Page 1

Belgie-Belgique P.B. 8700 TIELT 1 3/4615

ONZE

'VOOROUDERSS

Driemaandelijks

tijdschrift

van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt.

7de jaargang Afgiftekantoor Verantwoordelijke

nr.1 - januari 2004 8700 TIEL T 1

uitgever: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29 - 8700 TIEL T


ONZE VOOROUDERS Is een genealogisch tijdschrift en informatieblad verschijnt, telkens bij het begin van het kwartaal.

uitgegeven door de V.V.F.- afdeling Tielt, dat driemaandelijks

Ons werkgebied valt samen met de (deel)gemeenten van het vroeger bestuurlijk en klesarrondlssernent Tielt (Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Kooiskamp, Markegem, Meulebeke, Oeselgem, Ooigem, Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuiferskapelle, Sint-Baafs-V~jve, Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem, Lotenhulle, Poeke, Vinkt en Wontergem. De abonnementsprijs bedraagt 4,00 Euro per jaargang voor de leden van V.V.F.-Nationaal die inwoner zijn van ons werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roede van Tielt. V.V.F.-Ieden uit andere arrondissementen en niet-V.V.F.-Ieden ontvangen ons tijdschrift voor minimum 6,50 Euro (voor Jeden uit het buitenland 10,00 Euro). Het abonnementsgeld kan gestort worden op rekening 800-7026810-14 van V.V.F.Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 Tielt. Een vrijwillige surplus als steun is zeer welkom !!!!

Afdeling

Tlelt,

Redactieadres: Fons Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt, tel.: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be . Voorzitter: Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt, tel.: 051/40.60.75, Ineyt@belgacom.net Secretariaat: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsestwg. 29, 8700 Tielt, tel./fax.: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be Lokaal: Huyse Aleydis, vroegere Sint-Lucaskliniek, Beemegemstraat 5, 8700 Tielt Openingsuren: elke eerste en derde zaterdag van de maand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. V~~r verdere informatie in verband met de opgenomen artikels en bijdragen, gelieve contact op te nemen met de redactie. Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn artikel. Ovemame van tektsen toegestaan met vermelding van bron en auteur.

Inhoud: - Epiloog Familie De Vriese te Wingene

4

Jo Patteeuw, Kerklaan 30, 8310 Assebroek

- 100jaar Henri Verhelst en Mathilde Braet, deel 3

8

Jan Vernelst, Fortstraat 28, 2640 Mortsel

- De familie Van Laecke in de 1-,eeeuw, slot

11

Jan Callens, Tieltstraat 17,8740 Pittem

- Onze Voorouders - Onze Familienamen, deel1

15

Paul Callens, Waterstraat 18, 8740 Pittem

- Oud schrift - een staat van goed, deel 1

17

Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt

- Vraag en antwoord

20

- Aankondiging nieuwe publicaties, dank, activiteitenagenda

21

Een gelukkig nieuwjaar Wensen we aan al onze V.V.F.-Ieden. Moge 2004 een vruchtbaar jaar zijn voor uw opzoekingen, hetzij in een archief, hetzij in een documentatiecentrum van de afdelingen van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde.

2


Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt

VIJFDE FAMILIEKUNDIGE BOEKENBEURS TIELT zondag 7 maart 2004 van 9 tot 12.30 u. Jeugd Ontmoetingscentrum, Generaal Maczekplein, Tielt (dit is de nieuwe Europahal kant zwembad/sportvelden) Er is een ruime keuze aan talrijke standen: * genealogische computersoftware * genealogische werken * formulieren * heruitgaven van naslagwerken Tevens is er gelegenheid tot contactname met andere vorsers uit de ons omringende VV.F.afdelingen en kunnen er gegevens uitgewisseld worden.

Hoe word ik lid van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde ? Je stort gewoon het lidgeld 25,00 euro als gewoon lid, 37,50 euro als steunend lid, 62,50 euro minimum als beschermend lid op rekening 414-1171221-79 van VV.F. Antwerpen-Merksem. leder lid ontvangt maandelijks het tijdschrift VLAAMSE STAM . De leden kunnen ook uitgaven en formulieren aan goedkopere tarieven verkrijgen (zie omslag Vlaamse Stam). Aile briefwisseling in verband met lidmaatschap, bemiddeling, familieverenigingen, heraldisch college enz ... : CENTRUM VOOR FAMILIEGESCHIEDENIS V.V.F. Dienst.: . Van Heybeeckstraat 3 2170 ANTWERP EN - MERKSEM Tel. 03/6469988

Heemkundige Kring de Roede van Tielt Lidmaatschapsbijdrage: 17,5 euro., te betalen op rekening 000-0398411-32 van De Roede van Tielt, Stoktmolenstraat 32/3, Tielt. Secretariaat: Ph. De Gryse, Stoktmolenstraat 32/3, Tielt - (051) 40 1838. Bibliotheek: vroegere Sint-Lucasziekenhuis, thans Huyse Aleydis, Beernegemstraat 5, Tielt. Open elke zaterdag van 10 tot 11 u 30.

3


Epiloog Familie De Vriese te Wingene Vooreerst dank voor de vele reacties op de artikelenreeks over "de familie De Vriese te Wingene". Blijkbaar wekte de publicatie bij tal van lezers nieuwe vragen op, vooral van genealogen die naar de aangetrouwde families van de familie De Vriese zoeken. Van anderen ontving ik 'Iatere' aanvullingen (soms zeer uitgebreide, waarvoor nogmaals mijn bijzondere dank) en correcties! Ik kreeg van iemand zelfs de laconieke opmerking dat ik mijn eigen publicaties over Wingene beter moest nakijken. De opmerking was alvast graag meegenomen want de juistheid van het gepubliceerde gaat voor alles. Er werden me nog tal van aanvullende data van geboorten, huwelijken of overlijdens overgemaakt, maar deze aanvullingen geef ik niet weer. Het was mijn bedoeling een aantal "kapstokken" over de familie De Vriese aan te reiken. De data's kunnen meestal opgezocht worden in mijn verschillende publicaties betreffende Wingene of in de WF-bibliotheek (archief Tanghe) te Tielt. Nog voor het gepubliceerd werd in de derde aflevering (Onze Voorouders okt. 2003) kreeg ik een tweetal vragen over de familie De Vriese te Ruddervoorde. Deze tak werkte ik niet verder uit omwille van twee redenen: het is verder af van het Tieltse kerngebied en de tak vertoont een aantal twijfelachtige situaties. Maar ik zal toch trachten weer te geven waarover ik beschik.

Betreffende de starn van DE VRIESE JUDOCUS Jan De Vriese (1.1), gehuwd met Barbara De Waele, zou naast hun zoon Jacob (1.1.1) ook nog twee dochters gehad hebben; nl. Mayken (1.1.2) en Joanna (1.1.3). De persoon die me de gegevens bezorgde kon echter geen exacte bron opgeven. Georgia (1.1.1.5.2) is niet geboren in 1621, maar 1623. Carolus (1.1.1.5.3), gestorven te Pittem in 1690, huwde te Pittem in 1644 met Jacoba Van Dijcke Petrus (1.1.1.5.4) is NIET gehuwd met Joanna De Ruddere Ik vergat wei een Petrus (1.1.1.5.8) toe te voegen als zoon van Petrus De Vriese x Petronilla Dhondt, hij werd te Wingene geborenin 1632. Het is deze Petrus die met Joanna De Ruddere huwde. Frans De Vriese (1.1.1.7), gehuwd te Egem in 1624 met Jacoba De Moor had ondermeer volgende kinderen: Maria (OWin. 1631) en Frans (OWing. 1638). Judocus De Vriese (1 .2.1) Y@ overleden in 1637 maar in 1635. Joanna (1.2.1.2) huwde een tweede maal te Tielt in 1637 met Guillielmus Verleye. Michiel De Vriese (1.2.1.11) was niet gehuwd met Jacoba, maar wei met Judoca Scheerens. Bij het doornemen van eerdere notities vond ik nog meer informatie over Josine De . Vriese (1.3). Zij behoorde tot de eerste groep personen die in 1667, het jaar van de aankomst van Alva in onze contreien, de vlucht nam uit Tielt. Dat kan toen nog niet 1 naar Haarlem geweest zijn, maar eerder naar Engeland of Duitsland. De akte 1

4

ARA, Fonds Rekenkamer van Rijsel (inventaris nr. A 127/02) nr. 285/A, lasse stukken, "copien van den inventarissen ghemaeckt binnen de Stede van Thielt van de goedinghen van de personen hemlieden absenterende en synde fugityf'. De akte, 55 bladzijden, bevat nag veel infarmatie over gevluchte Tieltenaren: Pieter Heyndricx, Pieter Vande Piete. Carnelis Coarne, Arnoult Vander Sehuere, Jan Spoarman, Pieter Leeman, Niclaus Buuse, Lieven De Ruwe, Germain Haarnaert, Balten Danckaert, Pauwels Veerman, Jaspar Waernaert, Jaspar Van Heeke en Cornelis De Necker. In het zelfde fonds onder de nummers 296 tot 299 worden ondermeer de aanqeslaqen "huusen en erfven" genateerd van een vijftigtal andere Tieltenaren in de periade 1590 - 1605. Oak in Aarsele, Dentergem en Markegem werden veel goederen aangeslagen. Het toont nag maar eens aan hoe belangrijk het protestantisme geweest is in de Tieltse regia.


vermeldt niet aileen haar eigendommen, maar ook de naam van haar moeder, Livine Baert, die hertrouwd was met de Tieltse kaarsenmaker Loys Remers fs Jan (48 jaar in 1567). Het vermoeden rijst dan ook dat Josine eerder dan in 1553 geboren moet zijn.

Betreffende -

de stam DE VRIESE LAUWERS

Joanna De Vriese (2.5.2.3) huwde een tweede maal in 1647 te Ruddervoorde met Rickaert Tjonck. Hoogstwaarschijnlijk moet nog een kind toegevoegd worden van. Jan De Vriese x Margriete Ghiselin: Luucx (1.10), vermoedelijk geboren omstreeks 1520 en overleden te Torhout omstreeks 1574. Hij was een eerste maal gehuwd met Maria Been fa Jan (+ca 1565), waarvan Maria. Hij huwde een tweede maal met Francisca Pierens fa Frans, waarvan Jacob en Francine. Naar aanleiding van het overlijden van zijn eerste echtgenote werd een wezenakte/ opgesteld. De voogden waren Jacob De Vriese fs Jan uit Wingene (kort nadien opgevolgd door Franchois De Vriese fs Jacob uit Wingene) en Antheunis De Meestere eveneens wonende in Wingene! De combinatie Jan - Jacob - Frans De Vriese (die maar eenmaal in die jaren voorkomt), samen met de andere Wingense voogd, doet me besluiten dat deze Luucx een kind van Jan, en broer van Jacob, moet geweest zijn.

Betreffende

de starn DE VRIESE WOUTER

We hernemen het overzicht en voegen de gegevens toe verkregen vanuit bronnen uit archieven van het Brugse Vrije en uit mijn bewerking van de oudste parochieregisters.

1.1Judoca Cca 1505) BPBV/Ruddervoorde 1549 X Pietei' Casterman 1.2Willem of Guillaume COca1507) 1.3 Pieter COca1510 - +ca 1554) X Peryne ....., BPBV/Rud. 1549 1.3.1 Pieter (vermoedelijk) Cca 1535) BPBV/Rud. 1572: "Pieter De Vriese fs Pieter", geen andere bron X ... 1.3.1.1 Pieter De Vriese COca1560) 3 x .... Coorens 1.3.1.1.1 Judocus De Vriese (Oca 1585) x Anna Dhondt fa Judocus 1.3.1.1.1.1 Judoca De Vriese Cca 1610) x (R 1635) Gislenus Tytgat 1.3.1.1.1.2 Andreas De Vriese COca1613 - +R ca 1668) x Adriana Willaert 1.3.1.1.1.3 Catharina De Vriese Cca 1615) x Boudewijn Beernaert4 1.3.1.1.1.4 Petrus COca1617) x (R 1638) Catharina Bogaert 1.3.1.1.1.5 Ludovica De Vriese (R 1619 - +R 1678) x Adriaen Goormachtich 1.3.1.2 Margriete De Vriese Cca 1565) xJanWybo 2

3 4

RAB, Land van Wijnendaele, nr. 388 (wezenregister) f. 227 en 230v RAB, Heerlijkheid Oostkamp nr. 15 f. 118 id , nr. 23 f. 39

5


xx Pieter Maertens 1.3.1.3 Anna De Vriese Cca 1565) x Nicolas Maton 1.3.2 Anna Cca 1530) X Petrus Meyaert 1.4Joos Cca 1517), BPBVlWaardamme 1549路 X .....

1.4.1 Jacob Cca 1545) x waarschijnlijk met Anna Vrombout, BPBV/Ruddervoorde 1549 1.5 Jacob De Vriese (Oca 1525), BPBV/Ruddervoorde 1556 X Martina Vereenooghe fa Louls" 1.5.1 Petrus De Vriese (Oca 1560) vermoedelijke zoon" x Cathelyne Van Oost fa Simon 1.5.1.1 Franciscus eca 1590 - +ca 16457) x (R 1616) Catharina Meersschaert fa Cornelis (+R 1625) 1.5.1.1.1 Petrus CR 1617) 1.5.1.1.2 Jacoba (OR 1619), x Gilles Verhelst 1.5.1.1.3 Laureins CR 1621) 1.5.1.1.4 Maria (OR 1623) 1.5.1.1.5 Francisca (OR 1624) xx (R 1626) Catharina Verscheure fa Pauwel 1.5.1.1.6 Simon CR 1626) 1.5.1.1.7 Joannes CR 1628) 1.5.1.1.8 Maria (OR 1629) 1.5.1.2 Jacob (Oca 1590) x Maria Spillier (+R 1621) 1.5.1.2.1 Catharina (OR 1616) 1.5.1.2.2 Carel (OR 1618) 1.5.1.3 Andreas eca 1590 - +R ca 16488) x Anna Verscheure (+ca 1654) 1.5.1.3.1 Ludovica (Oca 1617), x Guilliaume Carlier 1.5.1.3.2 Barbara CR 1620 - +voor 1648) 1.5.1.3.3 Andries CR 1622), x Josine Vinckier 1.5.1.3.4 Joannes (OR 1624) 1.5.1.3.5 Lucas (OR 1627) 1.5.1.3.6 Maria (OR 1629 - + voor 1648) 1.5.1.3.7 Judocus (OR 1630) 1.5.1.3.8 Adrianus CR 1633), x Maria Werbrouck fa Joos 1.5.1.3.9 Geraert (Oca 1636) 1.5.1.3.10 Egidius (Oca 1638) 1.5.1.4 Nicolaus (Oca 1595) x Catharina Baert 1.5.1.4.1 Maria (OR 1621) 1.5.1.4.2 Joanna (OR 1624) 1.5.1.4.3 Anna (0 R 1627) 1.5.1.5 Petrus (Oca 1600 - +ca 1640) RAB, Heerlijkheid Oostkamp, nr. 12 f 94v. RAB, Land van Wijnendaele nr. 307 f. 130v, nr. 314 f. 114v, nr. 315 f. 87 en Registers Brugse Vrije, nr. 16061 f. 76v en nr. 16062 f. 143v. 7 RAB, Land van Wijnendaele, nr 392 (wezenregister), f. 100. B idem, nr 391 (wezenakten) f. 52v. Hij erfde gronden van zijn vader te Ruddervoorde, Waardamme en Oostkamp.

5 6

6


1.5.1.4.3 Anna (0 R 1627) 1.5.1.5 Petrus (Oca 1600 - +ca 1640) x (R 1625) Maria Tytgat 1.5.1.5.1 Petronella (OR 1630) 1.5.1.6 Catharina (Oca 1600) 1.6 Elisabeth (Oca 1510) X (ca 1536) Jan Husman 1.7Catharina (Oca 1515) 1.8 Cornelia (0 ca 1525) X Lucas Inghelbrecht fs Maerten Daarnaast hebben we nog een aantal takken die we niet kunnen aansluiten - Jacob De Vriese (Oca 1530) fs Jan. - Louis De Vriese (Oca 1630, fs Laurent) x Judoca Willaert fa Judocus. - Anna (Oca 1590, x Jan Van Heysterghem) en Petrus De Vriese kinderen van Petrus. Of is Anna eveneens een dochter van de eerder vermelde Petrus De Vriese x Catharina Van Oost? JoPatteeuw

Ontstaan en de betekenis van familienamen

.door prof. dr. Magda Devos op vrijdag 6 februari 2004 om 20 uur in de bibliotheek van Tielt, Lakenmarkt Tielt. Toegang GRATIS Nomen est omen, alles zit hem in de naam. Enkele eeuwen gel eden was dit misschien wei zo, nu is het verband tussen persoon en naam verloren gegaan. En waarom de ene Vandeputte zo geschreven wordt en de andere Van De Putte zo of de ene de Witte zo en de andere Dewitte zo, is evenmin onduidelijk. Tenminste, tot na deze voordracht. Magda Devos is professor Nederlandse taalkunde aan de Gentse Universiteit. Ze is gespecialiseerd in naamkunde in het algemeen en toponymie in het bijzonder. In de Stichting 'Achiel De Vos" die de plaatsnamen van het Meetjesland publiceert, verscheen van haar hand de Toponymie van Aalter en binnenkort verschijnt de Toponymie van Sieidinge.

7


100 jaar Henri Verhelst en Mathilde Braet Derde deel.

De kinderen Verhelst - Lam bert Henri Verhelst In 1907 verlaten Henri en Mathilde Tielt, verhuizen eerst naar Laken en dan naar Willebroek. Henri is immers een kaderlid van een bouwbedrijf Dumon & Vandervin dat in Brussel gevestigd is. Henri heeft ambitie om met zijn twee zonen zelf een bouwbedrijf te beginnen, doch sterft veel te vroeg op 54-jarige leeftijd in Willebroek. Zijn nazaten zijn vooral in de buurt van Willebroek (Puurs, Bornem) en het Antwerpse terug te vinden. Adiel VerheJst Adiel Verhelst( 째 24-06-1875, Schuyverskapelle, +21-06-1955, Gent) Hij huwde op 10-12-1903 te Sint Martens Lierde met Marie Meulijzer (0 25-06-1870, te Nederbrakel) en ze kregen twee kinderen: Albert en Bertha Bertha was maar een baby van nog geen 2 maanden als haar moeder overlijdt. Adiel trouwt voor een tweede maal met Irma Stansens (0 23-11-1880, Machelen-a-Leie, + 22-06-1968, De Pinte.) Adiel was bij de rijkswacht. Vermoedelijk werd hij als rijkswachter verschillende keren overgeplaatst want de familie woonde in De Pinte, Aalst, Hoogstraten en Gent. Zijn tweede echtgenote had nogal een moeilijk karakter. Ais gendarm reed hij te paard. Op zekere dag ging hij - om zijn echtgenote te plagen - even tijdens de dienst naar huis om een zakdoek te halen. Hij had niet beter gevonden dan zijn paard te "parkeren" in de gang. Dit tot grote ergernis van zijn echtqenote.' Toen tijdens de jaren twintig zijn broer Emiel"tijdelijk" in de Verenigde Staten was, kwamen de kinderen tijdens de zomervakantie bij Adiel thuis (meer info zie bij Emiel). Erniel Verhelst Erniel Verhelst (째22-02-1880, Schuyverskapelle, + 27-12-1948, Astene) trouwde met Elodie Vander Meeren, geboren op21-03-1883, te Tielt. Zij hadden 5 kinderen: Andre, Adrienne, Antoinette en Gaby en Albert. Emiel kwam aan de kost als meubelmakerl meubelverkoper in de Hoogstraat te Tielt, waar hij een zaak had. Tijdens de eerste wereldoorlog moet hij - evenals zijn broer Adiel - aan het front hebben gestreden. Ais zijn echtgenote Elodie - die flebiet heeft - op 22-10-1921 te Tielt overlijdt (ze is op dat moment ook nog zwanger), is Emiel van slag en weet met zichzelf geen blijf. Hij emigreert op 17 januari 1924 2 naar Detroit, Michigan Verenigde Staten terwijl zijn kinderen hier op "pensionaat" zijn. In de grote vakantie zijn de kinderen te gast bij zijn broer Adiel, (ze worden trouwens op zijn adres in De Pinte overgeschreven) en groeien zo samen met Albert en Bertha op. Ais stielman (meubelmaker- schrijnwerker) komt hij daar wei aan de bak.

1 2

Bron: Jacques Naessens Tielt, Bevolkingsregister 11, P 100

8


Zijn zoon Andre Verhelst, die hier de stiel van charcutier heeft geleerd, zal hem komen vervoegen. Na een tiental jaar (1935/36) komt hij echter terug en huwt met Maria Lecat (of waont er mee samen?). In 1948 is hij aan kanker overleden. Informatie van deze tak van de familie werd verkregen via Bertha Verhelst (+), Jacques Naessens en Roger De Voogt, waarvoor harte/ijk dank.

Victorine Verhe/st" Victorine Verhelst, (30-08-1876, Schuyverskapelle, + 03-07-1949, Tielt). Victorine Verhelst is ongehuwd gebleven en werd gouvernante bij rijke Brusselse families. Omstreeks 1909 was ze werkzaam bij een Brusselse familie in Tervuren en schreef veel postkaarten naar haar broer Henri, die op dat moment met zijn gezin in Laken woonde. Groot was dan ook haar verdriet toen haar broer met familie verhuisde naar Willebroek.

illustratie 1: kaart Victorine 1910

Emmerance Verhe/st Emmerance woonde in de Sint-Jansstraat te Tielt, trouwde met Camiel Lecoutere en had vier dochters en zoon (Andre). Een van de dochters was getrouwd met een Heytens, een hoeden en klakken fabrikant. Een van de dochters (Aline) heeft een zoon die geemigreerd is naar Canada. Emmerance was rond 1922 uitbaatster van cafe "De Getrouwen Haan" 3, Sint-Jansstraat 270 te Tielt.

een

3

gevonden in "de Roede van Tielt", tijdschrift van de heemkundige kring, 1980, 11 jaargang p148/149

9


Daar was ondermeer een muzlekrnaatschappf "De Ware Vrienden". Op een groepsfoto uit 1922 vinden we naast haar echtgenoot Camiel Lecouter, haar broer Emiel Verhelst en haast aile kinderen van Emmerance: Aline en Bertha, Marguerite en Andre Lecouter. ledereen, behalve zijzelf.. Emilie Verhelst Emilie is het kakelnestje, ze is amper negen als haar moeder overlijdt. Ze is een mindervalide. Zij zal huwen met Leopold Neirynck en samen hebben ze een dochter Marguerite. Emilie is echter vroeg weduwe. De familie Verhelst en nazaten hebben haar jaren discreet gesteund. wordt vervolgd

Jan Verhelst

Tweede Familiekundige Wandelzoektocht Van 10 januari tot en met dinsdag 2 maart 2004 organiseert de WF (Vlaamse Vereniging voor Familiekunde) afdeling Tielt een wandelzoektocht (met de fiets kan ook!) in Ruiselede. Het thema van de zoektocht is "familiekundige indicaties op straat". De deelname is gratis. Deelnemingsformulieren zullen voor het eerst beschikbaar zijn tijdens de nieuwjaarsreceptie op zaterdag 10 januari 2004 van 14.00 tot 17.00 uur in ons documentatiecentrum, Beernegemstraat 5 te Tielt. En van dan af ook in de bibliotheek van Ruiselede, aan de receptie van het gemeentehuis in Ruiselede en in het kantoor van KBC en AXA te Ruiselede en dit tijdens de kantooruren. De zoektocht start op het marktplein naast de kerk en komt er na een tocht van circa 3,5 kilometer door de centrumstraten terug aan. Aan de hand van foto's, die moeten gezocht worden tijdens de tocht, worden twintig vragen gesteld over familiale gegevens uit het heden en het verre verleden van Ruiselede. In de tekst van de zoektocht worden ook nog enkele geschiedkundige wetenswaardigheden meegegeven die de wandeling tot een boeiende onderneming kunnen maken. Voorkennis van Ruiselede is niet noodzakelijk en dus in de zoektocht ook zeer toegankelijk en leerrijk voor niet-Ruiseledenaren. Aan de zoektocht zijn talrijke prijzen verbonden voor een totale waarde van 1.000 euro. De uitreiking van de prijzen gaat door tijdens de vijfde genealogische boekenbeurs te Tielt op zondag 7 maart 2004 om 11 uur in het Jeugdontmoetingscentrum op het Generaal Maczekplein. De hoofdwinnaars worcenverwittiqd.

In het tweede deel van het artikel"De familie Van Laecke in de 1-r eeuw" (Onze Voorouders, nr4, 2003) is de nummering fout gegaan. Oonaak hiervan was het niet herplaatsen van de automatische nummering na het uitsplitsen van het artikel. Onze verontschuldigingen hiervoor. Op de vo/gende pagina's hernemen we het tweede dee/, ditmaa/ met de juiste nummering. 10


De familie Van Laecke in de 17e eeuw

Slot 1.1.3.1

Judoca Van Laecke, °Meulebeke rond 1625. Zij huwde met Guilielmus rond 1649.

1.1.3.1.1 1.1.3.1.2 1.1.3.1.3 1.1.3.1.4 1.1.3.1.5

Joannes Caluwaert, °Meulebeke 4 september 1650 Elisabeth Caluwez, °Meulebeke 1 maart 1653 Martina Decaluwez, °Meulebeke 1 mei 1655 Cornelius Caluwaert, °Meulebeke 23 juni 1657 Maria Decaluwez, °Meulebeke 13 februari 1660

1.1.3.2

Pieter Van Laecke, °Meulebeke 15 maart 1626 (peter: Pieter De Cuenijnck & meter: Maria Cools). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Markegem van 1664 tot 1673 en te 1 Pittem van 1674 tot 1693. Hij was kerkmeesterte Pittem van 1678 tot 1679 . Joannes Veri aecke , °Meulebeke 13 mei 1629 (peter: Jan De Smet fs Jan & meter: Magdalena Van Coilge echtgenote van Rogerius Vercoilge) Tanneken Van Laecke, °Meulebeke 12 januari 1632 en er gedoopt op 14 januari 1632 (peter: Jan Claerhout fs Joos & meter: Tanneken Van Laeken echtgenote van Joos Van de Voorde) Rogier Van Laecke, °Meulebeke 7 juni 1635 en er gedoopt op 10 juni 1635 (peter: Rogier De Visschere & meter: Martijne Van Haecken). Overleden na 1663. Joos Van Laecke, °Meulebeke 19 februari 1638 en er gedoopt op 21 februari 1638 (peter: Rogerius Van Siambroeck & meter: Joossijne Van Coilgie fa Rogier). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Markegem van 1664 tot 1673 en te Pittem van 1674 tot 1714. Hij huwde te Tielt op 2 juni 1666 met Judoca Dirckens, °Tielt 9 juni 1645 en overleden te Pittem op 22 april 1683. Getuigen bij het huwelijk waren Michael Holvoet en Joanna Holvoet. Judoca was de dochter van Joannes Dirckens en Joanna Verhulst. Bij haar overlijden werd een wezerijakte opqemaakt'. De voogden waren Pieter Van Laecke fs Pieter en Jan Dierckens fs Jan.

