Page 1

12|

FMT GEZONDHEIDSZORG: VAKBLAD OVER HUISVESTING EN TECHNOLOGIE IN DE GEZONDHEIDSZORG

GEZONDHEIDSZORG

11

FinanciĂŤle problemen zet infectiepreventie onder druk

Nieuwbouw OK kritische operatie in hart van AMC Na lange voorbereiding snelle nieuwbouw in Genk


Productie van zuivere zuurstof op locatie

Een rendabele, betrouwbare en veilige zuurstofproductie op locatie. Dat is mogelijk met de OGP-zuurstofgeneratoren van Atlas Copco. Ideaal voor de gezondheidszorg, maar ook geschikt voor ozonproductie, afvalwaterzuivering en glasindustrie. De OGP-zuurstofgeneratoren werken op basis van de Pressure Swing Adsorptie. Bij deze technologie worden moleculaire koolstofzeven gebruikt voor het selectief scheiden van zuurstofmoleculen en andere moleculen in perslucht. Het resultaat? Zuurstof met een zuiverheid van maar liefst 90 - 95%. Met de OGP-zuurstofgeneratoren behoort het aan- en afvoeren van zuurstofflessen tot het verleden. Daarnaast profiteert u van de volgende voordelen met dit systeem:  t -BHFCFESJKGTLPTUFO  t CFTDIJLCBBSIFJE  t )PHF[VJWFSIFJETHSBBE  t &FOWPVEJHUFQMBBUTFO Voor meer informatie neem contact op via klaas.willem.roest@nl.atlascopco.com. Atlas Copco Compressors Nederland .FSXFEFXFH -(;XJKOESFDIU 1PTUCVT "&;XJKOESFDIU 5FM  'BY   www.atlascopco.nl

Download een QR-reader, scan de code en ga naar onze website.


V O O R W O O R D

I N H O U D

Doctors for Mozambique De stichting Doctors for Mozambique helpt talentvolle, maar arme studenten arts te worden, door hun studie aan de universiteit te financieren, zodat zij later zelf de geneeskundige zorg in Mozambique kunnen versterken. Zo draagt de stichting bij aan een structurele oplossing voor het schrijnend tekort aan artsen in dit Afrikaanse land. Sinds kort is FMT Gezondheidszorg mediapartner van deze stichting. Ik wil u graag in het kort kennis laten maken met deze organisatie die wij een warm hart toedragen. In Mozambique heerst een ernstig tekort aan opgeleide mensen als artsen, leraren, economen en ingenieurs. Het Vaticaan richtte daarom in 2000 de Universidade Católica de Mozambique (UCM) op in Beira, de tweede stad van het land in het midden van Mozambique. De universiteit ontvangt anders dan de staatsuniversiteit in de hoofdstad Maputo geen ondersteuning van het rijk en heeft hierdoor een chronisch gebrek aan financiële middelen. De opleiding geneeskunde aan de UCM in Beira betreft een volwaardige, 7 jaar durende artsenopleiding die begint met een voorbereidend jaar om de geschiktheid van studenten te toetsen. Jonge buitenlandse artsen verzorgen de basisopleiding. Europese medisch specialisten helpen Mozambikaanse specialisten met de opleiding in de latere fase. Deze artsen en specialisten komen behalve uit Nederland ook uit Duitsland, België, Engeland, Italië en Spanje. Ontwikkelingsorganisaties, kerkelijke instellingen, universiteiten en regeringen van deze landen maken dit financieel mogelijk. Twee van de Nederlanders die sinds 2004 in Beira aan de medische faculteit werken zijn Harrie en Gitta van der Meeren, zij doen dit werk belangeloos. Harrie en Gitta hebben daarom het initiatief genomen tot de oprichting van Doctors for Mozambique. Zij zijn ervan overtuigd dat er met uw steun veel jonge artsen opgeleid zullen worden die de mensen in Mozambique weer hoop kunnen geven.

I N

D E Z E

U I T G A V E

Nieuwbouw Huisvesting: Kritische operatie in hart AMC

4

Grontmij: OK-techniek anno 2015

9

Dräger: Betrouwbare gassendistributie

14

Infectiepreventie: Financiële problemen zetten

20

infectiepreventie onder druk

18

Nieuwbouw: Na gedegen voorbereiding snelle nieuwbouw in Genk

20

Normering: Nieuwe praktijkgids medische ruimten

24

Het bouwproces: Overeenkomsten in het bouwproces van een museum en een zorggebouw

28

IFHE congres 2012: St. Olav Trondheim,

28

indrukwekkende ‘gezondheidszorgstad’

31

Kort Nieuws

34

NVTG Info

36

VCM Medical: ‘VCM Medical en Nihon Kohden een goede combinatie’

37

NVTG Najaarsstudiedag: Crisisbeheersing vraagt veel aandacht

38

Medische technologie: Lustrumcongres Health &

Meer informatie over deze sympathieke stichting vindt u op: www.doctorsformozambique.org. Cor van Litsenburg, Uitgever FMT gezondheidszorg.

