Page 1

JANUARI 2019

Interview

VINCENT KLAASSENS

Evolutie Ontwikkeling

ROEIBLAD Pionier in het damesroeien

TITIA LICHT

Op bezoek bij

K.S.R.V. NJORD

EN: Commissietijdlijn | Van mout tot vloeibaar goud | Meelopen met de Webcie


ICT bij

Kom je aan boord? werkenbijdsw.nl


Sportfysiotherapie Manuele Therapie Handtherapie

www.reaxion.nl Leeuwenstein 10 2627AM Delft

015-7009731 Nassaulaan 2a 2628GH Delft

Sportkleding of sportschoenen nodig?

Oude langedijk 23 Tel. 015 - 2126003


REDACTIONEEL

rachtig landschap schieten aan mij en de trein voorbij terwijl ik dit schrijf. Studeren, vakken, maar ook commissies, het is eigenlijk als een reis. Met een begin en een doel, een einde. Soms één duidelijk afsluiting, soms als een cyclus die zich steeds herhaalt, zoals het Venster dit ook doet. Ook voor dit Venster zijn we weer land en stad afgereisd voor mooie verhalen. Misschien weet je nog wel Lodewijk van den Berg, die het eerste Proteus-blik ooit trok en die in het vorige Venster vertelde over zijn tijd bij Proteus. Dit keer zijn we afgereisd naar een andere held van vroeger die maar weinig zullen kennen. We gingen naar Houten om met Titia Licht te spreken over de begintijd van het damesroeien en het eerste vrouwelijke blik van de vereniging. Als je dan de foto’s van vroeger bekijkt, dan valt het op dat het materiaal en de boten flink zijn veranderd met de jaren. Boten die velen vooral nog zullen kennen als pronkstukken in commissiekamers of op sociëteiten. Voor het Venster legden wij een aantal van deze tweede levens van boten vast. Ook verdiepten wij ons in de ontwikkeling van de roeibladen door de jaren heen. Dit en nog vele andere stukken zijn te vinden in de nieuwe editie van het Venster die hier voor je ligt. Met deze editie is er weer een bestemming bereikt en ik hoop dat je er weer van zult kunnen genieten. Voor mij is met dit Venster ook de reis van deze commissie afgesloten, na met veel plezier aan vijf Vensters te hebben meegewerkt wordt het tijd om het stokje door te geven.

n toen was het opeens kerstvakantie. Het eerste witte kerstdiner hebben we al gehad, en we gaan nu beginnen aan het vetjes kweken bij onze ouders. Even een moment van rust na de drukke decembermaand voor Proteus-Eretes. Want wat hebben we allemaal meegemaakt? Met een hoop nieuwe leden is er weer volop leven op de DSR. De eerste wedstrijden van het seizoen waren weer spetterend, het gala was een succes en er gaat bijna geen avond voorbij of de barzolder wordt gebruikt voor gezellig samenkomen. Mijn hoogtepunt was toch de NKIR; een razend geweld met een hoop snelle tijden. Lijstjes werden aangepast en records verbroken, onder luide aanmoediging van een horde Proteërs. Dit belooft wat voor de wedstrijden op het water! Wat ontzettend gaaf om te zien hoe hard er wordt gewerkt om voor je doelen te gaan. We kunnen dus trots zijn met zijn allen op wat we in 2018 hebben bereikt. Proteus heeft het eigenlijk best goed voor elkaar. Zowel in de top als op competitiewedstrijden zijn we goed gerepresenteerd, en we bouwen gestaag door aan een vereniging met steeds betere voorzieningen. Een tweede botenwagen hebben we nu beschikbaar voor al die wedstrijdritjes. De LoCo is hard bezig geweest met het uitbreiden van onze ergozolder, en het zal niet lang meer duren of de eerste opwarmschema’s en taaie trainingen kunnen worden gedaan in een iets minder knusse opstelling. Al dat moois is een goed opstapje naar het seizoen dat binnenkort voor de deur staat. Met de WinterWedstrijden als aftrap zullen we eens zien wat 2019 ons gaat brengen. Op een prachtig nieuw jaar!

Liefs,

Met Hemelsblauwe groet,

Anouk van Leeuwen

Lot t e van Dongen

Hoofdredacteur

h.t. voorzitter der D.S.R. Proteus-Eretes

4 venster  januari 2019


6

HISTORIE Commissietijdlijn

INTERVIEW Vincent Klaassens

HELDEN VAN VROEGER Titia Licht

ALGEMEEN Van mout tot vloeibaar goud

24

WEDSTRO Eerstejaarsploegen

8

12

OP BEZOEK BIJ K.S.R.V. Njord

16

OUD PE Oudledendag

20

ALGEMEEN Roeiblad

22

28

MEELOPEN MET De Webcie

30

FOTOREPORTAGE Tweede leven boten

33

venster januari 2019 5


ALGEMEEN HISTORIE

Commissie tijdlijn De blauwe draad van toen tot nu TEKST SYLVIE WIGMANS EN MICHELLE DUBBELD

1947

Oprichting Proteus

1949

Botenfonds (1949-1970). EĂŠn van de eerste commissies die op Proteus ontstond, was het Botenfonds. Deze commissie zorgde er destijds voor dat er geld binnenkwam voor Proteus voor het aanschaffen van nieuwe boten en ander materiaal. De geldopbrengst kwam voort uit ledencontributie, niet-verplichte werkacties en de verkoop van verschillende soorten consumpties. Denk aan lucifers, miniatuurtjes van het Kruithuis en PE mokken. Later, in 1970, is het Botenfonds veranderd naar de Aktiviteitencommissie (AK). Groentijdcommissie, vanaf 1969 de PEIC en vanaf 1976 de PEIK.

1952

1956

LUCIE, lustrum commissie (elke vijf jaar sinds 1952) De lustrumcommissie, afgekort Lucie, organiseert sinds de eerste editie in 1952 elke vijf jaar het lustrum. Door de jaren heen zijn er veel bijzondere activiteiten georganiseerd door de Lucie. Zo was er tijdens het eerste lustrum de Gondel-rally-race, waarbij er in de nacht geroeid werd door de verlichte grachten. Tijdens het 8e lustrum in 1987 was er een 440 kilometer lange roeimarathon van Koblenz naar Delft. In het lustrum daarna organiseerde een subcommissie de tocht per fiets naar de Olympische Spelen in Barcelona. OWC, Onderlinge Wedstrijden Commissie (1956-1983). Vanaf 1983 COW. Oud-ledencommissie. vanaf 1962 wordt dit de Oud-Proteus, ReĂźnistenvereniging.

6 venster januari 2019

Venster commissie Daarvoor gemaakt door JBC. In het begin verscheen het Venster 10 keer (!) per jaar. In 1992 werd het Venster als een soort A3 formaat krant gemaakt in plaats van een boekje. Nieuwbouwcommissie (1976-1978) WWK, Winterwedstrijden commissie Fotocommissie, nu de Paparazzi.

1976

TC, Technische Commissie (1973-1979). Maakte onder andere video-opnamen van wedstrijdploegen om ze te coachen.

1973

Barcie, Bar Commissie (1971-1996). Het Beheer werd opgericht in 1996.

1971

JBC, Jaarboek Commissie Kascie, Kascommissie Bouwcommissie (1970, 1994, huidig) Fuifroeicie In 1973 werd dit Toercie. VVC, Vervoercie Fusie Proteus en Eretes

1970

Lustrumwedstrijden Commissie

1966

Loodscommissie. Vanaf 1988 werd dit Matcie. Roeibaancie, later Kruithuiscommissie (1963-1965) Commissie tot Advies De Commissie tot Advies is rond 1960 opgericht naar aanleiding van een incident tijdens een roeiwedstrijd, waarbij een zware roeier was ingevallen in een lichte acht. Dit werd ontdekt en leidde uit tot een rel binnen de roeibond. De Commissie tot Advies is toen als een soort bemiddelingscommissie opgetreden en heeft er destijds voor kunnen zorgen dat Proteus niet geroyeerd werd.

1960


Skifftest commissie DiesCo, verzorgt de activiteiten tijdens de Dies MOVE 1980

1982

Presidium. Groep mensen die veel van wedstrijdroeien weet, organiseren trainingskampen en wedstrijden. Bixy, Maaltijdcommissie

JOKKKIE, zij organiseren elk jaar een trainingskamp voor junioren WWiKKIE, organiseren de winterwedstrijden in het kort

CCV, Competitie Coach Vergadering (19821986). Daarna werd dit CCB tot 1996.