1.1.3.3 1.1.3.4

1.1.3.5 1.1.3.6

Calewaert

1.1.3.6.1 Joanna Verlaken, °Markegem 10 juli 1673 en er gedoopt op 11 juli 1673 (peter: Petrus Verlaken & meter: Joanna Verhulst). Zij overleed te Pittem op 9 februari 1699. Zij huwde op 26 april 1695 met Judocus De Witte, OS luis, Nederland rond 1671 3 en gedoopt te Pittem op 28 maart 1677 . Getuigen bij het huwelijk waren Joannes De Witte en Maria Van Rijckegem. Judocus was de zoon van Judocus De Witte en Antonia Cornelia Viermaert. 1.1.3.6.1.1 1.1.3.6.1.2

Judoca De Witte, °Pittem 17 maart 1696 4 Joannes De Witte, °Pittem 20 januari 1699

v. ARICKX,

Geschiedenis van Pittem, Pittem, 1951, p. 240. RAK, Wezerij 95, (1684), Pittem 7 verso. 3 JAN CALLENS & PAUL CALLENS, Jan Callens en zijn zeven zonen, Pittem, 1988, p. 820. 4 PAUL & JAN CALLENS, ETIENNE CAPPELLE • DE WITTE, De Witte van Pittem, Pittem, 1983, p. 51, met een beschrijving van de verdere afstamming. 1

2

11


1.1.3.6.2

Joannes Van Laeke, °Pittem 6 juni 1678 en er gedoopt op 7 juni 1678 (peter: Joannes Dierkens & mete : Joanna Siambrouck). Hij overleed te Pittem op 10 december 1744. Hij huwde te Pittem op 17 april 1703 met Joanna Claerhout, °Pittem 16 februari 1672 en er overleden op 1 januari 1755. Getuigen bij het huwelijk waren Joannes Van Lake en Magrita Van den 8erghe. Joanna was de dochter van Petrus Claerhout en Christina Fontaine. Joannes Van Laeke en Joanna Claerhout zijn voorauders van Stijn Streuvels, Guido Gezelle en Maurits Sabbe. Joos Van Laecke huwde een tweede maal met Maria Verbauwe. De verloving had plaats te Meulebeke op 31 april 1685. De getuigen waren Petrus Van Laecken en Maria Snauwaert.

1.1.3.8

Joanna Van Laecke, °Meulebeke 24 april 1644 en er gedoopt op 28 april 1644 (peter: Ludovicus Van Laecke & meter: Joanna Van Siambrouck echtgenote van Joannes Claerhoudt). Maeijcken Van Laecke, +Tielt 25 januari 1714. Zij huwde in september 1665 met Joachim Veroustraete, zoon van Simon Veroustraete en Guilielma Ghyselinck. Joachim Veroustraete werd geboren te Tielt op 27 februari 1637 en overleed er op 26 maart 1682.

1.1.3.8.1 1.1.3.8.2

Judocus Veroustraete, °Tielt 8 mei 1666 Albertus Veroustraete, °Tielt 5 april 1681

1.1.3.7

1.1.4

Tanneken Van Laecken, °Meulebeke rand 1600. Zij huwde een eerste maal met Joos Van de Voorde, zoon van Joos Van de Voorde. Hij overfeed rond 1632 te Meulebeke. Joosijne Van de Voorde, °Meulebeke rond 1622 Catalijne Van de Voorde, °Meulebeke 27 november 1626 en er gedoopt op 29 november 1626 (peter: Gillis Vandemoere & meter: Fluerence Desmetfa Cornelis)

1.1.4.1 1.1.4.2

Tanneken huwde een tweede maal met Joos Vermeulen Gillis Vermeulen, °Meulebeke 14 april 1635 en ergedoopt op 18 april 1635 (peter: Gillis Vandermoere & meter: Elysabeth Pijpe fa Rogier)

1.1.4.3

1.1.5

Jan Van Laecke, °Meulebeke ca 1604 en er overleden op 11 februari 1653. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1635 tot 1669. Bij de weerbare mannen in 1638 staat hij vermeld met een "picke" als wapen", Bij zijn overlijden werd een wezerijakte opqemaakt". De voogden waren Pieter Van Laecke fs Guilielmus en Olivier Pauwels fs Pieter. Hij huwde rond 1634 met Joossijne De Vriendt, dochter van Guilielmus De Vriendt. Zij overleed in 1669.

1.1.5.1

Franchijne Van Laecke, °Meulebeke 27 maart 1633 (ex fornicatione) en er gedoopt op 28 maart 1633 (peter: Franciscus Obrecht & meter: Maria Van Coilge fa Rogier). Zij had een kind met Cornelius Ghijsels.

1.1.5.1.1

Judocus Ghijsels, °Meulebeke 26 januari 1661 Zij huwde te Meulebeke op 18 november 1668 met Guilielmus het huwelijk waren Judocus Maes en Anna Vanlaken).

5 6

J. CALLENS, Weerbare mannen in de Roede van Tielt anno 1638, Tlelt, 2000, p. 26. RAK, Wezerij 87, (1650), Meulebeke 26.

12

Bollens. Getuigen bij


1.1.5.1.2 Petrus Bollens, DMeulebeke 9 januari 1670 1.1.5.1.3 Joanna Bollens, °Meulebeke 7 juli 1671 1.1.5.1.4 Guilielmus Bolens, °Meulebeke 23 mei 1674 1.1.5.2

Willem Van Laeke, °Meulebeke 16 maart 1635 en er gedoopt op 18 maart 1635 (peter: Willem Van Laecken & meter: Joossijne Diers weduwe van Willem De Vriendt). Hij is overleden te Meulebeke op 4 september 1719. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1667 tot 1705. Hij huwde een eerste maal te Meulebeke op 29 april 1668 met Joanna De Meijere, dochter van Roelant De Meijere en Janneken Van de Velde. Joanna overleed rond 1680.

1.1.5.2.1 Martina Van Laken, °Meulebeke 19 juni 1670 en er gedoopt op 22 juni 1670 (peter: Jacobus De Geldere & meter: Martina Van de Velde). Zij overleed te Meulebeke op 27 januari 1695. 1.1.5.2.2 Petrus Van Laecken, °Meulebeke 21 januari 1674 en er gedoopt op 24 januari 1674 (peter: Petrus De Meijere & meter: Francisca Van Laecken). Hij overleed voor 1678. 1.1.5.2.3 Catharina Van Laecken, °Meulebeke 9 maart 1675 er er gedoopt op 11 maart 1675 (peter: Petrus Van Laecken fs Joannes & meter: Catharina Van' de Kerckhove) 1.1.5.2.4 Petrus Van Laecken, °Meulebeke 21 maart 1678 en er gedoopt op 22 maart 1678 (peter: Petrus Van Laecken & meter: Catharina De Seins) Willem Van Laecke huwde nog een tweede maal op 12 september 1682 te Meulebeke met Judoca Van Hee. Getuigen bij het huwelijk waren Jacobus Van de Putte en Anna Vermeulen. Judoca overleed te Meulebeke op 3 oktober 1694. 1.1.5.2.5 Judoca Van Laecke, °Meulebeke 9 augustus 1683 en er gedoopt op 10 augustus 1683 (peter: Jacobus Vandeputte & meter: Judoca De Vrient) 1.1.5.2.6 Joanna Van Lacke, °Meulebeke 29 oktober 1685 en er gedoopt.op 31 oktober 1685 (peter: Joannes De Cookere & meter: Joanna Vandenbussche). Zij overleed te Meulebeke op 17 maart 1755 als echtgenote van Laurentius Bonte. 1.1.5.2.7 Olivier Van Laken, °Meulebeke 10 juni 1689 en er gedoopt op 11 juni 1689 (peter: Olivier Vermarcke & meter: Catharina Bonte). Hij overleed te Meulebeke op 6 april 1768. Hij huwde eerst met Judoca Christiaens en een tweede maal met Anna Montens. 1.1.5.2.8 Joannes Van t.aecken, °Meulebeke 28 oktober 1693 en er gedoopt op 29 oktober 1693 (peter: Martinus Maes & meter: Joanna Vanhee) 1.1.5.3

1.1.5.4

1.1.5.4.1 1.1.5.4.2 1.1.5.4.3 1.1.5.4.4 1.1.5.4.5

Joosijne Van Laecke, °Meulebeke 16 december 1638 en er gedoopt op 19 december 1638 (peter: Olivier Pauwels & meter: Joossijne Van Beaumont echtgenote van Willem Van Laecken). Zij overleed te Meulebeke op 5 september 1652. Anna Van Laecke, °Meulebeke 18 april 1642 en er gedoopt op 20 april 1642 (peter: Rogerius Van Quoilge & meter:' Anna Van Laecken echtgenote van Joos Vermeulen). Zij huwde met Mart.inus De Meijere rand 1670. Joanna Demeijere, °Meulebeke 17 november 1671 Guilielmus Meijere, °Meulebeke 6 augustus 1673 Petrus Demeyere, °Meulebeke 26 juli 1675 Martinus Demeijere, °Meulebeke 22 maart 1678 Anna Demeijere, °Meulebeke 15 december 1679

13


1.1.5.5

Petrus Van Laecke, °Meulebeke 17 maart 1645 en er gedoopt op 21 maart 1645 (peter: Petrus Van Laecken & meter: Maria Diers echtgenote van. Rogerius De Blonde). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1670 tot 1695.

1.1.6 Lowijs Van Laecke, °Meulebeke rand 1606 en er overleden rand 1680. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1637 tot 1680. Hij huwde rond 1.637 te Meulebeke met Clara Lathem, dochter van Gillis Lathem en Maria Naert Clara overleed te Meulebeke rand 1678. Na hun overlijden werd een wezerijakte opqernaakt'. De voogden waren Joos Van Laecke fs Guilielmus en Daneel Vercaemt fs Pieter. 1.1.6.1

Joosijne Van Lake, °Meulebeke 22 april 1638 en er gedoopt 23 april 1638 (peter: Gillis Lathem fs Jan & meter: Joossijne Van Beaumont echtgenote van Willem Van . Laecken). Zij huwde op 30 augustus 1664 te Meulebeke met Joannes De Four. Getuigen bij het huwelijk waren Carolus Van Bellegem en Clara Latem.

1.1.6.1.1 Maria Faul, °Meulebeke 22 juni 1665 1.1.6.1.2 Joannes De Four, °Meulebeke 1q januari 1668 1.1.6.1.3 Egidius De Foure, °Meulebeke 9 september 1670 1.1.6.1.4 . Judoca Fours, °Meulebeke 13 december 1672 1.1.6.1.5 Joanna Fours, °Meulebeke 5 juni 1676 1.1.6.1.6 Judocus Dufour, °Meulebeke 11 maart 1678 Joosijne Van Lake huwde een tweede maal te Meulebeke op 15 november 1682 met Egidius De Wulf. De getuigen waren Guilielmus Van den 8erghe en Clara Van Laecken. 1.1.6.2

Maria Van Laecke, °Meulebeke 30 december 1640 en er gedoopt op 1 januari 1641 (peter: Guilielmus Van Laecke & meter: Anna Latem). Zij is overleden voor 1690. 1.1.6.3 Clara Van Laecke, °Meulebeke 10 mei 1644 en er gedoopt op 15 mei 1644 (peter: . Petrus Van Laecke & meter: Clara Naert echtgenote van Levinus Van der Leije). Zij huwde op 2 oktober 1666 te Meulebeke met Daniel Vercaem, zoon van Pieter Vercaem. Getuigen bij het huwelijk waren Joannes Deveuschere en Robert Vandemoere. Zij gingen te Pittem wonen. Daniel Vercaem werd buitenpoorter van Kortrijk te Pittem in 1679 met vier kinderen : Loys, Joannes, Laurentius en Susanne. 1.1.6.4 Magdalena Van Laecke, °Meulebeke 19 juli 1649 en er gedoopt op 22juli 1649 (peter: Guilielmus Latem & meter: Magdalena Van Laecken). Zij was buitenpoorteres van Kortrijk te Meulebeke van 1681 tot 1690. Zij huwde te Meulebeke op 28 april 1691 met Cornelius Calewaert. De getuigen waren Rogerius Holvoet en Catharina Van Laecken. Magdalena is overleden te Meulebeke op 21 juli 1695. 1.1.6.5 Catharina Van Laecken, °Meulebeke 5 februari 1654 en er gedoopt op 8 februari 1654 (peter: Petrus Van Laecken & meter: Catharina Latem). Zij overleed te Meulebeke op 3 september 1726. Zij was buitenpoorteres van Kortrijk te Meulebeke van 1681 tot 1689. Zij huwde een eerste maal te Meulebeke op 25 januari 1690 met Bertholomeus Dhane. De getuigen waren Joannes Devaere en Magdalena Van Lacken. Bertholomeus overleed te Meulebeke op 15 december 1694. 1.1.6.5.1 Jacobus Dhanens, °Meulebeke 5 augustus 1692 Catharina Van Laecken huwde eentweede maal te Meulebeke op 5 mei 1697 met Egidius Ostijns. De getuigen waren Joannes Voesterzone en Judoca Van Laeken. Jan Callens 7

RAK, Wezerij 95, (1684), Meulebeke 27.

14


Onze Voorouders - Onze Familienamen Eerste deel. Alhoewel al veel geschreven is over de betekenis van onze familienamen stellen wij nog regelmatig vast dat bepaalde mensen bij hun uitleg ofwel de bal volledig misslaan ofwel slechts sen van de mogelijke verklaringen geven. Het weze hen vergeven daar geleerde mens en er ook soms een verschillende verklaring aan geven. Oit jaar proberen wij dan ook via deze minireeks de belangstelling voor dit familiekundig gegeven wat aan te wakkeren en de mensen eventueel zover te brengen dat zij ook eens wat werken in dit verband in de bibliotheken gaan raadplegen. Oit voorjaar hebben wij een spreker, prof. dr. Magda Devos die met een deskundige uitleg ons een en ander kan bijbrengen. De aanwezigen zijn vrij hun naam vooraf door te geven aan onze secretaris die ze dan tijdig doorgeeft aan prof. dr. Devos. Eventueel kan u ook uw uitleg erbij voegen al was het maar om na te gaan of de uiUeg klopt of voor aanvulling vatbaar is. Het belangrijkste bij de naamsverklaring is dat in de loop van de geschiedenis de schrijfwijzen van de namen aan veranderingen onderhevig waren. Van het grootste belang is het dan zover mogelijk terug te gaan in de geschiedenis om de echte betekenis te achterhalen. In elk werk over familienamen geven de verschillende auteurs dan ook enkele voorbeelden die ons tot nadenken kunnen stemmen. Door het veranderende taalgebruik paste de schrijfwijze van de namen zich aan. V~~r mens en die weinig of niet konden lezen en schrijven was het niet mogelijk om de juiste schrijfwijze van de namen te controleren in de veronderstelling dat zij er zouden van wakker gelegen hebben. Tegenwoordig zouden geen fouten meer mogen gebeuren gezien de administratie strikte richtlijnen heeft hieromtrent. Het valt echter wei te overwegen of men moeilijke namen ook geen beetje zou aanpassen aan het nieuwe taalgebruik of zelfs indien men dat wil, dat de immigranten hun namen zouden kunnen omruilen voor een Vlaamse versie of schrijfwijze zonder al te vee I rompslomp. Het feit dat wij nog steeds de vadersnamen doorgeven ligt ter discussie. Europese richtlijnen hieromtrent en onze nationale wetgeving zouden in de toekomst hier wei wat verandering kunnen teweeg brengen. Het kan enkel de diversificatie in de hand werken. Niet elk land en niet elke cultuur heeft dezelfde regels in verband met naamgeving e maar hier gaan wij niet dieper op in. Onze familienamen ontstonden voornamelijk in de 13 e en 14 eeuw uit noodzaak om in grotere leefgroepen de mensen met dezelfde naam (de echte naam van een persoon is in feite zijn voornaam) te onderscheiden. De namen die wij in eerste faze van wat uitleg voorzien zijn deze van de basisscholen van Ruiselede, deel van ons werkgebied. Oit naar aanleiding van onze tweede familiekundige zoektocht. Voor we echter beginnen, geven we eerst een korte inleiding met wat voorbeelden. Wij baseren ons op de artikelenreeks geschreven door Karel Denys'", CICM(2)en verschenen in Flemish American Heritage(3).

1 2

3

Karel Denys, broer van Lieve Denys, voorzitster VVF, Afdeling Roeselare. Karel Denys: "What's behind my Flemish Name?". Flemish American Heritage, Volume 1, Issue 1, January 1983, p. 11-12; Volume 2, Issue 2, January 1984; Volume 2, Issue 1, January 1984; Volume 2, Issue 2, July 1984; Volume 3, Issue 1, January 1985. Flemish America Heritage, tijdschrift van de Genealogical Society of Flemish Americans (GSFA), The Buyse Library, Fr. Taillieu Sr. Residence, 18740 Thirteen Mile Road, Roseville, Michigan, 48066. GSFA-Belgie, Waterstraat 18,8740 Pittem.

15


Dit niet enkel om de eenvoudige uitwerking maar ook als eerbetoon aan iemand die onze Vlamingen in Amerika jarenlang met raad en daad bijstond en laat ons hopen nog lang kan bijstaan. Op die manier omzeilen we ook te moeten mixen in de schrijfsels van onze eigen deskundiqen". Vooraf geven we nog enkele werken die meestal vlot te vinden zijn. Frans Debrabandere: "Woordenboek van de Familienamen in Be/gie en Noord-Frankrijk", deel A-K en L-Z. Uitgave Gemeentekrediet Brussel, 1993. Frans Debrabandere: (1980), p. 39-88.

"Persoonsnamen in de Leiestreek voor 1200". De Leiegouw, XXII

Frans Debrabandere: "Kortrijkse Naamkunde 1200-1300". Verhandelingen De Leiegouw - VII, Kortrijk 1980.

uitgegeven door

Frans Debrabandere: "Studie van de Persoonsnamen in de Kasselrij Korlrijk 1350-1400". Uitgave Familia et Patria, 1970. Frans Debrabandere: "Persoonsnamen in de Kasselrij Kortrijk - Tweede helft veertiende eeuw". Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie Vlaamse Afdeling Overdruk 6 - LXXIV (2002), 69-330. Wilfried Beele: "Studie van de leperse persoonsnamen uit de Stads- en Baljuwrekeningen 1250-1400". Uitgave Familia et Patria, Handzame, 1975. Deel 1 en 2. De hoofdindelingen met telkens enkel voorbeelden die verder uitleg overbodig maken. Namen die een vertaling zijn kunnen meestal ook tot deze groepen teruggebracht worden. Een deel familienamen kan onder meerdere deelgroepen ondergebracht worden. I - Namen afkomstig van vader en moeder

I-A: Vadersnamen (Patroniemen): Alaerts (Allaert), Cornille (Cornelius), Hermans (Herman), Herremans (Herman), Pauwels (Paul - Pauwel), Simoens (Simoen). I-B: Moedersnamen (Metroniemen): Callens (Catharina), Ide (Ida), Lisabeth (Elisabeth). Soms gaat de naam terug op Frankische en Germaanse namen die wij nu niet meer kennen. Voorbeeld: Eelbode, Elbode (Adelbodo, Adelboud), Segaert (Sigihart). II - Namen afkomstig van p1aatsen

Een groot deel van deze namen beginnen met "Van" (nederlands) of "De" (frans) alhoewel de varianten zonder deze voorzetsels meestal ook bestaan. "Uit den" en "Van op den" komen als voorzetsels minder voor maar toch: Uyttenhove, Uyttendalele, Vanopdenbosch. II-A:

Plaatsnaam volgens richting: Van Oost, Van Suyt, Van Zuydt.

II-B: Plaatsnaam vol gens regio: Van Brabant, De Brabander, (Hainaut), Alleman (Allemand, Duitser), D'Artois. wordt vervolgd 4

Brabander,

De Henau

Paul Callens

De indeling die Fr. Karel Denys, CleM gebruikt vinden we in hoofdlijnen ook terug in een boekje dat relatief populair was in de jaren veertig van vorige eeuw. P.J. Meertens: "De Betekenis van de Nederlandse Familienamen", N.V. Uitgevers-Mij A. Rutgers, Naarden. 1941. Deel 11 uit de reeks: Bibliotheek voor Geslacht- en Wapenkunde onder redactie van C. Pama.

16


Oud schrift - een staat van goed deeI 1 Dit werkjaar willen we een aantal oude teksten brengen met de bedoeling de beginnende zoeker te helpen bij het ontcijferen en begrijpen van een Oudnederlandse tekst. In het fonds Vinderhoute in het Rijksarchief te Gent vonden we een staat van goed terug van een gezin dat op Tielt-Buiten woonde onder de heerlijkheid van Vinderhoute 1. Cathalyne Verleye dochter van Guilliaeme overleed te Tielt 19 januari 1720 in de leeftijd van 48 jaar. Haar echtgenote Guilliaeme van Heede zoon van Guilliaeme overleed te Tielt op 4 november 1726 in de leeftijd van 64 jaar. Guilliaeme van Heede en zijn vrouw Cathalyne Verleye hadden samen zeven kinderen", waarvan er op het ogenblik van het overlijden van hun moeder nog vier minderjarigen in ieven waren: Joannes 19 jaar, Godelieve 24 jaar, Brigitte 12 jaar en Joosyne Joanna Van Heede 9 jaar. 1. Maria Catharina geboren 13-1-1693 en overleden Tielt 18-3-1718, 25 jaar oud,

2.

Godelieve Lisabetten,

geboren

19-2-1696,

huwde te Tielt op 18-11-1722

met Judocus

Van

3. Joannes geboren 2-3-1700, huwde te Tielt op 31-1-1728 met Judoca Marie De Bruyne. Zij was de dochter van Olivier en Andrina Calendres. Judoca Marie overleed te Tielt op 2712-1739. Vier maand later op 26-4-1740 hertrouwde Joannes met Joanna Marie Vanquaethem, geboren te Ruiselede 18-11-1713 en dochter van Petrus en Maria Vande Woestijne. Zij overleed te Tielt als weduwe op 23-7-1776 in de leeftijd van 64 jaar. Uit zijn eerste huwelijk had Joannes drie kinderen die allen op jonge leeftijd overleden zlin. a) Joannes Franciscus Tielt 19-2-1724 en + Tielt 28-2-1724 b) Petrus Josephus Tielt 2-1-1731 en + rielt 3-5-1744 c) Petronella Tielt 10-1-1736 en + Tielt 11-2-1741 0

0

0

Bij zijn tweede huisvrouw Joanna Marie Vanquaethem had hij nog eens vier kinderen: d) Joanna Theresia Tielt 27-4-1741 e) Anna Catharina Felicia Tielt 2-7-1742 f) Josepha Joanna 0 Tielt 16-12-1744 en + Tielt 24-12-1744 g) Josephus Tielt 26-4-1747, huwde te Tielt op 14-5-1774 met Maria Catharina V'Wl Poelvoorde en hertrouwde te Wingene met Maria Agnes Braet. 0

0

0

4. Judocus 5. Josephus

Guillielmus

geboren 1-12-1700 en + Tielt 22-3-1718

geboren 8-8-1705 en + 30-1-1708

6. Brigitta geboren 4-8-1708, huwde te Tielt op 27-4-1728 met Joannes Vandevyvere zoon van Joannes en van Christina Van Lerberghe. Zij overleed te Tielt 26-1-1751. Haar echtgenoot, evensens geboren te Tielt op 27-1-700, overleed te Tielt in de leeftijd van 62 jaar op 3-4-1762. Zij hadden samen tien kinderen. 1 2

RAG, Fonds Vinderhoute, bundel 72 (1720-1721) lias 2, staat van goed van Cathalyne Verleye. Documentatiecentrum WF-afdeling Tlelt, fiches parochieregisters Tielt.

17


7. Judoca Joanna geboren 19-8-1711, huwde te Tielt op 21-6-1731 met Carolus Simoens zoon van Joannes en Adriana Tuytens. Hij werd geboren te Tielt op 24-11-1706 en overleed er op 17-1-1794, 87 jaar oud. Samen hadden ze negen kinderen. Fransoys van Heede zoon van Guilliaeme wonende te Tielt en Guilliaeme Verleye wonende te Meulebeke waren respectief vooqd paterneel (van vaderszijde) en materneel (moederzijde) van de vier achtergelaten weeskinderen. Christiaen de Smet beedigde schatter van de Kasselrij Kortrijk kreeg de opdracht de staat van goed op te maken en aile voorwerpen in en buiten het huis op hun waarde te schatterr', Ais paardenboeren op Tielt-Buiten pachtte dit gezin een hofstede van Gentenaar sieur Laurens van Steenbrugghe en familie. Zelf bezaten ze geen enkel onroerend goed. (zie verder) Hun roerend bezit bestond uit de geschatte waarde van de vruchten op het land, enkele tegoeden van penningen en de prijs van de inboedel van de hoevegebouwen en het woonhuis dat bestond uit een keuken, een kamer, een zolder en een kelder. We geven nu achtereenvolgens de verschillende onderdelen van de staat van goed in originele versie met daarbij de transcriptie. Vooraf willen we erop wijzen dat deze staat van goed terug te vinden is in de bundels maar ook in de registers van de Heerlijkheid Vinderhoute. We willen u eerst laten kennis maken met het geschrift uit het reqister".

·.......... < ..('•... t.:.

t.~ . •..~ ...• J~f?f'

'~~i.»:-1'~~[W~~~'i,,):~;:;.\~,g~;;J ':;,'>.'.·.;,e~,</~:~

A~no 1721 Compareerde voor bailliu burghemeester ende schepenen der heerel(ickhede)van Vinderhaute met datter toebehoort in persoone guilliaeme verleije welcken comparant ter 3

RAG, Heerlijkheid Vinderhoute,

bunde! 72, lias 2 vervolg.

184 RAG, Heerlijkheid Vinderhoute, register 57 fO 216.


BailHu burghemeester ende schepenen der phie (parochie) en heerel(ichede) van nvinderhaute ende belseele met datter toebehoort salut doen te weten dat dit naer volghende is den staet ende inventaris van baeten ende

Deze fotokopie uit het register 57 t" 216v. kon niet perfect genomen worden, de laatste letters en woorclen ontbreken. We hebben hier immers te doen met een boek.