4

Kritische operatie in hart AMC.

42

Technology

40

Wereldprimeur: ArteMis camera maakt tumoren zichtbaar

42

Bedrijvenindex

44

Agenda

50

Advertentie-index

50

VTDV TD

FMT gezondheidszorg

3


N I E U W B O U W

H U I S V E S T I N G

Nieuwbouw operatiecentrum

Kritische operatie in hart AMC

De medisch technische toepassingen in operatiekamers hebben de afgelopen jaren een grote vlucht genomen. Niet alleen op gebied van endoscopische toepassingen, beeldverwerking en opslag, maar ook op gebied van luchttechniek en de beheersing daarvan. Na 30 jaar intensief gebruik, was het dan ook tijd voor het AMC om te starten met de vernieuwbouw van haar Operatiecentrum.

I

n vijf fases wordt een volledig nieuw operatiecentrum met twintig operatiekamers gebouwd op de plek van het huidige operatiecentrum, terwijl de operaties doorgaan. Om in medische termen te blijven, een kritische operatie in het kloppend hart van het AMC. De eerste acht nieuwe operatiekamers zijn inmiddels opgeleverd en succesvol in gebruik genomen. Een goed moment om de tussenstand op te maken.

DOOR: RUTGER KRIEK, PROJECTMANAGER RENOVATIE OPERATIECENTRUM AMC

4

FMT Gezondheidszorg

In het ontwerp is gekozen voor het realiseren van twee blokken van acht en één blok van vier operatiekamers. Per blok is er een grote steriele ber-

ging met per operatiekamer een aparte opdekzone met een downflowplenum. De nevenruimten zoals kantoren, centrale balie, garderobes, restaurant en skillslab, worden rondom de centraal gelegen blokken met operatiekamers gebouwd. “Er is uitvoerig overleg geweest met de gebruikers van het operatiecentrum om voor hen het meest optimale ontwerp te maken”, zegt Coen Weber, projectleider nieuwbouw namens de gebruikers van het operatiecentrum, “Dit is noodzakelijk, omdat het gaat om het werkprocessen van vele zorgprofessionals en je met elkaar de vertaling daarvan moet maken naar een huisvestingsconcept waar


disch personeel te vergroten is gekozen voor twee temperatuurzones per plenum. In de laatste fase van deze operatie, worden twee zogenaamde hybride operatiekamers gebouwd. Deze kamers, met een vloeroppervlak van 70m2, worden beide uitgerust met een “state of the art” röntgenstatief waarmee röntgen-geleide interventies gedaan kunnen worden. Omdat de verdere inrichting van deze twee kamers gelijk is aan de inrichting van alle andere operatiekamers kunnen hier grote chirurgische ingrepen gecombineerd worden met radiologische technieken: dit noemt men hybride operaties WINKEL OPEN TIJDENS VERBOUWING

zij weer jarenlang dag in dag uit op efficiënte wijze zorg moeten kunnen verlenen. We hebben hier in het AMC het voordeel, dat er bij de oorspronkelijke bouw technische lagen zijn opgenomen tussen de verdiepingen. Daarom kan nu de grote hoeveelheid techniek direct boven de operatiekamers geplaatst worden. Ons uitgangspunt was een maximale flexibiliteit in het gebruik van de operatiekamers. Zo worden achttien operatiekamers uitgevoerd met een downflowplenum met een afmeting van 3,5 x 3,5 meter. Om de schone luchtstroom op de operatietafel zo stabiel mogelijk te laten zijn en om het comfort voor het me-

Vanwege de hoge kosten en logistieke problemen die gemoeid zijn met het inrichten van tijdelijke operatiekamers, is besloten om in het huidige operatiekamercomplex telkens vier operatiekamers buiten bedrijf te stellen en te verbouwen. “Zo wordt in vijf fases in een periode van circa vijf jaar het nieuwe operatiecentrum gebouwd terwijl de “winkel” open blijft.” zegt Rutger Kriek, project manager a.i. van AT Osborne. Deze keuze is niet zonder consequenties voor zowel de gebruikers als de bouwers. Rutger Kriek geeft aan dat dit complexe plan veel inzet vraagt van alle betrokken. Maar door een continue afstemming en coördinatie tussen het bouwteam en de gebruikers van het operatiecentrum verloopt dit goed. “Als er vanuit de bouw toch een keer te veel lawaai komt en er overlast bij het uitvoeren van operaties optreedt, is dit met één telefoontje naar de bouwprojectleiding verholpen”, aldus Weber.

