Issuu on Google+

13|

FMT gezondheidszorg: Vakblad over huisvesting en technologie in de gezondheidszorg

GEZONDHEIDSZORG

11

Warmtepomp in combinatie met PCM

Nieuwbouw Meander Medisch Centrum Grip op datastromen


V O O R W O O R D

I N H O U D

Smart living Enkele weken geleden werd het startschot gegeven voor het Academic Centre for Smart Living. Zoals wellicht bij u bekend, is FMT Gezondheidszorg mede-initiatiefnemer van dit centrum. Op onze website vindt u een afzonderlijk onderdeel met informatie hierover. Het ‘startsymposium’ werd gehouden in een collegezaal van de HAN in Arnhem. Bijzonder was de samenstelling van de groep toehoorders. Professionals die in de dagelijkse praktijk te maken hebben met de problematiek van technologie en huisvesting, lectoren en hoogleraren die dagelijks in de weer zijn om samen met hun studenten vanuit de wetenschap oplossingen te zoeken, het bedrijfsleven dat met producten en diensten de zorg probeert te ‘ontzorgen’ en een grote groep studenten vanuit onder andere de studierichtingen facility management, bouwkunde en zorg. In een ‘speed dating’ stelden de deelnemers aan het symposium zich in kleine groepjes aan elkaar voor en namen ze kennis van elkaars motivatie en ambitie in relatie tot het Academic Centre. Uiteraard waren veel studenten aanwezig omdat het symposium onderdeel was van hun studie. De interesse in de materie was vanuit de studenten zonder meer erg groot. Opmerkelijk was wel dat voor veel studenten de integrale aanpak vanuit de diverse disciplines (zoals zorg, bouwkunde en facility management) niet direct als vanzelfsprekend werd ingeschat. Hierbij moet worden aangetekend dat sommigen eerstejaars waren. Het is echter duidelijk dat we interactief kennisplatform, hetgeen FMT Gezondheidszorg steeds meer wordt, in het onderwijs nog een weg te gaan hebben. Binnenkort zullen studenten van de HAN over een digitaal abonnement op FMT Gezondheidszorg kunnen beschikken. Daarmee zetten we een belangrijke eerste stap.

18

Warmtepomp in combinatie met PCM.

I N

D E Z E

U I T G A V E

Nieuwbouw: Meander Medisch Cemtrum; bouwen blijft mensenwerk 6

6

Selfservice hospitality: Balieloos werken in de zorg

10

Dräger: Design meets techniek

12

Nieuwbouw: Samen slimmer bouwen bij Medisch Spectrum Twente

16

Klimaatregeling: Warmtepomp in combinatie met PCM

18

BoWall: Bohebiflex, Knauf en Technische Unie samen in één wand

22

Brandpreventie: Brandpreventie in de zorg: blijvende

22

vraag om aandacht

24

Datamanagement: Grip op datastromen

26

Kort Nieuws 28 NVTG Info 30 Medische technologie: Kijk niet wat kan, kijk wat nodig is 32

Cor van Litsenburg, Uitgever FMT Gezondheidszorg.

Medische technologie: Convenant Medische Technologie en risicomanagement

34

Bedrijvenindex 37

34

Agenda 42 Advertentie-index 42 VTDV TD

FMT gezondheidszorg

3


Wij zijn de zorg ... en hebben onze eigen zorgverzekering! www.izz.nl


‘Ik ben Marcel Lyon, coördinator transportdienst in de zorg’

• Al 36 jaar de zorgverzekering van en voor de zorg • Geen winstoogmerk • Speciaal voor zorgmedewerkers


N I E U W B O U W

auteur

Bouwen blijft mensenwerk Door: Gerrit Tenkink

Het nieuwe Meander Medisch Centrum in Amersfoort opent in december haar deuren. In de tweede week van september vond de oplevering plaats. Binnen een week daarna waren opdrachtgever en de bouwende partij het eens over de financiële afhandeling van het project. Dat is uniek te noemen, gezien de omvang en de complexiteit van de bouw. “Er staat niets meer op de lat”, stellen Gerrit Salentijn, projectdirecteur en Edwin Smits, bouwdirecteur namens adviesbureau Cure+Care Consultancy tevreden vast. 6

FMT Gezondheidszorg

O

m de bouw te realiseren werd in 2010 een consortium, 2MC3 genaamd, samengesteld uit drie partijen, te weten Heijmans Utiliteitsbouw, Burgers Ergon Installatietechniek en Ballast Nedam Bouw Speciale Projecten. Als projectdirecteur van het consortium werd Gerrit Salentijn namens Heijmans aangesteld. Vanuit zijn functie kreeg hij voornamelijk te maken met bouwdirecteur Edwin Smits. Smits, werkzaam bij C+C Consultancy behartigde vanuit zijn functie de belangen van het zie-


Het nieuwe ziekenhuis telt 560 bedden en een bruto vloeroppervlak van circa 96.000 vierkante meter. op papier te staan om misverstanden te voorkomen, maar veel afspraken en afstemmingen worden ook gewoon bij een bak koffie geregeld”, zegt Salentijn terwijl hij wijst naar de stalen dossierkasten die in zijn kantoor tegen de wand staan. “Ik heb minstens drie van die kasten vol dossiers, maar ik heb maar een paar keer de kasten open hoeven te doen om te kijken hoe de afspraken op papier stonden. Er zijn natuurlijk altijd grijze gebieden die voor tweeërlei uitleg vatbaar zijn, maar we konden er altijd samen uitkomen.” “Het is net als bij een goed huwelijk: geven en nemen, respect voor elkaar en onderling vertrouwen”, vult Smits aan. Foto genomen vanuit de Foyer. Boven het auditorium. Links en rechts de ingangen van de poliklinieken.

kenhuis. Een taak die hem niet vreemd is. Eerder al was hij bouwdirecteur bij de bouw van onder andere het Gelre Ziekenhuis in Apeldoorn en het Martini Ziekenhuis in Groningen. “Je moet het zo zien dat wij in het smalste deel van de zandloper zitten om alle aanvullende wensen, problemen, doublures en omissies vanuit het ziekenhuis en bouworganisatie met elkaar te bespreken en hier een verantwoord besluit op te nemen. Zo voorkom je dat er via allerlei kanalen van alles wordt geregeld waarvan achteraf niemand meer exact weet wat er is afgesproken. Uiteraard kwamen de grote zaken die tijdens de bouw werden gewijzigd

Trots

Als bouwdirecteur viel Smits direct onder de Raad van Bestuur van het Meander. “De verzoeken die vanuit het ziekenhuis komen om bijvoorbeeld tijdens de bouw iets aan te passen worden

“Het is net als bij een goed huwelijk: geven en nemen, respect voor elkaar en onderling vertrouwen” door mij op waarde geschat. Uiteindelijk bepaalt de opdrachtgever, dus het is mijn taak om goed gestructureerd de aanwijzing over te brengen naar het bouwconsortium. Het kunnen aantonen van nut en de noodzaak naar je bouwpartners is dan ook belangrijk. Verstoringen beteke-

nen risico voor de bouwer en zijn opdrachtgever, zowel in tijd als ook in geld. Het is dus van belang dat dit door beide partijen goed wordt gewogen voordat een tussentijdse aanpassing wordt opgepakt. Al met al hebben we de hele bouw binnen de afgesproken tijd, kwaliteit en binnen de businesscase weten te realiseren. Dat is uniek en daar zijn we eigenlijk best trots op.” Diezelfde trots is bij Salentijn te bespeuren. “Als de opdrachtgever tevreden is, dan weet je dat je het goed hebt gedaan.” Spanning

Tijdens projecten van deze omvang kan het niet anders dan dat gedurende het traject inzichten veranderen en plannen worden aangepast. Eén van de plannen die tijdens de bouw werd gewijzigd was de samenvoeging van de laboratoria en de bouw ervan op het dak van het ziekenhuis. In eerste instantie zou het laboratorium elders in Amersfoort worden gerealiseerd, maar gaandeweg de bouw veranderden de inzichten. Dat gold ook voor de productieapotheek. Die stond ook elders gepland, maar werd gaandeweg de bouw in het ziekenhuis gerealiseerd. “Ja, en dan heb je wel een uitdaging, want de datum van oplevering staat vast. Eerst werd het gebouw op het dak gerealiseerd, waarna het ontwerp en de engineering van de installaties moest worden aangepast. Het voordeel is dat je dan in een consortium werkt, waarbij het toch iets eenvoudiger is om de zaken integraal op elkaar af te stemmen”, zegt Salentijn, die er vervolgens op wijst dat het bouwen van een FMT Gezondheidszorg

7


N I E U W B O U W Als deze combinatie en werkwijze zo succesvol is, dan ligt de vraag voor de hand waarom niet bij alle nieuwbouw voor een dergelijke constructie wordt gekozen. Smits: “Opdrachtgevers zijn bang dat ze zich te veel binden en te weinig invloed op het proces hebben. Bovendien gaan ze altijd voor de scherpste prijs en dan gebeurt het nog wel eens dat de opleverdatum uit het oog wordt verloren. Overigens past zo’n bouwconstructie niet alleen bij nieuwbouw, maar ook bij renovatie. Het is alleen jammer dat het kwartje nog niet overal is gevallen.” n

Links bouwdirecteur Edwin Smits, rechts projectdirecteur 2MC3 Gerrit Salentijn. ziekenhuis geen alledaags werk is. “De complexiteit is groot. Bij een ziekenhuis bestaat ten minste een derde van het werk uit installatiewerk. Vandaar dat de installateur, in dit geval Burgers Ergon Installatietechniek (nu bekend als Heijmans Utiliteit, red.), zo´n belangrijke plek inneemt in het consortium.“ Onafhankelijk

Er zijn ziekenhuizen die ervoor kiezen om iemand uit de eigen organisatie aan te wijzen als bouwdirecteur. Immers, die kent de organisatie

en bovendien houdt het ziekenhuis de kennis en de regie in eigen huis. Smits vervult binnen Meander deze rol als externe, waarbij de opdrachtgever destijds bewust het besluit heeft gemaakt om iemand aan te trekken die al meerdere ziekenhuizen heeft gebouwd, die niet gebonden is aan de lijnorganisatie en de mogelijke machtsverhoudingen en (ook belangrijk) waar je weer makkelijk na beëindiging (of zelfs tussentijds) van het project van af kunt. “Bovendien vraagt deze plek in de organisatie wel hele specialistische kennis en vaardigheden”, aldus Salentijn.

Het Meander Medisch Centrum opent in december haar deuren.

Tevreden opdrachtgever Ook opdrachtgever Meander Medisch Centrum kijkt terug op een voorspoedige bouw. Cees Meijers, lid van de Raad van Bestuur Meander Medisch Centrum was namens het bestuur verantwoordelijk voor de voortgang van de bouw. “Toen we op enig moment constateerden dat we zelf de know-how niet konden leveren om de bouwdirectie op een goede wijze te voeren, hebben we Smits gevraagd om dat op zich te nemen”, zegt Meijers, die geen moment bang is geweest de regie uit handen te geven. “Smits nam vanaf het begin de volle verantwoordelijkheid voor het project, zowel financieel als voor wat betreft de voortgang. Hij rapporteerde tijdens de gehele bouwfase rechtstreeks aan de portefeuillehouder nieuwbouw van de Raad van Bestuur. Daarnaast was Smits als lid van het kernteam nieuwbouw die werd voorgezeten door de Raad van Bestuur. Er was vanuit alle invalshoeken breed zicht op het project, zowel financieel als qua voortgang. Tevens was er één keer per kwartaal Bestuurlijk Overleg Nieuwbouw met de Raad van Bestuur Heijmans, Raad van Bestuur Ballast Nedam, (samen 2MC3), de Raad van Bestuur Meander en de beide bouwdirecteuren Smits en Salentijn. Er bleef dus voldoende zicht op de voortgang.” Terugkijkend ziet Meijers dat deze organisatie uitstekend heeft gewerkt. “Het project is opgeleverd binnen tijd en budget. Er heeft tijdens de bouw nauwelijks escalatie plaatsgevonden vanuit de bouwdirectie naar de Raad van Bestuur. Dat is echt te danken aan de unieke samenwerking tussen Edwin Smits en Gerrit Salentijn.”

8

FMT Gezondheidszorg


Gratis Risicoanalyse elektrische installaties — In 15 minuten inzicht in risico’s rondom werken met elektrische installaties binnen uw organisatie Storingen, gevaarlijke situaties en bedrijfsprocessen die stil liggen. Van Ziekenhuizen tot datacenters. Van kleine gemeente tot grote industrie; veilige en betrouwbare elektrische installaties zijn vaak letterlijk van levensbelang! Wij geloven er in dat alle organisaties veilig en goed kunnen werken met elektrische installaties en daarmee zorgen voor continue bedrijfsvoering en een veilige (werk)situatie. Vul de analyse online in en ontvang een gratis en vrijblijvend risicoprofiel van uw organisatie.

Vul de analyse in op:

www.risicosinkaart.nl —


S E L F S E R V I C E

H O S P I T A L I T Y

Balieloos werken in de zorg Selfservice hospitality platforms doen hun intrede in de zorg, inmiddels werken circa dertig ziekenhuizen met digitale aanmeld- of registratiezuilen. Om kosten te besparen, efficiënter te werken en om patiënten meer regie te geven.

S

elfservice hospitality platforms kunnen op maat worden ingericht naar wens van het ziekenhuis. Dit is de core business van Logis P, die hierin samenwerkt met Ricoh Healthcare. Een van de toepassingen is de registratiezuil voor het registreren van patiënten. De patiënt kan zelf zijn NAW-gegevens controleren en indien nodig aanpassen; hiervoor hoeft hij niet meer in de rij te staan voor een balie. Via de ID-scanner, waar de patiënt zijn paspoort of rijbewijs in legt, worden gegevens van de chip afgehaald. Tevens vindt een controle plaats op de echtheid van het document. Interactieve werkwijze

Een tweede verschijningsvorm is de aanmeldzuil voor afspraken in de polikliniek. “Voorheen liet je bij de balie weten dat je er was en werd je ponskaartje afgeslagen. Het ponskaartje is met de komst van digitale dossiers overbodig geworden.

Aanmeldzuilen in de centrale hal van Isala Zwolle.

