Page 1


Amaranthus retroflexus


• • • • •

• • • •

Όνομα Φυτού. Amaranthus retroflexus Ελληνική Ονομασία. Αμάρανθος Λαϊκή Ονομασία. Βλήτο, Γλύντρο, Αγριόβλητο Οικογένεια φυτών. Amaranthaceae (Aμαρανθοειδή) Χαρακτηριστικά Φυτού. Μονοετής ή πολυετής πόα ύψους 1-1,5m, με πράσινα, ωοειδή φύλλα και ιωδοκόκκινα ή πράσινα άνθη σε στάχια (τσαμπιά). Η ανθοφορία γίνεται από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, η καρποφορία από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο και η συγκομιδή από την άνοιξη μέχρι και το φθινόπωρο. Περιοχή. Ήπειρος Μέρη του Φυτού με δραστικές ουσίες. Κορφές, φύλλα, σπόροι Δραστικές Ουσίες. Λυσίνη, λινολεϊκό και άλλα λιπαρά οξέα, μαγνήσιο, σίδηρος, ασβέστιο, άμυλο, βιταμίνη A και C, ταννίνες Φαρμακολογικές δράσεις-Εφαρμογές. Χρησιμοποιείται κυρίως για τη μεγάλη διατροφική του αξία και συχνά αποτελεί σημαντικό συστατικό της διατροφής των αθλητών για την εξισορρόπηση της ενέργειας και αντοχής τους. Λαμβάνεται υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι) καθώς ενισχύει τον μεταβολισμό. Αναφέρεται επίσης, ότι έχει ευεργετική επίδραση σε άτομα, τα οποία πάσχουν από δυσανεξία στη γλουτένη. Τα φύλλα του εμφανίζουν διουρητική, καθαρτική και αντιοξειδωτική δράση. Τρόπος Χορήγησης. Χορηγείται ως τονωτικό του μεταβολισμού και συμπλήρωμα διατροφής υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι: 150g ξηρών φύλλων βράζουν σε ένα φλυτζάνι νερό, 1-2 φλυτζάνια την ημέρα) ή σε μαγειρική μορφή. Ανεπιθύμητες Ενέργειες. Έχουν αναφερθεί παραισθήσεις και μειωμένη συγκέντρωση σε υπερδοσολογία.


Salvia fruticosa


• • • • •

• • • •

Όνομα Φυτού. Salvia fruticosa Ελληνική Ονομασία. Φασκομηλιά η θαμνοειδής Λαϊκή Ονομασία. Φασκομηλιά Οικογένεια φυτών. Lamiaceae (Χειλανθή) Χαρακτηριστικά Φυτού. Πολυετής πόα ύψους 30-60cm, με γκριζοπράσινα, αντίθετα, λογχοειδή, χνουδωτά φύλλα και λευκά ή ρόδινα άνθη. Η ανθοφορία και συγκομιδή γίνονται από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο. Περιοχή. Ήπειρος Μέρη του Φυτού με δραστικές ουσίες. Φύλλα, άνθη Δραστικές Ουσίες. Αιθέριο έλαιο (περιέχει 1,8 κινεόλη, β-μυρκένιο, α- και β-πινένιο, α- και βθουγιόνη, καμφορά), ταννίνες, πικροί παράγοντες, τερπενοειδή, φλαβονοειδή, φαινολικά οξέα Φαρμακολογικές δράσεις-Εφαρμογές. Το αφέψημα (τσάι) του φυτού χρησιμοποιείται ως σπασμολυτικό, αντιδιαρροϊκό, χολαγωγό, αντισηπτικό, αποχρεμπτικό, αντιπυρετικό και αγγειοδιασταλτικό. Συνιστάται στην αντιμετώπιση του κρυολογήματος, της βρογχίτιδας, των διαταραχών του γαστρεντερικού συστήματος και της έντονης εφίδρωσης. Ως αντισηπτικό λαμβάνεται υπό τη μορφή γαργαρισμών για τη θεραπεία της ουλίτιδας, του πονόλαιμου, της λαρυγγίτιδας, της φαρυγγίτιδας και της αμυγδαλίτιδας. Λόγω των σπασμολυτικών, εμμηναγωγών και οιστρογονικών του ιδιοτήτων στη λαϊκή ιατρική χορηγείται σε περιπτώσεις δυσμηνόρροιας, αμμηνόρροιας, και άλλων διαταραχών της έμμηνης ρύσης. Τρόπος Χορήγησης. Χορηγείται ως τονωτικό της πέψης και του ανοσοποιητικού συστήματος υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι: 10-20g ξηρού βοτάνου βράζουν σε 1lt νερό, έως τρία φλυτζάνια την ημέρα). Το ίδιο αφέψημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπό τη μορφή γαργαρισμών ως αντισηπτικό για τη στοματική κοιλότητα. Ανεπιθύμητες Ενέργειες. Δεν έχει αναφερθεί κάποια τοξική εκδήλωση ή ανεπιθύμητη ενέργεια.