Commeren ghebleven ende bevondsn ten sterfhuiise van eathalijne verleije fia guille gheweest huijsvrauwe van guille van hee fs guille die overleden is op de phie (prochie) van thieft bUijten heerel(ickhede) van vinderhaute wiens siefe den heere ghenaedigh wilt siln, welcken staet heeft doen maecken den voorn. guille van heede als hauder ghebleven door christiaen de smet gheswooren prijser vande casselrije van cortrijcke ter interventie van franehois van heede fs guille tot thieft vooght patemeel ende guille verleije fs guille tot meulebeke vooght materneel van naerschreven vier achterghelaeten weesen met naeme joannes audt neghenthien jaeren, goddelieve audt vierentwintich tusschen den voorn(oemden) hauder ter eener sijde ende de voorschreven vier achterghelaeten jaeren brigitte audt twaelf jaeren ende joosijne joanne audt neghen jaeren al filii guille van heede binnen huwelijcke gheprocreert met dese overledene omme danof verdeelt ghemaeckt te worden tusschen den voorn(oemden) hauder ter eender sijde ende de voorschreven vier achtergelaeten weesen ter andere, sijnde den selven hauder met dese vooghden bereert (bereid) om de desen staet wordt vervolgd

lue Neyt 19


Vraag ~ Antwoord Stuur aile vragen en antwoorden naar de Redactie, "Onze Voorouders", p.a. Fons Das , Luxemburglaan 18, 8700 Tielt. Indien u rechtstreeks antwoordt aan de vraagsteller, gelieve de Redactie een dubbel te bezorgen.

Vragen 1 - 04

(Ivan Vlaemynck, Collegestraat 112, 1050 Brussel)

Ik zoek plaats en datum van huwelijk en overlijden van de kinderen Devlaminck en Elisabeth Poppe (x te Dentergem 16.05.1665).

van Carolus

1) Georgius Devlaminck, 째Dentergem 28.03.1666 2) Carolus Devlaminck, 째 Dentergem 30.10.1667 3) Bartholomeus Devlaminck, 째 Dentergem 22.10.1671 4) Judoca Devlaminck, 0 Dentergem 08.09.1674.

2 - 04

(Rita Vandeputte, Ysbeerlaan 22,9850 Nevele)

Van Daele Ludovicus, zoon van Ferdinandus en Carolina van Hese, geboren te Ruiselede op 18 oktober 1820. Ludovicus is gehuwd te Ruiselede op 9 januari 1863 met Van Haele Amelia, dochter van Bernardus en Isabella Craeymeersch, geboren te Ruiselede op 31 januari1825. Waar en wanneer zijn Ludovicus en Amelia overleden ?

Antwoord 3 - 03

(Leo Hannes, Hofstraat 30, 2400 Mol)

Ik ben bezig een boek te maken van de inwoners van Lichtervelde tussen 1800 en eind 2000 waarvan er reeds circa 20.000 op computer staan Hierin vind ik een zekere Marie-Rosalie Jacobs, geboren te Zwevezele op 2 februari 1840 en overleden te Lichtervelde op 27 mei 1915. Ze was gehuwd met Felix Baert, geboren te Zwevezele op 5 augustus 1840 en overleden te Lichtervelde op 31 maart 1927 Colpaert Noel Oude Bruggeweg 33 8810 Lichtervelde

20


I

Aankondiging nieuwe publicaties II Uitgave: "Beknopte geschiedenis met een kleine maar ook met een grote "G" van de streek Roeselare- Tielt, van West-Vlaanderen, Vlaanderen, Belgie, West-Europa & de he Ie wereld", 3 delen, (2004), E. Cappelle, 455p. + talrijke pagina's illustraties In deze uitgave, bestaande uit drie delen, brengt de Heer Etienne Cappelle een uniek overzicht van grote en kleinere feiten van de geschiedenis van onze streek. Het is een bonte mengeling van politieke, sociale, economische, klimatologische, culturele, godsdienstige, wetenschappelijke en medische gebeurtenissen, chronologisch gerangschikt, die aile hun invloed hadden op het leven van onze voorouders. In het eerste deel wordt de periode van het jaar 0 tot 1500 beschreven met als uitschieters het ontstaan van de dorpen, de gouden periode van de lakennijverheid en de zich steeds herhalende verschrikkelijke pestvlagen. In het tweede deel wordt de periode van het jaar 1500 tot 1789 behandeld met als belangrijkste punten de bijzonder donkere peri ode van de reformatie en contrareformatie, de voortdurende afwisseling van bezeUingslegers met hun belastingen en opeisingen en de bevolkingsgroei. In het derde deel wordt tot slot de periode verwerkt van 1789 tot heden met als hoofdpunten de grote omwenteling door de Franse revolutie, de wereldoorlogen en de sociale en wetenschappelijke evolutie. Dit alles maakt deze publicatie niet aileen een naslagwerk voor genealogen die hun voorouders in "hun tijd" willen situeren, maar ook een interessante bran voor studenten en leraars am de samenhang van de "grote" geschiedenis met de lokale gevolgen beter te kunnen bepalen en afwegen. Doordat de auteur iedere keer zijn bronnen gedetailleerd vermeld, is dit werk bovendien een uitstekend uitgangspunt voor verdere studie. Het eerste en tweede deel verschijnt november 2004.

in maart 2004, het derde deel zal verschijnen

in

Dank Wij danken hartelijk voor wat ze schonken aan ons archief, zoals: bidprentjes, rouwbrieven, rouwberichten, communieprenijes, documenten, huwelijksaankondigingen, foto's, tijdschriften familiegeschiedenissen, familiepapieren, genealogische uitgaven, enz ... Eric Desmet, Dentergem - Noel 8aert, Tielt - Armand Thoen, Tielt - Milo 8aert, Tielt - Fans Das, Tielt - Diane Das, Geetbets - Frank Van Eenooghe, Schuiferskapelle -Thijs Lambrecht, Egem - Martin Callens, Ardooie - Frans Neirinck, Bachte - Geert De Brabandere, Rotselaar. Fons Oas

21


V.V.F. - Tielt: activiteitenagenda [anuarl - februari - maart 2004 Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal. 1. Werkgroep genealogie op zaterdag 3 januari van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 2. Nieuwjaarsreceptie en start tweede familiekundige wandelzoektocht op zaterdag 10 januari van 14 tot 17 uur, gelegenheid tot opzoeken. 3. Werkgroep genealogie op zaterdag 17 januari van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken . .4. Naamverklaringen aankondiging).

door prof. Dr. Magda Devos op vrijdag 6 februari (zie aparte

5.路 Werkgroep genealogie

op zaterdag 7 februari van 9 tot 12. uur, gelegenheid tot

opzoeksn. 6. Werkgroep

genealogie op zaterdag 21 februari van 9 tot 12 uur, .gelegenheid tot

opzoeken. 7. Werkgroep genealogie op zaterdag 6 maart van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 8. Vijfde familiekundige boekenbeurs op zondag 7 maart (zie aparte aankondiging). 9. Werkgroep genealogie op zaterdag 3 april van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

Zaterdag 10 januari van 14 tot 17 uur in ons lokaal: Nieuwjaarsreceptie aangeboden door het bestuur aan de leden van onze afdeling Aile leden zijn van harte welkom ! Gelegenheid tot opzoeken Start genealogische zoektocht Ruiselede

Inzenden van vragen, antwoorden, teksten en activiteitenkalender Voor de eerstvolgende nummers worden de belanghebbenden drinqeno gevraagd rekening te' houden met de hierna volgend uiterste data voor het' inzenden van hun vragen, antwoorden, teksten, mededelingen en activiteitenkalender. (Steeds sen rnaand v66r de maand van verschijnen!): . Nummer 2 1 april - mei - juni 2004: v66r 31 mei 2004 Nummer 31 juli - augustus - september 2004: v66r 31 augustus 2004 Nummer 4 1 oktober - november - december 2004: v66r 30 november 2004

22


BeJgie-Belgique P.B. 8700 TIELT 1 3/4615

ONZE

VOOROUDER~

Driemaandelijks tijdschrift van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt.

7 de jaargang Afgiftekar'ltoor Verantwoordelijke

nr. 2 - april 2004 8700 TIEL T 1

uitgever: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29 - 8700 TIEL T


ONZE VOOROUDERS Is een genealogisch tijdschrift en informatieblad verschijnt, telkens bij het begin van het kwartaaL

uitgegeven door de V.v.F.- afdeling Tielt, dat driemaandelijks

Ons werkgebied valt samen met de (deel)gemeenten van het vroeger bestuurlijk en kiesarrondissement Tielt (Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Kooiskamp, Markegem, Meulebeke, Oeselgem, Ooigem, Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuiferskapelle, Sint-Baafs-Vijve, Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem, Lotenhulle, Poeke, Vinkt en Wontergem. De abonnernentsprjs bedraagt 4,00 Euro per jaargang voor de leden van V.v.F.-Nationaal die inwoner zijn van ens werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roede van Tielt. V.v.F.-leden uit andere arrondissementen en niet-V.v.F.-leden ontvangen ons tijdschrift voor minimum 6,50 Euro (voor leden uit het buitenland 10,00 Euro). Het abonnementsgeld kan gestort worden op rekening 800-7026810-14 van V.v.F.Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 Tielt. Een vrijwillige surplus als steun is zeer welkom !!!!

Afdeling

Tielt,

Redactieadres: Fons Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt, tel.: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be Voorzitter: Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt, tel.: 051/40.60.75, Ineyt@belgacom.net Secretariaat: Lucien Ailiiet, Schuiferskapelsestwg. 29, 8700 Tielt, tel./fax.: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be Lokaal: Huyse Aleydis, vroegere Sint-Lucaskliniek, Beernegemstraat 5, 8700 Tielt Openingsuren: elke eerste en derde zaterdag van de maand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. Voor verdere informatie in verband met de opgenomen artikels en bijdragen, gelieve contact op te nemen met de redactie. Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn artikel. Overname van tektsen toegestaan met vermelding van bron en auteur.

Inhoud:

26

- 100 jaar Henri Verhelst en Mathilde Braet, slot Jan Verhelst, Fortstraat 28, 2640 Mortsel

27

- Onze Voorouders - Onze Familienamen, dee I 2 Paul Callens, Waterstraat 18, 8740 Pittem

29

- Erfgoeddag - Tielt, 18 april 2004 Paul Callens

31

- Wandelzoektocht in Ruiselede: de antwoorden Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt

35

- Archief en bibliotheek: aanwinsten 2003, dee I 1 Fans Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt

39

- Oud schrift - een staat van goed, deel 2 Luc Neyt

40

- Vraag en antwoord,

42

activiteitenagenda


100 jaar Henri Verhelst en Mathilde Braet Slot.

Genealogie Verhelst 1.

Rolandus Verhelst X 17-06-1617, te Wingene, Anna De Clerck. Kinderen: 2. I Jacobus Verhelst. ii xxx Verhelst 01-09-1630, Wingene. iii Judoca Verhelst 22-02-1633, Wingene. Tweede Generatie

2.

Jacobus 3.

Verhelst 20-04-1620, Wingene, X Jacobina De Vriese. Kinderen: Jacobus Verhelst circ1651. ii Anna Verhelst 25-02-1652, Wingene. iii Rolandus Verhelst 15-07-1665, Wingene. iv Clara Verhelst 01-01-1668, Wingene. 0

Derde Generatie 3.

Jacobus Verhelst circ1651, X Martina Vande putte, ook bekend als: Martina [Vande pitte] 13-08-1649, Wingene. Jacobus overleden 01-05-1714, Wingene. Kinderen: Anselmus Verhelst 16-08-1680, Wingene. 4. ii Petrus Verhelst. iii Judoca Verhelst 22-04-1689, Wingene, + 07-11-1704, Wingene. iv Maria Verhelst 20-07-1691, Wingene. 0

Vierde Generatie 4.

Petrus Verhelst 23-03-1683, Wingene, X Francisca Ombrecht, ook bekend als: Francisca Hombrecht, Francisca Ombregt circ1707, + 12-06-1763, Wingene. Petrus overleden 27-111756, Wingene. Kinderen: Josephus Verhelst 19-03-1728, Wingene, + 13-01-1794, Wingene. ii Joanna Maria Verhelst 06-05-1730, Wingene. iii Maria Catharina Verhelst 22-03-1735, Wingene. 5. IV Franciscus Verhelst. v Isabella Clara Verhelst 26-04-1740, Wingene, + 04-01-1773, Wingene. vi Maria Joanna Verhelst 19-11-1742, Wingene, + 28-06-1759, Wingene. VII Barbara Teresia Verhelst 11-11-1745, Wingene, + 10-11-1767, Wingene. 0

Vijfde Generatie 5.

Franciscus Verhelst ook bekend als: Francis , Franciscus Benedictus 12-08-1737, Wingene, X Petronella Lannoo, ook bekend als: Petronella Lanoo + BEF1813. Franciscus overleden 2903-1791, Wingene. Kinderen: Maria Josepha Verhelst 29-09-1765, Wingene. II Barbara Theresia Verhelst 10-01-1767, Wingene, + 01-02-1767, Wingene. iii Regina Verhelst 14-07-1768, Wingene. iv Isabella Verhelst 02-10-1770, Wingene, + 22-05-1771, Wingene. 27


6.

v vi vii viii IX X

Joannes Verhelst 27-03-1772, Wingene, + 03-04-1772, Wingene. Ignace Verhelst. Angela Verhelst 30-03-1776, Wingene, + 03-05-1781, Wingene. Joannes Verhelst 14-12-1777, Wingene, + 02-04-1781, Wingene. Amandus Verhelst 17-10-1781, Wingene, + 31-07-1784, Wingene. Joannes Verhelst circ1778, + 02-04-1781, Wingene. Zesde Generatie

6.

Ignace Verhelst ook bekend als: Ignatius, Ignaes 18-02-1773, Wingene, X 03-07-1798, te Wingene, Martha Cloet, 02-06-1775, Wingene, (dochter van Augustin Cloet en Godelieve Gaillaert) + 08-07-1822, Wingene. Ignace overleden 23-08-1813, Wingene. Kinderen: Sophia Verhelst 14-04-1799, Wingene. 7. II Johannes Verhelst 24-07-1800. 0

Zevende Generatie 7.

Johannes Verhelst ook bekend als: Jan, Johan 24-07-1800, Wingene, X 21-07-1830, te Wingene, Marie Theresia Francois, 06-10-1800, Wingene, + AFT1874. Johannes overleden 03-01-1873, Wingene. Kinderen: Rosalia Verhelst a 06-02-1831, Wingene. ii Ivo Verhelst 21-07-1833, Wingene. iii Coleta Verhelst 03-04-1836, Wingene. 8. iv Bruno Verhelst 23-05-1839. v Desiderius Verhelst a 02-09-1842, Wingene. 0

0

0

0

0

Achtste Generatie 8.

Bruno Verhelst a 23-05-1839, Wingene, X 02-09-1874, te Schuyverskapelle, Sophia Lambert, o 21-05-1841, Tielt, (dochter van Augustin Lambert en Amelia Van de Kerckhove) + 01-021894, Schuyverskapelle. Bruno overieden 05-05-1918, Marialoop. Kinderen: Henri Camille Verhelst ook bekend als: Henri Camille Lambert a 01-06-1868, Schuyverskapelle, X 13-09-1902, te Tielt, Mathilde Braet, 16-09-1864, Tielt, (dochter van Dominicus Braet en Virginie Coussens) + 10-05-1940, Willebroek. Henri overleden 16-05-1922, Willebroek. ii Adiel Verhelst ook bekend als: Adilus Gustavus Verhelst 24-06-1875, Schuyverskapelle, X (1) 10-12-1903, te St Martens-Lierde, Marie Meulijzer, ook bekend als: Maria Emma Meulijzer a 25-06-1870, Sint Martens-Lierde, (dochter van Charles Louis Meulijzer en Rosalie Van Wielendaele) + 31-07-1906, De Pinte, X (2) 24-04-1907, te De Pinte, Irma Stansens, 23-11-1880, Machelen-a-Leie, (dochter van Franciscus Stansens en Virginie De Kee) + 22-06-1968, De Pinte. Adiel overleden 21-06-1955, Gent. III Victorine Verhelst 30-08-1876, Schuyverskapelle, + 03-07-1949, Tielt. iv Emerantiana Verhelst 05-10-1877, Schuyverskapelle, X Camiel Lecoutere. Emerantiana overleden 31-03-1946, Tielt. v Emiel Verhelst 22-02-1880, Schuyverskapelle, X (1) Elodie Vander Meeren, a 21-03-1883, Tielt, + 22-10-1921, Tielt, X (2) Maria Lecat. Emiel overleden 27-121948, Astene. vi Emilie Verhelst a 16-05-1884, Schuyverskapelle, X Leopold Neirynck. Emilie overleden 15-10-1950, Wingene. 0

0

0

0

0

0

Jan Verhelst

28


Onze Voorouders - Onze Familienamen Tweede deel. II-C: Plaatsnamen teruggaande op steden en gemeenten (al dan niet verdwenen met de fusies): Van Becelaere, Van Haelewijn, Van Haelst (Aalst), Van Ruymbeke, Van Tieghem. Varianten zonder voorzetsel: Brusselle, Haelewijn, Yperman. 11-0: Plaatsnamen teruggaande op heerlijkheden, eigendommen en Dierdonck, (Van) Poelvoorde, (Van) Nieuwenhuyze, Vanderschaeghe.

hoeven:

(Van)

Een onderverdeling volgens oorsprong: II-D-a: II-D-b: II-D-c: II-D-d: II-D-e: II-D-f: II-E:

III

Center van eigendom: Vandecasteele (kasteel), Vandekerckhove (kerkhof) Merktekens in landschap: Vermeulen (molen), Vercruysse (kruis), Vandecapelle (kapel) Eigenschap van het perceel: Vandenbroecke, Vermeersch, Vercaute ren, Brouckaert, Meerschaert, Reybrouck (Riet). Bomen en planten: Vandenboomgaerde, Bogaert, Vandenbossche, Vandenbussche, Verwilgen. Het water: Verbeke, Bekaert, Vandepoele, Verschelde, Verleye, Vermander, Vanoverbeke, Verbrugge. De bergen: Vandenberge, Berghmans, Vanhulle, Vanhille.

Cafe- en huisnamen: Bepaalde huizen droegen een naam. De familienaam kan hierop teruggaan. Namen als Nachtegaele, Vyncke kunnen hierin ondergebracht worden alhoewel het talent als goede zanger ook een uitleg zou kunnen wezen. Namen afkomstig van beroepen, socjale klasse en relatjes.

Ruwweg kunnen we stellen dat veel van deze namen het voorzetsel varianten zonder "De" komen meestal ook voor.

"De" hebben. De

III-A: Handel en nijverheid : 111-A-1:Voedsel en drank: 111-A-1-a: Brood: De Backer, Bollegier (boulanger), De Meulenaere, Meulemeester, D'Olieslaeghere, Olieslagers. 111-A-1-b: Melkproducten: De Casemaekere, De Caesteckere, Casmans. 111-A-1-c: Kruidenierswaren: De Cruydenaere. 111-A-1-d:Vlees: De Vleeschauwere. 111-A-1-e:Vis: De Visschere, Visschere. 111-A-1-f: Bier: De Brauwere, De Gruyter. 111-A-1-g:Cafe: De Weerdt.

De

IIl-A-2 : Kleding : 111-A-2-a: Weven en verdere bewerking: De Wevere, De Bleekere, De Blauwere, Foulon. 111-A-2-b: De verwerking: De Nayere, Naeyaert, De Parmentier, Parmentier. 111-A-2-c: Specialisatie: De Capmaeckere, De Coussemaecker, De Schoemaeker. 111-A-2-d: Leder: D'Huyvettere, De Vetter, De Sadelaar (zadelmaker). 29


III-A-2-e:

Katoen: Coutenier (Cottonier, katoenhandelaar)

111-A-3:Meubels, producten, ijzer en andere metalen : III-A-3-a: Hout: De Saeghere, Temmerman, Wagemans, De Scheemaekere. III-A-3-b: Producten: De Ketelaere, De Pottere, Siootmaekers. 111-A-3-c:IJzer: De Smet, Smeets, Smets, Lefevere, Faber. 111-A-3-d:Andere metalen: Goudsmet, Silversmet, De Munter III-A-4: Landbouw : III-A-4-a: Hofplaats: De Boer, De Geetere, De Bouvere. III-A-4-b: Handel in dieren: De Schaepdrivere, De Drivere (drijver). III-A-4-c: Vruchten: De Fruytier (fruitboer), daartegenover: De (fruithandelaar of fruitverkoper).

Frutenier

III-A-5: Constructie: De Mets (metselaar), De Deckere, Deckers III-A-6: Transport, sport en ontspanning : III-A-6-a: Transport: De Schipman, De Ruytere. 111-A-6-b:Jacht: De Jaeghere, De Voghelaere, De Valckenaere III-A-6-c: Ontspanning: De Sanghere, De Pypere, De Keukelaere (goochelaar), Mommens (maskers, vermomming) III-A-6-d: Toebehoren op bijvoorbeeld markten: De Craemere, De Mersman (marktkramer), De Coopman. III-B: Beroepen, adminitratie, bedienden : III-B-1: Beroepen : III-B-1-a: III-B-1-b:

Titels: De Meestere, Demaitre Titel uit beroep: De Barbier

III-B-2: Administratie en bedienden : III-B~2-a:

Vertegenwoordigers ivm graafschap: De Graeve, De Borghgraeve, Schoutete. III-B-2-b: Vertegenwoordiger ivm het bestuur: Schepens, De Raedt 111-B-2-c: Vertegenwoordiger ivm de rechtbank: Damman, De Vooght, De Deurwaerdere. 111-B-2-d: Vertegenwoordiger ivm met stad en/of rechtbank: De Clerck, De Wachtere. III-B-2-e: Inspecteurs: De Lantmetere, De Pretere. 111-B-2-f: Financies: De Tollenaere, De Rentmeestere III-B-2-g: Opzichters: De Meyere (meier), De Camerlynck, De Duyvewaerdt. III-C: Kerk en bedienaars : IIl-C-1: Hoofd van kerkelijke identiteit: De Proost; De Bisschop. III-C-2: De gewone kerk: De Paepe, De Muynck (monnik). III-C-3: Dienstpersoneel: De Coster, Kostermans. wordt vervolgd

30

Paul Callens


Erfgoeddag - Tielt, 18 april 2004

Thema : 't Zit in de familie - Project:

"Zantingen : Onze families in Arnerlka'"

"Elke toto, elk artikel, elk boek heeft een verhaal. Niet enkel wat de bedoeling was van de maker of de schrijver maar oak een verhaal hoe het materiaal bij ons kwam" Datum: 17 & 18 april 2004 Opening: Zaterdag 17 april 2004 om 11.00 uur Organisatie : WF, Afdeling Tielt i.s.m. met het Stadsbestuur van Tielt. Aperitiefbabbel : Zondag 18 april 2004 om 11.00 uur. Onderwerp: Setekenis van de Vlaamse pers in Amerika voor onze emigranten. "Gazette van Detroit" 90 jaar en is een vie ring voorzien in september.

In 2004 bestaat de

Gastsprekers : Ludwig Vandenbussche, Leke (zorgt voor de distributie van de Gazette van Detroit in Belqie). Organiseerde de vieringen van de Gazette n.a.v, het 80 en 85-jarige bestaan. Schrijft sinds jaar eo dag bijdragen voor de Gazette. Aranka Callens, studente vertaler-tolk in Gent die dit jaar haar eindwerk maakt over de Gazette van Detroit paul Callens, WF, Afdeling Tielt De drie bovengenoemde mensen hebben stuk voor stuk hun eigen benadering over de Gazette van Detroit. De eerste als distributeur en journalist voor de Gazette. De tweede als studente die nu de Gazette ontdekt als studieobject. De derde als medeopsteller van de familieboeken "De Witte van Pittem,,2 en "Jan Callens en Zijn Zeven Zonen'", Locatie: Voorhal Stadhuis Tielt, Markt, 8700 Tielt Tentoonstelling' De tentoonstelling komt voor als een fictieve reis doorheen de families in Amerika. Hier en daar laten zien hoe ze werken en hun vrije tijd doorbrengen. In het thema '''t Zit in de familie" zit volgens ons ook naast de "familie" andere vormen van erfgoed: Srieven en e-mail maken het ons mogelijk contact te houden. Als familiekundige komen we terecht bij mensen die soms nog een bepaald idee hebben van ons land (al dan niet het juiste). Gezien het onderwerp van deze erfgoeddag kon de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, afdeling Tielt niet achter blijven in deze organisatie. De tentoonstelling gaat in op verschillende aspecten van "erfgoed" in de breedste zin van het woord. We hebben niet altijd gekozen voor de grote, reeds verschenen gegevens, maar meermaals oak voor kleine zaken die als een bundel dan tach als een waardevol gegeven kunnen geplaatst worden. Er is een paging gedaan am zo weinig mogelijk materiaal te gebruiken dat verleden jaar op de thematentoonstelling "reizen" ook aan bod kwam. Het spreekt vanzelf dat een zekere overlapping niet uit te sluiten was. Tieltenaars in de enge zin van het woord. Uit genealogisch onderzoek kunnen we stellen dat zeer weinig of geen mensen die nu in Tielt wonen ook daar hun voorouders hadden in de vorige acht generaties.

1 Deze tentoonstelling

2

kan als het ware gezien worden als een vervolg op de tentoonstelling "Ons Erfgoed in de Nieuwe Wereld". Organnisatie WF, Afdeling Tielt ism Stadsbestuur Tielt. Dit naar aanleidinq van het Erfgoedweekend 2003. Etienne Cappelle, Paul & Jan Callens: "De Witte van Pittem", 1983.

3

Paul & Jan Callens: "Jan Callens en Zijn Zeven Zonen", 1988.

31


Het geheel is een opzet van mensen met een achtergrond in de familiekunde. Ais het ware de mensen die het dichtst staan bij families die een eigen archief hebben, hoe klein het ook mag wezen, maar daarom ook zo kwetsbaar om verloren te gaan. Elke generatie houdt wei eens grote kuis en enkel het beste blijft bewaard. Met het tentoongestelde materiaal hoopt de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, Afdeling Tielt aan te duiden dat het van het grootste belang is voor iedereen zo goed mogelijk zorg te dragen voor wat er in de familie gebleven is. Het identificeren van de mensen op foto's, het neerschrijven van de verhalen in de familie en dergelijke is een taak van iedereen. Deze vorm van erfgoed kreeg in het verleden meestal te weinig aandacht gezien de meeste fondsen gingen naar bewarende maatregelen voor gebouwen enz ... De persoonlijke achtergrond en bedenkingen bij het tentoongestelde materiaal. De basis voor de tentoonstelling is het materiaal samengebracht binnen de samenstelling van de familieboeken "De Witte van Pittem" en "Jan Callens en zijn Zeven Zonen". Verder zijn er nog nooit gepubliceerde documenten uit de andere takken van de familie. Naast deze basis is een ruime hoeveelheid materiaal samengebracht rond de 8elgische aanwezigheid in Amerika, eerder voor een deel in een inventaris gegoten in "Amerikaanse Zantingen, Een persoonlijke blik van Pittem naar Arnerika". Het project "Death Memorial Cards" (2000-2004)5 bracht eveneens heel wat materiaal naar Vlaanderen terug. De voornoemde families tellen onder hun takken een groot aantal familieleden in Amerika. Op de tentoonstelling beperken we ons voornamelijk tot USA en Canada, met af en toe een knipoog naar huidige toestanden. Bij de start van het familieonderzoek in de USA waren nog een aantal migranten in leven, maar de 25 jaar die er intussen overheen gegaan zijn, hebben deze overlevenden tot een minimum teruggebracht. Van de laatste grote trek naar Canada (na WOII) zijn nog een heel aantal mensen in leven. Stilaan op pensioen maar meestal nog in contact met Vlaanderen. In dit kader stellen we ook nog even het project voor van Ludwig Vandenbussche naar aanleiding van 90 jaar Gazette van Detroit. Het verdient onze steun.