En daarmee ook het melden bij een balie, want je hoeft alleen te weten dat de patiënt er is. En dat kan via een aanmeldzuil”, vertelt Jeroen Bos, directeur van Logis P. De patiënt houdt zijn pas met chip of barcode voor de zuil en neemt plaats. “Elk ziekenhuis heeft zijn eigen variant. Zo werkt Isala bijvoorbeeld niet met een pas, maar met een identiteitsbewijs of een brief met barcode waarmee patiënten bij de zuil terecht kunnen.” Bij aanmelding krijgt de patiënt een ticket met barcode, met informatie over waar de afspraak plaatsvindt plus een routebeschrijving. Ook ziet hij hoe lang de wachttijd is. Kort voor hij aan de beurt is, krijgt de patiënt een oproep via sms; tot die tijd verblijft hij in de centrale hal. “Een prettiger verblijf dan in de huidige kleine decentrale wachtkamers. Als de afspraak uitloopt, kun je besluiten om nog even een kop koffie te nemen. Ook kan het systeem een tweet sturen over de uitloop of de

Door: Wilma Schreiber

patiënt per sms met een code de wachttijd laten opvragen. Het is een hele interactieve werkwijze.” Bos is afkomstig uit de zorg, waar hij betrokken was bij de bouw van EPD’s en verantwoordelijk voor een deel van de ICT. Hij noemt de bestaande situatie in veel ziekenhuizen niet erg klantvriendelijk. “Wat mij altijd bezighield, was: waarom moet het voor een patiënt zo vervelend zijn om naar een ziekenhuis te gaan? Je bent al ziek en niet op je gemak, en dan is ook nog onduidelijk waar je moet zijn, of je je moet melden of niet. Er staan andere patiënten voor en achter je, je hebt weinig privacy en het baliepersoneel is met veel dingen tegelijk bezig. Vaak zijn de wachtkamers klein en zit je met allemaal andere zieke mensen. Plus je weet niet hoe lang je daar moet wachten.” Daarnaast constateerde Bos dat baliewerkzaamheden efficiënter uit te voeren en prima te automatiseren zijn. Zie daar de aanleiding voor de ontwikkeling van Logis P. Het systeem is te koppelen met ziekenhuisinformatiesystemen in Nederland, zowel in nieuwbouw als in een bestaande omgeving. Artsen blijven dus gewoon met het vertrouwde afsprakensysteem en EPD’s werken. Gewenning

De selfservice-oplossing met aanmeldzuilen voor de polikliniek biedt zowel de patiënt als het ziekenhuis belangrijke voordelen. Voor het ziekenhuis is dit overduidelijk efficiency op de polikliniek en een forse kostenbesparing op bouw- en personeelskosten. “Balieloos werken past bij deze tijd. Het faciliteert een andere manier van omgaan met je klanten en biedt hun een aangenaam verblijf. Daarnaast zijn door tientallen miljoenen euro’s te besparen omdat je minder wachtruimten nodig hebt en archiefruimten vanwege de digitalisering overbodig zijn.” Patiënten reageren positief, aldus Bos. “Ze hoeven niet te wachten bij de balie en worden snel geholpen. Het omgaan 10

FMT Gezondheidszorg


Decentrale aanmeldzuil op de poli van Isala. met de zuilen, is een kwestie van gewenning. Het is net als met pinnen: vroeger konden ouderen dat niet, nu doen ze het allemaal. Uit onderzoek blijkt dat het betrekken van patiënten in het proces een therapeutische werking heeft omdat het de zelfredzaamheid verhoogt.” Sommige ziekenhuizen gebruiken de zuilen in combinatie met gastvrouwen of vrijwilligers voor een persoonlijke noot. Het systeem is ook een bron van managementinformatie. Het registreert onder andere hoeveel mensen zich melden, hoe lang patiënten moeten wachten (onder wachttijd wordt verstaan: totale tijd in het ziekenhuis inclusief eventuele uitloop), de opvolging van de afspraak. “De uitloop is een interessant gegeven, je kunt per zorgverlener zien hoe lang hij bezig is met een afspraak. Daardoor kun je veel beter plannen”, verklaart Bos. Opvolging zou een kwaliteitsindicator voor verzekeraars moeten worden, vindt hij. “Kwaliteit is ook of zorgverleners op een goede manier omgaan met de tijd van de patiënt. Het systeem biedt informatie om de discussie aan te gaan, gedrag te bespreken en processen te verbeteren.” Ook aan- en afwezigheid van personeel is in het systeem te registreren. “Een fotostudio voor personeelspassen is niet meer nodig. En met de IDscanner voldoe je ook gelijk aan de identificatieplicht. Het kost minder tijd en scheelt zo 20.000 euro per jaar.”

worden geschreven. In geval van de ID-oplossing weet het personeel om wie het gaat: de foto van de patiënt zit in het systeem. De stickertjes worden automatisch uitgedraaid en eventuele aandoeningen zijn bekend. “Bijvoorbeeld dat de patiënt leukemie heeft en extra maatregelen nodig zijn om infectie te voorkomen - al dit soort sturingen zitten in onze oplossing, die ook gekoppeld is met het laboratoriumsysteem en EPD’s. Efficiënt en met een geminimaliseerde foutenkans.” Daarnaast voorkomt het werken met ID’s ook fraude. Bijvoorbeeld alcohol- of drugsklanten die bloed moeten laten prikken en eerder een ander konden laten gaan of meerdere mensen die één ID-kaart gebruiken. Ook is te controleren of de ID gestolen is. Bos stelt dat de zuilen passen in een algemene trend van in-house selfservice die zich bijvoorbeeld ook bij banken heeft voorgedaan door de opkomst van pinautomaten en internetbankieren. “Het staat nu nog in de kinderschoenen, maar ook bij bedrijven zijn de baliewerkzaamheden goed via in-house selfservice te doen. Dat is ook aantrekkelijk vanwege de druk om kosten te besparen. Waar je nu een CRM- of HRM-systeem hebt, heb je over een aantal jaar een selfservice platform binnen instellingen. Voor het inrichten van processen, patiëntregistratie, receptie of het afrekenen van de koffie in het restaurant.” Logis P heeft het concept inmiddels in dertig zorginstellingen geïntroduceerd. En het eind is nog niet in zicht: er wordt gewerkt aan een wayfinding-app: interactieve schermen die de patiënt vertellen waar hij heen moet, vergelijkbaar met een TomTom. “Via RFID is op vijf meter afstand de patiëntenpas uit te lezen. Als hij langs een zuil of informatiescherm loopt, wijst een pijl hem de weg. Ook kan de patiënt voor meer informatie zijn pas tegen de zuil aanhouden.” Verder denkt Bos aan augmented reality, waarmee een patiënt met zijn smartphone een gang kan scannen om te zien waar de afdeling orthopedie zich bevindt. Binnenkort verruimen Logis P en Ricoh Healthcare hun blik naar het buitenland om het concept breder in Europa uit te rollen.

Algemene trend

De digitale werkwijze bevordert ook de patiëntveiligheid - een actueel issue in de zorg. De klassieke manier van werken brengt risico’s met zich mee: het gebruik van ponskaarten, gegevens van patiënten die werden overgenomen in de computer, gegevens die met pen op stickers moesten

Gebruikerservaringen Het eerste ziekenhuis dat met het Logis P-systeem ging werken, was de Zutphense vestiging van Gelre ziekenhuizen, in oktober 2010. “We hebben hiervoor gekozen omdat we efficiënter gingen bouwen, waardoor we kleinere wachtruimtes kregen. Daarom viel de keus op centraal verblijven en decentraal wachten. Op deze manier werd ook de rust en de privacy in de wachtruimtes en op de poligangen gecreëerd. Tot slot moeten patiënten in ziekenhuizen zich conform wetgeving kunnen identificeren in ziekenhuizen en die mogelijkheid zit in het systeem”, verklaart senior communicatieadviseur Marjon Antoons. In het begin waren er veel kinderziektes en het duurde een aantal jaren voor de software geoptimaliseerd was. “Verder blijkt dat mensen het toch prettig vinden om vroeg in de wachtruimtes plaats te nemen, maar onze gastvrouwen in de hal sturen erop dat de patiënten in de centrale ruimtes gaan zitten.” In 2011 vond een nulmeting plaats onder patiënten naar de tevredenheid over de ontvangst. Gemiddeld gaven patiënten hier een 7,1 voor; 74% van de ondervraagden beoordeelde deze met een 7 of een 8. Een aanrader voor collega-ziekenhuizen? “Ja, er komen minder mensen aan de balie, omdat men zich bij de aanmeldzuil in de wachtkamer kan melden en kan gaan zitten. Daardoor is er meer tijd en privacy voor de patiënten die nog wel aan de balie moeten komen, bijvoorbeeld voor het maken van een afspraak. Het is echter wel belangrijk om contact te houden, dus we investeren veel in bejegening en houding van de polimedewerkers.” Het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch werkt sinds de opening van de nieuwbouw in april 2011 met aanmeldzuilen. Dit past in het streven naar een papierarm ziekenhuis. Met de aanmeldzuilen wil het ziekenhuis de service aan de polipatiënten verhogen. Er wordt gewerkt met hostesses bij de zuilen, zodat patiënten die zich niet zelf aan willen of kunnen melden geholpen worden. “Onze ervaring is positief als het gaat om extra (zelf)service voor de patiënt. Wij zien de zuilen als middel om een meer proactieve benadering te realiseren. Het werken met zuilen is zeker geen efficiencymaatregel om personeel te besparen”, aldus senior communicatieadviseur Corine van Buren-Koopmans. “Patiënten zijn grotendeels tevreden; we zijn op dit moment bezig met het opzetten van een goede patiëntenmeting.” Of het iets is voor andere ziekenhuizen, hangt af van de manier waarop die hun werkproces inrichten, stelt Van Buren. “Wij zien het niet als doel op zich, maar als middel om het poliproces te ondersteunen.”

n FMT Gezondheidszorg

11


D r ä ger

Design meets techniek Een van de unique selling points van Dräger is dat het bedrijf als enige in Nederland complete distributiesystemen met eigen producten kan engineeren, installeren en opleveren volgens de vigerende norm. Inspelend op ontwikkelingen in de zorgsector, flexibiliseert Dräger nu ook de vormgeving van een van zijn producten, het bedwandpaneel.

D

räger Duitsland is als fabrikant van medische hulpmiddelen gecertificeerd voor het kwaliteitswaarborgsysteem, overeenkomstig de ISO 13485, die de eisen rond medische hulpmiddelen specificeert. Dat is de reden waarom de Nederlandse dochter in Zoetermeer een compleet gassendistributiesysteem - componenten en het leidingwerk - mag produceren. “Alle 100 ziekenhuizen in Nederland zijn in meer of mindere mate klant van ons. Waar andere bedrijven zich toeleggen op deelgebieden zoals gassen of anesthesie, kunnen wij het volledige pakket leveren van gasfles tot gas in de patiënt”, zegt Theo Ypma, Manager Business Unit Infrastructure Projects. “Wij zijn als enige in Nederland in

staat om de hele keten aan te bieden en te testen - vanaf ontwerp, productie, installatie, onderhoud tot verkoop. Een totaalsysteem inclusief kwaliteitsborging en risicobeheersing en risicomanagement.” Risicoanalyse en richtlijnen

Voor alle onderdelen start het ontwerp vanuit een risicoanalyse en met de geldende richtlijnen in het achterhoofd. Dat geldt ook voor de medische verzorgingseenheid oftewel het bedwandpaneel in de patiëntenkamer, IC of de afdeling Neonatologie. Een bedwandpaneel wordt beschouwd als een medisch product en moet voldoen aan allerlei wettelijke normen. Het moet bijvoorbeeld op een bepaalde afstand vanaf het plafond en vanaf

Afbeelding onder en rechts: Impressietekening voor een verticaal opgesteld bedwandpaneel, gemaakt op basis van klantwensen en/of het opgestelde bestek. Rechts: het gebouwde prototype.

12

FMT Gezondheidszorg

Door: Wilma Schreiber

de grond zijn aangebracht, en aansluitingen moeten op een bepaalde afstand van elkaar zitten. Maar ook qua verlichting worden eisen gesteld: indirect licht om de ruimte te verlichten of een lamp aan de onderkant om de vloer te verlichten voor het geval de patiënt er ’s nachts uit moet.


In deze speciale uitvoering van een bedwandpaneel voor de kinderafdeling zijn de medische gasafnamepunten en elektrotechnische voorzieningen onderdeel van een wanddecoratie.

Verder moet een wandcontactdoos een ledje hebben om te checken of er spanning is en moet het kindvriendelijk uitgevoerd zijn. Ook dient het voorzien te zijn van een tekstplaatje om de aansluiting een nummer te geven; informatie die ziekenhuizen nodig hebben voor hun beheerplan. Klantspecificaties

Arnold Overdevest, accountmanager Gas Management Systems, stelt dat de aanwezigheid van media als zuurstof en elektriciteit in een bepaalde ruimte gevaar kan opleveren. “Ook daar moet je rekening mee houden bij het ontwerp, denk aan een aardaansluiting. En inwendig wil je een aantal dingen op een juiste manier gescheiden hebben: elektrotechnische en de gassenvoorzieningen. Verder bekijk je wat er op noodstroom moet, of een zusteroproepaansluiting gewenst is en wat via de computer gaat lopen. Plus de mogelijkheden voor onderhoud, het is toch een technische installatie waar je altijd bij moet kunnen. Het paneel moet het personeel faciliteren om de patiënt veilig en makkelijk te behandelen. Het is geen rocket science, het gaat om de grotere flexibiliteit.” Voorbeeld van een bedwandpaneel dat verborgen kan worden achter een schilderij.

In de markt ervaart Dräger momenteel een ontwikkeling in de vraag en wel naar bedwandpanelen die steeds meer op klantspecificaties ontworpen kunnen worden. “Het apparaat is patiëntgebonden en bedoeld voor faciliteiten om de patiënt te verzorgen. Dat betekent dat het functioneel moet zijn voor de mensen die ermee werken, het verplegend personeel”, stelt Ypma. “Maar we zien duidelijk een tendens naar minder standaard producten en meer richting design. Architecten willen hun stempel erop drukken en verlangen dat een bedwandpaneel past binnen de door hen ontworpen ruimte. In het verleden waren we daar niet toe in staat, nu is het bijna ‘u roept wij draaien’. Uiteraard binnen de noodzakelijke wet- en regelgeving.” Kortom, waar het voorheen alleen draaide om het leveren van de techniek, wordt nu de vorm belangrijker waar vervolgens de techniek weer in ingepast moet worden. Inmiddels heeft Dräger een aantal flexibele oplossingen op de markt gebracht. Deze variëren van mogelijkheden voor het plaatsen van een bedwandpaneel: horizontaal hoog boven de patiënt versus verticaal een kwartslag gedraaid. “Maar we kunnen het paneel ook vlak in de wand inbouwen of wegwerken achter een schilderij. Al deze oplossingen hebben te maken met rust voor de patiënt of met ergonomie voor het personeel”, aldus Ypma. Huiselijk

De ontwikkeling in bedwandpanelen loopt volgens de heren Ypma en Overdevest parallel met de trend in de nieuwbouw van ziekenhuizen, waar de uitstraling van een ziekenhuis een steeds belangrijker criterium wordt. “Ziekenhuizen kie-

zen voor een gebouw waar hun patiënten zich prettig voelen. En ook in geval van renovatie is een leuke, speelse omgeving steeds vaker de insteek. Wil je dan een metalen bak aan de muur hebben of kies je voor een designoplossing?” Als voorbeeld noemen ze een psychiatrische afdeling, waar het doorgaans de voorkeur heeft een bedpaneel zo veel mogelijk weg te werken om de omgeving een zo min mogelijk medisch karakter te geven. Beiden denken met de design bedwandpanelen ook andere doelgroepen te bereiken. “Bij de groeiende groep zorghotels, verpleeghuizen en hospices leven dezelfde wensen. Ook daar tracht men voor patiënten een plezierige ruimte te creëren met een zo huiselijk mogelijke stijl. Onze verwachting is dan ook dat design steeds meer terrein zal winnen.” Binnen deze nieuwe trend is het zaak om de veiligheid en kwaliteit in het oog te houden, stelt Overdevest. “Als een bedwandpaneel weggewerkt wordt in een houten in plaats van een metalen bekisting, kan dat brandgevaarlijk zijn. Net als onvoldoende aandacht voor aarding. Dat soort situaties moet je ondervangen.” Daarom is het volgens Dräger van belang om ook de bouwer van de bedwandpanelen in een vroeg stadium te betrekken bij het ontwerp. Ypma: “Er komt veel meer bij kijken dan mensen denken. En dan is het goed om vroeg in het proces met elkaar het proces van eisen door te spreken. Gemiddeld gaat het per ziekenhuis toch om zo’n 300 tot 500 bed­ wandpanelen die ze bestellen. Het zou mooi zijn als architecten en Dräger hierin samen kunnen optrekken.” n FMT Gezondheidszorg

13


D r ä ger

D r ä G e r

De totaaloplossing voor een gecertificeerde werkplek D

räger Medical ontwikkelt, produceert, engineert en verzorgt met hiervoor eigen opgeleide mensen de uitvoering en after sales van een compleet product portfolio voor de gezondheidszorg. Het productportfolio bestaat uit innovatieve producten, diensten en geïntegreerde totaaloplossingen voor patiëntenzorg en thuiszorg. Binnen Dräger Medical worden deze activiteiten door de afdeling Infrastructure Projects verzorgd.

De productportfolio van de afdeling Infrastructure Projects bestaat uit 3 onderdelen:

Uniek in Nederland en een kwaliteitsborging voor iedere ziekenhuis.

• Verzorgingseenheden; bedoeld om de werkplekken te optimaliseren; • Medische gassensystemen; vanaf de bron tot en met het gebruikerspunt; • Componenten / accessoires, als flowmeters, drukregelaars, railapparatuur en afzuiging.

Meer informatie kunt u vinden op de producten pagina van onze website www.draeger.nl.

KWALITEITSSYSTEEM

CE-CONFORMITEITSVERKLARING

De kwaliteit, veiligheid en continuïteit worden geborgd door een kwaliteitssysteem welke onderdeel uitmaakt van de richtlijn medische hulpmiddelen 93/42/EEG.

De producten zijn uitgevoerd met een CE-markering. De gehele uitvoering, vanaf ontwerp tot en met de after sales wordt uitgevoerd met een CE-conformiteitsverklaring.

Product Programma

Medische gasseninstallatie: - Centrales - Leidingnet - Afsluiterkasten - signalering en monitoring - Afnamepunten

14

Product Programma

Inrichting verzorgingseenheden: - Plafondzuilen - Balksystemen - Operatie- en onderzoekslampen - Bedwandpanelen - Accessoires (insteekapparatuur)

CONTACT INFORMATIE:

Dräger Medical Netherlands B.V. Afdeling Infrastructure Projects Postbus 874 2700 AW Zoetermeer Tel. 079-34 64 800

Dräger Medical Netherlands B.V. Postbus 874 2700 AW Zoetermeer Tel. +31 79 34 64 800 www.draeger.nl medisch@draeger.com

FMT Gezondheidszorg FMT Gezondheidszorg

53


Unieke CashBack-actie van Miele Professional

Vervang nu uw professionele vaatwasser of huishoudvaatwasser, voor de beste professionele afwasautomaat. Uitermate geschikt voor zorginstellingen, scholen, kinderdagverblijven, MKB-bedrijven, sportkantines, bedrijfskantines en lunchrooms.

