Issuu on Google+


Seet van Hout, Nymphaea pearl, 2010, borduursel en acrylverf op doek schilderij, 200 x 160 cm

| 02


Voorwoord Sinds enige jaren verschijnt het jaarverslag van Museum Het Valkhof alleen nog digitaal. U ontvangt per post bericht zodra ons jaarverslag op de website staat. Op deze manier leggen we verantwoording af over wat we in het afgelopen jaar gerealiseerd hebben en kunt u er kennis van nemen op een prettig ogende manier zonder dat er papier aan te pas hoeft te komen. 2012 was het jaar van de Europese Pop Art. De grote najaarstentoonstelling was helemaal gewijd aan de Europese Pop Art. Meer dan 100 bruiklenen uit 10 verschillende landen waren er te zien. De Nederlandse Pop Art, het focuspunt van onze eigen collectie moderne kunst, kreeg zo een mooie inbedding in zijn Europese context. De tentoonstelling vormt ook een mooie opmaat naar de realisatie van het verhaal van de Nederlandse Pop Art in het kader van de herinrichting van de vaste opstelling van het museum. Een uitvloeisel van de tentoonstelling was de aankoop van een van de werken die daar te zien waren. Het betreft ‘He, she & it’ van Joe Tilson. Met steun van het Mondriaanfonds heeft Musum Het Valkhof dit werk kunnen aanschaffen. In het najaar organiseerde het museum samen met de gemeente Nijmegen een symposium over het Valkhofkwartier. In het Beleidsplan 2009-2012 heeft het museum aangegeven te willen onderzoeken hoe het Valkhofkwartier beter te positioneren zou kunnen zijn als toeristische bestemming. Op 12 oktober namen bijna 100 deelnemers aan het symposium kennis van de plannen en ontwikkelingen op en rond het Valkhof. Het symposium krijgt in 2013 zeker een vervolg. Tegen het einde van het jaar kwam een bijzonder Nijmeegs zilveren bekertje uit de 16de eeuw in London ter veiling. De Vriendenvereniging van Museum Het Valkhof heeft dit kleinood kunnen aankopen voor het museum. Een heel mooi gebaar waar we onze Vrienden zeer erkentelijk voor zijn. U leest er meer over verderop in het jaarverslag. Ten slotte richt ik graag een woord van dank aan allen die het Museum Het Valkhof mogelijk hebben gemaakt het tentoonstellingsprogramma te realiseren en alles wat achter de schermen nodig is om van het museum een succes te maken. Een bijzonder woord van dank aan de BankGiroLoterij die voldoende vertrouwen in ons verhalenmuseum heeft om ons voor een tweede periode financieel te ondersteunen. Ronald Migo, Voorzitter Raad van Toezicht

Marijke Brouwer, directeur

Stichting Museum Het Valkhof-Kam voorwoord

| 03


Inhoud

| 04


Tentoonstellingen

Marketing & Communicatie

Waarom godinnen zo mooi zijn .................... 14

www.museumhetvalkhof.nl .......................... 43

Pop Art in Europa ........................................... 16

Sociale media ................................................. 43

Beyond Beauty ............................................... 18

Free publicity .................................................. 44

Tajiri meets Sabine Weiss & Leonard Freed . 19

Betaalde publiciteit ........................................ 44

The French Connection .................................. 20

Publieksonderzoek ......................................... 45

Ben Joosten .................................................... 21

Museum Plus Bus .......................................... 45

De Koloniale reserve ...................................... 22

Zakelijke markt ............................................... 46

Tom Küsters .................................................... 23

Kortingsvoucher voor accommodaties ........ 46 Folders ............................................................ 47

Collecties

Receptionistendag ......................................... 47

Herinrichting depots en

Persona’s ........................................................ 47

standplaatsregistratie .................................. 25

Subsidiënten, sponsors en fondsen ............ 48

Digitale ontsluiting van de collecties ............ 26

Museumcafé ................................................... 49

Fotografie en beeldregistratie ....................... 26

Museumwinkel .............................................. 50

Conservering en restauratie .......................... 27

Vrienden van Museum Het Valkhof .............. 51

Provinciaal Depot voor Bodemvondsten ..... 29 Gelders Archeologisch Centrum Museum

De organisatie

G.M. Kam ...................................................... 30

Medewerkers ................................................. 53

Presentatie van de collecties ......................... 31

De Ondernemingsraad .................................. 57

Onderzoek ....................................................... 32

Cultural Governance ..................................... 58 Bericht van de Raad van Toezicht .................. 59

Educatie & Activiteiten Teken Kunst .................................................... 34

Publicaties

Schoolbezoek .................................................. 35

Publicaties van Museum Het Valkhof ........... 64

Kunst op je Kamer .......................................... 37

Publicaties van medewerkers ....................... 64

Activiteiten bij tentoonstellingen .................. 38 MuseumJeugdUniversiteit ............................ 39

Jaarrekening

Dansvoorstelling ‘De stilte beweegt’ ............ 39

Jaarrekening .................................................. 67

Museumweekend ........................................... 39

Bezoekcijfers .................................................. 69

Theater am Waal ............................................. 40 Romeinenfestival ........................................... 40

Aanwinsten

Gebroeders van Limburgfestival .................. 40

Archeologie .................................................... 72

Kunstnacht ...................................................... 41

Oude kunst en historie stad en regio ........... 72

Gelderse Museumdag ................................... 41

Moderne en hedendaagse kunst .................. 73

Schoolvakanties ............................................. 41 Uitgaande bruiklenen .................................... 74 Lezingen van medewerkers .......................... 79 Colofon ........................................................... 86

inhoud

| 05


Tentoonstelling

| 06


Tajiri meets Sabine Weiss & Leonard Freed Shinkichi Tajiri, Joyce op Lotus, 1981, handgekleurde foto en behangpapier

tentoonstellingen

| 07


Pop Art in Europa, Mimmo Rotella Marilyn, 1962, dĂŠcollage, 133 X 94 cm, Collectie Becht, Naarden

tentoonstellingen

| 08


Waarom godinnen zo mooi zijn Sculptuur Sphinx, 200 - 300 voor Chr., marmer (33,5cm), Rijksmuseum voor Oudheden

tentoonstellingen

| 09


Pop Art in Europa, Derek Boshier England’s Glory, 1962, Olieverf op doek, 126 X 101 cm Collectie Muzeum Sztuki w Lodzi

tentoonstellingen

| 10


Beyond Beauty, Vloerinstallatie Suzan Drummen, 2012 diverse materialen

tentoonstellingen

| 11


Ben Joosten, Naar de letter

tentoonstellingen

| 12


Tom K端sters - marathonloper en activist, Tom K端sters, affiche

tentoonstellingen

| 13


Waarom godinnen zo mooi zijn Liefde en schoonheid in de oudheid 24 maart t/m 12 augustus liefde en schoonheid in de oudheid

24|03 t|m 12|08

In alle culturen van de antieke wereld heersten godinnen over liefde en schoonheid: Hathor in Egype, Ishtar en Inana in het Nabije Oosten en Aphrodite en Venus bij de Grieken en Romeinen. Nog altijd staat de naam Venus voor vrouwelijke schoonheid, seksualiteit en liefdesgenot. De tentoonstelling Waarom godinnen zo mooi zijn gunde de bezoekers een blik in de rijk gevulde beautycase van Aphrodite en liet zien over welke middelen vrouwen in de oudheid beschikten om zichzelf mooi te maken en op zoek te gaan naar liefde. Hulp van de liefdesgodinnen was niet alleen welkom bij de zoektocht naar een partner. Hun steun werd ook ingeroepen bij zorgen om het vasthouden van andermans liefde of van de eigen schoonheid. Liefde en schoonheid waren bovendien onlosmakelijk verbonden met vruchtbaarheid en de mogelijkheid kinderen te krijgen. Grafmonumenten en grafgiften toonden tenslotte het verlangen liefde en schoonheid vast te houden, zelfs over de grens van de dood. In de laatste zaal van de tentoonstelling had de Italiaanse kunstenaar Anna Utopia Giordano bekende afbeeldingen van Venus met Photoshop aangepast aan de hedendaagse schoonheidsidealen. Hun vetplooitjes waren verdwenen, hun heupen iets slanker en de borsten een paar cups groter. De kunstenaar wilde de bezoekers na laten denken over de invloed van Photoshop op het vrouwbeeld en het huidige slankheidsideaal. De tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, dat het concept heeft ontwikkeld en de ca. 300 voorwerpen uit de eigen collecties beschikbaar heeft gesteld. Bij de tentoonstelling verscheen onder dezelfde titel een kleine publicatie.

tentoonstellingen

| 14


Reacties van bezoekers in het gastenboek

Wat is de oudheid mooi tentoongesteld in de kasten/kastjes. Heel mooi en aantrekkelijk onze oude geschiedenis. De Photoshop Godinnen in Venus vs. Venus waren interessant en maken mij nog trotser op mijn brede heupen. Lang leve de echte vrouw! Heerlijk museum. Mooie tentoonstelling over de godinnen, prachtig tentoongesteld. Ik voel mij een godin en word hier blij van. Prachtige tentoonstelling over Godinnen. Heel mooi ingericht en mooie schakeling tussen het schoonheidsideaal van het heden en verleden. Mooie tentoonstelling van schoonheid in de antieke wereld. Fraaie vormgeving ook met die zachte blauwtinten en doeken. Ook leuke parallel naar het heden. Wat een prachtige tentoonstelling. Je wordt er stil van. Ben blij dat ik deze tentoonstelling mocht zien.

tentoonstellingen

| 15


Pop Art in Europa IN EUROPA

www.museumhetvalkhof.nl

08 | 09 | 2012 TM 06 | 01 | 2013

8 september t/m 6 januari 2013 Martial Raysse - Portrait de Mme Raysse, 1963, Collectie S.M.A.K., Gent

POP ART

Museum Het Valkhof ging terug naar de jaren zestig, de hoogtijdagen van de Pop Art, de Europese Pop Art welteverstaan. Uit heel West-Europa werden meer dan 130 kunstwerken van 50 kunstenaars getoond, die bij elkaar een compleet beeld gaven van de Pop Art als kunststroming in Europa. Hoogwaardige bruiklenen uit vele museale collecties en particulier bezit werden voor deze gelegenheid eenmalig bijeen gebracht. Pop Art was een uitgesproken figuratieve kunstvorm, zeer herkenbaar en begrijpelijk. Pop Art weerspiegelde de tijdgeest van de jaren zestig: bevlogen, meeslepend, kleurrijk, ludiek en kritisch. De populaire consumptiecultuur met zijn aansprekende reclamebeelden en verleidelijke beelden van luxe en welvaart stonden centraal. De tentoonstelling was ingedeeld in acht thema’s: ‘genot, welvaart en vrije tijd’, ‘space age – de ruimtevaart’, ‘politiek’, ‘iconen’, ‘iconen – diva’s’, ‘assembleren – etaleren’, ‘spiegel van het leven’ en tenslotte ‘anonieme realiteit’. De thema’s zijn kenmerkend voor de ontwikkelingen en gebeurtenissen in de jaren zestig. De tentoonstelling, die negen museumzalen in beslag nam, werd ruimtelijk vormgegeven door Swip Stolk, ontwerper en ervaringsdeskundige op het gebied van de jaren zestig. Er was een audio tour beschikbaar als toelichting bij de kunstwerken. Ook werd nader ingegaan op het culturele en maatschappelijke tijdsbeeld en de popmuziek uit de betreffende periode. In het kader van de tentoonstelling is een rijk geïllustreerde publicatie uitgebracht onder redactie van conservator Frank van de Schoor met bijdragen van diverse auteurs. Het boek is grafisch vormgegeven door Swip Stolk. In de expositie was een filmdocumentaire te zien: ‘It’s in the air – Seven Artists in the Age of European Pop Art’. De 30 minuten durende film is in opdracht van Museum Het Valkhof vervaardigd door filmmaakster Els Dinnissen.

tentoonstellingen

| 16


Reacties van bezoekers in het gastenboek

Goed zoals al die werken bij elkaar zijn gebracht. Mooi ingerichte en passende tentoonstelling. Belangstelling voor ‘Pop Art’ opnieuw gewekt. Wat een mooie, prachtige en leuke tentoonstelling! Pop Art heeft mijn hart veroverd. Waarom hebben wij zolang moeten wachten op zo’n goede Pop Art tentoonstelling? Wow! Mooie tentoonstelling. Fijn dat eens niet Warhol en Lichtenstein de hoofdrol spelen als het gaat om Pop Art. Er ging een wereld voor me open. Geweldige tentoonstelling. Goede informatie erbij met de audio tour. En de muziekjes erbij nemen je ook mee terug naar de jaren zestig. Complimenten voor de mooie setting en vormgeving. Een uitmuntende expositie die een tijdsbeeld geeft en inspirerend is voor de huidige generatie. Interessant en vernieuwend. Vooral de muziek bij de tentoonstelling maakte het leuk en gezellig. Complimenten! Mooie tentoonstelling, goede informatie. Fijne combinatie met de muziek uit die tijd. Interessant, compleet beeld. Mooie tentoonstelling. Prachtig uitgevoerd! Terug in mijn tijd en voor de jongere generatie een duidelijk overzicht.

