Page 1

Alfabet Uitgevers

Voorjaar 2022


Voorjaar. Tijd om te lezen. Alfabet Uitgevers.


4 MATTHIEU AIKINS 8 LUUC KOOIJMANS 12 BASUKI GUNAWAN 16 WIM DANIËLS 18 MATHIJS DEEN 22 MICHÈLLE SCHIMSCHEIMER 26 HERMAN VAN VEEN 30 JOEP DOHMEN & PAUL VAN DER STEEN 34 MARTIN KLEPKE


‘Dit boek zal de geschiedenis ingaan als een van de grote ­literaire non-fictiewerken van deze tijd.’ AN an d Gopal


Omar, een jonge tolk, laat zijn familie en ­ vrienden ­achter om Kabul te ontvluchten.­ Matthieu, een ­Amerikaanse journalist, ­ besluit hem ­undercover te vergezellen.


MATTHIEU AIKINS

De tolk van Kabul Een Afghaanse tolk en een Amerikaanse journalist vluchten uit Kabul

E

en jonge Afghaanse tolk genaamd Omar neemt de onmogelijke beslissing om zijn door oorlog geteisterde land te ontvluchten. Hij zegt Laila, de liefde van zijn leven, vaarwel, zonder te weten wanneer ze elkaar weer zullen zien. Omar is een van de miljoenen vluchtelingen die huis, haard en familie achterlaten. Matthieu Aikins, een journalist die in Kabul woont, besluit zijn vriend op die levensgevaarlijke tocht te vergezellen. Hiervoor moet hij zowel zijn paspoort als zijn identiteit achterlaten. Tijdens hun odyssee door de bergen en over zee ontmoeten ze talloze mensen in het hart van de migratie­crisis: onbetrouwbare smokkelaars, harteloze grenspolitie en de mannen, ­vrouwen en kinderen die oorlog ontvluchten op zoek naar een beter leven.

Matthieu Aikins is journalist en oorlogsverslaggever. Hij schrijft onder meer voor The New York Times Magazine en Rolling Stone Magazine. Hij doet sinds 2008 verslag vanuit Afghanistan en het Midden-­ Oosten voor tijdschriften als The New Yorker en Harper’s Bazaar. De tolk van Kabul is zijn debuut.

Dit uitzonderlijke boek brengt een van de meest controversiële kwesties van onze tijd scherp in beeld. De tolk van Kabul is een schrijnend, maar prachtig geschreven verhaal over grenzeloze liefde en vriendschap. Het is een hoopvol verslag van een gedeelde reis in een hopeloos verdeelde wereld.

15 FEBRUARI 2022 / PAPERBACK / 13,6 X 21,5 CM / 320 PAGINA’S / OORSPRONKELIJKE TITEL THE NAKED DON'T FEAR THE WATER VERTALING MARIANNE PALM, JAN WILLEM REITSMA & PON RUITER / NUR 320 / ISBN 978 90 213 4120 0 / €22,99 ISBN E-BOOK 978 90 213 4121 7 / € 9,99 / OMSLAGONTWERP BIJ BARBARA / AUTEURSFOTO KIANA HAYERI

6


‘Meeslepend en hart­verscheurend. Dit boek toont de verborgen wereld van vluchtelingen. Het is het ­ belangrijkste werk over de wereldwijde vluchtelingencrisis tot nu toe, en een cruciaal document van deze ­tumul­­tueuze tijd. Het zal de geschiedenis ingaan als een van de grote literaire non-fictiewerken van deze tijd.’ Anand Gopal, pulitzer prize- en n ­ ational book award-finalist

7


‘Ik wist eigenlijk niet wat oorlog was, daar ik dit nimmer had meegemaakt.’ Jaap van der zwart in zijn dagboek, 10 mei 1940


De stemmen van talloze ooggetuigen brengen de eerste oorlogsdagen dichterbij dan ooit.