Nu met € 300,extra CashBack-korting*!

Korte programmatijden; tussen 6 en 23 minuten

Twee beladingsniveau‘s

Ingebouwde waterontharder

Voorbereid op automatische vloeibare zeepdosering

Zuinig met water en energie

Lange levensduur

* Bij aankoop van een Miele professionele afwasautomaat G 7855 of G 7856. Geldig van 1 oktober t/m 31 december 2013. Bedrag inclusief BTW.

Voor meer informatie en de actievoorwaarden zie: www.miele-professional.nl/cashback-korting-afwasautomaten

FMT Gezondheidszorg

Miele Professional 4130 ED Vianen Telefoon: (0347) 37 88 84

adv. 9 x 12,8 cm:advertentie 9 x 12,8 cm

12-01-2009

11:22

Medisch elektrische scheiding met gezond verstand

Hét kennisplatform voor (technisch) facility professionals in de zorgsector FMT Gezondheidszorg heeft zich in 7 jaar ontwikkeld tot de meest toonaangevende informatiebron voor de zorgsector in Nederland. De unieke combinatie van het vakblad, de nieuwswebsite, de elektronische nieuwsbrieven en sociale media maken FMT Gezondheidszorg tot een autoriteit in de markt die garant staat voor een scherp, eigenzinnig en actueel aanbod van nieuws & achtergronden.

Vraag vandaag nog onze mediabrochure 2014 aan.

Email: sales@fmtgezondheidszorg.nl

Compacte energiezuinige trafo(verdelers) voor medisch elektrische scheiding in geclassificeerde ruimten volgens NEN1010-7/A3 en netwerkisolatoren voor scheiding van data-installaties volgens IEC60601-1

Informatie: info@geveke-besturingstechniek.nl

FMT Gezondheidszorg

15

P


N I E U W B O U W

Samen slimmer bouwen bij Medisch Spectrum Twente door: Croon, UNICA, WOLTER & DROS

Begin 2016 opent het nieuwe topklinisch Medisch Spectrum Twente zijn deuren. De fase van afbouw is inmiddels begonnen. Installatiecombinatie Croon Elektrotechniek, Unica en Wolter & Dros past daarbij verschillende procesinnovaties toe, legt projectdirecteur Rudi Meinders uit. “Samen bouwen we slimmer.”

M

iddenin de binnenstad van Enschede verrijst de nieuwbouw van topklinisch ziekenhuis Medisch Spectrum Twente (MST). Het gebouw telt 620 bedden, inclusief het Vrouw Kind Centrum en de dagbehandeling. Bouwcombinatie Dura Vermeer, Trebbe, Goossen Te Pas Bouw MST V.O.F. en installatiecombinatie Croon, Unica en Wolter & Dros tekenen voor de realisatie.

Atrium in het nieuwe MST, artist impression IAA Architecten. 16

FMT Gezondheidszorg

Healing environment

Het ziekenhuis is zo ontworpen dat het patiënten optimaal ondersteunt in het proces van genezing. Zo kan er altijd direct daglicht binnentreden en zijn er uitsluitend eenpersoonskamers. Projectdirecteur Rudi Meinders van de installatiecombinatie: “Ook de installatietechniek en werktuigbouwkundige voorzieningen sluiten aan op dit con-


Hoofdingang van het nieuwe MST, artist impression IAA Architecten. cept van de ‘healing environment’. Er is bijvoorbeeld veel aandacht voor een comfortabel binnenklimaat. In de vloeren zijn kunststof leidingen aangebracht, waar water doorheen stroomt dat de ruimten koelt of verwarmt. Mocht een ­patiënt echter behoefte hebben aan wat extra warmte rond het bed, dan kan hij een elektrisch verwarmingspaneel boven zich aanschakelen. Dat is prettig en efficiënt: je verwarmt alleen waar dat nodig is.” Hygiënisch bouwen

Een ander belangrijk uitgangspunt is het hygiënisch bouwen, van cruciaal belang in een ziekenhuisomgeving. “Het vocht dat nodig is tijdens de ruwbouw, kan in de afbouwfase bijdragen aan de vermeerdering van micro-organismen”, vertelt Meinders. “Normaliter zorgen we in deze fase met heteluchtkanonnen voor gunstige condities. Door een zorgvuldige planning konden we nu echter al aan het begin van de afbouw de verwarmingsinstallaties van het ziekenhuis inschakelen. We verwarmen het gebouw dus met de bouwwarmte en voorkomen zo de vermeerdering van micro-organismen. We hoeven bovendien geen kosten te maken voor ­dieselgestookte heteluchtkanonnen en beperken de uitstoot van dieseldampen.”

“Medisch specialisten wachten vaak lang met de aanschaf van apparatuur, om het laatste model tegen de meest gunstige condities te verwerven”, vertelt Meinders. “Dat is begrijpelijk, maar tegelijkertijd lastig voor de aannemer en de installateur. Zij kunnen de ruimten waar deze apparatuur geplaatst wordt immers pas afbouwen als bekend is welke apparatuur waar komt.” Door het ‘on hold’ zetten van ruimten hoopt zich verderop in het bouwproces achterstallig werk op, met alle kosten en risico’s van dien. “Bij het MST bewijzen we dat het ook anders kan”, zegt Meinders. “Het is namelijk vaak mogelijk om ruimten al gedeeltelijk af te bouwen. In overleg met de opdrachtgever kennen we de ruimten daarom een ster met een cijfer toe. Hoe hoger het getal, hoe meer handelingen we uitstellen. Bij de classificatie ‘Ster 1’ zijn er weinig onzekerheden en kunnen we al veel doen, bij ‘Ster 4’ kunnen we nog nauwelijks afbouwen. Dit ‘sterrenscenario’ creëert duidelijkheid: iedereen weet waar hij aan toe is en kan zoveel mogelijk werkzaamheden inplannen. Door het periodiek overleg ontstaat er bovendien begrip tussen opdrachtgever en uitvoerder over het spanningsveld tussen het uitstellen van de keuze en de noodzaak om verder te kunnen afbouwen. Dat komt de harmonie op de bouwplaats zeer ten goede. Samen bouwen we slimmer.”

Sterrenscenario

Bij de nieuwbouw of renovatie van een ziekenhuis komt het vaak voor dat bepaalde ruimten ‘on hold’ worden gezet.

n FMT Gezondheidszorg

17


K L I M A A T R E G E L I N G

Warmtepomp in combinatie met PCM

Gegarandeerde stabiliteit Het dierproefcentrum van het Antoni van Leeuwenhoek heeft een nieuw onderkomen. Het gebouw telt zes verdiepingen, waarvan de bovenste twee volledig zijn ingericht met techniek. De klimaatbeheersing speelt in dit laboratorium, waar jaarlijks zo’n 100.000 muizen worden ondergebracht ten behoeve van kankeronderzoek, een belangrijke rol. De doelen: 15-voudige luchtverversing per uur met 100 procent verse lucht, een temperatuur die dag en nacht / zomer en winter op 21 graden Celsius moet blijven en een constante luchtvochtigheid van rond de 55 procent. Daarnaast is bedrijfszekerheid een absolute vereiste.

H

et Antoni van Leeuwenhoek heeft gekozen voor een warmtepomp in combinatie met Phase Change Material energieopslag (PCM). Het systeem zorgt voor een totale energiereductie van 15 procent, een beduidend lagere CO2uitstoot, doordat het elektrisch- en gasverbruik beduidend lager ligt door gelijktijdig gebruik van condensorwarmte en verdampingskoeling. Daarnaast wordt voldaan aan de permanent wisselende koude- en warmtevraag. Dankzij de PCM kan voldaan worden aan de een korte termijnopslag in plaats van een seizoensopslag zoals bijvoorbeeld bij een WKO-opslag. Belangrijk, want vanwege de aanwezigheid van veel warmte opwekkende apparatuur (die op het ene moment uit staat en op het ander moment aan) kan zelfs in de winter vraag zijn naar extra koeling en in de zomer vraag naar extra verwarming.

Verantwoordelijk voor de luchtverversing zijn de drie luchtbehandelinginstallaties op de bovenste verdiepingen. Gezamenlijk hebben ze een capaciteit van 240.000 m3/h. “Het gegeven is simpel: de warmte of de kou is er altijd op het moment dat je het niet nodig hebt. In het geval van dit laboratorium wordt ook nog eens tweederde van de energie gebruikt voor de ventilatie van het gebouw. Wat we doen is simpel. De warmte die we overdag 18

FMT Gezondheidszorg

produceren en niet direct nodige hebben slaan we op in de PCM-containers. Die warmte ontrekken we dan ’s nachts aan het materiaal en voeren we het gebouw weer binnen. Andersom doen we dat ook. De koude die we produceren om het gebouw op temperatuur te houden, slaan we op in de PCM en voeren we overdag het gebouw weer binnen”, zegt Peter Dockx, als managing consultant verbonden aan de Van Looy Group uit Antwerpen. Ideale omstandigheden

De Van Looy Group stond aan de basis van de techniek. Peter Dockx: “Het is de tweede keer dat we deze combinatie warmtepomp en PCM in een laboratorium toepassen. In Amsterdam is het hele proefdiergebouw ingericht als een cleanroom. Dat betekent dat er op de drie onderzoeksverdiepingen niets van de techniek is te zien. Al het leidingenwerk is naar de bovenste twee verdiepingen gebracht. Op de drie onderzoeksverdiepingen (samen zo’n 4.500 vierkante meter)

Foto: De vierde en vijfde verdieping van het dierproefcentrum van het Antoni van Leeuwenhoek zijn ingericht met uitsluitend techniek. Bron: Audiovisueel Centrum Antoni van Leeuwenhoek.

Door: Gerrit Tenkink

wordt gestreefd naar de ideale omstandigheden, qua temperatuur, vochtigheid, maar ook op het gebied van verlichting, hygiëne. De omstandigheden moeten identiek zijn wil je een goed onderzoek uit kunnen voeren.”


K L I M A A T R E G E L I N G

De drie luchtbehandelingskasten hebben een gezamenlijke capaciteit van 240.000 kubieke meter per uur.

Vroeger

Het onderzoeksgebouw, zoals in Amsterdam is gebouwd, heeft een aantal specifieke kenmerken. Dockx: “Omdat sprake moet zijn van 100 procent luchtverversing heeft een ver doorgevoerde isolatie niet zo veel nut. Het is de kunst om de schone lucht die binnenkomt op de juiste temperatuur en luchtvochtigheid te krijgen. Tot enkele jaren geleden werden dit soort vragen opgelost met twee aparte broninstallaties, namelijk een

gen worden door warmtepompen met BEO-veld of warmte-koudeopslag (WKO). Op deze manier kan men de vrijgekomen koude-energie van de warmtepomp opslaan in de bodem, terwijl men de warmte-energie benut of andersom. Deze technieken zijn ideaal als je een vrij constant seizoensgebonden energieprofiel hebt met een winterseizoen met veel warmtevraag en een zomerseizoen met behoefte aan veel koeling.“ Koude – en warmtevraag

“Het is de kunst om de schone lucht die binnenkomt op de juiste temperatuur en luchtvochtigheid te krijgen” verwarmingsketel met bijbehorende installatie die werd geselecteerd op maximale warmteafgifte en tegelijkertijd een mechanische koelmachine met bijbehorende installatie die werd uitgezocht op de maximale koelcapaciteit. Deze traditionele systemen kunnen in sommige gevallen vervan20

FMT Gezondheidszorg

De toepassing bij dit onderzoeksgebouw wijkt echter af van het seizoensgebonden energieprofiel zoals in een regulier gebouw, omdat in dit proefdierencentrum een gelijktijdige koude- en warmtevraag is gedurende het gehele jaar. “In de winter dient de 100 procent verse lucht namelijk voortdurend opgewarmd te worden tot een basistemperatuur van 18 graden, maar omdat veel van de in het gebouw aanwezige temperatuur ook warmte oplevert zal tegelijkertijd, dus zelfs in de winter, behoefte zijn aan koeling. In de zomer is daarentegen behoefte aan extra veel koeling,

maar omdat apparatuur wisselend aan- en uit wordt gezet (al naar gelang de onderzoeksfase) kan het zelfs in de zomer zo zijn dat er behoefte is aan warmte (bijvoorbeeld ’s nachts). Een bijkomend aspect in de zomer is dat het koelen van de 100 procent verse lucht zorgt voor een relatieve hoge vochtigheid van de behandelde lucht. Deze lucht moet dus ook dieper worden gekoeld om de luchtvochtigheid te verlagen. Dat betekent dat die lucht daarna terug opgewarmd moet worden tot de gewenste temperatuur.” PCM-buffers

Omdat sprake is van gelijktijdig koelen en verwarmen ligt de keuze voor een warmtepomp voor de hand, maar omdat deze pomp zijn warmte en koude wel moet kunnen afleveren is gekozen voor de PCM-buffers. Deze buffers kunnen de warmte/koude enkele uren of dagen vasthouden, hetgeen zorgt voor de vereiste bedrijfszekerheid en een lager energieverbruik. Phase Change Materials zijn materialen waar-


De doelen: 100 procent luchtverversing, een temperatuur die dag en nacht/zomer en winter op 21 graden Celsius moet blijven en een constante luchtvochtigheid van rond de 55 procent. van de faseverandering van vast naar vloeibaar en visa versa wordt gebruikt om energie op te slaan en later weer af te geven. Dockx: “Het principe is simpel: bij een bepaalde temperatuur smelt het PCM. Tijdens dat smelten wordt veel warmte geabsorbeerd. Als de omgevingstemperatuur zakt, dan stolt het PCM en komt warmte vrij. Door de PCM’s in geïsoleerde buffers op te slaan kan de ‘latente warmte of koude’ op een later moment worden benut. In dit geval is gekozen voor zouthydraten. Deze zouthydraten zitten in grote buffertanks, die buiten het gebouw ondergronds

zijn geplaatst. Voordeel is dat in de grond een vrij constante temperatuur heerst van 13 graden. Bovendien vraagt het plaatsen van tanks op de technische verdiepingen weer allerlei aanpassingen van de gebouwconstructie. Het was dus eenvoudiger om de tanks net naast het gebouw in de grond te plaatsen.” Bij een vraag naar warmte of koude spreekt het voor zich dat de warmtepomp die warmte c.q. koude rechtstreeks levert. Pas op het moment dat de warme of koude niet aan de gebruiker kan worden afgegeven, wordt deze opgeslagen in de PCM-buffer. Op het moment dat er grote piekvermogens worden gevraagd worden deze afgevlakt door de PCM buffers. Gunstig, want dit De warmtepomp in combinatie met Phase Change Material energieopslag (PCM) voldoet aan de permanent wisselende koude- en warmtevraag. Het beheer van een dergelijke installatie verondersteld wel de aanwezigheid van voldoende kennis van de werkingsprincipes en installatie bij de gebouwbeheerder.

betekent een aanzienlijk reductie van energieverbruik. Terugverdientijd

In het geval van het Antoni van Leeuwenhoek staan de Phase Changing Materials opgeslagen in ondergrondse tanks naast het gebouw. Om de vraag te kunnen beantwoorden hoe groot deze opslagtanks moeten zijn in combinatie met de warmtepomp heeft De Van Looygroup speciale software model ontwikkeld. “Het is namelijk niet zo dat grotere opslagtanks ook automatisch zorgen voor een groter rendement”, zegt Dockx: “Uiteindelijk zijn we uitgekomen op een PCMkoudebuffer van 45 kubieke meter. De opbrengst voor een periode van 20 jaar komt dan op nagenoeg 900.000 euro bij een terugverdientijd van zeven jaar.”

n FMT Gezondheidszorg

21


B O W A L L

Bohebiflex, Knauf en Technische Unie samen in één wand BoWall, het binnenwandsysteem met de daarin geïntegreerde kabelgoot gaat een vaste plek in de markt veroveren. Diverse partijen in de bouwwereld, waaronder Knauf en Technische Unie zijn daarvan overtuigd. Geen wonder, want BoWall zorgt in meerdere opzichten voor een maximale flexibiliteit, waar bouwende partijen en eindgebruikers profijt van hebben.

