3 minute read

Columns Radjan Hanoeman en Annelieke Joosten

KABHI KHUSHI Kabhie Gham

Een frisse, kruidige geur vult de woonkamer van ons gezin. Op tafel trekt de schaal met verse samosa’s mijn aandacht. Vol spanning kijkt mijn oudste zus Shandra naar de openings-

Radjan | Auteur scène van de allernieuwste Bollywoodfilm en Sunita – onze jongste zus – volgt haar voorbeeld. Voordat mijn bord vol is, verijdelt mijn moeder een samosa-roof. Niet dat het iets uitmaakt, want er is meer dan genoeg. Geduldig wacht ik op de muziek en klassieke dans in de film, de ideale afleiding voor de dames voor een nieuwe greep in de schaal.

In mijn jeugd keek ik de films vooral mee; de interesse kwam later. De aanleiding was verdrietiger. In 2014 overleed Shandra plotseling als gevolg van hartfalen. Mijn zus en ik missen haar nog elke dag. Ik had na haar overlijden sterk de behoefte haar lievelingsfilms te zien. De films werden onmisbare schatten. In de kijkbeleving zat het gevoel dat vroeger overheerste. Alsof we weer samen waren. Kabhi Khushi Kabhie Gham uit 2001 is een aanrader. Het is een bijzonder verhaal over de Indiase cultuur en de weg van een familie om elkaar weer te vinden.

In die zomer van 2014 deed zich een realisatie voor. Ik was ruim elf jaar vegetariër en het veganisme hield mij steeds Veganisme heeft een reputatie: het zou elitair zijn, iets typisch voor rijke Westerlingen. Ik begrijp dat wel. In Amsterdam zit er op elke straathoek wel een raw-vegan-chiapudding-achtige bar en elke maand wordt er wel een dure vegan burger gelanceerd. Voor mensen die niet bekend zijn met veganisme is dat de enige manier waarop ze ermee in aanraking komen. Begin dit jaar ging ik backpacken door Yucatan, Mexico, met mijn vriend. Op ontdekkingstocht door de vele vissersdorpjes zagen we dat er vrijwel alleen vlees en vis gegeten werd. Mijn hoopvolle vraag naar vegan opties in restaurants veroorzaakte dan ook regelmatig verwarring bij de verder behulpzame Mexicanen. Op een avond waagden we het er toch weer op. In de schemering liepen we langs de boulevard op zoek naar het restaurant dat er het minst carnivoor uitzag. Aan het water zagen we vissers in simpele, grauwe kleding die emmers vol garnalen uit de zee haalden. We kwamen bij een sfeervol verlicht visrestaurant en we besloten het erop te wagen. meer bezig. Ook stuitte ik op het sattvisch dieet. In de rouwperiode liet een gedachte mij niet los: ‘Het verdriet in mijzelf wordt minder als ik het niet meer veroorzaak door wat ik eet.’ Ik begon aan het dieet. De basis is ahimsa (een spiritueel filosofisch concept). Het uitgangspunt is de waarde waarbij je schade aan andere, voelende wezens voorkomt en eerbied hebt voor alles wat leeft. De levensstijl bood een nieuwe vertrouwensbasis: vreedzaam leven, het klimaat serieus nemen en onnodig dierenleed voorkomen. Een lichtpunt in de schaduw van het verdriet. Mijn eten bestond uit vers fruit, groenten en onbewerkte producten. Geen sterke specerijen, pepers, knoflook, uien en opwekkende middelen zoals koffie. Inmiddels zijn we ruim zes jaar verder.

Wij, Hindoestanen, koken graag voor dierbaren. Het leukste is op visite gaan en de lievelingsmaaltijd klaarmaken van de persoon die je bezoekt. Het plezier van samen koken springt soms over naar het eten en geeft hier extra smaak aan. Ik heb destijds gelukkig voor Shandra veel verschillende vegan specialiteiten mogen klaarmaken. Ze moest dan lachen om de manier waarop ik speelde met kruiden en groenten voor een kleurrijk schouwspel. De eerste keer was een groentebiryani (een gemengd rijstgerecht) met Tikka Massala kipstuckjes. Ze rook trots aan het gerecht en nam een eerste hap. Een

¿Tienes algo vegano?

veelzeggende glimlach volgde. Het was goed. Er kwam een vriendelijk uitziende jongeman naar ons toe. Hij droeg een blauwe skinny jeans en een getailleerd geruit overhemd. Toen ik hem vol goede moed vroeg naar vegan opties was hij direct erg Annelieke | Auteur enthousiast en we raakten aan de praat. Behulpzaam vroeg hij van welke groente ik houd en hij ging meteen aan de slag. Uiteindelijk kreeg ik een heerlijk pastagerecht voorgeschoteld.

Op de weg naar onze slaapplek keek ik terug op de fijne avond. De jongeman bleek na ons gesprek open en wereldlijk. Ik besefte toen: veganisme is geen hippe levensstijl. Hip zijn betekent dat je je afzet tegen mainstream om er zelf interessanter van te worden. De jongen die we spraken heeft meer van de wereld gezien en maakt daarom andere keuzes.

Een wereldlijk perspectief zorgt ervoor dat je niet klakkeloos aanneemt wat je, in dit geval letterlijk, altijd is voorgeschoteld.