Leke, 1 februari 2004 Geachte lezer, Op 13 augustus 2004 bestaat de Gazette van Detroit" precies 90 jaar . Deze krant samengesteld voor 8elgische emigranten in Noord - Amerika is een unicum in de perswereld en krijgt dan ook de laatste tijd bijzonder veel belangstelling. In 1994 en 1999 namen we reeds het initiatief om de Vlaamse lezers en sympathisanten van 'The only Belgian Newspaper in America' samen te brengen. Achteraf kregen we heel wat lovende reacties binnen, zodat een huldefeest van dien aard voor herhaling vatbaar is. We willen dan ook in het weekend van 25-26 september 2004, met u het 90-jarig bestaan van de 'Gazette van Detroit' vieren. Houdtdit weekend vrij, wanter va It heel wat te beleven.

4

5

6

Paul Callens, "Amerikaanse Zantingen - Een persoonlijke blik van Pittem naar Amerika", 2000. Uitgave : WF, Afdeling Tielt. . Paul Callens,: "Death Memorial Cards" Deel I tot VII. 2000-2003. Verdere aanvullingen blijven welkom voor volgende delen. Ludwig Vandenbussche, Melkerijstraat 1A, 8600 Leke. Abonnement voor 2004: 37,18 Euro te storten op rekening 000-0916402-43.

32


Ver weg, maar niet vergeten ... I

Gedurende 90 jaar hebben zoveel mensen zich onbaatzuchtig ingezet om onze taal en cultuur hoog te houden in de Verenigde Staten en Canada. Onze emigranten moesten zichzelf beredderen en kregen weinig of geen begrip vanwege de overheid van het vroegere thuisland. Hoewel onze emigranten ver weg zijn, worden ze toch niet vergeten door de vele Vlamingen die familie hebben in de USA en CANADA. De vele contacten blijven bestaan en zeker met het e-mail verkeer zijn onze mensen van overzee toch zo dichtbij. Vanuit de Gazette van Detroit- Afdeling Vlaanderen willen we met het 90- jarig bestaan een speciale actie opzetten als blijk van dank aan onze Vlaamse emigranten.

De Vlaamse emigrant Het ligt in onze bedoeling een kunstwerk te laten vervaardigen met als titel 'De Vlaamse Emigrant'. Kunstenaar Patrick Steen verklaarde zich bereid om een kunstwerk in brons te ontwerpen. Het kunstwerk zal een emigrantengezin uitbeelden dat staat te wachten aan de Rijnkaai te Antwerpen en dat over de grote plas uitkijkt naar de 'Nieuwe Wereld' en de 'Skyline' van een Noord- Amerikaanse stad. Het wordt een geschenk van de bevolking van Vlaanderen aan aile Vlaamse Emigranten die naar Noord - Amerika trokken. Het kunstwerk zal zijn plek vinden in het 'Heritage Centre' te DELHI (Ontario, Canada); een plaats in het hartje van de tabaksstreek, waar de Vlaamse emigranten veel meer geconcentreerd wonen dan in Detroit (Michigan-USA) en waar onze taal en cultuur nog zeer levendig aanwezig is. De Gazette van Detroit- Afdeling Vlaanderen, doet dan ook een oproep om dit kunstwerk te sponsoren en op die wijze bij te dragen tot deze prachtige verwezenlijking,

wij zoeken I

25 sponsors van 500 euro om het kunstwerk, de transport- en plaatslnqskosten te kunnen betalen. In ruil voor de sponsoring krijgt men een bijzondere naamvermelding op het voetstuk van het kunstwerk. Een voorbeeld van hoe de huldeplaat er kan uitzien:

'DE VLAAMSE EMIGRANT' Patrick Steen - 2004. gesponsord door- sponsored by: Jozef VandrommeVolksdichtercorrespondenten- Leke, Gazette van Detroit 1914- 2004, etc

Geluwe,

Ludwig

en

Doreen

Vandenbussche-

.

Het kunstwerk zal aan de nationale pers voorgesteld worden op zaterdag 25 en zondag 26 september 2004 te LEKE- DIKSMUIDE. Lezersl firma's die belangstelling hebben om te sponsoren of die iemand kennen die deze actie willen sponsoren kunnen contact opnemen met Ludwig en Doreen Vandenbussche (adres, zie eerder vermeld of een selntje via e-mail: lukecan@pandora be). De sponsoractie sluit af op 30 juni 2004.

33


Tentoonstelling 'De Vlaamse Emigrant'- Huldefeest Op het huldefeest voorzien we ook een tentoonstelling in het ontmoetingscentrum LECCA (LekeDiksmuide) met toto's en documenten over de Vlaamse Emigranten (geschiedenis van de Gazette, de Vlamingen op de Titanic, de Red en White Star Line, de hedendaagse emigrant, boekvoorstelling 'Wij gaan naar Amerika' enz""" Deze tentoonstelling zal officieel geopend worden op zaterdag 25 september 2004 om 10"30 uur. Het huldefeest '90 JAAR GAZETTE van DETROIT' gaat door op zondag 26 september 2004 om 10"30 uur (tentoonstelling, voorstelling kunstwerk, feestmaaltijd en gezellig samenzijn) Vertegenwoordigers van de Amerikaanse en Canadese Ambassade worden verwacht en ook een aantal leden van de Staff van de Gazette van Detroit zullen er aanwezig zijn" Ais lezer mag je deze gebeurtenis zeker niet missen. Een afzonderlijke uitnodiging voigt noq. Ver weg, maar niet vergeten ... ook voor u niet? met genegen groeten, Ludwig en Doreen Vandenbussche Slechts als wij nu zorg dragen dat wij ze riiet vergeten zal het in de toekomst mogelijk blijven onze familie overzee terug te vinden.

Ooze familie in Amerika'

De Nieuwe Wereld had een belangrijke Cultuur die door de komst van de Europese naties voor een stuk om zeep geholpen is" Later is er dan ook nog bijgekomen dat de minachting voor niet Eurpese waarden er bij zekere van onze landgenoten de uitleg meekreeg dat de Amerikanen geen Cultuur van betekenis hadden. Dit laatste is echter iets dat op een bepaald ogenblik een eigen leven is gaan leiden zoals ook de meeste mensen in Europa zullen beweren dat de eetgewoonten en tradities ook maar niets ziin. Mensen in Europa zullen bij "Cultuur" meestal terugvallen op het verleden, mensen in Amerika denken meer in de toekornst. Of zoals een Amerikaan eens zei. "De mensen in Europa hebben wei kunstenaars gehad in het verleden maar als het er op aan komt dan laten zij hun kunstwerken gaan voor veel geld of hebben niet genoeg over om de kunstwerken in Europa te houden. Uiteindelijk zijn wij de cultuurliefhebbers in Amerika gezien wij de kunst bij ons proberen te krijgen en zij in Europa genoegen nemen met geld", Een uitleg die kan tellen. Dat de eetgewoonten in Amerika wei even anders zijn ligt vooral in het feit dat men er in de korte geschiedenis van Amerika zoveel verschillende migranten binnenkreeg dat de eetgewoonten in feite ook een mengelmoes werden, We zien echter in Europa dat de laatste 15 jaar veel van deze gewoonten hier worden overgenomen en als het dan al geen cultuur zou zijn waarom nemen we dit dan simpelweg over? Hier en daar weten de samenstellers van de tentoonsteliing stukken naar voren te brengen die zonder hun tussenkomst waarschijnlijk zouden verloren zijn. Door niet op een al te enge manier te werken en enkel de streekgenoten of de naamdragers op te zoeken kan men puzzelstukjes terugvinden ver van het eigen werkgebied waarvan hier geen spoor meer te bekennen is" Ver overzee is materiaal terug te vinden dat meer dan de moeite is om het te gaan ophalen maar het is vooraf belangrijk de nodige goodwill te kweken en het vertrouwen te winnen om dan iets te kunnen verkrijqen. Het is enkel via deze kleinschalige aanpak dat men ooit het verhaal van de emigrant zal kunnen schrijven binnen een groter geheeL Bij mensen die gelukt zijn is het eenvoudig om een successtory op te tekenen maar het is van even groot belang ook het verhaal neer te pennen van mensen die het niet echt gemaakt hebben en zijn blijven dromen dat hun nakomelingen het zouden beter do en dan diegene die de oversteek rnaakten.

Paul

34

Callens


Wandelzoektocht in Ruiselede: de antwoorden ... Thema: familiekundige indicaties op straat Deze zoektocht was een organisatie van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde afdeling Tielt in samenwerking met het gemeentebestuur Ruiselede en de Heemkundige Kring "Dud Ruysselede. Dank aan de medeorganisatoren en de sponsors. We kregen 239 antwoordformulieren binnen waarbij we op 21 formulieren aile correcte antwoorden vonden. Hieronder de antwoorden met enige familiekundige uitieg, waarvoor dank aan Frank Gelaude. Vraag 1: Wat is de familienaam van de persoon die het bee/d in 1937 reaJiseerde? Antwoord: Sinia. Oscar Sinia, Gents beeldhouwer, realiseerde vooral in de jaren 50 verschillende werken te Gent, Deurle, Nevele en Ruiselede.

Vraag 2: Hoeveel verschillende familienamen steen hier vooraan op dit monument? Antwoord: 29. Op de verschillende stenen voor het monument staan volgende familienamen vermeld: Lambrecht, Meuninck, Quintyn, Vanlerberghe, Van Oost, Van Volsem, De Winter, D'Huyvettere, Duytschaever, Hoste, Van Eeno, De Muyt (Demuyt), Van Wonterghem, Verhoye, Verscheure, Vroman, De Neve, Desmet, Coppens, Declercq, Dedoncke, De Jonckheere, Van Befleghem, Vanbiesbrouck, Vanderbeke, Vanhulle, Lannoy, Braeckevelt en Busquaert.

Vraag 3: Vii welk land waren deze bevrijders afkomstig? Antwoord: Polen. Niet aileen Ruiselede, maar ook vele andere steden en gemeenten van West- en Oost-Vlaanderen werden door de Polen bevrijd. De Shermantank op het Generaal Maczekplein te Tielt is een gedenkmonument ter ere van de gesneuvelde Pooise bevrijders. Vraag 4: Wai is de naam van een van de belangrijkste heerlijkheden in die gemeente? Deze naam, die ook een familienaam is, kan je ook vinden op dit kunstwerk en is bovendien de familienaam van de beeldhouwer. Antwoord: Claerhout. Jef Claerhout is gekend voor zijn vele bronzen beelden. Niet aileen in Ruiselede maar ook in Brugge, Tielt en vele andere gemeenten. Even voorbij deze herberg, met dit uithangborg, verlaten we de hoofdweg en nemen rechts de voet- of kerkwegel tot aan de hoofdstraat, waar we links afslaan.

35


Vraag 5: Geef de voornaam van deze Vlaamse schrijver en dichter. Antwoord: Guido. Guido Gezelle, Brugge 1-5-1830 - 27-11-1889. Een van de grootste dichters van het Nederlandse taalgebied. Werd priester en leraar. Bepaalde voorouders van Gezelle, zoals de familie De Riemaecker, woonden vroeger in Ruiselede.

Vraag 6: Geef de voor- en familienaam van de architect van dit gebouw. Let erop dat u zijn voomaam voluit schrijft.

Antwoord: Henri de Fernelmont.

Kruiskerke en Doomkerke zijn twee gehuchten van Ruiselede. De naam van een van deze kernen bevat de familienaam van een van zijn pastoors uit het verleden. Vraag 7: Wat is zijn familienaam? Antwoord: Doorn. Pastoor Carolus Ludovicus Doom was pastoor te Ruiselede van 1864 tot 1882 en niet te verwarren met Pastoor Doom van Doomkerke.

Vraag 8: Wat is de familienaam van de zuster die hier begraven /igt?

Antwoord: Van Den Bussche.

ts=

Moeder Ignatia Van Den Bussche was de Aigemene Overste van de Zusters van Onze Lieve Vrouw van VII Weeen van 1859 tot 1891. Zij was een nicht van pastoor Doom, die haar na haar studies te Gent naar Ruiselede had geroepen als hulponderwijzeres in het pensionaat.

Vraag 9: Wat is de naam van deze stellingmolen met stenen bovenkruier? Antwoord: Hostens' molen of Hostens molen. Gerestaureerde molen, aangekocht door de gemeente, genaamd naar de laatste eigenaars: de familie Hoste uit Ruiselede.

Op dit uithangbord staan twee familienamen van molenaarsfamHies uit Ruiselede. Vraag 10: Welke familienamen zijn dit?

Antwoord: Haste en Gelaude. De familie Hoste-Gelaude is het echtpaar dat de schilderswinkel in de Pensionaatstraat uitbaat. Hoste verwijst naar de vroegere molenaar, Gelaude (Marc) is de huidige molenaar van de Hostensmolen.

36


Vraag 11: Hoeveel jaar bestaat deze congregatie? Antwoord: 316. De Congregatie van de lusters van leven Weeen werd in 1688 opgerichtte RuiselededoorElisabeth van Hulle (16881694). Ze werd aldaar geboren op 3 maart 1660 en behoorde tot een van de belangrijkste families van de gemeente. In 16941egde ze haar ambt van Overste neer en stierf pas op 25 maart 1734

Vraag 12: Geet de familienaam van het gezin waar deze voetveger in de voorgevel is aangebracht. Antwoord: Listhaeghe.

Vraag 13: Wat is het bouwjaar van het huis waar je dit dier meerdere rna/en opmerkt? Antwoord: 1905. De ZWaan: gekend als oud gemeentehuis, als afspanning waar de paarden en de voerman, op hun doortocht van de ene naar de andere gemeente, even konden uitrusten, eten en drinken. Later was hier een restaurant gevestigd en nu een winkel.

Vraag 14: Welke farnilienaam is verbonden aan dit huis? Antwoord: Maene. Het gebouw is de vroegere brouwerij Dewulf. In 1975 bouwde Albert Maene hier zijn eerste piano en nu zet zijn zoon Christiaan het beroep van pianobouwer verder door. Vraag 15: Aan welk muziek instrument deze familienaam zien? Antwoord: piano.

denken we als we in Ruiselede

Vraag 16: Voor wie moeten we hier bidden? We zoeken de voornamen van de persocn met een familienaam die het meeste lijkt op de familienaam van de huidige gemeentesecretaris van Ruiselede. Antwoord: Henri ~Joseph. Deze kapel staat te Ruiselede gekend als de bevrijdingskapel, opgericht in 1945. Vraag 17: Op 1 januari 1909 werd, de latere priester, Gerard de Ruyck in Ruiselede geboren. Zijn ouders trokken met de familie naar Canada. Priester de Ruyck overleed aldaar. Samen met nog andere emigranten stichtten ze "de Canadeese Vrienden uit S1. Alfonse", Waf is de naam van de Canadese provincie van deze p/aats? Antwoord: Manitoba.

37


Vraag 18: Deze grafsteen staat aan het einde van de middengang. Wat was het hoogste ambt dal iemand in deze familie waarnam? Antwoord: Senator. De families op de 9rafzerk: Billiet - Van Holder. Emiel Billiet was senator. De familie Van Holder was afkomstig ult Herne. Caroline Van Holder was de zuster van dokter August Van Holder.

Vraag 19: Wat is de familienaam van de so/daat die hier begraven Jigt? Antwoord: Dhondt Edmont Dhont werd geboren op 9 augustus 1903 en sneuvelde op 27 mei 1940.

Vraag 20: Welke familienaam wordt hier in deze straatnaam vereeuwigd? Antwoord: Verlove.

We hopen dat deze zoektocht aangenaam, leerrijk en boeiend was en dat we uwaandacht voor familiekundige indicaties in het straatbeeld hebben versterkt. Wegens de positieve respons zullen we dit initiatief in januari - februari 2005 herhalen, maar dan in een andere gemeente. Luc Neyt

3ge NATIONAAL CONGRES van de WF zaterdag 15 mei en zondag 16 mei 2004 Provinciaal Administratief Centrum "Het Zuid" Woodrow Wilson plein 2 te Gent Voor info: Felix Waldack, tel 09/367 80 92 of e-mail: felix@waldack.be INSCHRIJVING verplicht (gratis toegang) tel-fax 09/251 2283 of e-mailluc.schalk@pi.be

Zaterdag 15 mei om 13.00 uur onthaal met koffie 14.00 uur opening 14.30 uur referaat "PSYCHO-GENEALOGIE" door Dr. med. Rene De Clercq 15.30 uur receptie 17-18.00 uurgeleide wandeling "GENTSE FAMILIES EN FAMIUEWAPENS" 1"9.30 uur Gents banket in Salons Carlos Quinto, Kammerstraat 20 te Gent Zondag 16 mei om 9.00 uur onthaal met koffie 9.30 uur opening van de boeken- en infostanden tot 17.00 uur 10.00 uur referaat "EMIGRATJE IN DE 16e en 17e EEUW door Lie. hist. Ludo Vandamme 14.00 uur referaat-debat; "UllWIJKING NMR AMERIKA 1850-1920" met moderator Astrid David en panelleden: Paul Callens, Guido Dutry en Ludwig Vandenbussche 15.00 uur: koffiepauze, huldiging verdienstelijke leden, groet van zusterverenigingen, slotwoord door Edgard Seynaeve, nationaal voorzitter WF en om 16.45 uur afscheidsreceptie.

38


Archief en bibliotheek: aanwinsten 2003

Eerste deel. Parochieregisters: Adegem: Dopen: 1616 - 1796 (6 boekdelen) Huwelijken: 1616 - 1796 (3 boekdelen) Overlijdens: 1616 - 1796 (3 boekdelen) Maldegem: Dopen: 161 - 1796 ( 8 boekdelen) Huwelijken alfabetisch op naam van de bruidegom Huwelijken op naam naam van de bruid Huwelijken chronologisch: 1616 - 1796 (2 boekdeJen) Overlijdens: 1616 -1796 (4 boekdelen) Middelburg: Dopen: 1613 - 1796 (8 boekdelen) HuweJijken: 1618 - 1796 (4 boekdelen) Overlijdens: 1639 - 1796 (3 boekdelen) Oostwinkel: Dopen: 1616 - 1796 (3 boekdelen) Huwelijken en overlijdens: 1616 -1796 (2 boekdelen) Sint Laureins: Dopen: 1628 - 1802 (8 boekdelen) Huwelijken: 1628 - 1802 (4 boekdelen) Overlijdens: 1628 - 1802 ( 4 boekdelen) Schuiferskapelle: dopen 1786 - 1797

Burgerlijke Sland: Zwevezele:

kJapper op de geboorten, huwelijken en overlijdens: 1851 - 1920 (7 boekdelen)

Inventarissen: - Inv. van het archief van Sint-8aafs en bisdom Gent tot eind 1801 (5 boekdelen) (deel 1 in bibliotheek Roede van Tielt) - Inventaris van WF- Tielt

Kiezerslijsten: Aalter: 1967 Dentergem: 1980 Tielt: 1949/1952 - 1976/1978 - 1978

Tellingen: Ardooie: Franse telling van 1796 Oeselgem: Volkstelling 1796

wordt vervolgd

Fons Das 39


Oud schrift - een staat van goed dee I 2

ter eender sijde ende de voorschreven vier achterghelaelen weesen ter andere sijnde den selven hauder met dese vooghden bereert (bereid) om desen staet over te bringhen aen Ul (ulieden uluyden, jullie) heeren bailliu burghemeester ende schepenen der heerel(ickhede) van vinderhaute met datter toebehoort alles in der manieren hiernaer verclaert.

=

In de meeste gevallen wordt op deze plaats in de staat van goed te kennen gegeven dat er tussen de gehuwden al dan niet een huwelijkscontract en/of een testament werd afgesloten. Dan voigt de beschrijving van het bezit van de onroerende goederen met de ligging, de oppervlakte en de eventuele bezette renten die erop rusten. In deze staat wordt volgende melding gemaakt. We geven u een afschrift van dezelfde tekst uit het register en uit de losse staat van goed of lias.

Alvooren wort Alhier te kennen g(h)egeven dat ten desen sterfhuijse geenen gronden van erfven ofte ander immeubele (onroerende) goederen. en worden bevonden ofte er competeren (bezitten in de

40


betekenis van wettig toe behoren), meubelaere baeten ende schulden.

dan bestaende

dit sterfhuijs

atleenelick inde naerschreven

Eerst compt hier voor baeten over den ackerprijs die door den voom(oemde) Smet op den VO junij 1720 sijn gepresen alles op het aengeven vanden hauder (Guilliaeme Verleye) ende den vooght patemeel (Fransoys van Heede) consisterende (bestaande) de selven in vol ende ontgonne labeur 500 inde besaeyde ende bloote landen, volle ende naervette inde landen besaeyt met harte vrughten ende lenten (= bonen en erwten, maar ook in de betekenis van lente, zaaitijd. "sine lente(n) doen" het land in het voorjaar bewerken), saet van tarwe, mesteluijn (mesteluun, masteluun mengsel van half tarwe en half rogge) , haver, erweten en boonen, wintervitsen en somervitsen (vitsen peulvruchten, soort linzen, lijnsaet, worteJs aertappels, met den aerbeid van tplanten met planten vande boonen, een weinigh geplante hauerisschen (haeuw peulvrucht) seeuwen (= voren maken) van harte ende sachte vrughten, aerbeyt van barnen (bemen = branden) en opvoeren van goor (= gore, drek, vuil, viszaad, vislijm. Ook gore of guere in de betekenis van geur, reuk en gore of goere oostmiddelnederlands voor mol), vette binnen hove (mest op het hof).

=

= =

=

wordt vervolgd

Luc Neyt 41


Vraag - Antwoord Stuur aile vragen en antwoorden naar de Redactie, "Onze Voorouders", p.a. Fons Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt. Indien u rechtstreeks antwoordt aan de vraagsteller, gelieve de Redactie een dubbel te bezorgen.

Vragen 3 - 04 (Christiane Dewaele, Sneppestraat 1, 8860 Lendelede) In verband met onze kwartierstaat heb ik volgende vraag. Op 16 oktober 1653 huwde te Wingene Adriana Wype. Bij de geboorte van haar kinderen werd de naam ook Vande Wype, Wype, Wijpe en Van Wyppe geschreven. Bij haar overlijden Van Wippe. Er was maar een doopheffer met dezelfde naam, namelijk Judoca. Zij huwde met Joannes Traen. In de staten van goed en aanverwante akten van Wingene door Jo Patteeuw staat ze vermeld als Van Wijpe, Adriane fa. Jan. Volgens haar overlijden moet ze geboren zijn omstreeks 1627. Waar kan ze mogelijks geboren zijn en waar kwam de naam rond 1627 voor.

V.V.F. - Tielt: activiteitenagenda april - mei - juni 2004 Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal. 1. Werkgroep genealogie op zaterdag 3 april van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 2. Werkgroep genealogie op zaterdag 17 april van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 3. Voordracht: onslokaal.

Kerk- en disrekeningen

door Dhr. Wilfried

Devoldere,

op maandag 19 april in .

4. Werkgroep genealogie op zaterdag 1 mei van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 5. Werkgroep genealogie op zaterdag 15 mei van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 6. Werkgroep genealogie op zaterdag 5 juni van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 7. Werkgroep genealogie op zaterdag 19 juni van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

Inzenden van vragen, antwoorden, teksten en activiteitenkalender Veer de eerstvolgende nummers worden de belanghebbende dringend gevraagd rekening te houden met de hierna volgend uiterste data voor het inzenden van hun vragen, antwoorden, teksten, mededelingen en activiteitenkalender. (Steeds een maand v66r de maand van verschijnen!): Nummer 31 juli - augustus - september 2004: v66r 31 mei 2004 Nummer 41 oktober - november - december 2004: v66r 31 augustus 2004 Nummer 11 januari - februari - maart 2005: v66r 30 november 2004 42


Belgie-Belgique

P.B. 8700 TIELT 1 3/4615

VOOROUDÂŁR~

G:

onzevoor voorouoers ons

J=J

Driemaandelijks tijdschrift van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt.

Verantwoordelijke

7 de jaargang

nr. 3 - juli 2004

Afgiftekantoor

8700 TIEL T 1

uitgever: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29 - 8700 TIEL T


ONZE VOOROUDERS Is een genealogisch tijdschrift en informatieblad verschijnt, telkens bij het begin van het kwartaal.

uitgegeven door de VV.F.-

afdeling Tielt, dat driemaandelijks

Ons werkgebied va It samen met de (deel)gemeenten van het vraeger bestuurlijk en kiesarrondissement Tielt (Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Kooiskamp, Markegem, Meulebeke, Oeselgem, Ooigem, Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuiferskapelle, Sint-Baafs-Vijve, Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem, Lotenhulle, Poeke, Vinkt en Wontergem. De abonnementsprijs bedraagt 4,00 Eura per jaargang voor de leden van VYF.-Nationaal die inwoner zijn van ons werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roede van Tielt. VYF.-Ieden uit andere arrondissementen en niet-VYF.-Ieden ontvangen ons tijdschrift voor minimum 6,50 Euro (voor leden uit het buitenland 10,00 Euro). Het abonnementsgeld kan gestort worden op rekening 800-7026810-14 van VYF.Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 Tielt. Een vrijwillige surplus als steun is zeer welkom !!!!

Afdeling

Tielt,

Redactieadres: Fens Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt, tel.: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be Voorzitter: Luc Neyt, LuxemburgJaan 21, 8700 Tielt, tel.: 051/40.60.75, Ineyt@belgacom.net Secretariaat: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsestwg. 29, 8700 Tielt, teL/fax.: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be Lokaal: Huyse Aleydis, vroegere Sint-Lucaskliniek, Beernegemstraat 5,8700 Tielt Openingsuren: elke eerste en derde zaterdag van de maand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. Voor verdere informatie in verband met de opgenemen artikels en bijdragen, gelieve contact op te nemen met de redactie. Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn artikel. Overname van tektsen toegestaan met vermelding van bran en auteur.