tentoonstellingen

| 17


Beyond Beauty: Suzan Drummen – Marliz Frencken Projectruimte 25 februari t/m 10 juni

Het uitgangspunt was om in de Projectruimte met een presentatie hedendaagse kunst aan te sluiten bij de sfeer en inhoud van de archeologische tentoonstelling Waarom godinnen zo mooi zijn. Met Beyond Beauty werd het werk van twee gedreven kunstenaressen samengebracht: de overrompelende vloer- en wandinstallaties van Suzan Drummen en de fascinerende sculpturen van Marliz Frencken. Schoonheid blijkt vele gezichten te hebben, beide kunstenaressen zoeken de esthetische grenzen op. Voorbij de schoonheid, Beyond Beauty, wordt het pas echt spannend… Suzan Drummen (1963) realiseerde een intieme installatie aan de noordzijde van de galerij op de bovenverdieping en een grootschalige installatie in de Projectruimte beneden. Met haar werk bespeelt zij de ruimte, schept illusies en bewerkstelligt optische effecten. Zij creëert een soort ‘liggende schilderijen’ die zijn samengesteld uit kristal, verchroomd metaal, edelstenen, spiegels en optisch glas. Suzan Drummen tast de grenzen af van schoonheid en bekoring: wanneer is een beeld, een installatie verleidelijk of overrompelend? Marliz Frencken (1955) vervaardigt originele en uitgesproken sculpturen, die een zekere klasse uitstralen, vaak op enigszins ironische wijze weergegeven. Het zijn een soort triviale sieraden in de vorm van parfumflesjes, poppen en andere voorwerpen die glitter, opsmuk en schoonheid over de top verbeelden. De beelden zijn kleurrijk, expressief, prettig gestoord en energiek. De vrouwfiguur, soms elegant, soms surrealistisch uitgebeeld, is de drager van de theatrale handeling. De open opstelling met circa 20 sculpturen vormde in zijn ijdelheid en vergankelijkheid een fraai en zinnelijk hedendaags commentaar op de antieke sieraden. In opdracht van Museum Het Valkhof produceerde Productiehuis Plaatsmaken een videofilm over beide kunstenaressen; interview: Inge Pollet, camera: Maurice van Brummelen.

Marliz Frencken

Suzan Drummen tentoonstellingen

| 18


TAJIRI meets

Sabine Weiss & Leonard Freed 22 . 09 . 2012 20 . 01 . 2013

Tajiri meets Sabine Weiss & Leonard Freed Projectruimte 22 september t/m 3 februari 2013

© Sabine Weiss, One-Day Sculptures, 1949

Het uitgangspunt was om met fotoseries het begin van ShinkichiTajiri’s (Los Angeles1923Baarlo 2009) artistieke carrière eind jaren ’40 in Parijs en zijn bloeiperiode rond 1970 op kasteel Scheres in Baarlo zichtbaar te maken. De foto’s van Tajiri zijn vervaardigd door twee internationaal vooraanstaande fotografen: Sabine Weiss en Leonard Freed. Sabine Weiss fotografeerde de door Tajiri aan de oevers van de Seine vervaardigde ‘One-day sculptures’ met haar Rolleiflex-camera. De spontaan geconstrueerde beelden van afvalmateriaal werden op het einde van de middag weer afgedankt. De reportage is in 1952 gepubliceerd in tijdschriften in Parijs en in Chicago, waaronder in Life Magazine. Al snel nadat Tajiri zich in 1962 op kasteel Scheres in Baarlo had gevestigd, kregen de kunstenaar, de plek, de kasteelgasten en de performances die er werden gehouden legendarische dimensies. De bevriende Amerikaanse fotograaf Leonard Freed registreerde rond 1970 erotische performances op kasteel Scheres, waarbij onder andere een naaktmodel een fysieke symbiose vormt met Tajiri’s sculpturen. De expositie werd gecompleteerd met experimentele fotografie van Tajiri zelf: daguerreotypes, stereofotografie, panoramafoto’s en Lady-foto’s Bij de tentoonstelling produceerde Museum Het Valkhof een gelijknamige publicatie met documentaire teksten en afbeeldingen van de geëxposeerde werken.

tentoonstellingen

| 19


The French Connection 17 maart t/m 19 augustus

Museum Het Valkhof toonde in een van de zalen van moderne kunst op de bovenverdieping een selectie uit de kunstcollectie van het UMC St. Radboud. Een belangrijk onderdeel van deze collectie vormt een ensemble kunstwerken van diverse Franse kunstenaars. De tentoonstelling The French Connection omvatte tien van deze werken, aangevuld met bijpassend werk van andere Franse kunstenaars, in bruikleen van openbare Franse collecties. De kunst ging een dialoog aan met de geneeskunde in al haar dimensies: patiëntenzorg, onderwijs en onderzoek. De geëxposeerde kunstenaars waren: Jean-Michel Alberola, Vincent Corpet, Gérard Garouste, Jean Le Gac, Ernest Pignon-Ernest, Eric Poitevin, Catherine Poncin, François Rouan, Georges Rousse, Samuel Rousseau, Alain Séchas, Pierrick Sorin, Carmelo Zagari.

tentoonstellingen

| 20


Ben Joosten – Naar de letter – Prenten in boekdruk Prentenkabinet 4 februari t/m 27 mei

Met name de afgelopen twee decennia heeft Ben Joosten (1931) zich ontwikkeld tot een oorspronkelijk grafisch kunstenaar, die de aloude boekdruktechniek nieuw leven heeft ingeblazen. In het Prentenkabinet waren circa 30 prenten te zien, groot en klein formaat, aangevuld met ondersteunende werkdocumentatie. Ben Joosten beheerst zijn materiaal, hij is vertrouwd met de mogelijkheden van de druktechnieken en hij demonstreert een karakteristieke beeldtaal. Dit stelt hem in staat om zijn werk verder te ontwikkelen en experimenten te beproeven. Rond 2000 legt Ben Joosten zich toe op het drukken met loden letters op de conventionele boekdrukpers. Hij kiest voor manifeste lettertekens, elementaire figuratie, abstracte arrangementen en ritmische lijnen. Hij speelt met letters en tekens, maar werkt niet in een artistieke autonomie. In zijn druksels klinkt regelmatig zijn betrokkenheid bij politieke misstanden en menselijk leed door. Maar ook zijn er meer lichtvoetige verwijzingen naar muziek en muziekinstrumenten. De tentoonstelling werd begeleid door een filmdocumentaire, gemaakt door filmmaakster Hanne van der Woude over het leven en werk van de kunstenaar. Al eerder, in 2010, is de publicatie ‘Ben Joosten – Tussen brons en lood’ uitgebracht. Dit fraai vormgegeven boek is bekroond bij de Best Verzorgde Boeken 2011.

tentoonstellingen

| 21


De Koloniale reserve – een vergeten korps Prentenkabinet 2 juni t/m 23 september

In de zomer van 2012 nam Museum Het Valkhof deel aan het festival Gelegerd in Gelderland met een presentatie over de Koloniale Reserve. Het museum werkte in dit project samen met uitgeverij Vantilt, Museum Bronbeek en Stadsmuseum Harderwijk. In de achttiende en negentiende eeuw bouwde Nederland een verbazingwekkend koloniaal rijk op, dat zich uitstrekte over vier continenten. Vooral door het bezit van de Indische archipel was Nederland honderd jaar geleden de derde koloniale macht ter wereld, na GrootBrittannië en Frankrijk. Iedere Nederlander was doordrongen van het belang van de Oost: ‘Indië verloren, rampspoed geboren!’ was een veel gehoorde kreet. Om het rijke maar kwetsbare bezit te verdedigen, richtte Nederland een speciale troepenmacht op: het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). Het KNIL was een beroepsleger, samengesteld uit Europese, West-Afrikaanse en inheemse (Indische) vrijwilligers, onder bevel van Europese officieren. Omdat er in Indië veel slachtoffers vielen, was er voortdurend behoefte aan verse manschappen uit Europa. Deze aanvullingstroepen werden geworven, geselecteerd en verscheept via de Nederlandse thuisbasis van het KNIL. Dat was vanaf 1814 het Koloniaal Werfdepot in Harderwijk en vanaf 1890 de Koloniale Reserve in Nijmegen. De Koloniale Reserve, gelegerd in een reusachtig complex in Nijmegen-Oost, was niet alleen verantwoordelijk voor de uitzending van rekruten, maar ook voor de opvang van verlofgangers, zieken, gewonden en veteranen. Dit zorgde voor een concentratie van koloniale instellingen. Nog steeds wonen er in het Rijk van Nijmegen 5.000 mensen die zichzelf omschrijven als ‘Indo’. Veel van hen stammen af van militairen die hun loopbaan begonnen als ‘proefganger’ bij de Koloniale Reserve. Bij de tentoonstelling verscheen een gelijknamige publicatie door Clemens Verhoeven (uitgeverij Vantilt). Ook in Museum Bronbeek en Stadsmuseum Harderwijk zijn tijdens het festival Gelegerd in Gelderland tentoonstellingen ingericht over de Koloniale Reserve. Onderdeel van het festival was ook de ‘Bandritzer’, een tot kleine belevingszaal omgebouwde container. Deze multimediashow is verschillende keren geplaatst op het Kelfkensbos. Tijdlijn Historische projecten ontwikkelde bovendien een boekje met wandelroutes langs markante plekken voor de Koloniale Reserve in onder meer Nijmegen, Arnhem, Harderwijk en Zutphen.

tentoonstellingen

| 22


Tom Küsters marathonloper & activist 29 september 2012 > 27 januari 2013

Tom Küsters – marathonloper en activist Prentenkabinet 29 september t/m 27 januari 2013

Tom Küsters (1943-2008) was een bijzonder mens, een veelzijdig atleet en een kunstenaar in hart en ziel. Hij combineerde die eigenschappen moeiteloos, als een levenskunst die hij op hoog niveau beoefende. Tijd, stilstand en beweging vormen de thema’s van zijn kunst en van zijn bestaan. Hij trachtte de tijd te laten stollen, de beweging stil te zetten om het wezen ervan te doorgronden. Hij wilde laten zien dat er vooruitgang zit in de herhaling, dat dingen hetzelfde lijken te blijven, maar intussen niet hetzelfde zijn. Tom Küsters was een maatschappelijk geëngageerd kunstenaar, afkomstig uit het Nijmeegse actiewezen van de jaren zestig van de vorige eeuw. De betrokkenheid was letterlijk grenzeloos: Küsters’ kunst gaat over de conflicthaarden van de tweede helft van de twintigste eeuw: Congo, Vietnam, Cambodja en Zuid-Afrika. De prenten zijn met hun politieke lading vervaardigd in een kleurrijk patroon. De figuratie is helder en invoelbaar, ja zelfs promotioneel van toon. De kunstenaar speelt met de verbeelding van de positieve propaganda die destijds in linkse kring gewild was. Het zonder commentaar in beeld brengen van politieke leiders en dictators in hun geliefde ambiance levert unieke tijdsbeelden op. Deze expositie bestond uit circa 15 zeefdrukken, aangevuld met 8 affiches die Tom Küsters voor het actiewezen heeft vervaardigd. Ook was er documentatie over het leven en werk van de kunstenaar.

tentoonstellingen

| 23


Collecties

| 24


Herinrichting depots en standplaatsregistratie De standplaatsregistratie van de archeologische museumcollecties, opgeslagen in het Gelders Archeologisch Centrum ‘Museum G.M. Kam’, is in 2012 met volle kracht voortgezet. De depots in de kelder van het Archeologisch Centrum zijn voorzien van rolstellingen en metalen kasten met laden. De voorwerpen die daarin een plaats hebben gekregen zijn alle gefotografeerd en met standplaatscode ingevoerd in het registratiesysteem AdLib. Datzelfde is gebeurd met een groot deel van de metalen voorwerpen in het geklimatiseerde ‘metaaldepot’. Dit werk werd uitgevoerd door de behoudsmedewerkster, twee tot vier tijdelijke medewerkers en een stagiair. In het depot voor prenten en tekeningen is dit jaar weer een grote slag gemaakt met de standplaatsregistratie, maar door de vele andere werkzaamheden kon deze nog niet worden afgerond. Inmiddels bedraagt het aantal met standplaats geregistreerde prenten en tekeningen ruim 11.500. Tot de herfst is de behoudsmedewerkster ondersteund door een gedetacheerde collega van het Noordbrabants Museum, sindsdien door een vrijwilliger. In aansluiting op de standplaatsregistratie zijn prenten en tekeningen, die niet of onvoldoende waren geregistreerd, ook dit jaar weer door de assistent-conservator oude kunst geïdentificeerd en opnieuw geïnventariseerd. De munten en penningen van de collectie oude kunst zijn opnieuw geïnventariseerd en tevens gefotografeerd voor registratie. Het aantal voorwerpen waarvan de standplaats in AdLib is geregistreerd bedraagt nu ruim 34.000, dat is ongeveer 35 % van de totale collectie.

collecties

| 25


Digitale ontsluiting van de collecties De gescheiden databases van de beide bibliotheken en de objectregistratie van archeologie en kunst zijn samengevoegd. Hiermee is een enorme verbetering van het collectiebeheer gerealiseerd. De database wordt ingezet voor het interne beheer van de objecten, de beide bibliotheken en het bruikleenverkeer van de collecties. Eind van het jaar waren 47.400 objecten digitaal geregistreerd op het niveau van de basisregistratie, dat is naar schatting de helft van de beheerde collecties. Er zijn nu ca. 17.000 objecten van de collectie archeologie, 24.400 objecten van de collectie oude kunst en 6000 objecten van de collectie moderne en hedendaagse kunst digitaal geregistreerd. Digitale registratie maakt ook verdere ontsluiting van de collecties ten behoeve van externe partijen mogelijk. In samenwerking met het Gelders Erfgoed is een klein deel van onze collecties op de website van Collectie Gelderland en op onze eigen website te raadplegen. Eind 2012 stonden er 828 objecten online. In 2011 telden we 23.359 pageviews met een gemiddelde bezoektijd van 10 minuten. Het aantal online bezoekers groeit nog steeds.

