Issuu on Google+

JAARVERSLAG 2013


INHOUD 05

BERICHT VAN DE DIRECTIE

08

FACTS & FIGURES

12

TENTOONSTELLINGEN

14

Uit de Plooi - De 18de eeuw in beweging

18

Photography Extended

20

Nature Rewired - Christiaan Zwanikken

22

Het Romeinse raadsel

24

Gijs Frieling - Vooruitgang

26

Cornelis Pronk

27

Lustrum Radboud Universiteit

28

Oude stadsgezichten van Nijmegen

29

Vogels van Chris le Roy

30

E en vermoeden van licht 13 kunstwerken geïnspireerd op het nieuwe album van Frank Boeijjen

32 ORGANISATIE 34

De Ondernemingsraad

36

Cultural Governance

38

Bericht van de Raad van Toezicht

45

Vrienden van Museum Het Valkhof

46 FINANCIEN 49

Subsidiënten, sponsors en fondsen

50

Jaarrekening

53

Bezoekcijfers

55

Colofon

03


BERICHT VAN DE DIRECTIE

Hendrik Kerstens, Flange, 2008


Museum Het Valkhof kan terugkijken op een geslaagd jaar. De negen tentoonstellingen hebben bijna 96.000 bezoekers getrokken. Daarnaast hebben we nog een keur aan activiteiten georganiseerd. Zo hadden we bij de tentoonstelling ‘Uit de Plooi’ de projectruimte ingericht als Pronkkamer van de 18de eeuw. In samenwerking met het Afrikamuseum zijn colleges voor kinderen georganiseerd in het kader van de MuseumJeugduniversiteit. En tijdens de kerstvakantie heeft Theatergroep Kwatta het IJssprookje opgevoerd in de tentoonstelling van Gijs Frieling. Net als in voorgaande jaren hebben we deelgenomen aan lokale, regionale en landelijke evenementen zoals het Museumweekend, de Open Monumentendag (met openstelling van het Gelders Archeologisch Centrum Museum G.M. Kam), de Gelderse Museumdag, de Kunstnacht en het gebroeders Van Limburgfestival In 2013 heeft ook het Valkhofkwartier meer vorm gekregen. Op initiatief van het museum is een stichting met een bestuur opgericht. Hierin hebben 5 non profit organisaties zitting die gezamenlijk opkomen voor de belangen van het Valkhofkwartier. Deze organisaties zijn: het Huis voor de Kunsten De Lindenberg, de Valkhofvereniging, De Stratemakerstoren/De Bastei, het Huis voor de Binnenstad en Museum Het Valkhof. De stichting heeft een onafhankelijk voorzitter in de persoon van Prof. Dr. Erwin van der Krabben, hoogleraar vastgoed en locatieontwikkeling aan de Radboud Universiteit. Verder heeft het Cultuur Netwerk Nijmegen (CNN), waarin het museum vertegenwoordigd is, een start gemaakt met een gezamenlijke marketingcampagne via NijmegenCultuurstad. Een van de belangrijkste uitingen daarvan is de website waarop het gehele culturele programma van Nijmegen op een overzichtelijke wijze bijeengebracht wordt, ondersteund door sociale media. Doelgroepsegmentatie door middel van het onderscheiden van zogenaamde persona’s (op maat gemaakte klantenprofielen) heeft verder vorm gekregen. Bij de tentoonstelling ‘Uit de Plooi’ hebben we hier voor het eerst gebruik van gemaakt. Dat heeft er mede toe geleid dat ruim 40.000 bezoekers de tentoonstelling hebben bezocht en dat ze die een hoge waardering hebben toegekend.

05


De hemel- en aardglobes (atelier van Willem Jansz. Blaeu, 1645-1648) zijn gerestaureerd dankzij een bijdrage van de BankGiro Loterij. Het betreft twee zeldzame exemplaren waarvan er nog maar enkele in Nederland te zien zijn. Op dit moment zijn ze in bruikleen in het Rijksmuseum in Amsterdam. In 2013 zijn we ook gestart met de planvorming voor de verbouwing van het museumgebouw en de herinrichting van de vaste collectie. Doel is hiermee medio 2015 van start te gaan.

06

Ook Museum Het Valkhof heeft te maken met bezuinigingen. Per 1 januari 2013 zijn de subsidies van zowel de provincie (met een bedrag van â‚Ź 100.000) als van de gemeente (met een bedrag van â‚Ź 118.000) verlaagd. Ondanks het feit dat dit een enorme aderlating is, heeft het museum deze klap nog weten op te vangen zonder personele consequenties. We hebben daardoor wel activiteiten moeten temporiseren of schrappen. De gemeente heeft intussen toekomstige bezuinigingen aangekondigd. Het museum is zich hierop aan het voorbereiden.

Ronald Migo, Voorzitter Raad van Toezicht Stichting Museum Het Valkhof-Kam

Marijke Brouwer, directeur


07

Hendrik Kerstens, Bag, 2007


FACTS & FIGURES

08


09


FACTS & FIGURES

10


11

Frank Boeijen bij de opening van de expositie Een vermoeden van licht.


TENTOONSTELLING


13

Koen Hauser werkt aan zijn collage met werken uit de serie De Luister van het Land, 2008


Quotes van bezoekers ‘Oogstrelend’ ‘Prachtig vormgegeven’ ‘Met liefde gemaakt’ ‘Verrassend mooi gedaan...’


Uit de Plooi - De 18de eeuw in beweging Tentoonstellingszalen , 2 februari t/m 26 mei

Pronkkamer

Projectruimte, 16 februari t/m 9 juni In de 18de eeuw raakte Nederland uit de plooi. Heel letterlijk verdwenen in die periode de diepe plooien in de damesjaponnen en de stijve mannenpakken. Meer in figuurlijke zin ontplooiden de mensen zich in politiek, geestelijk en maatschappelijk opzicht. Zo veranderden de opvattingen over de rol van vrouw en kinderen in het huisgezin en over de rechten van burgers. De economische groei, en daarmee ook de politieke invloed, verschoof van de steden naar het platteland en van het westen naar het oosten. Het

15

geloof werd persoonlijker beleefd en individuele ontwikkeling werd steeds belangrijker.

