia od

the realization of the

naszych kontrahentów a

projects carried out in

następnie prowadzą ścisła

Norway namely, – for the

współpracę z wszystkimi

labor leasing. Additionally,

działami w celu ich sprawnej

they accept commissions

realizacji. Prowadzą oni

from foreign contractors

między innymi spotkania

– and co-operate with all

Maciej Tutaj

informacyjne z pracownika-

departments for efficient

mi, kontrolują koszty oraz czas pracy na projektach.

completion of the orders. Konrad Przyszowiec

autor/author:

Marek Paśnik

12

Projekt Mongstad

Project Mongstad

W ubiegłym roku rozpoczęliśmy pracę w ulokowanej na

Last year we started – work in located to the north of

północ od Bergen, rafinerii w Mongstad na podprojektach

Bergen, Mongstad refinery in the sub-projects EVM,

EVM, SMIL, CHP jak i „Maintenance”. Obecnie nie przerwa-

SMIL, CHP and "Maintenance". Currently, we are

nie zaangażowani jesteśmy przy realizacji budowy

incessantly engaged in implementation of construc-

elektrowni, opartej na turbinach gazowych (CHP Mong-

tion power plant based on gas turbines (Mongstad

stad), której głównym wykonawcą jest duńska firma Dong

CHP), the main contractor is a Danish company, Dong

Energy. Do zakresu naszych prac należy wykonanie

Energy. The scope of our work – is welding, painting,

operacji spawalniczych, malarskich, montażu rurociągów,

pipelines assembly we also – provide wide – range of

jak i pełen zakres BHP oraz kompleksowej kontroli jakości.

– HSE and comprehensive quality control system. _

Niezmiennie uczestniczymy przy realizacji utrzymania

– We invariably participate in carrying out works

rafinerii „Maintenance” dla firmy Beerenberg, którą to

connected with surface protection on "Maintenance"

wspieramy przy etapie zabezpieczania powierzchni. _

refinery for the Beerenberg company. In the second


W drugiej połowie 2009 roku – rozpoczęliśmy prace na

half of 2009 we began works on the SMIL2 project-

projekcie SMIL2, przedsięwzięcia, które jest częścią

undertaking, which is part of a three-year Statoil

trzyletniej inwestycji STATOIL, mającej na celu zminimalizo-

investment, aiming at minimizing the CO2 emission.

wanie emisji CO2. W ciągu kilku ostatnich miesięcy zespół

In the past few months the engineering team has

inżynierski przyczynił się do zmodyfikowania procesu

contributed to modify the process verification for the

weryfikacji na stanowiska monterów rurociągów _

position of welders and pipelines fitters. The result _

i spawaczy. Efektem tych prac jest profesjonalna dokumen-

of these actions is making professional documenta-

tacja oraz przygotowanie stanowisk „site testowych”.

tion – and – preparing of ‘site testing’ positions.

Podsumowując projekt CHP Power Plant, który nieubłaga-

Recapitulating the CHP Power Plant project, which is

nie zbliża się ku końcowi, mam przyjemność zaprezento-

inexorably drawing to an end, I have the pleasure of

wać także nasze osiągnięcia w dziedzinie BHP. Zgodnie _

presenting our achievements in the HSE field. According

z założeniami i polityką firmy względem bezpieczeństwa,

to the company's objectives and policy in terms of

osiągnęliśmy nasz główny cel – zero wypadków na 96650

safety, we have achieved our main goal namely, zero

godzin. Dziękuję wszystkim tym, którzy regularnie

accidents per 96,650 hours. Thank you to all who

wspierają mnie przy realizacji projektu w Mongstad, _

regularly assist me in carrying out project on Mongstad,

a zwłaszcza dziękuję za Wasze zaangażowanie, kreatyw-

and especially thank you for Your involvement, creativity

ność i podnoszenie kwalifikacji, dzięki czemu pracownicy

and skills development so that employees of our

naszej firmy są postrzegani jako profesjonaliści.

company are perceived as professionals.

Współpraca z firmą Foster Wheeler W listopadzie 2007 roku trwają prace przy budowie

autor/author:

Grzegorz Wójcik

nowego bloku energetycznego dla PKE Elektrownia Łagisza w Będzinie. Moc nowo budowanej jednostki _ to 460 MWe. Jest to największa w Polsce i jedna z największych na świecie, tego typu inwestycja w energetyce. Jednym z głównych wykonawców jest firma Foster Wheeler Energy Polska, dostawca największego jak dotąd w polskiej energetyce, kotła fluidalnego o parametrach nadkrytycznych BF1300-27,5/560/580/290 (supercritical

Cooperation with Foster Wheeler

CFB Boiler). W tym okresie nasza firma przystępuje do realizacji nowego kontraktu związanego z powyższym

Works on the construction of the new power unit for

projektem. Umowa podpisana jest z firmą Elwo Pszczyna,

the power plant PKE Łagisza in Bedzin have been in

dostawcą Elektrofiltra (elektroprecipitator) dla kotła

progress since November 2007. The power of the

CFB1300. W zakres umowy wchodzą: dostawa i montaż

newly built unit is a 460 MW. It is the largest in Poland

konstrukcji rusztowań, dostawy materiałów i wykonaw-

and one of the largest in the world, this type of

stwo antykorozji oraz izolacji termicznej. Od początku

investment in the field of power industry. One of the

trwania naszego projektu, musieliśmy skupić się na

main contractors is Foster Wheeler Energy Poland, by

wysokiej jakości i terminowości wykonywanych prac.

far the largest supplier in the Polish power industry _

Podczas częściowych odbiorów technicznych w obecności

of fluidized boiler with parameters BF1300-27,

inspektorów klienta PKE oraz Foster Wheeler, udowadniali-

5/560/580/290 (supercritical CFB Boiler).

śmy nasze przygotowanie i zaangażowanie w projekt. Niejednokrotnie podczas odbywających się na budowie

During this period our company sets about imple-

narad koordynacyjnych, byliśmy wymieniani jako jedna _

menting of the new contract associated with this

z najbardziej rzetelnych firm na projekcie. Wysokie

project. The Contract is signed with the ELWO

13


news

aktualności

Pszczyna company , that is supplier of the electrostatic precipitator for boiler CFB1300. The Contract includes: the supplying and assembling of scaffold construction, supplying of materials, making anticorrosive protection as well as carrying out thermal insulation. Since the beginning of our project, we had to focus on the high quality and on the prompt completion of work. During the partial commissioning, in the presence of PKE as well as Foster Wheeler’s inspector, we have proved our preparation and commitment to the project. Often during the coordination meetings taking place at the construction site, we were listed as one of the most reliable companies on the project. High HSE standards met by Ventor allowed for safe work. standardy BHP spełniane przez firmę Ventor, pozwalały na

These aspects were also observed by the employer.

bezpieczną pracę. Te aspekty również były zauważone

Good cooperation between the management of our

przez Zleceniodawców. Dobra współpraca kierownictwa

company and the management of Foster Wheeler as

naszej firmy z kierownictwem firmy Foster Wheeler oraz ich

well as their HSE coordinators guaranteed prompt

koordynatorami BHP zapewniała planowe wykonawstwo

completion of the project. In July 2008 Ventor, directly

projektu. W lipcu 2008 roku, firma Ventor podpisuje nowy

with the Foster Wheeler, signed a new contract for

kontrakt, już bezpośrednio z firmą Foster Wheeler, na

performance of thermal insulation of one of the most

wykonanie izolacji termicznej, jednego z najważniejszych

important boiler’s element, which is the wind-box. From

elementów kotła, jakim jest skrzynia powietrza (windbox).

a technical point of view, the task difficult to perform.

Z technicznego punktu widzenia zadanie to stawiało sporo trudności. Odpowiednie podejście naszej kadry inżynier-

The right approach of our engineering staff and

skiej oraz wykonawczej, pozwoliło na dobre wykonanie

laborers , allowed for the proper performance of the

zadania. W takich okolicznościach, nawiązała się współpra-

task. In such circumstances, it has established coopera-

ca z firmą Foster Wheeler Energy Polska. Stawiane wysokie

tion with Foster Wheeler Energy Poland. Issued, high

wymogi jakościowe, oraz bezpieczeństwa, były dużym

quality and safety standards were a major challenge

wyzwaniem dla naszej firmy. Poznanie procedur oraz

for our company. Familiarizing with the procedures

wymogów technicznych stanowiły cenną lekcję wiedzy

and technical requirements was a valuable lesson in

inżynierskiej. Dzięki temu staliśmy się jednym z partnerów

engineering knowledge. Owing to that we have

firmy Foster Wheeler. Nasza współpraca rozwijała się _

become one of the Foster Wheeler partner. Our

w trakcie trwania kolejnych zleceń. Na projekcie w Łagiszy

cooperation has developed in the course of subse-

było to między innymi wykonawstwo i dostawa izolacji

quent orders. On Łagisza project it was, inter alia,

termicznej rurociągów: systemu odzysku ciepła, pary

execution and delivery of thermal insulation of

pomocniczej, pary gaśniczej, pary do zdmuchiwaczy sadzy,

pipelines of; a heat recovery system, auxiliary steam,

ciepła technologicznego ogrzewania hali kotłowni. Ponadto

extinguishing steam, soot-blower steam of heat

wykonywaliśmy izolację termiczną kanałów powietrza

technology for boiler’s hall. Moreover, we have

pierwotnego i wtórnego dla potrzeb kotła fluidalnego.

performed thermal insulation of primary and secondary air duct for the needs of the fluidized boiler.

Rok 2009 to kolejne wyzwanie na płaszczyźnie współpra-

14

cy z firmą Foster Wheeler. Tym razem uczestniczyliśmy _

The year 2009 was the next challenge at the level of

w dostawach urządzeń do oddymiania dla instalacji HVAC

cooperation with Foster Wheeler. This time we took

na potrzeby projektu Lukoil Energy & Gas Romania. Dzięki

part in the supply of smoke removing equipment for

tej realizacji poznaliśmy obowiązujące procedury i system

the HVAC installation for the needs of Lukoil Energy _

awizacji dostaw dla naszego klienta. Ta wiedza przydaje

& Gas Romania. Owing to this realization we got

się nam podczas nowego zadania jakim jest kompletna

acquainted with the applicable procedures and supply

dostawa i montaż systemu HVAC dla budynków kotłowni,

notice system for our customers. This knowledge is


wentylatora spalin oraz elektrofiltru na projekcie Fortum

useful to us during a new task which is the complete

Częstochowa, gdzie FW jest dostawcą kotła fluidalnego o

delivery and installation of HVAC systems for boiler’s

parametrach 77,2 kg/s, 515 °C, 111 bar. Był to jeden _

buildings, exhaust fan and the electrostatic precipita-

z ciekawszych projektów realizowanych ostatnio przez

tor on the Fortum project, where FW is the supplier of

naszą firmę. Ponownie wykazaliśmy się odpowiednim

the fluidized boiler with parameters 77.2 kg / s, 515 °C,

przygotowaniem i fachowością w trakcie realizacji. Nasze

111 bars. It has been one of the most interesting

kierownictwo stanęło na wysokości zadania spełniając

projects recently carried out by our company. Again,

stawiane wymogi klienta.

we have shown a good preparation and professionalism during the implementation. Our managers have

Wszystkie dotychczas zrealizowane projekty z firmą Foster

made the grade by meeting customer’s requirements.

Wheeler, pozwoliły naszej firmie na zdobycie dużego doświadczenia w branży energetycznej, zwłaszcza na rynku

All completed projects with the Foster Wheeler, allowed

polskim. Dobre relacje pomiędzy kierownictwem obu firm

us to gain a huge experience in the energy industry,

oraz obustronne zadowolenie z wyników pracy w trakcie

particularly in the Polish market. Good relations

trwania każdego kontraktu dają szansę na kolejne wspólne

between management of both companies and mutual

ciekawe zadania. Mamy nadzieję, że już wkrótce, będziemy

satisfaction with the performance during the course _

mogli wesprzeć naszego klienta, firmę Foster Wheeler,

of each contract, provide an opportunity for another

dobrą pracą, wiedzą inżynierską, zaangażowaniem _

interesting common tasks. We hope that soon we will be

w rozwiązywanie problemów technicznych. Nasze

able to support our a Foster Wheeler company with _

doświadczenie zdobyte podczas innych projektów,

a good job, engineering experience, involvement in

zwłaszcza tych zagranicznych, na pewno pozwoli _

solving technical problems. Our experience gained

na korzystną realizację wspólnych projektów.

during other projects, especially those carried out abroad, will certainly permit for beneficial implementa-

Na łamach naszego biuletynu pragnę podziękować

tion of joint projects. In the pages of our bulletin I would

wszystkim osobom, które przyczyniły się do dobrej

like to thank all people who contributed to the good

współpracy pomiędzy naszymi firmami.

cooperation between our companies.

