Page 1

Belgie-Belgique

P.B. 8700 TIELT 1 3/4615

ONZ£

VoORO UDtIRSS

Driemaandelijks

tijdschrift

van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt.

6 de jaargang Afgiftekantoor Verantwoordelijke

nr. 1 • januari 2003 8700 TIEL T 1

uitgever: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29 - 8700 TIEL T


ONZE VOOROUDERS Is een genealogisch tijdschrift en informatieblad verschijnt, tel kens bij het begin van het kwartaal.

uitgegeven

door de V.V.F.-

afdeling

Tlelt, dat driemaandelijks

Ons werkgebied va It samen met de (deel)gemeenten van het vroeger bestuurlijk en klesarrondissernent Tielt (Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Kooiskamp, Markegem, Meulebeke, Oeselgem, Ooigem, Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuiferskapelle, Sint-Baafs-Vijve, Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem, Lotenhulle, Poeke, Vinkt en Wontergem: De abonnementsprijs bedraagt 4,00 Euro per jaargang voor de leden van V.V.F.-Nationaaf die inwoner zijn van ons werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roede van Tielt. V.V.F.-Ieden uit andere arrondissementen en niet-V.V.F.-Ieden ontvangen ons tijdschrift voor minimum 6,50 Eura (voor leden uit het buitenland 10,00 Euro). . Het abonnementsgeld Schuiferskapelsesteenweg

Redactieadres:

kan gestort worden op rekening 800-7026810-14 van V.V.F.29 te 8700 Tielt. Een vrijwillige surplus als steun is zeer welkom !!!!

Fons Das, Luxemburglaan

Voorzltter:Luc Neyt, Luxemburglaan

Afdeling

Tielt,

18, 8700 Tielt, tel.: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be

21, 8700 Tielt, tel.: 051/40.60.75, Ineyt@belgacom.net

Secretariaat: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsestwg. 29, 8700 Tielt, tel./fax.: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be Lokaal: Huyse Aleydis, vroegere Sint-Lucaskliniek. Beemegemstraat 5, 8700 Tielt . Openingsuren: elke eerste en derde zaterdag van de maand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. Voor verdere inforrnatie in verband met de opgenomen artikels en bijdragen, gelieve contact op te nemen met de redactie. Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn artikel. Ovemame van tektsen toegestaan met vermelding van bran en auteur.

Inhoud: - Kandidatenvoor de cursus verloskunde in de Kasselrij Kortrijk, 1179en 1780 Luc Neyt, Luxemburglaan

- Wij gaan naarAmerika, 7 februari 2003 Paul Callens, Waterstraat

4

21, 8700 Tielt

7

18, 8740 Pittem

- NaarGuatemala,het beloofde land

9

Hugette De Clerck, Faiderstraat 52, 1050 Brussel

.;: EmigratienaarFrankrijk, Amerikaen Argentinie te Wakkenvan 1847- 1900,inleiding

12

LucNeyt

- Emigratienaar Frankrijk,Amerikaen Argentinie te Wakkenvan 1847-1900, deel1 Fons Das, Luxemburglaan Luc Neyt

13

18, 8700 Tielt

- Moederreeksof Matriarchalelijn of Mitochondrien-lijn: Lucien Ailliet Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29,8700

16

Tielt

- Dank - Vraagen antwoord .

17

- Activiteitenagenda

18

Een gelukkig nieuwjaar wensen we aan al onze trouwe V.V.V.-Ieden. Moge 2003 een vruchtbaar jaar zijn voor uw opzoekingen, hetzij in een archief, hetzij in een documentatiecentrum van een van de afdelingen van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde.

2


Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt

VIERDE FAMILIEKUNDIGE BOEKENBEURS TIELT ' zondag 9 maart 2003 van 9 tot 12.30 u. Jeugd Ontmoetingscentrum, Generaal Maczekplein, Tielt (dit is de nieuwe Europahal kant zwembad/sportvelden) Er is een ruime keuze aan talrijke standen: * genealogische computersoftware * genealogische werken * formulieren * heruitgaven van naslagwerken Tevens is er gelegenheid tot contactname met andere vorsers uit de ons omringende VV.F.afdelingen en kunnen er gegevens uitgewisseld worden.

Hoe word ik lid van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde ? Je stort gewoon het lidgeld 25,00 euro als gewoon lid, 37,50 euro als steunend lid, 62,50 euro minimum als beschermend lid op rekening 414-1171221-79 van VV.F. Antwerpen-Merksem. leder lid ontvangt maandelijks het tijdschrift VLAAMSE STAM . De leden kunnen ook uitgaven en formulieren aan goedkopere tarieven verkrijgen (zie omslag Vlaamse Stam). Aile briefwisseling in verband met lidmaatschap, bemiddeling, familieverenigingen, heraldisch college enz ... : CENTRUM VOOR FAMILIEGESCHIEDENIS V.V.F. Dienst.: .. Van Heybeeckstraat 3 2170 ANlWERPEN - MERKSEM Tel. 03/646 99 88

Heemkundige Kring de Roede van Tielt Lidmaatschapsbijdrage: 17,5 euro., te betalen op rekening 000-0398411-32 van De Roede van Tielt, Stoktmolenstraat 32/3, Tielt. Secretariaat: Ph. De Gryse, Stoktmolenstraat 32/3, Tielt - (051) 40 18 38. Bibliotheek: vroegere Sint-Lucasziekenhuis, thans Huyse A1eydis, Beemegemstraat 5, Tielt. Open elke zaterdag van 10 tot 11 u 30. .

3


Kandidaten voor de cursus verloskunde in de Kasselrij Kortrijk 1779 en 1780 Bij keizerlijk decreet van 14 mei 1778 werden twee cursussen uitgeschreven door het bestuur van de Oudburg van Gent am jonge vrouwen op te leiden in de "Vroud Kunde". De. cursus werd gegeven door Jan Bernard Jacobs, gezworen chirurgijn. De lessen in de verloskunde stonden niet aileen open voor de inwoners van de kasselrij van de Oudburg van Gent maar ook voor deze van Kortrijk. Jaarlijks werden een tweetal lessenreeksen ingericht: een in de wintermaanden vanaf januari tot half februari en een van begin juni tot half JUIi. De cursisten kregen hiervoor een vergoeding van 7 stuivers per dag zon- en heiligendagen inbegrepen. De toelatingsvoorwaarden bleven beperkt tot: "zijnde in jaeren van discretie", ''long genoeg om met vrucht te konnen onderwezen. worden", "konnende lezen ende schrijven" en "hun in deze Konste willende exerceren (uitoefenen)". Om de cursisten op een degelijke manier op te vangen, werd in de school voor verloskunde een amfitheater gebouwd. Op 15 maart 1782 werden de werken voor "het maecken ende . tellen vande bencken" aanbesteed voor een bed rag van 25 pond groten courant door timmerman Jacobus Mussche. Dit bedrag omvatte zowel het uurloon als de levering van het eikenhout. Jacobus moest de werken aan het amfitheater uitvoeren in "goedt droogh .eijcken hout vergaedert met gaeten ende pinnen".

Vooraan het amfitheater is een tafel voorzien voor de "professor". Voor de studenten zijn vier rijen zitbanken en een rij staanplaatsen. In totaal kunnen 110 personen de cursus volgen.

Op de eerste rij banken is plaats voor 16 cursisten, op de tweede rij voor 19, op de derde rij voor 22, op de vierde rij voor 25 en op de vijfde rij zijn er nog 28 staanplaatsen. Dit plan werd "geexhibeer" (vertoont) ende geapprobeert (goedgekeurd)" in zitting van het college van de Oudburg in datum van 22 maart 1782. Jonkheer Joannes Baptiste de Muller, baljuw van Sint-Pieters werd aangesteld als commissaris van de werken van de Kasselrij van de Oudburg.

4


We beschikken over twee lijsten van kandidaat cursisten die "oo certificat van goede zeden en gedragh" toegelaten werden om in Gent de cursus te volgen. We geven hier in extenso de twee gevonden lijsten 1.

N째 xvii 4. Lijste der persoonen hun aengeboden hebbende ten casselrije huijse van Cortrij 0

den 31 xbre 1779 om te mogen bijwoonen de Lesse vroed-Kunde die gegeven sal worden binnen de Stad van gend te beginnen met den 3 januarij 1780, ende die daer toe door het hooftcollegie naer examinatie en op certificat van goede zeden en gedragh geadmitteerd sijn geworden. 0

1. Joanne Marie Werrebrouck huijsvrauwe van Joannes de Veughele van Hulste, 2. Joanne Therese Le maijeur huijsvrauwe van Joannes Francies Trioen chirurgijn van Oeerlijck, 3. Marie Joanna Therese Devos huijsvrauwe van Jacobus Himpe van Desselghem, 4. Barbara Theresia Tanghe huijsvrauwe van Andries Ie Blanc van Oijghem, 5. Marie Joanne Verthe huijsvrauwe van Joseph de Voldere van Vijfve St Eloijs, 6. Marie Anne Huijwaert huijsvrauwe van Pieter de Meester van Zulte, 7. Lucia van Eenoo fa Christiaen jonge dochter vande prochie van Wijngene, 8. Magdalena van Overbeke weduwe van Francis Oepape vande prochie van Gotthem, 9. Barbara Theresia Minne fa Petri jonge dochter suster van den chirurgijn van Lauwe, 10. Adriaen Meheus huijsvrauwe van Arnold Appeel van de prochie van Denterghem, 11. Angela de Craeke dochter vanden chirurgijn van Denterghem ongetrauwt, 12. Anne Gertude de Cuijpere fa Judoci jonge dogter vande prochie van Sweveghem, 13. Brigitta de Neve huijsvrauwe van Joannes van Roije van de prochie van Artzeele, 14. Isabelle Rose van Haesbroeck fa Joannes Baptiste jonge dochter vande prochie van Sweveghem, 15. Judocua Lepoutre huijsvrauwe van Livinus de Langhe van de prochie van Deerlijck, 16. Livine Madou weduwe van Joannes de Vlieghere vande prochie van Wonterghem, 17. Marie Magdalena Verschelde fa Joannis jonge doghter vande prochie van Wacken, 18. Marie Joseph de Meere huijsvrauwe van Joannes Vanden Broecke woonachtiqh op het gehughte van Staeseghem op de prochie van Haerelbeke buijten, 19. Isabelle Majorijbanck fa Joseph jonge dochter vande prochie van Pitthem, 20. Marie Francisca van Coppenolle huijsvrauwe van Alexander Gijsseling vande prochie van Machelen, 21. Joannes Majorijbanck fs Joseph jongman vande prochie van Pitthem woonende bij den heer Doctor de Brabander tot Gend, 22. Marcus Laurentius Junque gesworen chirurgijn der Stede van Thielt getrauwt man, 23. Joseph Carton jongman chirurgijn der prochie van Artzeele. N째 xviii 3. Lijste der persoonen die hun ten Casselrije huijse hebben aengebodeiJ om te frequenteren de Lesse van vroed=Kunde binnen de Stad Ghend beginnende eersten junii 1780. 1. Marie Joeph de Meere huijsvrauwe van Joannes van den Broecke van Haerelbeke buijten, 2. Anne Marie Seijnaeve huijsvrauwe van Joseph Tiers van Ceurne, 3. Marie Catharine Matton huijsvrauwe van Jan Baptiste Maelfait van Ceurne, 4. Marie Jacobe Lietaer weduwe van Jan Baptiste Barratte van Lauwe, 5. Marie Anne Vromant huijsvrauwe van Pieter Verplaetse van Coeijgem, 6. Anne Gertrude de Cuijpere fa Judoci jonge dochter van Swevegem, 7. Isabelle Rose van Haesbroeck jonge dochter van Swevegem, 1

RAG, Oudbrug 129.

5


8. Livine Madou weduwe van Joannes de Vlieghere van Wontergem, 9. Joanne Marie Werrebroeck huijsvrauwe van Joannes de Veughele van Hulste, in rand staat geschreven "sal vertrecken binnen acht dagen", 1O. Barbara Therese Tanghe huijsvrauwe van Andries Ie Blanc van Hoijgem, 11. Barbara Therese Minne jonge dochter van Lauwe, 12. Anne Catharine Josephe Nijffele huijsvrauwe van Francis Baiza chirurgijn tot Dottignies alreede accoucheuse (vroedvrouw) van Dottignies, 13. Godelieve De Meij jonge dochter van Meulebeke, 14. Lucia van Eenoo fa Christiaen jonge dochter van Wijngene, 15. Marie Jacobe Doom huijsvrauwe van Francois Tassaert van Meulebeke, 16. Isabelle Majorijbanck jonge dochter van Pitthem, 17. Angela de Craeke jonge dochter van Dentergem, 18. Adriane Meheus huijsvrauwe van Arnold Appeel van Dentergem, 19. Romanus de Baere van Denterghem, . 20, Magdalene van Overbeke weduwe van Francis De Pape van Gotthem, 21. Brigita de Neve huijsvrauwe van Joannes van Roije van Artzeele, 22. Marie Magdalene Verschelde jonge dochter van Wacken. loals u kan opmerken komen een aantal personen op be ide lijsten voor. De reden waarom zij deze cursus voor een tweede keer volgden, vonden we niet terug. Waarschijnlijk waren ze niet onmiddellijk geslaagd om hun beroep naar behoren uit te oefenen. Luc Neyt

Familiekundige ,Wandelzoektocht in Pittem Startavond 7 februari 2003 tot 5 maart 2003 de

Bekendmaking winnaars op zondag 9 maart tijdens de 4

familiekundige boekenbeurs

Vertelavond door:

Dirk Musschoot .Auteur van:

"De Vlamingen op de Titanic" en "Wij gaan naar Amerika" op.vrijdaq 7 februari 2003 in de Polyvalente zaal van de Stedelijke Openbare Bibliotheek, Lakenmarkt, Tielt Aanvang: 20 uur Toegang: gratis

6


Wij gaan naar Amerika 7 februari 2003 Polyvalente zaal van de Stedelijke Openbare Bibliotheek - Tielt Vertelavond "Wij gaan naar Amerika - Vlaamse landverhuizers naar de Nieuwe Wereld 1850-1930" door Dirk Musschoot (0 1961), journalist Debuteerde in 1967 en schreef sindsdien een aantal informatieve kinder- en jeugdboeken. In 1993 in Nederland bekroond met een Vlag en Wimpel voor zijn werk als eindredacteur van Lannoo's Encyclopedie voor de jeugd. In 2000 verscheen de bestseller "De Vlamingen op de Titanic". Dirk Musschoot komt vertellen over zijn ervaringen bij het schrijven van het boek "Wij gaan naar Amerika". Het verhaal van mensen op zoek naar een beter leven in Amerika. De gelijkenissen met de huidige migraties zijn nooit veraf. Niemand verliet zijn geboortegrond zomaar en meestal vertrokken onze streekgenoten naar Amerika gewoon gedwongen op zoek naar een beter bestaan. Armoede was vaak de enige reden om de stap te zetten voor zij die dit nog konden. Overleven was in de eerste faze het belangrijkste. In veel gevallen legde de emigrant zijn lot in handen van anderen in de hoop dat dit een oplossing zou brengen voor zijn ellendig bestaan. Misbruik van vertrouwen gaf soms aanleiding tot indroevige situaties waardoor de emigrant na alles er nog berooider aan toe was dan vooraf. Ais iemand van de familie de stap had gezet dan volgden meestal anderen uit zijn omgeving. Hij die aileen zat in Amerika en soms niet kon terugkeren door geldgebrek probeerde . familieleden en vrienden ook te laten overkomen in de hoop dat het samen wat draaglijker zou worden. Heel wat mensen die geld genoeg hadden en niet konden wennen aan het nieuwe vaderland kwamen terug. Eens thuisgekomen was de situatie soms niet veel beter dan bij het vertrek. Geldbeheer was voor iemand die er vroeger nooit had niet zo eenvoudig. Er waren er ook die een paar keer de overtocht maakten en die zich na een tijdje nergens echt thuisvoelden. Verhalen van mens en die wilden terugkeren en het niet deden lag soms in het feit dat men de eerste jaren niet genoeg geld had en na verloop van tijd kinderen had die zich ginder wisten te integreren. Zelfs op hoge ouderdom kwamen mensen soms op bezoek en kwamen terug in een wereld die niet meer de hunne was. Familieleden en vrienden in Vlaanderen waren overleden. Vlaanderen had zich ook aangepast aan de tijd en was niet meer hetzelfde als bij het vertrek. De tijden waren hard. Mannen vertrokken am het eerste geld te verdienen. De echtgenote en de kinderen bleven, hier aan hun lot overgelaten of probeerden het te rooien met wat over was. Soms herenigde de familie zich nog hetzelde jaar maar soms duurde het ook jaren voor men weer samen was. De eerste wereldoorlog zorgde soms voor een scheiding die langer duurde, zonder veel nieuws van elkaar. Soms trokken ouders hun kinderen achterna als deze het enigszins gemaakt hadden. Het is de verdienste van Dirk Musschoot dat hij een verhaal heeft opgezet aan de hand van soms kleine getuigenissen uit brieven, familiegeschiedenissen, mondelinge overlevering en andere bronnen. Het is aan ons genealogen hoog tijd vast te leggen wat we horen in de familie. 7


Gebleken is dat losse info soms kan samengebracht worden tot een groter geheel eenmaal

men over voldoende stukjes uit de puzzel beschikt. Het is dan ook in die optiek dat WF, Afdeling Tielt een aantal uitgaven heeft op de markt gebracht die basisinformatie kunnen verschaffen over onze landgenoten in Amerika zonder daarom een geheel ervan te maken. Deze visie van "open-entry" zal na verloop van tijd hopelijk resulteren in een beter zicht van het geheel en zal zander twijfel een hulp zijn voor mensen die er nu nag aan rnoeten beginnen. Dirk Musschoot heeft in zijn boek over een aantal mensen uit ons werkgebied geschreven. At en toe zal het magelijk zijn om hiermee een verbinding te maken. Zelf geef ik een paar kleine aanvullingen. p. 133: Cyriel De Witte, afkomstig van Pittem, trekt samen met zijn zuster Martha naar Arnerika. Kort voor het verschijnen van het boek van Dirk Musschoot sterft zijn weduwe, Camilla, in een woningbrand. In 1979 vertelde Camilla dat ze in de beginperiode hard moesten werken om te overleven. In de jaren dertig verloor de familie een schuur, wat toen erg kostbaar was voor een landbouwer, en dit door een brand onstaan door een blikseminslag. p. 210:路 Maria Denudt uit Detroit is haar 'Vlaams' bijna verleerd. ln een van de komende nummers van "Onze Voorouders" brengen we een voorouderreeks opgemaakt voor haar honderste verjaardag. p. 216: Jules Depla, afkomstig van Meulebeke, schrijtt over zijn ervaringen in San Antonio, Texas en Kansas City, Missouri. In 1992 vonden we een straat in San Antonio die zijn naam draagt. Verder onderzoek toonde dat hij ook al met dit gegeven verscheen in de Gazette van . Detroit. Dus kom gerust af naar de voordracht op 7 februari en breng uw vragen mee. Wie weet kunnen we in de toekomst deze bundelen en proberen hier of daar iemand vooruit te helpen.

Jules Depla

te Meulebeke op 13 september 1878 + te San Antonia, Texas in februari 1968 x met Maria Verbeke o

uit: Gazette van Detroit, 1967

Paul Callens

8


Naar Guatemala, het beloofde land

Na 1830 bevond Selgie zich in een zware depressie. De gevolgen van de lndustriele Revolutie, de vermindering van de exporthandel na de scheiding met Nederland, de onbekwaamheid van onze kapitalisten om zich aan te passen aan de nieuwe tijden, de slechte monetaire politiek van onze Regering, de landbouwcrisissen (o.a. de aardappelziekte) die gepaard gingen met een steeds stijgend bevolkingscijfers, veroorzaakten in ons land een grote etlende. In Oost- en West-Vlaanderen telde men gemiddeld een derde van de inwoners die ten laste van het armbestuur nauwelijks konden overleven. In de grote steden steeg de criminaliteit en de sociale druk. Stakingen braken uit, bakkerijen werden geplunderd en op het platte land vie len gewapende benden de boerderijen aan.

voo: Koning

Leopold I scheen kolonisatie het beste middel om de situatie te bedwingen en de buitenlandse handel te redden. Ons land moest, zoals vele Europese machten, de noodlijdenden deporteren om het pauperisme te bestrijden en de werkloosheid het hoofd te bieden. Belgie moest ook dringend over nieuwe afzetmarkten beschikken om haar overproductie van de hand te doen. Gedurende de eerste jaren van zijn regering volgden de kolonisatiepogingen zich op. De meest bekende is de nederzetting van "Santo-Tomas de Guatemala" op de Atlantische oever van Midden-Amerika. Rond de jaren 1839-1840 trad een Engelse handelsfirma, die deze streek exploiteerde, in contact met de Selgische regering en zakenwereld. Zij stelde hen voor om in het gebied van Vera Paz een Belgische nederzetting te stichten. Zij zouden aldaar de haven van Santo Tomas en de landbouwgronden van ongeveer 400.000 ha uitbaten. Koning Leopold I en de investeerders hadden heel waarschijnlijk nog andere projecten. Het Panamakanaal bestond nog niet, maar de belangstetling voor Midden-Amerika was reeds reeei. Onze politici die, in tegenstelling tot hun verst, huiverig stonden tegenover kolonisatie, lieten het liever aan de privesector over om zich aan dit avontuur te wagen. Zo werd door het K. B. van 7 oktober 1841 de naamloze vennootschap "Compagnie Beige de Colonisation':' officieel opgericht. De beheerraad bestond uit "vrienden" van Leopold I zoals de graven: Th. von Hompesch (Pruisen), Felix de Merode, J. d'Arrivabene (Italie) en baron van Lockhorts (Nederland) en de Belgische makelaars: F.Oe Pouhon, Laurent Veydt en de onbetrouwbare Obert. Naast hen telde men ook kolonel De Puydt, een bekende ingenieur en lid van de Kamer van Volksvertegenwoordigers, Vandenberghe de Binckum, industrieel en andere minder bekende figuren. De "Belgische Maatschappij voor Volksplanting" mocht natuurlijk ook rekenen op de welwillendheid van de Koning en de steun van de Regering Nothomb, die de "wensen" van de vorst niet kon weigeren.

1

"Belgische Maatschappij voor Volksplanting"

9


Om het wantrouwen van het Parlement en van een deel van de zakenwereld te weerleggen, zeilde op het einde van het jaar 1841, een verkenningsexpeditie naar Santo-Tomas om het gebied te onderzoeken en tot een akkoord te komen met Carrera, de leidende figuur van Guatemala. Terug in Brussel bracht kolonel De Puydt, als voorzitter van de onderzoekscommissie, een gunstig verslag uit. Ondanks de negatieve adviezen van de Petit, kapitein van de schoener Louise-Marie en de pessimistische opmerkingen van de geneesheer werd het project aangenomen. In Belqie, Frankrijk en Pruisen begon toen een reusachtige publiciteitscampagne om aandeelhouders te overtuigen dat Vera Paz het nieuwe Eldorado was. Deze campagne die vee I geld kostte, was zeer bedrieglijk. Tegelijkertijd voerde ook de "Belgische Maatschappij voor Volksplanting", met de toestemming van de Koning en de minister van Binnenlandse Zaken Jean-Baptiste Nothomb, tot in de landelijke dorpen en de kleinste gemeenten toe, propaganda om emigranten en kolonisten te lokken en de gemeentebesturen aan te moedigen om aandelen te kopen. Men sprak, of beter "men droomde" ervan meer dan 10.000 landverhuizers naar Guatemala over te brengen. De emigratievoorwaarden waren aantrekkelijk zowel voor de militairen als voor armzaligen voor wie er in ons land geen toekomst meer was. Toch bleef het aantal kandidaten beperkt. De eerste drie schepen met bestemming Santo-Tomas vertrokken in de lente van 1843 vanuit Oostende en Antwerpen. Daarna, tot en met begin 1846, zeilden een twaalftal schepen met ongeveer een totaal van duizend landverhuizers aan boord, naar de Belgische nederzetting. Deze uitwijkelingen, die alles verlieten am zich in "het onbekende" te wagen, kwamen hoofdzakelijk uit de armste agrarische dorpen van Oost-Vlaanderen en Zuid-Luxemburg. Met de Belgen reisden oak Fransen, Nederlanders en veel Pruisen. De reiskosten werden waarschijnlijk meestal voorgeschoten door de "Maatschappij voor Volksplanting" of door de gemeentenbesturen want vee I van de landverhuizers waren te arm om de prijs van de overtocht naar de Nieuwe Wereld te betalen. Zij waagden zich dus, vol illusies, naar het onbekende. Maar het onbekende was jammer genoeg niet het Beloofde Land! Stortregens, hitte en gebrek aan bescherming tegen de zonnestralen, een overvloed van muggen die de kolonisten dag en nacht lastig vielen, insecten die de plantage vernielden, en vooral niemand om de Kolonie met doeltreffendheid te leiden. Te zwak of te streng, door Brussel aan zijn lot overgelaten zonder middelen, geen enkele van de vijf leiders die elkaar in drie jaar opvolgden kon de situatie de baas. Vanaf het begin liep in Santo-Tomas alles mis. Het project was een droom die snel een nachtmerrie werd. Niets was voorbereid. Niemand, noch te Brussel noch ter plaatse, wist hoe een Kolonie te besturen en uit de baten. Welke kennis hadden onze boeren en landbouwkundigen van tropische planten en onze technici en arbeiders van de taken die zij ginds onder een gloeiende zan zouden moeten verrichten? Hoe konden doodarme en uitgehongerde mensen, die dikwijls ziek of gebrekkig in Guatemala aangekomen waren, werken in deze extreme omstandigheden?