JEUK, Jeugdroeicommissie

1983

Sponsor Winterwedstrijden Commissie

LVC, Live Video Commissie

1985

ODC, Ouderdagcommissie Bargilde

2018

2017

ProtHUISband

2016

PLAK. Organiseren in april een week vol met activiteiten voor de hele vereniging. Voorheen LIK

2014 2010

Raad van Advies HyPE, huisstijl commissie CBS, Coรถrdinatie Bureau Sponsoring. In 1988 werd dit de Sponsorcie. Tussen 1992-1994 was dit de CEC (Commissie Externe Contacten). Huidig is dit de Acquisitie. 1986

1987

2008 De Zweth MOBOCie

2006

SHaPE, Stichting Huisvesting Proteus-Eretes

IRIS, commissie voor tijdwaarneming

2001

CCB De CCB, Competitie Coach Begeleiding, was een tijdelijke commissie die voortkwam uit de Toercie in 1986. Het doel van deze commissie was om de competitiecoaches actiever te begeleiden zodat de competitiesectie van Proteus-Eretes een van de betere van Nederland zou blijven. In 1989 introduceerde de CCB onder andere de competitieladder, die vandaag de dag nog steeds op de barzolder te vinden is. In 1996 nam de Toercie de taken van de CCB weer over.

Webcie, deze commissie onderhoudt de website, zie pagina 30.

1998

Axie, eerstejaars activiteiten commissie Binabudaco. Daarna OK (1988), PEPCIE (1990), COKE (1991) en KMC (vanaf 1992). Nu is dit de IRC.

1988

VC, Vicie, Video Commissie

1989

VOC, Vloot Overleg Collectief. Vanaf toen kwamen er Materiaal Overleg Avonden.

1990

LOCO, loods commissie

HEBCIE, Halve Eeuw-Boek Commissie PEiL, Proteus Eretes in het Lang commissie. Later werd dit de PSI.

1996

JUMP (1993-1995) De JUMP werd in 1993 opgericht, toen het zeker was dat er nieuwbouw zou komen tegenover het Kruithuis. De Jump symboliseerde de sprong van Proteus-Eretes naar de overkant van de Schie. De commissie werd in het leven geroepen om de aandacht van de leden te vestigen op het toekomstige botenhuis.

1993

TOTOCO. Verzorgt meerdaagse toertocht naar Amsterdam, Leiden, Haarlem en/of Utrecht. Later nam de Toercie dit over. Universiteiten Acht Commissie. Organiseert wedstrijd voor universiteiten achten.

1992

KMT-cie. Begeleidt KMT coaches.

venster januari 2019 7


INTERVIEW ALGEMEEN

8 venster  januari 2019


Vincent Klaassens TEKST COEN JANSEN EN ANOUK VAN LEEUWEN

Roeien is een enorm technische sport, desondanks staat het bekend als een sport waar je, ook als je er op latere leeftijd mee begint, nog veel in kan bereiken. Vincent Klaassens is hier een goed voorbeeld van. Hij werd lid bij Proteus-Eretes in 2010 en maakte toen voor het eerst kennis met de roeisport. Afgelopen seizoen lag hij aan de start van alle World Cups, het EK en het WK. Het Venster ging lunchen met deze roeiheld om met hem te praten over zijn sportieve loopbaan.

venster januari 2019 9


INTERVIEW ALGEMEEN

Toen je lid werd van Proteus, had je toen al roeiervaring? ‘Toen ik lid werd van Proteus in 2010 was ik eigenlijk helemaal niet zo sportief. Ik had in mijn middelbare schooltijd wel wat gefitnesst en in de zesde klas ook kogel gestoten en speer geworpen bij de atletiekvereniging, maar daar hield het wel een beetje op. Toen ik mij inschreef had ik ook nog niet echt de ambitie om heel hard te gaan roeien, een paar keer per week was genoeg. Er moest immers ook nog gestudeerd worden.’ Toch ben je gaan wedstrijdroeien, hoe is dat dan gelopen? ‘Als lange jongen kwam ik met de IRT in een C4 met andere grote jongens en we werden gecoacht door Sjoerd de Groot. Sjoerd was in 2010 al een voorbeeld voor veel andere zware ballen op de vereniging. Het roeien bleek wel leuk en zo was ik na de eerste onderlinge doorgestroomd naar de sportieve groep. Ook in deze nieuwe ploeg ging het roeien lekker, op de Asopos Najaars wonnen we het onervaren C4 veld en we werden afroeikampioen van Nederland! Vanuit de sportieve groep had ik me toen ook maar ingeschreven voor de selectie en zo ben ik uiteindelijk in eerstejaars zwaar gekomen.’ Hoe was dat eerste jaar in een acht? ‘Onze eerstejaars acht was een voorbeeld van het feit dat je niet per se heel groot en sterk hoeft te zijn om hard te kunnen roeien. Wij waren dat allemaal niet, we werden 7e op de NKIR en ik was met 91 kg de enige boven de 90 kg. Toch hebben we een heel succesvol jaar gehad en uiteindelijk zelfs het klassement gewonnen. Dit kwam

10 venster  januari 2019

omdat we heel gedreven waren en een echte winnaarsmentaliteit hadden. Tijdens onze doelensessie aan het begin van het jaar hadden we gezegd dat ons doel was om het klassement te winnen. Toen zeiden onze coaches dat top zes ook al heel mooi zou zijn. Maar als wij ergens meededen, dan gingen we voor de winst. Zo werden we op de zaterdag van de WW tweede, maar we waren niet tevreden dus

We vroegen hoeveel korting we zouden krijgen als we honderd hamburgers zouden bestellen. zondag moest het nog harder, en toen hebben we geblikt. In zo’n eerstejaars acht maak je ook veel lol met zijn allen. Zo zijn we toen we na de Martini het klassement binnen hadden gehaald met heel de ploeg naar de McDonald’s gegaan. Hier vroegen we hoeveel korting we zouden krijgen als we honderd hamburgers zouden bestellen. We hebben toen 90 euro moeten betalen, en ze zijn allemaal opgegaan!’ Na dat eerste jaar ben je doorgestroomd naar de middengroep, hoe was dat? ‘In de jaren na mijn eerste jaar had het roeien zo zijn ups en downs. In mijn tweede jaar had ik niet heel veel in de boot gezeten vanwege


een knieblessure. Het derde jaar was succesvoller. In dat jaar heb ik vooral veel in de vierzonder gevaren met Marnix van der Heide, Matt Meissner en Robert van Houten. Met deze jongens heb ik toen ook de Varsity gestart en de finale van de oude vier weten te halen! Op het eind van het jaar ben ik nog in een acht naar het SB WK in Linz geweest. Het jaar erop viel ik door een blessure helaas buiten de boot voor het SB WK maar ben ik alsnog met een Proteus vierzonder naar het FISU WK geweest. De jaren daarop heb ik vooral veel in de tweezonder gevaren. In mijn zevende jaar heb ik meer gesculld en ben ik ook in de dubbeltwee naar twee World Cups geweest, alleen kwamen we toen helaas niet goed mee in het veld.’ Afgelopen seizoen had je een succesvol jaar samen met Sander de Graaf van Thêta. Hoe heb je hem leren kennen? ‘Afgelopen jaar was ik weer begonnen in de skiff, maar heb ik Sander leren kennen toen Okeanos twee grote sterke jongens zocht voor een vierzonder. Dat liep alleen niet zo goed dus waren Sander en ik samen in de tweezonder gestapt. Met een stuk of 3 trainingen hebben we toen de WW gestart en zijn we tweede geworden op een paar seconden achter broertjes Rienks. Hier waren we wel tevreden over dus zijn we samen door gaan trainen tot het NK, waar we ook heel goed hebben gevaren en brons hebben gehaald! Mark Emke was ook tevreden dus mochten we op eigen kosten naar de WC I in Belgrado. Dit keer was het anders dan het jaar ervoor, nu kwamen we goed mee in het veld en werden we 11e van de 22.

