Museum Het Valkhof - Onderwijsbrochure 2021-2022

Page 1

Raak het verleden aan Museum Het Valkhof Onderwijsaanbod 2021–2022


Over Museum Het Valkhof Museum Het Valkhof draagt met een indrukwekkende collectie het verhaal van 5.000 jaar geschiedenis uit. We willen laten zien hoe kunst en geschiedenis ons wereldbeeld kleuren. Museum Het Valkhof is gevestigd in een spraakmakend gebouw, een ontwerp van Ben van Berkel, aan het historische Valkhofpark, in het hart van Nijmegen.

Raak het verleden aan

LEGENDA Jagers en boeren Romeinen Steden en staten Wereldoorlogen Moderne kunst/tijd Alle tijdsperioden/het hele museum

Nicolaes van Helt Stockade, Het verbond tussen Bataven en Romeinen, 1665. Collectie Museum Het Valkhof.


Valkhofmenu Binnen – Basisonderwijs

Er zijn niet alleen bijzondere archeologische objecten te zien maar ook installaties van hedendaagse kunstenaars. Onder leiding van een museummedewerker ga je de tentoonstelling bekijken. Bij de tentoonstelling wordt een lesprogramma ontwikkeld dat als voorbereiding in de klas kan worden gebruikt. Duur: 1 uur Wanneer: jan, febr, mrt Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen Kosten: € 45,- per groep + € 2,75 entreeticket voor begeleiders

RED HET BOS Groep 5 t/m 8

WAT IS JOUW VERHAAL? Groep 1 t/m 4

De aarde warmt op, onder meer door het kappen van bossen. Elk jaar verdwijnt een groot stuk bosgebied. In de tentoonstelling Rettet den Wald! reageren kunstenaars op dit wereldwijde probleem. Ze roepen ons op om ons te bezinnen en in beweging te komen door middel van grote installaties, fotografie of geluidskunst. Laat je onder leiding van een museummedewerker inspireren door de kunstwerken in de expositie en ga aansluitend zelf aan de slag met het tekenen van de prachtige bomen om het museum.

Weet jij waar jij bent geboren? En de andere kinderen in de klas? Zijn die op dezelfde plaats geboren? En hoe was dat heel lang geleden hier? Op school probeer je antwoord te krijgen op deze vragen aan de hand van een voorleesverhaal. In het museum ga je samen met een museummedewerker op onderzoek uit en zul je zien en ervaren dat nu en lang geleden iedereen anders is maar toch ook wel weer hetzelfde.

Duur: 1,5 uur Wanneer: half sept t/m dec Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen Kosten: € 67,50 per groep + € 2,75 entreeticket voor begeleiders

PLUSPROGRAMMA RETTET DEN WALD Groep 5 t/m 8 Hoe kun je zelf de opwarming van de aarde en de ontbossing tegengaan? De Bastei biedt ism Operatie Steenbreek en Museum Het Valkhof een gastles op school aan waarin deze vraag centraal staat. In de les maak je een plan om je eigen omgeving groener te maken. Ga over tot actie! Duur: max. 90 minuten Wanneer: half okt t/m dec Kosten: € 40,- voor scholen uit Nijmegen. Scholen buiten Nijmegen: neem contact op met De Bastei (www.debastei.nl/educatie) voor de mogelijkheden

GRENZELOOS – MIGRATIE TOEN EN NU Groep 5 t/m 8 Ben jij in Nijmegen geboren of in Groningen of misschien wel in Irak? In jouw klas zullen kinderen zitten met verschillende achtergronden. In de Romeinse tijd was het hier niet anders. Romeins Nijmegen was een multiculturele stad: uit verschillende hoeken van Europa kwamen mensen hierheen. In een grote tentoonstelling wordt migratie in de Romeinse tijd vergeleken met die van nu.