TENTOONSTELLING

Aan de hand van onder andere schilderijen, mode, zilverwerk, porselein, speelgoed en meubels werd de bezoeker meegevoerd naar het leven in de 18de eeuw. De tentoonstelling was ingedeeld in zes thema’s met elk hun eigen sfeer en vormgeving. Van uiterlijke pracht en praal via innerlijke ontwikkeling, naar een intieme ruimte waarin het huisgezin centraal stond. Bezoekers konden ‘op visite’ in een rijk versierd huis en genieten van typisch 18de-eeuwse topografische tekeningen. De belangrijkste politieke ontwikkelingen kwamen in de laatste zaal van de tentoonstelling aan de orde. Ter gelegenheid van deze tentoonstelling verscheen bij uitgeverij Vantilt een gelijknamig boek van Joost Rosendaal. Veel van de bijzondere objecten in de tentoonstelling zijn in deze publicatie afgebeeld en besproken.

Pronkkamer Bezoekers konden tijdens ‘Uit de plooi’ zelf de 18de eeuw ervaren in de speciaal ingerichte Pronkkamer in de projectruimte. In deze ruimte konden jong en oud zelf aan de slag met sierknipkunst, ze konden zich verkleden in 18de-eeuwse kostuums, een wensbrief schrijven, 18de-eeuwse spelletjes spelen en zelf een elektriseermachine testen.

Marketing en communicatie De tentoonstelling haalde ruim de bezoekersdoelstelling van 40.000. We adverteerden landelijk in Geschiedenis Magazine, Vind Magazine, Museumkaartmagazine, Tableau, Vrij Nederland en Opzij (Cultuurpagina), Volkskrant/Trouw (Cultuurladder) en daarnaast nog in een aantal lokale en regionale titels zoals Quo Vadis en Nijmegen Bruist.


Online startten we een campagne in samenwerking met

Ook het Kunstcafé, een driedelige reeks met als thema

het NRC, waarbij we specifiek op een bepaalde

het interieur, de mode en de muziek uit de 18de eeuw,

doelgroep mikten. Daarnaast adverteerden we op

was snel volgeboekt met enthousiaste deelnemers.

lokale websites waarbij we ook het activiteitenprogramma konden promoten. Verder

Naast bovengenoemde activiteiten waren er

brachten we de tentoonstelling ook via social media

samenwerkingsverbanden met het

regelmatig onder de aandacht. Bijvoorbeeld door een

Soeterbeeckprogramma, De Wintertuin en Het Gelders

bijzonder object uit de tentoonstelling uit te lichten, of

Orkest. Ook tijdens het Museumweekend, Pasen en

door melding te maken van een activiteit.

Moederdag stond de tentoonstelling ‘Uit de plooi’ centraal.

De tentoonstelling ‘Uit de plooi’ was gedurende twee

16

verschillende weken te zien op A0 borden langs de

Educatie

invalswegen van Nijmegen. Daarnaast werden op de

Bij de tentoonstelling waren twee speciale

lokale tv-zender spotjes getoond.

schoolprojecten ontwikkeld: één voor de onderbouw en één voor de bovenbouw van het basisonderwijs.

Er werd voor 189.000 euro aan vrije publiciteit behaald met een totale oplage van ruim 6 miljoen. Opvallend

Project voor de onderbouw van het basisonderwijs

was het brede spectrum aan kranten en magazines

De kinderen stapten met een museummedewerker in de

waarin ‘Uit de plooi’ is verschenen. Van specialistische/

18de eeuw en maakten zich samen klaar voor een feest.

historische vakbladen tot aan ‘bredere’ titels zoals Red

Wat heb je nodig voor een feest? Aan de hand van

Magazine en Quest. Vanwege het

voorwerpen die met het feest te maken hebben, keken

activiteitenprogramma haalden we lokaal meerdere

de kinderen rond in de tentoonstelling.

keren de publiciteit. Project voor de bovenbouw van het basisonderwijs Rondom ‘Uit de plooi’ hebben we meerdere

Het schoolproject voor de bovenbouw bestond uit twee

publieksacties gehouden, de meest succesvolle en

onderdelen: een rondgang door de tentoonstelling en

opvallende publieksactie liep via het tijdschrift Spoor

een workshop. Onder leiding van een museumspecialist

van de NS. Door een scherpe aanbieding in dit

passeerden schilderijen, kleding en meubels uit de

magazine wisten ruim 3.500 extra bezoekers de weg

tentoonstelling de revue. Vervolgens konden leerlingen

naar de tentoonstelling te vinden.

via een iPad virtueel een kamer uit de 18de eeuw inrichten.

Activiteiten Bij ‘Uit de plooi’ werd een gevarieerd

Totaal aantal leerlingen: 1070

activiteitenprogramma ontwikkeld. Hoogtepunt was een modeshow met 18de-eeuwse kostuums waarin ook

Kleuterproject

Bovenbouwproject

personeel figureerde. Een succesvolle middag met ruim

27 klassen

14 klassen

2.000 bezoekers!

675 leerlingen

395 leerlingen


15 17 TENTOONSTELLING

Quotes docenten ‘Complimenten voor de rondleiding! Leuke manier, kinderen waren zeer betrokken!’ ‘Geweldige middag gehad! Veel complimenten voor de rondleiders: vlot, eigentijds, veel kennis, goed contact!!!’ ‘iPad gebruik was leuk!’

Margaretha Six, Theodoor Caenen (ca. 1715- ca. 1765)

Philip van Dijk, portret van de jonge Willem IV, 1735


Quotes van bezoekers ‘Goed gekozen fotografen, veel variatie, echt goede werken, zet je aan het denken.’ ‘Wat een overzichtelijke tentoonstelling. Goed leesbare teksten en een prettige vormgeving. Had eigenlijk nog wel meer willen zien.’ ‘Geweldige foto’s. Fijne afwisseling en de eenvoudige presentatie vind ik prettig.’