Fotografie en beeldregistratie De fotograaf heeft, ondersteund door de tijdelijke behoudsmedewerker, vrijwel alle schilderijen van oude kunst gefotografeerd t.b.v. de collectieregistratie. Daarnaast zijn ca. 14.000 afbeeldingen toegevoegd aan de records van archeologische objecten. Daarmee is het aantal records met gekoppelde foto’s in ÊÊn jaar tijd gestegen van 8.000 naar ruim 28.000.

collecties

| 26


Conservering en restauratie Archeologie Het restauratiewerk bestond vooral uit het ontzouten en conserveren van enkele tientallen ijzeren voorwerpen uit de museumcollecties en van de opgravingen op het Kops Plateau uit het provinciaal depot voor bodemvondsten, die in het kader van het Odyssee-project opnieuw zijn onderzocht. Ook is een van de ijzeren viziermaskers van het Kops Plateau, dat bij een incident in het museum beschadigd raakte, hersteld. Voor een bruikleen voor een expositie is een achttal blanke wapens geconserveerd. De restaurator archeologie is nauw betrokken geweest bij de herinrichting van de depots archeologie. De voorwerpen die in de depots van standplaats veranderden werden veelal, voordat zij werden gefotografeerd, schoongemaakt. Een groot aantal voorwerpen uit de vaste presentatie is door de restaurator gefotografeerd. Daarnaast verzorgde hij, samen met de behoudsmedewerkster, het onderhoud van de archeologische collectie op zaal. Samen verzorgden zij de op- en afbouw en conditiebeschrijvingen bij High Tech Romeinen, Pop Art in Europa en Uit de Plooi – de 18de eeuw in beweging (te zien in 2013). Ook waren zij betrokken bij de inrichting en de conditiecontrole van de werken en verrichtten tal van werkzaamheden t.b.v. het expositie klaarmaken van objecten.

collecties

| 27


Oude en moderne kunst De restaurator oude en moderne kunst heeft tijd besteed aan het controleren en registreren van de conditie van de schilderijen in de depots. Enkele werken uit eigen collectie werden, voordat zij in bruikleen werden gegeven, door de restaurator behandeld. Met het oog op de tentoonstelling Pop Art in Europa zijn zes werken uit eigen collectie en daarnaast ook elf bruiklenen behandeld. Voor de tentoonstelling Uit de Plooi – de 18de eeuw in beweging zijn vele werken onder handen genomen. In betrekkelijk korte tijd moesten 24 schilderijen, tal van zilveren objecten en een pendule expositieklaar gemaakt worden. Hiervoor heeft de restaurator ondersteuning gekregen van een stagiaire schilderijenrestauratie, die later in het jaar op tijdelijke basis als restaurator is aangesteld. Daarnaast verrichtten de behoudsmedewerkster en de tijdelijk behoudsmedewerker allerlei werkzaamheden aan de objecten. Een speciale vermelding verdient de vrijwilliger restauratie, Wil Schulpen, die een groot aantal prenten en tekeningen in passe-partout zette en inlijstte. Enkele werken werden door externe restauratoren behandeld, waaronder een serie van 50 werken op papier, en voor de tentoonstelling Pop Art in Europa ‘Amen Corner II’ van Woody van Amen. Het antependium (een bijzonder geborduurd altaarvoorhangsel uit de 15de eeuw) van het Nijmeegse schippergilde is in de museumzaal gerestaureerd door textielrestauratrice Helga Helbig. Dit onder grote belangstelling van het publiek. Ook zijn de 17de eeuwse hemel- en aardeglobe van Willem Janszoon Blaeu in restauratie gegeven. Alle restauraties konden worden uitgevoerd met ondersteuning van de Bankgiro Loterij.

Bibliotheken De kunsthistorische bibliotheek in Museum Het Valkhof en de archeologische bibliotheek in het Gelders Archeologisch Centrum ‘Museum G.M. Kam’ tellen samen zo’n 42.200 titels. In totaal zijn in 2012 bijna 725 aanwinsten ingeschreven. Inmiddels zijn van de eerste bibliotheek 29.800 van de 30.000 titels digitaal geregistreerd. Van de bibliotheek van het GAC zijn 4.950 van de in totaal 12.200 titels ingevoerd. De bibliothecaris werd in 2012 ondersteund door vier vrijwilligers.

collecties

| 28


Provinciaal Depot voor Bodemvondsten Met ingang van 1 juni is de formatie voor het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten (PDB) uitgebreid met een registrator (0,6 fte). In de eerste helft van het jaar zijn deze taken uitgevoerd door een medewerker van Projectbureau Auxilia (Radboud Universiteit Nijmegen). Verder is het team versterkt met twee vrijwilligers, die vooral de registratie en de inventarisatie ondersteunen. De interne activiteiten richtten zich vooral op het wegwerken van de achterstanden in de registratie. Deze zijn ontstaan door de enorme groei van de collectie in verband met de wijziging van de monumentenwet en door het beperkte aantal fte voor het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten in de afgelopen jaren. In 2012 is een enorme inhaalslag gemaakt bij de standplaatsregistratie, zodat nu vrijwel alle dozen en kisten op standplaats zijn geregistreerd. Achterstanden zijn er vooral nog in de registratie van de objecten in de meer dan 12.000 dozen en kisten. Een positief neveneffect van de herinrichting van de depots in het Gelders Archeologisch Centrum Museum G.M. Kam is dat meer ruimte beschikbaar is gekomen voor het PDB, waardoor de faciliteiten voor onderzoekers en bezoekers verbeterd zijn. In 2011 telde het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten 11.281 dozen en kisten; inmiddels is dit aantal gegroeid tot 12.386: een aanwas van 1105. Uit de collectie van het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten zijn in 2012 achttien bruiklenen verstrekt aan diverse musea en instellingen. De bruiklenen zijn ter beschikking gesteld voor onderwijs (5), presentaties/ tentoonstellingen (5) en onderzoek (8).

collecties

| 29


Gelders Archeologisch Centrum Museum G.M. Kam De dienstverlening van het Gelders Archeologisch Centrum (GAC) stond vooral in het teken van de onderzoeken die zijn geïnitieerd in het kader van het door NWO, het Ministerie van OCW en Erfgoed Nederland gecoördineerde Programma Odyssee. Het programma heeft tot doel de uitwerking van oud archeologisch onderzoek. Het betrof dit jaar vooral het project ‘Kops Plateau: a Roman fort’. In dit kader hebben studenten van de universiteit Leiden stage gelopen bij het GAC en is een afstudeerscriptie begeleid. Een Spaanse groep wetenschappers van de universiteit Barcelona bestudeerde Nijmeegse amforen, waaronder ook de vondsten van het Kops Plateau. Daarnaast vond dienstverlening plaats voor de hogeschool Saxion te Deventer en de Vrije Universiteit Amsterdam (begeleiding van afstudeerprojecten). Tot slot bestudeerden individuele onderzoekers materiaal uit het PDB t.b.v. publicatie (vroeg-middeleeuws grafveld van WageningenDiedenweg, Romeinse fibulae en de opgraving Elst-Brienenshof). In het voorjaar verzorgde de afdeling Provinciaal-Romeinse archeologie van de Radboud Universiteit Nijmegen in het GAC wekelijks een practicum voor studenten met materiaal uit het PBD. Voor verschillende groepen zijn in 2012 rondleidingen verzorgd: een groep medewerkers van de gemeente Beuningen, studenten museumarcheologie van de Universiteit van Amsterdam, studenten archeologie van de universiteit Keulen en studenten kunstgeschiedenis van de Radboud Universiteit Nijmegen. In november werd het college van Gedeputeerde Staten ontvangen om hen op de hoogte te brengen van de werkzaamheden die voor het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten en in het Gelders Archeologisch Centrum Museum G.M. Kam plaats vinden.

collecties

| 30


Presentatie van de collecties Archeologie In de presentatie van de archeologische collecties vonden geen noemenswaardige wisselingen of veranderingen plaats.

Oude kunst In een van de zalen Oude kunst van de vaste opstelling is een ladekast voor werk op papier opgesteld. In deze kast is een kleine selectie te vinden van tekeningen en prenten met een relatie tot de schilderijen van Nijmegen en omgeving die in deze zaal te zien zijn. Een aantal laden is gevuld met Nijmeegs werk van Jan Toorop.

Moderne kunst Ten behoeve van de tentoonstelling The French Connection is de eerste zaal van de vaste presentatie moderne kunst ontruimd. Vervolgens zijn voor Pop Art in Europa alle zalen van de vaste presentatie moderne kunst uitgeruimd en ingezet voor de tentoonstelling, zodat een route door de expositie over negen zalen kon worden uitgezet.

Presentatie van de collecties buiten het museum In het kader van het project ‘Beleef mijn Gelderland’, waarvan de projectleiding ligt bij het Gelders Erfgoed en waarin negen Gelderse musea volledig participeren, is door een student geschiedenis van de Radboud Universiteit Nijmegen als stage een wandeling op en rond het Valkhof uitgezet met Layar. Een projectmedewerker heeft de inhoud vervolgens verfijnd, zodat de wandeling bij het Valkhofsymposium op 12 oktober kon worden gepresenteerd. In deze wandeling ‘Nijmegen, oudste stad van Nederland’ kan met een Smart Phone informatie over een bepaalde locatie (point of interest) gekoppeld worden aan objecten in het museum, waardoor de collectie breder toegankelijk is.

Nijmegen,

oudste stad van Nederland

Layar-wandeling het Valkhof Nijmegen kent een lange en bewogen geschiedenis. Rond 1000 voor Christus werden op het Valkhof mensen begraven onder grafheuvels. Aan het begin van de jaartelling bouwden de Romeinen er een nederzetting en in de 7e eeuw richtte Karel de Grote hier een residentie (palts) op. Keizer Frederik I Barbarossa liet de palts in 1155 vernieuwen. Deze burcht heeft tot aan de sloop in 1795 het aanzicht van de stad en het Valkhof bepaald. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bouwden de Duitsers een verdedigingswerk op het Valkhof, bedoeld om de Waalbrug te bewaken. De bevrijding van Nijmegen ging gepaard met duizenden slachtoffers en enorme verwoestingen. Dwaal met uw smartphone rond op het Valkhof en ontdek verdwenen monumenten en archeologische vondsten die in Museum Het Valkhof te zien zijn! Deze layar-app brengt met tekst, beeld en geluid de geschiedenis weer tot leven. Zie achterzijde voor de applicatie

www.museumhetvalkhof.nl

collecties

| 31


Onderzoek Archeologie De participatie in het Duitse onderzoeksproject RĂśmische GroĂ&#x;bronzen am UNESCOWelterbe Limes (gestart in 2010) werd voortgezet, evenals de medewerking aan het onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed naar de materiaalsamenstelling van glazen armbandfragmenten uit de late ijzertijd (gestart in 2011). De conservator verrichtte verder onderzoek naar de in 2011 verworven Romeinse helm uit Kesteren en naar de receptie van het Romeinse verleden van het Valkhof in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd.

Oude kunst Het onderzoek van de conservator en de assistent-conservator Oude kunst richtte zich in 2012 voornamelijk op de voorbereiding van de tentoonstelling Uit de plooi (2 februari-26 mei 2013). Ook is er veel werk verricht voor de herinventarisatie van de deelcollectie werk op papier.

Moderne kunst Het onderzoek van de conservator Moderne kunst heeft hoofdzakelijk in het teken gestaan van Pop Art in Europa en de publicatie die daarbij is verschenen. Daarnaast is onderzoek gedaan t.b.v. aankopen voor de collectie.

collecties

| 32


Educatie & activiteiten

| 33


Teken Kunst Projectruimte 1 juli t/m 2 september In de zomermaanden mochten kinderen tekenen op de muren van het museum. Kunstenaar Rinke Nijburg had een keuze gemaakt van werken uit het depot van het museum. Deze werken waren op ware grootte geprint op de muren van de projectruimte. Iedere zondag gaf een kunstenaar een masterclass waarbij een kunstwerk centraal stond. De kinderen borduurden onder leiding van de kunstenaar verder op het kunstwerk en lieten hun creativiteit de vrije loop. Het resultaat: een kleurrijke muurtekening van meer dan 100 meter!

educatie & activiteiten

| 34


Schoolbezoek In 2012 hebben 18.755 leerlingen Museum Het Valkhof bezocht (in 2011: 16.060). De toename van het schoolbezoek kan worden toegeschreven aan de volgende educatieve programma’s die werden aangeboden aan het onderwijs.