Continuïteit van de ’operatiekamers staat natuurlijk voorop, maar ook het bouwproces moet conform de planning lopen. Weber: “Door op tijd de juiste afspraken te maken over risicovolle of verstorende werkzaamheden in de bouw, lukt het ons steeds weer voor beide partijen het werk door te laten gaan”. Dit houdt in dat gebruikers van het operatiecentrum af en toe wordt gevraagd een bepaalde ruimte even niet te gebruiken in verband met risicovolle bouwactiviteiten of omschakelmomenten. Met de bouwers is contractueel afgesproken dat zware sloop en boorwerkzaamheden buiten de reguliere OK- uren plaatsvinden. Diederich Cornelisse, Bedrijfsleider van het operatiecentrum: “Vanwege de fasering heeft het project een lange doorlooptijd van 2010 tot en met 2014. Dit vraagt veel van alle medewerkers van het Operatiecentrum, maar door een goede afstemming en begrip te houden voor elkaars belangen gaat dit goed”. FOCUS OP BEDRIJFSZEKERHEID

Het spreekt voor zich dat de “state of the art” ’operatiekamers ook qua installatietechniek om de modernste en bovenal de meest bedrijfszekere oplossingen vragen. De gebouwbeheerders van het AMC zijn na oplevering zelf zeker 20 jaar verantwoordelijk voor het beheer en exploitatie van de technische installaties. “Daarom is er ook veel tijd gestoken in overleg tussen de installatie adviseurs en de AMC installatiebeheerders van deze installatie” aldus Ed de Klerk, projectleider namens de afdeling Huisvesting. Niet alleen in het beheer, maar zeker ook in de bedrijfszekerheid is veel geïnvesteerd. Zo wordt het hele operatieFMT Gezondheidszorg

5


N I E U W B O U W

H U I S V E S T I N G

centrum uitgevoerd met een sprinklerinstallatie. De Klerk: “Dit is zeker geen standaard in de Nederlandse ziekenhuizen, maar wordt heel bewust wel toegepast in deze nieuwe operatiekamers’. De gedachte hierbij is dat als er, ondanks alle veiligheidsmaatregelen, toch brand uitbreekt, deze qua omvang zeer beperkt zal blijven”.

ICT, Instrumenteel bedrijf en Inkoop een grote rol in deze opgave. Bovendien zijn de onderlinge afhankelijkheden groot. “Valt de beeldverwerkende apparatuur van firma’s als Storz en Olympus nu onder verantwoordelijkheid van ICT, of zijn dit medische instrumenten?” zegt Peter Stoete, projectleider Instrumenteel Bedrijf. Hoe communiceren de medische apparaten via het ICT netwerk? Hoe zijn verantwoordelijkheden vastgelegd. Alleen met heldere afspraken, goede communicatie en een integrale projectaanpak kun je dit goed oppakken. Waar het mis gaat is namelijk niet in de aanschaf van de technische systemen zelf, maar op de raakvlakken. Daar waar de installateur van bijvoorbeeld medische gassen stopt en de leverancier van de pendel het op moet pakken. Kriek: “Het is een open deur, maar alleen met heldere communicatie , een goede demarcatie en een integrale projectaanpak kun je dit soort zaken goed oppakken”. De aanschaf van een OR1 van Storz, een Endoalpha van Olympus, de inrichting van het gehele ICT netwerk, dit zijn projecten op zich. In het AMC is er voor gekozen om eens per twee weken in een programmateam, waarin zowel de afdelingen huisvesting, ICT, Instrumenteel Bedrijf Inkoop en leiding van het operatiecentrum vertegenwoordigd zijn, te focussen op de onderlinge raakvlakken. RISICOMANAGEMENT

Het voorkomen van persoonlijk letsel staat boven alles, maar beschikbaarheid van operatiekamers heeft ook hoge prioriteit. Als vertrekpunt voor het ontwerp is een risicobeheersplan opgesteld waarmee keuzes gemaakt konden worden voor de installaties en de eisen die daaraan worden gesteld als het gaat om patiëntveiligheid en bedrijfszekerheid. Zo is er voor gekozen systemen redundant uit te voeren om een zeer hoge mate van bedrijfszekerheid te bieden. “Van groot belang voor het AMC”, aldus Cornelisse, “de continuïteit van het operatiecentrum is van cruciaal belang binnen een academische medisch centrum`. INTEGRALE PROJECTAANPAK