Er waren in Nederland veel zware ballen die een beetje tegen de bond aanhikten en daarom werd er voor de tweede WC in Linz een tweede acht gemaakt, die we zelf omdoopten tot de ‘talentenacht’. Met deze acht hadden we heel goed gevaren, we werden vierde op slechts 3 tienden achter de hollandacht. Met deze talentenacht zijn we toen ook nog naar Luzern geweest. Na Luzern werd de talentenacht opgesplitst in tweezonders en de snelste tweezonder zou naar het EK in Glasgow mogen. Sander en ik hadden uiteindelijk de spar gewonnen. Na het EK hebben we geen nacht thuis kunnen slapen want we zijn toen meteen doorgegaan naar Oberhausen voor een trainingskamp van 3 weken. Na dit trainingskamp hebben we een 2k gevaren op de bosbaan tegen Kai en Harold, de nationale kampioenen. De snelste tweezonder mocht naar het WK in Plovdiv. We waren hard gestart dus na honderd meter lagen we een bootlengte voor en dit hebben we vast weten te houden. Op het WK waren we uiteindelijk eigenlijk al op en half overtraind van al het racen, maar hebben we alsnog de D-finale gewonnen.’ En wat zijn nu de plannen voor komende jaren? ‘Komend seizoen mag ik meetrainen met de bond en zullen we zien waar de bondscoaches denken dat ik het beste op mijn plek ben. Of ik ingeselecteerd wordt en zo ja in welke boot hangt nog van de selecties af. Ik ga in ieder geval hard mijn best doen, wie weet is het genoeg om een plekje te bemachtigen om over anderhalf jaar naar Tokio te mogen!’ n

venster januari 2019 11


OPALGEMEEN BEZOEK BIJ

Op bezoek bij K.S.R.V. Njord Lichtblauw uit Leiden TEKST SYLVIE WIGMANS EN YONG YONG LI FOTOGRAFIE SYLVIE WIGMANS

oor onze terugkerende rubriek ging het Venster deze editie op bezoek bij K.S.R.V. Njord. De vereniging nadert de 1000 leden en het werd eens tijd om een kijkje te nemen hoe ze in Leiden deze grote aantallen roeifanaten onder hun dak weten te nemen. Dat dak bevindt zich middenin een woonwijk, waar het witte en lichtblauwe logo met de zwaan meteen opvalt. Bij binnenkomst worden we vriendelijk begroet door Quirine, de Commissaris voor Externe Betrekkingen bij Njord. Njord heeft als één van de weinige roeiverenigingen van Nederland een bestuur bestaande uit negen leden, waarvan acht zich full time in het bestuurshok bevinden. De negende, de Commissaris Materieel, bevindt zich meestal in de loods. Njord, vernoemd naar de god uit de Noordse mythologie, werd opgericht in 1874 als ondervereniging van L.S.V. Minerva en begon

12 venster  januari 2019

zich één jaar hierna in het huidige gebouw te vestigen. Daarmee is Njord de oudste studentenroeivereniging van Nederland. Quirine leidt ons rond door het verenigingsgebouw. De locatie van het gebouw was oorspronkelijk de tuin van een zwem- en badinrichting. ‘Het is natuurlijk niet de meest ideale plek zo in zo’n woonwijk’, vertelt ze. ‘Maar we zijn trots op ons gebouw en we leren omgaan met de locatie.’ In de loop der jaren zijn er natuurlijk wel een hoop dingen verbouwd. Zo is de borrelruimte, ook wel de ‘Zwanenzaal’, een stuk uitgebreid. Boven de bar staat een opgezette zwaan, welke tijdens borrelavonden moet toezien of iedereen zich wel aan de mores houdt. Tijdens feesten gelden de mores niet en krijgt de zwaan een kapje op. ‘Dan kan hij niet zien wat voor dingen hier allemaal gebeuren.’ Feesten worden hier zeker gegeven, maar tot een bepaalde tijd in verband met overlast. Dinsdag is de standaard borrelavond op de sociëteit, die


om stipt 17:26 begint. In deze ruimte hangt er genoeg aan de muur te blinken. Als een soort tijdreis kunnen alle prestaties van Njord in het verleden bewonderd worden. Boven de oude piano, die in tegenstelling tot bij ons al behoorlijk lang heel is, hangt de bijvoorbeeld een greep uit grote prestaties van Njord uit het verleden. De Varsity overwinningen hangen aan de muur tegenover de haard en alleen de meest recente Varsity overwinning uit 1988 is te bewonderen boven de haard. In 1876 organiseerde Njord samen met Laga de eerste Varsity wedstrijd. Nog altijd is dit jaarlijks evenement een belangrijke wedstrijd voor de vereniging. Elk jaar wordt er dan ook uitgekeken naar het thuiskomen met de winst. De zwaan in de ‘Zwanenzaal’ is hier een bijzonder onderdeel van. Elke keer wanneer Njord de Varsity overwinning naar Leiden weet te brengen, wordt de oude zwaan vervangen door een nieuwe opgezette zwaan. De oude zwanen van voorgaande overwinningen bevinden zich in de bibliotheek van Minerva. In de vrouwen kleedkamer staat een houten bord met daarop alle boten van Njord. De streepjes achter de boten komen overeen met het aantal blikken dat er mee is gehaald in dat jaar. Zo staat een wit streepje voor een mannelijke overwinning en een lichtblauw streepje voor een vrouwelijke. Maar natuurlijk zijn er ook ‘gemengde’ streepjes. Voor de oplettende kijker zijn deze streepjes ook terug te vinden op de boten van Njord zelf.

Wanneer we na de kleedkamer doorlopen, komen we uit bij het krachthonk. Hierin staan ergometers en verschillende fitnessapparaten. Ook hier is weer genoeg te zien. Leden zijn aan het trainen terwijl ze inspiratie kunnen halen uit de overwinningen die aan de muren hangen. Naast de ergometers zijn genoeg foto’s te bewonderen en ook aan de prestaties op de Olympische Spelen wordt genoeg aandacht gegeven. Op dit moment wordt alles op de vereniging nog met de hand afgeschreven. Het enige commissiehok, wat zich naast de ergoruimte bevindt, heeft daarom nog een afschrijflijst naast de deur hangen. In het commissiehok staat een fysiobed, dat door de leden gebruikt kan worden wanneer zij last hebben van blessures. Binnenkort wordt er overgegaan op een online afschrijfsysteem, zodat ook de boten, het eten en de ergometers makkelijker kunnen worden verdeeld. Vanaf dan hoef je dus niet meer speciaal naar de vereniging toe te komen om iets te claimen. Vervolgens is het tijd om met de trap af te dalen naar de loods, welke zich onder de rest van de vereniging bevindt. Een deel hiervan is gereserveerd voor het koud houden van het bier. De rest wordt gevuld met mooie roeiboten. Ook Njord heeft dit jaar weer veel nieuwe leden die in C4’en trainen, en het is maar de vraag of er genoeg boten zijn met het steeds groeiende ledenaantal. Sinds 2014 is dit namelijk verdubbeld. u

In 1876 organiseerde Njord samen met Laga de eerste Varsity wedstrijd.

n

De piano in de Zwanenzaal met daaboven de Varsity overwinningen.

n

Prestaties van Njord blinken aan de muur.

venster januari 2019 13


OPALGEMEEN BEZOEK BIJ

Omdat Njord in 1874 is opgericht, viert zij dit jaar haar 29e lustrum. De lustrum pakjes zijn net binnen als Quirine ze ons laat zien: de herkenbare kleur lichtblauw, maar met rode details. ‘Rood is de kleur van Leiden, dus vandaar’. De man-vrouw verhoudingen liggen in Leiden iets anders dan in Delft. Zo ook bij Njord. Het geschatte percentage vrouwelijke roeiers hier is zo’n 70%. Njord heeft net als wij een onderhouds hok, waar men op dit moment druk bezig is met het klaarmaken van de lustrum bladen: elk lichtblauwe stukje wordt vergezeld met een rood randje. Wanneer er een boot gerepareerd dient te worden, moet deze via een speciale deur het hok in worden getild. Deze doorgang is behoorlijk smal, maar het past allemaal precies. De boten moeten natuurlijk niet nog meer beschadigen! Vervolgens is het tijd om naar buiten te gaan. De sfeer op Njord zit er goed in: menig eerstejaars roeier tilt zijn C4 in het water terwijl de leden op het balkon in het zonnetje over het water uitkijken. Op het vlot ligt een speciale bak, die ontworpen is door één van de leden. Wanneer we met de buitentrap naar boven gaan, komen we opnieuw een zwaan tegen. ‘Bij feesten is deze een aantal keer gestolen geweest, dus meestal halen we hem nu weg als er externen langskomen.’ Vanaf boven heb je een mooi uitzicht over het Galgewater en de molen. ‘Het kan hier behoorlijk druk worden op het water’, vertelt Quirine. ‘Maar als we een stuk verder roeien hebben we n

Achter de ergometers hangen de overwinningen van Njord.

Vanaf boven heb je een mooi uitzicht over het Galgewater en de molen.