High Tech Romeinen Tot en met 4 maart was de tentoonstelling High Tech Romeinen nog te zien. In totaal hebben 62.796 bezoekers deze expositie bezocht, waarvan 12.661 scholieren. In 2012 is High Tech Romeinen ook te zien geweest in het Landesmuseum in Bonn en werd bezocht door ruim 65.000 bezoekers. In september 2012 is de tentoonstelling gestart bij samenwerkingspartner Museon in Den Haag en zal vanaf oktober 2013 in Technopolis in Mechelen (België) worden getoond en in de herfst van 2014 in het Landesmuseum in Hannover.

Pop Art in Europa Bij de tentoonstelling Pop Art in Europa is een uitgebreid aanbod voor het onderwijs ontwikkeld. Via de website konden de scholen zich voorbereiden op een bezoek aan de tentoonstelling. Het basisonderwijs kon een speciaal voor de tentoonstelling gemaakt filmpje downloaden van de website. Voor het voortgezet onderwijs was een aparte website ontwikkeld waarop veel filmmateriaal uit de jaren ’60 werd aangeboden. In het museum werden alle schoolklassen rondgeleid met een iPad. Op de iPad stonden veel extra filmpjes en foto’s die de rondleider gebruikte om zijn verhaal over de Pop Art toe te lichten. Voor CKV werd via de website nog een kijkwijzer aangeboden die docenten en leerlingen zelf konden downloaden en in de tentoonstelling konden gebruiken. In totaal hebben 2741 leerlingen de tentoonstelling bezocht.

educatie & activiteiten

| 35


Onbeperkt Houdbaar Het Fonds Cultuurparticipatie en de Provincie Gelderland hebben het mogelijk gemaakt dat het samenwerkingsproject met Introdans Interactie een tweede seizoen in kon gaan. Bij dit project stond conservering centraal zowel van kunst als van dans. Leerlingen gingen met een museummedewerker een rondgang maken door het museum. Dan stonden ze oog in oog met een heer die zo uit het schilderij van de Vrede van Nijmegen lijkt te zijn gestapt. En dan startte de muziek en begon het beeld te dansen. Aan de leerlingen werd tijdens de ontdekkingstocht steeds de vraag voorgelegd: hoe zorg je ervoor dat museumstukken maar ook dans goed bewaard blijven? De laatste helft van het museumbezoek bestond uit een dansworkshop onder leiding van dansdocenten van Introdans. De dansvoorstelling waarmee de leerlingen hun bezoek afsluiten werd gefilmd en toegevoegd aan de collectie van het museum.

Kwattamuseum In het voorjaar was in het museum alweer de 3e reprise van de Kwattamuseum voorstelling te zien. De voorstelling wist bijna 1500 kinderen te boeien. Zowel scholieren als individuele bezoekers hebben genoten van de ‘bewakers’ De Vries en Ten Cate die het publiek wat willen vertellen over Pop Art maar steeds onderbroken worden door hilarische gebeurtenissen.

educatie & activiteiten

| 36


Kunst op je Kamer Na eerdere edities van Kinderen Kopen Kunst succesvol te hebben georganiseerd met galerie MUKA uit Nieuw Zeeland, heeft Museum Het Valkhof dit jaar de stap gezet om een eigen kindergalerie te organiseren met Productiehuis Plaatsmaken en de Gemeenschap Beeldende Kunst. Op deze wijze wilden de betrokken organisaties een podium bieden aan Gelderse kunstenaars. In totaal zijn 241 werken verkocht. De meeste kinderen hebben het werk dat ze hebben uitgekozen opgehaald in het museum, waarbij de kinderen de kunstenaars konden ontmoeten en het gekochte werk konden laten signeren door de kunstenaar.

educatie & activiteiten

| 37


Activiteiten bij tentoonstellingen High Tech Romeinen 29 januari - Dr. Anton J.L. van Hooff verzorgde een lezing over Romeinse techniek en Griekse wetenschap. Tevens was er een demonstratie van Romeins pottenbakken. 26 februari - Dr. Ing. Kees Peterse verzorgde een lezing over Stedenbouw in de Romeinse tijd. Archeoloog Maarten Dolmans gaf verschillende demonstraties over de medische zorg in de Romeinse tijd.

Beyond Beauty 25 maart - Conservator Frank van de Schoor ging in gesprek met Marliz Frencken en Suzan Drummen over hun werk, kunstenaarschap en de tentoonstelling.

Waarom Godinnen zo mooi zijn 11 mei - In samenwerking met het Soeterbeeck Programma organiseerde Museum Het Valkhof een symposium. Sprekers waren Dr. Christian Greco, en Cees Leijenhorst, universitair hoofddocent Geschiedenis van de filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen 22 juni- Midzomer in het Museum. Museumavond met o.a. presentaties van conservator Louis Swinkels en de Italiaanse kunstenares Anna Giordano. In het Museumcafé kon men dineren.

Pop Art in Europa 26 oktober en 21 december – Museumavonden. De eerste avond programmeerde Filmhuis Lux films uit de tijd van de Pop Art. De tweede museumavond stond in het teken van bijzondere ontmoetingen met kunstenaars en museumexperts. Woody van Amen, Suzan Swale en Frank van de Schoor gingen in gesprek met de bezoekers. Tevens waren er muzikale optredens, in het Museumcafé werd een jaren-60-diner geserveerd.10 oktober, 14 november en 12 december - Het Kunstcafé. Bezoekers konden onder het genot van een hapje en drankje kennis maken met de vrouwelijke Pop Art kunstenaars. Vrouwelijke Pop Art kunstenaars, door lezingen van gastconservator Lieke Wouters.

educatie & activiteiten

| 38


MuseumJeugdUniversiteit Dit is een collegereeks voor kinderen van 8 – 12 jaar. Inmiddels doen veel musea in Nederland mee. De drie colleges hadden de volgende thema’s: “Hoe word je kunstenaar?” “Wanneer koop ik mijn eerste kunstwerk?” “En hoe maak je een echte tentoonstelling?”

Dansvoorstelling ‘De stilte beweegt’ Studenten van de afdeling dans van de academie ArtEZ hebben onder leiding van choreografe Paula Walta de bijzondere dansvoorstelling ‘De stilte beweegt’ voor in het museum gemaakt. Al dansend reageerden de dansers op de collectie en het bijzondere gebouw van Museum Het Valkhof.

Museumweekend Op 14 en 15 april was het Museumweekend met als thema ‘Laat je verrijken door een museum’. Er werden verschillende rondleidingen georganiseerd door de tentoonstelling ‘Waarom godinnen zo mooi zijn’, de vaste collectie en de tentoonstelling Beyond Beauty. Ook was Valkhof Junior geopend. Bijna 3.000 bezoekers bezochten het museum.

educatie & activiteiten

| 39


Theater am Waal Op 22 april vond het nieuwe locatietheaterfestival Theatraal am Waal plaats, een nieuw podium voor dans, theater en kleinkunst. Op verschillende locaties van de festivalroute waren diverse voorstellingen en optredens gepland. Ook Museum Het Valkhof was festivallocatie. Sophia Maria verzorgde met bijzondere dans en theater een voorstelling op de galerij van het museum.

Romeinenfestival Tweejaarlijks wordt in Nijmegen het Romeinenfestival georganiseerd, een evenement met veel Romeinse re-enactorsgroepen uit binnen- en buitenland. Deze editie kende een nieuw evenement, de Limesreis. Een groep Romeinse acteurs volgde de oude Romeinse rijksgrens van Katwijk aan Zee naar Nijmegen. Op 31 mei kwamen ze ’s avonds in Nijmegen aan. Museum Het Valkhof was deze avond speciaal geopend voor deze Limesreis. Op 1, 2 en 3 juni was het museum ook vertegenwoordigd op het festivalterrein op het Kops Plateau met workshops, een informatiestand en de museumwinkel.

Gebroeders van Limburgfestival 25 en 26 augustus: Activiteiten in het kader van Gebroeders van Limburg Festival. Bezoekers konden de facsimile’s van de gebroeders Van Limburg en van het getijdenboek van Katharina van Kleef bekijken. Op 24 augustus organiseerde het festival voor de eerste maal een scholendag. Als onderdeel van het progamma verzorgde het museum daarbij workshops.

educatie & activiteiten

| 40


Kunstnacht Op zaterdagavond 13 oktober vond de derde editie van de Kunstnacht plaats. Museum Het Valkhof organiseerde in samenwerking met de Popronde en festival De Oversteek een programma met theater, muziek en dans.

Gelderse Museumdag Op zaterdag 20 oktober was Museum Het Valkhof gratis toegankelijk in het kader van de Gelderse museumdag, ruim 900 bezoekers kwamen die dag.

Schoolvakanties Valkhof Junior was tijdens de schoolvakanties dagelijks geopend van 13.00-17.00 uur (m.u.v. de zomervakantie) en iedere zondag van 13.00-17.00 uur. In de kerstvakantie konden kinderen zelf een olielampje maken naar Romeins voorbeeld.

educatie & activiteiten

| 41


Marketing & Communicatie

| 42


www.museumhetvalkhof.nl De website heeft in 2012 ruim 170.000 bezoekers getrokken. Dit zijn er 5.000 meer dan in 2011. Populaire pagina’s zijn de homepage, informatie over tentoonstellingen en bezoekersinformatie. De meeste bezoekers komen via Google op de website. Opvallend in de statistieken is dat steeds meer bezoekers de website direct weten te vinden (29% meer dan in 2011). Daarnaast heeft de samenwerking met Italiaanse kunstenaar Anna Utopia Giordano ten tijde van de tentoonstelling Waarom godinnen zo mooi zijn gezorgd voor opvallend veel bezoekers uit Italië. De trend van bezoekers die via een mobiel apparaat (tablet, telefoon) onze website bezoeken heeft zich doorgezet. Dit is ten opzichte van 2011 gegroeid met maar liefst 159%. Op de totale bezoekersaantallen van de website is dit 16% (ruim 26.000 bezoekers). Voor de tentoonstelling Pop Art in Europa is een speciale themawebsite ontwikkeld die als een ‘pop up screen’ getoond werd voor de homepage. Hierdoor werd alle informatie over de tentoonstelling van nieuws, scholenprogramma’s tot aan activiteiten gestructureerd aangeboden aan de bezoeker.

Sociale media In 2012 is er een start gemaakt met het inzetten van social media. Hiervoor is een nieuwe medewerker aangesteld met een uitbreiding aan uren. Het museum heeft een twitter account (@Valkhofmuseum) en een Facebook pagina (Facebook/MuseumHet Valkhof). Op Twitter namen de volgers na de start snel toe. De teller stond aan het einde van het jaar op 800. In totaal zijn er 334 berichten verzonden. Berichten van het museum werden tevens regelmatig geretweet. Op Facebook stond de teller eind 2012 op 400 ‘likes’. Het populairste bericht werd daar door 511 personen gezien. Foto’s van het museum worden via Flickr gedeeld en op Youtube heeft het museum een eigen kanaal waarop diverse filmpjes worden aangeboden.

marketing & communicatie

| 43


Free publicity Berichten over het museum worden regelmatig overgenomen door de lokale, regionale en landelijke pers. De tentoonstelling Waarom godinnen zo mooi zijn heeft een totale oplage van 3,5 miljoen gehaald met een advertentiewaarde van ruim € 105.000. Voor Pop Art in Europa zijn heel veel uitingen geplaatst met een totale oplage van ruim 6 miljoen en een advertentie waarde van € 400.000! Praktisch alle landelijke kranten (Volkskrant, Trouw, AD, Nederlands Dagblad, NRC Next, NRC Handelsblad en de Telegraaf)hebben over Pop Art in Europa geschreven. Tevens is Pop Art in Europa besproken in de tv-programma’s Christines Cultuursnack op TV Gelderland, RTVNijmegen1, Opium en Museumgasten van de AVRO, Altijd Wat van de NRCV, Kunstuur van de NTR en tenslotte drie keer als uittipvermelding in Koffietijd van RTL4. Tenslotte is online aandacht op websites maar ook op sociale media platformen belangrijk geworden.

Betaalde publiciteit In print media zijn diverse advertenties geplaatst. Voor Pop Art in Europa is een grote MUPI campagne uitgevoerd in Nijmegen en op stations in de grote steden rondom Nijmegen. Ook op landelijke tv is geadverteerd via Ster & Cultuur. Op TV Gelderland is een tv-advertentie campagne van 180 spots te zien geweest met een algemeen filmpje over het museum van 20 seconden en twee korte advertenties over Pop Art in Europa en Waarom godinnen zo mooi zijn. Deze spots zijn door 1.665.000 kijkers gezien.