LUUC KOOIJMANS

De meidagen van 1940 De eerste oorlogs­dagen: geschiedenis dichterbij dan ooit

I

n de vroege ochtend van 10 mei 1940 werd de argeloos slapende bevolking van Nederland opgeschrikt door het angstaanjagende geluid van bommenwerpers, afweergeschut, explosies en mitrailleurvuur. Voor de meesten duurde het even voor het besef doordrong dat ze in een oorlog betrokken waren geraakt, maar er waren er ook die onmiddellijk begrepen wat hun te wachten stond. In de dagen die volgden legden velen vast wat hun overkwam: soldaten, huisvrouwen, artsen, journalisten, scholieren, predikanten, boeren en ministers. Hun verbijstering, angst, opwinding, verdriet, gelatenheid, afschuw en woede – opgetekend in dagboeken, brieven en herinneringen – brengen ons dichter bij de oorlog dan enige andere geschiedschrijving.

Luuc Kooijmans was na zijn promotie tien jaar lang docent aan de Universiteit van Amsterdam en vervolgde daarna zijn loopbaan als zelfstandig historicus. Hij is auteur van bekroonde boeken als De doodskunstenaar en Gevaarlijke kennis. Over oorlogservaringen publiceerde hij eerder Het geheim van

Geïnspireerd door Das Echolot van Walter Kempowski verzamelde historicus en schrijver Luuc Kooijmans talloze egodocumenten en componeerde zo een ­indrukwekkend collectief dagboek van de meidagen van 1940.

de Valeriusstraat.

5 APRIL 2022 / LUXE PAPERBACK / 15 X 23 CM / 528 PAGINA’S / NUR 680 / ISBN 978 90 213 4017 3 / € 29,99 ISBN E-BOOK 978 90 213 4018 0 / € 14,99 / OMSLAGONTWERP BIJ BARBARA / AUTEURSFOTO PETER ARNO BROER /

10


Over eerder werk: ‘Een schitterend boek.’ NRC Handelsbl ad

‘Kooijmans is een uitzonderlijk biograaf, alles wordt onder zijn handen ­spannend en interessant. (...) in een woord: meesterlijk.’ Het Parool

‘Zijn stijl wordt gekenmerkt door mooie, sobere zinnen waarmee hij op ­onderkoelde wijze de mensen liefdevol en haarscherp schetst.’

‘Kooijmans maakt er een menselijke ­geschiedenis van, waarin het zindert en zingt.’

Nederl ands Dagbl ad

de Volkskrant 11



Basuki Gunawan (1929-2014) werd geboren in Banyumas, Midden-Java. In de jaren vijftig vertrok hij met een eerste lichting Indonesiërs naar ­N ederland om er sociologie te studeren, waar hij trouwde en twee d­ ochters kreeg. De novelle Winarta schreef hij in het Nederlands Studenten S­ anatorium te Laren, waar hij was opgenomen om te herstellen van tbc. Het verhaal v­ erscheen als feuilleton in het literaire tijdschrift De nieuwe stem en werd onderscheiden met een eervolle vermelding tijdens de uitreiking van de ­R eina Prinsen ­G eerligsprijs 1953. Nu pas, bijna zeventig jaar later, ­v erschijnt deze ­t ijdloze, overrompelende novelle over de onafhankelijk­h eidsoorlog in ­I ndonesië voor het eerst in boekvorm.


BASUKI GUNAWAN

Winarta

Een opmerkelijke literaire heront­dekking. Met een voorwoord van Gustaaf Peek

‘D

e oude cipier is weggegaan,’ zo begint deze meeslepende en puntgave novelle die Basuki Gunawan schreef in de jaren vijftig. Een jongeman keert terug naar zijn geboortedorp vanuit de Indonesische bergen en treft zijn ouderlijk huis in puin; de eens prachtige villa smeult nog na van een vijandelijk vuur. Zijn beide ouders zijn op brute wijze vermoord en al begraven. ‘Het was niet duidelijk waarom de vijand mijn ouders vermoordde’, meldt de ik-persoon schijnbaar onbewogen. Maar ook in hem smeult het. Hij heeft niets meer te verliezen en besluit zich aan te melden bij een groep onafhankelijkheidsstrijders. Onervaren en onderbewapend trekken ze eropuit – om een voor een te sneuvelen.