Sideritis raeseri


• • • • •

• • • •

Όνομα Φυτού. Sideritis raeseri Ελληνική Ονομασία. Σιδερίτης Λαϊκή Ονομασία. Τσάϊ του βουνού, Κολοκοιμιθιά, Τσάϊ του Βελουχίου, Μαλλοθήρα Οικογένεια φυτών. Lamiaceae (Χειλανθή) Χαρακτηριστικά Φυτού. Πολυτετής πόα ύψους 10-50cm, με αντίθετα, επιμήκη έως οξύληκτα, σαρκώδη φύλλα, σφαιρικούς, καφέ καρπούς και ανοιχτοκίτρινα άνθη σε ταξιανθίες. Η ανθοφορία και η συγκομιδή γίνονται από τον Ιούλιο έων τον Αύγουστο. Περιοχή. Ήπειρος Μέρη του Φυτού με δραστικές ουσίες. Φύλλα Δραστικές Ουσίες. Αιθέριο έλαιο (περιέχει α-πινένιο, β-πινένιο, λεμονένιο, σεσκιτερπένια), βλεννώδεις ουσίες, βιταμίνη C, φλαβονοειδή, ιριδοειδή, κουμαρίνες, λιγνάνες, σίδηρος Φαρμακολογικές δράσεις-Εφαρμογές. Χρησιμοποιείται υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι) των φύλλων ως αντιφλεγμονώδες, αντιθρομβωτικό, αντιϋπερτασικό, σπασμολυτικό, αντιμικροβιακό, ηρεμιστικό και αντιοξειδωτικό. Χορηγείται για την πρόληψη της αναιμίας και της οστεοπόρωσης, ενώ γίνονται μελέτες για την πιθανή ανασταλτική δράση του στην ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων. Στη λαϊκή θεραπευτική, χρησιμοποιείται ως ηρεμιστικό, υπνωτικό, θερμαντικό στα κρυολογήματα, αλλά και κατά της δυσπεψίας. Τρόπος Χορήγησης. Ως ηρεμιστικό και ανοσοενισχυτικό κατά του κρυολογήματος χορηγείται υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι: μία κουταλιά της σούπας αποξηραμένα φύλλα βράζουν σε νερό, 4-5 φλυτζάνια την ημέρα). Ανεπιθύμητες Ενέργειες. Δεν έχει αναφερθεί καμία τοξική εκδήλωση ή άλλη ανεπιθύμητη ενέργεια.