10


Het project werd snel een financiele, humanitaire en zelfs een politieke ramp. De streek was ongezond. In een paar maanden tijd stierf een derde van de bevolking, slachtoffer van tropische ziekten zoals gele koorts of malaria, kwalen die de toenmalige geneeskunde niet kon bestrijden, of gewoon uitqeput en slachtoffer van de slechte levensomstandigheden: geen eten, geen dak, geen hoop, aileen heimwee. Veel inwoners verlieten Santo-Tomas om zich in de hoofdstad of in de omringende landen te gaan vestigen. Een paar maanden later werd het slechte nieuws in Brussel bekend. Het Parlement, de pers en de openbare mening waren verontwaardigd, de aandeelhouders waren ongerust. Na de verkiezingen, in de lente van 1845, bood J.B. Nothomb op 19 juni 1845 zijn ontslag aan de koning aan. De regering Van de Weyer en hun opvolgers steunden de maatschappij niet langer. Pogingen om van Santo-Tomas een echte Belgische kolonie te maken, werden door de regering van de hand gewezen. De naamloze vennootschap ging failliet en haar voorzitter, graaf von Hompesch, stierf arm en verlaten te Parijs in 1853. Alhoewel de economische toestand van Santo-Tomas in 1846 verbeterde en het sterftecijfer daalde - wat men in Belqie niet wist - stelde het Parlement voor, om voor het einde van het jaar, aile landverhuizers te repatrieren. Maar als het schip Adele, in de lente van 1847, in Santo-Tomas aankwam was het te laat. De meeste van de kolonisten die daar nog verbleven, verkozen in Guatemala te blijven en daar hun kans te wagen in plaats van naar een rampzaliger Europa terug te keren. Toch was de droom voorbij. Stilaan viel de Belgische nederzetting in verval. Onze diplomaten: Biondeel van Cuelebroeck, Martial Cloquet, Fleusu en t'Kint de Roodenbeke, deden hun best om van Belgie financiele hulp te bekomen en de nederzetting te behouden maar in de meeste politieke- en financiele kringen van Brussel wou niemand meer van de Vera-Paz horen. In 1856 kwam er definitief een einde aan de Belgische utopia in Midden-Amerika. Na de mislukte kolonisatiepoging en tot in het begin van de volgende eeuw, vertrokken nog steeds ingenieurs, investeerders, handelaars, landbouwkundigen en planters naar Guatemala. Daar konden zij de kinderen en de kleinkinderen van onze eerste kolonisten treffen die er in geslaagd waren zich in Guatemala, en vooral in de hoofdstad, te laten gelden. Hun nakomelingen leven nog steeds in Centraal-Amerika.

Huguette De Clerck

Mevrouw Huguette De Clerck publiceerde een diepgaande studie over "Le Cauchemar Guatemalteque - Les Belges au Vera-Paz de 1842-1858". Deze studie omvat 107 bladzijden, waarvan 63 bladzijden met gegevens over landverhuizers en kaderleden van de kolonie. De vele referenties en voetnoten die van nut kunnen zijn om een beter inzicht te verkrijgen in de gebruikte bronnen geven aan dit werk een grote meerwaarde. Te meer daar deze bronnen voor het eerst geraadpleegd werden. In het boek komen heel wat gegevens voor over personen uit o.a. Knesselare, Zwevezele, Roeselare, Brugge, Markegem, Poperinge, Kerkhove en Hooglede. Oit interessante werk is te verkrijgen door overschrijving van 15 euro op rekening: 000-0247568-24 van Mevrouw De Clerck H., 1050 Brussel.

11


Emigratie naar Frankrijk, Amerika en Argentinie te Wakken 1847 - 1900 Inleiding

Wie halfweg de negentiende eeuw op het platteland wilde overleven moest dag en nacht werken. Overdag op het land, 's avond thuis aan het spinnewiel of het weefgetouw. Lange tijd was de vlasbewerking een familiale aangelegenheid. Het zelf gekweekte vias werd op de hoeve verwerkt tot linnen, lijnwaad, dekens, ... Tot rond 1840 werkten de meeste weyers zelfstandig. Daar kwam geleidelijk verandering in. Weyers gingen voor patroons werken. Door de grote concurrentie vanuit Engeland, waar de spinnerij volledig gemechaniseerd was, brak hier in Vlaanderen een crisis in de vlasnijverheid uit. De ellende stopte niet. De winter van 1844-1845 was zo streng dat een groot dee I van de tarwe- en koolzaadoogst verloren ging. Helaas, nog datzelfde jaar werden de aardappelplanten aangetast door een schimmel, waardoor de oogst in West-Vlaanderen met maar liefst 92,4 procent daalde. In 1846, een jaar na de aardappelramp werd de rogge aangetast door 'brand", die later ook andere graangewassen beschadigde. Alsof dit alles nog niet genoeg was voor de fel geteisterde plattelandbevolking, braken in onze gewesten ook nog eens epidernieen uit. In 1846 tyfus, het jaar daarop kregen onze gewesten te maken met cholera. De ellende duurde en bleef duren en tussen 1880 en 1895 kreeg ons land een nieuwe landbouwcrisis te verduren. Niet verwonderlijk dat de mensen het platte land ontvluchtten. Ze trokken naar de steden, waar ze welstand en voorspoed hoopten te vinden. Maar weinig mensen hadden het in de fabrieken en in de beluiken van de groten steden beter dan op het platteland. Rond 1850 probeerden steeds meer landgenoten dat land, met zijn armoede en zijn werkloosheid te ontvluchten. Vee I Vlaamse boeren vonden werk in de steenbakkerijen, de cichoreiovens en de bietenteelt in Noord-Frankrijk. Niet iedereen bleef daar wonen, de meerderheid keerden na hun opdracht naar huis terug. Zowel het zuiden als het noorden van de Verenigde Staten zaten om arbeidskrachten verlegen, terwijl Europa gebukt ging onder economische crisissen en grote werkloosheid. Op regeringsniveau werd de deur opgesteld voor emigratie naar Amerika. Ook in de Gazette van Thielt werd reclame gemaakt voor de kandidaat-Iandverhuizers. Veel West-Vlaamse families vroegen hulp aan het ministerie van Binnenlandse Zaken om hen te helpen bij hun transatlantische oversteek. Bij wijze van steekproef werd, aan de hand van de bevolkingsregisters van Wakken, de uitwijkingen naar Amerika, Frankrijk en Arqentinie over de periode 1847-1900 geInventariseerd. Wij kunnen aileen vaststellen wie de oversteek waagde. Wie door ontgoocheling terugkeerde, kunnenwe in de bevolkingsregisters niet aflezen. Luc Neyt 1

=

Brand ziekte in het gewas, in het koren veroorzaakt door een soort van zwam, waardoor de korrel uitwendig zwart wordt maar inwendig goed blijft.

12


Emigratie naar Frankrijk, Amerika en Argentinie . te Wakken 1847 - 1900

Deel1

Bevolkingsregister Wakken 1847-1865 - boek 1 fO13 Mandelstraat 15 (geschrapt) 13 Lava Coleta spinster 0 Wakken 18 jaar ongehuwd naar Moucron France op 28-10-1852 dochter van Lava Hilarius wever 0 Aarsele 48 jaar + Wakken 30-03-1847 en van Vroman Amelia spinster 0 Wakken 33 jaar. fO16 Mandelstraat 18b (geschrapt) Horions Maria spinster Wakken 53 jaar ongehuwd naar Meirle op 29-04-1849. 0

fO26 Mandelstraat 25 (geschrapt) Lambrecht Jan Dedeo metsers-gast 0 Wakken 35 jaar ongehuwd naar Rijsel (Frankrijk) op 14-05-1852. Zie verder register 3 bladzijde 125. fO47 Molenstraat 43 (geschrapt) 46 Peers Leopold fabrikant Wakken 15 jaar ongehuwd naar Boston (Verenigde Staten) zoon van Peers Louis fabrikant 0 Sint-Baafs-Vijve 52 jaar gehuwd met Christinaens Amelia fabrikant 0 Lichtervelde 53 jaar + Wakken 18-12-1857. 0

fO48 Molenstraat 44 (geschrapt) 45 Van Canneyt Ivo hoefsmid 0 Wakken 13 jaar, zoon van D'hulst Maria weduwe van Van Canneyt 0 Wakken 39 jaar, naar Misawake (Verenigde Staten). Het is niet duidelijk of zijn moeder en broer Adolphus 10 jaar en zijn zus Philomena 9 jaar ook beiden vermeld als hoefsmid eveneens naar Misawake vertrokken. fO128 Markt 107 Verbeke Karel kuiper 0 Meulebeke 46 jaar gehuwd met Lefevere Rosalia huishoudster 0 Kuurne 40 jaar en hun kinderen Constant 0 Wakken 20 jaar, Adolph 0 Wakken .15 jaar, Mathilde 0 Wakken 14 jaar, Gustave 0 Wakken 12 jaar, Melania 0 Wakken 10 jaar, Henri 0 Wakken 9 jaar, Victor 0 Wakken 4 jaar en Felix 0 Wakken 3 jaar. En de dienstboden: Moerman Pieter 0 Markegem 50 jaar ongehuwd, Verbeke Leopold 0 Wakken 18 november 1846 + Wakken 17 januari 1847, Verbeke Adilia Maria Wakken 13 mei 1840. Dit hele gezin met hun dienstboden vertrok naar New York op 08-09-1849. 0

fO130 Markt 109(geschrapt) 130 Carlier Frederic dienstbode 0 Machelen 35 jaar ongehuwd naar Roncq (France) op 26-031850. Benoot Charles Louis dienstbode 0 Wielsbeke 41 jaar ongehuwd naar Meirle op 22-071850. fO 137 Markt 115(geschrapt) 261 Derynck Amand dienstbode 0 Kooiskamp 29 jaar naar Arrnentiere

(France) op 23-09-1849. 13


fO 158 Markegemstraat 131(geschrapt) Tack Maria Virgine huisvrouw Wakken 24 jaar ongehuwd naar Tourcoing France op 0508-1849, dochter van Tack Basilius (was tijdelijk afwezig te Rijsel) timmerman 0 Wakken 53 jaar gehuwd met De Backer Isabella huisvrouw Wakken 58 jaar. 0

0

fO 160 Markegemstraat 132A Taillie Melania spelbewerkster Wakken 15 jaar ongehuwd naar Rijsel op 31-05-1849, dochter van N. Taillie en van De Creu Theresia spinster 0 Kortrijk 50 jaar, weduwe + Wakken 23-11-1846. 0

fO 180 Markegemstraat 149 - Oostdreef 374 Vercaempt Albert wever 0 Wakken 33 jaar gehuwd met Vanden Bossche Francisca spinster 0 Wakken 29 jaar. Hun kinderen Vercaempt Henri 0 Wakken 33 maanden ongehuwd en Vercaempt Julia 0 Wakken 9 maand ongehuwd. Allen vertrokken naar Rijsel op 11-05-1847. fO184 Markegemstraat 154 - Oostdreef 371 De Maeght Barbara weduwe van Vanden Bossche N., spinster Oeselgem 56 jaar + Wakken 04-11-1847. Vanden Bossche Theresia spinster 0 Wakken 23 jaar ongehuwd en Vanden Bossche Charles spinster 0 Wakken 14 jaar kinderen van De Maeght Barbara weduwe naar Armentiere France op 01-03-1849. Bruyneel Louis wever 0 Markegem 28 jaar gehuwd met Vanden Bossche Rosalia spinster o Wakken 28 jaar beide naar Rijsel op 28-01-1849, oak dochter van De Maeght Barbara weduwe. 0

r 203

Markegemstraat 170 Verhelle Eugenia spinster 0 Dentergem 49 jaar ongehuwd, Verhelle Amelia spinster 0 Dentergem 55 jaar ongehuwd, Boulez Octavie naaister Wontergem 19 jaar ongehuwd en Boulez Pelagie naaister 0 Wontergem 17 jaar ongehuwd allen naar Rijsel op 10-05-1847. 0

fO206 Markegemstraat 171 Venne Henri broodbakkersknecht

20 of 40 jaar ongehuwd naar Roubaix op 03-07-1849.

fO210 Markegemstraat 174b Vande Male Emma spinster 0 Wakken 6 jaar en Vande Male Melanie spinster 30 maand vertrokken naar USA op 20-10-1848.

0

Hamburg

fO 212 Markegemstraat 175(geschrapt) 177 Vintaer Charles werkman 0 Wakken 42 jaar ongehuwd naar New York 08-09-1849, zoon van Petrus werkman 0 Pittem 65 jaar weduwnaar. Vintaer Hypolite werkman Wakken 9 jaar ongehuwd naar Rijsel 11-04-1850. 0

SEVOLKINGSREGISTER

WAKKEN 1847-1865 - SOEK 2

fO7 Markegemstraat 187 (geschrapt) 190 Watts Louis koperslager 0 Meetkerke 20 jaar ongehuwd zoon van Watts Joannes brigadier veldwachter Brugge 58 jaar en + Wakken 22-8-1849 en van Volckaert Domithide Rumbeke 54 jaar brigadier veldwachter, "bevindt zich te Ryssel". 0

14

0


fO41 Markegemstraat 195 (geschrapt) 204 Gekiere Charles schoenmaker ° Wakken 37 jaar gehuwd met Naessens Amelie spinster ° St.Baafs Vijve 37 jaar en hun kinderen: Naessens Coleta spinster ° Wakken 10 jaar, Philomena spinster ° Wakken 9 jaar, Constant spinster 7 [aar, Henri spinster 5 jaar en Barbara 0 Wakken 41 maanden allen vertrokken naar Ryssel (Vrankrijk) 30-12-1849. fO43 Markegemstraat 197 (geschrapt) 208 Destoop Melanie spinster ongehuwd 0 Wakken 16 jaar en Destoop Louise spinster ongehuwd 0 Wakken 14 jaar, kinderen van Bernard commissaris in granen ° Wakken 55 jaar en van Commyne Constantie spinster 0 Heule 46 jaar, beide kinderen naar Rijsel 245-1850. fO 62 Markegemstraat 225 Vanhaverbeke Charles metser Vijve Sint-Elooi 42 jaar gehuwd met Mortier Amelia spinster 0 Wakken 43 jaar en hun kinderen allen ongehuwd: Constant werkman 19 jaar, Henrica spellewerkster 17 jaar, Marie Theresia 14 jaar, Cordula 13 jaar, Julia 10 jaar en overleden 17 april 1849, Maria Louise 8 jaar, Ferdinand 6 jaar en Philomena 21 maanden allen spellewerkster van beroep, zijn allemaal op 8 september 1849 vertrokken naar New York Amerique. 0

fO89 Pauwelstraat 250 Baert Maria spellewerkster 0 Wakken 17 jaar ongehuwd dochter van Leo wever 0 S1. Baafs Vijve 52 jaar + 27-2-1850 en van Vanhoutte Franscisca weefster S1. Baafs Vijve 51 jaar, "naar Armentieres op 2 7bre 1851". 0

fO90 Pauwelstraat 251 Vandeputte Martin metsersknecht 0 Wakken 23 jaar ongehuwd en VandepuUe Coleta spinster 0 Wakken 21 jaar kinderen van Ignatius dagloner 0 Meulebeke 56 jaar en van Robbrecht Francisca spinster Wakken 52 jaar, beide kinderen "naar Armentleres op 2 7bre1851. 0

fO 141 Kappellestraat 291 (geschrapt) 280 De Smet Leander werkman Wakken 16 jaar ongehuwd zoon van De Smet Elias werkman o Wakken 52 jaar weduwnaar, "naar Tourcoing op 19 juli 1849". 0

fO 150 Kapellestraat 300 (geschrapt) Barbierstraat 323 Goemaere Charles katoenwever 0 Wakken 17 jaar ongehuwd zoon van .Francies katoenwever 0 Wakken 38 jaar weduwnaar, vertrokken op 3 7ber 1849 naar Armentieres. fO 196 Bailliekouter 342 (geschrapt) 385 Van Ghyselen Charles houtzager 0 Wakken 26 jaar en zijn broer Angelus houtzager 0 Wakker 23 jaar beiden ongehuwd en kinderen van Van Ghyselen Jacobus houtzager Oostrozebeke 64 jaar en weduwnaar, beiden vertrokken op 8 september 1849 naar New York Amerique. 0

wordt vervolgd Fons Das en Luc Neyt

15


Moederreeks of Matriarchale lijn of Mitochondrien-lijn: LuclenAllhet Gevolg gevend aan de oproep van Jan Callens in het nr. 2 (april 2002) van ons tijdschrift . "Onze Voorouders", publiceer ik hier graag mijn "voormoeders". Indien iemand mij kan verder helpen in de laatste generatie (Mortreu) of nog verderop: graag info! Joanna Francisca Mortreu (Mostreu, Monstreul) o ? +/-1681 + Kooiskamp 27.10.1728 Gehuwd te?? met Joannes Baptista Lacroix

I Maria Anna La Croix Kooiskamp 11.11.1703 + Tielt 22 mei 1759 Gehuwd te Tielt 19 oktober 1727 met Joannes Vanhollebeke o

I Petronella Francisca Van Hollebeke o Tielt 23 november 1740 +? Gehuwd te Tielt 30 april 1763 met Petrus Joannes Deserrano

I Maria Theresia (de)Serranno o Tielt 09 september 1765 + Tielt 19 april 1823 Gehuwd te Tielt 29 mei 1799 (10 pluviose-7) met Fran~oisVan Coillie

I Martha Vancoillie o Tielt 19 september 1801 + Tielt 09 oktober 1864 Gehuwd te Tielt 02 juni 1824 met Joannes Soen(en)s

I Melanie Soens Tielt 24 september 1831 + Wingene 07 maart 1902 Gehuwd te Tielt 03 juni 1858 met Ferdinand Van Maele o

l o

Marie Van Maele Wingene 09 juli 1870 + Wingene 24 december 1948 Gehuwd te Tielt 20 april 1898 met Augustus Derho

I Zulma Martha Derho o Wingene 02 januari 1904 + Tielt 30 juni 1984 Gehuwd te Wingene 04 mei 1927 met Oscar Joannes Ailliet

I o

Lucien Ailliet Schuiferskapelle 30.06.1932 Lucien Ailliet

16


Dank

Wij danken hartelijk voor wat ze schonken aan ons archief, zoals: bidprentjes, rouwbrieven, rouwberichten, communieprentjes, nieuwjaarsbrieven, huwelijksaankondigingen, foto's, landkaarten, postkaarten, boeken, familiegeschiedenissen, tijdschriften, stambomen, kiezerslijsten, palmaressen, enz ...

Jozef Desmet, Wielsbeke; Roger Verbeke, Pittem; Rosa Plettinck, Tielt; Julien Verbrugghe, Tielt; Michae De langhe, Oostrozebeke; Trees Strobbe, Tielt; Chris Strobbe, Meulebeke; Frank Vaneenooghe, Schuiferskapelle; Dr. Debrabandere, Rotselaar; Dr. Debrabandere, Hooglede; Stephanie Bastijns, Halen; Daniel Vandewalle, Tielt; Milo Baert, Tielt; Eric Desmet, Centergem; Philippe De Gryse, Tielt; Dhr. Goethals, Baltimore USA; Gerard Ghesquiere, Kortrijk; Noel Devriese, Roeselare; Raf Deruyttere, Werken, Huguette De Clerck, Brussel. Dank ook aan aile anonieme schenkers. Fons Cas

Vraag - Antwoord Stuur aile vragen en antwoorden naar de Redactie, "Onze Voorouders", p.a. Fons Oas , Luxemburglaan 18, 8700 Tielt. Indien u rechtstreeks antwoordt aan de vraagsteller, gelieve de Redactie een dubbel te bezorgen.

Vraag 1 - 03

(Mevr. H. De Clerck. Faiderstraat 52, 1050 Brussel)

Wie kan van zijn gemeente info bezorgen over personen die naar Arqentinie vertrokken zijn? Vooral de peri ode Juni 1888 tot einde 1890 was voor deze emigratie van groot belang. Sporen zijn mogelijks te vinden in bevolkingsregister 1880-1890 of 1890-1900 voor nazicht van de personen die terugkwamen. Deze gegevens maken deel uit van een groter geheel en aile details zijn welkom. Eventueel gegevens naar andere landen in Zuid Amerika zijn welkom

17

'.;


V.V.F. - Tielt: activiteitenagenda [anuarl - februari . maart 2003 Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal, 1. Werkgroep genealogie op zaterdag 4 januari van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 2. Nieuwjaarsreceptie op zaterdag 4 januari van 14 tot 17 uur, gelegenheid tot opzoeken. 3. Werkgroep genealogie op zaterdag opzoeken.

18 januari van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot

4. Vertelavond door Dirk Musschoot op vrijdag 7 februari (zie aparte aankondiging). 5. Werkgroep genealogie op zaterdag opzoeken .

1 februari van 9 tot 12 uur, gelegenheid

tot

.6. Genealogische wandelzoektocht van 7 februari tot 5 maart (zie aparte aankondiging). 7. Werkgroep genealogie op zaterdag 15 februari van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 8. Werkgroep genealogie op zaterdag 1 maart van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 9. Vierde familiekundige boekenbeurs op zondag 9 maart (zie aparte aankondiging). 10. Werkgroep genealogie op zaterdag 15 maart van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

V.V.F. - Roeselare: activiteitenagenda januari - februari - maart 2003

werd niet medegedeeld

18


Belgie-Belgique

P.B. 8700 TIELT 1

3/4615

ONZE

VOOROUDERS

Driemaandelijks tijdschrift van de Vlaamse Vereniging voor Farniliekunde Afdeling Tielt.

6 de jaargang nr. 2 - april 20'03 Afgiftekantoor 8700 TIELT '1 Verantwoordelijke

uitgever: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29 - 8700 TIEL T


ONZE VOOROUDERS Is een genealogisch tijdschrift en informatieblad verschijnt, telkens bij het begin van het kwartaal.

uitgegeven door de V.v.F.- afdeling Tielt, dat driemaandelijks

Ons werkgebied va It samen met de (deel)gemeenten van het vroeger bestuurlijk en kiesarrondissement Tielt (Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Koolskarnp, Markegem, Meulebeke, Oeselgem, Ooiqern, Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuiferskapelle, Sint-Baafs-Vijve, Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem, Lotenhulle, Poeke, Vinkt en Wontergem. De abonnementsprijs bedraagt 4,00 Euro per jaargang voor de leden van V.V.F.-Nationaal die inwoner zijn van ons werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roede van Tielt. V.v.F.-leden uit andere arrondissementen en niet-V.v.F.-leden ontvangen ons tijdschrift voor minimum 6,50 Euro (voor leden uit het buitenland 10,00 Euro). Het abonnementsgeld kan gestort worden op rekening 800-7026810-14 van V.V.F.Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 TieltEen vrijwillige surplus als steun is zeer welkom !I!!