Basuki Gunawan (1929-2014) was auteur en vertaler en hij publiceerde korte verhalen en gedichten, waarvan een aantal werd vertaald naar het Nederlands, Engels en Duits. De novelle Winarta werd in 1953 onderscheiden met een eervolle vermelding tijdens de uitreiking van de Reina

Gunawan schreef met Winarta een literair meesterwerk. Een kroniek van een bloedige en nietsontziende oorlog, een felle aanklacht tegen het oorlogsbedrijf en een ingetogen novelle over haat – maar ook over liefde en geborgenheid.

‘Winarta is een van die literaire herontdekkingen die onmiddellijk hun rechtmatige plek in de canon opeisen.’ G u sta a f Pe e k

8 FEBRUARI 2022 / GEBONDEN / 12,5 X 20 CM / 128 PAGINA’S / NUR 301 / ISBN 978 90 213 4063 0 / € 19,99 ISBN E-BOOK 978 90 213 4064 7 / € 7,99 / OMSLAGONTWERP BIJ BARBARA / AUTEURSFOTO PRIVÉARCHIEF

14

Prinsen Geerligsprijs. Winarta is nooit eerder in boekvorm gepubliceerd.


‘Een intrigerende novelle over vrijheid en moordzucht. Rauw van toon en genadeloos ­oprecht. Huiver en ­bewonder.’ Adriaan van Dis


WIM DANIËLS

De Dikke Daniëls

Een ode aan zijn grote liefde: de Nederlandse taal

W

im Daniëls heeft zich zijn hele leven al verwonderd over taal; over haar lenigheid, haar subtiliteit en haar complexiteit. Hij wijdde tientallen ­boeken, talloze artikelen en veelgelezen twitterberichten aan zijn grote liefde. Hij bekeek haar van alle kanten, keerde haar binnenstebuiten, boog zich over de apostrof, de komma, over etymologieën, het Huppelnederlands, dialecten ­versus het ABN, de klemtoon, de geschiedenis van uitdrukkingen en gezegdes. Hij zocht haar grenzen op, ging ze even vrolijk over, bedacht neologismen bij de vleet en legde haar in al haar schoonheid vast.

Wim Daniëls is taalkundige, schrijver en theatermaker. Hij treedt regelmatig op in radio- en tv-programma’s. Met Huub Stapel presenteert hij de tv-serie Het dorp, naar zijn gelijknamige boek. In het najaar van 2021 publiceerde hij Familie.

Met De Dikke Daniëls schrijft Wim Daniëls nu eindelijk hét grote overzichtswerk, waarin hij al die prachtige, onderbelichte en overgewaardeerde aspecten van de taal de revue laat passeren. Met een jeu waar het vertelplezier van afspat neemt hij de lezer mee in Wims wondere wereld van de taal.

26 APRIL 2022 / GEBONDEN / 13,6 X 21,5 CM / 304 PAGINA’S / NUR 620 / ISBN 978 90 213 4112 5 / € 24,99 ISBN E-BOOK 978 90 213 4113 2 / € 12,99 / OMSLAGONTWERP STUDIO ROUWHORST + VAN ROON / AUTEURSFOTO PETER ARNO BROER