Parfum en cosmetica, spiegels en kapsels en met edelstenen ingelegde sieraden van goud en zilver. Jezelf mooi maken is niet alleen van deze tijd maar deed men ook al in de oudheid. Veel schoonheidsrituelen zijn zelfs onveranderd gebleven. Maak kennis met de schoonheidsidealen van de oudheid. Ontdek de middelen die vrouwen toen hadden om zichzelf mooi en aantrekkelijk te maken. Kom erachter waarom godinnen zo mooi zijn.

liefde en schoonheid in de oudheid

24 | 03 t | m 12 | 08

WGZM adv. Museumtijdschrift 135 x 104_tekst def.indd 1

Kijk voor meer informatie op

POP ART IN EUROPA

www.museumhetvalkhof.nl

08 | 09 | 2012 TM 06 | 01 | 2013

www.museumhetvalkhof.nl 09-03-12 12:09

marketing & communicatie

| 44


Publieksonderzoek Museum Het Valkhof hecht veel waarde aan de mening van bezoekers. Bij iedere grote tentoonstelling is er een vragenlijst die de bezoeker kan invullen, tevens is er een opmerkingen/klachtenformulier beschikbaar. Bij de tentoonstelling Pop Art in Europa is het publieksonderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau Motivaction. De tentoonstelling werd door de bezoekers gewaardeerd met een gemiddelde van 7.8.

Museum Plus Bus De Stichting Museum Plus Bus is in 2008 opgericht met als doel senioren die zelfstandig de tocht naar het museum niet meer kunnen of willen ondernemen kosteloos een verzorgd dagarrangement aan te bieden. Hiermee hoopt de Museum Plus Bus alle drempels voor deze groep bezoekers te kunnen slechten en hen van een museumbezoek te kunnen laten genieten. In 2012 zijn er vier musea toegevoegd waaronder Museum Het Valkhof. De samenwerking loopt tot en met 2014 en in het eerste jaar heeft het museum al 1694 ouderen mogen ontvangen. De activiteiten van de Museum Plus Bus worden mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van de BankGiro Loterij.

marketing & communicatie

| 45


Zakelijke markt Museum Het Valkhof als zakelijke locatie wordt steeds belangrijker voor het generen van eigen inkomsten. Er zijn arrangementen voor de zakelijke markt ontwikkeld. Het museum is lid geworden van het Platform Zakelijke Locaties, een actieve belangenorganisatie voor in Nederland gevestigde musea, die hun locatie beschikbaar stellen voor ontvangsten en evenementen. Het belangrijkste doel is het uitwisselen van ervaringen en kennis op het gebied van het initiĂŤren en coĂśrdineren van zakelijke ontvangsten en evenementen in een museum. Daarnaast verstrekt het Platform informatie over actuele ontwikkelingen, juridische en zakelijke aspecten tijdens de ledenbijeenkomsten. In juni heeft het hoofd marketing & communicatie deelgenomen aan een inspirerende excursie naar Lille. Tevens werkt het museum samen met het Convention Bureau van het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen. Op 4 en 5 april is het museum aanwezig geweest met een balie in de gemeenschappelijke stand van Gelderse bedrijven op de beurs Event in de Jaarbeurs Utrecht.

Kortingsvoucher voor accommodaties Voor gasten van verblijfslocaties in en om Nijmegen heeft het museum een kortingsvoucher ontwikkeld. De receptie van de accommodatie kan deze meegeven aan hun gast die vervolgens 25% korting op de entree ontvangt. Daarbij ontvangen de accommodaties de folders van het museum over de diverse tentoonstellingen en activiteiten.

de kortingsbon tegen inlevering van m Het Valkhof seu Mu bij de kassa van ng op de entree. ontvangt u 25% korti

Museum Het Valkhof is het museum van de Romeinen, de Pop Art en van Nijmegen, oudste stad van Nederland. In een sprankelend modern gebouw vindt u een uitgebreide collectie en tijdelijke tentoonstellingen waaronder Pop Art in Europa vanaf 8 september.

Museum Het Valkhof bevindt zich aan het einde van de winkelstraat De Burchtstraat vlakbij het historische Valkhofpark.

marketing & communicatie

| 46


Folders Naast digitale informatie meer en meer beschikbaar te stellen, blijven ook de printuitgaven van het museum een belangrijk communicatiemiddel. Bij elke grote(re) tentoonstelling wordt een flyer ontwikkeld, tevens wordt er twee keer per jaar een tentoonstellings- en activiteitenfolder uitgebracht. Voor het onderwijs is er de jaarbrochure voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs met daarin het volledige aanbod aan lesprogramma’s. De algemene folder (in drie talen) is herschreven en opnieuw vormgegeven.

Receptionistendag Woensdag 21 maart vond de jaarlijkse Receptionistendag van het Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen (RBT KAN) plaats. Tijdens deze dag werden de receptiemedewerkers van de verblijfslocaties in de regio Arnhem Nijmegen rondgeleid langs een aantal toeristisch-recreatieve organisaties en locaties in de regio. Doel van deze dag is om receptiemedewerkers van verblijfsaccommodaties in de regio Arnhem Nijmegen kennis te laten maken met de toeristische-recreatieve mogelijkheden en de nieuwe ontwikkelingen daarin. Met ruim 75 deelnemers was de Receptionistendag wederom een succes te noemen. De start van de dag was in Museum Het Valkhof.

Persona’s Persona’s zijn op maat gemaakte klantprofielen om de kennis over doelgroepen ‘tot leven’ te brengen binnen het museum. Zij geven een naam en gezicht aan ‘de bezoeker’ en beschrijven hun hobby’s, motieven, verlangens en doelen in het leven. Het is een simpel, maar krachtig middel om het museum klantgerichter te maken. Persona’s zorgen ervoor dat het begrip ‘bezoeker’ tastbaar wordt en helpen concreet om bezoekers gericht te benaderen. Onder leiding van Motivaction zijn samen met het personeel van het museum in inspirerende workshops drie persona’s ontwikkeld, Liesbeth, Jan-Willem en Anouk.

marketing & communicatie

| 47


Subsidiënten, sponsors en fondsen Met ingang van 2009 is Museum Het Valkhof vaste beneficiënt geworden van de BankGiro Loterij. Het museum ontvangt gedurende 5 jaar een bedrag van telkens € 200.000, bestemd voor de ontwikkeling van een voorwerpen- naar een verhalenmuseum. Voorts ontving het museum in 2012 een bedrag van € 236.000 aan eenmalige subsidies en fondsen.

Een overzicht Structurele subsidie Gemeente Nijmegen Provincie Gelderland Projectsubsidie en sponsoring BankGiro Loterij Stichting Casterenshoeve Provincie Gelderland Labrys Reizen Mondriaan Fonds Prins Bernhard Cultuurfonds SNS Reaalfonds Turing Foundation Vereniging Vrienden van Museum Het Valkhof VSBfonds Stichting Zabawas Fonds Cultuurparticipatie Stichting Gelders Erfgoed Stichting Nederlands Museum

marketing & communicatie

| 48


Het Museumcafé Dit jaar heeft het team van het Museumcafé zijn gasten bij elke grote tentoonstelling een passend menu aangeboden. Tevens werd het café in de sfeer van de tentoonstelling ingericht. Zo had het Museumcafé tijdens de tentoonstelling Waarom godinnen zo mooi zijn een menukaart geïnspireerd op godinnen. Men kon een broodje Ceres, Diana, Vesta, Minerva of Aphrodite bestellen. Ook was er tijdens deze tentoonstelling een Midzomernacht. Gasten werden getrakteerd op lezingen en men kon zich laten verwennen met een buffet met goddelijke salades. Vanaf maart deed de Museum Plus Bus ons museum aan. Speciaal voor deze groep is er een lunch ontwikkeld. In totaal hebben 1444 bezoekers deze lunch besteld. Tijdens de Burenavond 13 april konden mensen onder het genot van een goddelijk menu met elkaar en het museum kennis maken. Bij de tentoonstelling Pop Art in Europa zijn er twee avondopenstellingen geweest. Het museum bood zijn gasten een avondvullend programma aan. Voorafgaand konden bezoekers genieten van een speciaal jaren-60-menu.

marketing & communicatie

| 49


De Museumwinkel De museumwinkel startte begin van het jaar met twee winkels. Een op de vertrouwde plek bij de ingang, de tweede was aan het einde van de tentoonstelling High Tech Romeinen op de bovenverdieping. Voor de vele kinderen, die deze tentoonstelling bezochten, was er een uitgebreid aanbod, waarbij vooral het kleine Romeinse katapultje een populair artikel was. Na deze tentoonstelling verhuisde de winkel in zijn geheel terug naar zijn vertrouwde plek bij de ingang. De winkel werd daar omgebouwd tot een heuse ‘Godinnen’-winkel. Er kwam een prachtig boekje vol met afbeeldingen voor slechts € 5,00; een succes. Maar de bezoekers waren ook bijzonder verguld met de, speciaal voor deze tentoonstelling ontworpen, prachtige ringen, kettingen en sjaals. Ook een kleine leuke attentie was in de winkel te koop: een flesje met goud met de tekst: “Jij bent goud waard!” De hit van dit jaar. De ‘Godinnen’ waren nog niet verdwenen of de winkel sprong de moderne tijd binnen met de tentoonstelling Pop Art in Europa tentoonstelling. Ook hierbij werd een catalogus uitgegeven, die veel werd gekocht. Daarnaast waren er mooie verdiepende boeken over de Pop Art te koop, maar ook ansichtkaarten, schrijfblokjes en talloze moderne ‘Pop Art’-gerelateerde artikelen. De deurstop was onverwachts een goedlopend item. Maar ook de ezel met kladpapiertjes was zeer in trek.

marketing & communicatie

| 50


Vrienden van Museum Het Valkhof Museum Het Valkhof kent een actieve Vriendenvereniging. Per 31 december 2012 waren er in totaal 905 lidmaatschappen, waarvan 350 gezinslidmaatschappen. De vereniging biedt haar leden een divers programma, met een jaarlijkse vriendendag en exclusieve ontvangsten en lezingen bij tentoonstellingen. Zo werden de Vrienden in maart persoonlijk uitgenodigd voor de sprankelende openingsavond van de tentoonstelling Waarom godinnen zo mooi zijn, en was er een exclusieve rondleiding door de Pop Art tentoonstelling in september. De Vrienden kunnen deelnemen aan speciaal georganiseerde excursies naar diverse musea in binnen- en buitenland. Dit jaar gingen de Vrienden op pad naar het MAS in Antwerpen, het Gallo-Romeins Museum in Tongeren en het Ludwig Museum in Keulen. In september werd een zevendaagse reis gemaakt naar Engeland, naar York en omgeving. Vier maal per jaar ontvangen de Vrienden een Nieuwsbrief met nieuws over recente verwervingen, tentoonstellingen en activiteiten. In de Museumwinkel zijn er regelmatig aanbiedingen voor de Vrienden. De Vriendenvereniging steunt het museum op verschillende manieren. Allereerst ondersteunen de Vrienden de Museumwinkel. De winkel wordt gerund door vrijwilligers uit de Vriendenkring. De vriendenvereniging doneert jaarlijks aan de Guyotstichting, om aankopen voor de museumcollecties mogelijk te maken. De Guyotstichting is een door de Vrienden opgerichte stichting, die als taak heeft de verzameling van het museum uit te breiden door middel van aankopen die in eeuwigdurend bruikleen aan het museum worden afgestaan. In 2012 is een bijzondere aankoop gedaan, samen gefinancierd door de Guyotstichting en de Vriendenvereniging samen. Op een veiling in Londen werd een zilveren bekertje verworven van de Meester met het Klaverblad. Deze edelsmid was werkzaam in Nijmegen tussen 1575 en 1600. Van zijn hand is slechts ĂŠĂŠn ander werk bekend, dat tot de topstukken van het museum behoort, het Nijmeegs uiltje.