Inhoud: - Onze Voorouders

- Onze Familienamen,

Paul Callens, Waterstraat

deel 3

47

18, 8740 Pittem

- Van baljuw, landbouwers

49

- Tieltenaar naar Argentina

53

en molenaars. Het geslacht Vanschoebeke Juul Desmet, Roterijstraat 3, 8720 Wakken

Agnes

De Jaegher

- Carpentier,

Burg 15, 8000 Brugge

- The Flemisch Roots of General George Washington Jozef J. Goethals,

- Tentoonstelling:

318 Rossiter Ave, Baltimore

Goethals MD 21212, USA

Onze Kalender , Dank

- Oud schrift - een staat van goed, deel 3 Luc Neyt, Luxemburglaan

- Van een dronkaard

57 58

21, 8700 Tielt

60

- V.V.F.-Tielt: nieuwe publicatie Claude Moors, Kerkstraat

56

5,8700

Tielt

61

gesproken

Luc Neyt

- De band tussen de families Mattlin en Van Renterghem Luc Vandermeulen,

Vuurkruiserslaan

- Archief en bibliotheek:

aanwinsten

Fans Oas, Luxemburglaan

- Vraag en antwoord,

46

62

20, 8870 Izegem

2003, slot

63

18, 8700 Tielt

activiteitenagenda

65


Onze Voorouders

- Onze Familienamen

Derde deel. 111-0:Sociale klasse : 111-0-1:Titels: Nobels, De Jonckheere, De Ruddere (ridder). 111-D-2:Burgers: De Poortere (poorter), Bourgeois. III-D-3 : Landslieden : De Laet. III-E : Verwantschap : De Jonghe, Fieuw, Fieux (fils), De Neve (neef).

IV - Namen afkomstjg

van karakterjstjeken.

Gezien de oorspong teruggaat in een ver verleden zullen bepaalde personen net de omgekeerde eigenschap hebben. De zwarte witte kan dan een nieuwe bijnaam doen onstaan. IV-A: Uiterlijke kenmerken : IV-A-1 : Naar kleur (kan haar of huid zijn) : Blancke, De Bruyne, De Witte, Blondeel, Rosseel, Lebrun, Lerouge IV-A-2 : Naar formaat : De Corte, De Groote, Maegherman, Strobbe, De Caluwe, Goethals, De Vuyst, Bultinck, Loncke, Beel, Malfait IV-B : Karaktertrekken : IV-B-1 : Goedaardige trekken : De Coene, De Fraeye, Fraeyman, Goeghebeur, De Soete, Ledoux IV-B-2 : Niet zo goedaardige trekken : Buyse, De Buysere (buizen : drinken), De Seure, De Simpele, De Wilde, Sauvage IV-B-3: Vallende tussen IV-B-1 en 2 : Moeyaert, De Sioovere IV-B-4: Onzekere betekenis : De Beer, Cocquyt, D'Haene, De Pauw IV-C : Rijkdom of armoede : De Rycke, Goetgheluck, D'Haveloose.

V' Andere.

Bij de andere namen horen de namen die tot op heden geen deftige verklaring meekregen of men het raden heeft naar de oorsprong.

VI . Specjaal zyn ook de namen ontstaan ujt yondelingen

Onbekend, Voordevenster,

Lindeboom (kan ook huisnaam zijn), Vondeling, Trouve.

47


De betekenis van de familienamen van de kinderen uit het 5e en Se leerjaar (derde graad) van de basisscholen van Ruiselede. Gesubsidieerde Vrije Basisschool, Pensionaatstraat 23, 8755 Ruiselede (Ruiselede Centrum). Gesubsidieerde Vrije Basisschool, Brandstraat 24, 8755 Ruiselede (Doomkerke). De Eekhoorn, Gesubsidieerde Vrije Gemengde Basisschool, Kruiskerkstraat 14, 8755 Ruiselede (Kruiskerke). Eerst geven wij de schrijfwijze zoals die voorkomt op school, dan de basisnaam naar waar Debrabandere verwijst, dan volgen de varianten en verdere informatie.

Allemeersch:

Allemee(r)sch, (van); Allemersch, van Allemeersh, (van) Hallemeersch, Hallemeesch, van Haelmersch, (van) Haelemee(r)sch, Allermeersch, Allemes, Aellemeersch, (van) Hollemeersch. Plaatsnaam. Aalmeers, onder meer in Rumbeke. In 1298: Anselm van Alemersch in Izegem.

Baele: Baele (de); Baelen(s), Balen(s), Bael(s). Middelnederlands bael : voogd. Uit oudfrans: bail, bal, Middellatijn: bailus: voogd, beheerder, goeverneur, gezant. 1026-1279: Drievon Ii Baile, Pontieu. Berlamon:

Berlaimont; (de) Berlaymont, (van) Berlamont, Berlernont, Berlemont, Berlinmont. Plaatsnaam. Berlaimont (Nord). 1215: Berlamont.

Biebuyck:

Biebuy(c)k, Bibuyck. Middelnederlands biebuuc: bijenkorf. Beroepsbijnaam van imker. 1436 die Skeysers Biebuucs was.

Blanke:

Blank, Blanke(n), Blancke(n), Blanque, Blanc(h), Blanche, Leblan(c), Leblans, Liblanc, Dublancq, de Blan(c), (de) Blanck, de Blancq. 1 Patroniem Blan(c)ke(n) oorspong Germaans, Voornaam Blanco "Blank"; vgl. Blankaert. 2 Bijnaam naar de blanke, witte kleur van haar of huid. Vgl. De Witte, Blankaert. 1280: Boidinus Blancke.

BonOt~ (1): Bonne, zie Bonet, Bonheur(e), Bonet, -e, Bonnet, -e, -ez, Boon(n)et, Debonnet, -e, -ez, Dubonnet, Desbonnet(s), -ez. Patroniem. 1 Vleivorm van Germaanse voornaam Bono, Bona. 1275: Jehan Bonnet. 2 Romeinse vleivorm op -onet van een bert-naarn: Libonet, Lambonet enz. verkort.

wordt vervolgd

1

PaulCaliens

Er bestaat ook Bonne: Bons: 1. Middelnederlands bonne: stop op een vat. Beroepsbijnaam. 1349: Gillis Nan Arnout Bons sone. 2. Metroniem, Latijn, Heiligennaam Bona. 3. Soms wellicht ook de verkorte vorm van Oebonne (W. Beele II, p. 91: Bonne ook: opgeslagen kraam, tent voor koopwaren).

48


Van baljuw, landbouwers

en molenaars

Het geslacht Vanschoebeke

Deel1. In de zoektocht naar gegevens voor een studie over de Wakkense Molenkouter (mijn geboorteplaats) kwam ik terecht bij de laatste Wakkense windmolenaarsfamilie Vanschoebeke. Ais landbouwers en als molenaars (twee verschillende takken) heerste deze familie over die Molenkouter. Verschillende leden namen als burgemeester, schepen of kerkmeester bestuursmandaten waar in het Mandeldorp. Met de hulp van gegevens uit de genealogische studies van Willem Bevernage en vooral van Imelda Dhuyvetter (waarvoor hartelijke dank) was het mogelijk een - vooralsnog onvolledige - schets te maken van de stam Vanschoebeke. De nakomelingen van de baljuw van de heerlijkheid "Eenaeme" van Oostrozebeke waaierden uit naar Sint-Baafs-Vijve, Meulebeke en Wakken. De Wakkense tak bleek de stamvader van mijn eigen schoonzoon te bevatten. Vandaar. .. Deze stamboomgegevens zijn ver van compleet en voor aanvulling vatbaar. Ze kunnen wellicht voor andere zoekers een hulp betekenen. En natuurlijk dat nieuwe gegevens met dank en interesse aanvaard worden. Voor mij zijn volgende genelogische gegevens molenaarsfamilie Vanschoebeke uit Wakken.

een deel van een

kroniek

over

de

Gebruikte lettertekens : Namen in hoofdletters: leden van kwartierstaat Bart Vanschoebeke. Gegevens tussen []: artikelnummers van parochieregisters.

L JOANNES VAN SCHOEBEKE. Geboortedatum tot nu toe onbekend Was gehuwd met Joanna Demely.

Stierf op 08.05.1705 in Oostrozebeke.

In de lijst van buitenpoorters van Kortrijk te Bavikhove komt voor: Schoebeke, van, Jan fs Jan (d'oude) 1681-1703, komende van orb, v.o. orb (verzet op Oostrozebeke). Wij mogen aannemen dat Joannes (Jan) buitenpoorter was in de periode 1681-1703 en dat zijn vader eveneens een Jan was. Uit dit huwelijk volgende kinderen: 1. Petrus (OOostrozebeke 13.03.1670 +26.02. 1703)(Zie 11.1) 2. Nicolaus (OOostrozebeke 27.01.1672) [596] 3. Joannes (OOostrozebeke 18.06.1677 +03.12.1719). Getrouwd in 1691 met Jaqueminke Vanoutrive. 4. Anna (Van Schouwbeke) ( 째Oostrozebeke 25.02.1678) [629]

49


11.1

PETRUS VAN SCHOESEKE Oostrozebeke 13.03.1670. [454] Hij is in eerste huwelijk getrouwd op 26.11.1691 te Oostrozebeke voor de kerk met Judoca Tack C Oostrozebeke 11.01.1672 + 26.02.1703). Zij was de dochter van Joannes Tack en Maria Simoens. o

Uit dit huwelijk: 3 kinderen. 1

2

Joanna Therese Van Schoebeke o Oostrozebeke 16.12.1691 + Meulebeke 19.11.1736. Zij is ondertrouwd op 23 maart 1723 te Oostrozebeke en getrouwd op 06.04.1723 te Meulebeke voor de kerk (getuigen: Martina Masureel en Joanna Saert) met Guihelmeus Saert geboren op 13.03.1697 te Wakken, overleden op 20.05.1786 te Meulebeke. Guihelmeus (Willem) Saert is in 1737 hertrouwd met Brigitta Vermeulen. Kinderen : Saert Josephus Amandus Saert Franciscus Baert Maria Theresa Barbara BaertAnna Saert Maria Brigitta Baert Jacobus Franciscus Baert Joannes Joannes Van Schoebeke Oostrozebeke 30.12.1695, gedoopt op 31.12.1695)

o

3

[680]. (Zie 111.1)

PetrusVan Schoebeke o Oostrozebeke 13.12.1698 + Sint-Baafs-Vijve 18.045.1779, gedoopt 14.12.1698. (doopgetuigen: Petrus Tack en Maria Velghe). (Zie 111.2)

op

Tweede huwelijk op 16 juli 1703 te Bavikhove voor de kerk met Martina Masureel, geboren op 7 november 1681 te Bavikhove, overleden op 17 oktober 1764 te Ingelmunster, dochter van Bernard Masureel (koster en schatter van Kortrijk) en Joanne Melsens. Uit dit huwelijk: vermoedelijk 9 kinderen. 4

Lucas Van Schoebeke. rond 1704.[717] + Oostrozebeke 31.03.1750 (Zie 111.3)

Q

5

Rosa Van Schoebeke a Oostrozebeke 14.07.1706 + Ingelmunster 27.08.1785. Getrouwd op 23.04.1727 te Oostrozebeke voor de kerk met Jozef Loncke, geboren rand 1702 te Hulste, overleden op13.03.1786 te Ingelmunster, zoon van Dioysius Loncke en Anna Van Laere. Hun kinderen:

6

Jacoba Joanna Van Schoebeke Oostrozebeke 06.07.1710 + Oostrozebeke in 1795. Doopgetuigen: Joannes Masureel en Jacoba 7. Zij is getrauwd op 03.04.1731 te Oostrozebeke met Joseph Vervacke. o

50

Loncke Guilielmus Loncke Petrus a Emelgem ca 1787 + Wontergem 31.10.1862 Loncke Franciscus


7

Waarschijnlijk Mathias Van Schoebeke Oostrozebeke 1712 [1388] Marie Catharina Van Schoebeke o rond 1714 + Gent 24.03.1789. Begijn in het sint Elisabethbegijnhof. Wonende te Gent, convent St.-Joseph. Waarschijnlijk Marie-Anne Van Schoebeke o Oostrozebeke 1715 [1401] Waarschijnlijk Marie-Anne Van Schoebeke o Oostrozebeke 1716 [1405] Joseph Van Schoebeke o Oostrozebeke 20.04.1717. Doopgetuigen: Pieter Tack en Joanna Velghe. Getrouwd te Oostrozebeke op 16.12.1744 met Anne Marie Van Outryve. Gewoond in Gent. Afstammelingen tot nu toe onbekend. o

8

9 10 11

12

JACOBUS ARMAND VAN SCHOEBEKE Oostrozebeke 24.08.1719 +Wakken 29.06.1781. Doopgetuigen: Joannes Tack en Maria Masureel. (Zie 111.4) o

11.2

Joannes Van Schoebeke (01677 +03.12.1719) getrouwd met Jacqueminke Twee kinderen:

1

van Outrive.

1 Petrus C omtrent 1706) 2. Joannes (0 omtrent 1702)

111.1 Joannes Van Schoebeke Zoon van Petrus en Judoca Tack (I). Landbouwer en poorter van Kortrijk. Getrouwd in 1716 te Oostrozebeke [5511 voor de kerk met Godeliva Vanden Heede, landbouwster en poorteresse van Kortrijk, overleden op 25.06.1740 te Ooigem.

De Ooigemse tak Van Schoebeke Kinderen uit dit huwelijk: 1. Joannes Martinus Van Schoebeke, ( 0 rond 1720) 2. Nicolaas Van Schoebeke, ( 째Ooigem. 20.01.1722) 3. Marie-Josepha Van Schoebeke. (OOoigem 09.06.1724) 4. Joanna Van Schoebeke. ( 째Ooigem 30.04.1726 + v66r 1740), 5. Jacoba Petronella Van Schoebeke. 30.06.1728) 6. Anna Therese Van Schoebeke. o 11.01.1731 +Sint-Baafs-Vijve 25.05.1808. Zij is getrouwd op 17.10.1757 te Oostrozebeke voor de kerk metJoannes Baptiste Van Schoebeke, geboren te Sint-Baafs-Vijve, gedoopt op 22.04.1729. Doopgetuigen waren Joannes Duynslagher en Godeliva Vanden Heede.

r

1

RAK Staten van goed - Van Schoebeke - parckemijnen index 11- Jan 105 (1707) ooi 2

51


111.2 Petrus Van Schoebeke. Landbouwer en burgemeester ( °Oostrozebeke 13.12.1698) Gedoopt op 14.12.1698, begraven op 18.05.1779. Zoon van Petrus Van Schoebeke en Judoca Tack; (I). Getrouwd op 08.04.1722 te Sint-Baafs-Vijve voor de kerk met Maria Landuyt, poorteresse van Kortrijk, geboren eveneens te Sint-Baafs-Vijve, gedoopt op 26.02.1699, (doopgetuigen: Antonius Boute en Maria Landuyt). Begraven te SintBaafs-Vijve op 22.01.1758, dochter van Franciscus Landuyt (Iandbouwerburgemeester) en Godeliva Ottevaere.

De Sinte-8aafse tak Vanschoebeke Kinderen uit dit huwelijk: 1. Maria Catharina Van Schoebeke. ° Sint-Baafs-Vijve 1724 + Kruishoutem 18.04.1807 , landbouwster Getrouwd te Sint-Baafs-Vijve voor de kerk rond met Judocus Levrau. 2. Marie Therese Van Schoebeke. ° Sint-Baafs-Vijve, gedoopt op 02.03.1726 + Kruishoutem 29.11.1818. Doopgetuigen: Jacobus Van Nefte en Godeliva Ottevaere. Zij is ondertrouwd op 21.08.1748 te Sint-Baafs-Vijve en getrouwd op 27.09.1748 voor de kerk aldaar (getuigen: Joannes Vandenberghe en Joanna Van Schoebeke) met Petrus Ignatius Gesquiere, CHarelbeke 8.03.1711 + Kruishoutem23.02.1997, landbouwer (zoon van Igantius Gesquiere en Elisabeth Vlieghe. Woonden te Kruishoutem op het "Goed ter Meulen". 3. Joannes Baptiste Van Schoebeke C Sint-Baafs-Vijve, gedoopt op 22.04.1729). Trouwde met Anna Theresa Van Schoebeke. (zie IV.1) 4. Joanna Theresla Van Schoebeke ( °Sint-Baafs-Vijve, gedoopt op 27.06.1731 + Wakken 14.07.1807). Doopgetuigen: Joannes Landuyt en Joanna Therese Van Schoebeke. Zij is getrouwd te Sint-Baafs-Vijve op 23.05.1751 voor de kerk met Charles Francois Joseph Biebuyck. ( °Wakken 18.03.1730 +Wakken 15.08.1766). Hij was de zoon van Joseph Biebuyck en Joanna Landuyt. Waren de grootouders van de Waregemse notaris en burgemeester (1819-1830) Ferdinand Storme 5. Petrus Ignatius Sint-Baafs-Vijve Plankaert.

Van Schoebeke ( °Sint-Baafs-Vijve, gedoopt op 03.01.1735 + 08.01.1742). Doopgetuigen Petrus Tack en Francisca

6. Marie Anna Rosa Van Schoebeke ( °Sint-Baafs-Vijve, gedoopt op 04.12.1737 + Oudenaarde 11.10.1830). Doopgetuigen: Joannes Van Schoebeke en Marie Magdalena Storme. Overleed te Oudenaarde.

Wordt vervolgd

52

Juul Desmet


Tieltenaar naar Argentina Op 17.03.1852 trouwt te Tielt, Fredericus Contantinus Vanderperre, hoedenmakersgast, later hoedenmaker, geboren te Roeselare op 04.10.1825 met Melania Tack, mutsenmaakster, geboren te Tielt op 25.04.1831, minderjarige dochter van de reeds overleden Carolus Tack en van Juliana Van Overschelde, naaister. Samen met hun huwelijksgetuigen, o.a. politieagent Guillielmus Wallaert, oom vande bruid, ondertekenen ze hun huwelijksakte. de Uit dit huwelijk worden achtereenvolgens in de Kromwalstraat, Brugstraat en in de 9 sectie te Tielt volgende kinderen geboren : 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Gustavus Vanderperre °17.03.1853 Julius Josephus Vanderperre °11.12.1856 Romania Vanderperre °11.03.1860 Edmondus Vanderperre ° 12.01.1864 Theophilus Vanderperre °23.01.1867 Nicolaus Vanderperre 28.01.1871 Alphonsus Vanderperre °11.11.1874 0

de

In de familie doen nog verhalen de ronde over Julius die in de 19 eeuw, na een zesweken durende bootreis, zijn geluk ging beproeven in Argentina, doch zijn volledig curriculum vitae opstellen, leek niet zo gemakkelijk. Julius werd op 22.09.1877 als jonkman uitgeschreven in de bevolkingsboeken van Tielt, met vermelding dat hij naar Oostkamp vertrokken was. Daar geraakten we zijn spoor bijster want hij staat er nergens ingeschreven en er is ook geen enkele akte waarin zijn naam voorkomt. Na lang zoeken, heb ik zijn huwelijksakte gevonden in Dudzele. Hij trouwde er als smidsgast op 13.01.1880 met Theresia Joanna Lagast, loonwerkster, dochter van Sebastiaen, loonwerker en Sophia Defoordt. In deze huwelijksakte wordt haar voorhuwelijkskind Maria Reinildis CDudzele 16.11.1879) door Julius erkend. Te Dudzele kwam er nog een zusje Mathilde C03.09.1881) bij. In de Bevolkingsboeken van Dudzele zien we dat het gezin Julius Vanderperre - Theresia Lagast met de twee dochtertjes op 09.08.1882 naar Rijsel vertrok. Daar is op 04.05.1885 in de rue S1.Albin Romanie-Marie geboren als dochter van Jules-Joseph Vanderperre, smid, 28 jaar, geboren in Tielt, en van Therese-Jeanne Lagast, 24 jaar, geboren in Dudzele. Jul ius was op 15.01.1883 in Rijsel reeds peter geweest van het dochtertje Angele-Marie van zijn broer Gustave, ajusteur, gehuwd met Marie-Therese Goemaere, die tijdelijk ook in Wazemmes/Rijsel, in de rue St. Roch n° 52 hebben gewoond. Door de brand tijdens de eerste wereldoorlog in het stadhuis van Rijsel zijn er geen bevolkingsboeken overgebleven, zodat we niet met zekerheid weten wanneer het gezin uit Rijsel vertrok, maar het moet na 04.05.1885 zijn dat Julius Vanderperre met vrouw en dochters, naar Argentina emigreerde. Hier hebben we pech want we weten niet of ze vanuit een Belgische of een Franse haven vertrokken. In de enkele nog bestaande passagierslijsten van de boten die uit Antwerpen vertrokken, komt zijn naam niet voor, en de archieven van de havens in Frankrijk hieromtrent zijn nog niet geordend. Het was de tijd waarin vele Vlamingen gedreven door de drang naar een menswaardiger bestaan naar Amerika uitweken. Naast de Verenigde Staten en Canada, werd ook Argentina afgeschilderd als een paradijs op aarde. Diep in het binnenland was er nood aan metselaars, timmerlieden, smeden en handwerkers die hard wilden werken. 53


De propaganda hierrond lokte in de jaren 1880-1890 vee I Vlamingen, vooral afkomstig uit de streek van Tielt, Pittem, Ruiselede, Aarsele, Meulebeke, Roeselare, Ardooie, Diksmuide, Esen, Woumen... naar ginder. Zij vertrokken meestal vanuit Antwerpen o.a. met de "Calabria" of met de "Baltimore". Men reisde in groepen van 700, en zelfs van 1.400 naar het zogezegde land van belofte in Latijns-Amerika. Spoedig kwamen er brieven van de landverhuizers. Sommigen waren vollof en schreven dat "zij hun buik konden vol eten met zoveel vlees als ze maar wilden", "dat het wild er zo dik vloog als in Vlaan-deden de hagelstenen" en dat "de mondbehoeften er goedkoper waren en de daguren schromelijk hoog". De "Gazette van Rousselaere" drukte het echter op 09.02.1889 heel kernachtig uit: "t Is goed voor sommigen en 't deugt niet voor anderen". Er werd dan ook regelmatig gewaarschuwd tegen de gevaren aan de emigratie verbonden. Men raadde het zelf af. Langs de kust was er in de landbouw werk genoeg, maar "vadsigaards en leeggangers" hadden ze niet nodig ... Ook Julius wilde ginder zijn geluk wagen en volgens de verhalen van een oude nicht die er nog had horen over vertellen, weten we dat hij geluk had. Zijn moeder die over de ontgoochelingen en mislukkigen van sommige emigranten hoorde, was er echter niet gerust in. Zij schreef een brief naar haar zoon, dat indien het niet goed ging, zij de terugreis zou betalen. Maar Julius zou geantwoord hebben : "Moeder, het geld ligt hier voor het rapen voor wie wit werken; wij blijven !" Om meer over julius te weten te komen zocht en vond ik langs Internet enkele Vanderperre's in Argentina. Een ervan, Florencio Federico Vanderperre wist dat zijn grootvader Julius Vanderperre heette, en dat de naam van zijn Hollandse grootmoeder Adela Verhelst was. Hij had ook reeds getracht zijn roots op te sporen doch in de Argentijnse archieven stond niets bekend over de aankomst van Julius in Argentina. Van de andere familieleden in Argentina wist hij weinig at. De e-rnails blijven aanhouden en beetje bij beetje kon men zich in Argentina nog iets herinneren. Zo bv. dat Julius een dochter had die met een Roldan, en een andere dochter die met een Cangiano was gehuwd. Veel was dat niet en de moeilijkheid was dat dit in Argentina veel voorkomende namen zijn. Zij konden er verder niets over vinden ! Maar hier ook stak internet een handje toe. Hoeveel geschrijf negatief of helemaal niet werd beantwoord, kan ik niet zeggen, maar, dank zij aandringen en volharden sijpelden de inlichtingen bij mondjesmaat binnen en werden er toch een paar spelden in de hooiberg gevonden ! De ene wist dit en de andere wist dat, maar men was slordig bij het opgeven (of niet opgeven) van plaatsen en data. Toch konden de stukjes van de puzzel worden samengepast. Ook het mysterie van de twee vrouwen van Julius werd opgelost ! Men wist te vertellen hoe Julius in Argentina tot welstand kwam. Hij was smid van beroep en kende ook wat van timmeren en schijnwerkerij. Hij stampte er een smidse en een timmerbedrijf uit de grond dat weldra een alom bekend wagenbedrijf werd en verkocht er wagens als zoete broodjes. Hier wist een oude nicht te vertellen dat hij de "Ford" van ZuidAmerika werd ! Doch zijn nakomelingen doen er heel wat bescheidener over. Men zou kunnen zeggen dat wat Ford betekende voor de auto-industrie (met motoren), kon Julius waarmaken in de wagenbouw (wagens getrokken door paarden) ! En er kwam nog meer aan het licht ! Toen Julius in Rojas (prov. B..) woonde, heeft hij (uit medelijden?) een landgenote, Adela Verhelst, in zijn huis opgenomen. Zij was gescheiden van haar man, Roberto Desmet, en had een dochtertje Maria. Van "compassie" is liefde gekomen en Julius is er met Adela vandoor gegaan. In Dolores (prov. B.A.) zijn uit de samenwonende Julius Vanderperre en Adela Verhelst drie kinderen geboren: Julio, AdelaIde en Federico. 54