14 venster  januari 2019


n

De geliefde Zwaan bij de buitentrap.

zo’n negen kilometer recht water.’ Aan de overkant staan burgerhuizen, waar ze soms ook nog wel eens problemen mee hebben qua overlast. Als we weer binnen zijn, stelt Quirine ons voor aan de rest van haar bestuur, dat hard aan het werk is. We mogen ook een kijkje nemen in de echte bestuurskamer. Een kleine 50 jaar na de oprichting ontstond OudNjord, de oud-ledenvereniging. Toen Njord 100 jaar oud was in 1974, kreeg de roeivereniging als enige in Nederland een ‘Koninklijke’ titel. Vanaf toen werd de naam afgekort met K.S.R.V. Njord. Hiervan zijn genoeg attributen te vinden in de bestuurskamer. Nadat we de hele vereniging rond zijn geweest, drinken we studentikoos nog wat koffie uit een Heineken plex terwijl we voor de openhaard in de borrelruimte zitten. Reinier, Commissaris van het Buffet, komt ons nog even vergezellen. Trots is hij op het feit dat Njord als enige roeivereniging in Nederland sterke drank mag schenken vanwege hun Koninklijke titel. Hij neemt ons mee naar de keuken achter de bar, waar een aantal fusten met sterke drank zijn verbonden. Deze worden met de hand bijgevuld met flessen sterk. Daarnaast wordt in de keuken één keer per week voor de leden gekookt op dinsdag. De boodschappen worden besteld bij de Albert Heijn en een aantal leden verzorgen het eten. Verder bezit Njord een uniek tapsysteem, welke door de leden zelf is ontworpen. Pas wanneer er een pasje op de tap wordt gelegd, komt er drank uit. Ook sterk wordt geschonken via

Toen Njord 100 jaar oud was in 1974, kreeg de roeivereniging als enige in Nederland een ‘Koninklijke’ titel.

dit bijzondere systeem. Er zijn twee opties, één voor een shotje sterk en één voor het mixen met fris. Fris is het enige wat wel nog met de hand wordt ingeschonken. Wanneer we onze koffie op hebben en nu ook de bar geen geheimen meer voor ons heeft, is het tijd om weer terug te gaan naar Delft. We verlaten de vereniging en het gebouw met een lange en uitgebreide geschiedenis. Aan alles op Njord merk je dat zij trots is op wat er bereikt is in de 145 jaar dat zij bestaat. n

venster januari 2019 15


HELDEN VAN ALGEMEEN VROEGER

Titia Licht TEKST ANOUK VAN LEEUWEN

Tegenwoordig zou je vrouwen in het roeien niet meer weg kunnen denken. Vroeger was dat echter wel anders. Het Venster ging in de oude jaarboeken op zoek naar de eerste wedstrijdroeiende dames van Proteus-Eretes en kwam zo terecht bij Titia Licht en Sonja Bussemaker. We zochten Titia op en spraken met haar over de beginjaren van het damesroeien in Delft.

16 venster  januari 2019


Titia is bouwkunde in Delft komen studeren in 1969 en werd toen ook meteen lid van de algemene studenten roeivereniging Eretes; bij Proteus en Laga konden geen vrouwen lid worden en moest je bovendien ook nog lid zijn bij Virgiel of DSC. In haar eerste twee jaar roeide ze al wel fanatiek maar geen wedstrijden, ze leerde vooral roeien in wherries en in de bak. Ook werd er al af en toe geskifft, er werd in ieder geval elke dag geroeid. Na de fusie van Eretes met Proteus in 1970 werd er onder de dames van de vereniging gevraagd wie er zin zou hebben om te gaan wedstrijdroeien. Hiervoor meldden zich Hannie Stap, Sonja en Titia. Sonja had al voordat ze ging studeren geroeid bij Cornelis Tromp in Hilversum en had dus al meer roeiervaring. Hannie stopte na een tijdje weer omdat het haar toch te veel was. Ook werd er een coach gezocht voor de dames, dit werd Vic Bogerman. Leden zullen tegenwoordig vooral zijn naam kennen van het fotolijstje op de barzolder. Vic had toen

hij begon met coachen nog geen ervaring daarin en was zelf ook nooit echt een fanatieke roeier geweest, maar hij nam zijn nieuwe taak als damescoach wel heel serieus. Hij verdiepte zich erg in schema’s en roeitechniek en was een gepassioneerde en ook wel een beetje een strenge coach. Het schema in de jaren ‘70 deed niet onder aan de schema’s van de wedstrijdroeiers tegenwoordig. Er werd hard getraind, 12 dagen op rij en dan was er een weekend vrijaf om te herstellen en om bijvoorbeeld op bezoek te gaan bij je ouders. Het roeien werd professioneel aangepakt. Alle wedstrijdroeiers kregen indertijd twee keer per jaar een medische keuring door de studentenarts van de Technische Hogeschool. Een in het begin van het jaar en een tweede in april. Dit was een VO2max test op de spinfiets waarbij je zuurstofopname en je lactaatgehalte wordt gemeten op verschillende vermogens. Aan de hand hiervan kan je zien hoe fit je bent. u

venster januari 2019 17


HELDEN VAN ALGEMEEN VROEGER

Voor Titia en Sonja bleek uit de eerste test dat de fitheid nog wat achter bleef en dus werd er flink getraind. Natuurlijk werden er boottrainingen gedaan, maar daarnaast werd er ook hardgelopen op de velden van de sportstichting om de conditie op te bouwen en waren er indoortrainingen. In deze indoortrainingen werden er circuits gedaan en werd er ook krachttraining gedaan met gewichten. Deze trainingen waren samen met de heren. Tegenwoordig wordt er natuurlijk onder roeiers ook heel veel getraind op de roei-ergometers, deze bestonden begin jaren ‘70 echter nog niet. Als alternatief wanneer er niet geroeid kon worden werd er daarom ook wel getraind op het strand. Dit waren zware trainingen waarin niet alleen werd hardgelopen, ze gingen bijvoorbeeld ook met elkaar op de rug de duinen op en neer. Welke wedstrijden er werden gestart werd door de coaches bepaald tijdens de coachvergaderingen. In deze vergaderingen werden de manier van coachen en het algemene haalbeeld besproken, de vorderingen van de roeiers en dus ook naar welke wedstrijden er zal worden afgereisd. De wedstrijden waren vaak verspreid door heel het land en er waren nog veel minder roeibanen dan tegenwoordig. Je had natuurlijk de bosbaan in Amsterdam en de Watersportbaan in Tilburg kwam ook rond die tijd, maar verder werd er

18 venster  januari 2019

vooral gevaren op kanalen die voor de gelegenheid werden omgetoverd tot een wedstrijdtoneel. Het roeien en ook het wedstrijdroeien voor dames begon in de jaren ‘70 zijn opmars, maar het was toch nog meer een bijnummer op de wedstrijden. In plaats van de gebruikelijke 2 kilometer roeiden de dames maar de helft. Hierdoor moest de start speciaal voor de dames worden verlegd. Sprints waren wel voor iedereen gelijk, net als tegenwoordig over 500 meter. Ook de faciliteiten voor dames waren vaak geïmproviseerd, zowel op de wedstrijden als ook op de vereniging. Zo was er voor de dames op Proteus-Eretes niet echt een goede plek om te douchen en om te kleden, dus werd dat gedaan op de sportstichting. Het douchen was niet alleen een probleem op de sportverenigingen, ook de studentenhuizen waren vaak nog niet ingericht op het groeiende aantal dames in Delft. Veel huizen hadden een gemeenschappelijke doucheruimte en dit leverde natuurlijk problemen op toen er ook dames kwamen wonen. Sommige huizen stelden een regeling dat de heren moesten wachten wanneer de dames aan het douchen waren, bij andere huizen waren de heren minder gewillig om zich aan te passen en moesten de dames er maar gewoon tussendoor en werd er dus samen gedoucht.