Erwin Olaf, Berlin, Porträt 07, Berlin, 2012


Photography Extended 15 juni t/m 27 oktober

Onder de titel Photography Extended presenteerde het museum een grote fototentoonstelling met Nederlandse kunstenaars. Centraal daarin stond de fotografie

Eva-Fiore Kovacovsky, Apple Hills, 2006

waarbij de fotograaf met een vooropgezet plan, vanuit een artistiek concept, zijn werk tot stand brengt: fotografie met voorbedachten rade. Men noemt dit ook wel Photography Extended.

19

Onder de 11 exposerende fotografen bevonden zich gevestigde namen zoals Ruud van in het buitenland bekendheid. Maar naast deze gevestigde namen was er in de tentoonstelling ook ruime aandacht voor nog relatief jonge fotografen zoals Eva-Fiore Kovacovsky, Koen Hauser en Risk Hazekamp. Last but not least was er werk te zien van Willem van den Hoed, Jaap Scheeren en Gerco de Ruijter.

Eva-Fiore Kovacovsky, Fold, 2006

TENTOONSTELLING

Empel, Erwin Olaf, Hendrik Kerstens, Sylvie Zijlmans en Eelco Brand. Hun werk geniet ook

Bij de tentoonstelling verscheen ook een gelijknamige publicatie met daarin informatie over en foto’s van de exposerende fotografen. Door de aantrekkelijke prijs (€ 9,90) en een speciale actie voor museumkaart-houders was de publicatie twee weken voor het einde van de tentoonstelling al uitverkocht.

Marketing en communicatie Er werd voor gekozen om de tentoonstelling landelijk in te steken vanwege de bekendheid van enkele exposerende fotografen. Door middel van vrije publiciteit genereerden we voor ruim 110.000 euro aan advertentiewaarde. Daarmee hebben we meer dan 2,4 miljoen mensen bereikt. Goed gelezen dagbladen zoals de Telegraaf en de

Jaap Scheeren, Mother Nature, uit serie 3 Roses, 9 Ravens, 12 Months (Slovakia), 2008

Volkskrant, maar ook belangrijke fotomagazines hebben over de tentoonstelling geschreven. Advertenties zijn o.a. in Vrij Nederland, de Groene Amsterdammer en Opzij geplaatst.

Activiteiten In 2013 vond de eerste editie van de landelijke Fotoweek plaats van 20 t/m 29 september. Dit evenement werd mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van de BankGiro Loterij. Ook Museum Het Valkhof sloot zich aan bij de Fotoweek die het thema ‘familie’ droeg. Zo waren er diverse lezingen, was er een fotowedstrijd in combinatie met galerie Bart en de Lindenberg, en kon men gratis een familiefoto laten maken.

Sylvie Zijlmans, What goes up, 2012


Quotes van bezoekers ‘Wat een verrassende en originele tentoonstelling. Heel knap gemaakt en erg boeiend.’ ‘Complimenten voor het museum om deze gedurfde tentoonstelling te programmeren. Eindelijk een keer iets anders in het museum!’ ‘Zo mooi de beweging gecombineerd met de natuur. Er valt zo veel te zien, je komt ogen tekort.’ ‘Zeer verrassend/apart, wat je met techniek en fantasie kunt scheppen.’

Christiaan Zwanikken, Fallen Angel, 2011


Nature Rewired - Christiaan Zwanikken 16 november t/m 30 maart 2014

21 Christiaan Zwanikken, Mechanical donkey, 2004

Christiaan Zwanikken maakt kunstwerken en

Marketing en communicatie

installaties die bewegen en beroeren. De basis van zijn

Omdat de bewegende werken niet voldoende tot zijn

werk bestaat uit een computergestuurd mechaniek, dat

recht kwamen op foto’s werd er ook een promofilm

schedels, skeletten, opgezette dieren en landschaps-

gemaakt. Deze bijna twee minuten durende promofilm

elementen dynamisch maakt. Na eerder geëxposeerd te

kreeg een prominente plek op de website en diverse TV

hebben in groepstentoonstellingen (waaronder de

programma’s waaronder Koffietijd hebben van deze

tentoonstelling ‘Alles onder controle’ uit 2001 in

beelden gebruikt gemaakt.

Museum Het Valkhof) was dit de eerste solotentoonstelling van Christiaan Zwanikken. De tentoonstelling

Op een enkele uitzondering na, reageerde de

liet zowel werk zien uit zijn beginperiode als uit zijn

schrijvende pers positief op de tentoonstelling,

meest recente werk.

Bezoekers waren verrast en bleken onder de indruk van het werk van Zwanikken. Ook de jongere bezoeker

In de tentoonstelling werd ook de filmdocumentaire

bleek de tentoonstelling erg te waarderen. Dit zorgde

‘Convento’ vertoond. Convento, een voormalig

ervoor dat de marketingcommunicatie zich in een later

Franciscaner klooster bij de historische stad Mertola in

stadium ook op deze doelgroep ging richten.

Portugal, is de plek waar Christiaan Zwanikken woont en werkt. De New Yorkse filmmaker Jarred Alterman

Educatie

maakte daar een portret van de kunstenaar, zijn familie

Speciaal voor de tentoonstelling werden er twee apps

en zijn werk. Het was voor het eerst dat deze film in

gemaakt voor het onderwijs. Voor het basisonderwijs

Nederland te zien was.

konden leerlingen een eigen filmpje maken met objecten uit de tentoonstelling. Voor het voortgezet

Bij de tentoonstelling verscheen ook een gelijknamige

onderwijs was er speciaal voor CKV een route

publicatie. Deze publicatie bevatte foto’s van werken

uitgestippeld. Deze route was voorzien van achter-

die in de tentoonstelling geëxposeerd werden, naast

grondinformatie en begeleidend filmmateriaal.

bijdragen van diverse auteurs.

TENTOONSTELLING

Christiaan Zwanikken, Phoenix, 2003


Quotes van bezoekers ‘Bijzondere complimenten aan de afdeling educatie. Het raadsel was geweldig! Niet te veel, niet te weinig. PERFECT!’