Afdeling

Tielt,

Redactieadres: Fons Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt, tel: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be Voorzitter: Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt, tel.: 051/40.60.75, Ineyt@belgacom.net Secretariaat: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsestwg. 29, 8700 Tielt, tel./fax.: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be Lokaal: Huyse Aleydis, vroegere Sint-Lucaskliniek, Beernegemstraat 5,8700 Tielt Openingsuren: elke eerste en derde zaterdaq van demaand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. Voor verdere informatie in verband met de opgenomen artikels en bijdragen, gelieve contact op te nemen met de redactie. Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn artikel. Overname van tektsen toegestaan met vermelding van bron en auteur.

Inhoud: -

Wandelzoektochtte Pittem2003,de antwoorden...

22

Jan Callens, Tieltstraat 17,8740 Pittem

- EmigratienaarFrankrijk,Amerikaen Argentiniete Wakkenvan 1847- 1900,slot

27

Fons Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt Luc Neyt, Luxernburqlaan 21, 8700 Tielt

- Archief en biblioteek: aanwinsten2002 Dank

30

Fons Das

FamilieDeVriesete Wingene,deel1

32

Jo Patteeuw, Kerklaan 30,8310 Assebroek

22

- V.V.F.-Tielt:nieuwepublicaties

35

- Vraagen antwoord

37

- Activiteitenagenda

38


Wandelzoektocht

in Pittem 2003: de antwoorden

...

Thema : familiekundige indicaties op straat Deze zoektocht was een organisatie van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde afdeling Tielt in samenwerking met de bibliotheek van Pittem en het gemeentebestuur van Pittem. Bij deze wensen we nogmaals de mede-organisatoren en de sponsors te bedanken. We kregen 208 antwoorden binnen waarbij we op 17 formulieren aile correcte antwoorden vonden. Hieronder geven we de antwoorden met enige familiekundige inkadering.

Vraag 1 : In de omgeving kan je de initielen vinden van de mensen die deze hoeve bewonen. Noteer hun iniiielen (4 letters) Antwoord : HPAP, dit staat aangegeven in de poort van deze mooie hoeve in het centrum van Pittem. Het verwijst naar de familie Henri Patfoort - Anna Patteeuw die deze hoeve bewonen.

Vraag 2 : Dtie van deze vier mensen overleden in dezelfde plaats. We vragen echter de plaats waar de vierde persoon is over/eden. Antwoord : Wolfenbuttel of in 't kamp van WolfenbOttel of kamp van Wolfenbuttel, allen werden goedgekeurd. Drie van deze oorlogsslachtoffers overleden in Dortmund, de vierde persoon in het kamp van WolfenbOttel.

Vraag 3 : aan de rechterkant, v/ak na het huis waarop ik mij bevind kom je een straat tegen die genoemd is naar een Pittemse kanunnik die geboren werd in de 1ge eeuw. Noteer zijn familienaam. Antwoord : Carton. Carolus Ludovicus Carton was geboren in 1802 en werd priester. In 1855 werd hij tot kanunnik benoemd en bekwam de titel Doctor in de wijsbegeerte en letteren aan de universiteit van Leuven. Hij spitste zich vooral toe op de opvoeding van doofstommen en blinden en schreef tevens talrijke artikels en boeken over historische thema's.

Vraag 4 : aan de rechterkant, vlak na het huis waarop ik mij bevind kom je opnieuw een straat tegen die genoemd is naar een Pittemse vrederechter-dichter die geboren werd in de 1ge eeuw. Noteer ook zijn familienaam. Antwoord : Vandeputte. Karel Vandeputte was geboren in 1850 en werd advocaat.

23


Vraag 5 : aan de overzijde van het huis waaraan ik mij bevind Jigt een straat genoemd naar een Pittemnaar uit de 16e eeuw. Noteer de voornaam van deze persoon. Antwoord : Joris. Joris Wybo werd geboren te Pittem rand 1530 en was een ealvinistiseh predikant.

Vraag 6 en 7 : Naast mij hangt een gedenkplaat van een voormalig be/angrijke Pittemse poliiicus. Schrijf a/s antwoord bij vraag 6 zijn geboortedatum af (dag-maand-jaar) en als antwoord op vraag 7 zijn adellijke tite/. Antwoorden : 9 april 1793 en graaf. Felix De Muelenaere was advoeaat en maakte een opmerkelijke politieke carriere. In 1824 werd hij lid van de tweede kamer, was gouverneur van WestVlaanderen van 1830 tot 1849, eerste minister in 1831 - 1832, minister van buitenlandse zaken in 1831 - 1832, 1834 - 1836 en 1841, min ister van staat in 1832 en in de adelstand verheven met als titel graat in 1836. Hij overleed in zijn ouderlijke thuis op de markt te Pittem op 5 augustus 1862. De tamilie De Muelenaere kende talrijke vertakkingen in onder andere Ardooie, Kooiskamp en Pittem. Vraag 8 : Boven mij kunt u een bekende Pittemnaar vinden. We vragen echter niet zijn naam maar wei de familienaam van zijn grootmoeder materneel. Antwoord : Verlet. Het teken op de foto kon u vinden onder het standbeeld van de Jezuret Pater Ferdinand Verbiest, ontegensprekelijk de meest gekende Pittemnaar. Ferdinand was de zoon van Joos Verbiest en Anna Van Heeke. Gezien we de naam van de graotmoeder materneel zoehten, dienden we de naam van de rnoeder van Anna Van Heeke te aehterhalen namelijk Regina Verlet. Oit kon gevonden worden in: "Herdenking Ferdinand Verbiest s.j. 1623-1688, V. Ariekx, (1988), Pittem, pagina 30. Vraag 9 : Dii familiewapen behoorl toe aan een man die weI erg lange tijd zijn beroep uifoefende in Pittem. We vragen het aantal jaar dat deze man zijn beroep uitoefende, zoels dit hier genoteerd staat. Antwoord : 57,5 jaar; 6,5 jaar onderpastoor in Gits en vervolgens 51 jaar priester was in Pittem. Dit familiewapen is te vinden aan de kerkmuur tegenover de ingang van het huidige gemeentehuis (noordkant). Onder het familiewapen lezen we het grafschrift, een latijnse tekst, van Renerius De la Haye. Hij overleed in 1792. Vraag 10 en 11 : Noteer de twee familienamen van de personen ter ere van wie ik werd opgericht. Noteer a/s antwoord bij vraag 10 de linkse naam en als antwoord bij vraag 11 de rechtse naam. Antwoorden : Van den Broucke en Vandendriessche. Het zijn de namen van een pater en een zuster die in de zestiger jaren op gruwelijke wijze zijn vermoord in Congo. Het gedenkteken op de foto stelt een feniks voor en is van de hand van de Pittemse kunstenaar R. Bonduel.

24


Pater Adriaan Jozef Van den Broucke

Zuster Julia Vandendriessche

Vraag 12 : Ik bevind mij voor een huis dat de naam van een vroegere Pittemse brouwersfamilie draagt. Ook een straatnaam in mijn omgeving verwijst naar deze familie. Noteer deze familienaam. Antwoord : Muyle. In de voordeur van het prachtige herenhuis achter dit tuinornament staat geschreven Huyze Muyle. De straatnaam was de Muylestraat. Dit was de straat waar je tijdens de wandeltocht doorgelopen was net voor je aan dit huis kwam. De familie Muyle bouwde hier begin negentiende eeuw een brouwerij. Vraag 13 : Welke familienaam hetzelfde huis. Antwoord : Delbaere.

kunt u links van mij lezen aan

Vraag 14 : Hier woont een fami/ie van vroegere kosters en latere drukkers. Hoeveel jaar geleden bouwde een van de voorzaten van deze famille dit huis. Antwoord : 100. In de voorgevel van dit huis kan je bovenaan lezen "anno 1903", het bouwjaar van deze woning, dus 100 jaar geleden. Deze woning behoort toe aan de familie Veys. Zij waren een paar generaties koster en vervolgens, tot op heden, drukkers.

r

Vraag 15 : Dit toestel werd oorspronke/ijk gemaakt in de 1 eeuw. Welk is de familienaam van diegene die mij oorspronkelijk ontwierp? Antwoord : Verbiest. Deze foto toont het wiel van een stoomwagenije dat pater Ferdinand Verbiest construeerde in de zeventiende eeuw. Het is te zien ter hoogte van de ingang van de bibliotheek van Pittem.

zo:

Vraag 16 : Onder mij bevond zich in he! begin van de eeuw het uitslalraam van een juwelier. De herberg aan de overkanl heette toen nog "de Koeivoet". Wat is de familienaam van deze goudsmid-juwelier ? Antwoord : Erard. Het teken bevindt zich aan de huidige slagerij Mestdagh-Braeckevelt, op de hoek van de Verbieststraat en de Tieltstraat, tegenover cafe "de Gilde". Eenmaal dit was achterhaald 25


kon het antwoord op de vraag gevonden worden in Lambrecht, (1973), Tielt, pagina 34.

"Oud-Pittem",

W. Devoldere & J.

Vraag 17 : Welke familienaam torent hoog boven mij uit ? Antwoord : Gotelaere.

Vraag 18 : In mijn onmiddel/ijke omgeving ken je nog enkele indica ties vinden van een vroeger, doch verdwenen, bouwwetk: Aan dit bouwwerk was een Pittemse familienaam verbonden. Welke is deze familienaam ? Antwoord : 8aert. Deze nis bevindt zich in de voorgevel van restaurant "Molenhuisje". Op de voorgevel kan je ook een molen zien en aan de ingang van de parking kan je. nog oude molenstenen vinden. Het verdwenen bouwwerk was dus de molen van de Tieltstraat. De Pittemse familienaam die hiermee verbonden was kon je vervolgens terugvinden in : "OudPittem", W. Devoldere & J. Lambrecht, (1973), Tielt, pagina 19. Jozef 8aert richtte deze molen op in 1798. De familie Baert was vooral in de negentiende eeuw een belangrijke familie in Pittem. De molen verdween rond het jaar 1970.

Vraag 19 : Aan de overkant werd een straat genoemd naar een persoon die onder andere publiceerde over het "heidens kerkhof'. Noteer zijn voomaam zoels je die kunt vinden op het straatnaambord. Antwoord : Juliaan. Pastoor Juliaan Claerhout deed in deze omgeving menige opgravingen en vond hier een heidens kerkhof, waarover hij ook publiceerde. De straatnaam waar zich deze twee brievenbussen bevinden is hiernaar genoemd namelijk Heidenskerkhofstraat. Vraag 20 : Ik kijk a/ vele eeuwen uit over het Pittemse dorp. Welk is de familienaam van de oudst gekende persoon die circa 1550 hier zijn beroep uitoefende. Antwoord : Joye. In eerste instantie diende achterhaald te worden dat dit de plaatsmolen is, achter het huidige sportcentrum. Met deze kennis kon dan de naam Jan Joye achterhaald worden in : "Geschiedenis van Pittem", V. Arickx, (1951), Pittem, pagina 97 of ook "Oud-Pittem", W. Devoldere & J. Lambrecht, (1973), Tielt, pagina 18. Een eerste vermelding van deze molen werd echter al gemaakt in 1386 toen hij hersteld werd na de verwoesting na de voorbije oorlog ! Het betreft dus een echt Pittems historisch monument, weliswaar enkele keren heropgebouwd. Wij hopen met deze zoektocht de aandacht voor familiekunde in het straatbeeld te hebben versterkt. Vanwege de positieve respons zullen we dit initiatief volgend voorjaar herhalen maar dan in een andere gemeente. Jan Callens 26


Emigratie naar Frankrijk, Amerika en Argentinie te Wakken

1847 - 1900

Slot

BEVOLKINGSREGISTER

WAKKEN 1847-1865 - BOEK 3

fO 20路 Oosthoek Dobbels Petrus landbewerker Wakken 48 jaar gehuwd met D'huygelaere Julia spinster Grammene 33 jaar met hun ongehuwde kinderen: Eugenia Markegem 12 jaar, Francisca Markegem 10 jaar, Jan Baptiste 0 Markegem 7 jaar, Maria Louise 0 Markeqern 5 jaar, Hendrik Markegem 4 jaar, Spohia Markegem 2 jaar en Constantinus Wakken 6 mei 1849 samen met Dobbels Frederik kuiper Wakken 56 jaar ongehuwd vertrokken op 8 september 1849 naar New York Amerique. Het gezin, zonder het jongste kind; kwam op 10 januari 1848 van Markegem. . 0

0

0

0

0

0

0

0

fO 35 Oosthoek 402 (geschrapt) 453 Demey Leo wever 0 Wakken 29 jaar gehuwd met Demeulemeester Sophia spinster 0 Zulte 27 jaar vertrokken op 8 september 1849 naar New York Amerique. Hun enig kind Adolphus Wakken 5 juni 1847 overleed op 30 januari 1849. 0

fO 99 Woollenkouter 466 (geschrapt) 521 Coucke Karel houtzager Wakken 42 jaar gehuwd met Demeulemeester Francisca huisvrouw Machelen 42 jaar met hun drie ongehuwde kinderen: Ivo 16 jaar, Leonard 6 jaar en Philomena allen te Wakken geboren vertrokken op 8 september 1849 naar New York Amerique. 0

0

fO 111 Moollerikouter 479 (geschrapt) 510 Durieu Ferdinand dienstbode 0 Oeselgem 44 jaar ongehuwd zoon van Karel landbouwer 0 Oeselgem 66 jaar en van Vanryckeghem Coleta landbouwster Oeselgem 68 jaar + Wakken 9 november 1857, vertrokken naar Tourcoing op 27 7ber 1848. 0

fO 143 Moollenkouter 525 Vanhessche Theophile 0 Wakken 23 jaar ongehuwd zoon van Vanhessche Jan olieslager 0. Wakken 58jaar in 1856 en van Vandervauw Marie Eugenie Meigem 51 jaar, vertrokken naar Misawaka Verenigde Staten. 0

fO 144 Moollenkouter Mekens Augustin werkman Olsene 59 jaar gehuwd, Mekens Amelia spinster Markegem 24 jaar ongehuwd, Mekens Adolph spinster 0 Markegem 4 jaar en Mekens Philomena Amelia spinster 0 Markegem 1 jaar allen vertrokken naar Rijsel op 20-6-1852. 0

BEVOLKINGSREGISTER

0

WAKKEN 1866

Boek 1 - nihil Boek 2 - nihil Boek 3 - nihil 27


BEVOLKINGSREGISTER

WAKKEN 1880-1890 - BOEK 1

fOMoJenstraat 15 bis

De Grande Henricus

Wakken 1845 schaliedekker gehuwd met Cnockaert Theresia Oostrozebeke huishoudster en hun kind De Grande Cyriel Wakken december 1880, atlen vertrokken naar Argentina. 0

0

0

fO 136 Marktstraat 53 Waelkens Adolf Tielt 1839 meester kleermaker en zijn zus Waelkens Virginie Wakken 1848 herbergierster samen met hun nicht Lengier Hortense 0 Wakken 1848 zonder beroep vertrokken naar Rijsel. 0

0

BEVOLKINGSREGISTER

WAKKEN 1880-1890 - BOEK 2

Nihil

BEVOLKINGSREGISTER

WAKKEN 1880-1890 - BOEK 3

fO 43 Oosthoek 11

Vanlerberghe Victor 0 Grammene 1857 soldaat zoon van Petrus 0 Grammene 1811 dagloner en van Verleye Beatrice Gottem 1819 huishoudster vertrok naar Tourcoing. 0

BEVOLKINGSREGISTER

WAKKEN 1891-1900 - BOEK 1

fO6 Mandelstraat 11

Vanden Poel Theodora Wakken 18-10-1859 gehuwd te Wakken 27-10-1900 met Minet Charles Joseph naar Froidmont .op 16-11-1900 uitgeschreven 17-11-1900, dochter van Jan Joseph Vander PoeI (overleden) en van Roelandts Wolphina Francisca 0 Wakken 24-06-1825 handelaarster. 0

fO 121 Markt 21

Carteron Eugenie Josephine Parijs 12-02-1867 institutrice privee komende van Luik op 05-04-1895 naar Dion-Ie-mont op 03-08-1896 en uitgeschreven op 10-08-1896. 0

fO 127 Markt 33

Gheerbrant Clara Jenny 0 Wakken 1847 weduwe van Lagae rentenierster. Zij hadden vier kinderen: Lagae Augusta Clara Louisa dochter 0 Heule 1869, Lagae Nathaniel August Paul zoon 0 Heule 1872, Lagae Raphael Jean August 0 Heule 1874 en Lagae Rachel Elisa Julia dochter 0 Heule 1879. Vanden Broucke Marie 0 Sint-Baafs-Vijve 路1871 diensmeid. De vier kinderen van Gheerbrant Clara Jenny en de dienstmeid vertrokken naar Rijsel op 21-09-1891. fO 215 Markegemstraat 105 Holvoet Leo Dentergem 13-04-1836 dagloner gehuwd met Demeyer Barbara SintBaafs-Vijve 27-03-1837 kapster. Kinderen: Holvoet Adolph zoon 0 Oostrozebeke 27-111869 zwingelaar, Holvoet Petrus zoon 0 Oostrozebeke 18-12-1872 zwingelaar, Holvoet Leontine dochter 0 Oostrozebeke 24-12-1874 geen beroep, Holvoet Zulma dochter 0 0

28

0


Oostrozebeke 11-03-1876 geen beroep, Holvoet Jules zoon Oostrozebeke 25-02-1879, Holvoet Clara dochter 0 Oostrozebeke 25-04-1884. Holvoet Anna kleindochter 0 Wakken 25-10-1888 geen beroep (later toegevoegd Holvoet is geschrapt en vervangen door De Pau Suzanna Ludovica dochter van Holvoet Elodie en Depau JUlius Emiel zie hieronder) Holvoet Marie Lucie kleindochter 0 Wakken 29-01-1891 geen beroep, dochter van Holvoet Leontine (zie p. 28r). Holvoet Elodie dochter 0 Oostrozebeke 30-10-1868 gehuwd met Depau Julius Erniel landbouwer Anzegem 15-07-1867. Het hele gezin vertrekt naar Rijsel op 30-10-1896. 0

=

0

BEVOLKINGSREGISTER

WAKKEN 1881-1900 - BOEK 2

fO 65 Oostdreef 3 Cnudde Henri Oostrozebeke 1860 tapper gehuwd met Devolder Virginie Wakken 1859 samen met hun kinderen Cnudde Zulma 0 Wakken 1884, Arthur 0 Wakken 1888 + Wakken 25-5-1892 en Bernard Henri 0 Wakken 13-11-1891, vertrokken allen naar Roubaix op 5-71892. . 0

0

fO 195 Pauwelstraat 17 Baertsoen Constant 0 Sint- 8aafs-Vijve 5-11-1857 tapper gehuWd met Hoste Romanie 0 Wielsbeke 1857 dagloonster en hun kinderen Baertsoen Marie Leonie 째 Kuurne 20-7-1889, Alberic Joseph 0 Wakken 12-11-1890 en Maria Norbertina 0 Wakken 17-5-1892. Er werd een afschrift afgeleverd voor Roncq (Frankrijk) den 22 mei 1895. (in potlood genoteerd)

fO 201 Barbierstraat 4 Lambrecht Leo 0 Sint-Michiels dagloner naar St Genois uittreding uitschrapping op 25-10-1881 aangehuwde zoon.

BEVOLKINGSREGISTER

op 15-10-1881

en

WAKKEN 1891-1900 - BOEK 3

fO 1 Baillekouter 12 Rousseau Rosalia 0 Hulste 27-03-1825 weduwe van Vandamme landbewerkster. Vanooteghem Gustaaf zoon Wakken 29-07-1858 landbewerker gehuwd met Vanden Bulcke Leonie aangehuwde dochter 0 Dentergem 07-05-1863 huishoudster. Vanooteghem Rosalia Maria kleindochter 0 Wakken 18-11-1890 geen beroep. Allen naar Frankrijk in 1891. 0

fO 98 Oosthoek 65 Carton Maria Elisa 0 Markegem 23-02-1879 geen beroep naar Ixelles op 09-08-1898 uitgeschreven op 24-08-1898 dochter van Carton Adolf werkman 0 Gottem 29-04-1845 gehuwd te Gottem 02-05-1877 met Verstraete Maria Julia Grammene 07-09-1849 landwerkster. 0

Fons Oas en Luc Neyt

29


Archief en bibliotheek: aanwinsten 2002 Tellingen: Adegem: Telling 1830-1845 Adegem: Telling van hetjaar IV Knesselare: Telling van hetjaar IV Maldegem: Telling van hetjaar IV Middelburg: Telling van het jaar IV

Parochieregisters: Meigem: Dopen 1680-1796; huwelijken 1696-1796; overlijdens 1696-1796 (1 boek) Poesele: Dopen 1625-1803; trouwen 1625-1803; begrafenissen 1629-1803 (1 boekdeel) Wingene: Kinders gedoopt in de parochiekerkvan Wingene, 1798-1801

Modeme parochieregisters: . Knesselare:

Tienjarige tafel van huwelijken en echtscheidingen, 1796-1870

Kiezerslijsten: Kuurne: 1962-1964 Noordschote: 1958-1960 / 1964-1966

Poorters: Alfabetische lijst van de buitenpoorters van Kortrijk (1398-1715) te: Bavikhove, Beveren, Deerlijk, Desselgem, Harelbeke, Heestert, Hulste, Ingelmunster, Kuurne, Moen, Ooigern, Otegem, St.-Eloois-Vijve, Vichte, Waregem (15 boekdelen) Meulebeke: Kortrijkse buitenpoorters te Meulebeke, 1540-1798

Staten van Goed - boedelbeschrijvingen: Eeklo: de Staten van Goed van Eeklo (3 boekdeten) Gent: Staten van Goed v/d heerlijkheden afhangende van de St.-Pietersabdij Gent (6 boekdelen) Ingelmunster: de Staten van Goed van de Baronie Ingelmunster Lichtervelde: Boedelbeschrijvingen van de heerlijkheid Lichtervelde (2 boekdelen) Maldegem: de Staten van Goed van Ambacht Maldegem (13 boekdelen) Middelburg: Staten van Goed van Middelburg (Vlaanderen) Moorslede: Boedelbeschrijvingen van de heerlijkheid Moorslede Nevele: Staten van Goed van de Baronie Nevele (3 boekdelen) St.-Joris-ten-Oistel: de Staten van Goed van Sint-Joris-ten-Oistel Ursel: de Staten van Goed van Ursel (5 boekdelen) Waterland-Oudeman: de Staten van Goed van Waterland-Oudeman Land van de Woestijne: Indices op de S.v.G v/d heerlijkheid Land v/d Woestijne (2 boekdelen)

Vredegerecht: Deinze: Repertorium van de minuten van akten en vonnissen: 1795 - 1940 (8 boekdelen)

Renteboeken: Oostkamp, Ruddervoorde, Wingene: Rentebouck der heerelichhede van Hersberghe en Gottem, anne 1620 (4 boekdelen)

30


Wezerij: Gits: Wezerijakten van de parochie Gits en de heerlijkheden Oigerlande, Kringen, Hagebroek ... Kortrijk: index op de persoonsnamen in de wezerijregisters stad Kortrijk nrs: 11, 13-15 (1440-1450) index op de persoonsnamen in de wezerijregisters stad Kortrijk nrs: 1-5 (1403-1427) index op de persoonsnamen in de wezerijregisters stad Kortrijk nrs: 16-23 (1460-1452) index op de persoonsnamen in de wezerijregisters stad Kortrijk nrs: 24-27 (1460-1466) index op de persoonsnamen in de wezerijregisters stad Kortrijk nrs: 28,30-32 (1466-1478) index op de persoonsnamen in de wezerijregisters stad Kortrijk nrs: 33-36 (1478-1502) index op de persoonsnamen in de wezerijregisters stad Kortrijk nrs: 6, 8-9 (1425-1440) Lichtervelde: de Wezerijakten van de heerlijkheid Lichtervelde (2 boekdelen) St.-Joris-ten-Oistel: de Weesboeken van St.-Joris-ten-DisteI1643-1669 /1711-1795 Van den Berghe: de Weesregisters van de heerlijkheid Van den Berghe