Duur: 1 uur Wanneer: jan, febr, mrt Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen Kosten: € 45,- per groep + € 2,75 entreeticket voor begeleiders

MET FREDDIE DOOR HET MUSEUM Groep 1 t/m 3 Wat is een museum? Wat is er in Museum Het Valkhof allemaal te zien? Wie werken er in een museum? Freddie het valkje geeft het antwoord op al deze vragen. Op school maken de kinderen kennis met Freddie en het museum door een bijzonder prentenboek en een memoryspel. In het museum gaan de


kinderen samen met een educatief medewerker op zoek naar Freddie en de dingen die hij in het prentenboek heeft ontdekt. Een leuk kennismakingsproject voor kleuters! Duur: 1 uur museumbezoek, 45 minuten voorbereiding in de klas Kosten: € 45,- per groep + € 2,75 entreeticket voor begeleiders Groepsgrootte: maximaal 25 leerlingen

OUWE DINGEN, NIEUWE DINGEN Groep 1 t/m 4 Als het donker is en je wilt lezen, doe je een lamp aan. Maar hoe zag zo’n lamp er bij de Romeinen uit? In het museum gaan de leerlingen met kistjes met voorwerpen van nu op zoek naar dingen die mensen heel lang geleden gebruikten. Ter voorbereiding op het museumbezoek kan in de klas op het digibord het verhaal van Fiep en Freddie worden vertoond en voorgelezen. Fiep en Freddie hebben namelijk de archeologische afdeling van het museum bezocht en spannende dingen meegemaakt… Duur: 1 uur Kosten: € 10,- per groep + € 2,75 entreeticket voor begeleiders Groepsgrootte: maximaal 30 leerlingen

ROMEINENWERKPLAATS Groep 5 t/m 8 In de interactieve Romeinenwerkplaats van Museum Het Valkhof maak je kennis met het leven in de Romeinse stad en legerkamp. Waan je even als Romein: maak kleurrijke mozaïeken bouw een boog zonder cement, schiet met een stoere katapult of maak een dak zoals ze het vroeger deden! Probeer het zelf uit en ervaar dat het leven in een Romeinse stad en legerkamp eigenlijk niet zo veel verschilt met nu.

Duur: 1 uur Kosten: € 45,- per groep + € 2,75 entreeticket voor begeleiders Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen

EXPEDITIE STEENTIJD Groep 5 t/m 8 Met een educatief medewerker vertrekken de leerlingen op expeditie naar de steentijd en ervaren hoe mensen leefden in de prehistorie. Zo ontdekken ze hoe leer werd gelooid en vuur werd gemaakt. Daarnaast mogen ze echte originele voorwerpen uit de steentijd vastpakken en vervolgens met replica’s zelf dingen uitproberen. Door deze expeditie ervaren de leerlingen dat de oertijd helemaal niet zo ver van hun eigen wereld af staat. Duur: 1,5 uur Kosten: € 75,- per groep + € 2,75 entreeticket voor begeleiders Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen

THEMARONDLEIDINGEN Groep 1 t/m 8 Museum Het Valkhof heeft zo’n uiteenlopende collectie dat een bezoek aan het museum vaak aan kan sluiten bij een schoolproject. Tijdens de rondgang in het museum wordt niet alleen gekeken en geluisterd, maar ook veel gekletst en gedaan. De volgende themarondleidingen worden aangeboden: — KUNST KIJKEN — WAT ZAL IK VANDAAG EENS AANTREKKEN? — RUZIEMAKERS Duur: 1 uur Kosten: € 45,- + € 2,75 entreeticket voor begeleiders Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen

Duur: 45 min. Kosten: € 1,- per leerling + € 2,75 entreeticket voor begeleiders Groepsgrootte: maximaal 16 leerlingen

OP ZOEK NAAR DE ROMEINEN Groep 5 t/m 8 De leerlingen gaan met een educatief medewerker mee op zoek naar de Romeinen. Ze zien zwaarden, munten en sieraden, die archeologen in de grond vonden. Ze kunnen soldatenhelmen passen en voelen hoe zwaar een maliënkolder was. Ook mogen de leerlingen zelf een origineel museumstuk in de hand houden, een bijzondere ervaring! de Romeinenwerkplaats Valkhofmenu Binnen – Basisonderwijs


Tentoonstelling ‘Rettet den Wald! Save the Forest! Red het bos!’ Uýra Sodoma, Poder de Tajá, 2020. Foto Hick Duarte.