Het Romeinse raadsel Projectruimte 29 juni t/m 22 september

In deze familietentoonstelling konden kinderen van 4 t/m 12 jaar als echte speurneuzen op zoek gaan naar de antwoorden rondom het Romeinse raadsel. Centraal stond de vondst nabij Nijmegen van een kuil vol oude scherven. Archeologen hebben de scherven weer aan elkaar geplakt. Maar wat zal het zijn geweest? Hoe oud is het? Wie heeft het gebruikt en waarvoor? In de tentoonstelling vonden kinderen de oplossing van het raadsel door in zes

23

verschillende ruimtes op onderzoek te gaan. Ze bestudeerden de scherven van dichtbij,

TENTOONSTELLING

zochten het juiste boek in de bibliotheek, vonden uit waar de scherven voor gebruikt werden en speelden het spel ‘wie is het?’ Als ze alle levels hadden gehaald, konden ze in de laatste ruimte het raadsel oplossen. Bij de tentoonstelling werd een opdrachtenboekje met stickers ontwikkeld. Kinderen konden dit meenemen als souvenir.

Marketing en communicatie Om deze familietentoonstelling te promoten, hadden we de volgende acties ingezet: • advertenties in QuoVadis, Rekels zomernummer en ‘Zomer in uw regio’ (themapagina in diverse lokale huis-aan-huiskranten) • folders verspreid op campings, bungalowparken en andere toeristische plekken via RBTKAN zomerverspreiding • A0 campagne in Nijmegen • Tag-on in commercial op TV Gelderland • Vermelding in nieuwsbrief Dagjeweg.nl • Highlight/banner/nieuwsbrief Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem - Nijmegen. Het Romeinse Raadsel behaalde vrije publiciteit in onder andere De Telegraaf en de Gelderlander. Daarnaast hebben diverse lokale media de tentoonstelling vermeld en is er online veel gepubliceerd.


Quotes van bezoekers ‘Wat was het prachtig zeg! Ik bleef maar foto’s maken. Zo jammer ook dat de schilderingen tijdelijk zijn’.


Gijs Frieling - Vooruitgang Projectruimte 3 oktober t/m 19 januari 2014

Voor Museum Het Valkhof toverde Gijs Frieling de projectruimte om tot een paradijselijke omgeving. Hij heeft daar samen met assistenten gewerkt aan diverse schilderingen waaronder landschapsschilderingen die geïnspireerd waren op Nijmegen en omgeving. Gijs Frieling (Amsterdam, 1966) maakt schilderijen en vervaardigt (tijdelijke) muurschilderingen. Hij wil dat ze een directe relatie met de ruimte aangaan. Het zijn ornamentele schilderingen van planten, dieren, tuinen en architectuurelementen, die de

25

gehele ruimte van sfeer doen veranderen

TENTOONSTELLING

Als kunstenaar heeft Frieling een landelijke reputatie. In 1994 won hij de 1ste prijs bij de Koninklijke Prijs voor Vrije schilderkunst en was hij van 2006 tot 2010 artistiek directeur bij het kunstenaarsinitiatie W139 in Amsterdam. Sinds enkele jaren woont Frieling met zijn gezin in Nijmegen.

Marketing en communicatie Social media heeft een grotere rol gespeeld bij deze tentoonstelling. Het maken van de schilderingen duurde maar enkele weken waardoor er iedere dag wel iets nieuws te melden was. Daarom werden er iedere dag op Facebook foto’s geplaatst van de opbouw. Deze foto’s werden veelvuldig gedeeld.

Activiteiten Gijs Frieling heeft gedurende de tentoonstelling de ruimte gebruikt als atelier. Tijdens de dagen dat hij er was konden bezoekers hem ook bevragen over zijn werk. In de kerstvakantie was de tentoonstellingsruimte het decor van de kinderopera ‘Het ijssprookje’ van Theatergroep Kwatta. Deze 6 voorstellingen waren niet alleen een groot succes, ze waren ook volledig uitverkocht!


Cornelis Pronk Prentenkabinet 2 februari t/m 5 mei

26

Cornelis Pronk, de Waalkade in Nijmegen, 1732, collectie MHV

In aansluiting op de tentoonstelling ‘Uit de plooi’ was in het prentenkabinet een keuze te zien van 18de-eeuwse tekeningen van Cornelis Pronk en van prenten naar zijn werk uit de collectie van Museum Het Valkhof. Cornelis Pronk (Amsterdam 1691 - 1759) legde zich vanaf 1720 toe op de uitbeelding van steden en dorpen, kerken en kastelen. Hij reisde daarvoor het hele land door, vaak in gezelschap van vrienden en leerlingen. Op zijn reizen vulde hij talloze schetsboekjes; deze studies gebruikte hij later voor grotere tekeningen en aquarellen.


Lustrum Radboud Universiteit Prentenkabinet 8 mei t/m 16 juni

Ter gelegenheid van het 90-jarig jubileum van de Radboud Universiteit Nijmegen was de tentoonstelling ‘Radboud in de stad’ te zien. In het prentenkabinet belichtten oude foto’s en films de historische relatie tussen de universiteit en de stad Nijmegen. Negentig jaar geleden werd Nijmegen universiteitsstad. Tegenwoordig zijn de activiteiten en de gebouwen van de Radboud Universiteit grotendeels geconcentreerd op de campus Heyendaal. In de eerste decennia na haar stichting in 1923 was de universiteit echter

27

verspreid gehuisvest, op tal van plaatsen in het hart van Nijmegen. Het academische

TENTOONSTELLING

leven was deel van het straatbeeld en voltrok zich op plekken die nu in vergetelheid zijn geraakt. De tentoonstelling bracht deze plekken weer in beeld. Ter gelegenheid van het lustrum was een wandeling uitgezet langs belangrijke gebouwen van de universiteit van toen. Een boekje en een app begeleidden de wandeling. Bij de ontwikkeling van deze kleine tentoonstelling waren twee studenten van de Radboud Universiteit betrokken.

Activiteiten De tentoonstelling werd georganiseerd ter gelegenheid van het 90-jarig jubileum van de Radboud Universiteit Nijmegen. In dat kader organiseerde de universiteit vele activiteiten.