Bij de bouw van operatiekamers komen uiteenlopende technische disciplines bij elkaar. Naast de bekende bouwkundige, werktuigbouwkundige en elektrotechnische zaken, hebben we ook te maken met de integratie van medische apparatuur en beeldverwerkende technieken. “ ‘Bouwen doe je samen’ is een veel gehoorde uitspraak en dit geldt zeker voor operatiekamers ” aldus Rutger Kriek. Zo spelen naast de gebruikers van het operatiecentrum ook de afdelingen Huisvesting, 6

FMT Gezondheidszorg

Het bouwen binnen een operatiecentrum dat in bedrijf is, is geen sinecure. Uitgebreide bouwtechnische voorbereidingen zijn getroffen om het bouwgebied volledig te scheiden van de naastgelegen operatiekamers die in bedrijf blijven. Een zeer zwaar uitgevoerde scheidingswand is hier

speciaal voor gebouwd om elk risico van geluidsoverlast, trillingen en doorvalgevaar vanuit het bouwgebied naar het operatiecentrum te voorkomen. Het bouwgebied wordt voortdurend op onderdruk gehouden ten opzichte van het operatiecentrum. Inzet op fysieke en bouwtechnische maatregelen is in dit geval niet voldoende. Het gaat erom dat alle betrokken dag in dag uit beseffen dat ze binnen het operatiecentrum aan het werk zijn. Om dit besef bij iedereen tussen de oren te krijgen is er in alle lagen van de projectorganisatie veel aandacht voor risicomanagement. Voorafgaand aan de sloop en bouw van een fase worden risicosessies gehouden. Aan deze sessies doen niet alleen de ontwerpende en bouwende partijen mee, maar ook de gebruikers zijn hierin vertegenwoordigd. Juist door deze multidisciplinaire samenstelling krijgen bouwers, gebruikers,

In alle lagen van de projectorganisatie veel aandacht voor risicomanagement toezichthouders en adviseurs een goed beeld van de risico’s en de maatregelen die getroffen moeten worden om deze risico’s te voorkomen of de gevolgen te beperken. Het maakt ook duidelijk dat patiëntveiligheid en bedrijfszekerheid tijdens de bouw een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. “De gezamenlijke sessies zijn zeer waardevol”, zegt Ingrid de Jong, risicomanager en gespecialiseerd in OK renovaties en nieuwbouw bij AT Osborne. “Andere ziekenhuizen zouden veel van deze gezamenlijke aanpak van het AMC kunnen


leren, maar ook in dit project leren we met elkaar nog steeds. Risicomanagement gaat niet alleen om het voorkomen van risico’s maar ook over hoe te handelen als het niet goed gaat. We hebben daarom onder meer twee calamiteitenoefeningen gehouden. In de eerste oefening is een calamiteit nagespeeld waarbij OK personeel mÊt patiÍnten via het bouwgebied moest vluchten. Dan wordt het plotsklap voor iedereen zichtbaar waarom er geen bouwmaterialen tussen de rode lijnen mogen staan. OK-personeel en patiÍnten konden zonder problemen via het bouwgebied vluchten. Het bouwpersoneel, uiteraard niet geïnformeerd over de oefening, keek even op toen het vluchtend personeel en de patiÍnten langs raasden, en gingen vervolgens rustig verder met hun werkzaamheden. Goed voor de planning, maar niet voor hun eigen veiligheid. Met dit in het achterhoofd is later een oefening gehouden waarbij een calamiteit in het bouwgebied werd gesimuleerd. Er kwam een alarmmelding vanuit het bouwgebied naar de operatiekamer, waardoor aan beide kanten van de bouwscheiding de vluchtplannen in werking traden. Beide oefeningen zijn met alle betrokken partijen uitgebreid geÍvalueerd en de noodzakelijke verbetermaatregelen zijn daar waar nodig getroffen�. LESSONS LEARNED