Zilveren bekertje, Nijmegen, eind 16de eeuw, Meester met het Klaverblad

Vrienden marketing & communicatie

| 51


De organisatie

| 52


Medewerkers Personeel Bart Anthonisse, Technisch facilitair medewerker Jacomijn Appeldoorn, Hoofd marketing en communicatie Eva Arnoldus-van der Veeken, Medewerker museumcafĂŠ Brechje van Asperen-van de Manden, Registrator archeologie Katerien Bast-ter Meulen, CoĂśrdinator projecten Theo Basten, Eerste Technisch medewerker Marja Begheyn-Huisman, Assistent conservator oude kunst Marijke Brouwer, Directeur/bestuurder Willeke Daanen-Elfrink, Eerste medewerker receptie / hoofd museumwinkel Judith Froling, Medewerker archivering Marc Hendrikse, Medewerker secretariaat Marcel Hinssen, Medewerker boekhouding Maarten Jeukens, Medewerker marketing en communicatie Monique Keizer-Persoon, Medewerker receptie Maartje Koekkoek-Weesie, Medewerker marketing en communicatie Carla Kolff, Medewerker receptie Annelies Koster, Hoofd collecties en educatie Barbara Kruijsen, Conservator oude kunst Rini Lamers, Medewerker boekhouding Ilse Lugthart, Directiesecretaresse Anneleid Van de Meent-Schepers, Coordinator projecten Ronny Meijers, Restaurator archeologie Marjolein Nagengast, Medewerker educatieve activiteiten en projecten Tosca Philipsen, Registrator oude kunst, moderne kunst Susanne Pijnenburg-Welling, Coordinator verhuur / gastvrouw Ania Rachmat, Medewerker publiekscontacten

de organisatie

| 53


Maren Romen, Restaurator oude kunst, moderne kunst Monique Roordink, Medewerker receptie Peet Schepens, Hoofd museumcafé Frank van de Schoor, Conservator moderne kunst Maryan Schrover, Secretaris Vrienden Museum Het Valkhof Liesbeth Schuurman, Registrator provinciaal depot voor bodemvondsten Nelly Smeets, Financieel medewerker Odette Straten, Hoofd educatie en activiteiten Louis Swinkels, Conservator archeologie Hans Timmermans, Medewerker bibliotheek / documentalist Ruud van Veen, Technisch medewerker Tijn van de Ven, Fotograaf Petri Verbeet, Behoudsmedewerker Jacques Verweij, Hoofd facilitair Frits de Vogel, Hoofd bedrijfsvoering Doran van Wamel, Eerste medewerker publiekscontacten Stephan Weiss-König, Conservator provinciaal depot voor bodemvondsten Jacoline Zilverschoon, Assistent registrator

Oproepkracht café Hjerre Bors, Susan Daanen, Aletta Fabritius, Nino Koninkx, Shosha Niesen, Cisco Jim Schepens, Milou Trouwborst

Vrijwilliger café Annemarie van Bergen, Jeff van Berkel, Kathelijne de Bruin, Yolanda Dragtsma, Petruschka Feberwee, Floor Gerritsen-Kegels, Astrid Heijmerink-Kegels, Mieke van den Heuvel, Petra Jansen, Pauline Jonker, Jeanne Matthijssen, Willem Melief, Annemiek van de Poll-Claus, Marian Poulissen, Cas Verbeek, Ferdie Waltman

Stagiair café Aaron van Leur

de organisatie

| 54


Scholen gastteam José van Amstel, Marjo van Keulen, Margriet Peters, Jacqueline Troost, Ferdie Waltman

Museumdocent Sanne Bergs, Meike Boertjes, Stijn de Bont, Johanka Geurtjens, Kyra Grauw, Ilse Grob, Maud Heldens, Arno van Hoeven, Maaike Kerkhoven, Ingrid Kroes, Nathalie Mantel, Floortje Mols, Sanne van Poppel, Irene Tielemans, Eric van der Vorst

Vrijwilliger winkel Hans van den Berg, Helma Bertels, Gerda Borgesius-Zwart, Miriam Bovee, Agnes Brinkman-Bär, Leonoor Brouwer, Norma Burchartz, Riek Deves, Sylvia Engels, Riet van Erp, Tineke Fennis-van Rensen, Cora van Gaal-van der Wel, Floor Gerritsen-Kegels, Tineke Hekking-Coebergh, Margriet Hoogeveen, Roos Jaegers, Margriet Jansen, Maria Janssen-van Gelder, Riet Jeurissen, Liesbeth Kauer-Welling, Lenie Keessen, Rieky Kersten-Hendriks, Carla Kerstjens, Trees van der Kleij-van Hasselt, Ida Kortekaas Marija Kovác, Marleen Kruse, Evert Manuels, Edith Moens-Kloosterhuis, Riet Moerel-Bökkerink, Bernadette Molders, Petrie van den Oever, Ria Oostendorp-Knoef, Dominique Oosterhof, José Ortmans, Mathé Prick, Gertie Ramakers, Annette Reijers-Janssen, Marlies Smits-Ketelaars, Riet van Soest-Kokke, Ineke Visschedijk, Zus Voermans-Coppens, Ingrid van de Weijer, Hermine van Wetten-Peters, Hiske Witte, Trudy van Zeijl

Projectmedewerker Jan-Wieger van den Berg, Joost van den Berg, Sanne Bergs, Jory Brentjens, Adrie Broekman, Bram Canton, Kiki van Heijst, Maryan Schrover, Tim van der Weijden, Lieke Wouters

Rondleider Marja Begheyn-Huisman, Jan Wieger van den Berg, Hjerre Bors, Will Brouwers, Fien Diepstraten, Sep Ferrari, Kurt Huehn, Robin Jansen, Hans Kaayk, Ria Koning, Karin van der Pas, Rylana Seelen, Anneke Smit, Moniek Wiedijk

de organisatie

| 55


Vrijwilliger collecties Carla Boukamp, Gerard Lemmens, Wim Schulpen, Ankie Wolters-van der Werff, Anneke van Schayk-Barendsen, Florine Wasser

Tijdelijke medewerker collecties Olga Andersson, Sanne Bergs, Adrie Broekman, Mingus Daanen, Tamara van Lint, Marijne Magnee, Joep Mes, Arthur Reijnen, René Vossen, Thea Vree, Marjo Willems, Jan de Winter

Stagiair collecties Joep Beijst, Jory Brentjens, Bert Donks, Ilse Geerligs, Andreas Kaspers, Loes Scholten, Luc Selman In 2012 heeft het museum afscheid genomen van een aantal medewerkers. Susanne Kensche (restaurator oude kunst, moderne kunst) verliet op 31 januari het museum om haar carriere elders voort te zetten. Hetzelfde geldt voor Geertje Rutgers (medewerker boekingen) die per 1 april elders ging werken. In 2012 overleed Hans van Sprang (algemeen facilitair medewerker). Na een slopende ziekte van 9 maanden werd hij op 9 december jl. van zijn strijd verlost. Op bijzondere wijze heeft Hans in de week voor zijn overlijden afscheid genomen van zijn collega’s en zijn collega’s van hem. Een memorabel persoon met een bijna 24 jaar dienstverband. Hij zal nog lang in de gedachten van zijn collega’s voortleven.

Teun Hocks, zonder titel, 2000 de organisatie

| 56


De Ondernemingsraad De ondernemingsraad (OR) van Museum Het Valkhof werd tot oktober gevormd door Anneleid van de Meent-Schepers (voorzitter), Louis Swinkels (secretaris) en Willeke Daanen-Elfrink. Wegens vertrek uit het museum verliet de voorzitter de OR per 1 oktober. Haar plaats werd opgevuld door Maarten Jeukens en de taken binnen de OR werden opnieuw verdeeld. Louis Swinkels werd voorzitter, Willeke Daanen-Elfrink secretaris. De OR heeft regelmatig intern overleg gevoerd en zes maal een overlegvergadering gehouden met de directeur (Marijke Brouwer), steeds in aanwezigheid van het hoofd Bedrijfsvoering (Frits de Vogel). Tweemaal woonde de heer Leo Visser als lid van de Raad van Toezicht de vergadering bij. Enkele al langer lopende dossiers konden worden afgerond. Voor de medewerkers van het museum is nu een vertrouwenspersoon beschikbaar bij een daarin gespecialiseerde externe organisatie. De in 2010 ingezette verandering van de organisatiestructuur kwam formeel tot een einde met de beĂŤindiging van de nog lopende bezwarenprocedures. De nieuwe structuur is in een actueel organogram zichtbaar gemaakt. Als uitvloeisel van een in 2011 onder de medewerkers uitgevoerde enquĂŞte zijn de regelingen met betrekking tot de lief-en-leedpot en het personeelsuitje overeenkomstig een voorstel van de OR aangepast. In het overleg met de directie vormden het masterplan voor een nieuwe inrichting van het museumgebouw, het concept medewerkersbeleid en de subsidiĂŤring door gemeente en provincie de belangrijkste onderwerpen van gesprek. Ten aanzien van de herinrichting maakt de OR zich sterk voor een tijdige en zo volledig mogelijke informatievoorziening richting de medewerkers. Kernpunt in de discussies rond het medewerkersbeleid vormen de motivering en consequenties van de daarin gemaakte keuzes, waarover bij de OR veel vragen leven. Andere punten die aan de orde kwamen zijn de implementatie van een nieuw beveiligingsplan en de jaarlijkse besteding van de opleidingsgelden.

de organisatie

| 57


Cultural Governance Museum Het Valkhof wordt sinds medio 2007 bestuurd volgens het Raad-van-Toezichtmodel. De directie onderschrijft de Principes en Best-Practicebepalingen van de Code of Cultural Governance en heeft deze grotendeels in de statuten, het Raad van Toezichtreglement en het Bestuurs- en directiereglement vastgelegd. Tweejaarlijks voert het museum een scan uit waarin wordt getoetst aan welke principes en best-practice bepalingen wordt voldaan. Recentelijk heeft het museum een dergelijke scan wederom uitgevoerd. De resultaten daarvan worden hieronder genoemd. Het museum legt vanaf 2012 structureel verantwoording af in zijn jaarverslag over het toepassen van de Code of Cultural Governance. Vanaf 2012 wordt eens per 2 jaar een zorgvuldige afweging gemaakt van het gewenste bestuursmodel. In de januari vergadering heeft de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof aan de hand van de daartoe beschikbare hulpmiddelen van Cultuur & Ondernemen het huidige bestuursmodel overwogen. Hieruit is geconcludeerd dat het huidige bestuursmodel van de organisatie passend is en er geen aanpassing gewenst is. Museum Het Valkhof heeft ĂŠĂŠn best-practice niet overgenomen in zijn bedrijfsvoering. Het betreft het werven van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk. Het museum kiest bewust voor werving binnen de eigen netwerken omdat een belangrijke eis is dat een lid van de Raad van Toezicht in de regio Nijmegen woont en werkt en er over een relevant netwerk beschikt. Daarnaast is uit het verleden gebleken dat het publieke werven van leden niet de juiste kandidaten opleverde. De procedure omtrent de werving van leden, alsmede een profiel, is vastgelegd in de statuten en reglementen van het museum.

de organisatie

| 58


Bericht van de Raad van Toezicht De leden van de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof beschikken over een of meer van de volgende competenties: financieel-economische deskundigheid, HRM- en bedrijfskundige deskundigheid, juridische deskundigheid, kunst- en cultuurhistorische deskundigheid, affiniteit met de overheid en affiniteit met de markt/commerciële sector. De voorzitter is tevens aanspreekpunt voor de OR.

Werkzaamheden in 2012 De Raad van Toezicht hield vijf reguliere vergaderingen. Tijdens een van deze vergaderingen heeft de raad haar eigen functioneren besproken. In 2012 heeft de Raad van Toezicht goedkeuring verleend aan jaarrekening en jaarverslag 2011 en het accountantsverslag 2011 besproken met de accountant. De Raad van Toezicht heeft goedkeuring verleend aan de Jaarstukken 2011 van de Stichting Horeca-activiteiten van Museum Het Valkhof. Tevens heeft de Raad het jaarplan en de jaarbegroting 2013 goedgekeurd. In 2012 heeft de Raad van Toezicht het Beleidsplan 2013-2016 van Stichting Museum Het Valkhof-Kam besproken en vervolgens goedgekeurd. In de laatste vergadering van 2012 heeft de Raad van Toezicht een collectieaankoop met bedrag boven rechtsbevoegdheid goedgekeurd. Het betreft het werk van de Britse Pop Art kunstenaar Joe Tilson ‘He, she and it’. De voorzitter en de vice-voorzitter hebben een functioneringsgesprek gevoerd met de directeur-bestuurder. Tweemaal heeft een van de leden van de Raad een overlegvergadering van de OR en de werkgever bijgewoond. Op verzoek van de conservatoren heeft een gesprek plaatsgevonden met een delegatie van de Raad van Toezicht. Ook zijn o.a. de volgende zaken aan de orde geweest: strategie en algemeen beleid, het profiel van de Raad, de financiële tussenrapportages en het rooster van aftreden. In 2012 zijn geen leden van de Raad van Toezicht afgetreden en/of herbenoemd. In 2012 heeft de Raad van Toezicht opdracht gegeven om de accountantsdiensten opnieuw aan te besteden. De vice-voorzitter was aanwezig bij een bestuurlijk overleg met de gedeputeerde, mevrouw Annemieke Traag, over de provinciale inzet van middelen voor de bodemdepotfunctie van het museum. Dit betreft een wettelijke taak die het museum voor de provincie uitvoert. De Raad van Toezicht vervulde ook dit jaar weer de functie van klankbord voor de directeur. Als uitvloeisel van deze klankbordfunctie heeft de voorzitter van de Raad van Toezicht, samen met een voorbereidingscommissie waarin ook de directeur zitting heeft, in 2012 voor de tweede keer een Valkhoftafel georganiseerd. Een denktank van een twaalftal personen uit stad en regio die over een thema met de organisatie van gedachten wisselt. Deze keer rond het thema van het nieuwe beleidsplan: Museum Het Valkhof als ‘place to be’.

de organisatie

| 59


Nevenfuncties directeur-bestuurder ultimo 2012 Mevrouw drs. M. Brouwer De directeur-bestuurder overlegt in voorkomende gevallen steeds voorafgaand aan het accepteren van de nevenfunctie met de voorzitter van de Raad van Toezicht. Vervolgens legt zij de betreffende nevenfunctie aan de overige leden van de Raad van Toezicht voor. · Lid Verwaltungsrat Römisch Germanisches Zentralmuseum · Lid commissie musea Raad voor Cultuur · Lid voorbereidingscommissie Stedelijk Netwerk Nijmegen · Lid bestuur Millingse Liburna · Lid Museumsbeirat Varusschlacht Museum und Park Kalkriese · Lid Bestuur Auxilia, archeologisch projectbureau Radboud Universiteit · Lid Ethische Code Commissie Museumvereniging