16


17


Een verdronken wadloper op een zandplaat in niemandsland


Een eigenzinnige rechercheur die nergens thuishoort

Een beklemmende thriller van een meesterverteller


MATHIJS DEEN

De Hollander

De eerste echte Waddenthriller

E

en Nederlands patrouilleschip stuit op een verdronken wadloper, ­­aangespoeld op de drooggevallen zandplaat De Hond. Voordat de vloed het lichaam meesleurt, bergt de bemanning het en neemt het mee naar Delfzijl. Het slachtoffer heeft de Duitse nationaliteit, de zandplaat bevindt zich in ­betwist grensgebied. De Duitse justitie eist dat het slachtoffer onmiddellijk wordt uitgeleverd, maar de Nederlandse brigadecommandant weigert. Een internationaal conflict is geboren. Terwijl de leidinggevenden ruzie maken, stuurt de tweede man van de Bundespolizei See in Cuxhaven heimelijk een rechercheur naar Delfzijl om op informele wijze een onderzoek te starten. Zijn naam is L ­ iewe Cupido, Duitser van geboorte, opgegroeid op Texel. Zijn ­Duitse collega’s noemen deze eigenzinnige, zwijgzame collega ‘de Hollander’. Het slacht­offer blijkt een ervaren wadloper en hoe meer Cupido te weten komt, hoe raadsel­achtiger de omstandigheden omtrent diens dood lijken te worden.

Mathijs Deen (1962) is ­schrijver en radiomaker. Zijn verhalenbundel Brutus heeft honger werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. Van het alomgeprezen De Wadden werden ruim 30.000 exemplaren ­verkocht. Ook Over oude wegen werd zeer lovend ontvangen en, net als zijn romans Onder de mensen en Het lichtschip, ook in Duitse vertaling uitgebracht. Het lichtschip werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs. In september 2021 verscheen De grenzeloze rivier.

3 MEI 2022 / PAPERBACK / 13,6 X 21,5 CM / 256 PAGINA’S / NUR 305 / ISBN 978 90 213 4014 2 / € 19,99 ISBN E-BOOK 978 90 213 4015 9 / € 11,99 / OMSLAGONTWERP BIJ BARBARA / AUTEURSFOTO PETER ARNO BROER /

20


‘Mathijs Deen is een superieur stilist.’ Het Parool

21



‘Michèlle beschrijft de vaak hartverscheurende liefde zo grappig en wrang, dat je niet anders kan dan lachen of ontroerd zijn. Het is een ­verademing om Michèlles verslag van haar liefdes­perikelen te lezen, niet alleen omdat ze dat kundig en meedogenloos doet, maar ook omdat het vanuit een slim vrouwen­ brein gedaan is.’ Sanne Wallis de Vries


MICHÈLLE SCHIMSCHEIMER

Het gedoe dat liefde heet Verhalen van rampspoed en geluk

W

anneer haar grote liefde definitief de deur uit loopt, blijft Michèlle ­radeloos achter. Net was ze nog gierend van geluk en nu?! In Het gedoe dat ­liefde heet beschrijft Michèlle Schimscheimer hoe ze zich staande probeert te houden in haar zoektocht naar een verwante ziel of dan tenminste een warm lijf om tegenaan te kruipen. We lezen over de Windmolenman en De bolle filosoof, een platonische driehoeksverhouding en een knappe bakker. Over jeugdliefdes, rommelige exen, Tinderdates en een verwoestende affaire. Met virtuoze pen schetst Michèlle de tragiek van het alledaagse, de gevonden liefdes en het gedoe dat ze steeds weer aanrichten. Eerlijk, hilarisch, hartverscheurend en pijnlijk herkenbaar. Een onweerstaanbaar boek voor iedereen die van de liefde houdt.

Michèlle Schimscheimer is schrijver en cabaretière. Ze studeerde Theaterwetenschap en ­Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam. Daarna volgde ze een opleiding tot cabaretier aan de Koningstheateracademie in Den Bosch. In 2018 studeerde ze succesvol af met haar programma De Shelley Solo Show. Dit jaar staat ze in de halve finale van Cameretten ­Festival.