Ziarno zasiane, teraz tylko czekać na efekty!

The seed was sown – now just wait for the results!

Z początkiem roku szkolnego 2010/2011 firma Ventor Sp.

At the beginning of the school year 2010/2011 _

z o.o. obejmie patronat nad drugą już grupą uczniów

Ventor Sp. z o.o. – will take the patronage over _

Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Dębicy. Do istniejącej

– the second group of students from – the Complex

obecnie klasy „monter izolacji budowlanych”, dołączy

of Vocational School (ZSZ) No. 1 in Debica. To the _

bowiem kolejna o profilu „monter izolacji przemysłowych”.

– existing class "Construction Insulation Fitter" will

autor/author:

Jarosław Brzeziński

join another one, namely class with specialization Nowy kierunek pozwoli na naukę w zakresie prac izolacyj-

"Industrial Insulation Fitter". –

nych obiektów, urządzeń, instalacji i sieci przemysłowych (izolacje ciepłochronne, zimnochronne, przeciwdrganiowe, Grupa uczniów ZSZ nr 1 przed budynkiem firmy Ventor. / Students from ZSZ nr 1 in front of Ventor company. Zdjęcie/Photo: Tadeusz Ciak

The new field will allow for learning – and gaining experience in the scope of insulation works of buildings, devices and – industrial systems (heat, cold, – anti-vibration, sound as well as – fire-retardant insulation ). Studying will last 3 years in day school system, and practical exercises will be held at the school workshops. Necessary theoretical knowledge students will gain by attending – vocational subjects among others; industrial installations, materials science,

15


news

aktualności

akustyczne i ogniochronne). Nauka trwać będzie 3 lata w systemie dziennym, a zajęcia praktyczne, odbywać się będą na warsztatach szkolnych. Niezbędną wiedzę teoretyczną uczniowie uzyskają uczęszczając na przedmioty zawodowe wśród, których można wyróżnić m.in. instalacje przemysłowe, materiałoznawstwo, rysunek zawodowy i technologię izolacji przemysłowych. Ponadto uczniowie dostaną szansę wzięcia udziału w bezpłatnym kursie w zakresie blacharstwa przemysłowego.

Tuż przed prezentacją. / Before presentation. Zdjęcie/Photo: Tadeusz Ciak

technical drawing as well as – industrial insulation Szkoła jest również ośrodkiem egzaminacyjnym, dlatego

technology. In addition, students will get a chance to

po jej ukończeniu szkoły absolwent ma możliwość

participate in a free course on industrial tinsmithing.

zdawania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, po którym może uzyskać tytuł pracownika

The school is also – examination center, so after

wykwalifikowanego w zawodzie monter izolacji

graduating from it, former pupil has the opportunity to

przemysłowych oraz dyplom z suplementem w języku

pass an examination confirming vocational qualifica-

polskim i angielskim.

tions and – to get the title of skilled worker in the profession of industrial insulation fitter as well as

Popieramy inicjatywy rozwoju młodych osób, czego

receive diploma together with – supplement both in

dowodem jest rozszerzenie współpracy z ZSZ nr 1. Warto

English and Polish.

dodać, iż od kilku miesięcy działają w niej dwie nowe, multimedialne pracownie językowe ufundowane przez

We back a development initiative – of young people, as

firmę Ventor. Dla zacieśnienia więzów, końcem stycznia,

evidenced by the expansion of cooperation with

prezes Janusz Urbanik zaprosił uczniów klasy „monter

Complex of Vocational School No. 1 – (ZSZ). It is worth

izolacji budowlanych” na spotkanie, na którym przedsta-

noting that two new language rooms, funded by

wiono profil działalności przedsiębiorstwa oraz

Ventor, have – been functioning for several months in

perspektywy pracy. Prezentację poprowadził Kierownik

this school. – So as to tighten contacts, Chairman

ds. Rekrutacji i Szkoleń p. Wiesław Zięba.

Janusz Urbanik, at the end of January, – invited students of "Construction Insulation Fitter" class – to

„Wspólne działania realizowane są różnymi metodami _

– the meeting which presented the outline – of the

i na wielu płaszczyznach. Firma Ventor wspiera rozwój

company and – its character as well as job prospects.

zainteresowań uczniów nowymi rozwiązaniami materiało-

The presentation was held by Manager – of Recruit-

wymi, technologicznymi i – konstrukcyjnymi, aktywnie

ment and Training Mr. Wieslaw Zieba.

współuczestniczy w cyklicznych imprezach szkolnych, ufundowała – nagrody dla uczniów biorących udział w

"Joint activities are carried out by various methods, and

Akademii Gimnazjalnej p.n. „Techniki Dawne i Niedawne”,

on many levels. Ventor company supports the develop-

uczestniczy w promocji nowych kierunków kształcenia. To

ment of students" interests through showing new

tylko niektóre formy współpracy, jest ich bardzo wiele i ich

solutions in materials, technology and construction,

efekty widoczne są w szkole (…) Rozwój i ranga szkolnic-

actively participates in regular school events, funded

twa zawodowego są ściśle uwarunkowane współdziała-

awards for students participating in the Gymnasium

niem edukacji i rynku pracy, współpraca między ZSZ Nr1 _

Academy "Past and Recent Technology", is involved in

w Dębicy i firmą Ventor jest tego najlepszym przykładem.”

promoting new trends in education. These are just some

– podsumowuje v-ce dyrektor szkoły Pani Renata Zielińska.

forms of cooperation, there are many of them and the effects are visible in the school (...) The development and

Ziarno zasiane, teraz tylko czekać na efekty! Wizytacja szkoły przez gości z Norwegii. / Visitation of school by Ventor’s guests from Norway. Zdjecie/Photo: Marek Grzebieluch

16

rank of vocational education are strictly conditioned by the interaction of education and the labor market, cooperation between the ZSZ Nr1 in Debica, and the Ventor company is the best example". – summarizes the vice headmistress of the school Ms. Renata Zielinska. The seed was sown, – now just wait for the results!


Ostatnio otrzymałem propozycję napisania czegoś na temat spawalnictwa dla potrzeb naszego biuletynu. Przyznaję, że początkowo pomysł ten wydał mi się nieco dziwny i kłopotliwy… Moglibyście w tym momencie zastanawiać się, i słusznie, zadając sobie pytanie: „Dlaczego pisanie o spawalnictwie miałoby sprawiać jakiś kłopot? Spawanie to przecież tylko spawanie, nic wielkiego, wybierz jakiś temat i najzwyczajniej w świecie go opisz”. Cóż, i tak i nie. Przede wszystkim kiedy przychodzi napisać coś w ramach tak rozległej tematycznie dziedziny wiedzy, czy też inżynierii, jaką jest spawalnictwo, to pojawia się mały problem. W szczególności że, jak sądzę, cały artykuł powinien zmieścić się na około dwóch stronach, a przy tym zachować minimum poprawności merytorycznej, być zrozumiały i na tyle interesujący, aby zaciekawić także laika.

Recently I’ve been offered to write something about welding for our bulletin. At first sight it looked to me

Pomyślałem więc, że nie podejmę próby napisania

like a quirky idea and rather difficult task... At this

obszernego i wyczerpującego artykułu na temat określo-

moment you might wonder and ask why it should be

nej metody, czy też aspektu spawalnictwa, a raczej

true. Why is it such a problem for you to write about

postaram się opisać jakąś nowinkę, czy też ciekawostkę

welding? Welding is just welding, not a big deal, pick

spawalniczą. I tu bingo! Przypomniałem sobie, że

up something and write about it – you might say. Well,

przecież całkiem niedawno brałem udział w pokazach

yes and no. When it comes to writing about such a

metody spawania o nazwie rynkowej TIP-TIG i być może

wide division of knowledge welding is on less than two

jej krótka charakterystyka oraz kilka słów na temat

pages it gets a little tricky in my view. – Furthermore,

moich odczuć z samych pokazów będzie stosownym

whatever written on welding in this bulletin should be

tematem niniejszego artykułu.

more or less comprehensible, essentially correct and still capable of making the layman interested.

Przy tej okazji chciałbym wyrazić słowa wdzięczności dla mojego kolegi inżyniera spawalnika Mariusza Nogi oraz

I thought then I wouldn’t try to make a comprehensive

firmy „ZBACH” Sp. z o.o. – www.zbach.tarnow.pl , w której

article on any specific method or aspect of welding

jest zatrudniony, za zaproszenie mnie do wzięcia udziału

because it wouldn’t make any sense. I thought on the

w pokazach tej poniekąd nowej metody spawania.

other hand I could write a little about some latest

TECHNICAL SUBJECTS

New method of welding – TIP-TIG

dział techniczny

Nowa metoda spawania – TIP-TIG

autor/author:

Karol Gilewski

‘curiosity’ or something of that kind in welding. And Napisałem wyżej, że TIP-TIG jest nową metodą spawania.

bingo! I soon realized I had just seen a demonstration

Właściwie stwierdzenie to wymaga doprecyzowania. _

of so called TIP-TIG method of welding and it might be

Otóż TIP-TIG nie jest jakąś zupełnie rewolucyjną i nowator-

interesting for you to get a glimpse of what it is.

ską metodą spawania, jako że wywodzi się od dobrzej już znanej od lat i sprawdzonej metody spawania elektrodą

On this occasion I would like to express my apprecia-

nietopliwą w osłonie gazu(ów) obojętnego(ych), _

tion for my colleague Welding Engineer Mariusz Noga

w skrócie TIG (ang. tungsten Inert gas) lub GTAW _

and the company he works for, which is ZAKŁAD

(ang. gas tungsten arc welding). Zatem lepiej mówić _

BUDOWY APARATURY CHEMICZNEJ "ZBACH" Sp. z o.o.

o TIP-TIG w kategoriach modyfikacji, czy też odmiany

– www.zbach.tarnow.pl, for inviting me to see this

spawania TIG, zamiast o zupełnie nowej technologii.

pretty new method ‘live’ at the premises of "ZBACH".

Zanim przejdziemy do krótkiego omówienia samej

I wrote above that TIP-TIG is a new method of

metody i moich odczuć z pokazów na terenie firmy

welding. I think this sentence needs an explanation.

17


TECHNICAL SUBJECTS

dział techniczny

„ZBACH”, postaram się przybliżyć nieco istotę metody TIG, czy też GTAW , jako że TIP-TIG jak już wspomniałem jest jedynie jej modyfikacją. Spawanie łukowe elektrodą nietopliwą w osłonach gazowych, opisywane skrótem TIG (ang. tungsten inert gas) lub GTAW (gas tungsten arc welding) polega na tym, ze ciepło wydzielające się podczas jarzenia się łuku pomiędzy elektrodą nietopliwą a materiałem spawanym w osłonie gazów powoduje stapianie brzegów elementów łączonych i materiału dodatkowego (często stosowanego) w postaci prętów (spawanie ręczne) _ lub drutu (spawanie zmechanizowane, półautomatyczne_ i automatyczne) które po ostygnięciu tworzą trwałe złącze spawane. Elektroda wolframowa, jeziorko ciekłego

Elementy składowe palnika TIG: dysze gazowe, elektrody, końcówka prądowa. / GTAW torch with various electrodes, cups, collets and gas nozzles.

metalu, strefy doń przyległe oraz materiał dodatkowy chronione są przed dostępem powietrza przez wypływa-

TIP-TIG you see is not a revolutionary and totally new

jący z dyszy gazowej gaz osłonowy (najczęściej argon, _

method of welding in my opinion mainly because it’s

ale także hel lub ich mieszanki). Elektroda nietopliwa

based almost entirely on the well known and

osadzona jest koncentrycznie wewnątrz palnika, a jedynie

common in use method called TIG (Tungsten Inert

jej końcówka wystaje z dyszy gazowej.

Gas) or GTAW (Gas Tungsten Arc Welding). So it’s better to talk about TIP-TIG in terms of modification of

Schemat metody spawania przedstawiony jest na rysunku

TIG rather than independent welding method.

, natomiast typowe elementy składowe

palnika i sam palnik pokazane są na fotografii

Before we move on to talk about the very method

Spawanie TIG może odbywać się z zastosowaniem prądu

and my expressions from the visit in "ZBACH", _

stałego lub przemiennego, zależnie od spawanego

I’l l bring you a short description of its predecessor

materiału. Ponadto metoda pozwala na spawanie niemal

which TIG or GTAW really is, so we know more or less

we wszystkich pozycjach spawalniczych.

what we’re talking about.

Podczas gdy przemysł kosmiczny jest jednym z głównych

Gas tungsten arc welding (GTAW), also known as

użytkowników spawania elektrodą nietopliwa w osłonie

tungsten inert gas (TIG) welding, is an arc welding

gazów, metoda ta znajduje zastosowanie w wielu innych

process that uses a non-consumable electrode (made

obszarach, takich jak przemysł spożywczy, lotniczy,

of tungsten or its alloys) to create an electric arc that

energetyczny, czy też zbrojeniowy. Spawanie techniką

burns between the electrode and welded material.