Familiegeschiedenissen: De familieVerbrugge. Vier eeuwen, veertien generaties De Jonckheere Debrabander, drie eeuwen molenaars in Rumbeke en Roeselare Een stamboom van de Verhelst-en vanaf 1617 in Wingene, en een kronijk Genealogie der familie De Sopper(e) Huis is de naam. Aangename kennismaking

Diversen: Deinze tussen Aalter en Zwijnaarde, een wegwijzer voor parochieregisters Begijnhoven Sint Elisabeth Gent en Sint-Amandsberg, overlijdens 1701-1900 Tienjarig ambtsjubileum van R.D. De Man, burgemeester van Roeselare 00 Een vroeg 19 eeuws muntdepot uit Wingene High Live de Belgique, 1977 Momentopname van bezit en gebruik in een troebele periode 1571-1572-1577 Genealogische gegevens van Schuiferskapelle, bidprenijes deel 1 Landboeken Tielt; Tielt-binnen 1653, 1753; Tielt-buiten 1645, 1729 Analytische bewerking van de penningkohieren van Knesselare jaren 1751-1754 Processen voor de prochie Heerlychede ende Baronie van Lichtervelde Beeldekens gegeven in 't college van Tielt Weerbare mannen in de Kasselrij Kortrijk Anno 1638 Fons Oas

Dank Wij danken hartelijk voor wat ze schonken aan ons archief, zoals: bidprentjes, rouwbrieven, rouwberichten, communieprenljes, huwelijksaankondigingen, familiegeschiedenissen, tijdschriften, familiepapieren, genealogische uitgaven, enz ... Eric Desmet, Dentergem - Dhr. Declercq, Aalter - Milo 8aert, Tielt - Philippe De. GryS9, Tielt - Liesbeth Maertens, Ingooigem - Stephanie Bastijns, Halen - Jacqueline Das, Linkhout - E. H. Frans Wullepit, Rumbeke - Zusters van het Geloof, Tielt - Luc Neyt - Tielt Antoon Vermeersch, Dilbeek - Daniel Vandewalle, Tielt - Lievin Arickx, Lovendegem Julien Verbrugge, Tielt - Anna Ganne, Tielt. Fans Das

31


Familie De Vriese te Wingene

Eerste deel. De naam De Vriese is in de parochieregisters (1600-1800) een van de meest voorkomende familienamen te Wingene. Bovendien heeft de familie zeer oude roots aldaar. De oudste naamdragers vonden we al meer dan zes eeuwen terug. Een eerste vermelding troffen we aan in het renteboek van 1368 van de OLV.-kapel van Wingene (RAB, Kerkarchief Wingene nr. 25, f. 6): Amant De Vriese. Een eeuw later in het renteboek van het Hauweelsche van 1466 (RAS, Familiearchiefvan Caloen nr. 2): "s'Vriesens hofstede" (f. 11v) en "Jan De Vriese fs Lauwers" (f. 29). Later zijn de nakomelingen over bijna gans West-Vlaanderen verspreid geraakt. Hiernavolgend geven we het resultaat van onze zoektocht vertrekkend vanuit Wingene. Onze informatie is gebaseerd op: * de indexen voor huwelijken, geboorten en overlijdens van Wingene * de staten van goed en aanverwante akten van Wingene, 1500-1800 * genealogische gegevens over Wingene, 1350-1800 * Wingene en Zwevezele, buitenpoorters en penningkohieren, 1398-1795. Voornoemde werken zijn allen verschenen bij WF Brugge. * fiches Tanghe in het archiefvan WF-Tielt * Wezerij Ruiselede van Theo Silversmet, uitgave WF Gent * een aantal gegevens werden verstrekt door dhr. Noel De Vrieze uit Aarsele. We beperken ons tot de periode van 1450 tot ongeveer 1650. Later kan de link tussen de verschillende naamdragers beter gevonden worden, bovendien zou een verdere uitdieping te weinig overzichtelijk worden. Het overgrote deel van de naamdragers kon ik onderbrengen in drie stammen: een starn Lauwers De Vriese (oca 1450), een stam Judocus De Vriese (oca 1460) en een stam Wouter De Vriese (oca 1480). De gebruikte afkortingen zijn: BPKK : buitenpoorter kasselrij Kortrijk BPBV : buitenpoorter Brugse Vrije P : Pittem R : Ruiselede SVG : staat van goed of wezenakte T : Tielt W : Wingene

We zijn er ons van bewust dat dit overzicht niet volledig is, of zelfs fouten kan bevatten. Aanvullingen en correcties zijn bijzonderwelkom. Jo Patteeuw: Kerklaan 30, 8310 Assebroek

050/350.430 Jo.Patteeuw@belgacom.net

32


I. STAM DE VRIESE JUDOCUS (Oca 1460路) 1. Wouter (oca 1500 - +1564) BPKKIT 1555-65 x Catheline DE WULF (oca 1500 - +W 1554), SVGIW1 1.1 Jan (oca 1530 - ) BPKKIW 1555 en 1572-1581 x (1554) Maria DE VOOGHT Cca 1525 - +W 1558) 1.1.1 Jacob (掳1556 - +W 17.7.1612) SVGIW x (ca 1580) Barbara DE WAELE (oca 1560-) 1.1.1.1 Joanna (oca 1580) x Paulus VAN LOVEN XX Petrus MARTENS 1.1.1.2 Maria (oca 1582) x Boudewin DHOOGHE 1.1.1.3 Magdalena (oca 1584) x Passchier DE CLERCK 1.1.1.4 Vincent (Oca1586 - +W 1630), SVGIW x (W 1615) Anna SIMOENS geen kdn 1.1.1.5 Petrus (Oca1588 - + W 1669) x (1620) Georgia DE VLAEGHT 1.1.1.5.1 Catharina CW 1621) 1.1.1.5.2 Georgia (OW 1621) 1.1.1.5.3 Carolus (OW1624) 1.1.1.5.4 Petrus CW 1624) x Joanna DE RUDDERE xx (1624) Petronilla DHONDT 1.1.1.5.5 Jacoba (OW 1630) x (W 1651) Jacob VERHELST xx (W 1669) Christoph HERMI 1.1.1.5.6 Joannes (oca 1635) x (W 1660) Godelieve BUL TINCK 1.1.1.5.7 Joanna(OW 1641 - +W 1694) x (ca 1661) Jan VAN TORNOUT xx Georgius DE JONGHE 1.1.1.6 Marinus (oca 1590) 1.1.1.7 Frans (oca 1592) x (Egem) Jacoba DE MOOR 1.1.1.8 Jacoba (oca 1594 - ) x (1616) Jan BENOOT xx Jan IDE xxx (P 1649) Jacobus VAN RUMBEKE 1.2 Pieter (oca 1540 - +), BPKKlP 1565-1581 x (1565) Gelline DE GRAVE (oca 1540 - +P 1578) 1.2.1 Judocus (oca 1566 - +T 1637) x Joanna DUYCK (oca 1570 - +T 1636) 1.2.1.1 Catharina (oca 1594) x (T 1619) Bavo COUSSENS 1. Bij deze wezenakte is Jacob De Vriese fs Jacob uit Wingene voogd materneel. We konden deze Jacob tot op heden niet plaatsen.

33


1.2.1.2 Joanna Cca 1596 - +T 1647) x (T 1624) Joannes De Key 1.2.1.3 Joannes (Oca 1598 - +P 1668) x (R 1635) Lucia DE CLERCK 1.2.1.4 Georges (oca 1600 - +T 1648) x (T 1627) Petronella VERKINDEREN . xx (T 1636) Catherina LlNCLAU 1.2.1.5 Maria (oca 1602 - +T 1636) 1.2.1.6 Passchasia (oca 1604 - +T ...) x (T 1623) PieterVAN RYCKEGHEM 1.2.1.7 Judocus (oca 1606 - +T1636) 1.2.1.8 Pieter (oca 1608 - +T 1670) x (T 1636) Judoca DANNEELS 1.2.1.8.1 Jacob (OT 1641 - +T 1709) x (T 1669) Judoca BOGAERT 1.2.1.9 Jacob (OT 1613 - +T 1640) 1.2.1.10 Frans (OT 1613 -) x (T 1638) Maria VEROUGSTRAETE 1.2.1.11 Michiel (OT 1615 - +T 1681) x (T 1636) Jacoba SCHEERENS 1.2.1.11.1 Judocus (OT 1637 - +T 1684) x (T 1662) Ester VANDER BEKEN xx (T 1680) Joanna LOONT JENS 1.2.1.11.2 Judoca (OT 1640) x (T 1663) Frans GALLANT 1.2.1.11.3 Michael (OT 1643) x (T 1669) Maria DE SNICK 1.2.1.11 .4 Egidius (OT 1646) x (T 1671) Maria BOGAERT 1.2.1.11 ~5Petronella (OT 1648) x Nicolaus DE RAMMELAERE 1.2.1.11.6 Petrus (OT 1651) 1.2.1.11.7 Maria (OT 1654) x (T 1681) Jan VANDEN WIJNGAERDE 1.2.1.11.8 Joannes (OT 1657) x (T 1678) Petronella BRUNEEL 1.2.1.11.9 Godeliva (OT 1660) x (T 1681) Laurent CORTE BORST 1.3 Sintken 째ca 1535 - +) x Joos VANDEN BRIELE 1.4 Omaer (Oca 1530 - +1560), BPKKfT 1555-60, SVGIW

x ... 1.4.1 Josine (oca 1553 - +)2, BPKKfT 1560-1565 x Pieter PYFFEROEN 1.5 .... (5 kdn volgens wezenakte Cath. De Wulf) wordt vervolgd

2 Op 25.1.1578 verklaarde Willem Van Steerteghem, "Haerlynghe in Vrieslandt".

34

Jo Patteeuw

haar voogd, dat Synken gehuwd was en woonde te


V.V.F. - Tielt : nieuwe publicaties

1) Paul Callens: "Death Memorial Cards

~ Deel VI", 2003, 180 bIz., prijs: 8 EURO.

2) Paul Callens: "Death Memorial Cards - Deel VII", 2003, 180 biz., prijs: 8 EURO. Dankzij de medewerking van mensen in Amerika is het mogelijk geworden met deze reeks verder te gaan. In het belang van de geschiedenis van de emigratie is het hoog tijd dat wij daar iets aan deden. Aile delen samen geven zo een 7.000 gegevensitems, vooral over onze landgenoten die naar Amerika trokken en hun nakomelingen. Deze twee nieuwe delen samen vormen het vervolg op de delen IV en V met vooral ste gegevens uit de streek van de Quad Cities. Een streek die vele landgenoten begin 20 eeuw verkozen en naast de regio van Detroit en Zuid Ontario nog steeds een van de streken is met de meeste Vlamingen. Naast de mensen uit ons werkgebied komen veel mensen voor met roots in OostVlaanderen waardoor vele families de namen van de dorpen en de steden uit Iowa en Illinois herkennen. Om er enkele te geven: Moline, East Moline, Rock Island, Davenport, Geneseo, Atkinson, Sterling, Milan, Coal Valley, Colona, Hillsdale, Bettendorf. Af en toe duikt een plaats op waarvan men dan denkt hoe zou die persoon daar terechtgekomen zijn. Het feit dat de Vlamingen ginder een drukkerij hadden van "De Gazette van Moline" liet toe om op een eenvoudige wijze ook bidprentjes aan te maken. De Quad Cities is een streek waar men de Vlaamse gewoonte van deze bidprentjes overnam met als gevolg dat men tegenwoordig oak in andere streken en ook bij niet roots katholieken deze gewoonte overnam. Recent worden op bepaalde bidprentjes soms ook al foto's afgedrukt van het huwelijk van de overledene of van de woonplaats (dit laatste vooral als het om imposante farms gaat). Verdere gegevens, bidprentjes of kopies ervan blijven welkom bij de auteur. 3) Luc Goeminne, "De volkstelling

Maurits Vandeputte en Marianne Stevens: van Oeselgem 1796", 2002, 38 biz., prijs 4 EURO.

Deze publicatie is een aanvulling op de volkstelling van 1796 van de gemeenten: Grammene, Gottem, Wontergem, Zevergem en Vinkt. De telling van het jaar IV (1796) is zowel voor de familievorsers als voor de demografen interessanter dan deze van het jaar III. Niet aileen is ze voor meerdere gemeenten bewaard, ze onderscheidt zich van de vorige telling vooral doordat ze de namen bevat van aile inwoners vanaf 12 jaar, met vermelding van hun leeftijd, beroep, de woonplaats en het eventuele tijdstip van inwijking. Het belang van deze nominatieve telling voor genealogen spreekt voor zich. Demografen zijn met behulp van deze telling in staat een vrij goed beeld de te krijgen van de samenstelling van de bevolking aan het einde van de 18 eeuw. De verwerking van deze telling gebeurde als voigt. Van de inwoners boven de 12 jaar wordt achtereenvolgens opgegeven: naam, leeftijd, beroep, het jaar sinds wanneer zij in de gemeente vertoeven en het aantal kinderen jonger dan 12 jaar in het gezin. Achteraan vindt u een index op de familienamen en een lijst van de meest voorkomende tarnilienamen. Deze uitgave sluit met de verklaring van onduidelijke familienamen. Dit werk kan eveneens besteld worden door storting van 6 EURO (verzendingskosten inbegrepen) op rekeningnummer 442-7533271-87 van dr. L. Goeminne, Zulte. Uiteraard ook te bestellen bij V.V.F.-Tielt

35


4) Luc Neyt: "Cohier vander Stede van Thielt Binnen vande xxste penninck 80 biz., prijs 4 EURO.

1571 ",

Op 21 maart 1569 riep Alva de Staten-Generaal voor een dag bijeen en stelde een tweetal belastingen voor. Een eenmalige en uitzonderlijke bede van 1 % op aile roerende en onroerende goederen. Een tweede, bestendige contributie, in de vorm van de 1 Ode penning ste (10 %) op de verkoopprijs van roerende goederen en de 20 penning (5 %) op de . verkoopprijs van onroerende goederen. Beide penningen vielen ten laste van de verkoper. Voor Tielt bevinden zich in het stadsarchief van Gent in de reeks xxste penning twee lijsten: Tielt-Binnen en Tielt-Buiten, beide lijsten dateren van 1571. We hebben gekozen om eerst de transcriptie te maken van het penningkohier van TieltBinnen. De transcriptie omvat twee delen: het kohier betreffende de gronden en het kohier van de huizen, eerst de huurders en vervolgens de eigenaars. Naast de transcriptie omvat dit werk: een alfabetisch overzicht per straat van de pachters, eigenaars en eigenaars-gebruikers, een index van de persoonsnamen en een index van de toponiemen en plaatsnamen. . Deze uitgave is een onmisbaar document voor de familiekundige die zijn voorouders zoekt de tot in de 16 eeuw. Ze vormt immers een aanvulling op het werk van Robert Tanghe "De poorters van Tielt van voor 1550 tot 1614" en de "Sfadsrekeningen van Tielt" door Frans Holvoet. 5) Robert Vanneste: "De familie Decagnie",

2003, 100 biz., prijs 9 EURO.

Bij het opstellen van de stamboom van de familie Van Zantvoorde had ik enkele moeilijkheden ondervonden om aanverwante personen uit de familie De Caigny terug te . vinden. Om zekerheid te krijgen was ik verplicht de stamboom verder uit te luizen. De laatste de helft van de 16 eeuw streek deze familie te Tielt neer. Zij kwamen van Frankrijk (Normandie) en vestigden zich als aannemersvan schrijnwerk en bouwwerken. In 1614 voert Romanus De Caigny voor 148 ÂŁ groten Vlaams herstellingswerken uit aan de kerk van Pittem en in 1620 tekent hij een contract voor herstellingswerken aan de hallentoren van Tielt, voor een bed rag van 740 gulden courant. Zijn zoon Joannes sterft op 23 oktober 1645 te Kortrijk op de vlucht voor plunderende en brandstichtende soldaten. Een deel van de afstammelingen bleven in de bouwsector, anderen vervulden belangrijke functies in het stadsbestuur of zijn eenvoudige landbouwers gebleven. Zij verspreidden zich ook naar de omliggende gemeenten. De Tieltse familietak is hier tot over een tiental jaren volledig uitgestorven. Te Izegem, Pittem, Egem en Wingene komen ze nog voor. 6) Arnold Schaubroeck: "Genealogische gegevens van Schuiferskapelle, deel 2, 1950-1989", 2003, 235 biz., prijs 10 EURO.

bidprentjes

In deze publicatie geeft de auteur voor de periode 1950-1989, aan de hand van afbeeldingen van de bidprentjes, een overzicht van de overledenen in de gemeente Schuiferskapelle. Deze publicatie eindigt met een alfabetische klapper op familienaam die het opzoekingswerk in deze uitgave vereenvoudigt.

Bestellingen: af te halen bij VVF Tielt, p.a. Schuiferskapelsesteenweg 29, 8700 Tielt (051/40 11 36) ofwel door overschrijving van de kostprijs + verzendingskosten op rekening VVF Tielt: 800-702681014 met vermelding van de gewenste uitgave. Verzendingskosten per boekdeel: binnenland 2 EURO - buitenland 5,70 EURO

36


Vraag - Antwoord Stuur aile vragen en antwoorden naar de Redactie, "Onze Voorouders", p.a. Fons Das , Luxemburglaan 18, 8700 Tielt. Indien u rechtstreeks antwoordt aan de vraagsteiler, gelieve de Redactie een dubbel te bezorgen.

Vraag 2 - 03 (Mevr. Martien Everaerdt, A. Vanlokerenstraat 21, 9050 Ledeberg / Gent) Ik ben in het .A. Brugge opzoekingen aan het doen. Het probleem is nu dat ik vast zit bij Charles Louis Mattan, geboren omstreeks 1840 en boswachter van beroep. Hij trouwde met Nathalie Vanaverbeke omstreeks 1859. Hun zoon, Jan Mattan, werd geboren te Meulebeke op 6 december 1870 en was van beroep boswerker. Hij trouwde te Ardooie op 7 februari 1894 met Marie Sylvie Vanden Broucke. Zij werd geboren te St.-Kruis op 25 februari en was dienstmeid van beroep. Ik vind nergens iets ver Charles Louis Mattan, geen geboorte- en geen huwelijksakte. Is er soms iemand die mij een beetje verder kan helpen ? Alvast heel erg bedankt bij voorbaat.

De Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt

Werkgroep

Emigratie

Ons erfgoed in de Nieuwe Wereld De migratie van duizenden Belgen naar Amerika liet in de regio Tielt sporen na. Deze zijn vastgelegd in toto's, kranten, tijdschriften, bidprentjes, voorwerpen, enz. In de tentoonstelling "Ons erfgoed in de Nieuwe Wereld" krijgt u een selectie van exclusieve documenten te zien. Op zondag zouden we u graag verwelkornen op een aperitiefbabbel over de verschillende tentoonstellingsblokken: motieven voor vertrek, de missies, de Belgische aanwezigheid, e.a. Locatie ? Mulle de Terschueren leperstraat 42 8700 Tielt Wanneer? zaterdag 26 april 2003: doorlopend open van 10 tot 18 uur zondag 27 april 2003: aperitiefbabbel om 11 uur doorlopend. open van 10 to118. uur

37


V.V.F. - Tielt: activiteitenagenda april - mei - juni 2003 Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal. 1. Werkgroep genealogie op zaterdag 5 april van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 2. Les oud schrift in het Cultureel Centrum Gildhof te Tielt op 14 april door Dhr. Lucien Ailliet. Aanvang 20 uur. 3. Werkgroep genealogie op zaterdag 19 april van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

4. Tentoonstelling "Ons erfgoed in de Nieuwe Wereld" ter gelegenheid van het "Erfgoedweekend" op zaterdag 26, en zondag 27 april (zie aankondiging op vorige pagina). 5. Werkgroep genealogie op zaterdag 3 mei van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 6. Werkgroep genealogie op zaterdag 17 mei van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 7. Werkgroep genealogie op zaterdag 7 juni van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 8. Werkgroep genealogie op zaterdag 21 juni van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

V.V.F. - Roeselare: activiteitenagenda april - mei - juni 2003

Zondagen 6 april, 4 mei, 1 juni van 9 tot 12 uur: genealogische vormingsvoormiddagen. Zaterdagen 12 april, 14 juni van 13.30 tot 17 uur: genealogische vormingsnamiddagen.

Zaterdag 10 mei 2003 is er GEEN genealogische congres in .Jezus-Eik. Maandagen 12 april, vormingsavonden.

vormingsnamiddag

wegens het

12 rnei, 19 mei, 16 juni van 18.30 tot 22 uur: genealogische

Maandag 21 april 2003: geen activiteit, Paasmaandag. Maandag 9 juni 2003 GEEN genealogische vormingsavond (Pinksterenmaandag). Vrijdagen 25 april, vormingsavonden.

16 rnei, 23 mei, 27 juni

van

18.30 tot 22 uur: genealogische

Vrijdag 16 mei 2003 van 20 tot 22 uur: les OUD SCHRIFT oJ.v. Edgard Seynaeve. Vrijdag 20 juni 2003 van 20 tot 22 uur: les QUO SCHRIFT o.l.v. Edgard Seynaeve.

38


Belgie-Belgique

P.B. 8700 TIELT 1 3/4615

ONZE

\(OOROUDERS

Driemaandelijks tijdschrift van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt.

6 de jaargang nr. 3 - juli 2003 Afgiftekantoor 8700 TIELT 1 Verantwoordelijke

uitgever: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29 -"S700TIELT :


ONZE VOOROUDERS .: Is een genealogisch tijdschrift en informatieblad verschijnt, telkens bij het begin van het kwartaal.

uitgegeven door de V.V.F.- afdeling lielt,

dat driemaandelijks

Ons werkgebied vall samen met de (deel)gemeenten van het vroeger bestuurtiik en kiesarrondissement Tielt -(Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Kooiskamp, Markegem, Meulebeke. Oeselgem; Ooigem. Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuifers~apelle, Sinf-'Baafs-Vijve; Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem. Lotennuue, Poeke. Vinkt en Wontergem. .

.

De abonnementsprijs bedraagt 4,00 Euro per jaargang voor de leden van V.V.F .-Nadonaet die inworier zijn van ons werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roode van Tielt . V.V.F.-Ieden uit andere arrondissementen en niet-V.V.F.-Ieden omvangen ons tijdschrift voor minimum 6,50 Euro (voor ledenuit het buitenland 10,00 Euro). Het abonnementsgeld kan gestart worden op rekening 800-7026810-14 van V.v.F.Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 tielt.-Een vrijwillige surplus als steunis zeer welkorn H!!

Afdeling-

Tielt,

Redactieadres: Fans Das, Luxemburglaan 18, 8700. Tielt, tel.: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be Voorzitter: Luc Neyt, Luxemburglaan21 , 8700 Tielt, tel.: 051/40.60]5, Ineyt@belgacom.net Secretariaat: Lucien AiUiet, Schuiferskapelsestwg. 29, 8700 Tielt, tel.lfax: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be . Lokaal: Huyse Aleydis, vroegere Sint-luca$kliniek, Beemegemstraat 5, 8700 Tielt Openingsuren: elke eerste en derde zaterdag van de maand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. Voor verdere informatie in verbandmet de opgenomen artikels en bijdrageh, gelieve contact op te nemen met de redactie. Elke auteuris verantwoordelijk voorde inhoud van zijnartikeL . . Ovemame van tektsen toegestaan met vermelding van bron en auteur.

Inhoud: - Familie De Vriese te Wingene, deel 2 Jo Patteeuw, Kerklaan 30, 8310 Assebroek

43

- De familie Van Laecke in de 1"t eeuw, deel1 Jan Callens, Tieltstraat 17, 8740 Pittem'

46

- De Roede van Tielt stelf voor.