Oude stadsgezichten van Nijmegen Prentenkabinet 22 juni t/m 15 september

28

Lambert Doomer, gezicht op Belvedere en Hunnerpoort, 1670, collectie Museum Het Valkhof

In de collectie van Museum Het Valkhof wordt een kleine, maar fijne verzameling 17de-eeuwse tekeningen en prenten van Nijmegen bewaard. De werken brengen landelijk bekende oude meesters zoals Albert Cuyp, Jan van Call en Lambert Doomer heel dichtbij. Je ziet als het ware hun potlood en penseel over het papier gaan. Verrassend zijn ook de standpunten die de kunstenaars innemen. De presentatie in het prentenkabinet gaf daardoor een gevarieerd zicht op de 17de-eeuwse stad.


Vogels van Chris le Roy Prentenkabinet 5 oktober t/m 19 juni

Chris le Roy (Deventer 1884 - 1969 Nijmegen), die lange tijd in Nijmegen werkte, hield van vogels. Zijn favoriete onderwerp komt dan ook terug in honderden tekeningen, prenten en kalenders. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwerpt Le Roy ook enkele glas-inloodramen. Een hoogtepunt is het glasraam met kerkuilen Strix flammea. Dit raam was in de tentoonstelling te zien. De liefde voor vogels en planten is binnen het werk van Le Roy nooit ver te zoeken. Hij

29

heeft de natuur in diverse technieken verbeeld. Zijn bekendste werken zijn de Biologische

TENTOONSTELLING

kalenders. Deze kalenders met grote gekleurde platen werden meer dan 25 jaar lang uitgebracht. Le Roy hoopte met de brede verspreiding van deze kalenders mensen bewust te maken van de prachtige, maar ook kwetsbare natuur.


Quotes van bezoekers ‘Een must see voor de echte fan!’ ‘Mooi hoe verschillende disciplines samenkomen en dat allemaal onder het genot van de prachtige muziek.’ ‘Ik heb er erg van genoten. Bijzondere ervaring om met een koptelefoon met muziek van Frank Boeijen door het museum te lopen.’

Saad Ali, Laatste hartje, 2013


Een vermoeden van licht - 13 kunstwerken

geïnspireerd op het nieuwe album van Frank Boeijen Galerij 23 november t/m 31 januari 2014 Via zijn muziek ontmoette zanger Frank Boeijen in de loop der jaren kunstenaars uit allerlei disciplines. Zij reageerden, elk in eigen stijl, op de nieuwe cd ‘Een vermoeden van licht’. Dwars door alle kunstvormen lopen lijnen van vriendschap, verwantschap en gedeelde passies. De kunstwerken waren voor een periode van drie maanden exclusief te zien op de galerij. Bezoekers konden ook het nieuwe album luisteren en spelen op een gitaar van Frank Boeijen zelf.

31 (fotograaf), Eric de Bruijn (beeldend kunstenaar), Károly Effenberger (fotograaf), Henk Hofstede (muzikant, visueel kunstenaar), Rense Sinkgraven (dichter) en Stefan Verwey (cartoonist). Het nieuwe album verscheen in boekvorm, uitgegeven door VanTilt. In het boek waren foto´s te vinden van de kunstwerken. Deze fotoshoot heeft plaatsgevonden in het museum.

Marketing en communicatie Met Frank Boeijen en Uitgeverij VanTilt maakten we een gezamenlijk marketingplan. Hierin werden zowel de nieuwe cd, de tentoonstelling en de nieuwe theatertour genoemd. Regionale omroep N1 mocht als enige omroep een special maken rondom de albumlancering. Ook hebben diverse radio- en tv-programma’s aandacht besteed aan het nieuwe album van Frank Boeijen. Tijdens deze interviews werd de tentoonstelling in het museum vaak genoemd. De mini-expositie heeft bijna 60.000 euro aan advertentiewaarde gegenereerd. Het museum liet een speciale lezersactie in de Gelderlander opnemen. Daarnaast hebben we als museum in de laatste week van de tentoonstelling op Twitter en Facebook in totaal 10 gesigneerde exemplaren van de cd verloot.

Activiteiten Op vrijdag 22 november vond zowel de albumpresentatie als de opening van de tentoonstelling plaats op de galerij in het museum. Tijdens deze exclusieve avond waren 125 mensen aanwezig (waaronder Liesbeth List en Frits Spits) die mochten genieten van een miniconcert van Frank Boeijen. De tentoonstelling werd na dit concert geopend door de burgemeester van Nijmegen.

TENTOONSTELLING

De tentoonstelling bevatte bijdragen van onder anderen Hugo Camps (journalist), Corbino


ORGANISATIE


33


Ondernemingsraad De ondernemingsraad (OR) van Museum Het Valkhof bestond tot oktober 2013 uit Louis Swinkels (voorzitter), Willeke Daanen-Elfrink (secretaris) en Maarten Jeukens. Vanwege het verlopen van de zittingstermijn trad na een nieuwe kandidaatstelling, per 1 oktober een nieuwe OR aan: Tosca Philipsen (voorzitter), Bart Anthonisse (secretaris) en Maarten Jeukens. De OR heeft regelmatig intern overleg gevoerd en zesmaal een overlegvergadering gehouden met de directeur (Marijke Brouwer), steeds in aanwezigheid van het hoofd bedrijfsvoering (Frits de Vogel). Eenmaal woonde de heer Gerard Jacobs als lid van de Raad van Toezicht de vergadering bij.

35

Net als in 2012 stonden in het overleg met de directie de volgende thema’s centraal:

ORGANISATIE

• de planvorming voor de verbouwing en herinrichting van het museum; • de kortingen op de subsidiëring door de overheden; • het concept medewerkersbeleid. De discussies over het laatste onderwerp werden afgerond, zij het niet tot volle tevredenheid van de OR. Er zijn al gevolgen zichtbaar van bezuinigingen die inmiddels zijn doorgevoerd. Die gevolgen, samen met de aangekondigde bezuinigingen voor de komende jaren zijn voor de OR een reden tot zorg. Deze bezorgdheid spitst zich nog toe op de vorming van een flexibele schil van medewerkers op tijdelijke contracten. In het herinrichtingstraject blijft de OR zich dan ook sterk maken voor een goede informatievoorziening richting de medewerkers. Naar aanleiding van de implementatie van een nieuw inkooptraject heeft de OR met de directie van gedachten gewisseld over een door de directie gewenste cultuur- en gedragsverandering onder de medewerkers en over de daartoe door de directie gedefinieerde bedrijfswaarden. Overige punten van overleg vormden de besteding van de opleidingsgelden en de mogelijkheden voor compensatie van ongelijkheid tussen medewerkers in het verlof bij feestdagen.