TIG jest stosowane wszędzie tam, gdzie zachodzi

The arc is a source of heat energy that causes melting

konieczność łączenia cienkościennych elementów, _

of the edges of welded material and a filler metal

w szczególności gdy wykonywane są z metali nieżela-

(normally used) in the form of a rod (hand operated

znych. – Metoda znajduje szerokie zastosowanie _

welding) or a wire (mechanized, semi-automated or automated welding) that make up a firm welded joint. The electrode, molten pool, adjacent area and _ a filler metal are protected from the atmosphere by _ a shielding gas (usually an inert gas such as argon, but also helium or their mixtures) that flows through a gas nozzle. The electrode is hidden in a torch and only a short tip stands out of the centre of the gas nozzle. The method and components of typical TIG

18

torch are shown in fig.

,

. GTAW welding can

be run with direct or alternating current (DC/AC) Schemat metody spawania TIG. / GTAW weld area.

depending on welded material. Furthermore, GTAW can be performed in a variety of other-than-flat


w spawaniu cienkościennych rurek o małych średnicach,

positions, depending on the skill of the welder and

takich jak na przykład w przemyśle rowerowym. _

the materials being welded.

W przypadku rur grubościennych o różnych średnicach proces GTAW stosowany jest bardzo często do wykony-

While the aerospace industry is one of the primary

wania tak zwanych ściegów (warstw) graniowych,

users of gas tungsten arc welding, the process is used

podczas gdy ściegi wypełniające wykonywane są _

in a number of other areas like food, aircraft, power

z zastosowaniem bardziej wydajnych metod spawania.

and armament industries to mention only a few. Many industries use GTAW for welding thin work-

Metoda TIG umożliwia łączenie większości znanych metali

pieces, especially non-ferrous metals. It is frequently

i ich stopów, jednak najczęściej stosuje się ją do spawania

employed to weld small-diameter, thin-wall tubing

stali wysokostopowych oraz niskostopowych stali

such as those used in the bicycle industry. In addition,

żarowytrzymałych, jak również niklu, aluminium, tytanu,

GTAW is often used to make root or first pass welds

magnezu, miedzi, cyrkonu, i wielu innych. Umiarkowane

for piping of various sizes.

stosowanie metody GTAW w spawaniu zwykłych stali węglowych nie wynika z ograniczeń, czy też wad samego

Nearly all metals and their alloys can be joined with

procesu, a raczej z dostępności bardziej ekonomicznych _

TIG welding. The method is most commonly used

i wydajnych metod spawania, jak na przykład spawanie

however to weld highly alloyed steels (like stainless

elektrodami otulonymi, czy też drutami topliwymi _

steel), low-alloyed high-temperature creep resisting

w osłonie gazów, tj. popularne MIG/MAG.

steels and nonferrous materials, such as aluminum, magnesium, titanium, copper, zirconium and many

Jak dotąd była mowa na temat metody TIG lub GTAW _

others. Its applications involving carbon steels are

w artykule poświęconym modyfikacji TIP-TIG. Podejście

limited not because of process restrictions, but

takie jest jednak uzasadnione, jako że znakomita

because of the existence of more economical steel

większość z tego co zostało powiedziane stosuje się

welding techniques, such as gas metal arc welding

również do metody TIP-TIG. Przy wszystkich zaletach,

(GMAW) – and shielded metal arc welding (SMAW).

takich jak: wysoka jakość złączy spawanych, możliwość łączenia prawie wszystkich metali i ich stopów, łatwość

So far we’ve said quite a lot about TIG or GTAW

ustawiania i kontroli parametrów spawania, możliwość

welding in the article that’s intended to be on TIP-TIG

precyzyjnego sterowania ilością wprowadzanego ciepła

modification. But that’s OK because most of it applies

oraz materiału dodatkowego, brak rozprysku, możliwość

to TIP-TIG as well. I said most, not all and for good

spawania z zastosowaniem spoiwa, jak i bez jego udziału,

reason. With all its advantages, like: high quality of

metoda TIG posiada jedną podstawowa niedoskonałość,

welded joints, ability to join almost all metals and

tj. wydajność. Dlatego właśnie możliwości aplikacyjne tej

alloys, easy setting and controlling over the welding

metody w spawaniu stali węglowych są dość ograniczo-

parameters, precise control of the amount of heat

ne. TIP-TIG stanowi propozycję rynkową, która aspiruje do

input, lack of spatter and possibility to weld with or

miana skutecznego substytutu dla spawania elektrodą

without a filler metal, TIG has one main disadvantage

nietopliwą w osłonie gazów, z ręcznym podawaniem

to all other popular welding techniques – it’s

drutu. Zobaczmy dlaczego:

efficiency. That’s why its applications involving carbon steels are limited. TIP-TIG is supposed to be a solution

Jest jedna podstawowa różnica pomiędzy konwencjo-

to this problem. Let us see why.

nalnym TIG a jego modyfikacją TIP-TIG. Podczas gdy _ w spawaniu tradycyjnym GTAW zarówno palnik jak _

There is one main difference between TIG and TIP-TIG

i materiał dodatkowy w postaci pręta obsługiwane _

modification. Whilst in TIG the wire feed is manual in

są ręcznie przez spawacza, tak w modyfikacji TIP-TIG materiał dodatkowy w postaci drutu podawany jest automatycznie. Jeśli spojrzymy na fot.

zauważymy,

że budowa palnika TIP-TIG nie różni się zasadniczo od konwencjonalnego palnika TIG, za wyjątkiem przewodu wprowadzającego drut spawalniczy. Przewód ten jest wyprowadzony z podajnika drutu, stanowiącego niezależną jednostkę (patrz fot.

). Podajnik ten

19


TECHNICAL SUBJECTS

dział techniczny

Palnik i mechanizm posuwisto zwrotny podajnika drutu w metodzie TIP-TIG. / TIP-TIG torch and four-roll drive plate.

stanowi podstawę kompletu wyposażenia TIP-TIG.

Podajnik drutu w metodzie TIP-TIG. / TIP-TIG wire feeder.

TIP-TIG it is fully automatic. If you take a look at Fig.

Zbudowany jest z bębna na szpulę drutu oraz skrzynki _

you’ll see pretty much the same torch as in

z wyświetlaczem elektronicznym i wtyczkami. Wewnątrz

conventional TIG apart from additional wire feeding

skrzynki znajdują się wszystkie sterowniki i mechanizm

hose. The hose is connected on to the separate feeder ). The feeder is the main unit of TIP-TIG

wywołujący posuwisto-zwrotny ruch drutu. Przewód

(Fig.

drutu spawalniczego zakończony jest metalową

equipment. – It consists of the wire dispenser and the

końcówką przytwierdzaną na stałe do uchwytu

box with the led screen and some outlets in it. The

spawalniczego blisko dyszy gazowej. Końcówka _

box covers all controllers and the vibratory mecha-

ta ustawiona jest pod pewnym optymalnym katem

nism – the four-roll drive plate. The wire feeding hose

względem osi elektrody wolframowej. Na ciągły ruch

ends with a tip (an ending) that’s fixed to the torch

posuwisty drutu wprowadzanego w obszar łuku

and oriented at a certain angle relative to the axis of

spawalniczego nakłada się ruch posuwisto-zwrotny

the electrode. This is that tip through which the wire

dużej częstotliwości wymuszany przez specjalny

is mechanically fed straight into the volume of an arc.

mechanizm czterech rolek prowadzących, zamocowany

The steady forward motion of the welding wire feed

na ruchomej podstawie wewnątrz skrzynki. Taki sposób

is superimposed by a secondary high-speed linear

wprowadzania drutu w obszar łuku ułatwia pokonywa-

oscillation of the four-roll drive plate. This induces

nie sił napięcia powierzchniowego ciekłego metalu _

dynamics onto the wire in the form of a vibration

i odrywanie się kropli. Ponadto poprawia zwilżalność _

which when introduced to the molten weld pool

i ułatwia usuwanie ewentualnych nieczystości i pęcherzy

destroys the surface tension. This gives better fusion,

gazowych z objętości ciekłego metalu.

allows impurities and gases to escape and improves wetting resulting in higher deposition.

TIP-TIG dostępny jest opcjonalnie z tzw. podgrzewaczem

20

elektrooporowym drutu. W takim układzie drut zostaje

TIP-TIG is optionally available with the wire heater.

podgrzany zanim wejdzie w obszar łuku, co ułatwia

This is another unit that heats the wire up before it is

stapianie i pozwala dodatkowo ograniczyć ilość

introduced to the volume of the arc. This helps

wprowadzanego ciepła. Dodatkowej poprawie ulega

reducing the heat input even more. Besides the

wówczas wydajność stapiania drutu, a przez to liniowa

efficiency of melting of the wire is greater and so

szybkość spawania.

higher linear speeds can be applied.

Podsumowując mój pobyt w firmie „ZBACH” na pokazach

Summarizing my visit at "ZBACH" and conclusions

modyfikacji spawania elektroda nietopliwa w osłonie

from the demonstration of so called TIP-TIG, I have to

gazów, tj. TIP-TIG, muszę przyznać, że metoda ta robi

admit that after all it made a positive impression on

pozytywne wrażenie i istotnie ma potencjał zrewolucjo-

me and looks like it has a real potential of revolution-

nizowania spawania GTAW. Nie mniej jednak z moich

izing gas tungsten arc welding in my view. Neverthe-

obserwacji wynika, że wymaga ona od spawacza

less, I also observed that this method requires from a

zupełnie nowego podejścia do spawania przysłowiowym

welder a totally new approach to welding. There is no

„argonem”. Odpada bowiem konieczność ręcznego

hand feed of a rod any more and the linear speeds of


podawania pręta i zwiększają się szybkości spawania.

welding are much higher. Besides, it was clear to

Poza tym dało się zauważyć, że wykonanie poprawnej

grasp that to be able to make a proper, good quality

spoiny wiąże się z koniecznością dobrania wręcz

welded joint you must adjust all necessary param-

idealnych parametrów spawania, tj. napięciowo-prądo-

eters (current, the speed of the feed, heating

wych, prędkości posuwu, ewentualnie temperatury

temperature, etc.) to the point of absolute perfection.

podgrzewania drutu i innych. Jest to chyba jedna _

I would point it out as one the main disadvantage of

z podstawowych wad tej metody. Jednak przy produkcji

TIP-TIG. Of course, when we talk about series

seryjnej, gdzie parametry są sprawdzone i ustalone _

production, where the parameters are checked back

w wąskim zakresie, nie stanowi to już takiego ogranicze-

and forth and settled within narrow range, it isn’t

nia. Innym, większym póki co ograniczeniem TIP-TIG _

such a big problem. The other, bigger issue with

w mojej i nie tylko opinii jest, jak to zwykle w przypadku

TIP-TIG in my view, at least for the moment is, as it

nowości bywa – cena. TIP-TIG nie stanowi niezależnego

normally is in the case of novelties, the price! Bear in

urządzenia spawalniczego, a jedynie współpracuje _

mind, TIP-TIG is not an independent welding machine

z większością spawarek dostępnych na rynku. Kosztuje

but is designed to co-work with most of the TIG

przy tym w zestawieniu kompletnym, tj. z podgrzewa-

welding machines available in the market, yet it costs

czem drutu, około 9 000 EURO! Tym optymistycznym

in the full set about 9000 EURO! That would be it for

akcentem wypada zakończyć artykuł J.

an optimistic ending of the article J.

Wentylacja mechaniczna – konieczność czy fanaberia?

Artificial ventilation – necessity or fad? autorka/authoress:

Z dniem 1 stycznia 2009 weszły w życie zaostrzone prze-

On 1st of January 2009, came into effect more stringent

pisy dotyczące jakości energetycznej budynków. Domy

regulations concerning the quality for the energy

stają się bardziej szczelne co powoduje, że wentylacja

performance- energy efficiency of buildings. Houses _

grawitacyjna przestaje działać. Następuje wzrost

– are getting more tighter with the result that the gravity

koncentracji niepożądanych składników w powietrzu

ventilation stops working. – Followed by increase in

oraz zawilgocenie pomieszczeń, które sprzyja rozwojowi

concentrations of undesirable elements and humidity in

pleśni i grzybów. Dom

the air spaces, which favors

przestaje „oddychać”.

the development of mold

Iga Szczepańska

and fungi. House stops Optymalnym rozwiąza-

"breathing".

niem tej sytuacji jest zastosowanie wentyla-

Optimal resolution of this

cji mechanicznej _

situation is to use artificial

z możliwością odzysku

ventilation with heat

ciepła. Tego typu

reclaim option. This type

instalacja zapewnia:

of installation provides:

XX filtrację powietrza,

XX air filtration,

XX skuteczne usuwanie _

XX effective removal _

przykrych zapachów,

of odors,

XX brak przeciągów, _

XX lack of drafts, noise from _

hałasu ulicznego,

the street,

XX likwidację _

XX elimination of excessive _

nadmiernej wilgoci _

humidity in the _

w pomieszczeniach,

Zdjęcie/Photo: SXC

premises,

21


TECHNICAL SUBJECTS

dział techniczny

XX stały dopływ świeżego powietrza,

XX a constant supply of fresh air,

XX znaczną oszczędność w kosztach ogrzewania.