50

Mei 1940: de regio Tiett in de vuurlinie De zeven .dochters van Eva .Jan Callens

53

De mitochondrienlijn van Michel Terryn Michel Terryn, Bouwelsesteenweg 265,2560 Nijlen

54

- 100 jaar Henri Vemelst en Mathilde Braet, deel t Jan Verbelst, Fortstraat28, 2640 Mortsel

55

- Ditjes en Oatjes uit Amerika - deel 1 Paul Callens,Waterstraat 18,8740 Pittem

59

- Dank; Een terugblik Fens Das, Paul Callens

61

Activiteitenagenda

42

62


Familie De Vriese te Wingene

Tweede deel. 2. Pieter (oca 1485 - ) 3. Jan (oca 1490 - +R ca 1554), BPKKlR 1540-49, SVG/R

x ... 3.1 Jacob (Oca R 1525 -), BPKKfT 1556-65 x ... BRIELMAN fa Jacob 3.2 Cathelyne (oca R 1527 -), ca 1560 in Poeke xJan DE MEYER 3.3 Wouter (oca R 1533 - +R <1584) x (ca 1560) Maria COUSSENS (0 - +R <1584) 3.3.1 Judoca (oca 1565 - +T 1624) (x ca 1587) Pieter COUSSENS 3.3.2 Jan (oca 1570 - +R 1654) x Catherine DE VEY 3.3.3 Marc (Oca 1570) 3,4 Petronella (Oca R 1537 -) x ÂŤ1557) Adriaen VAN CRAEYNEST 3.5 Jan (oca R 1538-)

x ... 3.5.1 Roland (Oca 1565 - +W 20.12.1641 )

x ... 3.5.1.1 Mayken (Oca R 1590 - +R 1646) x Christoffel DE WALSCHE 3.5.1.2 Joanna Catharina (Oca R 1593 - +R 1660) x Louis VAN QUATH EM 3.5.1.3 Jan (Oca 1595 - +) x Catharina BAECKE 3.5.1.3.1 Petronella (OW 1620) 3.5.1.3.2 Maria (OW 1623) 3.5.1.3.3 Joannes (OW 1640) 3.5.1.4 Roeland (Oca 1598 - +) xPetronella VAN HAECKE I VAN ACKERE ? 3.5.1.4,1 Petronilla (OW 1642) 3.5.1.5 Bavo (oca 1600 - +) 3.5.1.6 Simon (Oca 1602 - +W 1649) x Judoca VAN PACHTENBEKE xx Catharina VANDE WEGHE 3.5.1 .6.1 Judoca CW 1640) 3.5,1 .6.2 Petrus (OW 1642) 3.5.1.6.3 Roland (OW 1643) 3.5.1.7 Petrus eca 1604 - +Ingelm. 10.11.1679) x Joanna VERHAMME nakamel ingen te Ingelmunster

43


3.5.1.8 Gilles Cca 1606 - +T 23.2.1665) x Maria VAN WATERMEULEN

nakomelingen te Tielt en Kanegem 3.5.1.9 Barbara (Oca 1608 - +) x (W 1642) Jacobus BAUDENS 4. Jacob (oca 1500 - +1559), BPKKIW 1540-59, BPBV x Joanna DHONDT (Oca 1500 - +W 1545) 4.1 Jacob 4.2 Amandt (oca 1530 - +), BPKKIW 1559-80 4.3 Jan (oca 1531 - +), BP KK 1559-81 xx ... (zij hertrouwde met Jan VAN RICKEGHEM) 4.4 Joos Cca 1538 - ) BPKKIW 1576-81 x (1576) ... 4.5 Simoen (oca 1540 - +), BPKKIW 1580-81 4.6 Carel (Oca 1545 -), BPKKIW 1581 (x) ....

4.7 Maryn (Oca 1530 -), bastaardzoon

II. STAM LAUWERS DE VRIESE (Oca 1450), fs Zegher, BPKKIW 1489 1. Jan (oca 1475 - +1544), BPKKIW 1529-40, SVGIW x (R ca 1503) Margriete GHISELIN (Oca 1475 -1514) 1.1 Jacob (Oca 1505 -) x (1525) ... 1.1.1 Frans (oca 1526 - +ca 1581), BPKKIW 1564-81

x ... 1.1.1.1 Jan (Oca 1555), BPKKIW 1564 1.1.1.2 Pieter (oca 1557), BPKKIW 1564 1.1.1.3 Passchier (oca 1560), BPKKIW 1564 1.2 Jacoba (Oca 1505-) x (ca 1525) Frans CEUVELIER 1.3 Frans (oca 1510 - +W 1559), BPKKIW 1540-1559 x (1536) ... 1.3.1 Joanna (Oca 1540-) x (1562) Simon DE GROOTHEERE xx Josyne COENS 1.3.2 Frans (oca 1550 - ) 1.4 Barbara (Oca 1513 -) x (1554) Gilles VAN RONNEKE

xx ... 1.5 Maria (oca 1515 - +1557) 1.6 Elisabeth (Oca 1518-) 1.7 Lauwers (Oca 1520 -), BPKKIW 1547-1600 x Martine DE MEYERE (oca 1520 - +1562) 1.7.1 Jan (Oca 1550 -), BPKKIW 1589-1612 x Allardine ... 1.7.2 Anna (Oca 1555-) 44


1.8 Gilles (oca 1525 -), BPKKIW 1550-81 x (1555) ... 1.9 Jan (oca 1529 -), BPKKIW 1555-68

x (1552) Tanneken MAESMAN 2. Zegher (Oca 1480 - +1543), BPKKIW 1529-40, SVGIW x Catharina VAN LOVENE (Oca 1480 - +1526) 2.1 Mayken (oca 1506 - +na 1550) x (1533) Vincent DE CUPERE 2.2 Calleken (Oca 1506 - +1548)

x (1530) Antheunis VANNESTE 2.3 Perine (oca 1510 - ) x Jan SIMOEN 2.4 Jan eca 1512 - +1550), BPKKIW 1540-1549, SVGIW x (1539) Petronella DE VOOGHT 2.4.1 Mayken (Oca 1540 - +1561) xx Beatrice DE CALUWE (hertrouwde Passchier DE CU PER) 2.5 Lauwers (Oca 1528 - ), BPKKIW 1559-81 x (1559) Joanna DE WULF (Oca 1520 - +1567) fa Hend. 2.5.1 Maria Cca 1560 - +P 1613) x Jan DE WITTE 2.5.2 Zegher (Oca 1565 - +W 1643) x (ca 1595) Francisca BAERT 2.5.2.1 Anna Cca 1597 - +W 1680) x (W 1620) Gilles VERCOUTERE 2.5.2.2 Laurentius (Oca 1600 - +W 1665) x (W 1627) Maria VERMEULEN 2.5.2.2.1 Joanna (OW 1631 - +W 1705) x (W 1654) Bartholomeus HELLEBUYCK 2.5.2.2.2 Anna (oca 1635 - +W 1694) x (W 1659) Gaspar VANDE WALLE xx (W 1673) Jan VAN HOLLEBEKE 2.5.2.2.3 Laurentius (OW 1641 - +W 1694) x Judoca WILLAERT 2.5.2.2.4 Paulus (OW 1648 - +W 1728) x (W 1671) Petronella VAN POUCKE 2.5.2.3 Joanna (Oca 1605) x (ca 1632) Jan ANDRIES, SVGIW xx (ca 1647) Rickaert TJONCK 2.5.2.4 Petronella (oca 1605 -) x Pieter HELLEBUYCK xx Maria LlEVENS (oca 1540 - +1572) 2.5.3 Colard (Oca 1568 - +) x (ca 1601) Margriete DE SMET (oca 1570 -) 2.5.3.1 Joannes (oca 1610 - ) x (W 1638) Livina Guusse 2.5.3.1.1 Joannes (OW 1639) 2.5.3.1.2 Carolus (OW 1641) wordt vervolgd

Jo Patteeuw 45


e

De familie Van Laecke in de 17 eeuw Eerste deel. e

Wie zijn kwartierstaat terugzoekt tot begin 17 eeuw zal, voor zover zijn voorouders in onze streek bleven, rond deze periode meerdere malen van dezelfde families gaan afstammen. Bepaalde familienamen komen steevast meer terug dan andere zoals de familie Bibau, Verkinderen, De Cockere en Veraugstraete in Tielt, Van Maele, Vandenbussche en De Witte in Pittem, Muylaert, De Ruddere en De Jonckheere in Egem, De Laere en Van Coillie in Ingelmunster, De Meulenaere in Ardooie alsook Lathem, Diers en Van Laecke in Meulebeke. Zelf heb ik deze laatste familienaam al een zestal maal in mijn kwartierstaat, zodat ik bijna vanzelf de ganse familiesamenstelling bekwam in de zeventiende eeuw. In dit artikel wil ik een overzicht geven van de verschillende vertakkingen van deze familie. 1 Jacop Van Laecke, geboren rond 1540. Wij kennen zijn naam enkel doordat zijn zoon buitenpoorter van Kortrijk was. 1.1 Guilielmus Van Laecke. geboren rond 1570, vinden we van hem voor het eerst een vermelding in 1592 als bezitter van "een coe" te Meulebeke 1. Hij was buitenpoorter van 2 Kortrijk te Meulebeke van 1625 tot 1645 , het jaar van zijn overlijden. Mogelijks was hij voorheen elders poorter. Hij was gehuwd met Judoca Beaumont, die overleed in 1646 te Meulebeke. Van waar hij afkomstig is, is ons niet bekend. Wellicht is hij te Meulebeke ingeweken na de troebele tijden van de godsdienstoorlogen op het einde van de zestiende eeuw. In de klapper van de Kortrijkse weeskarner' komt de naam Van Laecke trouwens niet voor in de zestiende eeuw. Wellicht liggen de roots van dezs familie buiten de kasselrii Kortrijk. Op het einds van de zestiende eeuw zijn ons wei families Van Laecke bekend in Oedelem en Oostkamp maar ook rand Geraardsbergen, doch sen verband kon nog niet worden bewezen . .1.1.1 Magdalena Van Laecke, 째Meulebeke ca 1594. Zij overleed te Meulebeke op 27 april 1655. Zij huwde rand 1616 met RogaerVan Coilge, zoon van RougaerVan Coilge. 1.1.1.1 1.1.1.2 1.1.1.3 1.1.1.4 1.1.1.5 1.1.1.6

RAK, Bruine Pakken, eerste reeks, nr. 6523 Aile vermeldingen rond Kortrijkse buitenpoorters komen uit : L. DECROIX, Kortrijkse buitenpoorters te Meulebeke: 1540-1798,1990, p. 70, en J. CALLENS, De buitenpoorters van Kortrijk in de Roede van Tielt (1639-1720) en de Roede van Deinze (1639-1795), Tielt, 2001, p. 243. Aile personen Van Laecke die in beide werken worden vermeld zijn verwant met elkaar. Op basis van deze werken was het mogelijk de "skeletstructuur' van de familie Van Laecke eenduidig vast te leggen. 3 R. VAN CRAEYNEST, Klapper op de "parckernynen index" van de Kortrijkse weeskarner, deel II, Oostende, 1976 4 De gegevens uit de parochiereqisters van Meulebeke zijn deels afkomstig van eigen opzoekingen en komen voor de rest uit C. GUILLEMIJN, Parochieregisters Meulebeke, dee I 1, 2 & 3 1

2

.

Jan Van COilge, Orand1617 Antheunis Van Coilge, Orand 1619 Claerken Van Coilge, "rend 1621 Rogaer Van Coilge, 째rond 1624 . 4 Tanneken Vercoilge, 째Meulebeke 30 juli 1629 (peter: Guillame Van Landeghem & meter: Tanneken Vanaecke echtgenote van Joos Van de Voorde) Barbara Vandercoilgie, 째Meulebeke 5 april 1632 en er gedoopt op 7 april 1632 (peter: Lowijs Van Laecke & meter: Barbara Seroels)

46


1.1.1.7

Prijne Van Coylgie, °Meulebeke 13 jul i 1637 en er gedoopt op 16 juli 1637 (peter: Pieter Seroels & meter: Magriete Muylaert echtgenote van Jan Heylich)

1.1.2 Joos Van Laecke, geboren rond 1596 te Meulebeke en er overleden rand 1679. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1626 tot 1680. Hij huwde rand 1625 met Willemijne Montens. Zij overleed te Meulebeke rand 1666. 1.1.2.1

Guillame Van Lake, °Meulebeke 17 augustus 1625 en er overleden rond 1673. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1658 tot 1675 en zijn weduwe te Oostrozebeke van 1676 tot 1680. Hij huwde een eerste maal met Joanna Blomme, dochter van Rogier Blomme en Maria Diers. Zij verloofden zich te Meulebeke op 22 juni 1658 met als getuigen Jan Claerhout en Rogerius Vercoillie. Bij het overlijden van Joanna Blomme werden Joos Van Lake en Gheeraert De Blonde (Blomme) als voogden aangesteld.

1.1.2.1.1 Judocus Van Laken, °Meulebeke 11 mei 1659 en er gedoopt op 15 mei 1659 (peter: Judocus Van Laken & meter: Maria Diers) 1.1.2.1.2 Guilielmus Van Laken, °Meulebeke 27 december 1661 en er gedoopt op 28 december 1661 (peter: Rogerius Blome & meter: Wilemine Guilielma Monte) Guillame Van Lake huwde een tweede maal met Joanna Van Walleghem 1667.

rand

1.1.2.1.3

Maria Van Laken, °Meulebeke 10 maart 1668 en er gedoopt op 11 maart 1668 (peter: Gerard De Blomme & meter: Maria Van Wallegem) 1.1.2.1.4 Janneken Van Laeke, °Meulebeke 13 september 1669 en er gedoopt op 15 september 1669 (peter: PieterVan Wallegem & meter: Tanneken Van Laecke) 1.1.2.1.5 Elias Van Laecken, °Meulebeke 7 februari 1671 en er gedoopt op 9 februari 1671 (peter: Guillielmus Bels in naam van Marin Mestdach & meter: Florentia Van Laecken). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Oostrozebeke van 1694 tot 1705. 1.1.2.2 1.1.2.3 1.1.2.4 1.1.2.5 1.1.2.6

1.1.2.7

Joossijne Van Lake, °Meulebeke 1 januari 1628 (peter: Rogier Van Coelge & meter: Joossijne Van Lake). Overleden voor 1638. Elisabetha Van Laecken, °Meulebeke 18 december 1629 (peter: Joos Van de Voorde fs Joos & meter: Elisabeth Montens fa Joos) Fleurence Van Laecken, °Meulebeke 12 mei 1632 en er gedoopt op 16 mei 1632 (peter: Jan Craeije & meter: Fleurence Montens fa Joos) Lowijs Van Laecken, °Meulebeke 9 april 1635 en er gedoopt op 10 april 1635 (peter: Lowijs Van Laecken & meter: Maria Van Coilge fa Rogier) Joosijne Van Laeke, °Meulebeke 5 april 1638 en er gedoopt op 11 april 1638 (peter: Joos Van Tijghem & meter: Maria Van Siambrouck echtgenote van Pieter Van Laecken) Judocus Van Laeke, °Meulebeke 31 mei 1641 en er gedoopt op 2 juni 1641 (peter: Guillielmus Van Laecke & meter: Maria Van Nieuwenhuus)

1.1.3 Pieter Van Laecke, °Meulebeke ca 1598 en er overleden circa 1663. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1627 tot 1663. Hij huwde rand 1623 met Maijken Van Siambrouck, dochter van Joos Van Siambrouck en Mayken Schinckels. Zij overleed te Meulebeke in januari 1663. Bij haar overlijden werd een wezerijakte opqemaskt". De voogden waren Guillaume Van Laeken fs Pieter en Rogier Van Siambrouck fs Joos.

5

RAK, Wezerij 89, (1663), Meulebeke 30

47


1.1.3.1

Guilielmus Van Laecken, °Meulebeke ca 1623 en er overleden rand 1675. Hij was . buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1650 tot 1683. Hij huwde rand 1645 een eerste maal met Catharina Calewaert, dochter van Simoen Calewaert en Catharina Verbeke. Bij zijn overlijden werd een wezerijakte opqernaakt", De voogden van de kinderen uit het eerste huwelijk waren Pieter Van Laecken fs Pieter inEqsrn en Jan De Seijn fs Anthonius. De voogden over het kind van het tweede huwelijk waren Pieter Van Laecken fs Pieter en Mathys Hellebuck fs Jan.

1.1.3.1.1 Catharina Van Laecke, °Meulebeke 24 mei 1645 en er gedoopt op 25 mei 1645 (peter: Petrus Van Laecke & meter: Catharina Verbeque echtgenote van Joannes De Cock) 1.1.3.1.2 Judoca Van Laecke, °Meulebeke circa 1647 en er overleden op 21 oktober 1713. Zij huwde rond 1670 met Joannes De Sijn, °Wontergem 6 januari 1644 en overleden te Meulebeke op 13 december 1699. Hij was de zoon van Anthonius De Sijn en Joanna De Backere. 1.1.3.1.2.1 1.1.3.1.2.2 1.1.3.1.2.3 1.1.3.1.2.4 1.1.3.1.2.5

Joannes Du Sein, °Meulebeke 29 mei 1672 Petrus Du Sein, °Meulebeke 16 mei 1675 Catharina De Seijn, °Meulebeke 9 juni 1676 Cornelius De Seijn, °Meulebeke 2 april 1679 Joannes De Seijn, °Meulebeke 19 februari 1682

1.1.3.1.3 Guilielmus Van Laecken, °Meulebeke 8 maart 1650 en er gedoopt op 13 maart 1650 (peter: Guilielmus De Caluwe & meter: Catharina Van Iseghem). Hij overleed te Meulebeke op 9 maart 1657. 1.1.3.1.4 Elizabetha Van Lacken, °Meulebeke 20 november 1651 en er gedoopt op 26 november 1651 (peter: Petrus Van Luchene & meter: Jacoba Vereecke). Zij overleed te Meulebeke in 1680. 1.1.3.1.5 Guillelma Van Laecken, °Meulebeke 8 april 1653 en er gedoopt op 13 april 1653 (peter: Petrus Van Heule & meter: Catharina Caluwe). Zij overleed te Meulebeke op 7 december 1723. Zij huwde rond 1674 een eerste maal met Abraham Brielman, . °Tielt 16 maart 1637 ~n er overleden op 6 oktober 1694. Hij was de zoon van Carolus Brielman en Judoca Van Coppenholle. 1.1.3.1.5.1 1.1.3.1.5.2 1.1.3.1.5.3

Catharina Brielman, °Tielt 18 februari 1675 Petrus Brielman, °Tielt 30 oktober 1676 Egidius Brielman, °Tielt 16 april 1679 Guilielma Van Laecken huwde een tweede maal te Tielt op 29 november 1695 met Petrus Claus. Getuigen bij het huwelijk waren Joannes Dhane & Maria Lagaisse. Petrus Claus overleed te Tielt op 3 februari 1715.

1.1.3.1.6 Clara Van Laecken, °Meulebeke 26 maart 1655 en er gedoopt op 28 maart 1655 (peter: Rogerius Van Siambrouck & meter: Clara Latem). Zij huwde een eerste maal met Petrus Vandenbussche, zoon van Joos Vandenbussche. 1.1.3.1.6.1

Joannes Vandenbussche,

°Meulebeke 16 juli 1680

Clara huwde een tweede maal met Carel Van Dale.

6

RAK, Wezerij 89, Meulebeke 25 en Zeveren 89

48


1.1.3.1.7 Joanna Van Laken, °Meulebeke 4 juli 1656 en er gedoopt op 9 juli 1656 (peter: Joannes Verschelstraete & meter: Beatrice Verbeecke). Zij huwde een eerste maal met Jacobus Piskaert en een tweede maal met Joannes De Clercq. 1.1.3.1.8 Petrus Van Laken, °Meulebeke 28 april 1658 en er gedoopt op 1 mei 1658 (peter: Petrus Van Siambrouck & meter: Christina De Cocq). Hij is overleden voor 1660. 1.1.3.1.9 Petrus Van Laken, °Meulebeke 26 januari 1660 en er gedoopt op 1 februari 1660 (peter: David Van Iseghem & meter: Maria Van Laken). Hij huwde met Livina De Bels. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Pittem vanaf 1683. 1.1.3.1.9.1 1.1.3.1.9.2 1.1.3.1.9.3 1.1.3.1.9.4 1.1.3.1.9.5 1.1.3.1.9.6

1.1.3.1.10

Joannes Van Laecke, °Pittem 3 maart 1681 en er gedoopt op 4 maart 1681 (peter: Joannes De Sain & meter: Joanna De Clercq). Overleden voor 1684. Joannes Van Laken, gedoopt te Pittem op 13 februari 1684 (peter: Matthias De Bel & meter: Joanna Van Laken). Overleden voor 1693. Petronella Van Laeken, °Pittem 31 augustus 1684 en er gedoopt 4 september 1684 (peter: Petrus Van Laecke & meter: Catharina De Coene) Catharina Van Laken, °Pitiem 4 juni 1686 en er gedoopt 6 juni 1686 (peter: Abraham Brilman & meter: Catharina Van Siambroeck) Franciscus Van Laken, °Pittem 29 augustus 1687 en er dezelfde dag gedoopt (peter: Joannes De Clerck & meter: Maria Anna Van Dale) Joannes Van Laken, °Pittem 10 februari 1693 en er gedoopt op 11 februari 1693 (peter: Joannes Van Laken & meter: Judoca De Bel) Carolus Van Laken, °Meulebeke 22 januari 1661 en er gedoopt op 24 januari 1661 (peter: Carolus Terier & meter: Petronella Kesbilck). Hij overleed tussen 1668 en 1675. Petronella Van Laken, °Meulebeke 10 juli 1664 en er gedoopt op 13 juli 1664 (peter: Judocus Van Laken & meter: Petronella Maes) Joannes Van Laken, °Meulebeke 2 juli 1666 en er gedoopt op 4 juli 1666 (peter: Joannes Scot & meter: Joanna Nolf). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Pittem vanaf 1684. Hij huwde met Petronilla Van Cleerenhoudt.

1.1.3.1.11 1.1.3.1.12

1.1.3.1 .12.1 Anna Maria Van Laken, °Pittem 10 februari 1696 en er gedoopt op 12 februari 1696 (peter: Adrianus Van Cleerenhoudt & meter: Judoca Van Laken) 1.1.3.1.12.2 Joannes Van Laken, °Pittem 18 mei 1698 en er gedoopt op 19 mei 1698 (peter: Carolus Van Dale & meter: Elisabetha Pauwels) 1.1.3.1.13

Maijken Van Laken, °Meulebeke ca 1667 en er overleden in 1675. Guilielmus Van Laecken huwde een tweede maal met Judoca Ellebuc, dochter van Jan Ellebuc.

1.1.3.1.14

Judoca Van Laecken, °Meulebeke 23 april 1673 en er gedoopt op 24 april 1673 (peter: Matthias Ellebuc & meter: Judoca Van Tune). Zij huwde te Meulebeke op 24 augustus 1698 met Jacobus Claerhout, zoon van Jacobus Claerhout. Getuigen bij het huwelijk waren Jacobus Claerhout en Judoca Hellebuyck.