Urtica dioica


• • • • •

• • •

Όνομα Φυτού. Urtica dioica Ελληνική Ονομασία. Κνιδή η δίοικος Λαϊκή Ονομασία. Αγκινίδα, Ακαληφή, Ούρτικη, Τσουκνίδα Οικογένεια φυτών. Urticaceae (Κνιδώδη) Χαρακτηριστικά Φυτού. Πολυετής πόα ύψους έως 120cm, με ίσιο κορμό, ωοειδή, πράσινα, οδοντωτά φύλλα και μικρά, σφαιρικά άνθη. Τα φύλλα και ο κορμός είναι σκεπασμένα με λεπτές τρίχες οι οποίες έχουν μία μικρή κύστη με ερεθιστικό υγρό. Όταν οι τρίχες του φυτού έρχονται σε επαφή με το δέρμα προκαλείται τσούξιμο, ερεθισμός και πρήξιμο. Η ανάπτυξη των φύλλων γίνεται τον Μάιο, η ανθοφορία από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο και η καρποφορία από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο. Περιοχή. Ήπειρος Μέρη του Φυτού με δραστικές ουσίες. Φύλλα, ρίζα Δραστικές Ουσίες. Ισταμίνη, μυρμηκικό οξύ, χλωροφύλλη, ακετυλοχολίνη, σεροτονίνη, γλυκοκινόνες, μέταλλα, βιταμίνες Α,Β, C, ταννίνες, αιθέριο έλαιο, πρωτεΐνες Φαρμακολογικές δράσεις-Εφαρμογές. Το φυτό εμφανίζει αντιασθματικές, αντιρρευματικές, αντισμηγματορροϊκές, στυπτικές, διουρητικές, γαλακταγωγές, αιμοστατικές και υπογλυκαιμικές ιδιότητες. Συνιστάται υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι) κατά της αρθρίτιδας, του άσθματος, των λοιμώξεων της ουροδόχου κύστης, της βρογχίτιδας, της ουλίτιδας, της ουρικής αρθρίτιδας, της νεφρολιθίασης, της λαρυγγίτιδας, της σκλήρυνσης κατά πλάκας, της ισχιαλγίας και της τενοντίτιδας. Εφαρμόζεται εξωτερικά κατά της λιπαρότητας των μαλλιών και της πιτυρίδας, του εκζέματος, των ερεθισμών και των μικροτραυματισμών του δέρματος. Η ρίζα του φυτού εμφανίζει διουρητική δράση και θεωρείται ότι βοηθά στην αντιμετώπιση της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη (ΒΡΗ) και άλλων προβλημάτων του προστάτη. Ακόμα χρησιμοποιείται υπό τη μορφή εγχύματος για την αντιμετώπιση της αναιμίας, της εμμηνόρροιας, των αιμορροΐδων και των συμπτωμάτων της αλλεργίας. Τρόπος Χορήγησης. Χορηγείται υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάι: μία κουταλιά του ξηρού βοτάνου βράζει σε ένα φλυτζάνι νερό, μέχρι 3 φορές την ημέρα) και εγχύματος (μία κουταλιά του ξηρού βοτάνου εμβαπτίζεται σε βραστό νερό για 15min, 2-3 φορές την ημέρα). Εφαρμόζεται εξωτερικά στο δέρμα υπό τη μορφή καταπλάσματος και στο τριχωτό της κεφαλής υπό τη μορφή λοσιόν. Ανεπιθύμητες Ενέργειες. Ερεθισμός του δέρματος, πιθανή εκδήλωση ερεθισμού στα νεφρά μόνο από τα μεγάλα και όχι από τα νεαρά φύλλα του φυτού. Πιθανή αλληλεπίδραση με φάρμακα κατά του σακχαρώδους διαβήτη, της υπέρτασης, διεγερτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος, ναρκωτικά και αντικαταθλιπτικά. Αντενδείκνυται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.


Galium aparine


• • • • •

• • • •

Όνομα Φυτού. Galium aparine Ελληνική Ονομασία. Γάλιο η απαρίνη Λαϊκή Ονομασία. Αγριορίζαρο, Κολλητσίδα Οικογένεια φυτών. Rubiaceae (Ρουβιίδες) Χαρακτηριστικά Φυτού. Μονοετές φυτό ύψους 120cm, με τετράγωνο στέλεχος, στενά, μικρά φύλλα και μικρά, λευκά ή κίτρινα άνθη. Η ανθοφορία γίνεται από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο. Περιοχή. Ήπειρος Μέρη του Φυτού με δραστικές ουσίες. Φύλλα, σπόροι Δραστικές Ουσίες. Ασπερουλοσίδιο (γλυκοσίδιο), ιριδοειδή, φλαβονοειδή, ανθρακινόνες, αλκάνια Φαρμακολογικές δράσεις-Εφαρμογές. Έχει σπασμολυτικές, χολαγωγές, υποτασικές, στυπτικές, αντιρευματικές και διουρητικές ιδιότητες. Λαμβάνεται από του στόματος για τη θεραπεία νευρολογικών διαταραχών, ρευματισμών, παθήσεων της κύστης, της νεφρολιθίασης και της ακούσιας ενούρησης. Χορηγείται είτε ως αφέψημα (τσάϊ), είτε ως βάμμα σε καρκινοπαθείς για τη μείωση του πόνου (κυρίως στην Γαλλία). Τρόπος Χορήγησης. Χορηγείται για την θεραπεία της νεφρολιθίασης και της χολολιθίασης υπό τη μορφή αφεψήματος (τσάϊ, ένα κουτάλι της σούπας ξηρού βοτάνου σε 100ml νερό, 2-3 φλυτζάνια του τσαγιού την ημέρα) ή βάμματος (εκχύλισμα του βοτάνου σε αιθυλική αλκοόλη 70%, 1:10, 2-8 g νωπού φυτού) ως παυσίπονο στους καρκινοπαθείς. Ανεπιθύμητες Ενέργειες. Έμετος και διάρροια. Δεν έχει αναφερθεί καμία τοξική εκδήλωση.