1 FEBRUARI 2022 / PAPERBACK / 12,5 X 20 CM / 256 PAGINA’S / NUR 302 / ISBN 978 90 213 4086 9 / € 19,99 ISBN E-BOOK 978 90 213 4087 6 / € 9,99 / OMSLAGONTWERP BIJ BARBARA / AUTEURSFOTO ANNE CLAIRE DE BREIJ

24


‘Verhalen over mislukte liefdes ­kunnen zo depri­merend zijn. De stijl van ­Michèlle is ­echter lichtvoetig en ze kan op zeer ­opgewekte toon de vreselijkste ­dingen ­zeggen. ­Hilarisch, maar het schrijnt en schuurt even zo goed.’ Hans Dorrestijn

25



Als mijn moeder vroeger jarig was ­bloeiden ­steevast de ­seringen. Ik vond dat heel knap van haar.


HERMAN VAN VEEN

Moeders

Een lofzang op de oorsprong

I

n Moeders gaat Herman van Veen terug naar de Kievitdwarsstraat in Utrecht waar hij werd geboren. Hij schrijft over zijn moeder en haar moeder, maar ook over hoe zijn dochter moeder werd en over zijn eerste viooljuf, met wie hij er een moeder bij kreeg. Over waar je vandaan komt, hoe dat je vormt en hoe je ermee verbonden blijft.

Herman van Veen (1945) is geboren en getogen in Utrecht, waar hij ook het conservatorium bezocht. In 1965 maakte hij zijn ­theaterdebuut met het

Moeder geeft kusjes op zere plekjes. Mompelt: ‘Zul je wel voorzichtig zijn en schat, je vader had dat ook.’ Moeder wast je handen, leert je knopen knopen, veters strikken, het omkeren van dubbeltjes. Als ze boos is heeft ze altijd lichtjes in haar ogen. Fluistert: ‘Luister nooit naar goede raad, behalve die

soloprogram­ma Harlekijn. Sindsdien reist hij de hele wereld rond met zijn pro­ gramma’s. Voor zowel zijn artistieke werk als zijn

van mij.’ Is ze droef draagt ze een zonnebril. Uit haar mond vliegt ooit een

inzet voor projecten ten

vogel.

­behoeve van vrede, vrijheid

Daarna wordt het in de Hema stil.

en ver­bondenheid is hij ­ talloze malen onderscheiden.

5 APRIL 2022 / GEBONDEN / 12,5 X 20 CM / 256 PAGINA’S / NUR 302 / ISBN 978 90 213 4071 5 / € 22,50 ISBN E-BOOK 978 90 213 4072 2 / € 11,99 / OMSLAGONTWERP BIJ BARBARA / AUTEURSFOTO JESSE WILLEMS /

28


29


I L L U S T R AT I E R U B E N L . O P P E N H E I M E R


2 5 J A A R G E L E D E N P U B L I C E E R D E O N D E R Z O E K S J­ O U R N A L I S T

J O E P D O H M E N D E V R I E N D E N R E P U B L I E K , E E N ­G E R U C H T­­M A K E N D B O E K

O V E R S J O E M E L E N D E ­P O L I T I C I , ­A M B T E N A R E N E N O N D E R N E M E R S

I N ­L I M B U R G . S A M E N M E T J O U R N A L I S T PA U L V A N D E R S T E E N

WERKT HIJ NU AAN EEN VERVOLG: D ­ E VRIENDENREÜNIE. IS ER IN

LIMBURG IN EEN KWARTEEUW VEEL VERANDERD?