1.1.3.1.14.1 1.1.3.1.14.2 1.1.3.1.14.3 1.1.3.1.14.4 1.1.3.1.14.5

Josephus Claerhout, °Meulebeke 9 juni 1699 Judoca Claerhout, °Meulebeke 19 mei 1701 PetronillaClaerhout, °Meulebeke31 januari 1703 Jacobus Claerhout, °Meulebeke 20 februari 1705 Egidia Claerhout, °Meulebeke 28 oktober 1712

wordt vervolgd

Jan Callens 49


DE ROEDE VAN TIELT STELTVOOR:

Mei 1940: de regio Tielt in de vuurlinie In november 2003 plant de heemkundige kring 'de Roede van Tielt' de uitgave van een studie van uitzonderlijk historisch belang voor Tielt en regio. Ruim vijf jaar lang werkte stadsgenoot Wim Martens aan zijn publicatie 'Mei 1940: de regio Tielt in de vuurlinie'. Het boek zal in zowat 410 bladzijden een uiterst gedetailleerd overzicht brengen van aile militaire acties in en rondom Tielt tijdens de meidagen 1940, met aansluitend de impact op de bevolking en de stad. Het werk wordt gerltustreerd met tientallen onuitgegeven kaarten, toto's en ander bronnenmateriaal: zonder overdrijving mogen we stellen dat het hier om een unicum gaat voor Vlaanderen! Daarbij rnaken de talloze uitgebreide dagboekfragmenten uit de prive-arcrueven van . Tieltenaars en andere, evenals uit de rapporten van Belgische en Duitse militairen het geheel tot een echt doorleefde en boeiende belevenis uit de eerste hand. "De gebeurtenissen van mei 1940 blijven ruim 60 jaar na datum nog steeds tot de verbeelding spreken. Het boek 'Mei 1940: de regio Tielt in de vuuttinie' van Wim Martens is hiervan een treffend bewijs. De gebeurtenissen en gevechten in de regio Tielt, die in dit boek gedetaflleerd worden weergegeven, zijn niet zonder be/ang. Ze vormen immers een vitaal onderdee/ van het ultieme gevecht, dat het Belgisch Leger fijdens de meidagen van 1940 /everde op de Leie en haar afleidingskanaa/. Het dramatisch .ver/oop van de gevechten bij Y@ bovendien medeverantwoorde/ijk voor de capitulatie van het Belgisch Leger op 28 mei 1940". Peter Taghon ((auteur van o.m.:Mei, '401 Be/gie '441 Ardennenoffensief)

Een greep uit de inhoud: - Werking van het Rode Kruis tijdens de meidagen - Wat gebeurde er in de Tieltse scholen tijdens de meidagen? - Militaire schoenfabriek en de tocht naar Frankrijk - 23 mei: Tielt krijgt zijn eerste luchtbombardement te verduren - 26 mei: de eerste Duitsers dringen het centrum van Tielt binnen - Aarsele krijgt at te rekenen met het 171 ste Duitse infanterieregiment - Luftwaffe boven Kanegem - Dentergem als eerste doelwit van de 216de Duitse infanteriedivisie - Schuiferskapelle als laatste stelling - 28 mei: de strijd is gestreden. Duitsers trekken verder via Pittem en Wingene - Egem, Pittem, Meulebeke en Oostrozebeke zijn betrokken bij de capitulatie

50


Technische gegevens: Drukkerij Lannoo, Tielt-Belqle Titel: Mei 1940: de regio Tielt in de vuurlinie F ormaat: 30 x 25 cm Papier: halfmatte maca 150 gram Hardcover in 4 kleuren met bedrukte schutsbladen Gedrukt recto verso 卤 350 bladzijden 220 zw/w foto's en 8 kleurenfoto's 115 zw/w documenten Voor het boek kan vooringetekend worden door storting van 40 Euro (+ eventuele verzeridingskosten) op het rekeningnummer: 467-9350801-88 van De Roede van Tielt. .

De voorintekening loopt tot 15 oktober 2003 Na 15 .oktober 2003 is het boek verkrijgbaar aan de prijs van 45 Euro (+ eventuele verzendingskosten) De verzendingskosten bedragen: - binnenland: 6 Euro - buitenland: 22 Euro voor Lux., NI., Fr., en Dtsl 30 Euro voor rest van Europa Het boek kan afgehaald worden (geen verzendingskosten): * bij de voorstelling op het Stadhuis, * tijdens de openingsuren van de tentoonsteliing, * iedere zaterdag tussen 10 en 11u30. in de bibliotheek van de Roede van Tielt . (Beernegemstraat 5 te Tielt) of bij de secretaris, Stoktmolenstraat路 32/3, te Tielt. (hierbij graag een seintje voorat. Tel.S fax: 051 40 1838)

Voorstelling hetboek

'Mei 1940: de regia Tielt in de vuurlinie' wordt voorgesteld op vrijdag 7 november 2003 om 20 u. in het Tieltse Stadhuis.

Tentoonstell ing Naar aanleiding van de publicatie van het boek zal een tentoonstelling gehouden worden in de voorhal van het Stadhuis te Tielt Nooit geziene foto's, documenten, eretekens, e.a. zullen tentoongesteld worden. Openingsuren: : van : van : van - rnaandaq 10 november: van - dinsdag 11 november : van - zaterdag 8 november - zondag 9 november

14 tot 10 tot 14 tot 14 tot 10 tot

18 uur 12 uur 18 uur 16 uur 12 uur 51


Luchtfoto Sint-Andriesziekenhuis

Sint -Andries ziekenhuis

52

Kerk van Aarsele

Pittem

Tieitse Markt

Dentergem

Markegem

Wingene


De zeven dochters van Eva

I

Enige tijd geleden publiceerden we een artikel over de mitochondrienlijn 1. Omdat we hierop enige reakties kregen, leek het ons nuttig op dit onderwerp nog eens wat dieper in te gaan. Er verscheen enerzijds een boek van B. Sykes2 en we vonden anderzijds een Website (www.oxfordancestors.com) die genealogie in een verrassend daglicht stetlen. B. Sykes is hoogleraar genetica in Oxford en stelt in zijn boek dat bijna aile Europeanen afstammen van amper zeven oermoeders. Hij baseert zich hierbij op het genetisch onderzoek van het DNA van rnitochondrien, de energiefabriekjes van onze cellen. Oit mitochondriaal DNA (= MONA) wordt exclusiet door de moeders overgedragen. In tegenstelling tot het andere DNA is het geen mengeling van het erfelijk materiaal van de vader en de moeder. Het is daarom dat MONA zo geschikt is voor wetenschappelijk onderzoek want het wordt slechts door mutaties veranderd. lo'n mutatie doet zich gemiddeld maar eens om de 15000 jaar voor. Oit wil dus zeggen dat het enige verschil van het huidige MONA met dit van de "oermoeders" juist in deze mutaties zit. Met het onderzoek op MONA zijn intussen vermeende volksverhuizingen of archeologische en taalkundige theorieen over de herkomst van sommige volkstammen bevestigd of weerlegd Zo lijkt intussen bewezen dat de landbouw, zo'n 8000 jaar geleden, vanuit het Oosten in Europa werd overgenomen door de toenmalige jagers en niet dat de landbouwers de vroegere volkeren verdreven hebben, zoals wei eens werd geopperd. Het tossiel MONA stemt namelijk nog overeen met het hedendaagse, naast een nieuwe variant die pas vanaf toen wordt teruggevonden. Oat we allemaal familie zijn van elkaar blijkt uit het feit dat bij 95 % van de Europese bevolking maar zeven varianten van MONA werden gevonden. De andere 5 %. behoren toe aan andere clans uit de hele wereld. Oeze zeven varianten stemmen overeen met zeven oermoeders die ongeveer 10000 a 45000 jaar gel eden leefden. Er waren uiteraard meer moeders in die peri ode maar zij kregen geen kinderen, of enkeJ zonen, of hun dochters kregen enkel zonen, enz ... Het is dus best mogelijk dat in de toekomst nog varianten uitsterven maar ook dat er nieuwe bijkomen. Oezelfde oefening werd intussen gemaakt voor de wereldpopulatie en dit leverde nog eens 26 oermoeders op. Het ontrafelen van ons genetisch rnateriaal, dat de jongste decennia een hoge vlucht heeft genomen, noopt ons genealogie minder paternalistisch te beschouwen.

Jan Callens

1 2

J. Callens, "De rnitochondrienhin'', onze Voorouders, WF-Tielt. B. Sykes, "De zeven dochters van Eva", (2002), Baarn

(2002), Se jaargang, nr 2, p. 23

53


De mltochondrienlljn van Michel Terryn

Anna Scheid em an + Roeselare 18 september 1729 gehuwd met Jozef Bastiaens

o

ca 1680

o

Anna Maria Bastiaens Roeselare 1 februari 1709 + gehuwd te Roeselare 19 april 1730 met Nicolas Huyghe

o

Isabella Huyghe Roeselare 16 februari 1734 + Roeselare 17 oktober 1784 gehuwd te Roeselare 1 mei 1756 met Ambrosius Declercq

o

Godelieve Therese Declercq Oostnieuwkerke 20 juli 1758 + Rumbeke 26 september 1832 gehuwd te Roeselare 11 mei 1785 met Jan Vincent Noppe

o

Angela Noppe Roeselare 14 mei 1790 + Oostnieuwkerke 10 november 1833 gehuwd te Roeselare 8 mei 1811 met Pieter Antoon Willaert

o

Barbe Therese Willaert Oostnieuwkerke 9 februari 1819 + Staden 13 april 1865 gehuwd te Hooglede 5 mei 1843 met Felix Tanghe

o

Marie Louise Tanghe Staden 1 februari 1845 + Westrozebeke 6 februari 1908 gehuwd te Westrozebeke 9 september 1867 met Francis Xavier Desnouck

o

Stefanie Desnouck Westrozebeke 6 september 1877 + Staden 30 september 1962 gehuwd te Westrozebeke 4 oktober 1899 met Jules Deriemaecker

o

Marie Deriemaecker Westrozebeke 18 april 1898 + Langemark 11 november 1963 gehuwd te Staden 18 november 1925 met Odiel Terryn

o

Michel Terryn Langemark 26 augustus 1926

Indien iemand mij kan verder inlichtingen geven over de laatste generatie of nog verder: graag info.

Michel Terryn 54


100 jaar Henri Verhelst en Mathilde Braet Eerste deel. Op 13 september 1902 traden Henri Verhelst C Schuyverskapelle 1868 - + Willebroek 1922) en Mathilde Braet (0 Tielt 1864 -+ Willebroek 1940) in het huwelijk op het stadhuis van Tielt. Een reden om 100 jaar later een en ander bijeen te zoeken, Het resultaat van dit onderzoek werd gebundeld in een familiekronijk "1902-2002: Henri Verhelst (1868-1922) en Mathilde Braet (1864-1940) 100 jaar getrouwd" gemaakt door ondergetekende, en waarvan een kopie ter beschikking ligt in de bibliotheek van het WF van Tielt, en het WF Nationaal in Merksem. Als blijk van dank voor de bereidwillige medewerking van het VVF van Tieli, in het bijzonder de heer Lucien Alliet, worden fragmenten van dit werk gepubliceerd in "Onze Voorouders". Moesten er mensen zijn die hier aanvullende informatie over hebben, dan graag een seintje. Jan Verhelst Fortstraat 28 2640 Mortsel 03/440.60.90 E-mail: jan.verhelst@advalvas.be

Ten geleide Het moet zowat half de jaren zestig van de twintigste eeuw geweest zijn. Mijn vader Fritz Verhelst (1903-1971) laat me de stamboom zien die zijn moeder Mathilde Braet tussen 1896 en 1902 moet gemaakt hebben over de familie Braet en de familie Coussens, en hij vertelde mij er erg begeesterend over. Ik vroeg hem meteen waar zijn vader (Henri Verhelst) was geboren. In Schuiferskapelle nabij Tielt was het antwoord. Oat moet ik onthouden dacht ik, want dat ga ik nodig hebben. Het moet toen geweest zijn, dat ik die microbe te pakken heb gekregen. Tientallen jaren was genealogie een hobby die op de achtergrond als een goed voornemen bleef hangen. Het vooruitzicht van 100 jaar huwelijk van Henri Verhelst en Mathilde Braet in 2002, gaf mij uiteindelijk de impuls. Na uitpluizen van het familiearchief, begaf ik mij in augustus 2001 naar het gemeentehuis van Wingene, en daar begon de zoektocht, die via het stadhuis van Tielt en het WF van Tielt leidde naar het rijksarchiet. Langs deze weg wil ik dan ook iedereen danken die op zijn of haar manier een steentje heett bijgedragen, mensen van binnen de familie, als buiten de familie.

Mortsel, 13 september 2002, Jan Verhelst

55


Voorgeschiedenis van Henri Verhelst en Mathilde Braet

Op 13 september 1902 traden Henri en Mathilde in het huwelijksbootje. Zeals bij iedereen, brachten zij elk hun achtergrond, cultuur en tradities mee

iIIustratie 1: huwelijksfoto

Henri Verhe/st

illustratie 2: overzicht voorouders Henri Verhe/st x Mathilde Braet

x 13 sept 1902 56

x

Mathilde Braet


Aile families komen uit "het graafschap Vlaanderen", voor het merendeel uit het huidige West-Vlaanderen, sommigen met roots die nog verder liggen. Om het relatief belang van deze families te duiden, hebben we informatie van het jaar 2000' opgevist via het internet'. Volgens deze site waren er volgend aantal naamdragers in het jaar 2000 in Belgie :

Verhelst

4532

Braet

1283

Lambert Coussens

11978 600

Ten behoeve van deze tekst beperken we ons.tot de famille Verhelst-Lambert

Het geslacht Verhelst Betekenis van de naam Verhelst Genealoog Guy Verhelst uit Zelzate heeft op zijn website2 Verhelst opgezocht. Met zijn toelating neem ik zijn tekst over:

de betekenis van de naam

"Fami/ienamen zijn in onze streken ontstaan vanaf 1250. Zij worden tangs vaderszijde doorgegeven. In de Middeteeuwen was dat mondeting. Vanaf het begin van de 17de eeuw werden de copen. huwe/ijken en begrafenissen in de parochies geregistreerd.3 In 1796 is in ons land de Burgerlijke Stand ingeste/d. tc Waar komt de achternaam VERHELST vandaan? Het "Woordenboek van de familienamen in Be/gle en Noord-Frankrij/(' van Frans Debrabandere is in 1993 uitgegeven door het Gemeentekrediet. Voor Verhelst moet men onder (van der) Elst kijken. En dat is een sterk verspreide plaatsnaam: piaats waar e/zen

groeien. e/zenbos. In de Vlaamse Starn" van 1984, biz. 527 wordt de relatie gelegd met het Germaanse a/is6thu alisfo, plaats waar elzen groeien.

=

In het familiealbum van de familie Verhelst uit Moerzeke vermeldt de samensteller Andre Verhelst dat bomen en planten die voor een huis stonden hun naam gaven aan de woning en de bewoners ervan. In de hagen vond men ook de els. In zijn encyclopedie van namen, deelt A. Huizinga de naam Verelst in bij 61n. "61" staat hier voor tuin- en bosbouw, en de "n" staat voor: bloemen en planten, groenten en fruit. Bij Oudenaarde bestaat een plaatsje Elst, het is een deelgemeente bekend om zijn geutelingen, een soort koeken.

1

van Brake!. Elst is

informatie gevonden op http://www.sopres.be

2 Guy Verhelst (geen familie) heeft deze info op internet gezet: 3

4

http://home.planetinternet.be/~gverhels/stamboomguy/waarkomt.htm Dit was een besluit dat genomen was op het concilie van Trente, doch dat nog enkele decennia duurde alvorens die in aile parochies was doorgevoerd. De oudste parochieregisters van Wingene bv gaan terug tot 1603. Het maandelijks tijdschrift van het VVF, de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde.

57


Maar er zijn meer plaatsen die Eist noemen. Jean Paul De Cloet wees erop in zijn voordracht op 6 november 2000 dat Aalst elzen betekent. (Aangehaald in WF GENT INFO jaargang XX, nummer 1). "Men noemt Aa/stot E/st, eene plaats beplant met elzen (...) Zo is oak de naam ontstaan der stad Aa/st." staat er in het boek DE OUDE STRAATNAMEN VAN GENT, een Prijsboek voor de Schooljeugd door Dr. VICTOR FRIS uit 1925. De elzenboom Elzen zijn een van de vroegst bloeiende bomen, en is te herkennen aan de zwarte schors die in veel. gevallen een gescheurd aanzien heeft. Elzen komen met name voor op drassige plaatsen en langs waterkanten. Ais de els bloeit, hangen er kaljes aan de takken die stuifmeel produceren. Dit komt met name voor in maart."

Roots in Wingene De roots van het geslacht Verhelst vindt men terug in Wingene. Een klein dorpje in de omgeving van Tielt, waar aan veel landbouw werd en wordt gedaan. De verste sporen die gevonden werden gaan terug tot 1617. Wingene volgens de "gids voor Vlaanderen"" Wingene (4562 ha) Landbouw en woondorp in het overgangsgebied van Zandig en Zandlemig-Vlaanderen: betrekkelijk heuvelachtig landschap (1路5-39m). In tiet aomscemrum, de neogotische Sf Amanduskerk (1853;.56). Wingene heeft vetschiflende kastelen met mooie landschappen en uitgestrekte bossen. De Munkebossen zijn gelegerr rand de kastelen. "De Muncken" een verbouwing. van de voormalige abdijhoeve van ITer Duine" "Lakebos" I'Rapenburg" en het landgoed "Zorgvliet" in het grensgebied van Ruddervoorde, Zwevezele en Wingene; Samen met het Lakebos vormden de Munkebossen eertijds een aaneenges/oten b.oscompJex~Tussen Beernem en IM"ngene liggen de Wildenburgse bossen met het Blauwhuis (1~ eeuw) en omringend park, in de omgeving enkele heiderelicten, die aan het vroegere landschapsbeeld herinneren. Gedurende 200 jaar (ongeveer van 1617 tot 1850 ) bleek dat in de aangiftes van geboorten, huwelijken en sterfgevaUen de betrokken partijen (bruid, bruidegoffi.,路 getuigen van aangifie, peter en meter, enz) meestal woonachtig waren in Wihgene. Van Wingene bestaan er parochieregisters sinds 1603, waardoor we geboorten, overlijdens en huwelijken hebben kunnen terugvinden Een "gesloten" samenleving dus. Omstreeks 1800. ontdekken we 19natiu$ Verhelst, "cultlvateur". Vermoedetrjk zijn ook zijn vaorouders in de landbouwvverkzaam. Zijn zoon Joannes is in de ene akte路 "zaeger", in de andere "werkman". Hij. begin! ars "stierman" andere horizonten te bekijken; In 1842 is hij niet aanwezig bij de aangifte van de geboorte van zijn zoon. Is hij als ambachtsman weHicht ergens: anders werkzaam? De vrouwen hebben - naast beroepen waarin ze hun echtgenoot helpen (Iandbouwster, herbergierster ... ) - dikwijls een beroep als "spinster", "kantklosster". Haisarbeid dus. wordt vervolgd

5

gevonden op de website http://www.hooikoorts.comlwatzljnveroorzakers5.html

6

Gids voor V1aanderen, uitgave 1985, pag t()55.en 1056

58

Jan Verhelst


Ditjes en Datjes uit Amerika - deel1 In de loop der jaren hebben we een aantal losse gegevens over onzelandqenoten in Amerika teruggevonden. Veelal zijn deze gegevens eerder fragmentair maar toch het laten "verschijnen waard, niet enkel om de informatie maar ook om een soort achtergrondinformatie bij opzoekingen in dit uitgestrekte gebied. Tegenwoordig kan men via internet vlot adressen vinden van naamgenoten maar af en toe moet men rekening houden dat aanpassingen in namen regelmatig voorkomen. Namen veranderden om diverse redenen. " Soms wisten de ongeletterden niet eens hoe hun naam moest geschreven worden. Soms kwam men de US of Canada binnen en verstond de ambtenaar van dienst maar half en half hoe de niet engelstalige immigrant zijn naam uitsprak en schreef maar neer wat hij hoorde. Soms had de immigrant last met het voortdurende verkeerd schrijven " van zijn naam dat hij op de duur een meer verengelste naam aannam. Borns was er een niet te doorgronden reden waar wij enkel het raden naar hebben. Enkele tijd geleden kregen wij een stuk toegezonden 1 over een vader die de nodige voorzorgen nam om latere familieproblemen te voorkomen. We vertalen dit stuk als eerste deeltje in "Oitjes en Oatjes uit Amerika". "Staat Illinois - Rock Island County Alouis Walters. Aan Citizenship (.... 1 woord onleesbaar) Certificaat 89257 Circuit Court Rock Island County, Rock Island, Illinois Ik, Alois echtzijn:

Waltiers,

Oat wanneer spelling van .verscnillende eenvoudigste aangenomen. -

inwoner van Moline, Illinois, verklaar hierbij dat de volgende verklaringen "

ik de eerste maal naar dit land kwan er een wezenlijke verwarring was in de onze naam. Soms spelde men deze a/s Waulters, Wauters, Waters en op andere wijzen. De school leerde de kinderen hun naam te schrijven "op de wijze, die a/dus zou zijn "Walters". Sindsdien hebben mijn kinderen deze naam Mijn levende kinderen zijn:

Cyriel Walters, geboren in Belgie Mary (Walters) Heck, geboren in Belgie Pearl (Walters) Walvaurt, geboren in Moline, Illinois Edna (Walters) Snauwaurt, geboren in Moline, Illinois Frank (FranCis) Walters, geboren in Moline, Illinois Margaret (Walters) DeFauw, geboren in Moline, Illinois Philemon Walters, geboren in Moline, Illinois

Oat mijn Certificaat van Naturalisatie #69257, Volume I, pagina 111, Sub Volume 4195, pagina 7 de namen van mijn kinderen a/s voIgt werden opgenomen in de /ijst: - August Waultiers, 12 jaar, Moline, Illinois (stierf tijdens WO /) - Ceriel Waultiers, 11 jaar, Moline, Illinois - Marie Waultiers, 10 jaar, Moline, Illinois

1

Document doorgezonden door Albert Van Puyvelde, Center for Belgian Culture of Western Illinois, Moline, [anuari 2002 "

59


-

Pauline (Pearl) Waultiors, 6 jaar, Moline, Illinois Erna (Edna) Waultiers, 5 jaar, Moline, Illinois Francis (nu Frank), Waultiers, 3 jaar, Moline, Illinois Margareth (Margaret) Waultiers, 10 maanden, Moline, Illinois

Mijn Staatsburgerschappapieren werden aan mij gegeven door het Circuit Court of Rock Island County, Rock Island, Illinois op de 25ste dag van September, 1908 en was getekend door George W Gamble, klerk van het Circuit Court. Oat, deze verklaring gemaakt is met als doel klaarheid te scheppen in aile misverstanden die zouden kunnen komen uit de verkeerde spelling, of veranderde spelling van hun namen, verschillend van deze die gegeven zijn op mijn certificaat. Oat Philemon Walters geboren is na het ontvangen van mijn certificaat. Oat ik erken dat al de bovengemelde kinderen van mijze/f en van Mrs. Clemence Cable Woultiers, mijn vrouw, die ondertussen overleden is. Handtekening: Alouis Walters Ingeschreven en gezworen voor mij op de 23ste dag van september, persoonlijk gekend als de vader van de bovengenoemde personen.

1940 door Alois Walters,

Handtekening : Frank Oatlin, Notary Public "

Aan de hand van de uitgaven van WF-Afdeling Tielt: Death Memorial Cards, Deel I tot VII kunnen we van enkele van de bovenstaande personen wat meer informatie meegeven. - Alois Walters, weduwnaar van Clemence Cable, Saas van Gent, Holland op 16 december 1868 en overleden te Moline, Illinois op 16 januari 1955. 0

- Clemence Cable, echtgenote van Alo'is Wauters, overleden te Moline, Illinois op 5 september 1933.

0

Caprycke op 16 maart 1873 en

Kinderen zijn mogelijks of zeker: -

Cyriel P. Walters2,3,4,

-

Pauline Pearl Walters, x Edward B. Welvaert5,6. 1900 en overleden op 3 maart 1971.

-

Frank A. Walters, x Hazel E. Griffin. East Moline op 22 januari 1990.

-

Margaret Walters, x John S. King. te Moline op 9 januari 1985.

-

Philemon Walters, x Margaret Shimkus. Moline, overleden te Skokie, Illinois op 3 november 1962.

0

17 februari 1897 en overleden op 6 augustus 1964.