Cultural Governance Museum Het Valkhof wordt sinds medio 2007 bestuurd volgens het Raad-vanToezichtmodel. Het model wordt regelmatig geëvalueerd. Het museum onderschrijft de Principes en Best-Practicebepalingen van de Code of Cultural Governance en heeft deze grotendeels in de statuten, het Raad-vanToezichtreglement en het Bestuurs(directie)reglement vastgelegd. In de januarivergadering van 2013 heeft de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof de Governance geëvalueerd aan de hand van de richtlijnen van de gemeente Nijmegen,

36

die zijn gebaseerd op de Principes en Best-Practicebepalingen van de Code of Cultural Governance.Hierbij is vastgesteld dat het museum één Best-Practice niet heeft overgenomen in zijn bedrijfsvoering. Het gaat daarbij om het werven van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk. Het museum heeft tot dat moment bewust gekozen voor werving binnen de eigen netwerken omdat een belangrijke eis is dat een lid van de Raad van Toezicht in de regio Nijmegen woont en werkt, en er over een relevant netwerk beschikt. Daarnaast heeft het verleden aangetoond dat het publieke werven van leden niet de juiste kandidaten opleverde. Evaluatie op dit punt heeft de Raad van Toezicht doen besluiten voortaan ook op dit punt de Code of Cultural Governance te volgen en vacatures binnen de Raad van Toezicht bekend te maken via de website van het museum. De procedure omtrent de werving van leden van de Raad van Toezicht, alsmede een profiel, is vastgelegd in de statuten en reglementen van het museum.


37 33

ORGANISATIE


Bericht van de Raad van Toezicht De leden van de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof beschikken over een of meer van de volgende competenties: financieel-economische deskundigheid, HRM- en bedrijfskundige deskundigheid, juridische deskundigheid, kunst- en cultuurhistorische deskundigheid, affiniteit met de overheid en affiniteit met de markt/commerciële sector. De voorzitter is tevens aanspreekpunt voor de OR.

Werkzaamheden in 2013 De Raad van Toezicht hield vijf reguliere vergaderingen. Tijdens een van deze vergaderingen heeft de raad haar eigen functioneren besproken.

38

In 2013 heeft de Raad van Toezicht goedkeuring verleend aan jaarrekening en jaarverslag 2012 en heeft ze het accountantsverslag 2012 besproken met de accountant. De Raad van Toezicht heeft goedkeuring verleend aan de Jaarstukken 2012 van de Stichting Horecaactiviteiten van Museum Het Valkhof. Tevens heeft de Raad het jaarplan en de jaarbegroting 2014 goedgekeurd. In 2013 heeft de Raad van Toezicht verder haar goedkeuring gehecht aan: • de begroting boven rechtsbevoegdheid van het tentoonstellingsproject ‘Gladiatoren’ • de oprichting van de Stichting Valkhofkwartier, ter bevordering van het toerisme aan dit gebied in de stad waarin ook het museum ligt • de volgende documenten in het kader van de verbouwing en herinrichting: de projectstructuur, het budget, de meerjarenprognose en het risicomanagement, alsmede de opdracht aan de architect • het financieel doelresultaat 2013. De voorzitter en de vice-voorzitter hebben een functioneringsgesprek gevoerd met de directeur-bestuurder. Tweemaal heeft een van de leden van de Raad een overlegvergadering van de OR en de werkgever bijgewoond. Daarnaast zijn onder andere de volgende zaken aan de orde geweest: strategie en algemeen beleid, het profiel van de Raad, de financiële tussenrapportages en het rooster van aftreden. In 2013 zijn geen leden van de Raad van Toezicht afgetreden en/of herbenoemd. De Raad van Toezicht vervulde ook dit jaar weer de functie van klankbord voor de directeur. Als uitvloeisel van deze klankbordfunctie heeft de voorzitter van de Raad van Toezicht, samen met een voorbereidingscommissie waarin ook de directeur zitting heeft, in 2013 voor de derde keer een Valkhoftafel georganiseerd. Een denktank in wisselende samenstelling met een twaalftal personen uit stad en regio wisselt over een thema met de organisatie van gedachten. Deze keer was het thema: ‘hoe maak je een sterk merk van Museum Het Valkhof’?


Nevenfuncties directeur-bestuurder per 01-01-2013 Mevrouw drs. M. Brouwer De directeur-bestuurder overlegt in voorkomende gevallen steeds voorafgaand aan het accepteren van de nevenfunctie met de voorzitter van de Raad van Toezicht . Vervolgens legt zij de betreffende nevenfunctie aan de overige leden van de Raad van Toezicht voor. Lid bestuur Stichting Valkhofkwartier Lid Verwaltungsrat Römisch Germanisches Zentralmuseum Lid voorbereidingscommissie Stedelijk Netwerk Nijmegen Lid bestuur Millingse Liburna Lid Museumsbeirat Varusschlacht Museum und Park Kalkriese Lid Bestuur Auxilia, archeologisch projectbureau Radboud Universiteit

39

Lid Ethische Code Commissie Museumvereniging

ORGANISATIE

Functies en nevenfuncties leden Raad van Toezicht Museum Het Valkhof per 01-01-2013 R.P.A. Migo, voorzitter Voorzitter voorbereidingscommissie Stedelijk Netwerk Nijmegen Lid dagelijks bestuur Euregio Rijn Waal Ambassadeur Museumpark Oriëntalis Comité van Aanbeveling Stichting UniPartners Nijmegen Comité van Aanbeveling Frank Graham Liberation Tour 2013 Raad van Toezicht Ziekenhuis Rivierenland Raad van Toezicht Kinderopvang SKAR Arnhem Voorzitter klankbordgroep Sterk Bestuur in Gelderland Ambassadeur stichting de Driestroom Prof. mr. C.J.H. Jansen, Hoogleraar Rechtsgeschiedenis en Burgerlijk recht aan de Radboud Universiteit Nijmegen Lid van de Raad van Commissarissen bij Dela Natura Uitvaartverzekeringen NV en Dela Verzekeringen NV Voorzitter van het Onderzoekcentrum Onderneming & Recht Radboud Universiteit Nijmegen Drs. G.J.M. Jacobs Bestuurslid Stichting Club van 111 (Hofraad) Penningmeester Stichting Horeca-Activiteiten Museum Het Valkhof Nijmegen Voorzitter businessclub Amor Poculi Lid Raad van Commissarissen Klokgroep BV., Druten