JOEP DOHMEN & PAUL VAN DER STEEN

De Vriendenreünie Een onthullend boek over schimmige ­ praktijken in Limburg

E

én schandaal te veel leidde in 2021 tot het vertrek van het volledige ­Limburgse provinciebestuur. In de jaren daarvoor haalde ‘het Beieren van ­Nederland’ al geregeld het nieuws met integriteitsaffaires: belangenverstrenge­ lingen, smeergeld, vriendendiensten en plezierreisjes. Alles passeerde de revue. Nog verder terug in de tijd – in de jaren negentig van de vorige eeuw – was Limburg bestuurlijk ook al van slag door een reeks corruptiezaken. Burgemeesters, wethouders en ambtenaren moesten het veld ruimen en ­werden ­veroordeeld. Joep Dohmen schreef er destijds het boek De Vrienden­ republiek over. De term werd een begrip in Limburg en daarbuiten. In De Vriendenreünie richt hij nu samen met Paul van der Steen opnieuw het ­vizier op de Limburgse bestuurscultuur. Wat is er de afgelopen kwarteeuw gebeurd? Is Limburg gevoeliger voor integriteitsschendingen? Zit er een ­systeem in de vriendendiensten? En waarom komt van de keer op keer ­beloofde beterschap weinig terecht?

Joep Dohmen is onderzoeksjournalist bij NRC Handelsblad. Hij schreef spraakmakende boeken over het Europees parlement, de bouwfraude, zijn geboorteplaats Heerlen en kindermisbruik in de katholieke kerk. Paul van der Steen is ­jour­nalist en onder meer correspondent Limburg van NRC Handelsblad. Van zijn hand verschenen historische boeken over Nederlandse identiteit, beide wereldoorlogen

Een onthullend boek over – veelal – mannen met macht en over een intrigerende, hardnekkige ons-kent-ons-cultuur.

en de eerste vrouwen op het ­politieke pluche.

19 APRIL 2022 / PAPERBACK / 13,6 X 21,5 CM / 336 PAGINA’S / NUR 320 / ISBN 978 90 213 4118 7 / € 22,99 ISBN E-BOOK 978 90 213 4119 4 / € 9,99 / OMSLAGONTWERP STUDIO ROUWHORST + VAN ROON, ILLUSTRATIE: RUBEN L. OPPENHEIMER AUTEURSFOTO PETER ARNO BROER

32


Over De Vriendenrepubliek: ‘Joep Dohmen heeft een voortreffelijk boek geschreven. (...) Zijn ironie over het feestneuzerige circuit van aannemers, bestuurders en bij het b ­ ouwen betrokken ambtenaren blijft aan de prettig lichte kant. De lezer kan zelf zijn of haar gradatie van woede kiezen.’ de Volkskrant ‘Het boek van Dohmen is een prachtige aanvulling van de Nederlandse persgeschiedenis. Iedere journalist hoort het te lezen.’ De Limburger 33


MARTIN KLEPKE

Het geluid van het spoor Een Leidse arbeidersfamilie in verzet Met een voorwoord van Onno Blom

V

lak nadat de Duitsers Nederland binnendringen en bezetten, vlucht de ­Leidse Steef Klepke naar Zweden. Hoewel hij de oorlog in zijn vaderland heeft ontlopen, tekenen de oorlogsjaren Steef en zijn familie voor altijd. Vijfenzeventig jaar later reist zijn zoon, journalist Martin Klepke, terug naar de stad van zijn vaders jeugd. Hij vertelt het verhaal van zijn voornamelijk vrouwelijke familie­leden die in opstand kwamen tegen Hitler en de bezetters: tante Annie, die ­illegale kranten verspreidde; Dien, de zus van zijn oma, die onderduikers verborg in haar winkel; vakbondsman oom Bart, die vier jaar in een werkkamp overleefde. En tante Co – Co Vijlbrief – de vrouwelijke leider van een Leidse verzetsbeweging, die afgevoerd werd naar Ravensbrück en Dachau en die ­tijdens de dodenmars het leven van een medemens redde. Het geluid van het spoor gaat over schuld en ­verantwoordelijkheid, littekens en zwijgen. Het is een aan­grijpend portret dat zijn schaduwen werpt tot in onze tijd.