0

0

0

Moline, Illinois op 24 november

Joslin, Illinois op 30 mei 1905 en overleden te

Joslin, Illinois op 31 oktober 1907 en overleden

0

Illinois op 20 juli

1911 en

Paul Callens 2

3

4

5 6

Marie Madeline Stevens, x eyriel Walters. 0 Ooigem op 26 oktober 1894 en overteden te Rock Island, Illinois op 28 december 1985. Volgens Albert Van Puyvelde kwam Marie Madeline Stevens, vrouw van Cyriel Walters op bezoek bij familie Stevens in Tielt in 1982 of 1983. Zoon : Donald A. Walters, 16 september 1924 en overleden op 15 maart 1983. Edmond B. Welvaert, x Pauline Walters. St. Laureins op 14 maart 1897 en overleden te Moline, Illinois op 20 augustus 1971. Zoon : Robert R. Welvaert, x Evelyn C. Meersman. 0 Moline op 25 maart 1924 en overteden te Moline, Illinois op 1 maart 1990.

60

0

0


Dank Wij danken hartelijk voor wat ze schonken aan ons archiet, zoals: bidprenfjes. rouwoneven, rouwberichten, cornmunieprenties, huwelijksaankondigingen, familiegeschiedenissen, tijdschriften, familiepapieren,genealogischeuitgaven,.enz... Eric Desmet, Dentergem - Milo 8aert, Tiett - Philippe De Gryse, Tlelt - Stephanie Bastijns. Halen Jacqueline Das, Linkhout - Diane Das, Geetbets - Geert Vincent. Pittem.

Fons Oas "Wij danken HD uit Amerika voor zijn genereuze anonieme gift die wij van hem mochten ontvangen. Deze gift is geschonken ter nagedachtenis van de schenkers vader, Adiel Denolf, geboren te Pittem op 21 augustus 1896. Adiel Denolf verliet zijn geboortedorp Pittem in 1913 toen hij 16 jaar oud was. Als jongeling vertrok hij helemaal aileen en werkte in Amerika als schrijnwerker. Hij nam dienst in het Amerikaans leger in 1917. Amerikaan geworden liet hij in 1919 zijn vader, moeder, vier zussen en zijn jongste broer overkomen naar Amerika waar hiJhen van onderdak voorzag. In 1922 liet hij zijn gehuwde broer met zijn vrouw en kind eveneens overkomen naar Amerika. Met hen kwam ook Irma Deriemaecker van Koolskamp mee. Zij was een oude jeugdvriendin van Adiel. Kort daama trouwden Adiel en Irma. Adiel vergat nooit zijn Pittemse roots en voelde na jaren nog steeds een verbondenheid met zijn geboortedorp. Een emigrant vertaat wei zijn geboortegrond maar stil in zijn hart blijft de verbondenheid. Dit was toen zo en dit is nog steeds zo met de nieuwe migranten die bij ons aankomen. Aan zijn kinderen vertelde hij regelmatig de verhalen van hoe hij zijn vader hielp als grafdelver en als krantenbezorger. Hij was ook altijd vol lof over de Pittemse schrijnwerker - timmerman die hem een beroep aanleerde en daardoor een bestaan gaf in Amerika. Stielmannen kom men in die jaren meer dan ooit gebruiken. Onze schenker zocht in het verleden een deel van de familie te samen en leverde ook een opmerkelijke bijdrage voor onze reeks "Death Memorial Cards".

Paul Callens Een terugblik

I Tijdens het erfgoedweekend op 26 en 27 april organiseerde de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde afdeling Tielt i.s.m. de Stedelijke Raad voor Cultuurbeleid en. de Stad Tielt een tentoonstelling met als thema "Ons Erfgoed in de Nieuwe Wereld". De aperitiefbabbel op zondag 27 april in het gerestaureerde huis Mulle de Terschueren trok meer dan 70 ge"interesserden. Het panel bestond uit Astrid David, cultUurbeleidsc06rdinatorvan de stad Tielt, Paul Callens. bestuurslidWF Tielt en Guido Dutry, coordinator Vlamingen in de Wereld. De tweedaagse tentoonstelling trok niet minder dan 270 bezoekers.

61


activiteitenagenda

V.V.F. - Tielt: [ull - augustus - september 2003

Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal. 1. Werkgroep genealogie op zaterdag 5 juli van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 2. Werkgroep genealogie op zaterdag 19 juli van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 3.. Werkgroep genealogie op zaterdag 2 augustus van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 4. Wergroep genealogie op zaterdag 16 augustus van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 5. Wergroep genealogie op zaterdag 6 september van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 6. Wergroep genealogie op zaterdag 20 september van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

Cursus 2003: Cursus voor beginnende internet gebruikers ORGANISATIE: De Vlaamse Vereniging Cultuurcentrum Gildhof.

voor

Data: 22 en 29 september

Familiekunde

afdeling

Tielt i.s.m. de Bibliotheek

Tielt en het

en 6 en 13 oktober 2003 van 20 tot 22 uur.

Locatie: Bibliotheek Tielt, Lakenmarkt. • Kennismaking met internet. • Raadplegen van de publiekscatalogus van de bibliotheek Tielt en andere bibliotheekbestanden via het internet. • Internet toegespitst op familiekundig onderzoek. Case-study: mensen terugvinden in Amerika. • Doeavond - zoe ken op internet. Inschrijving volgens datum van betaling en enkel via Cultuurcentrum Gildhof, Sint-Michielsttaat 9 te 8700 Tielt, tel. 051/402935. Ingeschreven na storting van 25 euro op rekening 091-0165408-52 van het Cultuurcentrum Gildhof. Bij groot succes heeft de cursus een tweede keer plaats.

V.V.F. - Roeselare: activiteitenagenda juli - augustus - september 2003 In juli en augustus is het documentatiecentrum tel kens twee volledige zaterdagen openingstijden zijn dan: van 9 tot 12 en van 13 tot 17 uur. Hier volgen de data: 5 juli, 19 juli, 2 augustus en 23 augustus.

geopend. De

Zondag 7 september 2003 van 9 tot 12 uur : genealogische vormingsvoormiddag. Maandag 8 september 2003 van 18.30 tot 22 uur : genealogische vormingsavond. Zaterdag 13 september 2003 van 13.30 tot 17 uur: genealogische vormingsnamiddag. Maandag 15 september 2003 van 18.30 tot 22 uur: genealogische vormingsavond. Vrijdag 26 september 2003 van 18.30 tot 22 uur : genealogische vormingsavond. Vrijdag 19 september 2003 van 20 tot 22 uur : voordracht door ir. Pieter Donche, Genealogie en Computer, over Belastingsdocumenten als bron voor de genealoog.

voorzitter van

Zondag 28 september 2003 van 10 tot 12 uur : Genealogie en Computer met als onderwerp STAM. De makers zullen ons wegwijs maken in het programma, gebruikers kunnen er uiteraard ook terecht.

62


Belgie-Belgique

P.B. 8700 TIELT 1 路3/4615

ONZE VOOROUD拢R~

.

onze voorouders voorons

Driemaandelijks

~. _

tijdschrift

van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Afdeling Tielt.

6 de jaargang Afgiftekantoor Verantwoordelijke

nr. 4 - oktober 2003 8700 TIEL T 1

uitgever: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsesteenweg

29 - 8700 TIEL T


ONZE VOOROUDERS Is een genealogisch tijdschrift en informatieblad verschijnt, tel kens bij het begin van het kwartaal.

uitgegeven door de VVF.-

afdeling Tielt, dat driemaandelijks

Ons werkgebied valt samen met de (deel)gemeenten van het vroeger bestuurlijk en kiesarrondissement Tielt (Aarsele, Ardooie, Dentergem, Egem, Kanegem, Kooiskamp, Markegem, Meulebeke, Oeselgem, Ooiqem, Oostrozebeke, Pittem, Ruiselede, Schuiferskapelle, Sint-Baafs-Vijve, Tielt, Wakken, Wielsbeke, Wingene en Zwevezele) daarbij aansluitend Gottem, Lotenhulle, Poeke, Vinkt en Wontergem. De abonnementsprijs bedraagt 4,00 Euro per jaargang voor de leden van VVF.-Nationaal die inwoner zijn van ons werkgebied en voor aile leden van de Heemkundige Kring de Roede van Tielt. V.V.F.-Ieden uit andere arrondissementen en niet-VVF.-Ieden ontvangen ens tijdschrift voor minimum 6,50 Euro (voor leden uit het buitenland 10,00 Euro). Het abonnementsgeld kan gestort worden op rekening 800-7026810-14 van VVF.Schuiferskapelsesteenweg 29 te 8700 Tielt. Een vrijwillige surplus als steun is zeer welkom !!!!

Afdeling

Tielt,

Redactieadres: Fons Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt, tel.: 051/40.22.83, alfons.das4@yucom.be Voorzitter: Luc Neyt, Luxemburglaan 21, 8700 Tielt, tel.: 051/40.60.75, Ineyt@belgacom.net Secretariaat: Lucien Ailliet, Schuiferskapelsestwg. 29, 8700 Tielt, teL/fax.: 051/40.11.36, I.ailliet@tiscali.be Lokaal: Huyse Aleydis, vroegere Sint-Lucaskliniek, Beernegemstraat 5, 8700 Tielt Openingsuren: elke eerste en derde zaterdag van de maand van 9 tot 12 uur, of na telefonische afspraak met de heer Lucien Ailliet, secretaris. Voor verdere informatie in verband met de opgenomen artikels en bijdragen, gelieve contact op te nemen met de redactie. Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn artikel. Overname van tektsen toegestaan met vermelding van bron en auteur.

Inhoud: - Familie De Vriese te Wingene, slot Jo Patteeuw, Kerklaan 30, 8310 Assebroek e

66

67

- De familie Van Laecke in de 17 eeuw, slot Jan Callens, Tieltstraat 17, 8740 Pittem

69

- 100 jaar Henri Verhelst en Mathilde Braet, deel 2 Jan Verhelst, Fortstraat 28, 2640 Mortsel

73

- Van Wassenhove Victor, gesneuvelde van WO 1 Dank Fons Das, Luxemburglaan 18, 8700 Tielt

77

- Vraag en antwoord

80

- Activiteitenagenda

81


Familie De Vriese te Wingene

Slot.

2.6 2.7 2.8

2.9

2.5.3.2 Laurentius (Oca 1612 - ) x Catharina VANDEN BUSSCHE 2.5.3.2.1 Laurentius (OW 1638) 2.5.3.2.2 Joannes (OW 1640) 2.5.3.3.3 Joanna (OW 1642) 2.5,3.3.4 Laurentius (OW 1644) 2.5.3.3.5 Carolus CW 1650) 2.5.3.3.6 Anna (OW 1656) 2.5.3.3.7 Maria (OW 1658) 2.5.3,3 Maria (Oca 1605 - ) x (W 1626) Jan FERY 2.5.3.4 Anthonius (OW 1619 -) x (W 1647) Joanna TIMMERMAN (1620 +W 1666) 2.5.3.5 Catharina Cca 1620 - ) naar Brugge 2.5.4 Amant (oca 1571 - +1601) Petrus (oca 1532 -), BP KKIW 1556-81 x (1556) Jacoba DE ROO fa Roel. Jacobus (oca 1534 - +1562) BP KKJW 1559 Anna (oca 1535 - ) x Petrus DE WINTER Josine (Oca 1540 - +1577) BPKKIW 1559-66, SVGIW x (1566) Collaert LlEVENS

3. Catharina (Oca 1485 - +ca 1548), SVGIW x Anthonis VAN NESTE 4. Willem (oca 1485 - +T 1540), SVGIT

x ....

1

4.1 Jan (oca 1520) x Mayken VAN WONTERGHEM (+T ca 1580), SVGIT 4.1.1 Frans (+T ca 1596) 4.1.2 Jan (+T ca 1596) 4.1.3 Maria (+T ca 1596) 4.2 Frans (Oca 1520) x (ca 1549) ... 4.3 Griete (oca 1525) x (ca 1550) Jan VANDEN BOSSCHE 4.4 Joosken (oca 1530) x (ca 1560) ...

1

Hij is ook voogd van de kinderen van het echtpaar Wouter De Vriese (+R <1559) x Tanneken Van Gampelaere. De link van deze Wouter met de Wingense De Vrieses kan ik voorlopig niet leggen. Hij is er zeker mee verbonden gezien hij er ook twee lenen van Poelvoorde in bezit heeft.

67


III. SlAM WOUlER DE VRIESE Wouter eca 1480 - +ca 1533)1, SVGMI x Cathelyne Joeye (+ca 1537) 1.1 Judoca (oca 1505 -), BPBV/Ruddervoorde 1549 x Pieter CASTERMAN 1.2 Willem (oca 1507 -) 1.3 Pieter (oca 1512 - +ca 1554) 1.4 Joos (Oca 1517 -), BPBVIWaardamme 1549 1.5 Jacob (Oca 1520 -), BPBV/Ruddervoorde 1549 1.6 Elisabeth (Oca 1510) x (ca 1536) Jan HUSMAN 1.7 Catharina (oca 1515) 1.8 Cornelia (oca 1525) x (ca 1555) ... Jo Patteeuw 1

We vermoeden dat hij over1eden is te Waardamme, gezien de opgestelde wezenakte eerst melding maakt van een hofstede van 58 g. in eigendom te Waardamme. Verder had hij meerdere eigendommen te Wingene en Tielt. We vermoeden dat deze Wouter de voorvader is van vele nazaten De Vriese te Ruddervoorde, Waardamme, Oostkamp, ... Voogd paterneel van de wezen was hun oom Jan De Vriese uit Wingene, waarvan de wezen na zjjn dood erfden (oa een hofstede te Tielt).

Tweede Familiekundige Wandelzoektocht: in Ruiselede Start op 10 januari 2004 tot 2 maart 2004 Bekendmaking winnaars op zondag 7 maart 2004 tijdens de

68

Sde

familiekundige boekenbeurs te Tielt


De familie Van Laecke in de 17e eeuw

Slot 1.1.1.1

Judoca Van Laecke, °Meulebeke rand 1625. Zij huwde met Guilielmus Calewaert rond 1649.

1.1.1.1.1 1.1.1.1.2 1.1.1.1.3 1.1.1.1.4 1.1.1.1.5

Joannes Caluwaert, °Meulebeke 4 september 1650 Elisabeth Caluwez, °Meulebeke 1 maart 1653 Martina Decaluwez, °Meulebeke 1 mei 1655 Cornelius Caluwaert, °Meulebeke 23 juni 1657 Maria Decaluwez, °Meulebeke 13 februari 1660

1.1.1.2

Pieter Van Laecke, °Meulebeke 15 maart 1626 (peter: Pieter De Cuenijnck & meter: Maria Cools). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Markegem van 1664 tot 1673 en te 1 Pittem van 1674 tot 1693. Hij was kerkmeester te Pittem van 1678 tot 1679 . Joannes Verlaecke, °Meulebeke 13 mei 1629 (peter: Jan De Smet fs Jan & meter: Magdalena Van Coilge echtgenote van Rogerius Vercoilge) Tanneken Van Laecke, °Meulebeke 12 januari 1632 en er gedoopt op 14 januari 1632 (peter: Jan Claerhout fs Joos & meter: Tanneken Van Laeken echtgenote van Joos Van de Voorde) Rogier Van Laecke, °Meulebeke 7 juni 1635 en er gedoopt op 10 juni 1635 (peter: Rogier De Visschere & meter: Martijne Van Haecken). Overleden na 1663. Joos Van Laecke, °Meulebeke 19 februari 1638 en er gedoopt op 21 februari 1638 (peter: Rogerius Van Siambroeck & meter: Joossijne Van COilgie fa Rogier). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Markegem van 1664 tot 1673 en te Pittem van 1674 tot 1714. Hij huwde te Tielt op 2 juni 1666 met Judoca Dirckens, °Tielt 9 juni 1645 en overleden te Pittem op 22 april 1683. Getuigen bij het huwelijk waren Michael Holvoet en Joanna Holvoet. Judoca was de dochter van Joannes Dirckens en Joanna Verhulst. Bij haar overlijden werd een wezerijakte opqernaakt" De voogden waren Pieter Van Laecke fs Pieter en Jan Dierckens fs Jan.

1.1.1.3 1.1.1.4

1.1.1.5 1.1.1.6

1.1.1.6.1 Joanna Verlaken, °Markegem 10 juli 1673 en er gedoopt op 11 juli 1673 (peter: Petrus Verlaken & meter: Joanna Verhulst). Zij overleed te Pittem op 9 februari 1699. Zij huwde op 26 april 1695 met Judocus De Witte, °Sluis, Nederland rond 1671 3 en gedoopt te Pittem op 28 maart 1677 . Getuigen bij het huwelijk waren Joannes De Witte en Maria Van Rijckegem. Judocus was de zoon van Judocus De Witte en Antonia Cornelia Viermaert. 1.1.1.6.1.1 1.1.1.6.1.2

1

2 3 4

Judoca De Witte, °Pittem 17 maart 1696 .JoannesDe Witte, °Pittem 20 januari 16994

V. ARICKX, Geschledenis van Pittem, Pittem, 1951, p. 240. RAK, Wezerij 95, (1684), Pittem 7 verso. JAN CALLENS & PAUL CALLENS, Jan Callens en zijn zeven zonen, Pittem, 1988, p. 820. PAUL & JAN CALLENS, ETIENNE CAPPELLE - DE WITTE, De Witte van Pittem, Pittem, 1983, p. 51, met een beschrijving van de verdere afstamming.

69


1.1.1.6.2 Joannes Van Laeke, °Pittem 6 juni 1678 en er gedoopt op 7 juni 1678 (peter: Joannes Dierkens & mete : Joanna Siambrouck). Hij overleed te Pittem op 10 december 1744. Hij huwde te Pittem op 17 april 1703 met Joanna Claerhout, °Pittem 16 februari 1672 en er overleden op 1 januari 1755. Getuigen bij het huwelijk waren Joannes Van Lake en Magrita Van den Berghe. Joanna was de dochter van Petrus Claerhout en Christina Fontaine. Joannes Van Laeke en Joanna Claerhout zijn voorouders van Stijn Streuvels, Guido Gezelle en Maurits Sabbe. Joos Van Laecke huwde een tweede maal met Maria Verbauwe. De verloving had plaats te Meulebeke op 31 april 1685. De getuigen waren Petrus Van Laecken en Maria Snauwaert. 1.1.1.7

1.1.1.8

Joanna Van Laecke, °Meulebeke 24 april 1644 en er gedoopt op 28 april 1644 (peter: Ludovicus Van Laecke & meter: Joanna Van Siambrouck echtgenote van Joannes Claerhoudt). Maeijcken Van Laecke, +Tielt 25 januari 1714. Zij huwde in september 1665 met Joachim Veroustraete, zoon van Simon Veroustraete en Guilielma Ghyselinck. Joachim Veroustraete werd geboren te Tielt op 27 februari 1637 en overleed er op 26 maart 1682.

1.1.1.8.1 Judocus Veroustraete, °Tielt 8 mei 1666 1.1.1.8.2 Albertus Veroustraete, °Tielt 5 april 1681 1.1.2 Tanneken Van Laecken, °Meulebeke rond 1600. Zij huwde een eerste maal met Joos Van de Voorde, zoon van Joos Van de Voorde. Hij overleed rond 1632 te Meulebeke. 1.1.2.1 1.1.2.2

Joosijne Van de Voorde, °Meulebeke rond 1622 Catalijne Van de Voorde, °Meulebeke 27 november 1626 en er gedoopt op 29 november 1626 (peter: Gillis Vandemoere & meter: Fluerence Desmet fa Comelis) Tanneken huwde een tweede maal met Joos Vermeulen

1.1.2.3

Gillis Vermeulen, °Meulebeke 14 april 1635 en er gedoopt op 18 april 1635 (peter: Gillis Vandermoere & meter: Elysabeth Pijpe fa Rogier)

1.1.3 Jan Van Laecke, °Meulebeke ca 1604 en er overleden op 11 februari 1653. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1635 tot 1669. Bij de weerbare mannen in 5 1638 staat hij vermeld met een "picke" als wapen . Bij zijn overlijden werd een wezerijakte opqernaakt". De voogden waren Pieter Van Laecke fs Guilielmus en Olivier Pauwels fs Pieter. Hij huwde rond 1634 met Joossijne De Vriendt, dochter van Guilielmus De Vriendt. Zij overleed in 1669. 1.1.3.1

Franchijne Van Laecke, °Meulebeke 27 maart 1633 (ex fornicatione) en er gedoopt op 28 maart 1633 (peter: Franciscus Obrecht & meter: Maria Van Coilge fa Rogier). Zij had een kind met Cornelius Ghijsels.

1.1.3.1.1 Judocus Ghijsels, °Meulebeke 26 januari 1661 Zij huwde te Meulebeke op 18 november 1668 met Guilielmus het huwelijk waren Judocus Maes en Anna Vanlaken).

5

J. CALLENS, Weerbare mannen in de Roede van Tielt anno 1638, Tielt, 2000, p. 26.

6

RAK, Wezerij 87, (1650), Meulebeke 26.

70

Bollens. Getuigen bij


1.1.3.1.2 Petrus Bollens, °Meulebeke 9 januari 1670 1.1.3.1.3 Joanna Bollens, °Meulebeke 7 juli 1671 1.1.3.1.4 Guilielmus Bolens, °Meulebeke 23 mei 1674 1.1.3.2

Willem Van Laeke, °Meulebeke 16 maart 1635 en er gedoopt op 18 maart 1635 (peter: Willem Van Laecken & meter: Joossijne Diers weduwe van Willem De Vriendt). Hij is overleden te Meulebeke op 4 september 1719. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1667 tot 1705. Hij huwde een eerste maal te Meulebeke op 29 april 1668 met Joanna De Meijere, dochter van Roelant De Meijere en . Janneken Van de Vel de. Joanna overleed rond 1680.

1.1.3.2.1 Martina Van Laken, °Meulebeke 19 juni 1670 en er gedoopt op 22 juni 1670 (peter: Jacobus De Geldere & meter: Martina Van de Velde). Zij overleed te Meulebeke op 27 januari 1695. 1.1.3.2.2 Petrus Van Laecken, °Meulebeke 21 januari 1674 en er gedoopt op 24 januari 1674 . (peter: Petrus De Meijere & meter: Francisca Van Laecken). Hij overleed voor 1678. 1.1.3.2.3 Catharina Van Laecken, °Meulebeke 9 maart 1675 er er gedoopt op 11 maart 1675 (peter: Petrus Van Laecken fs Joannes & meter: Catharina Van de Kerckhove) 1.1.3.2.4 Petrus Van Laecken, °Meulebeke 21 maart 1678 en er gedoopt op 22 maart 1678 (peter: Petrus Van Laecken & meter: Catharina De Seins) Willem Van Laecke huwde nog een tweede maal op 12 september 1682 te Meulebeke met Judoca Van Hee. Getuigen bij het huwelijk waren Jacobus Van de Putte en Anna Vermeulen. Judoca overleed te Meulebeke op 3 oktober 1694. 1.1.3.2.5 Judoca Van Laecke, °Meulebeke 9 augustus 1683 en er gedoopt op 10 augustus 1683 (peter: Jacobus Vandeputte & meter: Judoca De Vrient) 1.1.3.2.6 Joanna Van Lacke, °Meulebeke 29 oktober 1685 en er gedoopt op 31 oktober 1685 (peter: Joannes De Cookere & meter: Joanna Vandenbussche). Zij overleed te Meulebeke op 17 maart 1755 als echtgenote van Laurentius Bonte. 1.1.3.2.7 Olivier Van Laken, °Meulebeke 10 juni 1689 en er gedoopt op 11 juni 1689 (peter: Olivier Vermarcke & meter: Catharina Bonte). Hij overleed te Meulebeke op 6 april 1768. Hij huwde eerst met Judoca Christiaens en een tweede maal met Anna Montens. 1.1.3.2.8 Joannes Van Laecken, °Meulebeke 28 oktober 1693 en er gedoopt op 29 oktober 1693 (peter: Martinus Maes & meter: Joanna Vanhee) 1.1.3.3

1.1.3.4

Joosijne Van Laecke, °Meulebeke 16 december 1638 en er gedoopt op 19 december 1638 (peter: Olivier Pauwels & meter: Joossijne Van Beaumont echtgenote van Willem Van Laecken). Zij overleed te Meulebeke op 5 september 1652. AnnaVan Laecke, °Meulebeke 18 april 1642 en er gedoopt op 20 april 1642 (peter: Rogerius Van Quoilge & meter:. Anna Van Laecken echtgenote van Joos Vermeulen). Zij huwde met Martinus De Meijere rand 1670.