Dr. A.R. de Klerck, Universitair docent Kunstgeschiedenis, Radboud Universiteit Nijmegen Lid Wetenschappelijke Adviesraad Nederlands Interuniversitair Kunsthistorisch Instituut te Florence Lid Redactieraad van het tijdschrift Incontri, rivista europea di studi italiani Bestuurslid stichting Nijmeegse Kunsthistorische Studies, Nijmegen Lid Adviescommissie Beeldende kunst, Prins Bernhard Cultuurfonds Bestuurslid Stichting Paul Guyot, Nijmegen Mevrouw H.M.W.M. van de Ven, Directeur/eigenaar van Erna van de Ven, Bureau voor Advies en (Interim)Management Lid Raad van Toezicht Wel.kom, Venlo Lid Bestuur Vrienden van het Taborhuis, Nijmegen

41

Lid Raad van Advies Mise-en-Place

ORGANISATIE

Mevrouw drs. J.W.N. Verberne, Directeur Stichting Kunst en Cultuur Gelderland Voorzitter Raad van 12, landelijk directieberaad provinciale cultuurinstellingen Lid Bestuur Stichting Oost, Tijdschrift over ruimte en cultuur in Gelderland en Overijssel Secretaris Stichting Burgemeester Daleslezing Lid Landelijke Raad van Advies ‘Muziek Telt’ Lid Raad van Advies Go Short Ir. L. Visser Lid Directie S4 Energy B.V., Rotterdam Directie Next Renewable Group B.V., Rotterdam Voorzitter Stichting Nieuwe Bedrijvigheid Gelderland Voorzitter Stichting Camera in the Smiling Sun, Nijmegen Lid Raad van Toezicht Raad voor Accreditatie Lid Raad van Toezicht ZZG Zorggroep Voorzitter Raad van Commissarissen Woningcorporatie Standvast, Nijmegen


Profiel leden van de Raad van Toezicht Stichting Museum Het Valkhof De Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof bestaat uit zeven leden en ze heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken binnen het museum. De Raad van Toezicht staat het bestuur met raad terzijde. De leden worden door de Raad van Toezicht zelf benoemd uit kandidaten die nadrukkelijk buiten de eigen kring worden geworven. De Raad van Toezicht vergadert minimaal vijf keer per jaar in aanwezigheid van het bestuur. De voorzitter bereidt samen met het bestuur de vergaderingen van de Raad van Toezicht voor. Uitgangspunt voor de samenstelling van de Raad van Toezicht is de vorming van een multidisciplinair team. Voor de strategische besluitvorming zijn leden nodig die over specifieke deskundigheid beschikken, maar

42

vooral overzicht hebben en aantoonbaar de toezichtrol kunnen vervullen op basis van hun maatschappelijke en professionele ervaring. Een lid van de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof staat midden in de samenleving en heeft duidelijke en aantoonbare affiniteit met het culturele werkveld waarin het museum actief is. In de Raad van Toezicht is een mix van deskundigheden aanwezig, zodanig dat alle aandachtsgebieden vertegenwoordigd zijn. Leden van de Raad van Toezicht acteren op academisch niveau en beschikken over kennis van en ervaring met één van de volgende aandachtsgebieden: • financiën (bedrijfseconomisch) • recht • vrije tijd en marketing • sponsoring en fondsenwerving • sociaal maatschappelijk • kunst en cultuur • organisatie Voor elk lid van de Raad van Toezicht geldt: • affiniteit met de maatschappelijke functie van musea • academisch werk- en denkniveau • kennis van en ervaring met bestuurlijke besluitvormingsprocessen • inzicht in strategische afwegingsprocessen • discussie- en communicatievaardigheden • brede maatschappelijke betrokkenheid en ervaring • onafhankelijkheid en onpartijdigheid. Een lid van de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof wordt benoemd voor een periode van vier jaar, met een mogelijkheid van herbenoeming voor nogmaals vier jaar. De maximale zittingsperiode van een lid van de Raad van Toezicht bedraagt acht jaar.


43 37

ORGANISATIE


Vrienden van Museum Het Valkhof Museum Het Valkhof kent een actieve Vriendenvereniging. Per 31 december 2013 waren er in totaal 867 lidmaatschappen, waarvan 353 gezinslidmaatschappen. De vereniging biedt haar leden een divers programma, met een jaarlijkse Vriendendag en exclusieve ontvangsten en lezingen bij tentoonstellingen. Zo werden de Vrienden in februari persoonlijk uitgenodigd voor de sprankelende openingsavond van de tentoonstelling ‘Uit de plooi. De 18de eeuw in beweging’, en had de conservator exclusieve rondleidingen georganiseerd bij de tentoonstellingen ‘Photography Extended’ en ‘Christiaan Zwanikken - Nature Rewired’.

45 musea in binnen- en buitenland. Dit jaar gingen de Vrienden op pad naar het Gruuthuse Museum in Brugge, en naar het Drents Museum in Assen en het Hunebedcentrum in Borger. In september maakten ze een zesdaagse reis naar Zwitserland, naar Bazel en omgeving. Viermaal per jaar ontvangen de Vrienden een Nieuwsbrief met nieuws over recente aanwinsten voor de collectie, tentoonstellingen en activiteiten. Ook worden de Vrienden regelmatig attent gemaakt op aanbiedingen in de Museumwinkel. De Vrienden Nieuwsbrief is tevens beschikbaar voor bezoekers van het museum. De Vriendenvereniging steunt het museum op verschillende manieren. Allereerst ondersteunen de Vrienden de Museumwinkel. De winkel wordt gerund door vrijwilligers uit de Vriendenkring. Daarnaast doneert de Vriendenvereniging jaarlijks aan de Guyotstichting, om aankopen voor de museumcollecties mogelijk te maken. De Vrienden brengen bovendien publicaties uit in de reeks Museumstukken.