Functies en nevenfuncties leden Raad van Toezicht ultimo 2012 De heer R.P.A. Migo, voorzitter · Directeur Kamer van Koophandel Centraal Gelderland · Voorzitter voorbereidingscommissie Stedelijk Netwerk Nijmegen · Lid Stedelijk Netwerk Arnhem · Lid dagelijks bestuur Euregio Rijn Waal · Adviseur ACBN (Vierdaagsefeesten Nijmegen) · Lid adviesraad Voetbalclub NEC · Lid adviesraad KAN-sociëteit · Ambassadeur Museumpark Oriëntalis · Comité van Aanbeveling Stichting UniPartners Nijmegen · Comité van Aanbeveling Frank Graham Liberation Tour 2013 · Raad van Toezicht Ziekenhuis Rivierenland · Raad van Toezicht Kinderopvang SKAR Arnhem Prof. mr. C.J.H. Jansen, Hoogleraar Rechtsgeschiedenis en Burgerlijk recht aan de Radboud Universiteit Nijmegen ·L  id van de Raad van Commissarissen bij Dela Natura Uitvaartverzekeringen NV en Dela Verzekeringen NV · Voorzitter van het Onderzoekcentrum Onderneming & Recht Radboud Universiteit Nijmegen

de organisatie

| 60


Drs. G.J.M. Jacobs, Partner Deloitte Belastingadviseurs B.V. Arnhem en Nijmegen · Penningmeester voorbereidingscommissie Stedelijk Netwerk Nijmegen · Bestuurslid Stichting Club van 111 (Hofraad) · Penningmeester Stichting Horeca-Activiteiten Museum Het Valkhof Nijmegen · Voorzitter businessclub Amor Poculi · Lid Raad van tucht Nederlandse Orde van Belastingadviseurs Dr. A.R. de Klerck, Universitair docent Kunstgeschiedenis, Radboud Universiteit Nijmegen ·L  id Wetenschappelijke Adviesraad Nederlands Interuniversitair Kunsthistorisch Instituut te Florence · Lid Redactieraad van het tijdschrift Incontri, rivista europea di studi italiani · Bestuurslid stichting Nijmeegse Kunsthistorische Studies, Nijmegen Mevrouw H.M.W.M. van de Ven, Directeur/eigenaar van Erna van de Ven, Bureau voor Advies en (Interim)Management · Lid Raad van Toezicht Wel.kom, Venlo · Lid Bestuur Vrienden van het Taborhuis, Nijmegen · Lid Raad van Advies Mis-en-Place Mevrouw drs. J.W.N. Verberne, Directeur Stichting Kunst en Cultuur Gelderland · Voorzitter Raad van 12, landelijk directieberaad provinciale cultuurinstellingen · Lid Bestuur Stichting Oost, Tijdschrift over ruimte en cultuur in Gelderland en Overijssel · Secretaris Stichting Burgemeester Daleslezing · Lid Landelijke Raad van Advies ‘Muziek Telt’ Ir. L. Visser · Lid Directie S4 Energy B.V., Rotterdam · Voorzitter Raad van Commissarissen Slimeline Buildings BV, Rotterdam · Voorzitter Raad van Commissarissen Woningcorporatie Standvast, Nijmegen · Voorzitter Stichting Nieuwe Bedrijvigheid Gelderland · Voorzitter Bestuur Stichting De Stratemakerstoren · Voorzitter Stichting Camera in the Slums, Nijmegen · Lid Raad van Toezicht Raad voor Accreditatie · Lid Raad van Toezicht ZZG Zorggroep

de organisatie

| 61


Profiel leden van de Raad van Toezicht De Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof bestaat uit zeven leden en heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken binnen het museum. Hij staat het bestuur met raad ter zijde. De leden worden benoemd door de Raad van Toezicht uit kandidaten die nadrukkelijk buiten de eigen kring worden geworven. De Raad van Toezicht vergadert minimaal vijf keer per jaar in aanwezigheid van het bestuur. De voorzitter bereidt samen met het bestuur de vergaderingen van de Raad van Toezicht voor. Uitgangspunt voor de samenstelling van de Raad van Toezicht is de vorming van een multidisciplinair team. Voor de strategische besluitvorming zijn leden nodig die over specifieke deskundigheid beschikken, maar vooral overzicht hebben en aantoonbaar de toezichtrol kunnen vervullen op basis van hun maatschappelijke en professionele ervaring. Een lid van de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof staat midden in de samenleving en heeft een duidelijke en aantoonbare affiniteit met het culturele werkveld waarin het museum actief is. In de Raad van Toezicht is een mix van deskundigheden aanwezig, zodanig dat alle aandachtsgebieden vertegenwoordigd zijn. Leden van de Raad van Toezicht acteren op academisch niveau en beschikken over kennis van en ervaring met één van de aandachtsgebieden: financiën (bedrijfseconomisch) · recht · vrije tijd en marketing · sponsoring en fondsenwerving · sociaal maatschappelijk · kunst en cultuur · organisatie Voor elk lid van de Raad van Toezicht geldt: · affiniteit met de maatschappelijke functie van musea · academisch werk- en denkniveau · kennis van en ervaring met bestuurlijke besluitvormingsprocessen · inzicht in strategische afwegingsprocessen · discussie- en communicatievaardigheden · brede maatschappelijke betrokkenheid en ervaring · onafhankelijkheid en onpartijdigheid Een lid van de Raad van Toezicht van Museum Het Valkhof wordt benoemd voor een periode van vier jaar, met een mogelijkheid van herbenoeming voor nogmaals vier jaar. De maximale zittingsperiode van een lid van de Raad van Toezicht bedraagt acht jaar.

de organisatie

| 62


Publicaties

| 63


Publicaties van Museum Het Valkhof Daan Van Speybroeck; Marijke Brouwer (voorw): The French connection: kunstcollectie UMC St Radboud in Museum Het Valkhof ISBN 978-90-7424-100-7 Louis Swinkels (tekst); Maryan Schrover (samenst. en red.) Waarom godinnen zo mooi zijn: liefde en schoonheid in de oudheid ISBN 978-90-6829-100-1 Frank van de Schoor (samenst. en red.); Maryan Schrover (tekstred.) Tajiri meets Sabine Weiss & Leonard Freed ISBN 978-90-6829-101-8 Frank van de Schoor (samenst): Pop Art in Europa ISBN 978-90-400-0738-5

Publicaties van medewerkers Marja Begheyn-Huisman en Barbara Kruijsen, Nieuwe en oude aanwinsten voor Museum Het Valkhof, in: Jaarboek Numaga 59, 2012, p. 113-125. Barbara Kruijsen & Louis Swinkels, Beeld van de Bataven, Vrienden Museum Het Valkhof Nijmegen, Nieuwsbrief nr. 31, Nijmegen 2012 Barbara Kruijsen, Diverse bijdragen aan de Historische Scheurkalender 2013, uitgave van het Historisch Nieuwsblad.

publicaties

| 64


Frank van de Schoor: Wat wilden de Chinezen lanceren? Vrienden Museum Het Valkhof Nijmegen, Nieuwsbrief nr.29, Nijmegen 2012. Frank van de Schoor: Tom Küsters – Fietsen voor Viet Nam, Vrienden Museum Het Valkhof Nijmegen, Nieuwsbrief nr.32, Nijmegen 2012.

Marliz Frencken – Cruel beauty, Jan Hoet en Frank van de Schoor (tekst), Utrecht 2012. Frank van de Schoor (samenst. en red.); Maryan Schrover (tekstred.): Tajiri meets Sabine Weiss & Leonard Freed, Nijmegen 2012. Frank van de Schoor (samenst. en red.): Pop Art in Europa, Nijmegen/Zwolle 2012. Louis Swinkels (tekst); Maryan Schrover (samenst. en red.) Waarom godinnen zo mooi zijn: liefde en schoonheid in de oudheid, Nijmegen 2012 Louis Swinkels, De vriendenpas 2012, Vrienden Museum Het Valkhof Nijmegen, Nieuwsbrief nr.29, Nijmegen 2012 Petra Postema, Meike Heessels, Barbara Kruijsen en Eric Venbrux, ‘Tentoongestelde geheimen. Haarwerk in het publieke en privé domein’, in De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en archeologie 131 (2012), nr. 1, p. 3-7 Stefan Weiß-König, Castratietang of praam? Vrienden Museum Het Valkhof Nijmegen, Nieuwsbrief nr.30, Nijmegen 2012 Stephan Weiß-König, Archeologische noviteiten uit Museum Het Valkhof: een Romeinse beker met een waarschuwing, Jaarboek Numaga 59, 2012, pp. 105-111. Stephan Weiß-König & Marion Aarts, Bewoning in het dal van de Geleenbeek, Westerheem 61, 2012, pp. 165-175. Stephan Weiß-König & Marion E.N. Aarts, Landschap en bewoningsgeschiedenis rondom de stadkern van Sittard. Plangebieden Zitterd Revisited en Het Domein, Historisch Jaarboek voor het Land van Zwentibold 33, 2012, pp. 147-161.

publicaties

| 65


Jaarrekening

| 66


Jaarrekening Balans per 31 december 2012 in â‚Ź 1.000

31-12-2012

31-12-2011

7.207

7.451

Activa Vaste bedrijfsmiddelen Voorraden

98

93

586

395

Liquide middelen

1.795

1.908

9.686

9.847

2.599

2.978

Vorderingen

Passiva Eigen vermogen Voorzieningen

1.556

1.410

Langlopende schulden

4.523

4.631

Kortlopende schulden

1.008

828

9.686

9.847

jaarrekening

| 67


Jaarrekening Exploitatierekening over 2012 in â‚Ź 1.000

2012

2011

427

303

Opbrengsten Opbrengsten Museum Opbrengsten Museumwinkel

33

36

4.001

3.770

-15

-23

4.446

4.086

2.244

1.963

Huisvestingskosten

908

1.000

Organisatiekosten

200

237

Activiteitenkosten

1.308

878

4.660

4.077

Bedrijfsresultaat

-215

9

Financiele baten en lasten

-165

-155

Resultaat uit gewone bedrijfsvoering

-379

-146

Sponsoring en subsidies Overige opbrengsten

Kosten Personeelskosten

Bovenstaande cijfers zijn ontleend aan de jaarrekening 2012. Het management bestond ultimo 2012 uit 3 leden. De management bezoldiging bedroeg over 2012 â‚Ź 280.786 o.b.v. 3 fte. In het jaar 2012 is er een stelselwijziging doorgevoerd met betrekking tot de waarderingsgrondslagen. Deze wijziging heeft ook consequenties voor de cijfers van 2011.

jaarrekening

| 68


Bezoekcijfers

2012

2011

Totaal bezoek Vol tarief (€ 8,00)

14.168

15% 10.561

12%

Reductietarief I (€ 5,50)

1.801

2% 5.213

6%

Reductietarief II (€ 4,00)

7.028

7% 7.534

9%

Reductietarief III (Schoolbezoek, € 2,00, € 2,50, € 2,75)

9.034

9% 8.331

10%

Reductietarief IV (€ 1,00, € 1,20, € 1,75)

78

82

0%

67% 53.161

0%

63%

Gratis, inclusief Museum(jaar)kaart

64.257

96.366 100% 84.882 100%

Reductietarief I 65+ Groepsbezoek

0

0% 2.458

47%

1.801 100% 2.314

44%

Overige

0%

441

8%

1.801 100% 5.213 100%

Reductietarief II 4 t/m 16

3.575

51% 4.385

58%

Student

2.058

29% 2.339

31%

CJP

1.110

16%

713

9%

285

4%

97

1%

Overige

7.028 100% 7.534 100%

jaarrekening

| 69


Bezoekcijfers

2012

2011

Gratis bezoek Vrienden van Museum Het Valkhof

1.106

2% 1.064

2%

Scholieren in klassenverband met schoolabonnement

7.686

12% 15.842

30%

Museum(jaar)kaarthouders

37.448

58% 32.470

61%

Overige

18.017

28% 3.785

7%

64.257 100% 53.161 100%

Jeugd Schoolbezoek 18.130 15.842 Individueel bezoek

-

-

- 0 t/m 5 jaar 1.205

464

- 6 t/m 18 jaar 5.511 4.385 - CJP 1.128

713

- Museum(jaar)kaart junior 4.857 4.187

30.831 25.591

jaarrekening

| 70


Aanwinsten

| 71


Archeologie Aankoop ·R  econstructie van het uit paardenhaar en wol opgebouwde weefsel op de kap van een Romeinse gezichtshelm die in 1991 is gevonden op het Kops Plateau in Nijmegen (nr. KH.401/199), vervaardigd door de Reiss-Engelhorn-Museen, Mannheim (D). ·R  omeinse voorwerpen afkomstig uit Nijmegen, waaronder een gietmal voor de productie van muntplaatjes, een fragment van een grote vaas met reliëfversiering en enkele bijzondere stukken aardewerk (aankoop uit een particuliere collectie). ·B  ronzen fibula in de gestileerde vorm van een bliksem en voorzien van een inscriptie, gevonden langs de zuidzijde van de A15, ter hoogte van De Woerd tussen Ochten en Kesteren (aankoop van de vinder).