Martin Klepke (1955) is politiek redacteur bij het Zweedse tijdschrift Arbetet en is een bekende stem op de Zweedse radio. In 2011 vond hij een bom in zijn tuin, die daar vermoedelijk was neergelegd door rechts-­ extremisten.

29 MAART 2022 / PAPERBACK / 13,6 X 21,5 CM / 256 PAGINA’S, GEÏLLUSTREERD / OORSPRONKELIJKE TITEL / KANALERNA I DE KOOI VERTALING GERI DE BOER / NUR 680 / ISBN 978 90 213 4076 0 / € 21,99 / ISBN E-BOOK 978 90 213 4079 1 / € 9,99 OMSLAGONTWERP BIJ BARBARA / AUTEURSFOTO KRISTIAN BORG

34


‘Het geluid van het spoor is een belangrijk, ­lezenswaardig, goed ­geschreven en ­afschuwelijk verhaal over moed, pijn en slachtoffers; over de strijd om te overleven.’ BTJ-HÄFTET *****

‘Dit boek geeft een indrukwekkend beeld van het ­ontstaan van het verzet, vaak geleid door vrouwen. Het boek laat een diepe indruk achter van het lijden en de verdorvenheid van de mens, maar meer nog van de ­solidariteit tussen mensen onderling.’ Opulens

35


LeEsfragment

De Hollander

D

e boot van Texel vaart de veerhaven van Den Helder binnen en de auto­ mobilisten dalen af naar het autodek. Als er geen noodgeval aan boord is legt de veerboot de korte route over het zeegat tergend langzaam af, zodat de badgasten het idee krijgen dat ze een heus zeereisje maken met gelegen­heid wat te eten en te drinken, of langs dek te wandelen en met spijt te kijken hoe de vertrouwde kustlijn van het eiland zich terugtrekt aan de h ­ orizon. Aan de eilanders is deze slakkengang niet besteed. Zij blijven benedendeks wachten in hun auto, trommelend op het stuur, turend op hun telefoon. Sommigen proberen een hazenslaapje voor ze zo meteen hun weg moeten vinden op de vaste wal, de wereld die zij de overkant noemen. Ook Liewe Cupido blijft in zijn auto zitten. Hij rekent zichzelf nog tot de eilanders, al is hij al bijna dertig jaar weg. Toen hij in 1986 Texel verliet om te gaan studeren aan de Akademie Polizei in Hamburg heeft hij voor de verandering wel een keer aan dek gestaan om met een mengeling van bevrijding en spijt over de achterplecht te kijken hoe hij loskwam van het eiland van zijn jeugd en terugging naar het land waar hij geboren was, het land van zijn moeder. Hij zag de molen en het havenhoofd van Oudeschild. De wereld van zijn vader, Noordzeevisser Jan Cupido, schipper van de tx9, een geboren en getogen Texelaar, gouden ringetje in zijn oor. Dichterbij, vlak naast de veerhaven, zag hij hoe het gebouw van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee kleiner en kleiner werd. Dat was het instituut waar zijn moeder werkte, de marine-ecologe Anna Uelsen, geboren in Rheinfelden. Anna studeerde marine­biologie in Bremen, promoveerde in Aberdeen en kwam als postdoc naar het nioz om micro-organismen te bestuderen die de platen van het wad overgroeien. Op het eiland in de winkel voor scheepvaartbenodigdheden (ze was op zoek naar een mes om fruitbomen te enten), ontmoette ze Jan Cupido, ging met hem wat drinken in het café van het Havenhotel, liet zich door hem rondleiden over de tx9, van het ijs in het ruim tot de warmte van de kapiteinshut, bleek na een maand in verwachting, en trouwde met hem.