B

oWall is een product dat is ontwikkeld door Bohebiflex. Het wordt in samenwerking met Knauf en Technische Unie op de markt gebracht. Saskia van Bohemen, directeur Bohebiflex is blij met het driehoekje: “Technische Unie en Knauf zijn aansprekende namen in het installatiewerk en de afbouw. Het toont wel aan dat BoWall een product is met potentie.” Rob van Groningen, algemeen directeur van Knauf en Wim van Rixtel, directeur National Accounts & Commerciële Projecten bij Technische Unie beamen de potentie waar Van Bohemen over spreekt. “Een prachtig product. We zijn er van overtuigd dat dit product over een paar jaar gemeengoed is. Niet alleen in de utiliteit, maar ook in de gewone woningbouw.

Bovendien is het geschikt voor nieuwbouw, maar ook voor renovatie. “

“We zijn er van overtuigd dat dit product over een paar jaar gemeengoed is” Minimalisatie faalkosten

Even terug naar het product. Vaak wordt gezegd dat eenvoud de basis is voor de beste innovaties. Dat is in het geval van BoWall zeker het geval. BoWall is een geïsoleerde wand waarin een kabelgoot is geïntegreerd. De goot wordt afgedekt met een afneembare afdekstrip of plint en geeft

Door: bohebiflex

permanente toegang om kabels en leidingen, die stroom, data, water en gassen naar elke gewenste plek op de wand brengen. “Het is dus mogelijk om eerst de wand te plaatsen, zonder dat er uitsparingen worden gemaakt voor de contactdozen of ander aansluitpunten. Eén van de voordelen is dat de afbouwer niet hoeft te wachten op de installateur. Hij plaatst de wanden, waarna de installateur op zijn moment het installatiewerk verricht”, legt Van Bohemen uit. “De bekabeling wordt met behulp van een trekstrip vanuit de uitsparing naar de kabelgoot gebracht. Het uitfrezen van leidingen, gaten boren, of het plaatsen van opbouwgoten behoren daarmee tot het verleden. Zo kan men de totale faalkosten op een project minimaliseren, vanwege de onafhankelijkheid tussen afbouwer en installateur, maar ook vanwege de mogelijkheid om pas achteraf te besluiten over de te plaatsen kabels, leidingen en aansluitpunten en het feit dat elektronische producten stekerbaar zijn.” Meander Medisch Centrum

Naast de eerder genoemde voordelen heeft het systeem, met name voor de zorg, een ander groot voordeel. De afneembare plint zorgt voor een esthetisch en stofvrije wand, die vanwege Saskia van Bohemen, Wim van Rixtel en Rob van Groningen (vlnr) zijn enthousiast over het nieuwe BoWallconcept. 22

FMT Gezondheidszorg


Nadat de wand is geplaatst is de stekerbare bekabeling eenvoudig te installeren met behulp van de trekstrip. de vlakke gecoate afwerking makkelijk is te reinigen. Het is dan ook geen wonder dat van uit de zorgsector veel belangstelling is voor het product. Dat is te zien in onder andere het nieuwe Meander Medisch Centrum in Amersfoort. Halverwege de bouw van het ziekenhuis werd de BoWall geïntroduceerd, waarna de bouwende partijen er direct voor kozen om verder te gaan met dit product. Het betekent dat in een deel van het ziekenhuis het werk is uitgevoerd op de convenAanpassingen in wandvlakken, zoals het vervangen of toevoegen van de wandcontactdozen, schakelaars, water- of gasleidingen, data-aansluitpunten of audio kan snel en eenvoudig.

tionele manier en voor de andere helft met BoWall. “Ik kan gerust zeggen dat de installateurs die met dit concept werken unaniem kiezen voor BoWall”, zegt Van Rixtel. “Wij zijn zo enthousiast over dit product, omdat het een totaaloplossing biedt. Wij zijn geen technische groothandel, die alleen producten aflevert. Samen met bouwende partijen en installateurs zijn wij op zoek naar totaaloplossingen, waarbij we bouwkosten en faalkosten terug kunnen dringen.” Ook voor Knauf is dit de motivatie om in zee te gaan met BoWall. “Het product is brand- en geluidswerend volgens de geldende normen. Daarnaast zijn wij, net als Technische Unie op zoek naar geïntegreerde oplossingen. En voor onze afbouwers is het van groot belang, dat zij met hun werk niet hoeven te wachten op de installateur. Het is een mooi voorbeeld hoe je bouwen en installeren kunt integreren”, zegt Van Groningen. Toekomstbestendig bouwen

De maximale flexibiliteit van BoWall zien we op meerdere manieren terug. “Na het plaatsen van de wand kan de installateur dus op elke gewenst moment op iedere plek zijn dozen plaatsen. “Dat kan dus zelfs nadat de ruimtes in gebruik zijn genomen”, zegt Van Bohemen. “Dat is interessant voor bijvoorbeeld ouderen die langer zelfstandig blijven wonen. Je kunt namelijk toekomstbestendig bouwen en de woning eenvoudig aanpassen aan de behoefte die de bewoner op dat moment heeft. Ouderen die thuis willen blijven wonen kunnen op een later moment heel eenvoudig aanvullende voorzieningen, bijvoorbeeld op het gebied van data of beveiliging in de wand laten aanbrengen. Dat scheelt ook in de kosten bij de aankoop van de woning, omdat nog niet alle voorzieningen, die misschien later nodig zijn, zijn aangelegd.” Kostenbesparend en duurzaam

Ook bij de ontwikkeling van BoWall speelden duurzaamheid en kostenbesparing een belangrijke rol. Van Bohemen: “We zien nu in de bouw, zeker in ziekenhuizen en grote zorginstellingen, dat er veel overbodig leidingwerk wordt aangelegd, waarvan later nooit gebruik wordt gemaakt. Met BoWall leg je aan wat je nodig hebt. Dat betekent een kostenbesparing van 20 procent. Bovendien liggen de leidingen los achter de wand, hetgeen betekent dat bij het verwijderen de materialen weer heel eenvoudig zijn te scheiden en eventueel te hergebruiken.”

De totale ontwikkeling van BoWall, inclusief de bijbehorende testfases heeft zo’n vijf jaar in beslag genomen. Het product wordt door Knauf en Technische Unie in de markt gezet. De drie par-

“De totale ontwikkeling van BoWall, inclusief de bijbehorende testfases heeft zo’n vijf jaar in beslag genomen” tijen zijn nu druk bezig met het doorontwikkelen van het product. Zo is Technische Unie bezig om de kabelgoten die zich op de vloer, in het midden of onder het plafond bevinden te voorzien van evacuatieverlichting en of noodverlichting. Van Bohemen: “En we hebben nog meer ideeën op de tekentafel liggen, maar willen eerst zorgen dat de markt vertrouwd is met dit product. Dat hoeft niet lang te duren, want de architect, ontwerper, installateur, afbouwer of opdrachtgever die zich even verdiept in het concept, kan de voordelen zelf op een rij zetten.” n

Meerdere uitvoeringen BoWall wordt niet alleen toegepast als binnenwand, maar ook in dragende (buiten) muren en als voorzetwand. De BoWall is geschikt voor diverse typen wandmateriaal, zoals gips, hout, beton en glas. De goot bestaat uit een profiel, beugels en accessoires, zoals afdekplaatjes en strips. De goot is beschikbaar in meerdere uitvoeringen waaronder een TOP (ingebouwd aan de bovenzijde van de wand, onder het verlaagde plafond) en BASE (ingebouwd onder in de wand, op vloerniveau). De goot kan een enkele of dubbele zone hebben, al naar gelang de hoeveelheid kabels in de wand en of de kabels van elkaar gescheiden moeten worden. Voor sponningen in de houtskeletbouw en beton is een speciaal CAVE-systeem ontwikkeld. Als een deel van het systeem niet in de wand verwerkt kan worden, wordt een BoWall opbouwgoot toegepast, onder de naam DUCT.

FMT Gezondheidszorg

23


B R A N D P R E V E N T I E

Brandpreventie in de zorg: blijvende vraag om aandacht Door: Gerrit Tenkink

Ook in 2013 stond de maand oktober in het teken van brandpreventie. In veel zorginstellingen werd extra aandacht besteed aan brandpreventie. Een goede zaak, want bij welk item is het gezegde ‘voorkomen is beter dan genezen’ meer van toepassing? Naar aanleiding van de Schipholbrand in 2005 werden de regels aangescherpt, maar nog altijd registreert TNO Centrum Zorg en Bouw jaarlijks zo’n duizend branden in zorginstellingen.

B

ij Technische Unie, groothandel in technische installatiematerialen, is veel aandacht voor brandpreventie. Martin Droog is zorgspecialist bij Technische Unie: “Wij zijn zowel in de intramurale alsook in de extramurale zorg actief. Bij de intramurale zorg is de trend dat de technische dienst steeds vaker wordt uitbesteed aan een externe installateur. Wij begeleiden die installateur, maar geven ook rechtstreekse adviezen aan bijvoorbeeld de Raden van Bestuur of de TD binnen de instelling. Voor wat betreft de groeiende extramurale zorg: in deze markt begeleiden we de installateur, maar ook hier geven we voorlichting aan eindgebruikers en opdrachtgevers.“

Intramurale zorg

In de intramurale zorg gaat de begeleiding van Technische Unie verder dan alleen informatie over de producten. Droog: “We geven voorlichting, verzorgen cursussen en trainingen en bij nieuwbouw of grootscheepse renovatie geven we desTechnische Unie: Thuis in de zorg.

gevraagd advies op maat. Dat is geen overbodige luxe, want we zien dat er vooral in bestaande bouw nog veel mis is. Til een plafondplaat op en je ziet bijvoorbeeld grote uitsparingen in muren voor leidingen die van het ene naar het andere compartiment gaan. Dat zijn typische plekken waarlangs een brand zich snel kan verspreiden. De TD weet dat vaak ook wel, maar in veel gevallen zegt de RvB dat de aanpassing maar moet wachten tot het moment van renovatie. En dat terwijl een aanpassing in verhouding helemaal niet zo duur hoeft te zijn, zeker niet als je de risico’s in acht neemt.” Onlangs presenteerde de Technische Unie een nieuw noodverlichtingsysteem voor instellingen: Nodazzle. Deze noodverlichting bevindt in de wanden zich op 50 centimeter van de vloer en maakt een duidelijk onderscheid tussen noodverlichting en evacuatieverlichting. Evacuatieverlichting is kunstmatige verlichting die bij het uitvallen van de gewone verlichting mensen adequaat ondersteunt het pand te verlaten met behulp van duidelijke vluchtweg- en antipaniekverlichting. Dat werkt in zowel rokerige als niet-rokerige omstandigheden. De verlichting licht rood op en groene pijlen in de rode verlichting geven de juiste richting aan. Nodazzle toestellen branden 24 uur per dag, waardoor men bewust of onbewust constant over de vluchtroute geïnformeerd wordt. Ook heeft Technische Unie expertise op het gebied van nieuwe ontwikkelingen in het blussen van een (beginnende) brand: watermistinstallaties. Droog: “Steeds meer instellingen ontdekken de voordelen van deze manier van blussen. Bij brand vormt de mist als het ware een gordijn over de brandhaard en wordt de brand geïsoleerd. Bijkomend voor-

24

FMT Gezondheidszorg


lekeurige klus bij een particulier over de vloer komen, ook op dit soort zaken te letten. Wij zien dat dat nog te weinig gebeurt.“ Op het gebied van brandpreventie in de extramurale zorg heeft Technische Unie ook legio mogelijkheden. Veel brandpreventieve producten kunnen geïntegreerd worden in domoticasystemen. Zo zijn er draadloze brandmelders voorhanden die op afstand uitleesbaar zijn en die bij brand automatisch het gas afsluiten. Een aan het plafond bevestigde rookmelder. deel is dat er veel minder brandschade ontstaat en dat is één van de redenen dat ook veel verzekeraars enthousiast zijn over deze installaties.” Extramurale zorg

De extramurale zorg is voor Technische Unie een duidelijk groeimarkt. Door vergrijzing en het langer zelfstandig blijven wonen, ontstaat steeds meer behoefte aan elektronische ´hulpmiddelen´. Voor deze markt richt de Technische Unie zich vooral op de installateur. “Neem het eenvoudige voorbeeld van een brandsensor. Die kun je bijna op iedere straathoek kopen, maar wordt deze melder vervolgens ook veilig geïnstalleerd en doet hij het over een jaar ook nog? Wij adviseren installateurs om, op het moment dat ze voor een wil-

Website

Voor een technische groothandel als Technische Unie is het van belang niet alleen de installateur te bereiken maar ook de opdrachtgever en eindgebruiker (woningcorporatie, particulier). Droog: “Op dit moment worden in de branche de eerste websites ontwikkeld, waarbij men zich op de site kan begeven in een virtuele woning bij brand. Pas op die manier wordt het duidelijk hoe belangrijk bijvoorbeeld die vluchtwegsignalering is. Op die website komt ook een overzicht te staan van brandtechnisch gecertificeerde installateurs. Dat is belangrijk, want goede producten zijn maar een deel van de preventie. Je hebt ook een installateur of TD nodig die weet hoe het product op de juiste manier moet worden geïnstalleerd, en liever nog, moet worden geïntegreerd in een compleet brandpreventiesysteem.” n

Het oproepsysteem met spraakfunctie passend bij het schakelaarprogramma Gira Oproepsysteem 834 Plus Het Gira Oproepsysteem 834 Plus is een oproepsysteem voor hulpoproepen in ziekenhuizen, verzorgingshuizen, wooncomplexen en artsenpraktijken. Er kunnen noodoproepen mee worden gedaan en gesprekken mee worden gevoerd in overtuigende hoge spraakkwaliteit – dankzij digitale echo-onderdrukking ook in sanitaire ruimten. Het systeem voldoet aan de eisen van DIN VDE 0834 en is geïntegreerd in de Gira schakelaarprogramma's. Door middel van een nieuw ontwikkeld plug&play-installatieconcept kan het gemakkelijk worden geïnstalleerd. Meer informatie onder www.gira.nl/oproepsysteem834-plus Afb. v.l.n.r.: tweevoudige combinatie spraakmodule Plus/oproep- en uitschakelknop met externe aansluiting Plus, patiëntenhandapparaat met spraakfunctie, dienstruimteterminal artsoproep en aanwezigheid 2 met spraakmodule Plus, kamersignaallamp, tweevoudige combinatie drukvlakschakelaar/wandcontactdoos met randaarde, schakelaarprogramma Gira E2, zuiver wit glanzend

202594_Anz_RS834Plus_E2_Rw_197x125_NL.indd 1

18.03.13 13:55 FMT Gezondheidszorg 25


A nylin Q

datamanagement

Grip op datastromen De zorg wordt geconfronteerd met groeiende hoeveelheden digitale data binnen een steeds complexere IT-omgeving. Door het inzetten van slimme datamanagementtechnieken zijn goede resultaten te behalen in termen van businesscontinuïteit, compliancy en kostenbeheersing.

D

atamanagement is het vakgebied van AnylinQ BV uit Den Bosch. Dit bedrijf, opgericht in 2006, mag zich sinds kort Platinum Comm­ Vault Authorized Support Partner noemen, de hoogste status voor een partner bij deze Amerikaanse datamanagementonderneming. CommVault zelf behaalde dit jaar twee nummer 1-posities voor Enterprise Back-up/Recovery Software bij de Amerikaanse onderzoeksbureaus Gartner en Forrester. Onderscheidend kenmerk van de software is dat CommVault volgens Forrester als enige een daadwerkelijk geïntegreerd pakket biedt dat alle datamanagementtechnieken integreert en alle processen elkaar afstemt en dat bovendien beheerd wordt door één operator met één user interface. De dienstverlening en oplossingen van AnylinQ verschillen per klant. “Problemen die we vaak zien, zijn bijvoorbeeld een enorme kostentoename, chaotisch beheer of dat men intern denkt zaken goed geregeld te hebben, terwijl kritische data niet in de back-up blijken te zitten”, aldus directeur Dennis Kuipers. De snelle groei van de hoeveelheden data kent twee hoofdoorzaken, volgens Kuipers. “Ten eerste de steeds toenemende hoeveelheid hightech apparatuur waar zorginstellingen gebruik van maken. Te denken valt aan medische scanners die enorme bestanden creëren. Dat heeft te maken met de toenemende innovatie van deze scanners, die in de loop der tijd steeds gedetailleerdere beelden produceren. Betere en meer scaninformatie leidt tot grotere bestanden.” Daarnaast heeft 26

FMT Gezondheidszorg

ook de overgang van 2D- naar 3D-systemen een enorme invloed gehad op de bestandsomvang. Een scan een paar jaar geleden of nu kan een factor 30 meer data per keer opleveren. Al deze data worden opgeslagen en bewaard.