Dat dames nieuwkomers waren in het roeien was ook merkbaar op andere manieren. Zo waren er alleen maar wedstrijdshirts voor mannen dus voor het wedstrijdseizoen begon hebben Sonja en Titia eerst hun shirts moeten innemen om ze passend te maken. Verder was het op Virgiel voor de fusie gebruikelijk dat alle wedstrijdroeiers van Proteus

Voor het wedstrijdseizoen begon hebben Sonja en Titia eerst hun shirts moeten innemen om ze passend te maken. een warme maaltijd kregen voor de lunch. Ook na de fusie werd dit doorgezet en nu mochten ook de wedstrijdroeiers van Eretes mee-eten. Zij waren alleen niet lid van Virgiel en ook de dames waren natuurlijk geen lid. Ze mochten wel komen eten, maar mochten niet verder de sociëteit in dan de voorzaal en de trap op. Titia en Sonja begonnen het wedstrijdseizoen zowel in de tweezonder als in de dubbeltwee. In de tweezonder wonnen ze hun eerste lintje omdat de tegenstanders het riet in waren

gevaren. Toch werd er besloten om niet door te gaan met de tweezonder en vol te focussen op de dubbeltwee. Om mee te komen in de tweezonder waren ze te klein en te licht, als het veld had bestaan zouden ze als lichte dames hebben kunnen starten. Speciaal voor de dames werd er een nieuwe dubbeltwee gekocht, een Stämpfli die werd overgenomen van de KNRB na het Olympische jaar. In deze boot voeren ze op de GRB in Groningen hun eerste blik. Het weer was slecht, het woei heel hard, maar daar konden ze het beste van iedereen mee omgaan. De weken ervoor hadden ze veel op techniek gefocust en veel startjes geoefend en dat kwam op deze wedstrijd goed van pas. Met dit blik werd een heel mooi en intensief jaar afgesloten voor Titia en Sonja. Niet alleen het roeien was succesvol, het was bovenal heel gezellig. Na de trainingen werd er nog vaak samen thee gedronken of gegeten. Sonja stopte met het wedstrijdroeien na dit jaar en ook Titia moest helaas noodgedwongen stoppen vanwege een rugblessure. Het roeien werd echter nog niet losgelaten en in ‘72 stuurde Titia een dames combinatie dubbelvier van Proteus en Nereus. Ook de daaropvolgende jaren bleef ze actief binnen de vereniging en in ‘74 was ze nog betrokken bij de organisatie van de lustrumwedstrijden op de Bosbaan. n

venster januari 2019 19


OUD PE


Geacht e leden en oud-leden, Op de oudledendag waren zo’n 40 leden aanwezig, die met elkaar een gezellige dag hadden; de algemene ledenvergadering bijwoonden, en aansluitend uiteraard lekker hebben gegeten en geborreld. Sommigen hebben ondanks het slechte weer zelfs nog een stukje geroeid. Naast de standaard programmapunten van de ledenvergadering zoals Mededelingen, Notulen en het Secretarieel Jaarverslag, waren de belangrijkste te bespreken punten de integratie van de ledenadministratie met die van Proteus-Eretes en het overstappen met de financiële administratie naar het EXACT systeem dat ook door Proteus-Eretes wordt gebruikt. Op beide punten zijn grote stappen gemaakt, maar het is nog niet helemaal klaar. Van de integratie van de ledenadministraties verwachten we veel, onder andere omdat leden die zich uitschrijven bij de roeivereniging direct kunnen aangeven of ze lid willen worden van Oud Proteus-Eretes en dat is dan met één klik in onze administratie verwerkt. Deze gemakkelijke overstap heeft al meteen een 40-tal nieuwe leden opgeleverd. De overstap naar EXACT levert wat meer problemen op; er moet veel data handmatig worden toegevoegd. Een en ander heeft ertoe geleid dat de incasso van de contributie moest worden verschoven naar een latere datum. Helaas kon daardoor de penningmeester niet worden gedéchargeerd. Wel werd er door hem een toelichting gegeven op de cijfers en op de begroting voor het komende jaar. Dan zijn er bestuursmutaties aangekondigd, zowel Johan als Marc willen per 31 augustus 2019 aftreden. Zij gaan er wel van uit dat er dan al opvolgers voor hen gevonden zijn (zie kader). Na sluiting van de vergadering vond de traditionele borrel en het buffet plaats. Tijdens het eten kregen de oudleden een update over de voortgang van de aanbouw. Aansluitend vertelde het door Oud Proteus-Eretes ondersteund talent over hun avonturen tijdens hun uitzendingen van afgelopen zomer. Dit jaar ondersteunden we roeister Anouk van Leeuwen en haar coach Erik Beerthuizen die in een dubbeltwee (samen met Arlette de Vegt van Argo) naar het FISU WK in Shanghai mochten. Daarnaast ondersteunden we Bart Lukkes die naast de World Cup in Luzern ook naar het EK in Glasgow mocht. In beide wedstrijden won Bart in de lichte mannen dubbelvier een bronzen medaille! Het was weer zeer geslaagd! Met Hemelschblauwe groet,

Johan Vlast uin Voorzitter Oud-Proteus-Eretes

Gezocht: Best uursleden (m/v)

nAnouk van Leeuwen en Arlette de

De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan de continuïteit van de vereniging en zijn er op financieel en administratief gebied grote stappen gezet om Oud Proteus-Eretes te kunnen laten groeien. Daarnaast is er met de Berenburgborrel een mooi nieuw evenement toegevoegd aan de agenda. Maar het bestuur heeft nu nieuwe energie en vers enthousiasme nodig om verder door te pakken. Dus heb jij ideeën om de vereniging verder te laten groeien richting de 1000 leden, Proteus-Eretes met raad en daad te ondersteunen en de band tussen de oudleden verder uit te bouwen, kom dan in het bestuur van Oud Proteus-Eretes! Heb je interesse of vragen? Mail dan naar: oud@proteus-eretes.nl

nBart Lukkes op boeg!


ALGEMEEN

Het ideale roeiblad TEKST COEN JANSEN FOTOGRAFIE WIES VAN WETTEN

Vaak staan we er niet bij stil, maar roeien bestaat al een hele poos. Door de eeuwen heen zijn er tal van ontwikkelingen geweest op het gebied van roeioptimalisering. In het verleden is Het Venster op bezoek geweest bij Empacher (zie editie Juni 2017) om te zien hoe vandaag de dag hoogkwalitatieve roeiboten worden gefabriceerd en om meer te weten te komen over het ontwikkelingsverloop van deze boten over de jaren. In dit artikel willen we een van de andere niet te ontbreken onderdelen van de roeisport uitlichten: het blad. Het blad aan het uiteinde van de paal is in essentie het gene wat de druk teweegbrengt. Na het plaatsen in het water wordt er kracht uitgeoefend op de hendel van de paal. Het blad wordt geobstrueerd door een muur van water. De boot die een versnelling krijgt is het gewenste gevolg.v Bladen door de jaren heen Toen het moderne roeien zijn oorsprong vond dan spreken we van voor 1850 - waren bladen symmetrisch gevormd, vrij lang en hadden een groot totaal oppervlakte. Deze houten bladen worden Square Blades genoemd, vanwege de rechte hoeken en lijnen in de bladvorm. De oppervlakte neemt geleidelijk toe met de afstand tot de dol. Het uiteinde van het blad is dus het wijdst. Dit type blad heeft het meer dan een eeuw volgehouden totdat hij van de troon werd gestoten door het zogeheten Macronblad. Aan dit blad ligt wat wetenschap ten grondslag. Het tulpenvormige blad is namelijk korter en heeft een kleinere totale oppervlakte dan de Square Blade maar een hogere efficiëntie. Bij de roeihaal is er altijd een punt van het blad dat als het ware stil staat in het water: het draaipunt van de haal. Bij de Square Blade ligt dat punt relatief ver op het blad. Het bladoppervlak dat voor het draaipunt ligt, beweegt dus eigenlijk de verkeerde kant op en genereert een weerstand. Omdat het Macronblad korter is van lengte is er een minder

22 venster  januari 2019

groot oppervlak van het blad dat ‘achteruit’ beweegt. De Macron was nog wel symmetrisch van vorm. Pas in de jaren ’90 van de vorige eeuw werden, na veel experimenteren met bladvorm, de gerenommeerde Big Blades of Cleavers in gebruik genomen. Het idee achter de Big Blade was om de oppervlakte onder water te maximaliseren, terwijl de diepte waarmee het blad het water in moet en het weerstandsoppervlakte worden geminimaliseerd.

deze voorvallen zou het ideale blad moeten kunnen roteren rond een vast punt in het water, het water zonder verplaatsing vast moeten pakken loodrecht op het blad en ten derde moet er geen wrijving zijn bij de beweging in de omhoog-omlaag richting. Gerenderd ziet een haal met een ideaal blad er uit zoals op de afbeelding. Zoals te zien verplaats een haal met een ideaal blad de boot verder dan een conventioneel blad met dezelde oppervlakte wanneer er dezelfde kracht op wordt gezet.

Bladen van nu Tegenwoordig is er behoorlijk verder geëxperimenteerd met en onderzoek gedaan naar bladvorm en de meekomende eigenschappen. Zo leveren Concept2 en Croker, twee van de grootste leveranciers van roeigerelateerde artikelen, een goede hand vol aan verschillende typen bladen. Allemaal gebaseerd op de Big Blade, maar elke net weer met andere eigenschappen. Zo kan de roeier zelf iets aanschaffen waar hij of zij behoefte aan heeft. Ter voorbeeld: de aanwezigheid van de richel in het midden van het blad geeft een ietwat vloeiender gevoel bij de inpik, terwijl stabiliteit onder water juist meer tot zijn recht komt als deze richel er niet is.