Hypericum perforatum


• • • • • • • •

Όνομα Φυτού. Hypericum perforatum Ελληνική Ονομασία. Υπερικό το διάτρητο Λαϊκή Ονομασία. Σπαθόχορτο, Βάλσαμο, Βαλσαμόχορτο, Λειχηνόχορτο, Περίκη, Χελωνόχορτο Οικογένεια φυτών. Hypericaceae (Υπερικίδες) Χαρακτηριστικά Φυτού. Πολυετής πόα ύψους 30-60cm, με μικρά, ωοειδή έως γραμμοειδή φύλλα με διαφανή στίγματα και χρυσοκίτρινα άνθη. Η ανθοφορία γίνεται από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο και η συγκομιδή από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο. Περιοχή. Νομός Ιωαννίνων (Οροπέδιο Ιωαννίνων, Ζαγόρι, Εθνικός δρυμός Βίκου-Αώου, Τζουμέρκα, Πράμαντα, Κόνιτσα), Νομός Άρτας (Τζουμέρκα) Μέρη του Φυτού με δραστικές ουσίες. Όλο το φυτό Δραστικές Ουσίες. Αιθέριο έλαιο, υπεροσίδη (φλαβονικό πολυφαινολικό παράγωγο), υπερικίνη (γλυκοσίδιο), ψευδοϋπερικίνη, υπερφορίνη, προανθοκυανιδίνη, αμεντοφλαβόνη, ταννίνες, ξανθόνες, ουμπελιφερόνη, σκοπολετίνη, κερκετινο-3-Ο-ραμνοσίδη (κερκιτρίνη) Φαρμακολογικές δράσεις-Εφαρμογές. Στην αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν κυρίως ως επουλωτικό στις πληγές από τα σπαθιά, εξ ου κι η ονομασία του "σπαθόχορτο". Ο Γαληνός και ο Διοσκουρίδης το αναφέρουν επίσης, ως διουρητικό, εμμηναγωγό και αιμοστατικό. Στις ΗΠΑ, το υπερικό είναι ίσως το πιο δημοφιλές φαρμακευτικό φυτό, και χρησιμοποιείται για την ήπια και μέτρια κατάθλιψη ως εναλλακτικό του αντικαταθλιπτικού φαρμάκου Prozac, με δραστικό συστατικό τη φλουοξετίνη. Στην Ευρώπη κυκλοφορεί με το εμπορικό όνομα Ladose. Χρησιμοποιείται επίσης, ως σπασμολυτικό και βελτιωτικό της ποιότητας του ύπνου σε αϋπνίες. Ήδη, το 1994 στη Γερμανία, συνταγογραφήθηκαν συνταγές για 20 εκατομμύρια ασθενείς. Μόνο στη Μοντάνα των ΗΠΑ καλλιεργούνται σήμερα 500.000 στρέμματα φυτού. Όλο το φυτό χρησιμοποιείται ως αντιφλεγμονώδες, στυπτικό, επουλωτικό, αναλγητικό, αντιδιαρροϊκό και διουρητικό. Το έγχυμα του φυτού χορηγείται για την αντιμετώπιση της δυσεντερίας, ηπατικών παθήσεων, της χρόνιας καταρροής, της νευραλγίας, της ανησυχίας και της έντασης, Τρόπος Χορήγησης. Χορηγείται ως επουλωτικό στο δέρμα υπό τη μορφή αιθερίου ελαίου (10 μέρη βοτάνου- βλαστάρια του φυτού μαζί με άνθη- μέσα σε λάδι εκτίθενται στον ήλιο. Σε 15 ημέρες το λάδι κοκκινίζει, σουρώνεται και μπορεί να διατηρηθεί για αρκετό καιρό και να χρησιμοποιηθεί εξωτερικά σε πληγές, εγκαύματα κλπ). Ως αντικαταθλιπτικό και τονωτικό λαμβάνεται από του στόματος υπό τη μορφή εγχύματος (15-20g ξηρού βοτάνου σε 1lt βραστό νερό για 5-15min) και βάμματος (5-10 σταγόνες κάθε βράδυ σε παιδιά και 15-20 σταγόνες σε ενήλικες, για 20 ημέρες). Ανεπιθύμητες Ενέργειες. Είναι πιθανή η εκδήλωση φωτοευαισθησίας και δερματικού ερεθισμού σε πολύ μεγάλες ημερήσιες δόσεις (μεγαλύτερες των 1800mg). Μπορεί επίσης, να εκδηλωθεί αλλεργική αντίδραση, ναυτία, διάρροια, ζάλη και ανησυχία. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην συγχορήγησή του με άλλα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. [Προσοχή απαιτείται επίσης, επειδή τα δραστικά συστατικά, υπερικίνη και υπερφορίνη, αλληλεπιδρούν με άλλα φάρμακα και επιταχύνουν την αδρανοποίησή τους (ισχυροί επαγωγείς των ηπατικών ενζύμων του μεταβολισμού φαρμάκων).]