XX significant savings in heating costs.

Przy dobrze wykonanej instalacji nawiewno-wywiewnej

Owing to a well-made – supply-exhaust installation,

następuje odzysk ciepła z powietrza wywiewanego _

we reclaim heat – from outlet air within 65 -73%.

– w granicach 65-73 %. Dodatkowym czynnikiem mogącym obniżyć koszty eksploatacyjne układu jest

Another factor that could lower the operating _

zastosowanie gruntowego wymiennika ciepła. Powietrze

costs of the system is – use of the heat exchanger. _

przepływając przez GWC ogrzewa się w okresie

The air flowing through heat exchanger is heated to _

zimowym do temperatury +8 °C, natomiast w – lecie

a temperature of 8 °C in winter, while in summer the

schładza się do temperatury +18 °C. Ograniczamy tym

temperature is cooled to 18 °C. Consequently we

samym koszty związane z zakupem dodatkowej

reduce the costs of purchasing additional radiator _

chłodnicy bądź nagrzewnicy.

or heater.

W ostatnim czasie można zaobserwować wzrost

Nowadays, can be seen growing interest in this type

zainteresowania tego typu instalacjami. Firma Ventor

of installations. Ventor company makes an effort to

wychodzi naprzeciw oczekiwaniom nie tylko klientów

– meet the needs of not only industrial customers but

przemysłowych ale również tych indywidualnych.

also of the individual ones. Offering full services in

Oferując kompleksowe usługi w zakresie doradztwa,

the range of – consultancy, design and workmanship.

projektowania oraz wykonawstwa. W ostatnim czasie

Recently, we have executed many – types of these

zrealizowaliśmy wiele tego typu inwestycji. Od budyn-

investments. From buildings ranging in size from 150 m2

ków o powierzchni od 150 m do nawet 600 m

up to 600 m2 of usable area. Applying the devices

powierzchni użytkowej. Stosując urządzenia różnych

from different manufacturers, from simple central

producentów od prostych central z rekuperatorem po

office with – recuperator through – ventilation and air

centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne.

conditioning control room.

2

22

Zdjęcie/Photo: SXC

2


Najważniejsze skandynawskie Targi branży Oil & Gas 2010

The most important Scandinavian Trade Fairs of Oil & Gas 2010

Chcielibyśmy przybliżyć najważniejsze wydarzenia w

We wish to introduce the most important events in

obecnym roku mające miejsce w Skandynawii, ukierunko-

the current year taking place in Scandinavia, aimed at

wane na sektor energetyczny. Uczestnictwo w poniższych

the energy sector. Participation in these events will

imprezach pozwoli na orientacje w rynku Oil & Gas oraz

allow to have deep insight – into the Oil & Gas market

na poznanie najnowszych technologii. Targi są również

and the latest technology. Fairs are also a great place

świetnym miejscem do nawiązywania kontaktów

to make business contacts and build relationships

biznesowych i budowania relacji z obecnymi klientami.

with existing customers.

zz ONS, 24-27 Sierpnia 2010, Stavanger. www.ons.no

zz ONS, 24-27 August 2010, Stavanger. www.ons.no The history of the fair dates back to 1974. From that every two year in Stavanger, representatives of all major companies in Oil & Gas industry meet together. Except for the fair, series of conferences, lectures, presentations honoring the event are held. These are – the largest fairs organized in the whole of Scandinavia. autor/author:

During the trades, whole urban life – in Stavanger is Historia imprezy sięga roku 1974. Od tego roku co dwa

preoccupied with organization – and service of the

lata w Stavanger spotykają się przedstawiciele wszyst-

event. Finding the hotel is bordered on the miracu-

kich liczących się firm w branży Oil & Gas. – Oprócz

lous, and place in car park next to the exhibition hall

targów, odbywa się szereg konferencji, odczytów,

is the rarity. So as to illustrate the size of the fair, it

prezentacji uświetniających całe wydarzenie. – Są to

would be enough to give statistics from the year

największe targi organizowane w calej Skandynawii.

2008, in which the representatives of our company

Michał Olesiński

had the opportunity to participate: more than _ Na okres targów cale życie miejskie w Stavanger

40 000 visitors from almost a hundred countries, _

podporządkowane jest organizacji i obsłudze wydarze-

1200 exhibiting companies from 28 countries. _

nia. Znalezienie hotelu graniczy z cudem, a miejsca do

As a guest, you can register on the markets via the

parkowania obok hali wystawowej są rarytasem. Aby

Internet, avoiding the queues at the entrance.

zobrazować rozmiar targów wystarczy podać statystyki _ z roku 2008, w których również przedstawiciele naszej

zz UTC 2010: Underwater Technology

firmy mieli sposobność uczestniczyć: ponad 40 000 gości

Conference, 21-22 April, Bergen. www.utc.no

z prawie stu krajów, 1200 wystawiających się firm z 28 _ – krajów. Jako gość, na targi można zarejestrować się przez Internet, unikając kolejek przy wejściu.

This is the 16th Edition of the conference organized in Bergen. Main

zz UTC 2010: Underwater Technology

representatives present at this

Conference, 21-22 Kwietnia, Bergen. www.utc.no

conference come from the spheres _ – of politics, business, engineering; focused on underwater operations and

To już 16 edycja tej konferencji organizowana w Bergen.

oil, – gas industry . The whole confer-

Główni przedstawiciele obecni na tej konferencji

ence is divided into two panels. On first

pochodzą ze sfery polityki, biznesu, inżynierii skoncen-

day the access to participation in the

trowanych na operacjach pod wodą w branży naftowej _

conference will be restricted to

23


TECHNICAL SUBJECTS

dział techniczny

i gazowej. Całość konferencji jest podzielona na dwa

delegates of companies entered beforehand.

panele. Pierwszego dnia dostęp do udziału w konferen-

Nevertheless, the next day will be open to all, it will

cji będzie ograniczony wyłącznie dla delegatów firm,

be also the opportunity to exchange views on all

zgłoszonych do udziału wcześniej. Kolejny dzień będzie

topics related to the subject of the conference. The

natomiast otwarty dla wszystkich, i sposobnością

estimated number of businesses and organizations

wymiany poglądów na wszystkie tematy związane _

participating in this exclusive meeting amounts 40.

z przedmiotem konferencji. Szacowana ilość firm _ i organizacji biorących udział w tym ekskluzywnym

zz OTD Bergen, – Offshore Technology Days,

spotkaniu wynosi 40.

13-14 October 2010, Bergen. www.offshoredays.com

zz OTD Bergen, – Offshore Technology Days,

13-14 Października 2010, Bergen. www.offshoredays.com Targi w Bergen to młodszy brat targów ONS. _

Fair in Bergen is the younger brother of the ONS fairs.

W przeciwieństwie do tych w Stavanger, organizowane

Unlike those in Stavanger, – ONS is annually held

są każdego roku. Organizowane są od roku 1999.

since 1999. Around – 10 thousand guests and 200

Uczestniczy w nich około 200 wystawców z całego

exhibitors, representing the energy sector, from all

świata reprezentujących sektor energetyczny, oraz około

over the world take part in exhibition.

10 tys. gości. W trakcie imprezy organizowane są również wydarzenia skierowane wyłącznie dla studen-

In the course of events there are also organized ones

tów lub poszukujących pracy. Przy okazji targów można

aimed exclusively for students or job seekers. On the

zwiedzić piękne miasto Bergen.

occasion of the fair, you can visit the beautiful city _ of Bergen.

Uwieńczeniem całego wydarzenia drugiego dnia jest

autor/author:

Jakub Brotoń

organizowany Oktoberfest, gdzie większość uczestników

The culmination of the event on second day – is

bawi się przy dźwiękach występujących zespołów _

Oktoberfest, where the majority of participants have _

i popijając piwo.

a good time drink beer and listen to the playing bands.

Praca na podestach ruchomych

Work on self-propelled platforms

Pracownicy naszej firmy coraz częściej wykorzystują _

Self-propelled platforms are more frequently used by

w swojej pracy podesty ruchome. Wynika to z tego, _

workers from our company. This is because, the

iż urządzenia te są dobrym rozwiązaniem przy wielu

already-mentioned type of platform finds an application

pracach instalacyjnych, montażowych wykonywanych

in the assembly – and installation – works carried out _

na wysokości. W szczególności podczas prac związanych

at heights. Particularly, the works related to installation

z montażem przewodów wentylacyjnych jak również

of ventilation ducts as well as general construction work,

prac ogólnobudowlanych, z którymi mamy do czynienia

which we deal with both on – domestic and foreign

zarówno na projektach krajowych jak i zagranicznych.

projects. It is worth paying attention to the requirements for this type of machine. First of all, these

24

Warto zwrócić uwagę na wymagania dotyczące tego

platforms are supervised by the Bureau of Technical

typu maszyn. Przede wszystkim podesty podlegają

Inspection. This involves the annual review of the

nadzorowi przez Urząd Dozoru Technicznego. Polega to

machine and issuing the report including – potential

na corocznym przeglądzie maszyny oraz wystawieniu

comments and recommendations to implement.

protokołu z przeprowadzonego badania wraz _ z ewentualnymi uwagami i zaleceniami do zrealizowania.

Furthermore, platform is subject to maintain survey,

Dodatkowo podest podlega przeglądom konserwacyj-

carried out by entitled person who has the right to


nym, przeprowadzanym prze osobę posiadającą uprawnienia do wykonywania przeglądów konserwacyjnych urządzeń dźwignicowych. W związku z pracą przy użyciu podestu ruchomego wiąże się szereg wymagań dotyczących bezpieczeństwa pracy. Przede wszystkim podesty mogą być obsługiwane tylko przez osoby, które przeszły przeszkolenie teoretyczne i praktyczne odnośnie obsługi podestów _ i posiadają odpowiednie dokumenty uprawniające zgodnie z obowiązującymi przepisami dozoru technicznego. Podesty powinny być odebrane przez Urząd Dozoru Technicznego, a miejsce pracy oraz stanowisko operatora powinno być dostatecznie oświetlone. Osobom postronnym nie wolno przebywać w pobliżu pojazdu podczas jego podnoszenia lub opuszczania, _ w celu zapewnienia bezpieczeństwa należy ogrodzić obszar wokół podestu ruchomego oraz oznaczyć za pomocą widocznych tablic i znaków ostrzegawczych. Na platformie mogą przebywać osoby, których stan zdrowia odpowiada wymaganiom pracy na wysokości, przy czym sterować powinna osoba posiadająca wymagane uprawnienia. Osoby te powinny pracować w kaskach

Zdjęcie/Photo: UpRight

perform maintain inspection of lifting devices. _ A number of requirements, relating to occupational safety, must be met while working on platforms. Firstly, self-propelled platforms should be operated only by properly trained staff, namely by persons who have undergone theoretical and practical training for operating platforms – and possess appropriate documents authorizing in accordance with the binding regulations of technical inspection. Platforms – should be accepted by the Bureau of Technical Inspection, workplace – and operator’s workstation must be – sufficiently illuminated. Unauthorized persons are not allowed to stay near – vehicle during raising or lowering its platform, in order to ensure the safety, the area around the platform should be enclosed and marked by means of visible boards and warning signs. The platform may be occupied by those whose health condition meets the requirements of working at height nevertheless, it should be operated by persons with the required permissions. These – people who Zdjęcie/Photo: UpRight

work on platforms should be equipped with helmets

25


TECHNICAL SUBJECTS

dział techniczny

oraz szelkach bezpieczeństwa. Szelki bezpieczeństwa

and harness. Safety harness, in turn, should be

powinny być zamocowane do poręczy podestu.

attached to the platform railing.

Bardzo istotne jest odpowiednie przygotowanie pracy

It is of the utmost importance that work must be

oraz uświadomienie pracowników mających wykonywać

adequately prepared and employees who are bound

prace z użyciem podestu ruchomego o istniejących

to work on platforms need to be made aware of

zagrożeniach w celu uniknięcia niepożądanych zdarzeń

dangers in order to avoid undesirable events and

lub wypadków.

accidents.

autor/author:

Damian Bieniasz

26

Od lewej: / From left: HMS –Damian Bieniasz, Jarosław Kotowicz, Zbigniew Maciejewski.