Vortex edge Het streven is dus om het blad dusdanig aan te passen dat het de eigenschappen van een ideaal blad krijgt. Naast vormveranderingen kan het blad ook verbeterd worden met een tape strip, bij Concept2 beter bekend als de Vortex Edge. De optimale haal laat zien dat het gewenst is in de eerste helft weinig slip te hebben en tevens juist meer slip in het laatste deel zodat het terugwateringseffect verminderd wordt. De Vortex Edge doet precies dit. Het laat een meer laminaire stroming toe rond de achterzijde van het blad, met name als het blad onder een hoek komt te staan.

Blade path and ideal blade Om te testen welke veranderingen aan de bladen welke effecten met zich mee brengen, kijken onderzoekers vaak naar de weg die het blad aflegt tijdens een haal en zetten het tevens uiteen in verschillende delen. Met bepaalde software kan dan een analyseerbaar model worden gerealiseerd. Het blad staat idealiter als het ware stil in het water in de links-rechts richting. Het is onoverkomelijk dat het blad het niet in de opwaartse en neerwaartse richting beweegt, aangezien het blad natuurlijk verder uitsteekt als de paal loodrecht staat ten opzichte van de boot en minder ver ter hoogte van de inpik en de uitpik. Vanwege al

Materialen Waar vroeger hout de titel droeg, is het nu carbon dat zich uitermate leent als boot-, schacht- en bladmateriaal. De voordelen van carbon en kunststof ten opzichte van hout is dat het een lagere dichtheid heeft in combinatie met een grotere sterkte. De massa van het hele gevaarte neemt af en er kan harder geroeid worden. Daarnaast kan het oppervlakte van een carbon blad veel gladder geproduceerd worden dan hout. De viskeuze weerstand is minder en zodoende kan de haal efficiënter gemaakt worden.


Macon blad Dit blad is in gebruik sinds de jaren 60 van de vorige eeuw en is symmetrisch van opbouw met een in het midden uitlopende middenrib van de paal. Sinds de jaren negentig is het blad steeds meer uit beeld geduwd door de efficiëntere “Big blade” bladen en haar opvolgers. Het blad is echter op sommige traditionele wedstrijden nog in actie te bewonderen.

Big Blade Dit blad wordt ook wel de “Cleaver” genoemd en werd in de jaren 90 geïntroduceerd. Dit blad is efficiënter dan haar voorganger doordat ze een groter oppervlakte heeft, en schuin gekanteld is ten opzichte van de paal waardoor deze recht in het water ligt.

Smoothie blad Dit blad is een geëvolueerde versie van de “Big Blade”. Hierbij is de middenrib weggelaten wat resulteert in een betere stroming langs het blad. Volgens sommigen is het blad hierdoor wel instabieler en kan het daarom enkel door geoefende roeiers gebruikt worden. Door een ‘curve’ aan de bovenkant van het blad blijft deze wel beter op de juiste diepte tijdens de haal dan bijvoorbeeld een “Big Blade”.

Smoothie blad met vortex edge Dit blad is vrijwel identiek aan het Smoothie blad, behalve dat hier het uiteinde zodanig is aangepast dat hier een vortex edge aan bevestigd kan worden. Deze verhoogt de efficiëntie nog verder

Fat Smoothie blad met vortex edge Bij dit blad zijn de randen meer ‘gebold’ wat minder lekstromen tot gevolg heeft dan haar voorganger bij het eerste deel van de haal. Daarnaast zou het blad door deze vorm ook minder last hebben van ‘back-watering’ verliezen in het laatste deel van de haal. Dit is het meest efficiënte blad dat op dit moment beschikbaar is.

venster januari 2019 23


ALGEMEEN

Van Mout tot Vloeibaar Goud Het verhaal achter de tap

TEKST SAMUEL HARTMAN EN WIM LANDUYT

e geschiedenis van bier gaat al enkele millennia terug. De eerste bekende variatie werd in Mesopotamië (het huidige grensgebied tussen Syrië, Irak, Iran en Turkije) rond 4500 v. Chr. gebrouwen van Bappir. Dit Bappir was een soort hard gebakken brood dat vervolgens werd verkruimeld en samen met mout en honing of dadels aan water werd toegevoegd om vervolgens te vergisten tot een soort zoetig bier. Dit type bier was waarschijnlijk van spontane gisting. Dit houdt in dat er geen gekweekte giststammen aan het brouwsel worden toegevoegd, maar dat deze zich ter plekke natuurlijk ontwikkelen. Met de opkomst van het Romeinse Rijk werd wijn steeds populairder en werd bier steeds meer als een onderontwikkelde drank van de Noord-Europese volkeren gezien. Deze opvatting zingt nog steeds door in het feit dat bier nog altijd als volksdrank wordt beschouwd en men het bij diners en gala’s weinig zal zien. Het drinken van bier raakte nooit in onbruik omdat het vaak veiliger was dan het vervuilde water uit de gracht. In de middeleeuwen werd er heel veel bier gedronken, gemiddeld zo’n 300 liter per persoon per jaar (het huidige gemiddelde in Nederland ligt rond de 70 liter). Hier moet wel bij vermeld worden dat dit bier vaak veel minder alcohol bevatte en als een welkome voedzame aanvulling werd gezien. In deze periode, het begin van de Middeleeuwen tot de 14e eeuw, werd bier nog voornamelijk met graan en gruit gebrouwen. Gruit is een naam voor een verzameling kruiden die gebruikt werden om

24 venster  januari 2019

bier haar smaak en houdbaarheid te geven. Ook het bier dat hiervan gebrouwen werd, werd zelf vaak gruit genoemd. Het recht om bier te brouwen werd vaak door een koning of keizer verleend aan landheren, kerken en later ook steden. Dit recht om bier te brouwen zorgde voor de betreffende persoon of instantie voor rijkdom en macht. In de loop van de 13e eeuw werd in het noorden van Duitsland uitgevonden dat hopbellen ook goed te gebruiken zijn als toevoeging aan het graan-water mengsel. Het gebruik hiervan maakte het mogelijk om met veel minder graan veel langer houdbaar bier te maken. Deze nieuwe uitvinding zorgde voor veel onrust bij de ‘gruit-gerechtigden’ die hun monopolie zagen verdwijnen. Door deze tegenstand duurde het tot de 15e eeuw tot het gebruik van hop in bier algemeen werd. Door de opkomst van steden werd het bierbrouwen steeds massaler aangepakt en werd er ook steeds meer voor handel naar buiten toe gebrouwen. Deze sterke groei van brouwerijen die dit tot gevolg had werd nog versterkt tijdens de industriële revolutie in de 19e eeuw die een industriële schaal mogelijk maakte. De verbeterde technieken maakte het in de loop van de 19e eeuw mogelijk ondergistend bier te brouwen. In combinatie met nieuwe opslagmethodes kwam hier het pilsener bier uit voort dat in 1839 in het dorpje Pilsen in Tsjechië werd uitgevonden. Dit is nog altijd het meest gedronken type bier. De massaproductie van grote bedrijven die in deze periode opkwamen zoals Heineken zorgde ervoor dat kleine brouwerijen van de markt werden gedrukt en er steeds minder variatie te vinden was. Sinds de jaren 80 neemt de interesse in speciaalbieren echter weer toe en zijn


er verscheidene consumentenverenigingen opgericht die de diversiteit proberen te bevorderen. Een voorbeeld hiervan in Nederland is PINT (Vereniging Promotie Informatie Traditioneel Bier). AB Inbev, de grootste brouwerijketen ter wereld, werd opgericht in 2004. Het hoofdkantoor bevindt zich in België en wereldwijd werken er op dit moment zo’n 230.000 mensen. Wanneer je alle fusten die AB Inbev per jaar produceert achter elkaar zou zetten zou je ongeveer 100 keer de wereld rond kunnen. Proteus draagt daar ook een paar fusten aan bij aangezien het bier op onze vereniging wordt geleverd door AB Inbev.

Proces Bier brouwen is leuk, maar het drinken ervan net een tikje aangenamer. Het ene kan echter niet zonder het andere bestaan. Het brouwen van bier is om te beginnen vooral ingewikkeld. De praktijk staat centraal. Men neme een groot vat. Daarin gooien we gerst en water. Eens een groot deel van de gerst is ontkiemd door het water drogen we de hele boel uit op een hoge temperatuur. Welke gerst, hoe lang je het laat weken, hoe hard je het droogt en op wat voor temperatuur zijn de factoren die de meeste invloed hebben op de kleur en vooral de smaak van het bier. Dit proces noemen we ook wel mouten en het bijbehorende product heet vanzelfsprekend mout.