1.1.3.4.1 Joanna Demeijere, °Meulebeke 17 november 1671 1.1.3.4.2 Guilielmus Meijere, °Meulebeke 6 augustus 1673 1.1.3.4.3 Petrus Demeyere, °Meulebeke 26 juli 1675 1.1.3.4.4 Martinus Demeijere, °Meulebeke 22 maart 1678 1.1.3.4.5 Anna Demeijere, °Meulebeke 15 december 1679

71


1.1.3.5

Petrus Van Laecke, °Meulebeke 17 maart 1645 en er gedoopt op 21 maart 1645 (peter: Petrus Van Laecken & meter: Maria Diers echtgenote van Rogerius De Blonde). Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1670 tot 1695.

1.1.4 Lowijs Van Laecke, °Meulebeke rond 1606 en er overleden rond 1680. Hij was buitenpoorter van Kortrijk te Meulebeke van 1637 tot 1680. Hij huwde rond 1637 te Meulebeke met Clara Lathem, dochter van Gillis Lathem en Maria Naert. Clara overleed te Meulebeke rand 1678. Na hun overlijden werd een wezerijakte opqernaakt'. De voogden waren Joos Van Laecke fs Guilielmus en Daneel Vercaemt fs Pieter. 1.1.4.1

Joosijne Van Lake, °Meulebeke 22 april 1638 en er gedoopt 23 april 1638. (peter: Gillis Lathem fs Jan & meter: Joossijne Van Beaumont echtgenote van Willem Van Laecken). Zij huwde op 30 augustus 1664 te Meulebeke met Joannes De Four. Getuigen bij het huwelijk waren Carolus Van Bellegem en Clara Latem.

1.1.4.1.1 1.1.4.1.2 1.1.4.1.3 1:1.4.1.4 1.1.4.1.5 1.1.4.1.6

Maria Faul, °Meulebeke 22 juni 1665 Joannes De Four, °Meulebeke 16 januari 1668 Egidius De Foure, °Meulebeke 9 september 1670 Judoca Fours, °Meulebeke 13 december 1672 Joanna Fours, °Meulebeke 5 juni 1676 Judocus Dufour, °Meulebeke 11 maart 1678 Joosijne Van Lake huwde een tweede maal te Meulebeke op 15 november 1682 met Egidius De Wulf. De getuigen waren Guilielmus Van den Berghe en Clara Van Laecken.

1:1.4.2 1.1.4.3

1.1.4.4

1.1.4.5

Maria Van Laecke, °Meulebeke 30 december 1640 en er gedoopt op 1 januari 1641 (peter: Guilielmus Van Laecke & meter: Anna Latem). Zij is overleden voor 1690. Clara Van Laecke, °Meulebeke 10 mei 1644 en er gedoopt op 15 mei 1644 (peter: Petrus Van Laecke & meter: Clara Naert echtgenote van Levinus Van der Leije). Zij huwde op 2 oktober 1666 te Meulebeke met Daniel Vercaem, zoon van Pieter Vercaem. Getuigen bij het huwelijk waren Joannes Deveuschere en Robert Vandemoere. Zij gingen te Pittem wonen. Daniel Vercaem werd buitenpoorter van Kortrijk te Pittem in 1679 met vier kinoeren: Loys, Joannes, Laurentius en Susanne. Magdalena Van Laecke, °Meulebeke 19 juli 1649 en er gedoopt op 22 juli 1649 (peter: Guilielmus Latem & meter: Magdalena Van Laecken). Zij was buitenpoorteres van Kortrijk te Meulebeke van 1681 tot 1690. Zij huwde te Meulebeke op 28 april 1691 met Cornelius Calewaert. De getuigen waren Rogerius Holvoet en Catharina Van Laecken. Magdalena is overleden te Meulebeke op 21 juli 1695. Catharina Van Laecken, °Meulebeke 5 februari 1654 en er gedoopt op 8 februari 1654 (peter: Petrus Van Laecken & meter: Catharina Latem). Zij overleed te Meulebeke op 3 september 1726. Zij was buitenpoorteres van Kortrijk te Meulebeke van 1681 tot 1689. Zij huwde een eerste maal te Meulebeke op 25 januari 1690 met Bertholomeus Dhane. De getuigen waren Joannes Devaere en Magdalena Van Lacken. Bertholomeus overleed te Meulebeke op 15 december 1694.

1.1.4.5.1 Jacobus Dhanens, °Meulebeke 5 augustus 1692 Catharina Van Laecken huwde een tweede maal te Meulebeke op 5 mei 1697 met Egidius Ostijns. De getuigen waren Joannes Voesterzone en Judoca Van Laeken. Jan Callens 7

RAK, Wezerij 95, (1684), Meulebeke 27.

72


100 jaar Henri Verhelst en Mathilde Braet Tweede deel.

De negentiende eeuw is ook gekend als een evolutie van huisarbeid naar industrialisatie. In 1835 rijdt in B.elgie de eerste trein. Daardoor is de mobiliteit verhooqd!' De volgende generalie in rechtstreekse lijn is, Bruno Verhelst, die verhuist naar SchuiferskapeHe. Het verste spoor dat we hebben kunnen terugvinden is dat van een zekere Rolandus Verhelst, die op 17 juni 1617 in het huwelijk trad met Anna路De Clerck te Wingene. Hiervan hebben we kopie van de parochieregisters Beveren:

van Wingene, bekomen via het rijksarchief van

iIIustratie 1: huwelijk Ro/andus Verhelst en Anna Declerck, 17/6/1617 het oudste document dat we vonden over een voorouder Verhe/st

17 juni 1617: "contrexeruni matrimonium Rolandus Verhelst et Anna De C/erek.". De getuigen waren: Rogerius Van Dale junior, en Joannes Kest. Uit informatie van de heemkundige kring van Wingene 2 blijkt dat een zekere Roelant Verhelst in 1637 burgemeester was te Wingene. Bovendien word! die ook nog vermeld in het Renteboek van Wingene in 1666. Die Roelant is meer dan waarschijnlijk onze voorvader Rolandus, zoals hij in de parochieregisters wordt genoemd. In 1699 en 1710 was een zekere Jacob Verhelst schepen te Wingene. Dat zou de Jacobus (1651-1714) kunnen zijn, kleinzoon van Rolandus. Met andere woorden, onze voorouders zouden wei eens vooraanstaanden uit de gemeente Wingene kunnen geweest zijn in de 17de eeuw.

Een mobiliteit die in 2002 tot grate files leidt, en waardoor huisarbeid terug wordt aangemoedigd. echter at ... 2 Met mijn bijzondere dank aan de heer Guido Lams van de heemkundige kring van Wingene. 1

We dwalen

73


Van Rolandus Verhelst (geboren circa 1590) tot Henri Verhelst (geboren 1868)

t1Justratie2: afstamming in rechtstreekse fijn van Ralandus Verhe/st tat Henri Verhe/st bran: familiearchief en eigen opzoekwerk

74


Het gezin Verhelst-Lambert Bruno Verhelst werkt als kantonnier bij de dienst "Bruggen en Wegen". Hij staat in voor het onderhoud van beken en' grachten in zijn kanton. Daarvoor (bij zijn huwelijk) was h1j "houtzaeger", vermoedelijk zoals zijn vader Jan Verhelst. In 1874- hij is dan al 35 - trouwt hij met Sophia Lambert ..Zij is at op 1 juni 1868 moeder geworden van een natuurlijk kind, Henri Camille Lambert. Bij. huwelijk erkent Bruno, Henri die dan al zes jaar was - als zijn kind. De kans is dus reeel dat Bruno niel de biologische vader is. Henri is de oudste, zijn eerstvolgende broer is dan ook 7 jaar jonger •

Adief werd op 24 oktober 1875 geboren,

zijn zus Victorine

Emmerance

• •

Emiel wordt op 22 februari 1880 geboren. De rij wordt afgesloten in 1884: op 16 mei ziet Emilie mindervalide.

op 3 oogst 1876.

voigt op 5 oktober 1877. het levenslicht,

ZIJ

is een

In 1881 was Henri oud genoeg om mee te gaan werken, en ging met vader mee. Hij was amper dertien. Henri begint als loopjongen bij mijnheer De Cock, ingenieur van bruggen en wegen te Tielt Deze laatste ziet wei, jets in dat intelligent manneke, en geeft hem de kans biJ te studeren. Met hard werken en studeren wordt de jongen eerst hulp-Iandmeter, dan landmeter en tater werfieider of conducteur? In 1881 is hij aUeszins "Ioopjongen", in 1894 kantoorbediende, en in 1902 toezichtsr van werken. 4 -1894. Op.1 februari overtiJdt Sophia Lambert 53 jaar oud. Haar jongste dochter Emilie is op dat moment amper negen jaar. Henri (26) gaat samen met zijn vader Bruno het overlijden aangeven.

illustratie 3: bidprentje Sophia Lambert

3 4

G rafrede van dhr Pickery bij het overtijden van Henri Verhelst in 1922 1894: overlijdensakte. van Sophia Lambert verrneldt het beroep van Henri, die getuige is. In t902 wordt het beroep verrneld op de huwelijksakte.

75


+/-1895 Henri heeft zich intussen opgewerkt. De loopjongen van weleer heeft het via landmeter tot "conducteur" (=werfleider) gebracht bij de bouwfirma "Blaton, Declerq et Lapierre". illustratie 4: Henri met zijn tante van de tabakswinkel

Het hUlselijk leven van Henri loopt niet altijd op rozen. Na het overlijden van zijn moeder heeft hij zich gevestigd bij een ongetrouwde tante, die een tabakswinkel heeft aan de grote markt te Tielt. Wanneer deze echter overlijdt, is hij als de intellectueel van de familie en vertrouweling van de overledene aangesteld tot uitvoerder van haar testament. Doch de achterdocht en de hebzucht der overige familieleden 路overwoekeren de inzet van de totaal niet zelfzuchtige Henri. Hij ziet zich genoodzaakt het familiehuis路te vertaten, en vestigt zich als pensiongast in de herberg Tramstatie te Tielt.

We schriiven 1900. Die knappe, doch gestrenge dochter die de herberg runt, bevalt hem weI. Doch zij moet er niet van weten. Waarom zou zij nu nog een gezin stichten? Ze is trouwens al 36 jaar! Naast haar job in de herberg, gaat al haar energie naar haar ouders, die ook niet meer van de jongste zijn. Doch Henri taat niet af. Na 2 jaar smelt haar hart toch voor deze goedmenende jongman, op 13 september 1902 treden ze in het huwetijk.

illustratie 5: afspanning tramstatie te Tielt omstreeks 1900.

wordt vervolgd 76

Jan Verhelst


Van Wassenhove Victor, gesneuvelde van WO 1

Curriculum: Victor Van Wassenhove, zoon van Felix en Rosalia Lybaert, geboren te San Gustavo-la-Paz, Entre Rios, Argentinie, op zondag 30 oktober 1891. (1) Soldaat milicien klas 1911 Soldaat bij het 1e Linieregiment, IVe Bataljon, 3e Compagnie. Stamnummer: 101/57888. Opgenomen in het hospitaal "Chateau de Recq", te Recques sur Course bij Montreuil sur Mer op 6 juli 1915. Ongehuwd overleden te Recques sur Course (Frankrijk) op woensdag 20 oktober 1915, 24 jaar en 51 dagen oud. Hij overleed ten gevolge van tuberculose aan keel, lonqen en ingewanden. Begraven te Recques sur Course op 22 oktober 1915. Begraafplaats in 1999: Houdain, Departement Pas-de-Calais (Frankrijk).

1

Volgens de Bevolkingsregisters van TieJt en zijn militaire steekkaart van over1ijden werd hij gebQren op 30 oktober 1891. Op zijn bidprentje staat als geboortedatum 13 oktobervermeld. Dit zou dus foutief zijn.

77


Genealogie:路 Gezinsstaat van FelixVan Wassenhove. Felix Van Wassenhove, landwerkman,

geboren te Tielt op dinsdag 14 oktober 1834, wonende te Tielt, Hulststraat 11 (1881) en in de Hulststraat 44 (1901), overleden te Tielt (O.LV.-Parochie) op zaterdag 23 oktober 1915, 81 jaar en 9 dagen oud, zoon van Johannes Van Wassenhove en Isabella Strobbe.

Felix is getrouwd te Tielt op donderdag 13 november 1879, en voor de kerk, eveneens te Tielt, op zaterdag 15 november 1879 (getuigen waren Petrus Cornelis en Camillus Loosveldt), op 45-jarige leeftijd met Rosalia Lybaert ook genaamd Liebaert (2) (19 jaar oud), kantwerkster.

Rosalia dochter van Eugenius Lybaert en Amelie Vandenbroucke werd geboren te Tielt op donderdag 24 november 1859 en er gedoopt op donderdag. 24 november 1859 (doopgetuigen waren Carolus Ludovicus Cleppe en Rosalia Sabbe). Zij is overleden te Tielt (O.L.V.-Parochie) op dinsdag 21 september 1915,55 jaar en 301 dagen oud,.

Dit huisgezin is naar Argentinii;j getrokken den 29 januari 1889 en weder te Tielt aangekomen den 11 februari 1894. (3) Uit dit huwelijk:.

1 Leonie Van Wassenhove, geboren te Wattrelos (Frankrijk) in augustus 1880, overleden te Tiel! op vrijdag 20 mei 1881, 9 maanden oud.

2 Elodie Marie Van Wassenhove, geboren te Tielt op zaterdag 29 juli 1882, en er gedoopt op zondag 30 juli 1882 (doopgetuigen waren Amandus Boterrnan en Catharina Vanwassenhove), overleden te San Gustavo op woensdag 28 december 1892, 10 jaar en 152 dagen oud.

Overleden te San Gustavo dept. de La Paz, Entre Rios, Argentina op 28 december 1892, volgens verklaring van de vader. 3 Constantinus Van Wassenhove, geboren te Tielt op zaterdag 11 april 1885, en er gedoopt op zaterdag 11 aprit 1885 (doopgetuigen waren Constantin us Van Wassenhove en Amelia Vanden Broucke), overleden te Tielt op dinsdag 22 juni 1886, 1 jaar en 72 dagen oud.

4 Maria Van Wassenhove, geboren te Tielt op zaterdag 2 juli 1887, en er gedoopt op zondag (doopgetuigen waren Constantinus Van Wassenhove en Blondina overleden te Pareizo in het jaar 1889, 2 jaar oud.

3 juli 1887

Dierckens),

Overleden Ie Pareizo, Argentina, in de zomer van 1889 va/gens de verklaring van de vader.

2 3

In de doopakte vermeld als Liebaert. In de overnidensekte alsook de huwelijksakte vermeld als Lybaert. BR Tielt, 1881-1900, boek 6, p.140 en BR Tielt, 1901-1920, boek 10, p.2903.

78


5 Elisa Maria Van Wassenhove, kantwerkster, geboren te Tielt op donderdag 24 januari 1889, en er gedbopt op vrijdag 25 januari 1889 {doopgetuigen waren Adilus Vanderougstraete en Francisca Devriese}.

Elisa is getrouwd te Tielt op woensdag 11 oktober 1911, en voor de kerk te Tielt op zaterdag 21 oktober 1911 (getuigen waren Victor Van Landuyt en Florent Impe-), op 22jarige leeftijd met Alberic Cyril Denaegel (22 jaar oud), geboren te Kooiskamp op zaterdag 13 juli 1889, zoon van Desiderius Denaegel en Maria Stephania Bruyneel. 6 Victor Van Wassenhove, zie hierboven

7 Philomena Van Wassenhove, geboren te Tielt op woensdag 20 juni 1894, er gedoopt op woensdag (doopgetuige was Franciscus Vanderougstraete).

20 juni 1894

Philomena is een eerste getrouwd te Tielt op zaterdag 6 juli 1918, getrouwd te Tielt, O.L.V. -Parochie op zaterdag 6 juli 1918 voor de kerk (getuigen waren Julius Missant en Constantin us Sap), op 24-jar[ge leeftiid met Renatus Monteyne (27 jaar oud), geboren te Tielt op zaterdag 28 februari 1891, overleden voor 1938, hoogstens 47 jaar oud, zoon van Camillus Monteyne en Ludovica Bruggeman. Het huweIijk werd ingezegend door pastoor Karel Souve. Philomena hertrouwde te Tielt op zaterdag 24 december 1938 voor de kerk (getuigen waren Henricus Adens en Julianus Fonteyne), op 44-jarige leeftijd met Cyrillus Vackier (46 jaar oud), geboren te Tielt op vrijdag 8 januari 1892, zoon van Desiderius Vackier en

Leonia Meirhaeghe. Cyrillus was weduwnaar van Magdalena De Blauwe, overleden voor 1938. 8 Zulma Anna Van Wassenhove, geboren te Tielt op dinsdag 21 februari 1899, en gedoopt aldaar op dinsdag 21 februari 1899 (doopgetuigen waren Henricus Van Neste en AnnaStrobbe).

Zulma is getrouwd te Tielt op zaterdag 1 juni 1918, en er getrouwd op de Onze-LieveVrouw Parochie op zaterdag 1 juni 1918 voor de kerk (getuigen waren Joseph Sander en Constantin us Sap), op 19-jarige leeftijd met Renatus Bruneel (21 jaar oud), geboren te Tielt op zondag 16 mei 1897, zoon van Henrica Bruneel. Fons Das

Dank Wij danken hartelijk voor wat ze schonken aan ons archief, zoals: bidprentjes, rouworisven, rouwberichten, communieprenljes, huwelijksaankondigingen, familiegeschiedenissen, tijdschriften, familiepapieren, genealogische uitgaven, enz ... Eric Desmet; Dentergem - Hoste Robert, Tielt -Ignace Tielt - Geert De Brabandere, Rotselaar ..

De Croix, Tielt.- Daniel Vande Walle,

Fons Das

79


Vraag - Antwoord Stuur aile vragen en antwoorden naar de Redactie, "Onze Voorouders", p.a. Fons Oas , Luxemburglaan 18, 8700 Tielt. Indien u rechtstreeks antwoordt aan de vraagsteller, gelieve de Redactie een dubbel te bezorgen.

Vragen 3 - 03 (Leo Hannes, Hofstraat 30, 2400 Mol) Joseph Jacobs is in 1823 te Zwevezele gehuwd met Rosalia Van Steelant. Van de 8 kinderen zijn enkel de namen, de gepoorteplaats Zwevezele en geboortedata gekend. Overlijdens en huwelijken van de kindren ontbreken nog. De kinderen zijn: Carolus Ludovicus: 0 1823 Joannes: 01827 Bruno: 1829 Franciscus: 1829 Leonard: 1837 Rosalia: 1840 Julia: 0 1847 Ludovica: 1846 Wie kan mij de ontbrekende gegevens bezorgen of laten weten waar ik ze kan terugvinden ? 0

0

0

0

0

4 - 03

(Leo Hannes, Hofstraat 30,2400 Mol)

August Jacobs eWingene 17-04-1756) huwde te Lichtervelde op 10 juli 1795 met Veronica Tempelaere. Waar en wanneer zijn beiden overleden ? (vermoedelijk na 1823) . . Van de 7 kinderen zijn (uit de volkstelling van 1814) enkel de namen gekend. Geboorte- en overlijdensplaats en data zijn onbekend. De kinderen zijn: Petrus: 18 jaar Joseph: 14 jaar Francoise: 13 jaar Bernard: 12 jaar Barbe: 9 jaar Francois: 8 jaar Colette: 4 jaar

5 - 03

(Leo Hannes, Hofstraat 30, 2400 Mol)

Jacob Jacobs CWingene 02-04-1711) huwde met Joanna De Clerck. Gezocht: huwelijks- en overlijdensakte van Jacob en Joanna. In de bewerking van de geboorteregisters van Wingene, door de heer Patteeuw wordt zij bij de geboorten van haar kinderen telkens aangeduid als afkomstig uit Tielt. Nochtans is er in Wingene een Maria Joanna De Clerck geboren op 2 oktober 1724. . Is er in Tielt rond hetjaar 1724 ook een geboorte van een Joanna De Clerck? De 6 kinderen zijn gekend behalve het jongste: Peter Jozef. Van deze ontbreekt geboorteplaats en datum (ca. 1747),

80


V.V.F. - Tielt: oktober - november - december

activiteitenagenda

2003

Ons lokaal is open op elke eerste en derde zaterdag van de maand. Aile activiteiten, tenzij anders vermeld, gaan door in ons lokaal, Op 1 november opzoeken 1. 2. 3. 4. 5. 6.

is het lokaal gesloten,

Werkgroep Werkgroep Werkgroep Werkgroep Werkgroep Werkgroep

genealogie genealogie genealogie genealogie genealogie genealogie

op op op op op op

zaterdag zaterdag zaterdag zaterdag zaterdag zaterdag

op 8 november

(tweede zaterdag) is er gelegenheid

tot

4 oktober van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 18 oktober van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 8 november van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 15 november van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 6 december van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken. 20 december van 9 tot 12 uur, gelegenheid tot opzoeken.

Zaterdag 10 januari van 14 tot 17 uur in ons lokaal: Nieuwjaarsreceptie aangeboden door het bestuur aan de leden van onze afdeling Aile leden zijn van harte welkom ! Gelegenheid tot opzoeken Start genealogische

activiteitenagenda

zoektocht Ruiselede

V.V.F. - Roeselare: oktober - november - december

2003

Zondagen 5 oktober, 2 november, 16 november en 7 december van 9 tot 12 uur: vormingsvoormiddagen. Maandagen 13 oktober, 20 oktober, 10 november, 17 november, 8 december en 15 18.30 tot 22 uur: genealogische vormingsavonden. Zaterdagen 11 oktober, 8 november en 13 december van 13.30 tot 17 uur: vormingsnamiddagen. Vrijdagen 24 oktober, 28 november en 26 december van 18.30 tot 22 uur: vorm ingsavonden.

geneaJogische december van genealogische genealogische

Vrijdag 17 oktober 2003 van 20 tot 22 uur in de grote zaal naast het documentatiecentrum: voordracht door E.H. Kurt Priem, archivaris van het Bisschoppelijk Archief over het Bisschoppelijk Archief Brugge en het Archief van het Grootseminarie te Brugge. Spreker is niet aIleen archivaris van eerstgenoemd archief maar hij staat ook in voor het archief van het Grootseminarie.

81


Vlaamse Vereniging voor Familiekunde Provinciale afdeling West-Vlaanderen

31ste West-Vlaamse Ontmoetingsdag Roeselare (Rumbeke) zondag 16 november 2003 De jaarlijkse ontmoetingsdag van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde - provinciale afdeling West-Vlaanderen - heeft dit jaar plaats op zondag 16 november 2003 in Feestzaal 't OUD STADHUIS, Kerkplein 18, 8800 Rumbeke. tel. 051 200256

10uur:BOEKENBEURS Er is een ruime keuze aan de talrijke genealogische com putersoftware , e.d. Tevens is er gelegenheid .tot contactname eveneens gegevens uitwisselen,

standen

: genealogische

met andere vorsers.

werken,

formulieren,

De aanwezigen

kunnen

12.30 uur : MIDDAGMAAL De prijs voor het middagmaal bedraagt 17,00 euro. Vooraf inschrijven is gewenst. Dit kan bij de provinciale secretaris (N. Boussemaere, Bloemendale 6,8904 Boezinge Tel. 057422985 of via e-post : n.boussemaere@sip.be). Men kan de dag zelf nag uitzonderlijk inschrijven tot 10.30 uur (wil voor qepast geld zorgen). . Menu: Aspergeroomsoep Ossetong in madeirasaus met champignons - puree-aardappelen Koffie . (twee gewone drankjes inbegrepen) 14.30 uur: Genealogische

opzoekingen

buiten de provincie

West-Vlaamse genealogische bronnen in GENT door provinciaal voorzitter Wilfried Devoldere

16.30 uur : EINDE

82

ONZE VOOROUDERS Jaargang 2003