Bezpieczeństwo najważniejsze!

Safety first!

Po raz kolejny pracownicy naszej firmy udowodnili, _

Yet again, our employees proved that the industrial

iż bezpieczeństwo i higiena pracy są na najwyższym

safety at works is at the highest level. HSE depart-

poziomie. Dział BHP na projekcie w Mongstad kładzie

ment puts the huge emphasis on safe work carried

szczególny nacisk na bezpieczną pracę, a wszelkiego

out on the Mongstad project, furthermore all kinds of

rodzaju inicjatywy polegające na zwiększeniu bezpie-

initiatives aiming at increasing of safety are highly

czeństwa są wysoce wynagradzane. Dzięki trafnej ocenie

rewarded. Owing to accurate assessment of the

sytuacji oraz zdecydowanym i błyskawicznym działa-

situation as well as decisive, lightning and firefighting

niom polegającym na podjęciu akcji gaśniczej, _

actions which were taken by Jaroslaw Kotowicz oraz

Jarosław Kotowicz oraz Zbigniew Maciejewski ugasili

Zbigniew Maciejewski, the blaze was extinguished.

ogień i zapobiegli fazie powstania pożaru. Samozapło-

Faulty, heating -ventilation unit was self-ignited.

nowi uległo wadliwe urządzenie grzewczo-wentylacyj-

Extinguished flames in the initial phase prevented

ne. Profesjonalna postawa i podejście do zaistniałego

fire. Professional conduct and approach _

zdarzenia zostało nagrodzone._

of staff towards ensuing event has been rewarded._

Tak trzymać!

Well done!


The title of the article perfectly illustrates the situations that happened to me in April this year. After several weeks of work in Norway I returned to

Tytuł artykułu doskonale ilustruje sytuacje, która

Poland. Early in the morning I landed at the airport in

przytrafiła mi się w kwietniu bieżącego roku. Po kilku

Balice near Cracow. After leaving the aircraft with

tygodniach pracy w Norwegii nastąpił powrót do Polski.

other passengers, I headed toward the bus, which

Wczesnym rankiem wylądowałem na lotnisku w

was to bring us to the terminal to collect our luggage.

podkrakowskich Balicach. Po opuszczeniu samolotu

Suddenly, some curses were heard. The author of

razem z pozostałymi pasażerami skierowałem się _

them, was a stranger, standing close to me, swaying

w kierunku autobusu, który miał nas dowieźć do

on his feet. The smell of alcohol was around. Some

terminala po odbiór bagaży. Nagle dały się usłyszeć

shook their heads with a shame, and finally well

głośne wulgaryzmy. Sprawca całego zamieszania, stojący

known sentence was repeated again "just because of

niedaleko mnie obcy mężczyzna, słaniał się na nogach.

such people, opinion about us is as it is…".

AFTER WORK

Jak Cię widzą, tak Cię piszą

PO GODZINACH

Fine feathers make fine birds

Czuć było woń alkoholu. Niektórzy kiwali głową _ z politowaniem, aż w końcu po raz kolejny powtórzono

Travelling to different parts of the world, I had the

wielokrotnie słyszane zdanie – „przez właśnie takich

opportunity to come across many nationalities. In

mamy opinie taką a nie inną…”.

response to a question "Where do you come from?’" always has appeared an ironic smile on people’s faces

Podróżując po różnych zakątkach świata, miałem okazję

– "aaa Poland, Polonia." For those who have never had

spotkać liczne narodowości. Odpowiadając na pytanie

contact with the Poles, prevail a stereotype that we are

skąd jestem, zawsze pojawiał się ironiczny uśmiech na

benighted people and most of us are thieves who

twarzy – „aaa Poland, Polonia.” Wśród osób, które nie miały

abuse an alcohol. The negative perception, however,

nigdy kontaktu z Polakami, panuje stereotyp, _

does not take from nowhere. Some accusations of

iż jesteśmy ludźmi zacofanymi i nadużywającymi alkohol.

course are groundless, but unfortunately some of them

Negatywne postrzeganie nie bierze się jednak bez

are evident. Fortunately, many foreigners also perceive

przyczyny. Część zarzutów jest bezpodstawna, lecz

us – in a favourable light much better than we

niektóre z nich są niestety potwierdzane na co dzień. _

ourselves. As they emphasize our industriousness and

Na szczęście wielu obcokrajowców ocenia nas także

diligence in the assigned tasks. Our engineers posses

pozytywnie, znacznie lepiej niż my sami. Podkreślają

know-how so – the specialist knowledge and profes-

pracowitość oraz sumienność w powierzonych zadaniach.

sional qualifications which they can – easily and

Nasi inżynierowie mają wiedzę, oraz wysokie kwalifikacje,

perfectly use in practice, what is more our women are

które znakomicie wykorzystują w praktyce, a nasze

one of the most beautiful – in the whole world.

autor/author:

Jarosław Brzeziński

kobiety są jednymi z najpiękniejszych na świecie. We may assume that those who have direct Możemy domniemać, iż osoby, które mają bezpo-

contact with our compatriots mould the opinions

średni kontakt z naszymi rodakami, sami kształtują

about them, not relying on previous judgments.

sobie opinie na ich temat, nie polegając na wcze-

Remember that!

śniejszych osądach. Pamiętajmy o tym! In recent years, many of our employees went to work Przez ostatnie lata, wielu naszych pracowników, wyjecha-

in Norway. While coming to a foreign country,

ło do pracy w Norwegii. – Przyjeżdżając do obcego kraju,

whether we like it or not, we must accept the rules

czy nam to się podoba czy nie, musimy zaakceptować

and principles prevailing there. Under no circum-

reguły i zasady tam panujące. W żadnym wypadku nie

stances can we overstay welcome of the Norwegians,

27


AFTER WORK

PO GODZINACH

autor/author:

Jarosław Brzeziński

możemy nadużywać gościnności Norwegów, bowiem

because the negative behavior can cause that in

negatywne zachowanie może spowodować, iż _

future we will no longer be invited to cooperate.

w przyszłości nie będziemy już zapraszani do współpracy. Despite we have been working – in this beautiful Mimo dłuższego pobytu w kraju fiordów, wciąż niewielu

fjords country for so long, still only few of us know the

z nas zna język norweski. Niemniej jednak nauczenie się

Norwegian language. Nevertheless, learning basic

podstawowych zwrotów typu „dzień dobry” (god

phrases like "good morning" (god morgen), "thanks"

morgen), „dziękuje” (takk), „do widzenia” (ha det bra),

(Takk), "goodbye" (ha det bra), which contrary to

które wbrew pozorom nie są takie trudne, na pewno nie

appearances aren’t – so difficult, surely it is not out of

jest poza zasięgiem, a z drugiej strony może zostać

– our reach, on the other hand – it can be very

bardzo pozytywnie odebrane.

positively seen.

Naturalnie, nie zapominajmy kim jesteśmy i skąd

Obviously, don’t forget who we are and where do we

pochodzimy, wręcz przeciwnie – chwalmy się tym, _

come from, on the contrary – let’s boast about what we

co mamy najlepsze. Nasza narodowość też ma wartość

have the best. Our nationality also has a value outside

poza granicami kraju. Oczywiście jak każdy mamy swoje

the country. Of course, like any other people we have

wady i zalety. Nie bądźmy jednak bierni wobec

our good and bad points. However, don’t be passive,

negatywnych zachowań naszych rodaków, a na pewno

don’t neglect – the negative behavior of our country-

im nie wtórujmy.

men, and certainly do not – accept and accompany it.

Znakiem rozpoznawczym firmy Ventor powinni być

Ventor identification – should not be – only

nie tylko znakomici fachowcy, ale przede wszystkim

excellent professionals, but most of all the people

ludzie, którzy reprezentują sobą odpowiedni poziom

who represent the appropriate level of culture just

kultury osobistej.

be a well-mannered.

Pracownik pyta

Employee asks

zz Gdzie szukać informacji o Norwegii?

zz Where to find information about Norway?

Osoby, które po raz pierwszy przyjechały do Norwegii

People who have just arrived in Norway have

mają niekiedy problemy z wyszukaniem podstawowych

sometimes trouble in finding basic information about

informacji na temat życia i pracy w kraju fiordów. Aby to

living and working in the country – of fjords. To make

ułatwić urzędy publiczne wydały w 2008 roku publikacje

it easier, in 2008 public offices – published – "A

„Nowicjusz w Norwegii”, w której można znaleźć wiele

newcomer in Norway", where you can find many

przydatnych porad i wskazówek. Została ona podzielona

useful tips and hints. It has been divided into seven

na siedem rozdziałów – pobyt, praca, dzieci i szkoła,

chapters – stay, work, children and school, health,

zdrowie, czas wolny, przydatne informacje oraz urzędy

leisure time, useful information and public offices.

Zdjęcie/Photo: SXC

28


publiczne. Broszurę jest dostępna w języku polskim _

The brochure is available in the Polish – language on

w internecie pod adresem http://www.nyinorge.no.

the Internet at http://www.nyinorge.no.

zz W jakim przypadku należy wykonać

zz In what case, you must undergo additional

dodatkowe badania kontrolne?

return-to-work health examinations?

W przypadku gdy urlop chorobowy pracownika

If – an employee’s sick leave exceeds – 30 calendar days.

przekroczył 30 dni kalendarzowe. Pracownik, ma wtedy

The employee – then is – obliged to report to laboratory

obowiązek zgłosić się po skierowanie na badania kontro-

order to the HSE department and next undergo required

lne do Działu BHP i następnie wykonać wymagane

additional medical check-up. During the medical

badania. Podczas badania lekarskiego pracownik musi

examination – employee must submit a – doctor’s

przedstawić zaświadczenie od lekarza prowadzącego

certificate – from his/her attending physician – which

chorobę informujące o zdolności do wykonywania

indicates the capability to work. When the deadline for

pracy. Gdy termin wykonania badań kontrolnych jest

– undergoing return-to-work health examinations – is

zbliżony do terminu badań okresowych pracownik ma

similar to the periodic health examinations then – em-

możliwość wykonania obu badań jednocześnie.

ployee can perform both tests simultaneously.

„Pracownik pyta” to rubryka przeznaczona dla Ciebie.

"Employee asks" is the column allotted especially for you.

Masz pytania, wątpliwości – napisz! Czekamy na maile

If you have any questions, doubts then just write! We look

biuletyn@ventor.com.pl

forward to your e-mails at biuletyn@ventor.com.pl

Podatek 2009

Tax Return 2009

Obowiązek rozliczenia się z norweskim fiskusem leży na

Every person, who during 2009 worked in Norway or on

każdym kto w 2009 roku wykonywał pracę na terenie

Norwegian Continental Shelf is obliged to report – tax

Norwegii lub Norweskiego Szelfu Kontynentalnego.

statement to the Norwegian Tax Authorities. Taxpayers,

Podatnicy, którzy na stałe zamieszkują w Norwegii i są

who live In Norway In permanent manner and have

tam zameldowani rozliczają się z lokalnymi Urzędami

registered address in Norway, – report their statements to

Skarbowymi przyporządkowanymi ze względu na

Local Tax Authorities depending on their registered

zameldowanie. Ci którzy pracę na terenie Norwegii

address. Those, who worked in Norway for non – Nor-

wykonywali u nie-norweskiego pracodawcy i nie są

wegian employer and haven’t got registered address,

zameldowani w Norwegii, rozliczają się z Centralnym

report their tax statements to Central Office of

Urzędem Podatkowym ds. Cudzoziemców

Foreign Tax Affairs in Stavanger. Below information

w Stavanger. Informacje zamieszczone poniżej dotyczą

regards only tax statement 2009 reported to COFTA in

rozliczenia podatkowego za 2009 rok jedynie z Urzędem

Stavanger.

autorka/authoress:

Anna Świętoń

ds. Cudzoziemców w Stavanger. For 2009 COFTA is sending pre filled Tax Return in Za rok 2009, norweski Urząd Skarbowy w Stavanger

Norwegian or English language. Those forms are

będzie wysyłał wstępnie wypełnione Tax Returny

based mainly on End Of Year Certificates issued by

w języku norweskim i angielskim. Wstępnie wypełnione

employer, but taxpayers duty is to check correctness

formularze będą bazowały przede wszystkim na

of this information and notify COFTA of any changes.

informacjach dostarczonych przez pracodawców poprzez tzw. End Year Certificate, a obowiązkiem

Tax Returns are send directly to employees addresses.

podatnika jest sprawdzenie czy te informacje są

In the envelope with tax return you will find a form,

poprawne oraz poinformowanie Urząd Skarbowy _

which you should fill In. Questions from the form are

o wszystkich – informacjach, których tam brakuje.

connected with reliefs, time you spent in Norway etc. You as taxpayers should be familiarized with men-

Tax Returny będą wysyłane bezpośrednio na adresy

tioned questions, as they hasn’t changed much since

pracowników. W kopercie, której będzie Tax Return

previous version of tax return form.