Valkhofmenu Binnen – Voortgezet onderwijs FOTOWORKSHOP RETTET DEN WALD! Alle leerlingen De aarde warmt op, onder meer door het kappen van bossen. Elk jaar verdwijnt een groot stuk bosgebied. In de tentoonstelling Rettet den Wald! reageren kunstenaars op dit wereldwijde probleem. Samen met fotograaf Niek Michel bekijk je de expositie. Daarna ga je naar buiten om foto’s te maken, die je vervolgens gaat bewerken. Duur: 1,5 uur Wanneer: half sept t/m dec Kosten: € 220,-, exclusief entreeticket Groepsgrootte: maximaal 25 leerlingen

MOVING STORIES. DE RIJKDOM VAN DE LIMES Alle leerlingen Ben jij in Nijmegen geboren of in Groningen of misschien wel in Irak? In jouw klas zullen kinderen zitten met verschillende achtergronden. In de Romeinse tijd was het hier niet anders.

Romeins Nijmegen was een multiculturele stad: uit verschillende hoeken van Europa kwamen mensen hierheen. In een grote tentoonstelling wordt migratie in de Romeinse tijd vergeleken met die van nu. Er zijn niet alleen bijzondere archeologische objecten te zien maar ook installaties van hedendaagse kunstenaars. Onder leiding van een museummedewerker ga je de tentoonstelling bekijken. Duur: 1 uur Wanneer: jan, febr, mrt Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen Kosten: € 52,50 per groep, excl. entreeticket

ARCHEOLAB - SCHERVENWORKSHOP Alle leerlingen In het speciaal voor de schervenworkshop ingerichte ArcheoLab gaan de leerlingen aan de slag met nieuwe manieren van archeologisch onderzoek. Daarbij moeten ze ook referentiecollecties gebruiken. De tafel met honderden scherven blijft de basis voor deze workshop. Duur: 1 uur Kosten: € 55,- per groep, excl. entreeticket Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen

RONDLEIDINGEN ROMEINSE COLLECTIE Alle leerlingen Onze educatief medewerkers maken op een levendige manier duidelijk waarom Nijmegen de oudste en belangrijkste Romeinse stad van Nederland is. Niet voor niets is in Museum Het Valkhof de grootste collectie Romeinse gebruiksvoorwerpen te zien. Smeuïge verhalen laten de roemrijke geschiedenis tot leven komen. Duur: 1 uur Kosten: € 52,50 per groep, excl. entreeticket Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen

ROMAN QUEST Onderbouw HAVO/VWO Verdeeld in teams proberen de leerlingen de Roman Code te kraken en klasgenoten te verslaan. Via een app maakt het team opdrachten in de archeologische collectie. Niet alleen kennis, ook snelheid telt om als winnaar uit de bus te komen! Duur: 1 uur Kosten: € 20,- per klas, excl. entreeticket Groepsgrootte: maximaal 32 leerlingen Valkhofmenu Binnen – Voortgezet onderwijs


AUDIOVISUELE PRESENTATIE ROMEINS NIJMEGEN Alle leerlingen De audiovisuele presentatie is een goede inleiding op een bezoek aan de archeologische collectie. Duur: Kosten: Groepsgrootte:

20 minuten gratis, excl. entreeticket maximaal 80 leerlingen

FOTOWORKSHOP PORTRET EN ARCHITECTUUR Alle leerlingen Niet de museumcollecties staan centraal bij dit project maar het strakke moderne gebouw waarin Museum Het Valkhof is gehuisvest, ontworpen door Ben van Berkel. Fotograaf Niek Michel start de workshop met het bespreken van voorbeeldfoto’s: wat vind je er mooi of lelijk aan? Daarna gaan de leerlingen door het oog van de camera de architectuur van het museum bekijken en elkaar in deze omgeving portretteren. De workshop wordt afgesloten met een bespreking van de gemaakte foto’s. Na afloop kunnen de leerlingen de gemaakte foto’s meenemen. Duur: 1,5 uur Kosten: € 220,-, exclusief entreeticket Groepsgrootte: maximaal 25 leerlingen

RONDJE KUNST Alle leerlingen Wat is eigenlijk mooi en wat is lelijk? Als je samen praat over wat je in het museum ziet, ga je anders kijken. Al filosoferend ontdek je meer dan je in eerste instantie zou denken. Maar als je nu ook nog eens andere zintuigen inzet? Wat gebeurt er dan? Kijk je anders als je muziek hoort? En als je iets eet? We maken een inspirerend rondje kunst langs schilderijen en beelden. Tijdens de rondgang wordt gekletst, gekeken maar vooral ook gedaan. Duur: 1 uur Kosten: € 52,50 per groep, excl. entreeticket Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen

Valkhofmenu op school ONLINE RONDLEIDINGEN BO: alle groepen VO: alle groepen Een persoonlijke rondleiding, maar dan op je scherm. Onze rondleiders nemen je live mee door de collectie van het museum. Vragen? Stel deze direct, de rondleiders beantwoorden deze live! De rondleidingen worden via Teams of Zoom aangeboden. Duur: 50 min. Kosten: € 52,50 per klas

ARCHEOLOGIE IN DE KLAS BO: groep 5 t/m 8 VO: alle leerlingen Een archeoloog graaft naar eeuwenoude voorwerpen in de grond. Wat neemt hij mee naar zijn werk? Een van de archeologen van Museum Het Valkhof komt met zijn koffer naar de school toe en laat de kneepjes van het vak zien. Duur: 50 min., aanbod betreft drie identieke lessen Kosten voor Nijmegen e.o.: € 260,Kosten tot 75 km buiten Nijmegen: € 310,Kosten extra les op dezelfde dag: € 55,-

HOE ECHT IS EEN FOTO BO: groep 5 t/m 8 VO: onderbouw Fotografie bestaat pas (al) 150 jaar maar toch kunnen wij foto’s maken van een verder verleden. Geen foto’s die echt zijn, maar een verbeelding van de geschiedenis. Fantasie dus, maar soms bijna echt wanneer je oude museumstukken gebruikt. In kleine groepjes gaan we foto’s van stillevens maken die je zelf samenstelt met museumstukken en andere materialen. Maar voor we hieraan beginnen, starten we met de vraag: wat is een stilleven eigenlijk? En hoe maak je dat? Duur: 75 min. Kosten: € 180,- 1 klas € 300,- 2 klassen € 400,- 3 klassen

Valkhofmenu Binnen – Voortgezet onderwijs


Valkhofmenu buiten DE BUIT VAN DE BATAVEN VO: alle leerlingen

SPREEKBEURTENKOFFER ROMEINEN BO: groep 5 t/m 8 Te leen: de spreekbeurtenkoffer met informatie en voorwerpen, zoals een maquette van een legervesting, een olielampje en originele scherven uit de Romeinse tijd. Fijn voor docenten om lessen over de Romeinen te verlevendigen. Ook een aanrader voor leerlingen die willen scoren met een spreekbeurt over de Romeinen. Kosten: € 5,Borg: € 15,Retour binnen 14 dagen; reserveren noodzakelijk

INTERACTIEF LEERLINGENBOEKJE VO: onderbouw HAVO/VWO Als voorbereiding op een bezoek aan het museum kunnen leerlingen online opdrachten maken. Ze testen zo hun kennis over de Romeinen. De uitslag bepaalt welke positie ze in het Romeinse Rijk zouden bekleden. Zou je slaaf zijn of eerder keizer? Het interactieve leerlingenboekje kan worden gedownload via de website van het museum. Duur: 30 minuten

De Buit van de Bataven is teruggevonden. In kleine groepjes probeer je zoveel mogelijk denarii uit deze buit te winnen door in de omgeving van Museum Het Valkhof opdrachten uit te voeren. Je moet van alle markten thuis zijn om te kunnen winnen: een goede gokker, spion, speurder en kenner van de geschiedenis. Dan kan de legendarische buit van jullie worden. De buit van de Bataven is een interactief spel over het roemrijke verleden van Nijmegen waarbij historische feiten hand in hand gaan met een fictief verhaal. Duur: 1 uur Kosten zonder begeleiding: € 58,Groepsgrootte: max. 20 leerlingen Kosten incl. begeleiding: € 145,- met max. 20 leerlingen Kosten incl. begeleiding: € 238,- met max. 40 leerlingen (2 x een groep van 20 leerlingen achter elkaar (= 2 uur totaal) Kosten incl. begeleiding: € 296,- met max. 60 leerlingen (3 x een groep van 20 leerlingen achter elkaar (= 3 uur totaal)

STREET ART IN NIMMA BO: bovenbouw VO: alle leerlingen Nijmegen is de oudste stad van ons land, maar ook een stad van ‘young vibes’. Sommige kunst is vooral mooi, andere zet je aan tot denken of zelfs tot actie ondernemen. Benieuwd over welke street art we het hebben? Wij tonen je een aantal vette street art kunstwerken in het centrum van Nijmegen! Duur: 1 uur Kosten BO: € 45,- per groep Kosten VO: € 52,50 per groep Groepsgrootte: maximaal 15 leerlingen