36


Mathijs Deen

Over de zee dachten Jan en Anna heel verschillend – ging het daarover dan werd het al gauw ongezellig. Wat hen in elkaars armen dreef had niks met woorden en opvattingen te maken, maar met iets dat zich moeilijk benoemen laat omdat het zich ergens diep onder de oppervlakte afspeelt. Anna bleef op het eiland, verwierf de positie van hoofdonderzoeker aan het nioz, maar werd buiten het instituut nooit volledig onder de eilanders opgenomen omdat ze van buiten kwam. Ze zweeg derhalve veel, publiceerde over algen die bij eb de zandbanken van het wad paars, bloedrood en fos­forescerend groen kleurden. Ze plantte kersenbomen in haar tuin, ging­ ’s avonds op de rand van het bed van Liewe zitten en zong haar zoontje in slaap. Guten Abend, gute Nacht, von Englein bewacht. Liewe luisterde naar haar stem, die hij verder weinig hoorde, en naar de taal waarin ze zong; de taal die hij liefhad maar niet goed leerde spreken, omdat zijn moeder maar zo weinig sprak. Toen hij heel klein was, dacht hij zelfs dat je Duits niet kon spreken, enkel zingen. Schlaf nun selig und süß, schau im Traum's Paradies. Morgen früh, wenn Gott will, wirst du wieder geweckt. Liewe die dag in 1986, toen hij Texel de rug toekeerde, een verrekijker gehad dan had hij vanaf de veerboot de nok van zijn ouderlijk huis nog kunnen ontwaren, aan de Rede halverwege het nioz en Oudeschild, met zijn eigen slaapkamerraam dat net boven de Waddendijk uitstak, en vanwaar hij eindeloos over de zee heeft gekeken, vooral in de nacht, als de groene en rode lichten van de boeien die de weg naar de haven markeren knipperden in het donker. Vader was op zee en zijn zwijgzame moeder had beneden op het terras een klein lichtje ontstoken waaronder ze in stilte las.

37


ALFABET Marketing

8713791076414 | BANNER 50 X 150 CM

8713791076407 | BOEKDISPLAY: 136 X 220 X 330 MM


ALFABET UITGEVERS

VERKOOP NEDERLAND

VERKOOP BELGIË

Oostenburgervoorstraat 88 1018 MR Amsterdam

VBK media Herculesplein 96, 3584 AA Utrecht Postbus 13288, 3507 LG Utrecht T +31 (0)88 700 2600 F +31 (0)88 700 2999 www.vbkmedia.nl

VBK België Schaliënstraat 1 – bus 11, 2000 Antwerpen e verkoop@vbku.be wwww.vbkubelgie.be

Klantcontactcentrum t +31 (0)88 700 2700 e verkoop@vbkmedia.nl Commercieel directeur Vanessa van Hofwegen m +31 (0)6 270 501 59 e vvanhofwegen@vbkmedia.nl Accountmanagers retail Emiel Hendriks m +31 (0)6 200 381 53 e ehendriks@vbkmedia.nl Jos Heusinkveld m +31 (0)6 514 932 97 e jheusinkveld@kokboekencentrum.nl

Senior accountmanager Kim Hellemans m +32 (0)494 523 560 e khellemans@vbku.be Accountmanager Tom Van Den Corput m +32 (0)497 032 615 e tvandencorput@vbku.be Verkoop binnendienst verkoop@vbku.be PR en marketing Catherine Doolaege T +32 (0)495 28 30 88 E cdoolaege@vbku.be

Hedi de Zanger m +31 (0)6 514 590 46 e hdezanger@vbkmedia.nl Salesmanager B2B Andrea Meijers m +31 (0)6 532 172 42 e ameijers@vbku.nl Accountmanager B2B Rudmer Koopal m +31 (0)6 295 652 70 e rkoopal@vbku.nl VO RM G EV I N G M O K E R O N TW E R P P R EP R ESS P LUSWO R K S

Publiciteit Sylvie Steffers ssteffers@alfabetuitgevers.nl M + 31 (0)6 21700691


www.alfabetuitgevers.nl