De overgang van 2D- naar 3D-systemen heeft een enorme invloed gehad op de bestandsomvang. Langere reistijd

Grotere bestanden over bestaande lijnen leiden tot een langere reistijd over netwerken en tot vertraging. Door de toename in aantal bestanden en een toenemende bestandsgrootte per databestand, exploderen de opslagkosten. Ook duurt het restoren van kwijtgeraakte data uit de backup langer, wat zorgt voor frustratie en vertraging in het primaire proces. “Data worden doorgaans opgeslagen op harddisks, de zogeheten storagesystemen: zakelijke systemen met tientallen harddisks. Die kosten geld. Als data de pan uit rijst, is opslag op één systeem dan ook een kostbare strategie: de kosten exploderen doordat meer hardware nodig is van dezelfde leverancier. Alle data moeten worden veiliggesteld. Ook de softwarekosten nemen toe als meer data gemanaged of een grotere omgeving bediend moet worden.” Intelligente opslag

Om de data-footprint op de storage-systemen te

Door: Wilma Schreiber

beperken, hanteert AnylinQ twee technieken. Allereerst deduplicatie oftewel ontdubbelen. “Data staan vaak dubbel op veel plaatsen. Als ik een mail stuur met een bijlage van 10 Mb naar tien collega´s, dan staat er 110 Mb op het systeem: 10 Mb in mijn outbox en 10 Mb in elke inbox. Als ik dagelijks een back-up maak en data een maand bewaar, betreft het 110 Mb maal 30 dagen is 3.300 Mb”, verklaart Kuipers. “Ons programma haalt dubbele bestanden weg op het storage-systeem en in de back-up en vervangt deze door een linkje naar het resterende unieke bestand. Hierdoor wordt de data-footprint op de hardware significant kleiner. En is er dus minder dure hardware nodig.” Daarnaast kan archivering uitkomst bieden, waarbij de centrale back-up onderscheid maakt in actieve en passieve data en deze verdeeld opslaat. “Niet-actieve data is softwarematig te archiveren, bijvoorbeeld aan de hand van de instelling ‘data ouder dan drie jaar en één jaar niet geraadpleegd, gaat naar het archief ’. Die data kan op langzamere - lees: goedkopere - disks worden opgeslagen, omdat ze toch nagenoeg niet meer opgevraagd zullen worden.” Emotionele barrière

Om te voorkomen dat data op veel plaatsen afzonderlijk gemanaged wordt, werkt CommVault met één centraal gemanaged systeem voor meerdere locaties. “Alle data gaat in één back-up, de zogeheten single content store. Omdat alles bij el-


systemen leidt dit er uiteindelijk toe dat de businesscontinuïteit niet langer geborgd is.” ‘Domme krachten’

Voor ontwerp, implementatie, beheer en ondersteuning werkt AnylinQ nauw samen met de klant. Uiteindelijk worden servers geplaatst met de CommVault software erop en een aantal storage-systemen. “Er zijn servers waar de intelligentie op draait. Daar staan de policies in: 1x per week type data x, dagelijks type y, ´s nachts back-up draaien. Dit om de IT-omgeving in gebruik zo min mogelijk te belasten. En tot slot nog servers van het type ‘domme krachten’, data movers die data oppakken, dedupliceren en dan opslaan. Alle systemen van het ziekenhuis krijgen ‘agents’, die het aanspreekpunt zijn voor de data movers.”

De software van CommVault werkt met nagenoeg alle hardware, applicaties en platforms samen. kaar zit, is de informatie gemakkelijker toegankelijk en kun je ook bedrijfsbreed zoeken. Dat is bijvoorbeeld handig in geval van een audit waarbij steekproeven gedaan worden om te checken of bewaartermijnen worden nageleefd. Via een intelligente search functie kan alle (klinische) data worden ontsloten voor geautoriseerde eindgebruikers, zoals auditors en juristen. Daarnaast kun je veel meer dedupliceren”, aldus Kuipers. Van de centrale back-up wordt vaak een één-opéén kopie gemaakt naar een tweede locatie, de co-locatie. “Dat doen we vanuit disaster recovery oogpunt. Stel, er valt een bom op datacenter 1, dan kun je alsnog data herstellen vanuit datacenter 2. Deze replicatie naar een tweede locatie is automatisch te regelen.” De tweede hoofdoorzaak voor de groei van data binnen de zorg is gelegen in de verplichte lange bewaartermijnen voor medische dossiers: vijftien jaar, met het advies ze langer te bewaren. Dit met het oog op de kwaliteit en continuïteit van de hulpverlening en eventueel toekomstig onderzoek. Kuipers: “Sowieso hebben organisaties moeite met het weggooien van data, ook al is het

over de bewaartermijn heen en niet meer verplicht. Als je over die emotionele barrière heenstapt en weggooit wat weg mag, ga je pas echt

“Organisaties hebben moeite met het weggooien van data, ook al is het over de bewaartermijn heen en niet meer verplicht.” besparen. Weggooien is een mooi contragewicht voor de stijgende volumes aan de voorkant. Dit hele proces, van primaire storage naar archief naar prullenbak, noemen we data lifecycle management.” Daar komt bij dat data zich vaak op vele locaties bevinden en zorginstellingen moeite hebben alle kritische data veilig te stellen door middel van een bedrijfsbrede back-up. “Niemand weet precies wat bewaard wordt en wat niet, verschillende mensen zitten apart van elkaar per locatie data te managen, vaak ook nog op verschillende systemen”, illustreert Kuipers. “In geval van corrupte data, verloren data of bij het uitvallen van

In principe kan een IT-afdeling van het ziekenhuis het datamanagement daarna zelf oppakken, bijvoorbeeld om zelf data te kunnen terughalen. Hoewel Kuipers dat uiteraard liever anders ziet. “Een ziekenhuis heeft doorgaans geen expert om alle technieken optimaal in te zetten en storingen te verhelpen. Als onze specialisten het beheer overnemen, wordt het ziekenhuis ontzorgd.” In dat geval beheren AnylinQ-professionals via een remote management cockpit de data van klanten vanuit de locatie in Den Bosch. Tevens wordt van daaruit indien nodig actie ondernomen op storingen en inzet van technieken. “Het ziekenhuis houdt controle via maandelijkse rapportages met overzichten van incidenten en problemen en hoe die opgelost zijn en adviezen over bepaalde acties.” De software draait altijd op de hardware van het ziekenhuis, de data staan ook daar. De AnylinQ-beheerders hebben beperkte toegang tot de systemen van de klant (die alle op de klantlocatie staan): ze kunnen geen data bekijken of binnenhalen. “Dat is softwarematig onmogelijk gemaakt door beperkte beheerdersautorisatie. We werken met een speciale remote-beheermodule die interactiedata kan verwerken. Daarmee kunnen we alleen monitoringdata ontvangen en managementdata versturen.” Tot slot zorgt automatische dataencryptie voor compliancy met privacyregels.

n FMT Gezondheidszorg

27


KORT NIEUWS

UMC’s kiezen voor één softwaresysteem De acht Nederlandse UMC’s gaan één gezamenlijke database gebruiken voor het gebruik van medische data voor wetenschappelijk onderzoek. Er komen als het ware grote medische biobanken. Het systeem, ProMISe, is onlangs in gebruik genomen. De gezamenlijke software zal gebruikt worden binnen het ‘Parelsnoer Instituut’. Daarbinnen werken de umc’s samen bij het verzamelen en delen van onderzoeksgegevens en lichaamsmateriaal op gebied van dertien aandoeningen. Het gaat o.m. om diabetes, erfelijke darmkanker en

Bewegings- en aanwezigheidsmelders

reuma. In ProMISe kunnen onderzoekers alle denkbare medische gegevens opslaan, zoals bloedwaarden, genetische informatie en beelden van medische scans. Het systeem is daarbij flexibeler dan de voorgaande databases. n

Recent is de Finder Serie 18 compacte bewegingsmelders en aanwezigheidsmelders verder uitgebreid met drie nieuwe uitvoeringen. De bewegingsmelders worden veelal gebruikt in ruimtes zoals hallen, gangen en kantoren voor het schakelen van verlichting bij aanwezigheid van personen. Type 18.41 bewegingsmelder is ontworpen voor toepassing in gan-

Rustgevend LED-plafond voor de IC Philips heeft een op afstand regelbaar LEDlichtplafond met aanpasbare content ontwikkeld voor IC-patiënten. Het plafond kan daglicht nabootsen en rustgevende content afspelen op een op de hemel lijkend oppervlak. Het nieuwe lichtplafond is voor klinisch gebruik geïntroduceerd in het academisch ziekenhuis het Charité Campus Virchow Kliniek in Berlijn als onderdeel van een stressverminderend concept met de naam ‘Parametric Spatial Design’. Het is ontwikkeld om de effecten van aanpasbare omgevingsatmosfeer in ziekenhuiskamers op de gezondheid van patiënten te onderzoeken. De kliniek heeft het concept in gebruik genomen in twee van zijn kamers voor intensive care-patiënten om de helende omgeving te versterken voor patiënten die ernstig ziek zijn. In de nieuwe ruimtes van de Duitse IC afdeling verdwijnen de medische apparaten en wordt de geluidsbelas28

FMT gezondheidszorg

ting beperkt. Het LED-lichtplafond past zich aan de gezondheidstoestand en de wensen van de patiënt aan; de behandelend arts voert op een tablet-pc enkele parameters omtrent het welzijn in. Zo maakt hij een inschatting van de ademhaling en het pijnniveau. Met behulp van een door ART+COM speciaal ontwikkeld programma kan het scherm zodanig worden bediend dat de patiënt profiteert van een op hem of haar afgestemde sfeerverlichting.

n

gen met een maximaal detectiebereik van 30 x 4 meter. Type 18.51 is toepasbaar als aanwezigheidsmelder voor b.v. werkplekken met zittende werkzaamheden met max. 4 meter detectiebereik en als bewegingsmelder voor max. 8 meter detectiebereik. Type 18.61 is voor wandmontage in een inbouwdoos met een maximaal detectiebereik van 18 meter. De Serie 18 schakelt belastingen tot 10 A bij 230 VAC met een inschakelstroom tot 100 A. De melders zijn hierdoor bij uitstek geschikt voor belastingen met een hoge inschakelstroom zoals verlichting. Informatie: www.findernet.com n


Riolering stuk stiller Atrium Heerlen Heerlen gezocht naar een mogelijke aanpassing die ook nog eens binnen het renovatiebudget paste. De uiteindelijke oplossing bleek een buis te zijn die gemaakt is van Astolan, een polypropyleen wat versterkt wordt met mineralen en na toekomstige vervanging volledig recyclebaar is. Door gebruik te maken van Astolan-buizen daalt het geluidsniveau van de leidingen in het ziekenhuis tot de normwaarde van 35 decibel of minder. In een ziekenhuisbed liggen is over het algemeen geen pretje. Als je tijdens je aanwezigheid in de beddenkamers dag en nacht duidelijk de afvoerleidingen van het sanitair hoort lopen wordt het verblijf nog minder plezierig. De installateur heeft samen met het Atrium

n

Uitreiking NVTG BouwAward verzet naar inter­ nationaal congres in 2016 De uitreiking van de NVTG BouwAward 2014 is verzet naar het IFHE-wereldcongres dat in 2016 plaatsvindt en wordt georganiseerd door de NVTG. Vanuit de IFHE (International Federation of Healthcare Engineering) is veel belangstelling voor de NVTG BouwAward. De NVTG is van mening dat door de uitreiking te verschuiven naar 2016 de deelnemende projecten nog meer aandacht zullen krij-

gen. Daarnaast is het mogelijk om een extra sector ‘internationale projecten’ toe te voegen. De reeds ingediende projecten dingen uiteraard mee naar de NVTG BouwAward 2016 en hoeven niet opnieuw te worden aangemeld. Het is voor de NVTG niet mogelijk om zowel in 2014 als in 2016 een NVTG BouwAward te organiseren. n

Ziekenhuis Groep Twente haalt 24 TÜV-veiligheidscertificaten Ziekenhuis Groep Twente voldoet, als eerste ziekenhuis in Nederland, aan álle 24 veiligheidsnormen op het gebied van kwaliteit en veiligheid van medische technologie van TÜV Nederland. In mei 2013 werd het ziekenhuis extern geaudit door TÜV, gevolgd door een controle vanuit de IGZ. Onlangs werd bekend dat het eindoordeel van zowel TÜV als IGZ positief is. Diverse ziekenhuizen hebben de aanpak van ZGT inmiddels met succes overgenomen. In 2004 is ZGT gestart met een verbeterproject op het gebied van kwali-

teit en veiligheid van medische technologie. Met een team van verschillende professionals, zoals medisch specialisten, verpleegkundigen en technici zijn risico’s in kaart gebracht en verbeteringen afgestemd en doorgevoerd. Daarbij werd kwaliteitsmanagementsoftware gebruikt van Infoland om de bevindingen binnen het project te registreren, verbetermaatregelen uit te zetten en vorderingen te monitoren. n

Vijfde generatie EPD gelanceerd Tijdens de jaarlijkse REGAS Dag van de Applicatiebeheerder is een nieuwe REGAS gelanceerd: REGAS 5. Met de komst van de functionaliteit REGAS BOS en de volwassenheid van het eerder gelanceerde REGAS Brein, bereikt de dienst een vijfde generatie EPD status. In 1998 heeft Gartner een model opgesteld dat de evolutie van EPD/ECD-pakketten beschrijft. Dit model kent vijf generaties; van eenvoudige systemen met rapportagemogelijkheden tot complexe, geïntegreerde systemen die realtime ondersteuning bieden bij de zorgactiviteiten op locatie. Met de komst van Regas 5 heeft het Nederlandse softwarehuis de generatie “Mentor” bereikt. Hiermee zijn zij een stap verder dan louter vergaande beslissingsondersteuning: de primaire procesondersteuner kan ook situaties herkennen die zich nog niet eerder hebben voorgedaan om hier vervolgens de professional bij te adviseren. Informatie: www.regas.nl n

Webmeter De Severa Webmeter producten worden gebruikt voor het weergeven van analoge meetwaarden of digitale statussen op de internetpagina www.meetcentrale.nl. De Webmeter is hierbij een standalone applicatie waarop de meetwaarden rechtstreeks worden aangesloten. Eenmaal opgestart zal de Webmeter de meetwaarden automatisch doorgeven naar de meetcentrale. Op de meetcentrale krijgt men een eigen account waar de meetlocaties en actuele meetwaarden zichtbaar worden. Voor het uitlezen van meetwaarden in mobiele objecten zoals aggregaten en verplaatsbare pompen is de extra GPS antenne een goede toevoeging. Hierdoor wordt de actuele positie van de machine automatisch weergegeven op een google maps kaart. Er kan een ondergrens en bovengrens ingesteld worden voor de gemeten waarden. Overschrijding van die grenzen leidt tot een alarmbericht middels SMS of IP. De meetcentrale is op eenvoudige wijze in te richten zoals men dat wenst. n FMT Gezondheidszorg

29


N V T G

I N F O

NVTGINFO

NVTG-Secretariaat: E: secretaris@nvtg.nl I: www.nvtg.nl

Bericht uit Kring Centrum Mij is gevraagd iets te schrijven voor NVTG-Info over wat in Kring Centrum leeft. Dat doe ik met plezier.

I

n Kring Centrum is er enige spanning in de verhouding tussen de aantallen instellingsleden en bedrijfsleden. Je ziet echter wel dat bijeenkomsten met een specifiek technisch onderwerp met name door instellingsleden goed worden bezocht. Blijkbaar bestaat op dat terrein een behoefte, waaraan hoge prioriteit wordt gegeven. Verder valt het op dat cultureel getinte bijeenkomsten op een redelijk aantal bezoekers kunnen rekenen. Om dat te ondersteunen, hebben we als kring een samenwerkingsverband met Kring Holland Noord. Twee keer per jaar wordt gezamenlijk een bijeenkomst georganiseerd. De bezoekersaantallen zijn dan heel redelijk te noemen.

. H. den Hollander, hoofd I&A en TD, Zorgstroom, Postbus 323, 4330 AH Middelburg, 0118-684152, e-mail: hdhollander@zorgstroom.nl, kring WestBrabant/Zeeland . A.K. Khorami, arts, Westeinde ziekenhuis, Lijnbaan 32, 2512 VA Den Haag, 070-3302000, e-mail: khoshal_kho@hotmail.com, kring Holland Zuid

Ronald van Dulken, voorzitter Kring Centrum.