29


AFTER WORK

PO GODZINACH

znajdziecie Państwo formularz, który jako podatnicy

In 2009 COFTA implemented a new system, where

będziecie musieli wypełnić. Pytania w formularzu będą

taxpayer may send his/her tax statement via Internet.

dotyczyły ulg, czasu spędzonego w Norwegii itp. Pytania

Mentioned system is known in Norway for many

te powinny być znane Państwu jako podatnikom _

years, and since last year available also for people

z poprzednich wersji formularza Tax Return.

registered in COFTA. You may submit tax return forms via internet using PIN codes, which are already sent,

W 2009 roku Urząd w Stavanger wdrożył nowy system,

or with use of traditional post.

gdzie podatnik może przesłać swoje roczne zeznanie elektronicznie, system ten jest doskonale znany

zz How is it going to work in practice?

Norwegom od wielu lat, od zeszłego roku dostępny również dla podatników zarejestrowanych w Centralnym

At first you are going to receive PIN codes with

Urzędzie w Stavanger. Formularze Tax Return mogą

explanation (unfortunately only in Norwegian or

Państwo dostarczyć elektronicznie poprzez użycie PIN

English) how to use them. With use of PIN codes you

kodów, które są już wysyłane, lub tradycyjnie, jak _

may log-in at web-site where you will find your pre

w poprzednich latach poprzez pocztę.

filled Tax Return. Than, after about a week , pre filled Tax Returns are going to be sent directly to your home

zz Jak to będzie wyglądać w praktyce?

address as paper form. Paper Tax Return is comfortable for those, who do not have internet access, or prefer

W pierwszej kolejności otrzymacie Państwo kody PIN

traditional methods of tax settlement.

(tzw PIN-codes) z wyjaśnieniem (niestety tylko _ w norweskim i angielskim) jak ich używać. Dzięki kodom

Tax Return form should be filled according to

PIN można zalogować się na stronę gdzie znajdziecie

attached instruction, the method of settlement and

swoje wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe .

reported reliefs is employee’s choice. All changes in

Następnie po około tygodniowym odstępie czasu,

settlement may be submitted – on-line, documents

wstępnie wypełnione – Tax Returny będą rozsyłane

may be scan and downloaded to taxpayer personal

również bezpośrednio na Państwa adresy w formie

web-site. Off course you may inform COFTA of any

„papierowej”. Papierowa wersja będzie przydatna dla

changes by sending documents as a letter.

tych, którzy nie mają dostępu do Internetu, lub preferują tradycyjne metody rozliczania się z podatku.

The deadline for filling in – a pre-completed by the Tax Office Tax Returns is April 30, 2010. – One can

Formularz Tax Return wypełniamy zgodnie z załączoną instrukcją , wybór metody rozliczania i ulg należy do podatnika. – Wszystkie zmiany w rozliczeniu mogą być dostarczone on-line, dokumenty mogą być zeskanowane i załadowane na osobistą stronę podatnika. Oczywiście o zmianach można również poinformować Urząd pocztą, z załączonymi dokumentami. Terminem do którego należy wypełnić wstępnie wypełnione przez Urząd Skarbowy Tax Returny jest _ 30 kwiecień 2010. O przedłużenie tego terminu można starać się np. elektronicznie poprzez kody PIN, które przedłużają termin automatycznie o jeden miesiąc. Na przełomie jesieni podatnik otrzyma na swój adres domowy dokument „Tax Assessment Notice” w którym zawarte są informacje o przychodzie z którego został

30

wyliczony podatek oraz kwotę jaką Twój pracodawca odprowadził na poczet podatku. Dowiesz się też z niego czy zapłaciłeś za dużo czy za mało podatku. Należy pamiętać, iż podatnik ma obowiązek oraz we własnym

applies for – the – extension of this deadline for


instance electronically via one’s PIN numbers, which – automatically extend the deadline by a month. At the end of – autumn, – a taxpayer will – receive at his/ her – home’s address document "Tax Assessment Notice" – in which is included information on the income from which tax was deducted as well as the amount that your employer – has allotted on account of tax. You will learn from it how much tax you have – paid. interesie powinien sprawdzić czy informacje zawarte na

Please note that a taxpayer has a duty and in their own

Tax Assessment Notice są poprawne i odpowiadają

interest should check – that the pieces of – information

informacjom, które zostały przesłane na Tax Retrunie.

included in the Tax Assessment Notice – are correct and suit to the information that was sent to the Tax Return.

zz Mini-guide po ważnych terminach: zz Mini-guide for – important terms: Centralny Urząd Podatkowy ds. Cudzoziemców (po ang.: COFTA – Central Office for Foreign Affairs, lub

Centralny Urząd Podatkowy ds. Cudzoziemców

po norwesku SFU – Sentralskattekontoret for utenlands-

(in English: Cofta – Central Office for Foreign Affairs,

saker) – jest to Urząd właściwy do rozliczania się z

or in Norwegian SFU – Sentralskattekontoret for

podatku, dla osób które w 2009 roku były zatrudnione _

utenlandssaker) – This is the right – office for people

u nie-norweskiego pracodawcy. Tel: +47 51 96 96 00,

who in 2009 were employed on non- Norwegian

adres email: sfu@skatteetaten.no

employer – where they can account for tax , _ Tel: +47 51 96 96 00, email: sfu@skatteetaten.no

Tax Return – (po polsku zeznanie podatkowe, odpowiednik polskiego PIT36). – Formularz który jest

Tax Return – (In Polish zeznanie podatkowe, Polish

wysyłany do pracowników na przełomie marca danego

equivalent PIT36). form which is sent to employees at

roku, obowiązek wypełnienia go leży na każdym kto _

the end of – March each year, – everyone who in

w poprzednim roku wykonywał pracę najemną na terenie

preceding year has – done hired labour – in Norway is

Norwegii. Od tego roku można wypełniać i wysyłać go _

obliged to fill such tax return. – Since this year one

w formie elektronicznej. Na tym formularzu podatnik

can fill – it – and send it electronically. On this form,

podaje informację o swoich pracodawcach, przychodach,

the taxpayer provides information about their

liczbie dni spędzonych w Norwegii, przysługujących mu

employers, incomes, number of days spent in Norway,

ulgach etc. Formularz, jeśli nie jest wysyłany w formie

and entitled deductions, etc. available to him. If form

elektronicznej to musi być wysłany w formie papierowej

is not – sent in electronic form must be sent in paper

na adres podany na formularzu Tax Return.

form to the address given on tax return.

End Year Certificate – (po norwesku: Lonns og trekkop-

End of Year Certificate – (in Norwegian: og Lonns

gave, po polsku informacja o przychodach i potrąconych

trekkopgave, in – Polish: information about incomes

zaliczkach na podatek, jest to odpowiednik polskiego

as well as deduced down payments to – tax, it is the

PIT11) formularz ten potocznie nazywany przez pracowni-

equivalent of the Polish PIT11) – this form popularly

ków „lonns” jest formularzem, którego wypełnienie _

called by the workers – ‘lonns ‘ is the form – which

i odesłanie zarówno do Ciebie jako podatnika jak i do

your employer is obliged to fill in and send both to

Urzedu Skarbowego leży po stronie Twojego pracodawcy.

you – as a taxpayer – and to the tax office. On this

Na tym formularzu pracodawca umieszcza informacje _

form, the employer includes information about your

o Twoim przychodzie (pole 111A), potrąconej zaliczce na

income (item – 111A), deduced down payments to _

podatek (pole 950) oraz inne ważne z punktu widzenia

– tax(item 950) – as well as other crucial, from the tax

rozliczenia podatku informacje.

accounting – standpoint , information.

Składam serdeczne podziękowanie za pomoc

I would like to express my heartfelt thanks for help

w realizacji tej publikacji Pani Jorid T. z Centralnego

in this publication – to – Mrs. – Jorid T. – from the

Urzędu ds. Cudzoziemców w Stavanger

Central Office for Foreigners in Stavanger

31


AFTER WORK

PO GODZINACH

How celebrated Easter in Norway? Easter is a time of joy and celebration, both in Poland and all over the world. The same is in Norway where, as you can guess, – Easter is celebrated longer than in Widok na zewnatrz domku w Sudal . / Outside cabin in Suldal. Zdjęcie/Photo: Kjell-Egil Førsund

other European countries. Easter, – in the Norwegian

Jak świętowali Wielkanoc w Norwegii Święta wielkanocne to czas radości i świętowania zarówno w Polsce jak i na świecie. Nie inaczej jest w Norwegii, gdzie jak można się domyślić Wielkanoc jest obchodzona dłużej niż w pozostałych europejskich krajach. Wielkanoc nazywana po norwesku „Påske” zaczyna się w środę o południu i kończy w Wielkanocny poniedziałek. Wielu Norwegów zaczyna jednak świętować już przed Niedzielą Palmową i ich święta

autorka/authoress:

Anna Świętoń & Kjell-Egil Førsund

trwają nawet 10 dni!

Przed zawodami narciarskimi . / Outside cabin before childrens ski-race. Zdjęcie/Photo: Kjell-Egil Førsund

Symbolami norweskich Świąt są przede wszystkim

language – called „Påske”, – begins on Wednesday

wielkanocne kurczaczki i pisanki we wszystkich kolorach

afternoon and ends on Easter Monday. Many

oraz zajączki. Kolorem Wielkanocnej Norwegii jest jasna

Norwegians, however, start celebrating even before

żółć –kurczaki rysowane i plastikowe, wszystko żółte, – w

Palm Sunday and the feast lasts up to 10 days!

domach prywatnych, witrynach sklepowych, reklamach i czasopismach.

Symbols for the Norwegian Easter are primarily Easter chicks and Easter painted eggs as well as bunnies.

W związku z faktem, iż Paske trwają tak długo, są

Norway’s colour during the – Easter time is bright

uważane za rodzinne święto i wskazane są wspólne

yellow-drawn and plastic chickens; private homes,

podróże. Jeśli spytasz Norwega o sposób spędzenia

shop windows, advertisements and magazines- here

świąt Wielkanocnych to prawdopodobnie odpowie ci,

all is yellow.

że wybiera się w góry na narty. To ich „narodowa prawda”, że spędzają święta w śniegu. Nie mniej jednak

Because of – the fact that the „Påske” – lasts so long,

okazuje się nie być do końca prawdą, bo jak wynika ze

– therefore it is – regarded as a family holiday – and

statystyk tylko około 13% norweskiego społeczeństwa

shared travels are recommended . If you ask the

wybiera się w tym czasie na wakacje, w dodatku nie

Norwegian how do they spend Easter, – probably the

wszyscy z nich wybierają narty, spora cześć wybiera

answer you will hear will be – I – go mountains – or

Góra „Skaulen” widziana z okna domku. Mountain "Skaulen", seen from cabin window. Zdjęcie/Photo: Kjell-Egil Førsund

go skiing. It's their "national truth" that they spend Easter in snow. Nevertheless, it turns out it isn’t entirely to be true, because according to the statistics – only about 13% of the Norwegian

32

population at that time spends holidays, in addition, not all of them go skiing, a large part of them choose – journey to – warm European countries, then they return as tanned as the skiers J.


podróż w ciepłe europejskie kraje, a potem wraca tak

Those who, in keeping with tradition, have chosen

opalona jak narciarze J.

skiing, then they spend their days – schussing – the slopes. Most importantly, the whole family is together

Ci którzy zgodnie z tradycją wybrali narty, wypełniają

from the youngest to the – oldest. It is difficult to say

swoje dni szusowaniem po stokach. Najważniejsze, że

why, after a long winter, they just run to the snow,

cała rodzina jest razem od najmłodszego do najstarsze-

while probably a few days earlier they complained

go. Trudno powiedzieć dlaczego po długiej zimie akurat

about the snow storm. Perhaps it is the magic from

pędzą do śniegu, podczas, gdy pewnie kilka dni

– the – combination of cold and family warm that

wcześniej narzekali na burzę śnieżną. Być może to magia

makes joy.

połączenia zimna i rodzinnego ciepła sprawia tę radość. Because of the choice of the outdoor entertainments, W związku z wyborem rozrywek na świeżym powietrzu,

Easter is definitely not the time to cook and every-

Wielkanoc to zdecydowanie nie czas na gotowanie i

thing that is prepared has to be lightweight and

wszystko co jest przygotowywane musi być lekkie i

ready – for carrying – in a backpack, which means the

gotowe do przeniesienia w plecaku, co oznacza wybór

choice of sandwiches, thermos flask with hot coffee

kanapek, termosu z gorącą kawą lub czekoladą,

or chocolate, oranges and sweets for children.