Hoe het verder met Theresia Lagast verliep, daarover tasten we volledig in het duister. Aileen weten we dat de kinderen van Adela Verhelst contact onderhielden met dochter Romanie uit het eerste huwelijk van Julius. Wellicht was Adela Verhelst ook geen Hollandse, want Desmet en Verhelst zijn typisch Vlaamse namen. Bij het overlijden van hun vader in 1928 rezen er bij Julio, AdelaIde en Federico moeilijkheden met de erfenis, aangezien die kinderen onwettig waren. Gelukkig zijn ze erin geslaagd zich te laten legitimeren en konden ze de erfenis in de wacht slepen. Wat weten we nu meer over de nakomelingen van Julius Vanderperre uit Tielt ? Van de dochters uit het huwelijk met Theresia Lagast, weten we het minst. Van Maria-Reinildis is niets bekend ;van Mathilde evenmin. Van Romania, ginder Ramona genoemd, weten we dat ze huwde met een zekere Roldan die haar en haar vier kinderen (Zenon, Elvira, Maria, Isabel en Federico) in de steek liet. De jongste zoon, overleden, een bekend bokser, stond in Buenos Aires bekend onder de naam "Yique". Zijn dochter, een advokate, van wie ik hoopte nieuws te vernemen, kon ik niet bereiken ... Romania, alias Ramona, stierf in Saito op 06.01.1971. Van de kinderen uit de gemeenschap met Adela Verhelst, weten we meer. De oudste zoon Julio zette het carrossiebedrijf van zijn vader verder. Hij heeft een kinderloze zoon Julio en een dochter Alicia met nageslacht. Hij stierf rond 1960. Zijn dochter Adela'ide, geboren in Dolores op 23.09.1897, was pianolerares toen ze huwde met Francisco Cangiano. Samen baatten zij na hun huwelijk een grootwarenhuis voor landbouwproducten uit in Balcarce, doch na de crisis van de jaren dertig, verhuisden ze met hun handel naar Loberia. Samen kregen ze 5 kinderen: Rodolfo, Ana Adela, Julio Cesar, Nestor en Heriberto. Deze laatste, die mij inlichtingen verschafte, is instructeur bij beroepsopleidingen, en zijn echtgenote is lerares economie. Volgens Heriberto heeft zijn moeder nog gecorrespondeerd met haar Vlaamse familieleden, de doch hij weet niet of het v66r of na de 2 wereldoorlog was ... Zij zou nog geld hebben opgestuurd opdat al de familie uit Vlaanderen een foto zou laten maken. Heriberto denkt die foto nog gezien te hebben, maar hij is verloren geraakt ! De Vlaamse familie weet daar niets over. Adelaide stierf in Necochea op 13.01.1991 en liet een groot nageslacht na. Federico, de jongste zoon van julius, geboren in 1902 in Chascomus, was matrijzenmaker voor aluminiumwerkstukken. Hij heeft slechts een zoon nl. Florencio Federico, chirurg plastische chirurgie, getrouwd met een lerares schone kunsten. Samen hebben ze vier dochters : Marcela, Gabriela, Claudia en Silvana Vanderperre. Deze laatste is gehuwd met Alejandro Martinez. Heb je het bemerkt ? Er is geen enkele mannelijke naamdrager meer ! Doch men heeft er iets op gevonden om toch de naam VANDERPERRE te laten voort leven. In Argentina mag men de kinderen een dubbele naam geven, dus naast die van de vader ook die van de moeder; zo hebben Alejandro Martinez en Silvana Vanderperre hun kinderen Joaquin Martinez Vanderperre (째10.11.1994) en Luisina Martinez Vanderperre (째12.12.1998) genoemd. Dit is de geschiedenis van een Tieltenaar die in Argentina voor nageslacht zorgde ! Agnes De Jaegher-Carpentier

55


A "Forgotten Family" The Flemish Roots of General George Washington Goethals "Builder of the Panama Canal" (1858-1928)

door Jozef J. Goethals

De vader van George W. Goethals emigreerde naar Amerika ca 1848. George, de ingenieur van het Panama Kanaal, "betreurde altijd niet meer te weten over zijn voorouders". Een naamgenoot en zelf een emigrant in 1970, heeft zijn wens vervuld. Gebaseerd op parochie registers, weesakten, schepenakten, de "Goethals familie papieren' van het stadsarchief van Gent, en genealogische secondaire bronnen uit de 18de en 19de eeuw brengt dit werk dertien generaties van die familie in Gent en Stekene. Het boek schetst ook de voorouders van Geeraert Goethals, veradeld in 1652, en meer dan waarschijnlijk komende van dezelfde familie. Met de bedoeling Vlaanderen en Gent meer toegankelijk te maken voor de amerikaanse lezer, heeft de auteur doorheen het werk en in afzonderlijke appendices aspekten van de geschiedenis, kultuur en politieke instellingen van Gent en Vlaanderen ingeschakeld. Een appendix catalogiseert meer dan 1100 Goethals doopsels en huwelijken in negen Gentse parochies. Het boek is ge'lIIustreerd met o.a. pentekeningen van de gekende Gentse kunstenaar Gaston Desmet. Gepubliceerd door Gateway Press Ine. Baltimore, Maryland U.S.A. 2004 Harde band, index, bibliografie, XII + 178 bladzijden Het werk kan besteld worden voor 38,00 Euro ( verzendingskosten inbegrepen). Te storten bij Marian Belsack, Pieter Nollekensstraat 79/4, Kessel-Lo. Tel: 0486/213427. Giro nr 370-1149409-46. Vermeld "Forgotten Family" en uw adres. Het boek zal vanuit de U.S. verzonden worden en aankomen 4 tot 6 weken na bestelling. De auteur kan bereikt worden:

56

Tel 410- 433-1468 email: jefgoetha/s@ earth/ink net 318 Rossiter Ave, Baltimore MD 21212, USA


Tentoonstelling: Onze Kalender

Plaats : Europahal Tielt, Maczekplein. Datum: Zondag 5 september 2004 van 9 tot 17h In samenwerking met Postzegelclub K.v.B.P. Tielt naar aanleiding Postzegel & Verzamelaarsbeurs.

van hun jaarlijkse

Voor het eerst in Vlaanderen geeft WF- Afdeling Tielt in 2005 een weekkalender uit. Een weekkalender gezien van uit familiekundig oogpunt. Wij zijn dan ook blij dat wij kunnen samenwerken met de postzegelclub K.v.B.P. Tielt om deze kalender aan een ruimer publiek voor te stellen. In de door ons uitgewerkte kalender geven wij een aantal afbeeldingen, soms uit een ver verleden, soms zelfs uit het nabije verleden. Er is een opdeling gemaakt volgens de gebeurtenissen die bij een familiekundige normaal aan bod komen. We starten bij de geboorte en via doopsel, school, communie, verenigingsleven, huwelijk, ontspanning, beroep, oorlog, overlijden komen we bij de begrafenis. Er is in de kalender eveneens aandacht besteed aan de educatieve werking van onze vereniging en stellen ook ons driemaandelijks tijdschrift "Onze Voorouders" er in voor. Bij het opmaken van onze kalender hebben wij ook een poging gedaan om een aantal gemeenten van ons werkgebied eveneens op een of andere manier aan bod te laten komen. Soms via indirecte verwijzing. Naast een aantal bekende personen die aan bod komen hebben wij niet nagelaten ook de gewone man zijn plaats te geven. De kalender is niet enkel gemaakt om naar de plaatjes te kijken maar ook handig uitgewerkt zodat de gebruiker notie kan nemen van wat er op komst is. Voor de mensen die niet kunnen aanwezig zijn op de tentoonstelling is er de mogelijkheid om deze te bestellen op het secretariaat van het WF, Afdelinq Tielt. Contactadres : Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, afdeling Tielt. Secretariaat : Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg 29, 8700 Tielt.

Dank Wij danken hartelijk voor wat ze schon ken aan ons archief, zoals: bidprentjes, rouwbrieven, rouwberichten, communieprentjes, documenten, huwelijksaankondigingen, foto's, tijdschriften familiegeschiedenissen, familiepapieren, genealogische uitgaven, enz... . Eric Desmet, Dentergem - Milo Baert, Tielt - Geert De Brabandere, Rotselaar - Guido Lams, Win gene - Andre Braet, Waregem - Daniel Vandewalle, Tielt - Andre Lippens - Dentergem, Philippe De Gryse - Tielt, Marc Bruyneel - Kanegem, Mark Devenijn - Moen. Fons Das

57


Oud schrift - een staat van goed deel 3

Deze staat van goed beslaat verder nog elf bladzijden geschreven tekst. Het ligt niet in de bedoeling dit volledig te transcriberen, maar willen u kennis laten maken met de belangrijke passages. gedolfven aerde ende smoor met aile de taillie van haute die desen hauder competeren, boven de drij duijst die den selven in leenpaght heeft vanden proprietaris, die hier sijn afgededuceert, al twelcke naer neirstigh ondersouck ende juste calculaetie in een masse gebrocht is gepresen ter somme van vijfven tsestigh pont sesthien schellinghen en acht groote courant dus deselve Lxv ÂŁ xvi s. viii gr. (= 65 pond 16 schelling en en 8 groten) Deze passage is de rest van de tekst over de akkerprijs. (Zie OVO, Jg 7, nr. 2, p.41.)

58


Alhier wort oock te kennen gegeven dat desen hauder ten aengaen van sijnen saijenpacht heeft aenveert op prijsije, aile de huysynghen, schuere ende ovenbeur daer aen hij geduerende sijn pacht heeft moeten doen diversche reparaeties die ten afscheden van sijnen pacht die compt t' expireren (eindigen) met baefmisse (Bamis Sint-Bavomlis 1 oktober) toecommende 1720, andermael sullen moeten gepresen worden, ende in cas alsdan de prijsije minder bevonden sal worden, sal den hilft moeten commen ten laste vande weesen ende in cas den selven prijs meerder bevonden wort sal hij hauder dhilft vande excessie ,(overschot, meerwaarde) aen sijne weesen remplaceren (overmaken), dienende dese voor memorie

=

=

Randnota: Transeatpar memorie(overgebrachtomte onthouden) Depostbij BailliuBurghm(eeste)rendeSchepenengeexamineertde presijebij texteendebevondenDattervoor het s'weesenhelft goetcompttot £ 4-5-7 (4 pond 5 schelling7 groten)wordtgeord(onneer)thet slot hier achter te Augmenteren(verhogen)en(de)voortsel(ve)slot naerderborghe te stellen endevoortsgeord(onneer)tdese presijete liasseren(bundelen)neffensdesenstaetals greff(ie)rP Wieme. Na de beschrijving van de koestal, paardenstal en het wagenhuis, voigt de inboedel van onderstaande gebouwen. Item in de schuere vleghels, .;.:-:,,--' :f.rt bootamers, vorcke, raecke, leere, banckxken, stroo en anders tsamen gepresen viii s. gr. Item in het overbuer tgonne daerin bevonden gepresen vijt schellijn(ghen) dus hier v s. gr.

'Q';~~~'.'.~~. ~;01~ ... ·".•>••·.f1;.•.

¥"

·C~f Item in het swijnscot aen het ovenbeur eene seughe met seven jonghe vigghens tsamen gepresen iii £ vi s. viii gr.

~~.~il.,.it~N;~f~;i;I'v~

j ••

.....;:" ~ ~ ~:.>~.(1,'.{ I

~'1

~p~~l~

'r4wt

JiJ\J.;-t!C,t.}

-fIi,••

I":·

v':';'

i.··.•..•.··. ,i ... t'...

.•

v' " '

~\L<?t.··'· ..••• ~'l/..

~c:::~!:~·4tv ,1/12 f~YA1: '. 'It' .s:...·.~h~xf.~; ...

~,:~~ ,' 1'1~"~~-~~

r7"

'~T~"",

>

~H'

~

_,_- .\,;,c·"

r,•• ~~ ...... ·•· •• •..it ••

'S.'K,":~~;}~~ ·

-t_~{)..t4._bIfli*} ~C: ~ '".

:1 . 'f':'

;

...•..........•. ~"-,:

Item op thot inde mutte de busschen wat persen met de paullierije tsamen gepresen ii £ xi s. iiii gr.

Item inde keucken vanden huijse drij wielen met hun stantrocken (spinrokken) , haspe met de winden, neghen stoelen, twee tatels, garderobbe, al het geleyert en aerdewerck, twee heemers, drij ackers, papketel, twee ijseren potten, twee coperen pannen, heinsel, mande, hanghel, brander, rooster, tanghe twee schupkens, ganghenijsere, sautlae, coperen stromijne, schutlae, melckcuype, seefde, tinnen lepers en ander tinnewerck, lanteirne, wat swijnnevleesch, stryckijsere

!~f~~i~~;~li~:e'··j

......·~~~i·

z

-, ... ."

Vllii2;;l~!~1~~lfj;~ ~0\;Z{t~~.· •.·•...• •••... ~r"ti \

··tC•.....• ~:;h51';.~'

-J~~:·•• ""••...•.•. ~.

I ~ : 'ii

!:t

\'{I\,

!((t1'~.t;t <

·';it:.t~.~:'7,,~f~_~"y.~'·~)·f7;// '._rr;~~~~t~"'-~Jf·h~l-~; ..· . l," .' <, .~.(n,Y+-i·) It.-.rt,,-,'''Fr< Z" : '(._ .. ~/ " {~.

wordt vervolgd

Luc Neyt

.

59


V.V.F. - Tielt : nieuwe publicatie A. Robert Tanghe,

Klapper op de geboorteakten van Tielt van januari 1666 tot december 1683. Tielt, V.V.F.-Tielt, 2004, 122 p., 8 Euro. Deze "Klapper op de doopakten 1666 - 1683 sluit aan bij de "Klapper op de huwelijksakten 1666 - 1683" die reeds eerder verscheen (V.V.F Afdeling Tielt - 1997) Van de huwelijksbeloften en de akten van de jaren 1666-1671 en van 1679-1683 van de parochie Sint-Pieter, ingeschreven in het notitieboekje of kladboek van de jaren 1666-1683, is geen enkele akte ingeschreven in de parochieregisters en komen de namen ook niet voor in de tafels. Hetzelfde is geldig voor de geboorteakten voor dezelfde perioden. Het is bijna onbegonnen werk om in dit klein register, notitieboek of kladboek, opzoekingen te doen. Alles staat dooreen en onderste boven, men loopt er gewoonweg in verloren. Daarom heeft wijlen onze Voorzitter van V.V.F.-Tielt, dhr. A. Robert Tanghe, van deze akten een volledig afschrift gemaakt en ze gerangschikt in een duidelijke volgorde en ze genummerd. Onderaan elke bladzijde wordt verwezen naar de baldzijde(n) van het notitieboekje, waar u de originele akte kunt terugvinden. AI deze doopakten zijn opgenomen in het fichestelsel "Fonds Tanghe" en per gezin verwerkt met aile andere gevonden gegevens. Van eind juli 1671 tot eind 1678 bestaan er geen huwelijks- en doopakten in dit notitieboekje; vanaf september 1674 zijn de doopakten opgenomen in de parochieregisters. In de index zijn de namen opgenomen zoals ze in de tekst voorkomen. De akten zijn opgesteld in het latijn. Achteraan is een lijst opgenomen met de vertaling van de latijnse woorden in de tekst. Dit is een vrije vertaling, daar het hier gaat over "keukenlatijn". Daarna voigt een lijst met gebruikte afkortingen. De naamindex bevat aile namen die in de tekst voorkomen (familienaam + voornaam) Claude Moors

Monument:

De Vlaamse Emigrant

Naar aanleiding van 90 jaar GAZETTE van DETROIT (1914 - 2004) Wil je dit project steunen, stort dan vandaag nog uw vrijwillige bijdrage op rekening: 800-7026810-14 van WF-afdeling TIELT Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 Tielt met vermeling: De Vlaamse Emigrant 60


Tentoonstelli ng Aile wegen leiden naar ... Over de Romeinse wegen in Vlaanderen Data: vanaf 10 juli tot en met 3 oktober 2004 Openingstijden: dagelijk van 14 tot 18 uur Plaats: Stedelijk Archeologisch Museum Oudenburg Abtsgebouw Marktstraat 25 8460 Oudenburg Toegangsprijs: 5 euro per persoon Speciaal voor onze leden: Wanneer zij dit nummer (met aankondiging van deze tentoonstelling) van "Onze Voorouders" meebrengen wordt de toegangsprijs verminderd tot 3 euro per persoon.

Van een dronkaard gesproken

1[

Wij onders(chreve)ne Borgers ende inwoonders der Stede van Thielt verclaren en de attesteren in faveur (ten gunste) van justitie voor waerachtigh dat Pieter Pharazijn inwoonder der geseijde Stede is eenen Bekenden ordinairen dronckaert midtsgaeders van d'alderslechste reputatie ende gedragh gecauseert door den dranck; gevende voor redenen van wetenschap tselve seer dickwils gehoort ende gesien t hebben. Aldus dese verleent met presentatie van eedelijcke affirmatie daer we aensocht en sijnde desen 7 8bre (oktober) 177411 J Cossij Franscies de landtsheere Carolus Kindt Jacobus Wambeke Joannes Ailliet Gruijaert Antonius

Luc Neyt 1

Stadsarchief Tielt, Oud Archief 176, los stuk. 61


De band tussen de families MaUelin en Van Renterghem: enige achtergrondinformatie Eerste deel. Wie het vandaag over de nazaten he eft van Petrus Mattelin en Juliana Bruynooghe, denkt onvermijdelijk ook aan de familie van Carniel Van Renterghern en Emma Viaene. Hoe komt het dat twee oorspronkeJijk van e/kaar wi/dvreemde families, de ene stammend uit Leke (Diksmuide), de andere uit Maria/oop (Meu/ebeke) plots zo een worden? Het lijkt weI of beide families voor e/kaar geboren waren, de integratie tussen beide families kon dan ook niet uitb/ijven. Wij willen hierbij aan de lezer enige achtergrondinformatie geven, over hoe het lot en het levenstoeval de beide families bij elkaar heeft gebracht. In 1889, vestigde Camiel Van Renterghem, zoon van Leonard Van Renterghem en Melanie Verhalle (afkomstig uit Aarsele bij Tielt) zich op een hoeve in Marialoop, bij Meulebeke, aan de Vossekotstraat nr. 19. Deze hoeve wordt thans uitgebaat door Marc Vandermeulen, achterkleinzoon van Camiel, kleinzoon van Marcella Van Renterghem en zoon van Frans Vandermeulen.

Foto van de hoeve in Maria/oop (omstreeks 1960) Camiel herstelde er de gebouwen. Op de zijgevel van de woning vindt men er op vandaag trouwens nog altijd de verwijzing naar het jaar 1889. (zie foto)

62


Camiel trouwde op 4 januari 1896 met Emma Viaene uit Meulebeke. Emma was de dochter van Francis Viaene en Marie-Louise Devolder. Het jonge koppel "boerde goed", want tussen 1897 en 1914 werden niet minder dan 13 kinderen op de wereld gezet, drie kinderen stierven op jonge leeftijd, de anderen (8 dochters en 2 zonen) Marcella (1897), Clara (1899), AloYs (1901), Maria (1902), Germaine (1905), Elza (1906), Madeleine (1908), Angele (1909), Julienne (1911) en Joseph (1914), groeiden op in Marialoop. Camiel en Emma waren ondernemende, vooruitziende mensen en vanuit hun zorg voor de toekomst van hun kroostrijk gezin, besloten zij na de Eerste Wereldoorlog, om uit te zien naar de overname van een groter landbouwbedrijf. Hun oog viel op een hoeve in Leke bij Diksmuide.

Foto van de hoeve Van Renterghem in Leke (jaarta/onbekend) Deze hoeve (op huidig adres Oostendestraat 37, 8600 Leke-Diksmuide), momenteel uitgebaat door Dhr. Timmerman Roger (geen familiebanden met de famile Van Renterghem), was gedurende de oorlog fel verwoest door bombardementen.van het woonhuis stond enkel de achterkeuken nog overeind. Het erf en de landerijen waren bezaaid met diepe kraters, ten gevolge van hevige bominslagen. Met de eigenaars van de hoeve werd overeengekomen dat zij deze volledig gingen heropbouwen met als tegenprestatie dat zij er gedurende twee jaar geen pacht hoefden te betalen. Camiel stuurde zijn drie oudste kinderen (Marcella, Clara en Alo'is) naar Leke. Zij waren er zelf nog nooit geweest en moesten zelfs de boerderij nog zoeken. In Leke aangekomen, werden zij door een toevallige voorbijganger de weg gewezen naar de hoeve. Deze voorbijganger zou later Cyriel Mattelin blijken te zijn. De eerste steen van een intense band tussen be ide families werd hier dus gelegd. De gastvrijheid was toen al een van de eigenschappen van de familie Mattelin want onmiddellijk mochten Marcella, Clara en Alo'is hun intrek nemen bij hen. Zo kregen zij rustig de tijd om te starten met de herstellingswerken. Hiervoor werd ook beroep gedaan op werklieden uit Marialoop, die het traject Marialoop-Leke (ca. 45 km) per fiets of met paard en kar, of zelfs te voet aflegden. Wordt vervolgd

Luc Vandermeulen 63


Archief en bibliotheek: aanwinsten 2003

Slot. Archief: Ruiselede: verzameld werk (deeI14):

1680 - 1732

Bidprentjes - doodsberichten: -

Bidprentjes van de 19 e eeuw, deel 1, deel 2 en deel 3 Schuiferskapelle: bidprentjes, deel 1, dee I 2 en deel 3 In memoriam families uit Oekene en omliggende gemeenten, bidprentjes Kopies van doodsbrieven van bekende Tieltenaars, deel 1, dee I 2, deel 3 + klapper Schuiferskapelle, rouwbrieven, deel 1, deel 2&3, en dee I 4

Migratie: -

Genealogische gegevens (Gazette van Detroit), deel 1: A-L Genealogische gegevens (Gazette van Detroit), deel 2: M-Z Le Gauchemar Guaternalteque Death Memorial Cards, dee I 1, dee I 2, dee I 3, dee I 4, dee I 5, deel6 en deel 7 Venesoenrapporten 1909 - 1914

Familiegeschiedenissen: -

De afstammelingen van Ferdinand Vandepitte en Romanie Roye De familie Demarrez door de eeuwen heen De familie Van Canneyt, Vanvanneyt, Canneut, 1500-2000 De stamreeks Mestach, Mestdach, Mestdag, Mestdagh,1325-2002 Familie Arreckx, Arix, Arickx Stamboom Devlaemynck Willem, 1590-2002 (9 boekdelen) 250 jaar familiegeschiedenis Kerckhof Drie eeuwen leven, familie "Swerts" Familiegeschiedenis Van Zantvoorde en aanverwante families Familieboek Lohier, Lowie, Louis, L6wi tot ..... Kwartierstaat Michiel Van Daele Stamboom Loockx Stamboom van de familie De Caigny

Kapellen: -

Maria's Maria's Maria's Maria's Maria's

Antwerpen, Antwerpen, 1878 Brabant, Brabant, 1878 Limburg, Limburg, 1878 Vlaanderen, Oots- en West Vlaanderen, 1875 Vlaanderen, Oots- en West Vlaanderen, 1903

Boeken: -

64

De Sint-Godelievekerk Heule-Watermolen High Live de Belgique, 1977 Maltezer Orde, goederen van de Orde van Malta in Vlaanderen 1624 Jules Van Oost, Adolf Loosveldt, Felix D'Hoop, drie Tieltse Zouaven, 1911 Tielt en de Molenlandroute, 1973 Bokrijk, vrijen en trouwen onder de stamboom, 1975


-

De handelsactiviteiten van Peeter Pot Erta plastics, 1933 Heule en uw voorouders, 1973 Hoe maak ik mijn stamboom op, 1942 In memoriam Leo Vanackere, 1979 Klim in je stamboom, 1970 Onze Voorouders Beselaere 1971 Poorterij en Nationaliteit, 1969 Sint-Salvatorskerk Harelbeke, 2000 Twee altaren in de kapel van het Sint-Elisabethgasthuis te Antwerpen Verboden Ieute en vermaak in het aartsbisdom Mechelen 1675-1795 Vlaamsche Almanal 1934 Volkscultuur en culturele identiteit Volkse uitdrukkingen in verband met zwangerschap 1920-1950 Volkskundige gegevens in de Leuvense Kroniek 1780-1829 Wij drinken bier en laten u de thee De Flapuit: informatie en adressengids van Groot-Tielt, 2002-2004-02-18 De vrijkorpsen van West Vlaanderen 1794 Obiits en rouwgebruiken bij de Adel, 2002 Rapports IV et V. Kantonaal inspecteur Onderwijs Tielt Registre indicateur. Kantonaal inspecteur Onderwijs Tielt Thieltsche Mengelingen getrokken ui te archiven der stad, 1878 Turnhout, Torhout en aanverwante familienamen Tieltenaars overleden tijdens hun militaire dienst voor Frankrijk Weerbare mannen in de Roede van Tielt an no 1638 Cohier vander Stede van Thielt binnen vande XXO penninck 1571 Buitenpoorters van Kortrijk in de Roede van Tielt (1639-1720) en de Roede van (1639-1795) - Kaart Ruanda-Urundigebied, Ministerie van Kolonien, 1880 - Kaart Thielt - kaart Tielt

Deinze

CD-roms: - Gids voor grensoverschrijdende bronnen in Vlaamse en Zeeuwse archieven, 1999 - Totaalindexen klappers Parochieregisters Provincie West Vlaanderen, 2002 - Vlaamse Stam 1965-1985 - Vlaamse Starn 1986-2001 - Atlas Buurtspoorwegen, Tielt-1 - Atlas Buurtspoorwegen, Kanegem, Tableau des proprietaires - Atlas Buurtspoorwegen, Kanegem - Zeven eeuwen genealogisch overzicht - Stamboom Loage (17 november 2002)

Fons Oas

Vraag - Antwoord Stuur aile vragen en antwoorden naar de Redactie, "Onze Voorouders", p.a. Fons Oas, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt. Indien u rechtstreeks antwoordt aan de vraagsteller, gelieve de Redactie een dubbel te bezorgen.

Vragen 65


4 - 04 (Rita Vandeputte, Ysbeerlaan 22, 9850 Nevele) Ik zoek de overlijdensdatums van de 2 volgende personen Van Daele Ludovicus geboren te Ruiselede 18/08/1820 overleden ???? zoon van Ferdinandus en Carolina van Hese gehuwd te Ruiselede 9/01/1863 met Van Haele Amelia geboren te Ruiselede 31/01/1825 overleden ????? dochter van Bernardus en Isabella van Craeymeersch

5 - 04

(Victor Blancke, Kapelstraat 82,2850

Boom)

Ik zoek voorouders en geboorte datum van Blancke Petrus - Saelens Jacoba gehuwd te Wontergem op 21/08/1687, getuigen Blancke Livinus, Leliaers Judoca, ondertrouw te Wontergem op 9/08/1687, getuigen Bogaert Petrus, Saelens Petronlte. Blancke Petrus is overleden te Tielt op 18/01/1727 en Saelens Jacoba te Tielt 10107/1723

6 - 04

(Agnes De Jaegher - Carpentier, Burg 15, 8000 Brugge)

Een vraag aansluitend bij het artikel "Tieltenaar naar Argentina". In Argentina vond ik ook afstammelingen van Mathilde Vanderperr (zonder e), dochter van Augustus en Theresia Solis. Ook woont er een Hector Vandepper (twee p's), kleinzoon van Alfonsus. Zij zouden ook graag iets meer over hun voorouders willen kennen. Kan ze iemand thuiswijzen ? Ik denk dat we mogen veronderstellen dat deze familienamen verschrijvingen zijn van Vanderperre. En wat Adela Verhelst betreft, gehuwd met en gescheiden van Roberto Desmet, zouden zij ook niet uit onze streek afkomstig zijn ? Weet iemand er meer over?

activiteitenagenda

V.V.F. - Tielt: juli - augustus - september 2004

Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal, 1. Werkgroep genealogie op zaterdag 3 juli van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 2. Werkgroep genealogie op zaterdag 17 juli van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 3. Werkgroep genealogie op zaterdag 7 augustus van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 4. Werkgroep genealogie op zaterdag 21 augustus van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 5. Werkgroep genealogie op zaterdag 4 september van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 6. Werkgroep genealogie op zaterdag 18 septemberi van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

Inzenden van vragen, antwoorden, teksten en activiteitenkalender voo: de

eerstvolgende nummers worden de belanghebbende dringend gevraagd rekening te houden met de hierna volgend uiterste data voor het inzenden van hun vragen, antwoorden, teksten, mededelingen en activiteitenkalender. (Steeds een maand v66r de maand van verschijnen!): Nummer Nummer Nummer Nummer

66

4 I oktober - november - december 2004 v66r augustus 2004 1 / januari - februari - maart 2005: v66r 30 november 2004 2 f april - mei - juni 2005: v66r 28 februari 2005 31 juli - augustus- september 2005: v66r 31 mei 2005


Belgie-Belgique P.B. 8700 TIELT 1 3/4615

ONZ£

VOOROUD£RS

rk

onzevoorons voorotKJers

;J]

Driemaandelijks tijdschrift van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt.