. B.G. Modderkolk, sales manager, Imtech Building Services BV, Postbus 1017, 3800 BA Amersfoort, 06 1501 3065, e-mail: bas.modderkolk@ imtech.nl, kring Centrum

Technische know how

Wat we ook zien is dat de symposia met betrekking tot renovatie/nieuwbouw van bijvoorbeeld operatiekamers kunnen rekenen op een grote opkomst. Het zit bomvol techneuten en adviseurs, bouwers, enz. Zou dit de richting kunnen zijn waarin we ons als NVTG moeten bewegen: “het vlak van uitwisseling van technische kennis”? De afgelopen jaren hebben we de opkomst gezien van het facilitair blok binnen de zorg, waardoor de techniek een andere rol is gaan spelen. De “hands on” aanpak: het sleutelen aan de installaties, verandert in een ‘papieren aanpak’ met onderhoudschema’s, protocollen en andere voorschriften. Dit maakt de techniek, onderhoud en renovatie tot een ingewikkeld vakgebied. En zo beland je in een discussie, insourcen of outsourcen. Steeds vaker wordt gekozen voor outsourcen, wat leidt tot minder instellingstechnici 30

FMT Gezondheidszorg

(= instellingsleden) en tot meer bedrijfsleden. De cirkel is rond. Over hoe Kring Centrum potentiële leden van de vereniging kan bereiken en enthousiasmeren, gaan mijn medebestuursleden Ad Loman, Lucien Dop en Jacco Thibaudier en ik de komende periode eens goed nadenken. Suggesties uit het veld zijn van harte welkom. Ronald van Dulken, voorzitter Kring Centrum.

. G.W.G. Nahuys, medical engineer, Bergman Clinics Nederland BV, Gooimeer 11, 1411 DE Naarden, 088-9000646, e-mail: g.nahuys@bergmanclinics.com, kring Centrum . L.H.M. Rijkx, manager vastgoed services, Orbis medisch en zorgconcern, Postbus 5500, 6130 MB Sittard, 088-4591457,e-mail: l.rijkx@orbisconcern.nl, kring Zuid Opzeggingen

Ledenmutaties

Nieuwe leden . J. Bijkerk, manager facilitair bedrijf, Ommelander Ziekenhuis Groep, Postbus 30000, 9670 RA Winschoten, 088-0661461, e-mail: j.bijkerk@ozg. eu, kring Noord

. R. van Overbeek, Oirschot, kring Zuid . M.A. Sizoo, Nijmegen, kring Centrum . R. Smeets, Sittard, kring Zuid . E.G. de Willigen, Nieuwerkerk a/d IJssel, kring Holland Zuid

n


‘Aiming precision’: intelligence or learning by repetition?

HIGH TECH SYSTEMS - AUTOMOTIVE SYSTEMS - FACTORY AUTOMATION - MEDICAL TECHNOLOGY - MARITIME APPLICATIONS

www.tegema.nl


M edische

T echnologie

Kijk niet wat kan, kijk wat nodig is Mooie innovatieve producten maken is één, maar die producten aan de man brengen, dat is een ander verhaal. Dat geldt zeker ook voor de zorg. Of het nu gaat om disposables of dure apparatuur; ergens zal een beslisser de keuze moeten maken om een product aan te schaffen. Klinische doelstellingen en resultaten moeten daarbij centraal staan, maar uiteraard speelt ook de prijs een belangrijke rol. Technisch is veel mogelijk, maar die technische oplossing moet ook passen binnen de ziekenhuisorganisatie. Het is niet vanzelfsprekend dat het ziekenhuis het nieuwste en meest geavanceerde product aanschaft. Fabrikanten moeten zich hier goed bewust van zijn.

J

oris van den Hurk is voorzitter van Holland HealthTech, de brancheorganisatie van Medisch Technologische bedrijven in Nederland. Bij deze brancheorganisatie zijn zo’n dertig bedrij-

ven betrokken. Grotere productiebedrijven, zoals Philips, Medtronic en Nucletron, zijn lid van deze branchevereniging, en ook het midden en kleinbedrijf is in toenemende mate vertegenwoordigd. De organisatie is innovatie- en productiegericht. De jaarlijkse omzet van de leden bedraagt rond 6 miljard euro, waarvan 4 miljard direct uit export. Vier groepen

“Je zou de producten voor de zorg in grote lijnen kunnen segmenteren in vier groepen, ieder binnen een zorginstelling vaak met een eigen pot met geld”, zegt Van den Hurk. “Allereerst kapitaalgoederen, zoals MRI-scanners. Hierbij is sprake van investeringen die over langere tijd worden terugverdiend, zogenaamde Return of Investment (RoI). Facetten als afschrijving spelen daarbij een belangrijke rol, maar met de aankoop kan een ziekenhuis zich ook onderscheiden van andere ziekenhuizen en zodoende mogelijke aanvullende patiëntenvolumes aantrekken. Een aankoop is dus vaak mede een strategische keuze.

Joris van den Hurk. 32

FMT Gezondheidszorg

Door: Gerrit Tenkink

Daarnaast is er een pot met geld voor kapitaalgoederen waarvan het lastig is om de RoI uit te drukken. Daarbij kun je denken aan ICT-apparatuur en software. Het is moeilijk om je met deze producten te onderscheiden, maar ze zijn wel noodzakelijk voor een doelmatige procesvoering. Vervolgens heb je twee groepen met operationele producten. Van de eerste groep met daarin bijvoorbeeld lakens en dekens en andere zogenaamde ‘commodities’ is de RoI vaak lastig hard te maken. Van de tweede groep operationele middelen is deze RoI wel in te schatten. Het betreft hier medicijnen, implantaten, medische hulpmiddelen, kortom middelen die bij individuele behandelingen gebruikt worden. Bestedingen van deze hulpmiddelen zijn rechtstreeks van invloed op de omzet van een ziekenhuis.” Er zijn dus zowel operationele (medicijnen, medische hulpmiddelen) alsook kapitaalproducten (MRI-scanners, medische apparatuur) waarop de RoI makkelijk is te berekenen. “En juist deze producten trekken veel aandacht van bestuurders, omdat ze direct profilering en omzet van het ziekenhuis beïnvloeden. Vooral bij de kapitaalgoederen zal een RvB aan de bel trekken als er een offerte ligt van slechts één partij. Een RvB verwacht terecht van de inkooporganisatie dat er, vooral op dit gebied, competitief wordt ingekocht. Bovendien is in de Verenigde Staten en Europa wettelijk vastgelegd dat veel van deze investeringen aanbesteed dienen te worden”, zegt Van den Hurk, die aangeeft dat ‘zijn’ club zich vooral begeeft op deze


twee RoI-gerelateerde gebieden, naast de vaak aanverwante ICT oplossingen. Studies

Maar hoe breng je als verkoper of producent van de operationele RoI-middelen nu je producten aan de man? Van den Hurk: “Bij de RoI-operationele producten (medicijnen, medische hulpmiddelen) moet je aantonen dat de producten die je levert klinisch doelmatig en kosteneffectief zijn. De onderbouwing en het bewijs worden vaak verkregen middels wetenschappelijk onderzoek en de bijbehorende, vaak uiterst kostbare, studies. Bij deze hulpmiddelen er is sprake van gradaties. Classificatie 3 bevat middelen en apparatuur,die rechtstreeks te maken heeft met leven en dood van de patiënt. Vaak hulpmiddelen die in het lichaam van de patiënt worden aangebracht en daar langere tijd blijven. Als producent van deze apparatuur kun je je onderscheiden door heel specifiek op bepaalde kwalen in te spelen. Prijs en service van de fabrikant zijn belangrijk, maar de klinische overweging heeft de hoogste prioriteit. Een aanvullend voordeel kan zijn als je met zo’n product de duur van een klinische ingreep kunt beperken van bijvoorbeeld 45 naar 20 minuten. Dat zijn allemaal overwegingen die meespelen bij de keuze voor een product. Firma’s die deze producten leveren richten zich daarom ook steeds meer op de behandelprocessen binnen het ziekenhuis. En naast tijd is ook de impact en het risico van een ingreep van groot belang. Een minderinvasie ingreep betekent dat de patiënt mogelijk sneller op de been is. Minder risico op complicaties, minder kosten voor het ziekenhuis en de zorgverzekeraar.” Discussies

RoI-kapitaalgoederen, zoals MRI-scanners, koop je voor een langere periode met bijbehorende financiële verplichtingen. Daarnaast zijn het producten waarmee het ziekenhuis zich kan onderscheiden van andere. Bij de hoge aanschafprijzen van deze goederen wil vaak ook de financier, bijvoorbeeld de bank, een vinger in de pap. Uiteraard wordt bij de aanschaf gekeken naar de terugverdientijd en regelmatig ontstaat tussen de medicus en financier discussie over wat werkelijk nodig is, de zogenaamde ‘clinical utility’. “Wetenschappelijke studies zijn daarom van groot belang, maar heb je een werkelijk 3 Tesla MRI-scanner nodig, of is een 1,5 Tesla ook toereikend? Herkenbaar is de neiging om te kiezen voor het nieuwste, meest geavanceerde en dus het

Vier groepen Van den Hurk onderscheidt voor wat betreft zorginvesteringen vier categorieën (medische) producten: Kapitaalgoederen: Return of Investment (RoI) gerelateerd (bijv. MRI-scanners); Niet RoI-gerelateerd: (bijv. administratieve ICT oplossingen); Operationele goederen: RoI-gerelateerd ( bijv. medicijnen, implantaten, medische hulpmiddelen); Niet RoI-gerelateerd: ( bijv. disposables, lakens, dekens). duurste, maar kan het personeel er ook mee werken? Het zijn afwegingen die een hoge mate van specialisme vragen, die vaak ook voor leden van de RvB een uitdaging vormen. Het komt daarom voor dat adviezen over aanschaf van dit soort apparatuur door onafhankelijke adviesbureaus worden gegeven”, aldus Van den Hurk, die erbij aangeeft dat een fabrikant wel degelijk ook een adviserende rol kan uitoefenen. “Zolang hij maar erg goed weet wat er bij de klant leeft en hoe de ziekenhuisorganisatie in elkaar steekt. Zo maar aan komen zetten met een nieuw product heeft weinig zin. Het product moet naadloos in de organisatie worden ingepast. Hierbij speelt service een heel voorname rol, bijvoorbeeld door het aanbieden van trainingen. ” Vraaggestuurd

Technisch is steeds meer mogelijk, maar het wordt steeds belangrijker een passende oplossing te bieden voor klinische uitdagingen. Terugkomend op de 1,5 of 3 Tesla-vraag bijvoorbeeld. Heb je zo’n type scanner wel nodig? “De industrie ziet zich genoodzaakt steeds meer vraaggestuurd te werken. Dus niet, zoals vroeger vaak gebeurde, proberen om het nieuwste product aan de man te brengen, maar het product aanbieden waarmee het ziekenhuis de komende jaren in zijn behoefte kan voorzien. Dat is niet automatisch het nieuwste, meest geavanceerde product.” Zoals al eerder naar voren kwam is het bepalen van de prijs lastig, mede door de voortdurende en wereldwijde druk op prijspunten. Ook hierbij speelt de ziekenhuisorganisatie een rol: een duurder product kan onder optimale gebruikscondities bijvoorbeeld het aantal handelingen aanzienlijk vergroten. In een volumegestuurd zorgstelsel kan dat een welkom voordeel zijn, al zet de overheid op haar beurt daar mogelijk weer vraagtekens bij.

Gedragscode Competitief inkopen De leden van Holland HealthTech hebben zich aangesloten bij de Stichting Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH). Deze code is op 1 januari 2012 in werking getreden. De code geeft regels voor leveranciers van medische hulpmiddelen en voor zorgprofessionals. De leden hebben middels deze code de toezegging gedaan om hun producten op een eerlijke manier bij de klanten aan te bieden. Snoepreisjes, buitensporig dure of luxe cadeaus en andere vormen van gunstbetoon behoren tot het verleden. Bij het aanbieden van producten zijn de leden aan strenge regels gebonden. Bij naleving is sprake van zelfregulering. “Naast de leveranciers wordt nu geprobeerd ook zorgverleners en zorgbestuurders bij de code te betrekken. Het betekent dat artsen en hulpverleners mogelijke lucratieve aanbiedingen uit het bedrijfsleven ook niet meer zullen aanvaarden. We zijn ons ervan bewust dat de verleidingen voor beide partijen groot kunnen zijn. Met de gedragscode werken we zo ook aan een stuk bewustwording”, zegt Joris van den Hurk, voorzitter van Holland HealthTech.

Prijserosie

Van den Hurk constateert dat er, onder invloed van toenemende concurrentie en versnellende innovatie, sprake is van een sterke prijserosie op medische apparatuur. Verder is het wat hem betreft ook belangrijk om de kosten van medische technologie in perspectief te plaatsen. “De jaarlijkse kosten voor de zorg bedragen ruim 80 miljard euro. Meer dan de helft daarvan betreft personele kosten. Slechts 2 miljard heeft betrekking op investeringen in medische kapitaalgoederen. Als apparatuur dus handen aan het bed uitspaart, dan kan zelfs duurdere apparatuur betekenen dat het totale kostenplaatje naar beneden wordt bijgesteld. Het is echter maar zelden zo dat de besparing op personeel ten goede komt van de technische afdeling. Van den Hurk stelt dat daarbij de rol van de verzekeraar steeds belangrijker gaat worden. “We gaan in de toekomst waarschijnlijk richting uitkomstenbekostiging in plaats van de huidige volumebekostiging. Dat betekent dat de verzekeraar niet gaat betalen voor iedere behandeling op zich, maar voor een succesvol afgesloten behandeling. Dat komt medisch-technische innovatie ten goede, maar maakt de aanschaf van producten niet minder complex.”

n FMT Gezondheidszorg

33


M edische

T echnologie

Convenant Medische Technologie en risicomanagement Het ‘Convenant Veilige Toepassing van Medische Technologie in het ziekenhuis’ (kortweg: Convenant Medische Technologie), noemt op diverse plaatsen de begrippen risico en risicoanalyse.

N

u zijn er in de praktijk twee soorten risicoanalyse te onderscheiden: prospectieve en retrospectieve risicoanalyse. In het convenant worden deze echter niet als zodanig benoemd of gerangschikt. Daarom gaan we ze in dit artikel even langs. Prospectieve risicoanalyse

In de volgende artikelen van het convenant gaat het om een prospectieve risicoanalyse, waarbij alle betrokkenen tijd besteden om vooruit te denken en mogelijke risico’s en maatregelen in kaart te brengen. 2.5. Het ziekenhuis heeft een procedure waarin de kwaliteitsborging en risicomanagement van medische hulpmiddelen gedurende de gehele levenscyclus expliciet is belegd. 3.1. Het ziekenhuis heeft een procedure waarin voorafgaand aan de implementatie van een spe-

cifieke medische technologie of aanschaf van een specifiek medisch hulpmiddel een plan wordt opgesteld. In dit plan zijn minimaal opgenomen: de noodzaak van de implementatie c.q. aanschaf, een risicoanalyse, de bekwaamheidseisen met bijbehorende scholing van de toekomstige gebruikers en technici alsmede een periodiek evaluatieplan. Hiertoe wordt voor elke aanschaf een aanschafdossier opgesteld en gearchiveerd. Het ziekenhuis dient in het aanschafdossier te onderbouwen waarom in voorkomend geval wordt afgeweken van het type en configuratie van de hulpmiddelen die in het ziekenhuis al aanwezig zijn. Toelichting: Bij het maken van de risicoanalyse voor toepassing in het ziekenhuis is het belangrijk om de in de handleidingen van de fabrikant aange­ geven ‘restrisico’s’ te verwerken. Vaak zijn deze rest­ risico’s (ook wel ‘residual risk’) versnipperd weerge­ geven in de bijgeleverde documentatie. 3.3. Het ziekenhuis heeft een procedure voor de vervanging van medische hulpmiddelen. De vervangingsplannen zijn gebaseerd op risicomanagement ten aanzien van de functionaliteit (technische en functionele veroudering) en instellingsbeleid. 4.8. Het ziekenhuis heeft een procedure waarin in geval van een geconstateerde afwijking van het medisch hulpmiddel een risicoafweging wordt gemaakt of bij doorgebruiken van dit hulpmiddel patiënten aan onverantwoorde risico’s worden blootgesteld. 4.15. Het ziekenhuis heeft een procedure waarin

34

FMT Gezondheidszorg

Door: René Drost

bevoegde functionarissen zijn aangewezen die op basis van urgentie extensie op een afgesproken onderhoudsinterval van een medisch hulpmiddel mogen verlenen. Er wordt per extensie geregistreerd wat de reden van de extensie is en door wie deze is verleend. Toelichting: Als het afgesproken onderhoudsinter­ val voor preventief onderhoud van een hulpmiddel is overschreden, mag dit hulpmiddel niet meer wor­ den toegepast. Indien er dringende redenen zijn om

Prospectieve en retrospectieve risico-inventarisatie Prospectieve risico-inventarisatie is een continu proces dat het prospectief identificeren, analyseren en beoordelen van risico’s op het gebied van patiëntveiligheid omvat. De resultaten vormen mede de basis voor het treffen van maatregelen ter voorkoming van vermijdbare schade aan patiënten. Aandacht voor risicovolle momenten in de zorgketen kan de patiëntveiligheid verbeteren. Retrospectieve risico-inventarisatie omvat het achteraf identificeren en analyseren van risico’s die hebben geleid of hadden kunnen leiden tot vermijdbare schade van de patiënt. Het melden en analyseren van incidenten en complicaties is een onderdeel van het VMS waardoor inzicht ontstaat in de aanwezige risico’s en hiervan wordt geleerd. Bron: Nederlands Technische Afspraak (NTA) 80092011; Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen.