Dit mout gooi je in een nieuw roer-reservoir en vul je aan met warm water. De combinatie van die twee zorgt voor voor een liquide en een vaste substantie. Je filtert beide van elkaar, het vloeibare wordt “wort” genoemd, het vaste wordt verkocht aan de melkboer om de hoek en gebruikt als voer voor zijn koeien. De temperatuur loopt hoog op in de volgende stap van het brouwproces. We verhitten de wort aanzienlijk en voegen ondertussen “hop” toe, het ingrediënt dat bier haar hedendaagse biersmaak geeft. Vervolgens wordt deze cocktail van hop en warme wort gegist maar hoe dat in detail zit en hoe in dit proces manipulatieve stappen ondernomen worden om verschillende soorten bier te creëren komen we later nog op terug. Voor gedecideerd bierliefhebber komt nu de moeilijkste stap. Van je kooksel afblijven, niets aanraken, niet voor een uur, noch voor een dag maar minstens een week of drie. Het rijpingsproces eist geduld, discipline en kracht. Kortom, een drooglegging van je goesting en dorst. Na die wachttijd houdt niemand je tegen je te doen wat je wil met je artisanaal gebrouwen bier. u

venster januari 2019 25


ALGEMEEN

n

De Grand Prestige kelder van de Hertog Jan brouwerij in Arcen

Soorten bier Er zijn talloze soorten bier waarbinnen door grote en kleine brouwers vele variaties zijn gemaakt. De meest basale onderverdeling is in drie soorten: ondergegist bier, bovengegist bier en natuurlijk gegist bier. Bij ondergegist bier vindt de gisting bij een relatief lage temperatuur plaats, meestal tussen de 4 en 15 graden Celcius. Door deze lage temperatuur verloopt de gisting langzaam en zakt deze naar de bodem van de tank. Vroeger kon men dit soort bier alleen in de winter of koude gebieden maken. Sinds de uitvinding van koelmachines in de 19e eeuw kan deze manier van bierbrouwen het hele jaar plaatsvinden. Doordat dit type bier minder bevattelijk is voor bacteriën en dus voorspelbaarder is wordt het veel toegepast door grote brouwerijen. Door deze manier van brouwen ontstaan over het algemeen frisse doordrinkers zoals pils. Voorbeelden van dit type bier zijn de klassieke pils, maar ook bockbier. Bij bovengegist bier, gist het bier bovenin de tank en vindt het proces bij hogere temperaturen plaats (tussen de 15 en 25 graden Celcius). In tegenstelling tot de ondergegiste bieren duurt de gisting hier ook minder lang, meestal rond een week. Deze manier van gisten is een moeilijker te controleren proces, daarom wordt het vaak in kleinere hoeveelheden gedaan. Voorbeelden van op deze manier gebrouwen bier zijn de meeste witbieren en amber.

26 venster  januari 2019

De meest moeilijke te controleren, en daardoor het minst voorkomende, manier van gisten is de natuurlijke gisting. Bij deze manier wordt een open vat met wort neergezet en wacht men tot het gaat gisten met gistsoorten uit de openlucht. Doordat de vaten open zijn ontsnapt het koolzuur en wordt het bier plat. Daarnaast zijn deze natuurlijke gistsoorten vaak minder efficiënt en blijven er zo veel suikers en andere smaakstoffen in het bier. Dit beïnvloedt natuurlijk de smaak. Tot in de middeleeuwen werd veel bier op deze manier gebrouwen, tegenwoordig komt het echter nauwelijks meer voor. Een biersoort die nog wel helemaal op deze manier gebrouwen wordt is de Lambiekfamilie uit België.

Hertog Jan Brouwerij Voor dit stuk bracht het Venster speciaal een bezoek aan de Hertog Jan brouwerij in Arcen. Op het Limburgse platteland wordt de Dubbel, Tripel, Karakter en Grand Prestige van Hertog Jan gebrouwen. Deze derde was de favoriet van onze rondleider in de brouwerij. Natuurlijk heeft Hertog Jan nog veel meer soorten bieren waar we er altijd wel een paar van op de Beuk schenken! n


HE T B ROU WPROCES Wist je dat: » Je via horecasupport.nl een online gratis Biermaster kan halen? Hierdoor leer je alle biermerken/-soorten kennen en kan je je specialiseren tot Bierkenner, Bierspecialist of Biermaster. » Bierglazen nooit in de vaatwasser mogen worden gedaan? Bier mag nooit in aanraking komen met vet, anders valt je mooie schuimkraag dood. » De koolzuuraansluiting van de fust niet zorgt voor extra koolzuur in het bier? Deze slang dient enkel als transportmiddel van de fust naar de tap. » Je nooit ziek kan worden van bedorven bier? Echt oud bier begint vaak naar karton te smaken, maar het kan geen kwaad om dit vloeibare goud na een aantal jaar nog op te drinken.

M O U TE N

MAISCHEN

KO K E N

G I S TE N

V E RVO E R

G E N IE T E N BRON WIKIPEDIA

Water wordt pas echt een feest, als het door de Hertog Jan brouwerij is geweest!

B OT TE LE N

venster januari 2019 27


ALGEMEEN WEDSTRO

Eerstejaars ploegen 2019

EJD Stephanie van der Lugt (stuur) Lengte: 171 cm Gewicht: 61 kg

Wij winnen! FOTOGRAFIE PAPARAZZI

Half december heeft de nieuwe eerstejaars wedstrijdsectie zich aan de vereniging gepresenteerd. Na een tijd van selecties heeft iedereen uiteindelijk kennis kunnen maken met 30 nieuwe wedstrijdroeiers en 4 stuurtjes!

EJ4 Dennis Bรถhm (stuur) Lengte: 186 cm Gewicht: 65 kg

Thomas Jansen Lengte: 197 cm Gewicht: 99 kg 2K max.: 6:33

Mieke van der Mispel Lengte: 174 cm Gewicht: 66 kg 2K max.: 7:52 Susan Potters Lengte: 159 cm Gewicht: 61 kg 2K max.: 7:56 Sophie Koopman Lengte: 174 cm Gewicht: 78 kg 2K max.: 7:47 Esther Menken Lengte: 184 cm Gewicht: 78 kg 2K max.: 7:32 Anna Zonneveld Lengte: 168 cm Gewicht: 65 kg 2K max.: 7:49

Cees Jol Lengte: 186 cm Gewicht: 72 kg 2K max.: 6:52

Anna Noteboom Lengte: 178 cm Gewicht: 78 kg 2K max.: 7:32

Merlijn Hunik Lengte: 187 cm Gewicht: 83 kg 2K max.: 6:50

Esther Spruit Lengte: 166 cm Gewicht: 63 kg 2K max.: 7:36

Gilles Deiters Lengte: 189 cm Gewicht: 83 kg 2K max.: 6:43

Merel Flinsenberg Lengte: 173 cm Gewicht: 59 kg 2K max.: 7:36

28 venster januari 2019


EJL Mina Boogaard (stuur) Lengte: 171 cm Gewicht: 61 kg

Tom Ooms Lengte: 185 cm Gewicht: 73 kg 2K max.: 6:52 Pieter Jongepier Lengte: 178 cm Gewicht: 68 kg 2K max.: 6:48 Chiel van Baardwijk Lengte: 194 cm Gewicht: 71 kg 2K max.: 6:59 Bram Schalkwijk Lengte: 184 cm Gewicht: 73 kg 2K max.: 6:50 Sidi Ruis Lengte: 180 cm Gewicht: 70 kg 2K max.: 6:49 Vincent Kuijs Lengte: 182 cm Gewicht: 66 kg 2K max.: 6:56 Winter Oostwoud Lengte: 190 cm Gewicht: 72 kg 2K max.: 6:53 Stein Glastra Lengte: 193 cm Gewicht: 73 kg 2K max.: 6:44

EJZ Meike Lafeber (stuur) Lengte: 174 cm Gewicht: 55 kg Tim Klijnjan Lengte: 202 cm Gewicht: 89 kg 2K max.: 6:38 Twan van Schie Lengte: 197 cm Gewicht: 80 kg 2K max.: 6:34 Max Jager Lengte: 195 cm Gewicht: 89 kg 2K max.: 6:28 Martijn van Woensel Lengte: 192 cm Gewicht: 97 kg 2K max.: 6:28 Valentijn Mahieu Lengte: 187 cm Gewicht: 81 kg 2K max.: 6:56 Kjell Albers Lengte: 193 cm Gewicht: 79 kg 2K max.: 6:42 Maarten Enthoven Lengte: 190 cm Gewicht: 93 kg 2K max.: 6:22 Yannick van Til Lengte: 190 cm Gewicht: 79 kg 2K max.: 6:37 Tijs Bekkers Lengte: 190 cm Gewicht: 92 kg 2K max.: 6:40 Fedde van der Meer Lengte: 200 cm Gewicht: 90 kg 2K max.: 6:50

venster januari 2019 29


MEELOPEN ALGEMEEN MET

Meelopen met

De Webcie

Codes kraken en de site maken

TEKST COEN JANSEN FOTOGRAFIE WIES VAN WETTEN

Proteus-Eretes is vele commissies rijk die de vereniging draaiende houden. Voor deze editie van Meelopen Met was Het Venster aanwezig bij een van de beunavonden van de commissie die de website beheert: de Webcie.