7 de jaargang nr. 4 - oktober 2004 Afgiftekantoor 8700 TIELT 1 Verantwoordelijke

uitgever. Lucien Ailliet, $chuiferskapelsesteenweg

29 - 8700 nEL T


ONZE VOOROUDERS Is een genealogisch tijdschrift en inforrnatieblad uitgegeven door de WFverschijnt, telkens bij het begin van het kwartaal.

afdeling Tlelt, dat driemaandelijks

Ons werkgebied valt samen met de (deel)gemeenten van het vroeger bestuurlijk en kiesarrondissement Tielt (Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Koolskamp, Markegem, Meulebeke, Oeselgem, Ooigem, Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuiferskapelle, Sint-Baafs-Vijve, Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem, Lotenhulle, Poeke, Vinkt en Wontergem. De abonnementsprijs bedraagt 4,00 Euro per jaargang voor de leden van WF-Nationaal die inwoner zijn van ons werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roede van Tielt. WF-Ieden uil andere arrondissementen en niet-VVF-Ieden ontvangen ons tijdschrift voor minimum 6,50 Euro (veor leden uit het buitenland 10,00 Euro). Het abonnementsgeld kan gestort worden op rekening 800-7026810-14 van WF. Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 Tielt. Een vnjWillige surplus als steun is zeer welkom !!!!

Afdeling

Tielt,

Redactieadres: Fans Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt, tet: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be Voorzitter: Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt, tel.: 051/40;60.75, Ineyt@belgacom.net Secretariaat: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsestwg. 29; 8700 Tielt, tel./fax.: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be Lokaal; Huyse Aleydis, vroegere Sint-Lucaskliniek, Beemegemstraat 5, 8700 Tielt Openingsuren: elke eerste en derde zaterdag van de maand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. Ve~r verdere inforrnatie in verband met de opgenomen artikels en bijdragen, gelieve contact ep te nemen met de redactie. Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn artikel. Ovemame van tektsen toegestaan met verrnelding van bron en auteur.

Inhoud:

70

- OnzeVoorouders- OnzeFamilienamen,deel4 Paul Callens, Waterstraat 18, 8740 Pittem

71

- FamilieVerhelst Jo Patteeuw, Kerklaan 30, 8210 Assebroek

72 .

- Vanbaljuw,landbouwersen molenaars.HetgeslachtVanschoebeke,deel2 Juul Desmet, Roterijstraat 3, 8720 Wakken

73

- TentoonstellingPittem-Egemin Amerika Paul Callens

77

- Oudschrift - een staatvan good,deel4 Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt

79

- De bandtussende familiesMattlinen Van Renterghem Luc Vandermeulen, Vuurkruiserslaan 20, 8870 Izegem

81

- E.H.DanielBilliet,PriesterLeraar Jaak Billiet, Wingensesteenweg 108, 8700 Tielt

83

- Kwartierstaatvan E.H.DanielGeorgesBilliet Daniel Vandewalle, Papenholwegel27, 8700 Tielt

85

- Activiteitenagenda

86


Onze Voorouders路

Onze Famlllenamsn

Vierde deel. Boone:

Boon, Boone(n), Bonen, Boons, Boen(s), Bone, Boenne, Boenne. 1. Bijnaam naar geringe waarde van de bonen die het dagelijks voedsel waren in de MiddeleelMl9n. 2. Beroepsbijnaam van een bonenplanter, bonenkweker, bonendorser. 1220 Ghiselbertus Bone. 3. Eventueel Patronietn, zie Boonen (1).

Barms:

Borm, van; van Burm, Borm(s), Burm(s), Burrems, Buerms, Beurms. Plaatsnaam Bornem, dialect: burrem. 1301: Oste Borneem.

Baullyt:

(van) Bossuijt, Bossu(i)t. 1. Plaatsnaam Bossuit. 12e eeuw Walterius de Bossuth, Avelgem. 2. Plaatsnaam Bossut (-Gottechain). 1278 Walt. De Sossut, Leuven. W. Beele, II, p. 97 geeft: Theoretisch kan ook aan een bijnaam voor iemand met een hoge rug gedacht worden maar hij verkiest toch de verklaring als plaatsnaam.

Rraet:

zie Baras ~ Baras, -atte, -a(th), Barra(s), -at, -aU(e), Beraet(s), -aCt), Borra(s), Bouras, Boraet, Braat, Brae(d)t, Brad, Bra(d)t. Bijnaam oudfrans barat, Middelnederlands baraet, beraet: bedrog, list, bedriegerij, bedrieglijk spel, goochelspel, drukte verwarring rumoer. 1245 Johannes filius (zoon) van) Jacobi Baraet, Oeerlijk. 1

Brandt:

Brandt, (de); Brandts, zie Brand ~ Brand, Brands(en). Brant(s), Brandt(s), Brantz, Bran(s), (de) Bran(d)t, Brande. Patroniem. Korte vorm van een Germaanse brandnaam, zoals Eilbrand(us), Engebrand(us), Heribrand(us), Hildebrand(us), Ingebrand(us). 1268 Marie Brants, leper.

Brandt:

Brandt, van (den), zie van (den) Brande(n) ~ Brande(n), van (den); van deer) Brande, van den Brand, van den Bran(d)t, van Brandt: 1. Verspreide plaatsnaam ten Brande "plaats waar brandstof gehaald 'Nerd of waar brand ge'INeestwas". 1299 feodo Boidini de Ie Brande. 2. Een enkel keer kan Van Brant ook uit Van Braemt (2) worden verklaard. 1511 Pieter van Bramt, Tielt.

Brynckman:

zie Brinkman ~ Brinkman, -mann, -mans, Brinckman(s), -mann, Brynckman, Bringman(s), Brengman Afleiding van Van den Brink. 1584 Cornelis Brinckmans, Ant\Nerpen. ~ Brink, (van den); Brinck, van Brincken, Ten Brink, Tenbicq, Teblick, Teblick: Oostnederlandse plaatsnaam Brink: (gras)rand, open landruimte bij een erf of in een dorp, dorpsplein. 1266 Gerlach van den Brinck, Deventer.

wordt vervolgd 1

2

Paul Callens

Boonen, Bonen : 1. Patroniem. Middelnederlands, vleivorm van Bonin ofwel van Germaanse voornaam Bona of van bonifacius of Bonaventura. 1310 Bonin Bertolf. 2. Verborgen vorm van Boone. Zie Boon. W. Beele II, p. 102: Braemt kwam voor in Beemem en oostkarnp, Deertijk, Pittem. Tielt en Tielt~Buiten.

71


Familie Verhelst Er zit een fout in de gepubliceerde stamboom. (1) Ik vind dat dit voor de lezer moet gecorrigeerd worden, er wordt al zo dikwijls klakkeloos overgenomen, dus .... De Petrus Vemelst,. die gehuwd was met Francisca Ombrecht is niet de zoon van Jacobus x Martina Vande Putte (deze Petrus was gehuwd met Maria De Schrijvere, en beide ouders van Petrus waren peter en meter bij de twee oudste kinderen). Hij was zoon van Roland Verhelst gehuwd (in Wingene op 29.7.1674) met Godelieve Saelens. Deze Petrus werd geboren te Wingene op 18.3.1694. Bij de geboorte van de oudste twee kinderen waren achtereenvolgens zijn moeder en nadien zijn vader meter en peter. Roland overleed te Wingene op 29.12.1693. De verdere voorouders zijn: 11 Roland Veme'5t (oca 1585 - + Wingene 12.1.1647) x (Wingene 17.6.1617) Anna De Clerck fa Jacob Deze Roland woonde in het centrum van Wingene en deed er allerhande stielen: kleermaker (1617), brouwer (1647) en landbouwer; in de jaren 1637-38 was hij eveneens burgemeester van de parochie Wingene. 21 Roland Vemelst (oca 1560 - +Wingene ca 1600) x Anna Acket V~~r 1577 was de familienaam Verhelst onbekend in Wingene, dus vermoed ik dat deze familie (zeals zo vele) in Wingene is komen wonen. Oit vermoeden wordt bevestigd in zijn staat van goed (RAK, losse pakken staten van goed kasselrij Kortrijk nr. 64) waarbij Joos Verhelst fs .Kristoffel uit Machelen voogd paterneel was van de minderjarige kinderen: Willeken, Roelken en Tanneken, die later huwde met Jan (ver)Kest fs Herman. Ik veronderstel dat de geciteerde Joos Verhelst een broer van Roland was. 1

100 jaar Henri Vernelst en Marhilde Braet, tweede deel, Onze Voorouders, nr.4-2003, pag.73.

Jo Patteeuw

Derde Familiekundige Wandelzoektocht: in Tielt i.s.m. Stadsbestuur Tielt

Prijzenpot 1.000 Euro

Start op 12 december 2004iat 1 maart 2005 Deelnameformulieren gratis te verkrijgen tijdens de openingsuren: Toeristische Dienst Stad Tielt, Bibliotheek Tielt, Lokaal WF- Tielt Bekendmaking winnaars op zondag 6 maart 2005. tijdens de ade familiekundige boekenbeurs te Tielt

72


Van baljuw, landbouwers en molenaars Het geslacht Vanschoebeke

Oeel2. 111.3 Lucas Van Schoebeke. ° rond 1704 + Oostrozebeke 31.03.1750. loon van Petrus en Martina Masureel. Hij is getrouwd rond 1729 voor de kerk met Maria Lecluyse (+ 30.12.1777), dochter van Pieter.

Tak Meulebeke • Oostrozebeke Uit dit huwelijk: 1. Joannes Baptiste Van Schoebeke (OMeulebeke03.06.1730). Doopgetuigen: Ludovicus Lecluyse en Martina Masureel. 2. Anne Marie Van Schoebeke (OMeulebeke21.10.1731). Doopgetuigen: Joseph Jacobus Van Neste en Judoca Waarschijnlijk getrouwd met Franciscus Vinckier in 1762.

Lecluyse.

3.Joanna Therese Van Schoebeke (OMeulebeke28.04.1733). Doopgetuigen: Judocus Lecluyse en' Jacoba Van Schoebeke. Getrou'Nd rond 1764 met Rochus Ollivier, zoon van Angelus en Maria Verquoillie. 4. Marie Rose Van Schoebeke (OMeulebeke24.02.1735). Doopgetuigen : Josephus Van Houttryve en Maria Van Schoebeke. 8egijne aan het Groot Begijnhof te Gent. 5 Ignatius Van Schoebeke (OMeulebeke 20.12.1736 + Sint-Baafs-Vijve 11.04.1775). Doopgetuigen: JosephVervacke en Barbara Lecluyse. (lie IV.2) 6.Judoca Van Schoebeke (OOostrozebeke 12.02.1739). Religieuse Gent, klooster van de prebeereste. 7. Pieter Jozef Van Schoebeke (OOostrozebeke19.12.1740 + 27.02.1793). Geboorteakte [1519]. Priester. Pastoor van Huyse. 8. Marie Anne Van Schoebeke (OOostrozebekerond 1746 [1555] + 1781 [1194]. Getrouwd in 1768 ([940] met Franciscus Dejager.

111.4 JACOBUS AMAND VAN SCHOEBEKE. °Oostrozebeke 24.08.1719 + Wakken 29.06.1781. loon van Petrus en van Martina Masureel. Landbouwer en poorter van Kortrijk. Hij is kerkelijk getrouwd te Kuurne op 13.07.1758 met Bemarda Philippa Nijs, dochter van Pieter Nijs en Judoca Verelst. 73


Uit dit huwelijk 1. Anne Therese Van Schoebeke (OOostrozebeke 06;06.1758). Peter: Petrus Nijs en meter Martina Masureel. Zij is kerkelijk getrouwd in 1779 met Joannes Francies Van Wambeke, landbouwer, afkomstig uit Oostrozebeke, wonende te Sint-Baafs-Vijve. 2. Marie Anne Coleta Van Schoebeke (Olngelmunster 03.07.1760 + na 1834. Doopgetuigen: Joseph Van Schoebeke en Marie Anne Nijs. Zij is getrouwd te Wakken voor de kerk op 26.06.1783 met Albert Bernard Sto rme , brouwer, geboren te Wakken op 18.01.1763, zoon van Amand Storme en Niarie Jacqueline Reynaert. 3.Joannes Amandus Van Schoebeke (Olngelmuinster 18.01.1762). Doopgetuigen: Joannes Van Schoebeke en Josepha Helena trouwde met Brigitta Van Canneyt uit Pittem. Zie 1V.3.

N.ijs. Hij

4. Pieter Joseph Van Schoebeke (Olngelmunster 04.11.1763). Doopgetuigen: Josephus Loncke en Francisca Nijs. 5. Marie Rose Van Schoebeke

IV.1

(Olngelmunster 06.01.1766 + Wakken 1849).

Joannes Baptiste Van Schoebeke (OSint-Baafs-Vijve, gedoopt 22.04.1729 + 23.11.1820). Getrouwd voor de kerk te Oostrozebeke op 17.10.1757 Schoebeke (掳11.01.1731 + 25.05.1808).

met Anna Therese

Van

Uit dit huwelijk: 1. WaarschijnHjk Anne Therese Van Schoebeke 2. Joannes Franciscus (Zie V.1)

Van Schoebeke

(OOostrozebeke 1758) [1697]

(OSint-Baafs-Vijve 09.06.1761

l.

3. Pieter Jacobus Van Schoebeke (OSint-Baafs-Vijve 09.08.1768). Doopgetuigen: Petrus Ghequiere en Joanna Therese Vanschoebeke. (OSint-Baafs-Vijve, + tussen 1794 en 1806). Zij was gehu'Nd met Frans Vanden Poel (OWakken 01.10.1756 + Waregem 28.03.1818). Frans Vanden Poel was dokter in de geneeskunde. Huwde voor de tweede maat met Carolina De路 Decker (OBassevetde 12.08.1774 + Waregem 15.03,1844). Een dochter van Frans en Jacoba, Rosalie trouwde met Charles Van Houtte, orgelbouwer te Waregem.

4. Jacoba Josina Van Schoebeke

5. Waarschijnfijk Regina Joanna Van Schoebeke

1V.2

74

Ignatius Van Schoebeke. Landbouwer en poorter van Kortrijk. Hij is getrouwd op 17.09.1768 te Sint-Eloois-Vijve voor de kerk met Anne Themse Tack, (OWielsbeke 27.05.1741 + Sint-Baafs-Vijve 21.10.1817). Zij was de dochter van Franciscus Tack en Marie Therese Goemaere. Zij is later getrouwd op 07.07.1778 te Sint-Baafs-Vijve met Petrus Joseph Laridon.

.


Uit dit huwelijk: 1. Pieter Dominicus

Van Schoebeke

(OSint-Baafs-Vijve, gedoopt op 10.01.1769)

2. Rosalie Van Schoebeke (OSint-Baafs-Vijve, .gedoopt op 02.11.1770 + Gent 10.03.1858). Ze overleed in het Begijnhof St- Elisabeth te Gent. Zij is getrouwd op 26 juni 1796 te Sint-Baafs-Vijve voor de kerk met Philippe Jacobus Goeminne, landbouwer, geboren te Wannegem-Lede op het "Hof ter Linden", gedoopt op 12 maart 1756, overleden op 10 oktober 1819 te Wannegem-Lede, zoon van Balthasar Goeminne en Marie Veys. 3.Josephus

IV.3

Vanschoebeke

(0 Sint-Baafs-Vijve in augustus 1772)

Joannes Amandus Van Schoebeke (Olngelmunster 1762 + Wakken 13.02.1797). Eerste huwelijk met Brigitte Vancanneyt (OPittem 01.05.1763 + Wakken 05.03.1820) Joannes stertt op 35 jarige leeftijd (op zijn overl ijdensacte staat de ouderdom van 33 jaar vermeld, waaruit zou kunnen afgeleid worden dat hij in 1764 werd geboren. De jaren na zijn doad (17 Nivose XI hertrouwt zijn vrouw Brigitte Vancanneyt met P.J. Verougstraete (OAarsele 22.09.1748). Uit dit huwelijk 5 kinderen: 1. TheresiaVanschoebeke(OWakken 10.05.1787, gedoopt 12.05.1798) Doopgetuigen: Joannes Van Canneyt, Pittem en Bernardina Philippina

Nijs.

2. Rosalia Vanschoebeke (OWakken 1789, gedoopt op 23.03.1.789 + 1794). Dcopqetuiqen; Joannes Franciscus Van Wambeke, Sint-Baafs-Vijve en Maria Theresia Baert, Pittem. 3.JOANNES FRANCISCUS VANSCHOEBEKE (OWakken 1791, gedaopt 11.01.1791 + Wakken 02.05.1860). Doopgetuigen: Franciscus Verougstraete, Tielt en Maria Anna Coleta Vanschoebeke, Ingelmunster. (Zie V.2) 4 .Francisca Vanschoebeke (OWakken 1791, gedoopt 29.9.1792). Doopgetuigen: Ignatius Vancanneyt, Lichtervelde en Anna Vanschoebeke, Sint-Baafs-Vijve.

Therese

5. Leo Vanschoebeke (OWakken 1796, gedaopt 11.02.1796 + 06.01.1857). Doopgetuigen: Albertus Bernard Storme, Wakken en Theresia Baert, Pittem. (Zie V.3)

V.I

Joannes Franciscus van Schoebeke. (OSint-Baafs-Vijve 09.06.1761 + Sint-Baafs-Vijve 29.05.1814), zoon van Joannes Baptiste Van Schoebeke en Anna Therese Van Schoebeke. Hij was gehuwd met Isabelle Rosa Berton (OSint-Eloois-Vijve 06.06.1758 + 30.10.1839), dochter van Roger Berton en Maria Theresia De Coninck. Uit dit huwelijk: 1. Joannes Baptiste Van Schoebeke

(째1787 + Sint-Baafs-Vijve 22.11.1794). 75


2. Petrus Franciscus VanSchoebeke

(째1790 + Sint-Baafs-Vijve 05:10.1794).

3 .Fredericus Van Schoebeke (째1792 + Sint-Baafs-Vijve 4. Joannes Franciscus VanSchoebeke.

19.08.1794).

(째26.01.1795). lieVL1

5. Waarschijnlijk Amelia Van Schoebeke. Getrouwd met Carolus Ludovicus Bekaert (+ Sint-Baafs-Vijve 21.12.1858). Kinderen: Mathilde en Rosalia

VanSchoebeke. 6. Waarschijnlijk Joannes Fredericus Van Schoebeke. Getrouwd met Frederica Landries (+ 22.06.1859). Kind: Clemence (0 rond 1839)

Nog te plaatsen: Charles Louis Van Schoebeke, landbouwer Oeselgem, weduwnaar van Marie-Louise Tack (+ Oeselgem 25.12.1860). Kinderen: Sidonie (0 rond 1856, Albine Maria (Orand 1857), Evariste (0 rond 1858) en Richard Marie (0 1860). Familieraad met Jan Ferdinand, Sint-Baafs-Vijve en Ferdinand, Sint-BaafsVijve.

V.2

JOANNES FRANCISCUS VANSCHOEBEKE (OWakken 1791 + 02.05.1860). Trouwt (eerste huwelijk) te Wakken met Francesca Vanhessche (OWakken 17.03.1794 + 18.09.1822), dochter van Joannes Vanhessche en Carolina De Baere. Francesca Vanhessche sterft in de jonge ouderdom van 28 iaar en laat 5 kinderen na. Joannes Franciscus hertrouwt met Charlotte Goemaere (OOoigem 1801), waarmee hij nog eens twaalf kinderen krijgt. De kinderen uit het eerste huwelijk: 1. Rosalia Vanschoebeke (OWakken 27.01.1815). lij trouwt met hoefsmid Charles Matthijs (OWakken 14.05.1814). In het gezin komen 4 kinderen: Nathalia (OWakken12.03.t841), Jacobus (OWakken 15.09.1842), Manille (OWakken 04.11.183) en Iva (OWakken 7.09.1845) 2. Coleta Vanschoebeke (OWakken 20.1 0.1816) 3 tvo Vanschoebeke (OWakken 01.09.1818). lie VI.

4. Ferdinand Vanschoebeke (OWakken 17.01.1820 + 27.02.1870), Zie VI 5. Victoria Vanschoebeke (OWakken 28.05.1822 + 05.08.1822) Uit het tweede huwelijk: 6. Pelagia Vanschoebeke (OWakken 21.12.1825). Pauwels, (OOeselgem 16.07.1828).

Trouwt in 1859 met Desire

7. Nathalia Vanschoebeke (OWakken 10.12.1827) Trouwt in 1859 met Frederic De Meyer, landbouwer (째03.11.1824); Was op 32 jarige leeftijd reeds weduwe. wordt vervolgd 76

Juul Desmet


Tentoonstelling Pittem-Egem in Amerika, 31 oktober 11 november 2004 Tbema: Project: "Amerikaanse Zanlingen:

Pittem en Egem in Amerika"

"Ver weg maar niet vergeten - Wlj zoeken hen, zlj zoeken ons" Organjsatje : Gemeentebestuur

Pittem i.s.m. Vlaamse Vereniging voor Familieku路nde, afdeling Tielt.

D.a1um : 31 oktober - 1 november2004 opening met aperitiefbabbel op zondag 31 oktober 2004 om 10u30, tentoonstelling op maandag 1 november van 10 tot 18 uur Opening:

zondag atoktober 2004 - opening tentoonstelling 10u30 uur (na de hoogmis): aperitiefbabbel.

Apedtjefbabbel:

Sprekers

blijft open tot 18 uur

om 10 uur

zondag 31 oktober 2004 onderwerp : de erniqratie van onze mensen naar Amerika en het aandeel van de pers hierin

hierbij zijn: ludwig Vanden Bussche, Leke (zorgt voor de distributie van de Gazette van Detroit in Belgie). Organiseerde de vieringen van de Gazette n.a.v. 80, 85 en 90 jarig bestaan. Schrijft slnds jaar en dag bijdragen voor de Gazette. Canadakenner. Organisator tentoonstelling Vlamingen in Amerika, Leke, 2004. Aranka Callens , studeerde vertaler-tolk in Gent. Maakte dit jaar haar eindwerk over de Gazette van Detroit. WF-afdeling Tielt geeft dit eindwerk in een enigszins aangepaste vorm uit. palll Callens, Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, afdeling Tielt en lid van verschillende Belgische Clubs in Amerika. Hoofdverantwoordelijke tentoonstellingen in Tielt. Erfgoedweekend 2003: "Ons Erfgoed in de Nieuwe Wereld" en erfgoeddag 2004 "Amerikaanse Zantingen: Onze families in Arnertka" Deze drie mensen hebben stuk voor stuk hun eigen benadering over de Gazette van Detroit. De eerste als distributeur en journalist voor de Gazette. De derde als familiekundige. De tweede als pas afgestudeerde die de Gazette ontdekte ats studieobject. Ludwig en Paul namen naast de aperitiefbabbel 2004 in Tielt ook deel als gesprekpartners op het Nationaal Congres van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde in Gent, 2004. Aranka Callens nam deel aan de aperitiefbabbel in Tielt, 2004.

Locatje:

het Buurthuis, Marelstraat 2,8740

Egem

Organjsatje : Gemeentebestuur Pittem in samenwerking met Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, Tlelt naar aanleiding van het kunstwerk "De Vlaamse Emigrant". Tentoonstelling

afdeling

.

De tentoonstelling geeft een summier beeld路 van onze land- en dorpsgenoten in Amerika. Hoe ze er toe kwamen te vertrekken en wat ze deden als ze er waren. Hoe bleven de contacten bestaan na het vertrek? Wat kwamen onze mensen te weten via 'De Gazette van Thielt' in die jaren? Brieven en e-mans rnaken het ons mogelijk contact te houden met onze familieleden. Als familiekundige komen we geregeld terecht bij mensen die soms nog een bepaald idee hebben van onze gemeente. Deze getuigenissen zijn de moeite om te verzamelen. Het is echter de taak van iedereen zijn eigen familiepatrimonium te bewaren en te vennenigvuldigen. Verschillende labels zijn aan te houden: de Belgen ats geheel, de Vlamingen als geheel, mensen uit het Pittemse en Egemse.

77


Uit genealogisch onderzoek kunnen we stell en dat zeer weinig of geen mensen die nu in Pittem en Egem wonen ook daar hun voorouders hadden in de vorige acht generaties. Het geheel is een opzet van mensen met een achtergrond in de familiekunde. Ais het ware de mensen die het dichtst staan bij families die een eigen archief hebben, hoe klein het oak mag wezen, maar daarom ook zo kwetsbaar is om verloren te gaan. Elke generatie houdt wei eens grote kuis met aile gevolgen van dien. Met het tentoongestelde materiaal hoopt de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde afdeling Tielt aan te duiden dat het van het grootste belang is voor iedereen zo goed mogelijk zorg te dragen voor wat er in de familie gebleven is. Het identificeren van de mensen op toto's, het neerschrijven van de verhalen in de familie en dergelijke is een task van iedereen. Deze vorm van erfgoed kreeg in het veri eden meestal te weinig aandacht. Het kan een stimulans zijn voor gewone mensen van de gemeente om hun eigen materiaal beter te bewaren en eventueel in koptevorm te laten bewaren door WF-afdeling Tielt entof de gemeente Pittem.