Trillingsisolatie van MECAL

Engineering for a small planet

Voor een stil microscoopbeeld

MECAL is gespecialiseerd in analyse en mechatronische produktontwikkeling. Daardoor zijn zij in staat om de juiste oplossing te leveren voor trillingsproblemen in de medische- en semiconductorindsutrie.

Contact informatie: Tel: 040 2302 717 E-mail: j.vanseggelen@mecal.eu Kijk ook op onze website: www.active-vibration-isolation.com


procedure omvat niet alleen het protocol om onveilige situaties te verhelpen en in de toekomst te voorkomen, maar ook de registratie van incidenten. Deze informatie is noodzakelijk voor toetsing en eventueel bijstelling van vervangingsplannen, onderhoudsplannen of gebruiksinstructies. Onderdeel van deze procedure is ook periodieke rapportage aan het management en aan de gebruikende eenheden. 4.9. Het ziekenhuis heeft een procedure die voorziet in passende maatregelen als wordt ontdekt dat een medische hulpmiddel is ingezet in de patiëntenzorg met een tot dat moment onontdekt defect. Toelichting: defect dient te worden gelezen als ’abnormale situatie’ en gaat dus verder dan mankement in strikt technische zin. Ook een verlopen onderhoudsdatum is een defect.

dit hulpmiddel toch in te zetten, kan voor een be­ paalde gebruikstijd extensie worden verleend. Deze periode dient zo kort mogelijk te zijn. Het hulpmid­ del dient zo spoedig mogelijk het afgesproken on­ derhoud te ondergaan. Het verlenen van extensie is immers een keuze tussen twee kwaden: geen ex­ tensie verlenen betekent dat het hulpmiddel niet beschikbaar is voor de patiëntenzorg, wel extensie verlenen betekent dat een patiënt wel wordt gehol­ pen, maar mogelijk wordt blootgesteld aan een ho­ ger risico. Het verlenen van extensie mag daarom geen routine zijn; het is een noodmaatregel die in voorkomend geval de continuïteit in de patiënten­ zorg zeker stelt. Retrospectieve risicoanalyse

In de volgende artikelen gaat het om een retrospectieve risicoanalyse: na een incident of geconstateerde afwijking wordt onderzoek gedaan naar oorzaken en worden maatregelen genomen die herhaling moeten voorkomen. 4.6. Het ziekenhuis heeft een procedure voor gevaarmeldingen en incidenten bij de toepassing van medische hulpmiddelen. Toelichting: Deze

4.18 Het ziekenhuis heeft een procedure voor het uitvoeren van correctief onderhoud aan medische hulpmiddelen, dat wil zeggen het verhelpen van de storing en voor de vrijgave na het verhelpen van een storing. Toelichting: Een storing is te zien als een incident en overeenkomstig te behandelen. 4.21. Het ziekenhuis heeft een procedure voor de ontvangst en afhandeling van spoedeisende meldingen over de betrouwbaarheid van medische hulpmiddelen, zoals ‘recalls’ of ’safety notifications’. Toelichting: Een recall is een melding over een mo­ gelijk defect aan een medisch hulpmiddel. Een re­ call kan verschillende titels hebben, zoals een alert notice of safety notification. Een recall kan afkom­ stig zijn van een leverancier maar ook van een be­ roepsvereniging of vanuit het ziekenhuis zelf. Indien een recall van toepassing is op een in het ziekenhuis aanwezig hulpmiddel, kan deze leiden tot inspectie of zelfs terugtrekking van het hulpmiddel. Onderdeel van het VMS

een essentieel onderdeel van het veiligheidsmanagementsysteem (VMS) in een ziekenhuis. Door deze analyses wordt een database met kennis opgebouwd waarmee maatregelen te nemen zijn om de veiligheid van de patiëntenzorg te verhogen. Het convenant “Veilige Toepassing van Medische Technologie in het ziekenhuis” is een waardevolle toevoeging aan de betreffende NTA van het VMS en dient in feite een integraal onderdeel te zijn van het veiligheidsdenken in het ziekenhuis. n

Convenant Sinds 2002 wordt er in toenemend mate aandacht besteed aan de rol van medische technologie in de patiëntenzorg. Dit vanuit het besef dat medische technologie meer omvat dan alleen medische apparatuur en dat er sprake is van een keten in de levensduur van medische hulpmiddelen, een keten die zo sterk is als de zwakste schakel. In november 2011 hebben NVZ en NFU het ‘Convenant Veilige Toepassing van Medische Technologie in het ziekenhuis’ gepubliceerd. Het document is in 2010 en 2011 tot stand gekomen in overleg met alle betrokken veldpartijen. Het convenant is gebaseerd op de Wet medische hulpmiddelen en bevat 45 minimale eisen waaraan het ziekenhuis moet voldoen. Het convenant is van kracht sinds 1 januari 2013, analoog aan het VMS. In feite is medische technologie een integraal onderdeel van het VMS. De IGZ toetst het convenant sinds de zomer van 2013. IGZ heeft in het toetsingskader aangegeven dat twee eisen van het convenant, namelijk de registratie van bekwaamheden en de prospectieve risico-inventarisaties, wel worden getoetst maar nog niet worden gehandhaafd. Dit gebeurt pas na 1 januari 2014.

Het uitvoeren van beide typen risicoanalyse is

www.fmtgezondheidszorg.nl 36

FMT Gezondheidszorg


B E D R I J V E N I N D E X Adviesbureau

Fleminglaan 10 2289 CP Rijswijk Postbus 1211 2280 CE Rijswijk T: +31 (0)88 - 374 0000 F: +31 (0)88 - 374 0010 E: contact@deerns.nl I: www.deerns.nl _______________________________

A. P. (Alex) de Block de Block Consultant Duizendblad 16 - 8607 EA Sneek T:  +31 (0)6 417 480 88 F: +31 (0)8 471 990 78 E: alex@deblockconsultant.nl I: www.deblockconsultant.nl _______________________________

Goudsbloemvallei 31 Postbus 417- 5201 AK ‘s-Hertogenbosch T: (073) 641 13 00 / F: (073) 642 43 16 I: www.swebru.nl _______________________________

DWA installatie- en energieadvies Duitslandweg 4 2411 NT Bodegraven T: 088 – 163 53 00 E: dwa@dwa.nl I: www.dwa.nl ______________________________

Volantis B.V. Sint Jansweg 20c (Villa Flora) Postbus 470 5900 AL  VENLO T: 077 - 351 55 51
 F: 077 - 354 87 41
 E: venlo@volantis.nl _______________________________

alarmering Valstar Simonis Veraartlaan 4 2288 GM Rijswijk T: 070 307 22 22 F: 070 307 22 07 E: rijswijk@valstar-simonis.nl I: www.valstar-simonis.nl _______________________________

VAN LOOY GROUP NV Noordersingel 19 B – 2140 Antwerpen T: +32 3 235 35 08 E: info@vanlooy.com I: www.vanlooy.com _______________________________

EGM adviseurs Wilgenbos 20 3311 JX Dordrecht T: +31(0)78 633 06 60 E: info@egm.nl I: www.egm.nl T: twitter@EGMarchitecten.nl _______________________________

Twynstra Gudde Postbus 907 3800 AX Amersfoort T: 033 4677777 F: 033 4677666 E: info@tg.nl I: www.twynstragudde.nl _______________________________

OK Consultancy Nederland (OKCN) Postbus 2102 5202 CC ’s-Hertogenbosch T: (0)73 62 34 381 E: info@okcn.nl I: www.okcn.nl

2 double you bv, Nieuweweg Noord 314B-15, 3905 LX Veenendaal Tel. 0318-66 88 44 Mail: info@2doubleyou.nl Web: www.2doubleyou.nl _______________________________

Smits van Burgst Raadgevend Ingenieursbureau Baron de Coubertinlaan 8 2719 EL Zoetermeer T: 079-3427147 E: info@smitsvanburgst.nl W: smitsvanburgst.nl

airconditioning

Trane Airconditioning B.V. Postbus 58 3760 AB SOEST T:  +31 35 6039 300 _______________________________

Carrier Airconditioning Benelux BV
 Rijndijk 141
 2394 AG Hazerswoude-Rijndijk
 T: +31 (0) 71 – 341 71 11 
 E: info@carrier.nl
 I: www.carrier.nl/klimaatoplossingen _______________________________

afbouw (droge)

Fermacell BV Loonse Waard 20  6606 KG Wijchen Postbus 398 6600 AJ Wijchen  T: +31 (0)24 649 51 11 F: +31 (0)24 649 51 26 E: fermacell-nl@xella.com  I: www.fermacell.nl

New Bridges (Softamed Nederland B.V.) Calandstraat 44 3316 EA Dordrecht T: (078) 654 87 87 F:(078) 654 87 88

architecten

RS |Roeleveld-Sikkes Architects Alexanderstraat 1 2514 JL Den Haag T:  +31 70 346 9508 F: +31 70 361 7442 E: office@roeleveld-sikkes.eu I: www.roeleveld-sikkes.eu

Artès architecten Hereplein 6 Postbus 949 9700 AX GRONINGEN T: 050-318 21 02 E: info@artes.nl I: www.artes.nl _______________________________

EGM architecten Wilgenbos 20 3311 JX Dordrecht T: +31(0)78 633 06 60 E: info@egm.nl I: www.egm.nl T: twitter@EGMarchitecten.nl _______________________________

de Jong Gortemaker Algra Las Palmas, Wilhelminakade 310 3072 AR Rotterdam Postbus 51113 3007 GC Rotterdam T: 0102973030 E: info@djga.nl I:  www.djga.nl _______________________________

FMT Gezondheidszorg

37


B E D R I J V E N I N D E X BRANDWEREND GLAS Alberts & Van Huut B.V. Keizersgracht 169 1016 DP Amsterdam T: +31 (0) 20 - 6220082 E: info@albertsenvanhuut.nl I: www.albertsenvanhuut.nl _______________________________

2 double you bv, Nieuweweg Noord 314B-15, 3905 LX Veenendaal Tel. 0318-66 88 44 Mail: info@2doubleyou.nl Web: www.2doubleyou.nl

BESCHERMINGSTRANSFORMATOREN

VETROTECH SAINT-GOBAIN BENELUX Hulsenweg 21, 6031 SP Nederweert Postbus 15, 6000 AA Weert T: +31 (0)495-57 44 35 F: +31 (0)495-57 44 36 I: www.vetrotech.nl

info@record-automatischedeuren.nl www.record-automatischedeuren.nl Vestiging Oosterhout Record/Van Nelfen Deurtechniek Houtduifstraat 6 Postbus 565, 4900 AN Oosterhout T 0162-447720 F 0162-447730 _______________________________

cleanrooms

Cleanroom Combination Group bv Postbus 87, 5570 AB Bergeijk T: 0497 - 55 65 65 E: info@cleanroomcg.nl I: www.cleanroomcg.com

Besam Nederland B.V., Postbus 8155, 6710 AD Ede T: 0318 - 69 89 69 E: info@besam.nl I: www.besam.nl _______________________________

communicatie Geveke Besturingstechniek Barajasweg 60 1043 CP Amsterdam Postbus 820, 1000 AV Amsterdam T: 020-5829111 F: 020-5822496 E: info@geveke-besturingstechniek.nl

beveiliging

Mpluz Kerkhofstraat 21 5554 HG Valkenswaard T: 040 - 20 89 227 F: 040 - 20 89 245 E: Info@Mpluz.nl I: Mpluz.nl

Metaflex Doors Europe Postbus 300 7120 AH Aalten  Nederland tel: +31 (0)543-477333 fax: +31 (0)543-477222 I: www.metaflex.nl _______________________________

corRosiebescherming Ascom (Nederland) B.V. Postbus 40242 3504 AA Utrecht T:. (030) 240 91 03 / F: (030) 241 19 46 E: info@ascom.nl I: www.ascom.nl

BOUWMANAGEMENTBUREAU

Blygold Nederland B.V. Postbus 10, 3991 KA Houten, T: 030 634 43 10 F: 030 634 43 11

deuren InterBouwconsult bv. Duwboot 9 3991 CD Houten T: 030 6361009 E: info@interbc.nl I: www.interbouwconsult.nl Vestiging Doorwerth Record Automatische Deuren B.V. Cardanuslaan 30 Postbus 67, 6865 ZH Doorwerth T 026-3399777 F 026-3399770

38

FMT Gezondheidszorg

KONE Deursystemen B.V. Accustraat 21, Veenendaal Postbus 94, 3900 AB Veenendaal T: 0318 - 53 23 33 F: 0318 - 53 23 39 E: deursystemen@kone.com I: www.kone.com/nl _______________________________

Boon Edam Nederland B.V. Postbus 26, 1135 ZG Edam Ambachtstraat 4, 1135 GG Edam T: 0299 38 08 08 F: 0299 37 28 59 I: www.boonedam.nl _______________________________

Limburgia Utiliteitsdeuren B.V. Postbus 65, 5710 AB Someren Broekstraat 1, 5711 CT Someren T: 0493 441 410 F: 0493 441 429 E: info@limburgia.nl I: www.limburgia.nl

domotica Berkvens B.V. Postbus 2 5710 AA - Someren T: 0493 49 91 11 F: 0493 49 62 95 E: info@berkvens.nl _______________________________

Van Dorp zorg en welzijn Koraalrood 161 2718 SB  Zoetermeer 0900-9070707 I: www.vandorpzorgenwelzijn.nl

elektrotechniek Vari-Doors Schuifdeursystemen gedistribueerd door: Berkvens B.V.                                                       tel. +31 (0) 493 499 911                                            Limburgia B.V.                                                      tel. +31 (0) 493 441 410 _______________________________

Bender Benelux BV Takkebijsters 54 4817 BL BREDA T: +31-76-5878713 F: +31-76-5878927 E: benderbenelux@benderbenelux.com I: http:/www.benderbenelux.com _______________________________


ITBB Toppers in techniek. It Dok 19 8447 GL HEERENVEEN T: 0513-650088 E: info@itbb.nl I: www.itbb.nl

Sauter Building Control Nederland BV Postbus 20613, 1001 NP Amsterdam T: 020 - 587 67 00 I: www.sauter-controls.com ______________________________

Grontmij Nederland B.V. De Holle Bilt 22 3732 HM De Bilt T: +31 30 220 79 11 E: info@grontmij.nl I: www.digitaaldossierzorgvastgoed.nl _______________________________

energie Honeywell Building Solutions Lange Amerikaweg 55, 7332 BP  Apeldoorn Postbus 243, 7300 AE Apeldoorn T: + 31 (0) 55 549 499 F: + 31 (0) 55 542 728 E: Info.hbs.nl@honeywell.com I: www.honeywell-buildingsolutions.nl Elinex Power Solutions Wolweverstraat 15 2984 CE Ridderkerk T: +31 180 415 711 E: info@elinex.com I: www.elinex.com _______________________________

E.ON Benelux Dr. Holtroplaan 2-28 5652 XR Eindhoven I: www.eon.nl/zakelijk

GROOTHANDEL

Technische Unie B.V. Bovenkerkerweg 10-12 1185 XE Amstelveen Postbus 900 1180 AX Amstelveen T: 020 - 545 03 45 F: 020 - 545 02 50 E: communicatie@technischeunie.com I: www.technischeunie.com

Bussman Verhuur B.V. JJzerwerf 1 6641 TK  Beuningen T: +31 (0)24-6790102 F: +31 (0)24-6790101 E: info@bussman-verhuur.nl I: www.bussman.nl

KLIMAATPLAFONDS

Interalu Nederland BV. Seeligsingel 7 4811 CN Breda T: 0031 – (0)76 513 99 97 F: 0031 – (0)76 514 19 79 E: : info@interalu.eu I : www.interalu.eu

klimaattechniek

ICT

Detron Healthcare Solutions Postbus 313 4940 AH Raamsdonksveer T: 073 - 750 15 32 E: info.healthcare@detron.nl