JONG IN NIJMEGEN 1944 BO: groep 5 t/m 8 VO: brugklas Hoe was het om jong te zijn in 1944 in Nijmegen? Museum Het Valkhof en Bureau Buitenkans hebben met theatergroep Kwatta een project voor jongeren ontwikkeld waarin deze vraag centraal staat. Jong in Nijmegen 1944 bestaat uit een introductiefilm in het museum, een rondwandeling door de stad en verwerkingsopdrachten in de klas. Valkhofmenu op school


Duur: circa 1,5 uur Kosten BO: € 45,- per groep Kosten VO: € 52,50 per groep Groepsgrootte: maximaal 15 leerlingen

VALKHOF EN OMGEVING – RONDGANG BUITEN HET MUSEUM VO: alle leerlingen Met een educatief medewerker gaan de leerlingen het Valkhofen het Hunnerpark verkennen. Deze unieke plek wordt al sinds de prehistorie bewoond. Doordat er veel te ontdekken is, kun je kiezen uit twee verschillende themarondleidingen: — REIZEN DOOR DE TIJD. Bij deze rondleiding bezoekt de groep onder meer de Sint-Nicolaaskapel, de Maartenskapel, de IJskelder en de gang onder de stadswal. — OORLOGSTIJD. De groep bezoekt onder meer de bunker uit de Tweede Wereldoorlog, het Duitse kanon, restanten van de grote Valkhofburcht en de Sint-Nicolaaskapel. Duur: 1 uur Kosten: € 52,50 per groep, excl. entreeticket Groepsgrootte: maximaal 20 leerlingen

De Limes bij Nijmegen is nu UNESCO werelderfgoed. Hier zie je de stad Ulpia Noviomagus Batavorum, het centrum van het Romeinse bestuur over de Bataven. Beeld: Peter Nuyten. Valkhofmenu buiten

Valkhofmenu op school


Praktische informatie INFORMATIE EN BOEKINGEN Reserveren voor programma’s kan tot uiterlijk 14 dagen voor de gewenste datum (mits nog beschikbaar). Telefoon (024) 3608805, publiekszaken@museumhetvalkhof.nl We zijn bereikbaar van maandag t/m donderdag van 10.00 – 15.00 uur en vrijdag van 10.00 – 13.00 uur. TICKETS EN ABONNEMENTEN Leerlingen van het basisonderwijs betalen geen entreekosten. Leerlingen van het voortgezet onderwijs en begeleiders van schoolgroepen betalen € 2,75 per persoon. Museumkaart is geldig.

CONTACT Museum Het Valkhof Kelfkensbos 59 Postbus 1474 6501 BL Nijmegen publiekszaken@museumhetvalkhof.nl www.museumhetvalkhof.nl Facebook: /museumhetvalkhof Twitter: @valkhofmuseum Instagram: museumhetvalkhof Museum Het Valkhof wordt ondersteund door:

JAARABONNEMENT VOORTGEZET ONDERWIJS VO scholen kunnen voor € 495,- een jaarabonnement afsluiten. Alle klassen kunnen een jaar lang ongelimiteerd het museum bezoeken. Per bezoek hoeven vervolgens alleen de projectkosten te worden betaald. Een abonnement kan op elke gewenste datum in gaan. Reserveren blijft noodzakelijk. OPENINGSTIJDEN Dinsdag t/m zondag 11.00–17.00 uur. Voor schoolgroepen onder leiding van museummedewerker op dinsdag t/m vrijdag geopend vanaf 10.00 uur, mits vooraf gereserveerd. MINDER VALIDEN Het museum is toegankelijk voor bezoekers die minder goed ter been zijn. Lift en rolstoelen zijn aanwezig.

©Museum Het Valkhof Nijmegen VORMGEVING Loes Claessens DRUK Drukkerij Tielen FOTOGRAFIE Foto’s leerlingen: Stef Verstraaten, Flip Franssen (Prijs)wijzigingen voorbehouden.


Wij zijn Kidsproof! Tot ziens in Museum Het Valkhof, Kelfkensbos 59, Nijmegen Vragen? publiekszaken@museumhetvalkhof.nl 024 360 8805 en www.museumhetvalkhof.nl