pomarańczy i słodyczy dla najmłodszych. During the Easter Eve ski tournaments are organized W Wielkanocną wigilię bardzo często organizowane są

very often, – where adults participate, however, it is

turnieje narciarskie, w których biorą udział dorośli, lecz

especially addressed to children. They are very

w szczególności adresowane są dla dzieci. Są bardzo

popular all over Norway, and although they are

popularne na terenie całej Norwegii i choć są one

organized primarily for the fun, the youngest treat

organizowane przede wszystkim dla zabawy najmłodsi

them very seriously. Tournaments are divided into

traktują je bardzo poważnie. Turnieje są podzielone na

different disciplines and age categories, in turn diplomas and awards are given to each participant. Those who remain at home prepare lamb dishes, and every family is – involved in such pastimes as – cards, chess or Yatzy – a popular game in Norway. What does the rest do ? – They probably – had got – a few detective novels, – before all shops – were closed and now read them in the privacy of their homes. Reading crime novels – at Easter is a peculiar, national – habit of Norwegian. Where in all over the world, television, newspapers or the radio broadcast – a series of

Wielkanocny posiłek. / Outside meal, sour cream porridge and belongings, on Easter Eve. Zdjęcie/Photo: Kjell-Egil Førsund

detective novels during the Easter time?

różne dyscypliny i kategorie wiekowe, a dyplomy i nagrody są wręczane każdemu uczestnikowi. Ci, którzy pozostają w domach przygotowują potrawy z jagnięciny i w raz z rodziną zajmują się rozrywkami takimi karty, szachy czy Yatzy – popularną w Norwegii grą. Co robi reszta? Być może zaopatrzyła się w kilka powieści detektywistycznych zanim zamknięto wszystkie sklepy i teraz czyta je w domowym zaciszu. Czytanie kryminałów podczas Wielkanocy to osobliwy, narodowy zwyczaj Norwegów. Gdzie indziej telewizja, gazety czy radio wypuszczają serie detektywistycznych powieści w święta?

Rozdanie dyplomow dla dzieci po wyscigu narciarskim. / Diplomas for children after the race. Zdjęcie/Photo: Kjell-Egil Førsund

33


AFTER WORK

PO GODZINACH

Zdjęcie/Photo: Jarek Pełczyński (jpelczynski@gmail.com)

Nasze pasje: Niezapomniany śpiew Syreny

Our passions: Memorable "Syrena’s" singing

Swoją premierę miała na XXIV Międzynarodowych

The Syrena was a Polish automobile model first

Tragach Poznańskich w 1955 roku. Syrena – rodzina

exhibited at the Poznań Trade Fair in 1955- Polish

polskich samochodów osobowych i dostawczych

family of cars and trucks manufactured from 1957 to

produkowanych w latach 1957-1972 przez Fabrykę

1972 by the Fabryka Samochodów Osobowych _

Samochodów Osobowych w Warszawie, a następnie _

(FSO – factory cars) in Warsaw and from 1972 to 1983

w latach 1972-1983 przez Fabrykę Samochodów

by FSM Automobile Factory (originally Mechanical

Małolitrażowych (początkowo Wytwórnię Sprzętu

Equipment Factory) – in Bielsko-Biala. Let’s succinctly

Mechanicznego) w Bielsku-Białej. Tak pokrótce można

describe the glorious years of – ‘Syrena – the Queen

opisać lata świetności „Syreny – królowej polskich szos”.

of Polish roads’.

Zamiłowaniem do samochodów zaraził mnie mój tato.

My dad imbued in me a passion for cars. Since an

Od najmłodszych lat miałem możliwość oswajania się _

early age I had a chance – to accustom myself to _

z motoryzacją i to w pełnym tego słowa znaczeniu. _

– the motorization, and in – every sense of the word.

Na początku lat dziewięćdziesiątych zakochałem się _

In the early nineties I – fell in love with two-stroke

w 2-sówach, a to za sprawą poczciwego Trabanta 601,

engine due to a good old Trabant 601( polish car),

który należał do moich rodziców. Zapach spalanej

which belonged to my parents. The smell of burning

mieszanki działał na mnie jak narkotyk. Wtedy prawdo-

mixture acted on me like a drug. Then, probably my

podobnie narodziła się moja pasja…

passion emerged…

Kiedy skończyłem 17 lat postanowiłem wraz z moim

I was 17 year-old when I decided with my friend to

przyjacielem przywrócić młodość niegdyś pięknej _

restore youth of – once admired and beautiful Syrena,

i podziwianej Syrence 105 L. Samochód stał od dobrych

model – 105 L. Car – had been for a good few years in

kilkunastu lat w stodole. Niestety brakowało kół.

the barn. Unfortunately, – it had not wheels.

autor/author:

Wojciech Szpara

34

Podobno ktoś je pożyczył w lipcu 1986 w czasie żniw _ i do tej pory nie zwrócił. Dzięki uprzejmości firmy Ventor,

It seems that someone borrowed them in July 1986

która użyczyła samochodu do przetransportowania

during the harvest season and didn’t return since


Syreny, mogliśmy rozpocząć prace remontowe _

then. By courtesy of Ventor, which lent the car to

w przydomowym garażu. – Plany były bardzo ambitne,

transport the Syrena, we were able to begin repair

ale wtedy jeszcze nie zdawaliśmy sobie sprawy z faktu, _

work in a household garage. The plans were very

iż montowanie wlotu powietrza na masce czy przyciem-

ambitious, but even then we did not realize that the

nianie szyb to istna profanacja reliktu PRL-u.

assembling of the air inlet on the bonnet or darkening glass was an absolute – profanation of – the PRL

zz Cofnijmy się w czasie…

(The Polish People’s Republic) relic.

Jest rok 1953, w którym to rząd zobowiązał FSO do

zz Let’s go back in time…

skonstruowania małolitrażowego samochodu osobowego. Inicjatywa ta spotkała się z ogromnym aplauzem. _

In 1953, the government promised to construct FSO

W ciągu miesiąca powstał zespół do opracowania

– a small car (with small cylinder capacity). This

założeń technicznych. Nadwozie miało być wykonane _

initiative has met with great acclaim. Within a month,

z drewna pokrytego dermatoidem, gdyż kraj cierpiał na

the team was appointed to work out technical

brak blach karoseryjnych głębokotłocznych, a silnik

assumptions. Due to a lack of deep-drawn metal parts

oparty o dwusuwowy napęd motopompy strażackiej

and cost reductions, the first Syrena cars were

rodem z Bielska. Nazwę Syrena zaproponowana załoga

supposed to have a wooden bodywork covered with

FSO. Samochód miał być wytwarzany w liczbie 4000 szt.

leather-like material, the cars were powered by

rocznie. W sierpniu 1955 pięć prototypowych Syren

2-stroke engines based on fire motor pump propul-

wybrało się na rajd. Wypadły one nadzwyczaj dobrze.

sion, Bielsko-like engine. The name of – Syrena was

Pod Zawoją, Syrena na zakręcie wywróciła się na dach.

– proposed – by FSO crew.

Nic nikomu się nie stało, ale dach wyglądał nieszczególnie z podartymi i fruwającymi na wietrze kawałkami

The car had to be produced in a number of 4000 – per

dermy. Po tym rajdzie zdecydowano się, na wprowadze-

year. In August 1955 five prototypes – of – Syrena

nie stalowej karoserii. W lipcu 1955 roku podjęto decyzję

took part in rally. They came out very well. Neverthe-

o uruchomieniu seryjnej produkcji Syreny w FSO _

less, in Zawoja, the car fishtailed around a corner and

w Warszawie. Zmieniono założenia produkcyjne.

– overturned on the roof. Nothing has happened to

Postanowiono mianowicie, że docelowa roczna

anyone but the leatherette-covered – roof – looked

produkcja osiągnie poziom 10 000 sztuk.

not too well with torn and – blowing around pieces of leatherette. Just after the rally, it was decided to

Kilka lat zbierania materiałów i kontakty z fanami _

replace – it with – the steel body.

Syren uzmysłowiło nam, że tylko egzemplarze w 100 % oryginalne oddają klimat i przywracają ducha tamtych

In July of 1955 it was determined to start serial

czasów. W niespełna osiem lat przez nasz garaż

production of Syrena at FSO in Warsaw. Assumptions

przewinęły się 4 Syreny, z czego jedna – model 105 L _

– of production – were changed. Namely, it was

– od kilku lat bierze czynny udział w licznych zlotach _

decided that the targeted annual production reaches

i rajdach, zdobywając nagrody i wyróżnienia. W obecnej

the level of – 10 000 items.

chwili w trakcie remontu są 2 Syreny: 105 oraz 104 _ Several years of collecting materials and contacts with the fans of – Syrena made us aware of – the fact that only the original in 100% copies, – reflect the climate and restore the spirit of those times. In less than eight years, – there came and went 4 cars – in our garage, one of which – model 105 L – for several years has actively participated in numerous rallies, winning prizes and awards. For the time being 2 Syrena cars – are renovated: 105 and 104-commonly called ‘zającówką’ and ‘kurołapką’. Unlike its predecessors it had regular front doors (so-called kurołapy) as it enabled to catch... hens and hares. We nurture a hope that they soon will be admired – on the Polish

35


AFTER WORK

PO GODZINACH

– zwana potocznie zającówką i kurołapką. Drzwi tego

roads, and – tears – will roll in more than one eye – for

modelu, otwierane do przodu (tzw. kurołapy), umożli-

memory of the "Queen of the highway."

wiały łapanie... kur i zajęcy. Żywimy nadzieję, że i one niebawem będą podziwiane na polskich drogach, _

Within 26 years more than 500 thousand Syrena cars

a niejednemu łza się w oku zakręci na wspomnienie

have been produced. Polish streets were full of – such

„królowej szosy”.

models as: 101, 102, 103, 104 and 105 which served as a basis for two other models – Syrena R-20, which

W ciągu 26 lat wyprodukowano ponad 500 tys. syren. _ Po polskich ulicach jeździły modele 101, 102, 103, 104 _ i 105, a także osobowo-towarowe, czyli Bosto, oraz R-20.

Already passed into legend prototypes that never

Do legendy przeszły już prototypy, które niestety nie

went into mass production, The most famous is the

weszły do masowej produkcji. Najsłynniejsza jest Syrena

Syrena Sport – hailed – it as the most beautiful car

Sport - okrzyknięta najpiękniejszym samochodem zza

from behind the Iron Curtain.

żelaznej kurtyny. Syrena 101 also took part in the Monte Carlo Rally _ Syrena 101 wzięła też udział w Rajdzie Monte Carlo _

in 1960, arousing amazement of other participants.

w 1960 r., budząc zdumienie innych uczestników. Polacy,

Poles, by the fact that they were also able mechanics,

dzięki temu, że byli również zdolnymi mechanikami,

amongst – ranking 149 crews they – were 99th – on

ukończyli wyścig i zajęli 99 miejsce na 149 sklasyfikowa-

the list. Though, they reached the finishing line ... with

nych załóg. Jednak do mety dojechali... tyłem, ponieważ

back side, because only one gear survived …the

ocalał tylko jeden bieg – wsteczny.

reverse one.

Pocieszeniem, mam nadzieję dla nas wszystkich jest to, _

Consolation, I hope for all of us is that the only fully

że jedyny w pełni polski samochód osobowy, duma PRL-u

Polish passenger car, the pride of PRL – did not go out

nie odeszła do lamusa. Powstaje coraz więcej fanklubów,

of date. Nowadays, more and more – fan clubs are_

dzięki zapaleńcom, którzy wyciągają często mocno

– coming into existence thanks to enthusiasts, who

ugryzione zębem czasu samochody z garaży swoich

often took – a time-worn cars out of – their – grandpar-

dziadków, następnie je remontują, aby potem spotkać się

ents garages, then they repair them – to meet at rallies

na rajdach i zlotach, obfitujących w niezapomniane

abounding in unforgettable experiences. On that

przeżycia. Przy okazji można wymienić się doświadczenia-

occasion, you can exchange – for experience and parts

mi oraz częściami, które coraz ciężej zdobyć.

that are becoming harder – and harder to obtain.

Jako ciekawostkę, oraz dowód na to, że Syrena – wciąż

As an – interesting point, and proof that the Syrena is

„żyje” nadmienię, że jest ona znakiem tegorocznych

still "alive", I mention that it is a sign of this year's _

targów samochodowych w Indiach. W ulotce promującej

– trade fair car – in India . In the leaflet promoting X

X Salon Motoryzacyjny Auto Expo w New Delhi _

saloon car Auto Expo in New Delhi – the largest

– największą imprezę motoryzacyjną w Indiach i jedną _

automotive event in India and one of the biggest in

z większych w Azji są pojazdy całego świata, a nad nimi

Asia are vehicles – from all over the world, and one of

królowa szos – Syrena 105.