Ook al loopt het project nog door tot 2014, toch

is het leerzaam tussentijds de balans op te maken en te kijken welke lessen getrokken kunnen worden. s 6ROEGTIJDIGE EN GOEDE SAMENWERKING TUSSEN het operatiecentrum en de afdelingen van Huisvesting is noodzakelijk. Denk niet vanuit huisvesting, we maken eerst een ontwerp en overleggen dan met het Operatiecentrum, en denk niet als Operatiecentrum we maken eerste een plan en gaan daarna naar huisvesting. De kans is groot dat er over en weer beperkende factoren zijn waar je vanuit je eigen expertise niet aan gedacht hebt. s 3TARTMETDEVISIEOPZORG ONDERWIJSENOPLEIding, maar realiseer dat de bestaande gebouwstructuur en logistieke ordening beperkende factoren kunnen zijn. s "ETREK OOK )NSTRUMENTEEL "EDRIJF EN )#4 vroegtijdig in het project en focus niet alleen op de afdelingen huisvesting en operatiecentrum. Leer van andere UMC’s / algemene ziekenhuizen, het wiel hoeft niet in elk ziekenhuis op nieuw uitgevonden te worden. s 2ISICOMANAGEMENT EN FOCUS OP PATIÔNTVEIligheid en bedrijfscontinuïteit verdienen veel aandacht en leidt tot intensieve samenwerking tussen alle betrokken partijen. s "LIJF COMMUNICEREN TUSSEN DE VERSCHILLENDE disciplines ook al lijkt het nog te vroeg in het traject is. Het kweekt begrip, vertrouwen en er wordt meegedacht. Vertel onderling waar aan

gewerkt wordt en wacht niet tot het moment dat het idee, ontwerp, installatiedeel geheel uitgewerkt is. s (OUDTHETTEAMENELKAARVOORTDURENDSCHERP In meerjarige trajecten waarbij teams over een langere periode samenwerken ontstaat het gevaar dat men denkt dat de ander het wel oppakt, of “we weten het nog wel van de vorige fase�. !

Garantie van functionaliteit Ten behoeve van de renovatie van het OK-complex in het AMC is er door Cleanroom Combination Group intensief samengewerkt met een team van ziekenhuismedewerkers, architecten en adviseurs, wat leidde tot de ontwikkeling van het geheel nieuwe CCG OK concept. De bouwkundige wanden vormen in het CCG OK concept de fysieke scheiding tussen de OK’s onderling en overige ruimtes en zorgen daarmee voor een blijvende stralingsdichtheid en brandwerendheid. De afwerking in de OK’s wordt gerealiseerd door een vrij van de bouwkundige wand gemonteerd wandsysteem opgebouwd uit een HPL-frame en vrijstaand van de bouwkundige wand gemonteerd, waardoor de K3-norm blijvend wordt gegarandeerd. HPL-panelen van 10 mm dik worden met een hoogwaardig systeem tussen de ronde plafond- en vloeraansluiting geplaatst en blijvend demontabel aan het HPL frame bevestigd. De ronde hoeken, deurkozijnen en nissen zijn gemaakt van postgeformeerde HPL en sluiten volledig vlak aan op de wanden en kozijnen.

Betrokken partijen: Architect Installatie adviseur Project/programmamanagement Aannemer W-installatie E-installatie Pendels en OK lampen AV-ICT Wanden operatiekamers

VALTOS architecten adviseurs Advies- en ingenieursbureau Grontmij AMC en AT Osborne Medicom Zes vof Van Galen Installatietechniek Imtech Building Services Dräger Medical Netherlands Olympus en Storz Cleanroom Combination Group

Feiten en cijfers: Aantal OK’s Oppervlakten 6.200 m2 bvo technische laag Oppervlak per OK Bouwtijd

20 operatiekamers 6.200 m2 bvo operatiecentrum 18 operatiekamers van 50 m2 2 hybride operatiekamers van 70 m2 2010 – 2014

Buiten gebruik tijd geminimaliseerd Ondersteunende techniek in de vorm van flatscreens, whiteboards en bedieningspanelen wordt binnen dit concept volledig vlak in de wand geĂŻntegreerd, evenals de geĂŻntegreerde HPL-luchtretourkanalen. Deze aanpak van scheiding tussen bouwkundige wand en de OK-afwerking biedt de mogelijkheid aanpassingen aan de techniek in en achter de OKwanden in de kortst mogelijke tijd te realiseren. Hierdoor wordt de kostbare buiten gebruik tijd van de OK geminimaliseerd. Tijdens de aanpassing van de techniek vindt nauwelijks vervuiling van de OK plaats, omdat de wandelementen volledig geprefabriceerd worden aangeleverd. Het CCG OK concept is een state-of-the-art wandsysteem, waarmee de OK voor de gehele gebruiksperiode gereed is voor alle aanpassingen in de techniek. www.cleanroomcg.com info@cleanroomcg.nl

FMT Gezondheidszorg

7

FMT 11/2012 preview  

De preview versie van FMT Gezondheidszorg van november 2012.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you