Centaurea cyanus


• • • • • • • • •

• •

Όνομα Φυτού. Centaurea cyanus Ελληνική Ονομασία. Κενταύριο το κυανό Λαϊκή Ονομασία. Κενταύριο Οικογένεια φυτώνCompositae or Asteraceae (Σύνθετα ή Αστεροειδή) Χαρακτηριστικά Φυτού. Μονοετής πόα ύψους 30-60cm, με στενά, πτεροειδή στην βάση και λογχοειδή στην άκρη φύλλα και κυανά άνθη. Η ανθοφορία και η συγκομιδή γίνονται από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο. Περιοχή. Ήπειρος Μέρη του Φυτού με δραστικές ουσίες. Άνθη Δραστικές Ουσίες. Κνικίνη ή κενταυρίνη (πικρός παράγοντας), κυανιδίνη (γλυκοσίδιο) Φαρμακολογικές δράσεις-Εφαρμογές. Όλο το φυτό χρησιμοποιείται ως διουρητικό και ορεξιογόνο λόγω της πικρής του γεύσης. Επίσης, χορηγείται υπό την μορφή καταπραϋντικής λοσιόν σε κουρασμένα μάτια, αλλά και υπό μορφή κολλυρίου κατά της επιπεφυκίτιδας. Τα άνθη του χρησιμοποιούνται στα αφεψήματα σαν προσθετικά για να δώσουν ωραίο χρώμα (μπλε). Στην λαϊκή ιατρική συνιστάται ακόμα και για τις αντιρευματικές, αντιβηχικές, στυπτικές, διουρητικές, εμμηναγωγές και καθαρτικές του ιδιότητες. Τρόπος Χορήγησης. Χορηγείται υπό τη μορφή κολλυρίου, καταπραϋντικής αλοιφής και καταπλάσματος κυρίως, για παθήσεις των οφθαλμών. Ανεπιθύμητες Ενέργειες. Δεν έχει αναφερθεί καμία τοξική εκδήλωση ή άλλη ανεπιθύμητη ενέργεια.


• ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστήριο Φαρμακολογίας • http://mediplantepirus.med.uoi.gr/pharmacol ogy/index.php

Φαρμακευτικα φυτα τησ ηπειρου (1)  

Ονομασία και ιδιότητες των φαρμακευτικών φυτών της Ηπείρου

Φαρμακευτικα φυτα τησ ηπειρου (1)  

Ονομασία και ιδιότητες των φαρμακευτικών φυτών της Ηπείρου

Advertisement