– them is – The Queen of Roads – Syrena 105

Zdjęcie/Photo: Jarek Pełczyński (jpelczynski@gmail.com)

36

was a pick-up and a van – Bosto. –


Mind and brain Through the scientific theories to the symphony, through the great cathedrals to supercomputers – all were invented – by man. Creativity of the human mind is amazing ... is the human mind – able to know oneself? What makes our minds so creative? The human brain is the most complex machine in the universe. Its biggest secret is the ability to spontaneously become aware of its functions. It is often com-

Umysł i mózg

pared to the computer because it can do an infinite number of tasks: – it exercises control over the body, collects memories, solves the task and has a good command of a language. On the other hand only a brain

Od teorii naukowych do symfonii, od wspaniałych katedr

is aware of its many ongoing activities related to the

do superkomputerów – wszystko wymyślił człowiek.

processing of information – this is just the – awareness. autorka/authoress:

Zdolności twórcze ludzkiego umysłu są wręcz zadziwiające… czy umysł człowieka jest zdolny poznać sam

Brain needs the energy so as to function properly.

siebie? Co sprawia, że nasze umysły są tak twórcze?

"Fuel" – for brain neurons (nerve cells) is – glucose

Beata Rudnik

and oxygen which are supplied by the cardiovascular Mózg człowieka jest najbardziej złożoną maszyną we

system. When you study hard, work you burn more

wszechświecie. Jego największą tajemnicą jest zdolność

calories than when we allow the mind to work ‘at

do samoistnego uświadamiania sobie wykonywanych

ease’. Researches conducted on a group of workers

czynności. Jest on często porównywany do komputera,

showed that those who ate a lavish breakfast are able

ponieważ może spełniać nieskończoną liczbę zadań:

to better and longer concentration – at work than

sprawuje kontrolę nad ciałem, gromadzi wspomnienia,

those who did not eat breakfast at all.

rozwiązuje zadania i włada językiem. Z drugiej jednak strony tylko mózg zdaje sobie sprawę z wielu realizowa-

With growth and development of brain, connections

nych przez siebie czynności związanych z przetwarza-

between neurons change depending on gained

niem informacji – to jest właśnie świadomość.

experience. The human brain is more like a computer that continually rebuilds itself. It consists of two equal

Do prawidłowego funkcjonowania mózg potrzebuje

parts separated by a deep groove – both on the right

energii. Paliwem dla neuronów (komórek nerwowych)

and left hemisphere.

mózgu są glukoza i tlen – dostarczane przez układ krążenia. Podczas intensywnej nauki, pracy spalamy

Many functions are only located in the left hemisphere

więcej kalorii, niż kiedy pozwalamy umysłowi pracować

including; centre that controls speech, operating

„na luzie”. Badania prowadzone na grupie pracowników

numbers and figures, discussing or solving a problem.

wykazały, że ci, którzy zjedli obfite śniadanie są zdolni _

The right hemisphere, on the other hand, is responsi-

do lepszej i dłuższej koncentracji w pracy niż ci, którzy _

ble for understanding – shape, motion, recognition of

w ogóle nie jedli śniadania.

patterns, sketching, painting a picture, an improvisation on the piano. Surface – of the hemispheres looks

W miarę wzrastania i rozwoju mózgu połączenia

like a crumpled up piece of paper. They are built – from

pomiędzy neuronami zmieniają się w zależności od

corrugated layers of nervous tissue. If it was possible to

zdobytych doświadczeń. Mózg człowieka bardziej

untie and – stretch them they would – be large enough

przypomina komputer, który ciągle sam siebie przebu-

to cover the surface of a small table.

dowuje. Składa się z dwóch jednakowych części oddzielonych od siebie głęboką bruzdą – z prawej _

TIBIT: This may seem surprising, but during brain

i lewej półkuli. Wiele funkcji zlokalizowanych jest tylko _

surgery, the patient may be fully conscious because

w lewej stronie m.in. ośrodek kontrolujący mowę_

the brain has no nerve endings sensitive to pain. _

37


AFTER WORK

PO GODZINACH

38

– operowanie cyframi i liczbami, dyskutując lub rozwiązując jakiś problem lub w prawej m.in. rozumienie kształtu, ruchu, rozpoznawanie wzorów, szkicowanie, malowanie obrazu, improwizacja na pianinie. Powierzchnia półkul wygląda jak zmięta kartka papieru. Są zbudowane z pofałdowanych warstw tkanki nerwowej. Gdyby je rozwiązać i rozciągnąć okazałyby się wystarczająco duże, żeby pokryć powierzchnię niewielkiego stołu. CIEKAWOSTKA: Może to wydawać się zaskakujące, ale w czasie zabiegu chirurgicznego na mózgu, pacjent może być zupełnie przytomny ponieważ w mózgu nie ma żadnych zakończeń nerwowych reagujących na ból. Jeżeli jakaś część operowanego mózgu zostanie podrażniona delikatnym impulsem elektrycznym,

If any part of the brain is irritated by – soft electrical

pacjent może opisać odczuwane doznanie.

impulse, the patient can describe the felt sensation.

CIEKAWOSTKA: W 1848 r. w Ameryce robotnik kolejowy

TIBIT: In 1848, the American railway worker Phineas

Phineas Gage uległ ciężkiemu wypadkowi. Przy

Gage had severe accident. To crush rocks, – metal

kruszeniu skał, do ubijania ładunków prochowych _

rods were used to compress explosive charge in

w otworach używano metalowych prętów. Nieoczekiwa-

holes. Unexpectedly, a charge exploded and the rod

nie jeden ładunek eksplodował i pręt został wystrzelony

was launched from the hole right to the Gage’s head.

z otworu prosto w głowę Gage'a. Wbił się w jego czaszkę

It – stuck in his skull below the eye socket and went

poniżej oczodołu i wyszedł ponad czołem. Phineas Gage

over his forehead. Phineas Gage survived the accident

przeżył wypadek i żył jeszcze 12 lat. Niestety zmieniła się

and – lived for another 12 years. Unfortunately, his

jego osobowość. Przed wypadkiem był cichy, spokojny _

personality changed. Before the accident happened

a po nim stał się bardzo nerwowy i agresywny. Metalowy

he was a quiet and peaceful person but just after it he

pręt uszkodził znaczną część okolicy czołowej kory

became very nervous and aggressive. Metal rod

mózgowej Gage'a. Ten nieszczęśliwy wypadek dowiódł,

damaged a significant part of the Gage’s forehead

że część czołowa kory mózgowej uczestniczy _

region of the cerebral cortex. This accident proved

w kształtowaniu osobowości człowieka, po nim stał się

that the front part of the cerebral cortex is involved in

nerwowy i bardzo agresywny.

shaping the human personality.

Żeby w pełni zrozumieć mózg, potrzeba sprawdzonych

In order to fully understand the brain, – we need

informacji, pochodzących od grup naukowców,

reliable information from groups of researchers,

psychologów i neurologów. Wykorzystanie komputerów

psychologists and neurologists. The use of computers

do prac zwykle wykonywanych przez ludzi jest określane

to work normally performed by humans is defined as

jako używanie sztucznej inteligencji. Naukowcy wierzą,

the use of artificial intelligence. Scientists believe that

że stworzenie sztucznej inteligencji pomoże nam

the creation of artificial intelligence will help us

zrozumieć jak działa mózg człowieka. Komputer

understand how works the human brain . Computer

podobnie jak mózg otrzymuje dane z zewnątrz, a wyniki

alike the brain receives information from the outside,

wyprowadza na zewnątrz. Jednak aby wykonał

and – gets results – outside. However, to perform the

wymagane czynności, musi być zaprogramowany przez

required tasks it must be programmed by humans.

człowieka. Poza tym niczego nie czuje, nie ma żadnych

Besides, it does not feel anything, – has no feelings, it

uczuć, nie interesuje go praca jaką wykonuje i dlatego

is not into work that is done by it and therefore it is

nigdy nie nudzi go to, co robi. Komputery nie mogą

never bored – with what it does. Computers can

doznawać ani przyjemności, ani bólu.

neither – feel pleasure nor pain.

Niektóre zadania wypełniają lepiej niż człowiek, na

They complete some tasks – even better than we, for

przykład powtarzają bez końca to samo zadanie, nie

example, they endlessly repeat the same task without

popełniając błędów. Są jednak do niczego, gdy trzeba

making any mistakes. However, there are no good,


zrobić coś, co ludziom wydaje się łatwe, na przykład

when there is a – need to do something that it seems

rozpoznać czyjąś twarz. Obwody niektórych kompute-

to be easy for us, for example, to recognize someone's

rów są tak projektowane, że zachowują się podobnie do

face. Processors of – some computers are so designed

neuronów naszych mózgów, ale czy kiedykolwiek będą

– that they work similarly to the neurons of our brains

wykonywać to co nasze mózgi? Czy sztuczny mózg

but will they – ever do what our brains do? Can an

będzie miał świadomość swojego istnienia? Czy będzie

artificial brain will be aware of its existence? Will it be

mógł czuć się szczęśliwy lub smutny, cieszyć się muzyką

able to feel happy or sad, enjoy the music or the

lub ciepłem słońca? Pytania dotyczące umysłu człowieka

warmth of the sun? Questions about the human mind

są fascynujące, ale bardzo trudno na nie odpowiedzieć.

are fascinating but very difficult to answer. Only time

Dopiero czas i nauka będą w stanie udzielić nam

and science will be able to give us answers to the

odpowiedzi na wciąż nurtujące nas pytania.

questions – which still bother us.

Pół żartem, pół serio

Half jokingly

Na budowie robotnik rozdeptał ślimaka._

At the construction site worker crashed – a snail _

– Dlaczego to zrobiłeś?- pyta kolega._

– Why did you do it? – colleague asks _

– Nie wytrzymałem, cały dzień za mną chodził.

– I couldn’t stand it any more, – it – was crawling all day behind me

Dwaj koledzy na budowie rzucają monetę._ – Jak wypadnie reszka, gramy w karty – mówi jeden._

Two workers at the construction site toss coin._

– Jak wypadnie orzeł, idziemy na piwo – dodaje drugi._

– If it come down tails, – then we play cards – one says._

– A jak stanie na sztorc?_

– If it come down heads, then we go for a beer – adds another._

– Trudno, pech to pech, wtedy zabieramy się do roboty...

– And what if it come down upright?_ – It couldn’t be helped, bad luck is bad _

Nowy kierownik, aby przypodobać się pracownikom,

luck, then we will go down to work ...

podczas pierwszego spotkania z zespołem przedstawia plan pracy:_

The new manager, in order to adulate to his employees, at the

– W poniedziałek będziemy odpoczywać po weekendzie._

first meeting with the team presents the plan of work:_

– We wtorek będziemy się przygotowywać do pracy._

– On Monday, we rest – after the weekend._

– W środę popracujemy._

– On Tuesday we prepare for work._

– W czwartek odpoczniemy po środzie._

– On Wednesday we work._

– W piątek przygotujemy się do weekendu._

– On Thursday, we rest after – Wednesday._

Na koniec zadowolony z siebie:_

– On Friday, we prepare for the weekend._

– Czy są jakieś uwagi?_

Finally satisfied with himself asks:_

Na co, jeden z pracowników pyta:_

– Are there any comments?_

– Jak długo będziemy tak harować?

For what, a member of staff asks:_ – How long will we slog away like that?

Rozmowa dwóch szefów: _ – Dlaczego Twoi pracownicy są zawsze tak punktualni? _

Conversation between the two bosses :_

– Prosty trick! 30 pracowników a tylko 20 miejsc _

– Why do your employees are always so punctual?_

na parkingu...

– A simple trick! 30 employees and only _ 20 places – in the – car park ...

– Co robi Japończyk gdy chce otrzymać podwyżkę? _ – Pracuje jeszcze lepiej niż dotychczas. _

What does the Japanese – do when he wants to get a raise?_

– A co robi Polak, gdy chce dostać podwyżkę? _

– Works even better than before._

– Strajkuje.

– And what does the Pole do, when he wants to get a raise?_ – Strike.

39


Ventor Sp. z o.o. ul. Drogowców 7,  39-200 Dębica, POLSKA  http://www.ventor.com.pl

Dział transportu – logistyki (rezerwacja wyjazdów) /Logistic Department: +48 14 681 81 87

Dział zatrudnienia (dla kandydatów do pracy) /Human Resources Department: +48 14 681 81 77

Sekretariat/Office: +48 14 681 80 10 +47 21 51 81 57

Fax: +48 14 681 81 78

Poczta elektroniczna/E-mail: info@ventor.com.pl biuro@ventor.com.pl

Biuletyn  

Biuletyn Ventor

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you