Directeur René Hänggi van het Vindonissaemers Museum in Brugg verwelkomt de deeln Bazel. naar ursie enexc aan de Vriend

ORGANISATIE

De Vrienden kunnen deelnemen aan speciaal georganiseerde excursies naar diverse


FINANCIEN


Subsidiënten, sponsors en fondsen in 2013 In 2012 heeft Museum Het Valkhof het verheugende nieuws gekregen dat het beneficiëntschap door de Bank Giro Loterij met drie jaar is verlengd. Het museum ontvangt nog 3 jaar langer een bedrag van telkens € 200.000, bestemd voor de ontwikkeling van voorwerpenmuseum naar verhalenmuseum. Verder ontving het museum in 2013 een bedrag van € …. aan eenmalige subsidies en fondsen. Een overzicht.

47 Gemeente Nijmegen Provincie Gelderland Projectsubsidie en sponsoring BankGiro Loterij Stichting Casterenshoeve Provincie Gelderland Labrys Reizen Mondriaan Fonds Prins Bernhard Cultuurfonds SNS Reaalfonds Turing Foundation Vereniging Vrienden van Museum Het Valkhof VSBfonds Stichting Zabawas

FINANCIEN

Structurele subsidie


Subsidiënten, sponsors en fondsen In 2012 heeft Museum Het Valkhof het verheugende nieuws gekregen dat het beneficiëntschap door de Bank Giro Loterij met drie jaar is verlengd. Het museum ontvangt nog 3 jaar langer een bedrag van telkens € 200.000, bestemd voor de ontwikkeling van voorwerpenmuseum naar verhalenmuseum. Verder ontving het museum in 2013 een bedrag van € 266.600 aan eenmalige subsidies en fondsen. Een overzicht.

49 Gemeente Nijmegen Provincie Gelderland Projectsubsidie en sponsoring BankGiro Loterij Stichting MuseumJaarkaart Stichting PRA Stichting Casterenshoeve Stichting Bylandt Prins Bernhard Cultuurfonds Stichting Gelders Erfgoed Provincie Gelderland Labrys Reizen

FINANCIEN

Structurele subsidie


Jaarrekening Balans per 31 december 2013 in € 1.000

Activa

2013

2012

Vaste bedrijfsmiddelen 6.980 7.207 Voorraden

119

98

Vorderingen

417

586

Liquide middelen 1.959 1.795 9.475 9.686 Passiva

50

Eigen vermogen 2.776 2.599 Voorzieningen 1.550 1.556 Langlopende schulden 4.411 4.523 Kortlopende schulden

738 1.008

9.475 9.686 Exploitatierekening over 2013 in € 1.000

Opbrengsten

2013

2012

Opbrengsten Museum

390

427

Opbrengsten Museumwinkel

47

33

Sponsoring en subsidies 3.597 4.001 Overige opbrengsten

-20

-15

4.014 4.446 Kosten Personeelskosten 2.122 2.244 Huisvestingskosten

804

908

Organisatiekosten

190

200

Activiteitenkosten

561 1.308

3.677 4.660 Bedrijfsresultaat

337

-215

Financiele baten en lasten

-160

-165

Resultaat uit gewone bedrijfsvoering

177

-379

Bovenstaande cijfers zijn ontleend aan de jaarrekening 2013. Het management bestond ultimo 2013 uit 3 leden. De management bezoldiging bedroeg over 2013 € 293.627 o.b.v. 3 fte.


51 FINANCIEN Ruud van Empel, World #33, 2008


Christiaan Zwanikken, Boar Suit Exoskeletal, 2013


Bezoekerscijfers Totaal bezoek

2013

2012

Vol tarief (€ 8,00)

18.658

20% 14.168

15%

Reductietarief I (€ 5,50)

2.484

3% 1.801

2%

Reductietarief II (€ 4,00)

5.595

6% 7.028

7%

Reductietarief III (Schoolbezoek, € 2,00, € 2,50, € 2,75)

6.541

7% 9.034

9%

0%

78

0%

65% 64.257

67%

Reductietarief IV (€ 1,00, € 1,20, € 1,75)

50

Gratis, inclusief Museum(jaar)kaart

62.325

95.653 100% 96.366 100%

53

65+ Groepsbezoek Overige

0

0%

0

0%

2.484 100% 1.801 100% 0

0%

0%

2.484 100% 1.801 100%

Reductietarief II 4 t/m 16

2.948

53% 3.575

51%

Student

1.846

33% 2.058

29%

CJP

663

12% 1.110

16%

Overige

138

2%

285

4%

5.595 100% 7.028 100%

Gratis bezoek Vrienden van Museum Het Valkhof

1.115

2% 1.106

2%

Scholieren in klassenverband met schoolabonnement

5.524

9% 7.686

12%

Museum(jaar)kaarthouders

40.978

66% 37.448

58%

Overige

14.708

24% 18.017

28%

62.325 100% 64.257 100%

Jeugd Schoolbezoek Individueel bezoek - 0 t/m 5 jaar - 6 t/m 18 jaar - CJP - Museum(jaar)kaart junior

11.902

53% 18.130

-

59%

-

970

4% 1.205

4%

5.010

23% 5.511

18%

686

3% 1.128

4%

3.688

17% 4.857

16%

22.256 30.831

FINANCIEN

Reductietarief I


COLOFON Vormgeving Studio Spence, www.spence.nl Tekst Museum het Valkhof Eindredactie René Vossen Teksten Fotografie Thijn van de Ven (Museum Het Valkhof) Bezoekadres Kelfkensbos 59 Postadres Postbus 1474, 6501 BL Nijmegen E-mail info@museumhetvalkhof.nl Website www.museumhetvalkhof.nl Twitter @Valkhofmuseum Facebook Facebook /Museumhetvalkhof

Wijzigingen en drukfouten voorbehouden © 2014


MUSEUM HET VALKHOF


Jaarverslag 2013 Museum Het Valkhof