Naast deze basis is een ruime haeveelheid materiaal samengebracht rond de Belgische aanwezigheid in Amerika, eerder voor een deel in een inventaris gegoten in "Amerikaanse Zantingen, Een persoonlijke blik van Pittem naar Amerika". Het project "Death Memorial Cards bracht eveneens heel wat materiaat naar Vlaanderen terug. Een deel, voor wat betreft Pittem en Egem, is gebruikt voor deopbouw van de tentoonstelling. Gezien de korte penode om de tentoonstelling op te zetten, is geput uit de aanwezige informatie. Een opvolging is meer dan wenselijk en daarbij kan het Gemeentebestuur en het WF zorgen. Op de tentoonstelling beperken we ons voamamelijk tot USA en Canada. Bij de start van ons familieonderzoek in de USA en Canada waren nog een aantal migranten in leven, de 25 jaar die er intussen overheen gegaan zijn, hebben deze overlevenden tot een minimum teruggebracht voor wat betreft de USA. De situatie in Ontario (Canada) is iets beter maar het is ook hoog tijd dat voor die streek werk gemaakt wordt van verzamelen, inventariseren, .... Er is een powerpoint-voorstelling over de 100-jarige Belgische Club in St. Boniface (gesticht in 1905). Dit geeft beelden van mensen in de Belgische Club in hun alledaagse bestaan. De voorstelling loopt continue en is een primeur voor Europa. De samensteller van de beelden heeft nag verre voorouders in Pittem. De lijsten van Pittemnaars en Egemnaars zal aanwezig zijn op de tentoonstelling. Wei niet volledig maar kan toch al een aantal mensen aan de praat krijgen die mogelijks voor aanvullingen kunnen zorgen. Onze dorpsgenoten hebben zich in de meeste gevallen haast onmiddellijk aangepast aan de nieuwe leefomgeving in Amerika. Vele bleven met elkaar in contact en in contact met de familie in Vlaanderen ondanks de grate afstand. De ene per;ode ging het a/ beter dan de andere. Door het goedkoper worden van de vliegtuigreizen konden mensen van ginder de familie in Vlaanderen terug opzoeken en konden mensen van Pittem en Egem ginder op bezoek. In 1984 onistond a/dus onder impuls van Burgemeester Tony Soetaert van. Shawnee, Kansas een zustergemeentecontact tussen Pittem en Shawnee. Tony Soetaert was nakomeling van Egemse emigrailten. Hij blijkt niet de enige Pitfem-Egemnaar te zijn die het tot Burgemeester bracht van een stad of gemeente in Amerika. Via het dagboek van Veldwachter Maesele van Egem kunnen we heel we: vernemen over wie en wanneer naar Amerika vertrok, af en toe maak! hij melding van mensen die meermaals vertrokken' of definitief terugkwamen. In de het tijdschrift van de Roede van Tielt en in tijdschriften in Amerika verschenen reeds enkele bijdragen over onze gemeente en emigranten maar deze literatuur kent men in de eigen gemeente haast niet.

De Gazette van Thielt geeft gerege/d informatie over Amerika. Meesta! geeft zij de voorkeur aan de negatieve kant van de emigratie. Aangezien niet iedereen in die dagen kon iezen, kunnen we tach eens peilen naar de algemene kennis die via deze bran tot de mensen kwam. De mondelinge getuigenissen waren waarschijnlijk wei de be/angrijkste om de mensen over de oceaan te trekken maar daarvan zijn geen sporen achtergelaten. Kortom, de tentoonstelling komt op zijn tijd en kan een impuls zijn tot het vemieuwen van de contacten tussen Vlaanderen en haar uitgeweken kinderen. De steun van de gemeente Pittem en de WF-afdeling Tielt aan het kunstwerk "De Vlaamse Emigrane is een duidelijk signaal naar de mensen in Amerika dat wij hen nog niet vergeten zijn.

Paul Callens 78


Oud schrift - een staat van goed deel 4 - slot

Verder maken we kennis met de inboedel van de oostkamer, de zolder, de kelder en andere baten betreffende nog te ontvangen bedragen van verschillende personen. Na de afsluiting van de baten, voigt dan de beschrijving van de verschillende schulden. Hieronder geven we achtereenvolgens in kopie en transcriptie de afsluiting van de baten, de aankondiging van de post schulden en ten slotte de definitieve afrekening van deze staat. Item comt hier voor baeten over de contante pennijnghen ten daeghe van dese prijsije in bursse (geldbeurs) bevonden bedraeghende in diversche specien volghens het aengeven vanden haudere ter somme van achthien pond en grooten corante (courant geld) dus hier xviii ÂŁ gr.

Sa (somma) tsamen om(me) voorschreven tottalle Baete beloopt tot iC iiiixx xi>f vis. gr. (199-6-0)

Schulden ende commeren ten desen sterfhuyse bevonden

Randnota: den hauder jeghens de voorschreven baete aengherekent met de ghetr( ouwet) wettig, echt, van echtlieden en kinderen. Hier in de betekenis van kinderen, wezen.

=

Alvooren is dit sterfhuys schuldigh aen Zacharias Verleye tot xiiii s. gr. Item is men schuldigh aen Fransoys van Heede dienstcnaepe over sijnen dienst met de raete (evenredig deel, aandeel, naar rate naar verhouding) tot maecken deser tot iiii ÂŁ xiii s. iiii gr.

=

79


Tot slot geven we de volledige afrekening van deze staat evenals de liquidatie.

Somma tsamen vande voorenstaende schulden beloopen tot iiiixx iii£ii S. v gr. (83-2-5) ende de vorenstaende generaele baeten beloopen tsamen tot f iiiixx xix£vi s. gr. (199-6-0) Dus meer baeten dan commeren ter somme van Ie xvi£ iii s. vii gr. (116-3-7) Dese gedeelt in twee gelijcke deelen compt voor de vier weesen tsamen tot de somme van Lviii£ is. ix gr. vi deniers (58-1-9-6)

Hieraf gededuceert den hilft vande dootschulden ofte funiraelen die al vuyt het gemeene betaelt sijn bedraeghende voghens het aengeven vanden hauder ter somme van drij pondt derthien schellijnghen acht groote dhilft daer van bedraeght een pont sesthien schelJijnghenthien groote Dus blijft dese vier weesen suijver goet tot de somme van Lvi£ iiil s. xi gr. vi deniers (56-4-11-6) Randnota: Ingevolghe d'ordonnatie hier vooren in marge van het derde arle (artikel) van baete compt de weesen goet tot £ 4-5-7 sulcx dat de wesen met het nevenstaen(de) slot ts(aeme)nJoet connen shauders laste tot xiii s. vi gr. vi deniers (60-13-6-6)

Aldus dese pnJslJebij mij onderschreven gedaen ter goeder trauwe alles onder de protestaetie (uitdrukkelijke verklaring) costumier (oude gebruiken en gewoonten) ende baeten en schulden in staete gestelt volghens het aengeven vanden hauder ende vooghden den v" juni (1720) en volgende daghen. Toorcon(de) C.Desmet Luc Neyt

80


De band tussen de families Mattelin en Van Renterghem: enige achtergrondinformatie Slot. In diezelfde periode sloeg het noodlot echter toe bij de familie Van Renterghem. Zes jaar na de geboorte van de jongste telg, Jozef, werd moeder Emma zwaar ziek. Zij overleed op 20 mei 1920 in Marialoop. Zij had slechts een keer de boerderij in Leke gezien. Haar laatste wens was om van haar kapmantel een kostuum te maken voor nonkel Jozef voor haar uitvaartplechtigheid en voar zijn eerste communie. Camiel stond er op dat moment aileen voor: als weduwnaar met tien kinderen en met het beheer van twee boerderijen die op een relatief verre afstand van elkaar verwijderd lagen. Maar het leven ging echter verder. De oudste dochter Marcella, had ondertussen kennis aangeknoopt met Jerome Vandermeulen, zoon van de familie Vandermeulen die in Marialoop een boerderij uitbaatte, vlakbij de hoeve Van Renterghem. Marcella en Jerome trouwden injanuari 1921 en namen de hoeve in Marialoop over. Camiel trok met zijn andere kinderen definitief naar de boerderii in Leke, die ondertussen grotendeels heropgebouwd was. De Van Renterghems integreerden zich stilaan in het altedaagse leven te leke. De zeven overgebleven dochters en twee zonen groeiden verder op onder het toeziende oog van vader Carniel. De contacten met het gezin van wijlen burgemeester Petrus Mattelin en Juliana Bruynooghe, die de nabijgelegen "Roode Schurehoeve" uitb.aatten,bleven zeer intens. Dit gezin telde eveneens tien kinderen (acht zonen en twee dochters), geboren tussen 1883 en 1903. Deze Roode Schurehoeve bevindt zich in de Lekedorpstraat 126, 8600 lekeDiksmuide, en wordt op vandaag uitgebaat door William Mattelin, zoon van Maurice Mattelin.

Luchtfoto van de Roode Schurehoeve. (ce 1975)

81


Ook dit gezin kende echter zijn tragedies: vader en moeder Petrus en Juliana waren reeds vrij kort na elkaar gestorven in respectievelijk 1911 en 1914. Petrus overleed tijdens zijn burgemeesterschap ten gevolge van het "fleurus". Zijn echtgenote Juliana had het heel moeilijk met het verwerken van dit vroegtijdig heengaan en overleed drie jaar later te Leke. Op dat moment waren de twee oudste kinderen eyriel en Lucia getrouwd. De overige dochter Santilly bleef na het overlijden van moeder Juliana in 1914, met de zeven overige broers op het hof. Tijdens de oorlog vluchtten zij zoals vele streekgenoten naar de streek van het Meetjesland. Bewijs hiervan is dat er op vandaag nog altijd een "Lekestraat" bestaat in Eeklo. De familie Mattelin vertrok met als bijna enige bagage: "honing en smout" naar Zeveneken (bij Lokeren) en daar overleefden zij er de verschrikkelijke oorlogsjaren . Het spreekt vanzelf dat de jonge Mattelins in de jaren na de oorlog met meer dan groot genoegen vaststelden dat op de naburige hoeve een gezin neerstreek met niet minder dan zeven jonge, goeduitziende, guitige en mondige dochters. Wij waren er zelf niet bij aanwezig, maar we kunnen ons levendig voorstellen dat tijdens het werk op het veld, sommige leden van de ene familie wat uitdrukkelijker lonkten naar leden van de andere farnilie, of omgekeerd, en dat de ambiance tussen de twee families op feesten en kermissen opperbest zal geweest zijn. En inderdaad ... Er ontstonden vurige romances tussen een aantalleden van beide families. Emile MatteUn en Maria Van Rel1terghem namen het voortouw en trouwden in 1925. Oscar trouwde met CI.ara in 1928. Zij zouden ook verder boeren op de hoeve Van Renterghem te Leke. Georges en Germaine huwden in 1930 en Maurice trad in de echt met Angele in 1933. Maurice en Angele bleven op de Roode Schurehoeve wonen. Hiermee was de voorraad huwbare mannen bij de Mattelins uitgeput. Madeleine (Gabriella) Van Renterghem zag dit echter anders en werd verliefd op Edgard Mattelin, de zoon van Cyrier en kleinzoon van Petrus en Juliana. Zij huwden op dezelfde dag van Maurice en Angele in 1933. En van dan af werd het pas helemaal complex, .... zo komt het dat Edgard plots de schoonbroer werd van vier van zjjn nonkels en dat vier schoonbroers van Madeleine ineens ook haar nonkels werden. Ais we verder zeggen dat vier zussen van Madeleine ook tegelijkertijd haar tante werden en dat vier schoonzussen van Edgard zijn tante werden, begrijpt echter niemand dit nog .... Ondertussen verbleef Carniel Van Renterghern, "peetje", zoals hij door kinderen en kleinkinderen genoemd werd, op de boerderij in Leke bi} zijn dochter Clara en schoonzoon Oscar. Hij had ondertussen een huis gekocht in Leke, dat hij als tegenprestatie schonk aan Oscar en Clara. Maar toen Clara overfeed in 1942, verhuisde hiJ naar de Roode Schurehoeve, bij zijn dochter Angele die intussen met Maurice Mattelin getrouwd was. Maar toen het gezin daar uitbreiding nam en er kleinljes geboren werden, werd het hem er te druk. Uiteindelijk kwam hij terug naar Meulebeke, zijn geboortestreek, en vestigde er zich bij zijn dochter Madeleine en schoonzoon Edgard. Carniel stierf er uiteindelijk op 9 juni 1950, 89 jaar oud geworden.

Luc Vandermeulen

82


E.H. Daniel Billiet, Priester-Leraar

°Kanegem 4/12/1916 - +Tielt 13/12/1954

r:

Daniil Billiet werd als kind geboren in het gezin van Alphons Billiet en Marie-Hortense Vaernewyck, in de omgang altijd Hortense genoemd. Voor de verdere. afstamming van beiden: zie de bijgevoegde kwartierstaat. Het paar huwde in Aarsele op 26 augustus 1908 en trok in het grote molenaarshuis aan de Vinktstraat, nu Oosthoekstraat nr.19. Alphons was boerenzoon uit de Axpoelewijk van Ruiselede en had de boerderij annex-molenbedrijf in 1906 overgenomen. Naast de maalderij begon hij ook een handeltje in kolen en meststoffen, vooral na de vernieling van de molengebouwd in 1823 onder Hollands bewind- tijdens WO I. Het gezin Billiet kon als prototype doorgaan voor wat toen in 'arm Vlaanderen' algemeen gold: 13 kinderen kwamen ter wereld, 8 bleven langer dan een jaar in leven. 1. Julien Achiel Billiet °Kanegem 23/10/1909 - +Tielt 30104/1997 2. Marcel Alberic Billiet °Kanegem 06/02/1911- + Tielt 17/02/1978 3. Gerard Leonard Billiet °Kanegem 20102/1912- +24/01/1913 4. Jeroom Henri Billiet °Kanegem 12/05/1913 5. Esther Magdalena Billiet °Kanegem 01/07/1914- + Tielt 03/01/1998 6. August Albert Billiet °Kanegem 21/09/1915 - +18/09/1916 7. Daniel Georges Billiet °Kanegem 04/12/1916 - + Tielt 13/12/1953 8. Jules Maurits Billiet °Kanegem 21/04/1918- + Tielt 06/04/2004 9. Maria Augusta Billiet °Kanegem 26/08/1920- + Kanegem 28/07/1921 10.August Jozef Billiet °Kanegem 26/08/1923 - + 08112/1924 11. Andre Alols Maurice Billiet °Kanegem 25/07/1924- + Kanegem 29110/1979 12. Reinhilde Lucia Marcella Billiet °Kanegem 09/10/1927 Een kind werd doodgeboren en kreeg geen naam. Jeroom en Reinhilde wonen nog altijd in het ouderlijke huis. In de lagere gemeenteschool van Kanegem blonk Daniel niet speciaal uit: zijn 'meesters' waren Henri Danneels-vader van onze aartsbisschop-en schoolhoofd Oscar Leupe en die prezen vooral zijn aandacht en werkijver. Daniel is bijna 14 wanneer hij als interne leerling naar het Sint-Jozefscollege van Tielt komt in 1930. Reeds in het eerste jaar-de zesde latijnse-raakte hij in de ban van de K.S.A en gouwproost Karel Dubois, die in december 1930 het K.S.A.-Blauwvoetvuur kwam aanwakkeren in het college. Zo werd Daniel een gedreven K.S.A.-er, waarin hij stilaan een leidende rol ging vervullen en raakte sterk in de ban van het Vlaamse ideeengoed en IJzerideaal. Na 6 jaar Grieks-Latijnse humaniora, waar hij een goede middenmoter was, koos hij voor het priesterschap en begon zijn twee jaar voorbereiding in de afdeling wijsbegeerte aan het Klein Seminarie van Roeselare, gevolgd door - in normale omstandigheden - vier jaar Grootseminarie in Brugge. Maar WO II werd een ruwe spelbreker. Op 16 augustus 1939 begint zijn opleiding tot Cibi ofte brancardier-infirmier als legerdienst in Leopoldsburg. En de dan kwam 10 november: mobilisatie. Eerst militair hospitaal in Brugge, dan 4 regiment Ardense Jagers bij Namen tot de oorlog uitbrak.

83


Hij beleefde een zware en bloedige 18-daagse veldtocht, waarin de slag om de Leie en werd krijgsgevangen op 26 mei. Weggevoerd naar stalag XVII B in Krems aan de Donau, Oostenrijk. De onfortuinlijke brancardiers werden pas op 12 december 1940 op transport naar huis gezet, een helse tocht in Uzige goederenwagons die voor Daniel duurde tot 11 januari 1941: na aile ontberingen, een extra-zware aanslag op zijn gezondheid. Op 16 augustus 1942 werd hij tot priester gewijd. Zoals gebruikelijk voor jonge priesters, werd hiJ begin september dadelijk ingeschakeld in het middelbaar onderwijs. In het de vertrouwde Tieltse college kreeg hij twee taken: subregent en leraar-titularis van de 4 Latijns-Griekse ( het derde jaar in het huidig systeem). Vanaf november 1943 was hij aileen nog titularis van 'zijn' 4de Latijnse. Hij gaf Godsdienst, Geschiedenis, Latijn, Grieks, Nederlands, Frans en Duits: toen een volkomen normale gang van zaken. In het schooljaar 1947- 48 maakte hij een diepe indruk op zijn eminente Kanegemse leerling, Godfried Danneels en werd zowat zijn mentor en inspirator, zoals de kardinaal diverse keren getuigde. Vanaf september 1948, zijn zevende jaar als leraar, begon hij regelmatig aan zware vermoeidheid te lijden en wordt hij gedwongen om ziekteverlof te nemen. In 1949 kon hij opnieuw 5 uur lesgeven per week en in 1950 nog 2 uur. Praktisch verlamd door zijn ziekte, multiple sclerose, droegen zijn collega's en studenten hem letterlijk naar en van klas. Het was zijn laatste jaar als leraar. E.H.Louis Loontjens nam de 4de Latijnse van hem over en bleef er zowat 40 jaar de legendarische titularis van! Van toen af begon DanU~1 Billiet aan een zware lijdensweg. Consultaties bij eminente specialisten en drie reizen naar Lourdes, een laatste keer in 1952, brachten hoop en geestelijk soulaas, maar geen beterschap. Zijn kamertje en ziekbed bleven in de vertrouwde lerarengang, 1!iteverdieping van het college. Hij werd verpleegd door een toegewijde zuster. Nog eenmaal beleefde hij de geestdrift van de IJzerbedevaart 1952 in Diksmuide. Zijn kamer was trouwens volgestouwd met aandenkens en spreuken van de IJzeridealen. Op 13 december 1954 eindigde de martelgang van Daniel Billiet, in de herinnering van velen een uiterst devoot en bezield man. Op 17 december 1954 was Kanegem te klein voor zijn begrafenis. Hortense en Alphons schonken zijn persoonlijke miskelk aan Godfried Danneels bij diens priesterwijding. Het illustreert treffend welke draden en daden in de geschiedenis mensen in continu'iteit met elkaar verbinden. Jaak Billiet.

BRONNEN 1. Lerouge J., e.a., 330 jaar college te Tielt "Van schola latina tot Sint-Jozefscollege 16861986." Druk Lannoo, Tielt. Uitg. Sint-Jozefscollege, 1986, Tielt. 2. Devloo L., "Zoals een hert verlangt naar stromend water..." Uitg.Ceres, Maarkedal,1982. 3. Vandewalle Daniel Raphael, "Nagedachtenis aan E.H.Daniel Billiet." Onuitgegeven document. 4. Idem, "Kwartierstaat EH. Daniel Billiet." Opgemaakt in het kader van de stamboom familie Vandewalle.

84


Ov8~ requisxou 17aZUIElO + LLH tJeew 8 aZUIElO aSaJalU a!Jelfll a,{alJaA 0

x 9178 ~ uenus] (; auawweJ8 + aLL ~ JaqWElAOU 0(; aZU!90 pueU!PJa~ JaMnslS ao

v98~ !Inf 08 alasJev + 808~ raquraidas 9(; wElo!aV'j etalO~ JaMllelS ao 0

0

G>

v£g~ srusnfme

~(; 9uawweJ8

x

9178 ~ IIJde 9 ~ 91asJev + 69L ~ srusnfine L ~ El!Ell/WaOalEld epeW euu'd taWS ao 0

v6H law S ~ EllasJev x ~£:8~JaqwaAou S alasJev + 89H tun] 8 ~ EluJElal sua:j.Jeli\l·lS snJJad alaasueM ueA 0

o t:.._,..<X).... G>VO> E~~ ..9:!·c.~ ();:J::J

..9:!:,:'fijo L98 ~ srusnfina 0(; EllaSJev + 96L ~ requieidas 08 EllasJev sn:>llIopnl snloJs~ alaasueM ue/\

0

.

m1I)t:~co (J)(0'1'-<i)

t: ~

f/l

co

"I (J)

a

889 ~ raqurasou alaSJev + 8 ~ raqoixo 9 ~ alaSJev a!leso~ all8M apueA

o~

0

._:eCU CO

C

. .

J:

G>

t:

'-0> (J).....

o (J) ::J > ~ .c c:.~

17178~ requreoep 8(; EllasJev + (;9L ~ lElqWElI\OU 8 UElJ9Aaz sn:>s!:>ueJ,:j snoopnr- lj:>f!MaUJae/\ 0

6L8 ~ smsnbne LG WEl01EllUOM + 68L ~ :j.Jeew 17~ ua)j)jeM e!lIdos lJae:>!~

068 ~ uanue] as alElSJev + 1708~ JElqWElAOU~ UaJaAaz preuoeq lj:>f!MaUJaeA 0

.~N

'icu Qi(J)~(L)

000.0

Q) ro (Il ::J 1II«~(Il + <0

fIl.a:«

+

>

0

:::J I-

t: III

tll~ ...._ (l)

(L)

cu""'''''' _"m :;>·E II)

.!!! 5 ... w

Q)

...

a.(.9UJ

~ (Il « x

898~ JElqwaAOu (;~ WaOJalUao + ~08~ !unf 0(; U"UElAElZ a!u!6J!/\ apJooA aa ueA

M VOl

00 ..... ..... 0>.

........

0

Q)

.ow

'-

E.o

0178 ~ srnsnfine 9C;WaOJEllUOM x

I])0 "El,:!;1

L9~H l1eew 8(; WElOJalUao + 8LL ~ requiaidas £:WaOJ9lUOM 8ta10~ suassal

III

o_

0

<I)

0

C/)

or-

"ijjM

E

E~

<t -

0

(J) (J) OlCl Cl(J)

w Qi

0

x 998 ~ uesui 8 ~ WeOJ9lUOM + 9LL ~ raquiexou 6 EllaSJ8V snu!Jsnon'd elSOH

g-E

"I

0

x SL8~ uenue] ~£ wa6JEllUOM ..: 6LL ~ IJenJqElJ ~~ UaJElA9Z alS!Jdes seuueor- apJooA ao ueA

COo._ .....0

J: .....E Q) 1: <i)

~ (L) <i) ::J cu ~ Clt) t: f/l I]):::J ..."-cO>

t: (/) III I!! ......

:::J

Clro ::::100 ro .....

:=

:i:Ecoo ..ill: co ..... 0> ON ..... :=- E (/)

M

>0

::::I

0>

CV l() too(J)

;:J

..... m

mOl

I'--

';:: ro ~ 111111"00

..lI:coo x

::::I _::::I

.....

(J

.0 ._

-

(/)

V

Em

0

.....

"I

00<0 ..........

)1081

O>(/)

III

« x

UEllazaeV\J +

eualaH

"I

V NO> .._,...--

~ ~

988 ~ uenue] VC;ElIElSJBVX

as

g.

0

0

~~8 ~ uenue]

E

(ij

1110«2 +

0

808 ~ lude L(; llall x v99~ uenue] H ElIElSJeV+ S8L ~ raquiaidas (; alElSJev O!JapaJ.:l aneM apueA

(J) ...

~E~] >

098~ JeqwaAOu ~ ~ elaSJev + 08L ~ lew 80 lieu. ellaqesl aun4Jas

.....

t: E

668L !lnf OL epalas!n~ + 8 La ~ ueruqej 17(;WaOJ9lUOM OAI elsoH 0

OJ

co

Cll'--

G>W(L)OO

.....,~c~ f/l (Il Ill.;:: o (Il J: + 2

«~

-

0

.0

(L)

co O~8~ lElqOl)jO 9C;al4~e8 + vLH JaqWElAOU 17(; ElZUlao euueor epeW Japp!~ ao

~

'S s:

t: Q)

0

86H srusnbne 8~ ElZUIElOx L08 ~ uaruqsj ~C;aZUI9a + ~LL ~ Jaqw9Aou 9 ezu!ao snl:>!paUaa uaeMeJl

988 ~ penJqaJ9 ~ Ellln4UElIOl + 008~ Jaqw9Aou 9 azu!eo 0 epueU!PJa~ uaeMeJl

(5

__. x

~N

0

9Z;8~ .raquisxou

'L:

0

(Il ::::I

~_QE 898 ~ J-leew 8 ~ aunljualol + S08 ~ lew (; wao!all\l 0 snos!:>ueJ::l Ja!II!S

t

III III

-g_~~ g~ E .eEl])

.21 t: Q) (Il

=~~ .-

alo

+

co ..... 0>

W .-

II)(L)O>

.01-

EW ~..__ >~ 11)0t:t:.._,. 01'--"1

.eI])E

«c.."~ I]) W

0)

I-Q)~

Qi

co

..... 0>

..__..--

M"-coo> ..- .....

60 waolall\l x

6178 ~ raqouo 8 ~ WElB!ElII\I+ 8LL ~ lunf S(; WElO!ElV'Jc elOJe~ ljof!O 96H uenuefc;~ WEl6!9V11x L£8~ Jeqo:pjo 9(; wao!ElII\I + v9H j.Jeew H WeBI911\1 snlldasor Jam!S

<X)

0>1'--

(L) Qi.!!! C

=o::~ .-

alo

:::J

(Il

+

..... v .._L!)

Q)..o"-

cnE,,__ .._(L) W 00.0

Q) W (!)"W ;Qj"'~

E

t:E"

m(L)M C 0)..-Qi(L) .....

=~I-alo +

.- fij~

85


-.' ~

-

1,;:·······

.....

,."

:.,:'.:

~.

..,.,,'

",

'.

.

. ".

..'

verzameling Fons Das

WF - Tielt: activiteitenagenda. oktober - november - december 2004 Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal. 1. Werkgroep genealogie op zaterdag 2 oktober van 9 tot 12 uur, gelegenheidtot

opzoeken.

2. Werkgroep genealogie op zaterdag 16 oktober van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

3. Tentoonstelling· "Egem - Pittem in Amerika", 31 oktober en 1 november. Zie aparte aankondiging. 4. Werkgroep genealogie op zaterdag 6 november van·9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 5. Werkgroep genealogie op zaterdag 20 november van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 6. Werkgroep genealogie op zaterdag 4 december van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

7. Genealogische zoektocht in Tielt, 12 december 2004 tot 1 maart 2005. Zie aparte aankondiging. 8. Werkgroep genealogie op zaterdag 18 december van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

Inzenden van vragen, antwoorden, teksten en activiteitenkalender Voor de eerstvolgende nummers worden de belanghebbende dringend gevraagd rekening te houden met de hiema volgend uiterste data voor het inzenden van hun vragen, antwoorden, teksten, mededelingen en activiteitenkalender. (Steeds een maand voor de maand . van verschijnen!): Nummer Nummer Nummer Nummer

86

1 1januari - februari - maart 2005: v66r 30 november 2004 2 I april - mei - juni 2005: v66r 28 februari 2005 3ljuli - augustus - september 2005: v66r 31 mei 2005 41 oktober - november - december 2005: v6ar 31 augustus 2005

ONZE VOOROUDERS Jaargang 2004