ITBB Toppers in techniek It Dok 19 8447 GL HEERENVEEN T: 0513-650088 E: info@itbb.nl I: www.itbb.nl

landschapsarchitecten

ingenieursbureaus

hang- en sluitwerk

facilitymanagement

Egemin Consulting NV Baarbeek 1 2070 Zwijndrecht T: +32 3 641 12 12 F: +32 3 641 13 13 E: info@egemin.be I: www.egemin.com

T: +31(0)341 – 423737 F: +31(0)341 – 421172 E: info@ultimo.net I: www.ultimo.net/nl

ASSA ABLOY Nederland B.V. Postbus 40, 4940 AA Meerval 3 - 5 4941 SK Raamsdonksveer T: +31 (0)88 - 639 46 00 F: +31 (0)88 - 639 46 75 E: info@assaabloy.nl I: www.assaabloy.nl

Ingenieursbureau Wolter & Dros B.V. Rijksstraatweg 59 7231 AC  Warnsveld T: 0575 - 58 15 00 F: 0575 - 52 91 22  I: www.wolterendros.nl _______________________________

MTD Landschapsarchitecten Postbus 5225 5201 GE  ’s-Hertogenbosch T: 073-6125033 F: 073-6136665 E: vandenakker@mtdls.nl I: www.mtdls.nl

luchtbehandeling

huisvesting

GEBOUWBEHEERSYSTEMEN

Priva Zijlweg 3, 2678 LC De Lier Postbus 18, 2678 ZG De Lier T: +31 (0)174 522 600 F: +31 (0)174 522 700 E: contact.priva@priva.nl I: www.priva.nl

Wagenbouw B.V. Rivierdijk 2 3361 AP Sliedrecht Postbus 98 3360 AB  Sliedrecht T: 0184 – 411 766 E: info@wagenbouw.nl I: www.wagenbouw.nl _______________________________

Royal HaskoningDHV George Hintzenweg 85 Postbus 8520 3009 AM Rotterdam www.royalhaskoningdhv.com

it & software

Ultimo Software Solutions bv Waterweg 3 8071 RR Nunspeet

Altena Group Postbus 135, 5140 AC  Waalwijk  Keurweg 10,  5145  NX  Waalwijk                                                       T: (+31) 0416 670 700 
 F: (+31) 0416 670 709
 E: post@altena.com _______________________________

FMT Gezondheidszorg

39


B E D R I J V E N I N D E X MEDISCHE VACUUM

HygroTemp B.V. Edvard Munchweg 25 1328 MA Almere T: +31(0)36 5383020 F: +31(0)36 5377551 E: info@hygrotemp.nl I: www.hygrotemp.nl

Partner van Dräger BOGE KOMPRESSOREN B.V. Spaceshuttle 8B, 3824 ML Amersfoort T: +31 33 456 15 86 F: +31 33 453 01 36 E: benelux@boge.com I: http://www.boge.com/nl ______________________________

MEDISCHE APPARATUUR

T: 010 794 48 90 I: http://gezondheidszorgtechnologie.nl

OPERATIEKAMERS

C-AIR Technics BV Elleboog 12 6713 KP Ede T: 0318-647115 F: 0318-647713 E: info@c-air.nl I: www.c-air.nl

Cleanroom Combination Group bv Postbus 87, 5570 AB Bergeijk T: 0497 - 55 65 65 E: info@cleanroomcg.nl I: www.cleanroomcg.com _______________________________

mobiele operatiekamers

Mindray Medical International Drs. W. van Royenstraat 8 3871 AN Hoevelaken The Netherlands Tel: 033-25 44 911 Fax: 033-25 34 280 Mobile: 06-12 333 467 _______________________________

Toshiba Medical Systems Nederland  Postbus 119, 2700 AC Zoetermeer  Zilverstraat 1, 2718 RP Zoetermeer  T: 079- 368 99 99  F: 079-3689090  E: tmsnl@tmse.nl  I: www.toshiba-medical.nl _______________________________

C-AIR Technics BV Elleboog 12 6713 KP Ede T: 0318-647115 F: 0318-647713 E: info@c-air.nl I: www.c-air.nl

MEDISCHE gassen

MEDISCHE PERSLUCHT

Linde Healthcare Benelux De keten 7 Postbus 325, 5600 AH Eindhoven T: +31 40 28 25 825 F: +31 40 28 16 875 I: www.linde-healthcare.nl

Forehand Netwerken Driemanssteeweg 174 3084 CB Rotterdam T: 010-240 41 21 / F: 010-240 41 20 E: info@forehand.nl I: www.forehand.nl

Dräger Medical Netherlands B.V. Postbus 874 2700 AW Zoetermeer T: +31 793 464 800 F: +31 793 422 747 E: gms@draeger.com I: www.gasmanagementsystems.nl

BAM Utiliteitsbouw bv Contactweg 60 1014 BW  Amsterdam T: (020) 410 84 10 F: (020) 410 84 11 E: noordwest@bamutiliteitsbouw.nl I: www.bamutiliteitsbouw.nl

OPLEIDINGEN

40

FMT Gezondheidszorg

Vokes-Air BV Nijverheidsweg 15, 3401 MC IJsselstein Postbus 309, 3400 AH IJsselstein T : 088-8653427 - F : 088-8653400 E : infonl@vokesair.com www.vokesair.com _______________________________

ontwikkelaar

MEDISCHE PRODUCTEN Berko Kompressoren Havenweg 14 6603 AS Wijchen T: 024 - 641 11 11 F: 024 -642 15 72 E: info@berko-perslucht.nl I: www.berko.eu _______________________________

_______________________________

NETWERKINFRASTRUCTUREN

medische gassendistributie systemen Stöpler Instrumenten & Apparaten B.V. Middenwetering 1, 3543 AR Utrecht Postbus 2445, 3500 GK Utrecht T: 030 264 49 11 F: 030 261 37 66 E: info@stopler.nl I: www.stopler.nl

Vanguard Healthcare Rob van Liefland Benelux & Nordic E: rvanliefland@vanguardhs.com M: +31 6 54 78 58 76 W: www.vanguardhs.com

Interflow De Stek 15 1771 SP Wieringerwerf T. (0227) 60 28 44 F. (0227) 60 31 65 info@interflow.nl www.interflow.nl

B.Braun Medical B.V. Postbus 659, 5340 AR Oss Euterpehof 10, 5342 CW Oss T: +31 (0)412 67 24 11 F: +31 (0)412 67 24 90 E: info.bbmnl@bbraun.com I: www.bbraun.nl

Hogeschool Rotterdam G.J. de Jonghweg 4-6 3015 GG Rotterdam

Dräger Medical Netherlands B.V. Postbus 874 2700 AW Zoetermeer T: +31 793 464 800 F: +31 793 422 747 E: gms@draeger.com I: www.gasmanagementsystems.nl

oproepsystemen

Verkerk Groep Postbus 49 3330 AA Zwijndrecht T: 078 610 77 00 E: info@verkerk.com I: www.verkerkgroep.nl


PARKEER­VOOR­ZIENINGEN

Spark Nieuwstraat 4 2266 AD Leidschendam T: 070-3177005 E: info@spark-parkeren.nl I: www.spark-parkeren.nl

sanitair

Sanitair Consultancy Nederland Van Abcoudehof 73 3911 BM RHENEN T: 06 -204 241 51 veening.scn@veening.org

E:TOEGANGSTECHNIEK info@bolidt.nl / I: www.bolidt.nl

Vestiging Doorwerth Record Automatische Deuren B.V. Cardanuslaan 30 Postbus 67, 6865 ZH Doorwerth T 026-3399777 F 026-3399770 info@record-automatischedeuren.nl www.record-automatischedeuren.nl Vestiging Oosterhout Record/Van Nelfen Deurtechniek Houtduifstraat 6 Postbus 565, 4900 AN Oosterhout T 0162-447720 F 0162-447730

TOTAALINRICHTING

stralingswering

INTEC shielding Waarderweg 44, 2031 BP Haarlem Postbus 141, 2000 AC Haarlem T: 023 531 9039 / F: 023 531 4821
 E: intec@intos.nl I: www.intec.nl

telecare systemen

Tunstall Healthcare Oslo 28 2993 LD Barendrecht T :0180-696 696 / F: 0180- 696 699 E: marketing@tunstall.nl I: www.tunstall.nl

Becker Druk- en Vacuümpompen B.V. Postbus 573, 8440 AN Heerenveen Eurolaan 11, 8466 SM Nijehaske T: 0513-651800 / F: 0513-651855 E: info@beckerdvp.nl I: www.beckerdvp.nl

verlichting

Philips Nederland B.V. Divisie Lighting Postbus 90050 5600 PB Eindhoven T: Licht infoservice: +31 (0) 40 27 87 500 E: lichtmail@philips.com I: www.lighting.philips.nl _______________________________

Rooms For Care bv Postbus 87 - 5570 AB Bergeijk De Waterlaat 2 – 5571 MZ Bergeijk T +31 (0)497 – 55   61 11 E info@rooms-for-care.nl I www.rooms-for-care.nl _______________________________

Waldmann B.V. Lingewei 19 4004 LK Tiel T: +31-344-631019 F: +31-344-627856 I: www.waldmann.com

verpleegoproep

Heijneman Medical BV Postbus 408 3400 AK IJsselstein T: 088 11 81 000 / F: 088 11 81 081 E: info@heijnemanmedical.nl I: www.heijnemanmedical.nl _______________________________

THERMOHARDENDE KUNSTSTOFFEN

Bolidt Kunststoftoepassing BV Nijverheidsweg 37 3341 LJ Hendrik Ido Ambacht T: 078 - 684 54 44

Vacuümpompen / vacuüminstallaties

ADT Fire & Security  Hoofdkantoor Vlierbaan 6-12  2908 LR Capelle aan den IJssel T:  +31(0)88 - 260 28 99  F: +31(0)88 - 260 24 90 M: +31(0)6 – 525 35 302 E: dvzijl@tycoint.com I: www.adtfireandsecurity.nl

wandbekleding

Vescom Nederland B.V. Sint Jozefstraat 20, 5753 AV Deurne Postbus 70, 5750 AB Deurne T: +31 493 350 767 F: +31 493 350 779 E: nederland@vescom.com I: www.vescom.nl

wasmachines

Miele Professional Postbus 166, 4130 ED Vianen T: 034-73 78 884 F: 034-73 78 429 www.miele-professional.nl E: professional@miele.nl

waterbehandeling

BWT Nederland B.V. Energieweg 9, 2382 NA Zoeterwoude T +31 (0)88 750 90 00 F +31 (0)88 750 90 90 www.bwtnederland.nl _______________________________

Pure Water Group Korte Hei 3 4714 RD  Sprundel T: 0165 348 252 F: 0165 348 254 I: www.purewatergroup.com

vloeren INTOS interieurmakers Waarderweg 44, 2031 BP Haarlem Postbus 141, 2000 AC Haarlem T: 023 531 9039
 F: 023 531 4821
E: intos@intos.nl I: www.intos.nl

Nora flooring systems B.V. Belgiëstraat 14 5171 PN Kaatsheuvel T: 0416-286140 I: www.nora.com/nl FMT Gezondheidszorg

41


COLOFON

AGENDA DECEMBER Precisiebeurs 3 – 4 december 2013, NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven Inlichtingen: www.precisiebeurs.nl Doelgericht Storingen oplossen 3 – 4 december 2013, Gorinchem Inlichtingen: www.egeminautomation.com Elektro Vakbeurs 10 – 12 december 2013, Evenementenhal, Hardenberg Inlichtingen: www.evenementenhal.nl/hardenberg Decentrale energie 11 december 2013, Energy Matters, Driebergen Inlichtingen: www.energymatters.nl Topics in Intensive Care 11 – 12 december 2013, de Werelt, Lunteren Inlichtingen: www.topicsinic.nl

JANUARI 2014 Vakbeurs Facilitair 2014 15 – 17 januari 2014, Brabanthallen, Den Bosch Inlichtingen: www.vakbeursfacilitair.net

VTDV TD

Werkvoorbereiden en Plannen 15 – 17 en 22 januari 2014, Gorinchem Inlichtingen: www.egeminautomation.com

FEBRUARI Nationaal Bouwdebat 3 februari 2014, Media Plaza, Utrecht Inlichtingen: www.vnuexhibitions.com VSK 2014 3 – 7 februari 2014, Jaarbeurs, Utrecht Inlichtingen: www.vsk.nl LED Expo 2014 3 – 6 februari 2014, Jaarbeurs, Utrecht Inlichtingen: www.elektrotechniek365.nl

APRIL Renovatie 2014 8 – 10 april 2014, Brabanthallen, Den Bosch Inlichtingen: www.renovatiebeurs.nl

FMT Gezondheidszorg is een uitgave van: Van Litsenburg BV Eendenven 14 5646 JN Eindhoven T +31 (0)40 29 30 186 M: +31 (0)653 310657 E info@fmtgezondheidszorg.nl I www.fmtgezondheidszorg.nl Bezoekadres: Bogardeind 219 5664 EG Geldrop Volg FMT Gezondheidszorg via Twitter: twitter.com/fmtmagazine

NVTG congres 10 -11 april 2014, Groningen Inlichtingen: www.nvtg.nl

FMT Gezondheidszorg wordt gemaakt met medewerking van o.a. NVTG, VTDV en KIVI NIRIA. FMT Gezondheidszorg verschijnt 10x per jaar. Uitgever: Cor van Litsenburg

MEI Vakbeurs Welkom in de zorg 14 – 15 mei 2014, Jaarbeurs, Utrecht Inlichtingen: www.welkomindezorg.nl ISSA/INTERCLEAN Amsterdam 6 – 9 mei 2014, Rai, Amsterdam Inlichtingen: www.rai.nl

MAART Light & Building 2014 30 maart – 4 april 2014, Messe Frankfurt Inlichtingen: http://light-building. messefrankfurt.com/frankfurt/en/besucher/willkommen.html

Eindredactie: Wim van Gurp NVTG Redactieraad: Mw. B. (Barry) S. van der Graaf W. (Wim) van Gurp Ing L. (Leo) van Namen Ing. G. (Fred) T.J.M. Penders Ir. H. (Henk) C. Postema FMT komt tot stand met redactionele medewerking van: Ir. René Drost CEIM H. (Henk-Jan) Hoekjen Prof. dr. ir. J (Jos) Lichtenberg Dr. ir. M. (Masi) Mohammadi G. (Gabriël) van Neerven Drs. F (Floor) Scholten W. (Wilma) Schreiber G. (Gerrit) Tenkink F. (Frank) van Wijck W. (Wim) Wijdenes Fotografie: Jasper Scheffers, Peter Bouritius. e.a. Vormgeving: Peter Bouritius Advertenties: T +31 (0)513 68 48 08 E sales@fmtgezondheidszorg.nl

Hannover Messe 2014 7 – 14 april 2014, Hannover Inlichtingen: www.elektrotechniek365.nl

Medische Technologie: Jacques Beelen T +31 (0)6 51108895 Druk: Scholma Druk ISSN 1873 - 8877

ADVERTENTIE-INDEX

42

ASSA ABLOY Entrance Systems

43

Mecal 35

Dräger Medical Netherlands BV

14

Metaflex Doors Europe BV

44

Geveke Besturingstechniek

15

Miele Professional

15

Gira 25

Tegema 31

IZZ 4

Van Looy Group

19

Joulz 9

Vanguard Healthcare

2

FMT gezondheidszorg

Abonnementen: Nederland: e 110,00 België e 117,50 Buiten Europese Unie: e 169,50 Losse nummers e 15,95 Een abonnement kan op elk gewenst moment ingaan. Een abonnement wordt automatisch verlengd, tenzij tenminste twee maanden voor het einde van de abonnementsperiode schriftelijk wordt opgezegd. Disclaimer: Van Litsenburg BV heeft deze uitgave op de meest zorgvuldige wijze samengesteld. Van Litsenburg BV en haar auteurs kunnen echter op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de gegevens. Uitgever en auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op de informatie in deze uitgave.


Betrouwbare servicepartner

Besam, 1e klas service aan alle merken automatische deuren en luchtgordijnen. dag en nacht bereikbaar 2-uurs service bij calamiteiten 100% zekerheid focus op kostenbeheersing

www.besam.nl

ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions


Verder kijken dan de deur breed is Alle denkbare oplossingen De hermetisch sluitende schuifdeursystemen van Metaflex Doors voldoen aan de strengste en meest actuele normen. Bovendien leveren wij voor iedere situatie met zijn specifieke eisen een maatwerkoplossing. Door onze voeling met de markt en wat er in de wereld om ons heen gebeurt, zijn wij in staat onze opdracht足 gevers maximaal te ontzorgen. Met duurzame innovaties en een professioneel serviceapparaat. Wilt u ook een sluitend verhaal? Kijk op www.metaflex.nl of bel 0543 - 477 333.


Fmt 11 2013