anneer we arriveren op de beunavond van de Webcie draaien al vele laptops op volle toeren. De officiële starttijd, half acht ‘s avonds, is lekker ruim geïnterpreteerd: sommigen zijn al een uurtje of langer aan het werk. Niet gek dus dat er gedurende onze aanwezigheid meerdere mensen komen en gaan. We lopen een stukje rondom de met computers gevulde tafel en zien op vrijwel ieder scherm een IDE openstaan waarin druk gecodeerd wordt. Grappig eigenlijk wel, ondanks wat je zou verwachten heeft de Webcie helemaal niet zo veel TI’ers. Zo hebben ze onder andere ook elektrotechnici, industrieel ontwerpers en een handvol bouwko’s. Je hoeft ook helemaal geen genie in het programmeren te zijn om mee te doen: de belangrijke dingen leer je bij de commissie zelf. Maarten laat ons het een en ander zien van hoe er binnen de commissie gewerkt wordt. “Waar wij eigenlijk het meeste mee bezig zijn is het fixen van bugs en andere

30 venster januari 2019

issues op de website”. Hiervoor gebruikt de commissie het bij developers bekende platform GitHub. Hierop kan je stukken code plaatsen en delen met anderen. Wijzigingen die je in de code aanbrengt kunnen ook worden gezien door anderen. Zo kunnen commissieleden elkaars stukken code controleren en verbeteren. De Webcie codeert het meest in de taal PHP, maar heeft ook in een hoop andere talen een aantal stukken code. Maar om welke ‘issues en bugs’ gaat het dan precies? Onderaan de website staat een knop waarmee leden feedback kunnen geven over bepaalde pagina’s. Die feedback krijgt de Webcie binnen en wordt in een lijst op GitHub gezet. Stuk voor stuk wordt de lijst zo afgewerkt en de website verbeterd. Of dat wil zeggen: voordat er definitief iets aan de website veranderd mag worden, wordt er uitvoerig getest of de aanpassing wel echt werkt. Niet alleen moeten andere Webcie’ers de code controleren, maar het wordt ook nog gerund op een private website. Dit is niet


Mijnpe Mijnpe

de echte PE-website, maar ziet er wel net zo uit. Als op deze site het aangepaste stuk code naar behoren werkt, mag het worden doorgevoerd. Hoe zit het met de in- en uitstroom van de commissieleden? Dat hangt voornamelijk af van hoe actief men is en of men nog tijd wil investeren in het verbeteren van de website. Op het moment van schrijven telt de Webcie elf leden, waarvan sommigen al bijna veteraan, anderen jeugdig en ongerimpeld. Een deel heeft bijvoorbeeld ook nog meegeholpen aan de grondbeginselen van de site. De website zoals we die nu kennen is namelijk nog helemaal niet zo oud en ging pas in 2016 de lucht in. Er was destijds maar liefst twee jaar aan gewerkt om vanaf ongeveer nul een nieuwe site te bouwen. De vorige site had er moeite mee om ook op mobiele apparaten duidelijk zichtbaar te zijn en zodoende moest er met de tijd mee worden gegaan. Mees en Maarten laten ons zien hoe vorige versies van onze mooie webstek eruit zagen met behulp van de Wayback

Machine. Dat is een site die snapshots maakt van miljoenen andere websites en die opslaat. Onze eigen Proteus-Eretes website werd voor het eerst opgericht rond de millenniumwisseling. Het oudste archiefbeeld ervan stamt in ieder geval uit december in het jaar 2000. Toen werd de site nog gerund vanaf servers van de TU Delft. Een kijkje in het gastenboek (dat bestond toen nog gewoon op de website) vertelt ons dat de website inderdaad erg nieuw was maar tegelijkertijd ook uit het oog springend, want meerdere mensen, zelfs van andere verenigingen, feliciteerden ons met onze website en het behalen van een webontwikkelaars prijs ervoor. De Webcie deed dus zo’n 20 jaar geleden al goede zaken, en dat doen ze nog steeds. De website ligt aan de voet van het optimaal gebruik maken van de vereniging en tegenwoordig zouden we niet meer zonder kunnen. n

Easter eggs Leuk om te weten is dat er vroeger een aantal zogeheten Easter Eggs op de website te vinden waren van de grapjassen die vroeger deel uitmaakten van de commissie. Dit zijn kleine verborgen grapjes die je soms toevallig tegenkomt. Zoek maar eens het woord Askew op op Google. Recentelijk is er nog een aantal verwijderd op de PE-website, waaronder eentje in de zoekfunctie bij de foto’s. Andere Websites Naast issues en bugs de wereld uit helpen is de Webcie ook niet vies van het helpen van andere commissies. Zo kent iedereen ongetwijfeld de websites van de PEiL en die van de WinterWedstrijden. De Webcie helpt met het ontwikkelen van een format en de betreffende commissies vullen vervolgens zelf de inhoud in.

venster januari 2019 31


ALGEMEEN

32 venster  januari 2019


FOTOREPORTAGE

Een tweede leven van boten TEKST WIES VAN WETTEN FOTOGRAFIE DANIËL KORVEMAKER & WIES VAN WETTEN

Nieuw aangeschafte boten gaan vaak een aardig tijdje mee. Na deze periode hoeft het echter nog niet gedaan te zijn met de hoogtijdagen van de boot. In deze fotoreportage wordt een aantal exemplaren uitgelicht die een tweede leven hebben gekregen.

venster januari 2019 33


FOTOREPORTAGE ALGEMEEN

In de vergaderruimte van De Delftsche Sport hangen de puntjes van oude houten boten er vorstelijk bij. Het komt vaker voor dat boegen van gebruikte boten worden afgezaagd en worden gebruikt als sierobject.

De Stämpfli-skiff uit 1964 van erelid Harry Droog, de Lancet, heeft een mooi plekje gekregen in de Oud Proteus-Eretes Kamer als lamp. Een historisch bootje waar in het verleden hard in is geroeid. Harry wist in ’66 en ’67 diverse wedstrijden te winnen en daarbij ook een aantal baanrecords te zetten.

34 venster januari 2019


Bij Pelargos ligt de ´80 tinten geel´ in de loods, een oude Empacher acht die ooit is overgenomen van Proteus-Eretes. Als je goed kijkt kun je de oude naam, de ‘Niels van der Zwan’, er nog doorheen zien schemeren, voor altijd door de zon op de boot gebrand.

Deze enigszins vuile halve skiff hangt in het EJDClubhuis, een van de vele door Proteërs bewoonde studentenhuizen. Omdat de skiff de draai naar de keuken toe niet kon maken moest de eerste 1,5 meter van de punt er helaas aan geloven. Tot vandaag de dag pronkt de boot aan het plafond van de keuken en wordt de afgezaagde punt gebruikt voor “adtjes voor de sfeer”.

venster januari 2019 35


D.S.R. Proteus-Eretes Rotterdamseweg 362a Postbus 322 2600 AH Delft (015) 262 3720 info@proteus-eretes.nl www.proteus-eretes.nl

Wilt u een abonnement of adverteren? Stuur een mail naar venster@proteus-eretes.nl

Het Venster is het officiële verenigings-orgaan van de D.S.R. Proteus-Eretes. Automatisch geabonneerd zijn ereleden, leden van verdienste, leden, oud-leden, donateurs en adverteerders. Jaargang 45, januari 2019 Oplage: 1200 stuks Voorkantfoto Daniël Korvemaker Susannah Duncan die zich op de ergometer voorbereidt op de NKIR. Achterkantfoto Wies van Wetten en Daniël Korvemaker De trotse bokaalwinnaars van de Najaarsbokaal SneeuwNickje en Close Call.

Redactie Anouk van Leeuwen Coen Jansen Daniël Korvemaker Michelle Dubbeld Samuel Hartman Sylvie Wigmans Wies van Wetten Wim Landuyt Yong-Yong Li

Profile for Venster

Venster 2019 - 01  

Venster 2019 - 01  

Profile for venster
Advertisement