Oude kunst en historie stad en regio Aankoop Otto Eerelman, De Batavieren, pasteltekening op papier, 1861. ·C  hris le Roy, Uilen, glasraam, 1941. ·P  en in penhouder met etui, in 1832 eeuw geschonken aan de familie Dommer van Poldersveldt door Marie Thérèse, de enige dochter van het onder de guillotine ter dood gebrachte koningspaar Lodewijk XVI en Marie-Antoinette

Schenking ·E  ugene Lücker, grafiek (1 linosnede en 8 etsen). ·E  ugene Lücker, Interieur van de Grote Kerk te Veere, aquarel. ·E  ugene Lücker, Rue des Cordeliers, Rouen, lithografie. ·C  hris le Roy, serie tekeningen. ·J  an Toorop, Ave Maria, reproductie. ·G  las, zegel en zegelstempel met familiewapen In de Betouw, legaat. · Twee munten van Karel V uit de jaren 1507-1520, in 2012 gevonden aan de zuidzijde van de toren van de Nederlands Hervormde Kerk te Slijk-Ewijk (schenking van de Kerkenraad).

aanwinsten

| 72


Moderne en hedendaagse kunst Aankoop ·S  eet van Hout, Nymphaea pearl, 2010, borduursel en acrylverf op doek schilderij, 200 x 160 cm ·F  ons Haagmans – Landschaft, 2001, acryllak op doek, 200 x 180 cm ·F  ons Haagmans – Blumenstrauss, 2003, acrylverf op doek met assemblage van strasstenen (kristallen), 90 x 60 cm · Woody van Amen, Double Happiness, assemblage met fotoprint en neon op houten voetstuk, 1979, 200 x 200 cm ·J  oe Tilson, He, She & It, zeefdruk op linnen op paneel, 1969-1970, 186,4 x 125,7 x 9,5 cm

Schenking · Arjanne van der Spek, Zonder titel, 1988, gemengde tekentechniek, 1540 x 1340 mm (particuliere schenking. Amsterdam) · Arjanne van der Spek, Zonder titel, z.j., gemengde tekentechniek, 455 x 490 mm (particuliere schenking, Amsterdam) · Tom Küsters, 9 zeefdrukken en 8 affiches, offset druk, uit de jaren zeventig (schenking nalatenschap kunstenaar) · Woody van Amen, Variations of Colored Sound, 1967, assemblage, licht / geluid, 154,5 x 154,5 x 28 cm (herkomst collectie kunstenaar). ·B  en Joosten, Hanne, 2010, boekdruk op papier, 840 x 645 mm (schenking kunstenaar) ·B  en Joosten, Oprisping, 2010, boekdruk op papier, 765 x 530 mm (schenking kunstenaar)

aanwinsten

| 73


Uitgaande bruiklenen

Charlie Toorop, Vaas met bloemen, 1953 | 74


Haags Historisch Museum, Den Haag, t.b.v. de tentoonstelling Fantasie en werkelijkheid. De stadsgezichten van Bartholomeus Johannes van Hove, van 25 januari t/m 1 mei 2012: schilderij van B.J. ten Hove, Fantasiegezicht op Nijmeegse stadswal met Kronenburgertoren en Hezelpoort, 1840. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, t.b.v. wetenschappelijk onderzoek, van 7 februari t/m 31 juni 2012: 16 fragmenten van glazen La Tène armbanden. Manresa Gallery St. Ignatius Church, San Francisco (VS), t.b.v. de tentoonstelling Mirroring the Saints: The Jesuit Wierix Collection from De Krijtberg in Amsterdam, van 21 februari 2012 t/m 31 december 2013: 74 prenten van Hieronymus Wierix en Antonie Wierix, ca. 1600. Staatliches Museum Schwerin, t.b.v. de tentoonstelling Der Bloemaert-Effekt! Farbe im Goldenen Zeitalter, van 24 februari t/m 28 mei 2012: schilderij van Abraham Bloemaert, Kroning van Maria, 1619. Museum Elisabeth Weeshuis, Culemborg, t.b.v. de vaste opstelling als langdurig bruikleen vanaf 1 maart 2012: bronzen grape met meesterteken, 14e eeuw uit de collectie PDB. Archäologisches Landesmuseum Baden-Würtemberg, t.b.v. de tentoonstelling Gefährliches Pflaster-Kriminalität im Römischen Reich in het Limesmuseum Aalen, van 2 maart t/m 30 september 2012: reconstructie van een Romeinse vouwstoel naar een origineel uit het vroegRomeinse grafveld Nijmegen-Hunerberg. Museum voor Moderne Kunst Arnhem, t.b.v. de tentoonstelling Gelders Balkon 15 Bernard Verhoeven, van 16 maart t/m 13 mei 2012: twee tekeningen van Bernhard Verhoeven, Duikbotenoorlog, 2003 en Bakkenman, 2001. Faculteit der Archeologie Universiteit Leiden, t.b.v. onderzoek en onderwijs vanaf 16 maart t/m 31 december 2012: crematieresten van grafheuvels in de omgeving van Ermelo en Elspeet.

Isaac Israels, detail uit Schetsboek Isaac, Israels in ziekenhuis, pagina 14, 1918/19 uitgaande bruiklenen

| 75


Museum Dr8888, Drachten, t.b.v. de tentoonstelling Thijs/Evert Rinsema - Avant-garde in Drachten, van 26 maart t/m 8 juli 2012: tekening van Thijs Rinsema, Compositie, begin 20ste eeuw. LVR Landesmuseum Bonn, t.b.v. de tentoonstelling High Tech RÜmer- Schau! Mache! Staune!, van 28 maart t/m 3 september 2012: diverse objecten uit de collecties archeologie en PDB. Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, Brussel, t.b.v. wetenschappelijk onderzoek vanaf 29 maart 2012 t/m 1 maart 2013: steurbotten uit de collectie PDB. VESTIGIA BV Archeologie & Cultuurhistorie, t.b.v. onderzoek, van 4 april t/m 30 september 2012: dozen met vondsten afkomstig van oud onderzoek in de gemeente Apeldoorn, collectie PDB. Stedelijk Museum Zwolle, t.b.v. de tentoonstelling Stil even, van 8 april t/m 12 augustus 2012: schilderij van Charley Toorop, Vaas met bloemen, 1953. Stichting Heemkundekring de Grenssteen, Mook, t.b.v. de tentoonstelling Bodemvondsten uit Mook en Middelaar, van 13 april t/m 16 april 2012: diverse objecten uit de collectie archeologie. Historische Kring Huessen, Huissen, t.b.v. de tentoonstelling Van Limes tot Betuwelinie, van 1 mei t/m 15 december 2012: diverse objecten uit de collectie PDB. Oud Burgeren Gasthuis, Nijmegen, t.b.v. een expositie ter gelegenheid van een evenement, van 7 mei t/m 8 mei 2012: Willem Schiff, pronkbeker met etui, 1752. Bureau Archeologie en Monumenten, Nijmegen, t.b.v. onderzoek, van 21 mei t/m 28 februari 2013 : doos met vondsten van project Lent – Hortensiastraat, collectie PDB. Haags Historisch Museum, Den Haag, t.b.v. de tentoonstelling Isaac Israels, van 1 juni t/m 18 september 2012: Isaac Israels, Schetsboek van Isaac Israels in het ziekenhuis, 1918 -1919.

Abraham Bloemaert, detail uit Kroning van Maria, 1619 uitgaande bruiklenen

| 74


Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland Afdeling Nijmegen en Omstreken, Nijmegen, t.b.v. onderzoek en inventarisatie, van 1 juni t/m 31 december 2012: bodemvondsten uit Wijchen, collectie PDB. Frans Hals Museum/De Hallen, Haarlem, t.b.v. de tentoonstelling De zee in de Nederlandse kunst sinds 1850, van 15 juni t/m 2 september 2012: tekening van Jan Toorop, Pater M.C. Nieuwbarn o.p., in de witte duinen op Walcheren, 1910. Huis van de Nijmeegse Geschiedenis, Nijmegen, t.b.v. een tentoonstelling van 28 juni t/m 2 november 2012: diverse objecten uit de collecties archeologie en oude kunst. Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland Afdeling Nijmegen en Omstreken, Nijmegen, t.b.v. onderzoek en inventarisatie, van 1 september t/m 12 december 2012: bodemvondsten uit Wijchen, collectie PDB. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort, t.b.v. de vaste vergelijkingscollectie, van 1 september t/m 31 augustus 2014: diverse objecten uit de collectie PDB. Museon, Den Haag, t.b.v. de tentoonstelling High Tech Romeinen. Kijk wat ze konden! Doe wat ze deden!, van 23 september 2012 t/m 1 september 2013: diverse objecten uit de collectie archeologie en PDB. Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam, t.b.v. de vergelijkingscollectie als langdurig bruikleen, van 1 oktober 2012 t/m 31 december 2014: menselijke resten uit de collectie PDB. Vindonissa Museum, Brugg (Zwitserland), t.b.v de tentoonstelling Gefährliches PflasterKriminalität im Römischen Reich, van 1 oktober 2012 t/m 15 april 2013: reconstructie van een Romeinse vouwstoel naar een origineel uit het vroeg-Romeinse grafveld Nijmegen-Hunerberg. Rijksmuseum van Oudheden, Leiden, t.b.v. materiaaltechnisch onderzoek, van 8 oktober t/m 2 november 2012: fibulae met almandine uit de opgravingen Wijchen-Centrum, collectie PDB.

Charlie Toorop, detail uit Vaas met bloemen, 1953 uitgaande bruiklenen

| 77


Gemeente Rheden, t.b.v. de Museumdag Velp op 19 oktober 2012: diverse objecten uit de collectie PDB. Chabotmuseum, Rotterdam, t.b.v. de tentoonstelling De Jaargetijden, landschappen van Chabot, van 27 oktober t/m 26 mei 2013: schilderij van Hendrik Chabot, Boomgaard in de polder, bij winter, 1935-1936. Nederlands Forensisch Instituut, Den Haag, t.b.v. onderwijs, van 1 november 2012 t/m 31 december 2014: skeletmateriaal uit kerkopgravingen uit de collectie PDB. EARTH Integrated Archaeology BV, Amersfoort, t.b.v. onderzoek, van 8 november 2012 t/m 1 maart 2013: dakpanfragmenten van het onderzoek Groesbeek-De Holdeurn, collectie PDB. Saxion HBO Archeologie, Deventer, t.b.v. onderwijs, van 15 november 2012 t/m 15 november 2014: vergelijkingscollectie aardewerk afkomstig van het onderzoek Kesteren-De Woerd, collectie PDB. Faculteit Archeologie van de Universiteit Leiden, t.b.v. onderwijs, van 21 november 2012 t/m 31 januari 2013: objecten uit de opgravingen Kops Plateau, collectie PDB. TwentseWelle, Enschede, t.b.v. de tentoonstelling 1-1, elf idolen en Jan Mulder, van 23 november 2012 t/m 31 maart 2013: schilderij van Pyke Koch, Voetballers, 1958. Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland Afdeling Nijmegen en Omstreken, Nijmegen, t.b.v. onderzoek en inventarisatie, van 1 december 2012 t/m 28 februari 2013: bodemvondsten uit Wijchen, collectie PDB. Het Pakhuis, Ermelo, t.b.v. de doorlopende tentoonstelling, van 13 december 2012 t/m 13 april 2013: gelijkarmig bronzen kruisje, vroegmiddeleeuws. Protestantse kerk van Ressen en Doornik, t.b.v. een speciale viering, van 14 t/m 18 december 2012: kerkzilver uit de 18e eeuw.

Pyke Koch, detail uit Voetballers, 1958 uitgaande bruiklenen

| 78


Lezingen van medewerkers

| 79


Annelies Koster ·D  as Gräberfeld von Noviomagus und die reiche Gräber der städtischen Elite, voor het Verein von Altertumsfreunden im Rheinland, Bonn, 19.03.2012

Barbara Kruijsen ·N  ieuwe plannen voor de oude kunst, voor leden van de Vereniging van Vrienden van Museum Het Valkhof, 31.03.2012

Ronny Meijers · Twee presentaties in het kader van de vernieuwing van het onderdeel van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie betreffende conservering. · Twee presentaties over metaalconservering, bij workshop van de Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland. ·H  et bergen van archeologische vondsten en restauratie van archeologisch metaal en keramiek, gastdocentschap aan Hogeschool Saxion Archeologie, Deventer.

Maren Romen ·L  ezingen over het restauratievak in het algemeen bij service clubs Rotary, Round Tabel en Lions.

Frank van de Schoor ·M  oderne kunst, voor leden van de Vereniging van Vrienden van Museum Het Valkhof, Nijmegen, 31.3.2011 ·J  ean Tinguely, Architectuurcentrum Nijmegen, 10.4.2012 ·M  oderne kunst, college in het kader van Museumjeugduniversiteit, Museum Het Valkhof, 28.10.2012 ·O  peningstoespraak Kunstweek Arentheem College, Arnhem, 2.3.2012. ·O  peningstoespraak tentoonstelling Frank van Hemert, Galerie Espace Enny, Laag Keppel, 18.3.2012. · Toespraak onthulling kunstwerk De twee hoofden van Elisabet Stienstra, Gemeente Wijchen, 26.10.2012. ·O  peningstoespraak De Nieuwe Kamer Stadhuis, Nijmegen, 6.12.2012.

lezingen van medewerkers

| 80


Louis Swinkels · Waarom Venus in een schelp ligt, voor leden van de Vereniging van Vrienden van Museum Het Valkhof, 31.03.2012 · Inleiding op een bezoek aan de tentoonstelling Sagalassos. Droomstad in de wolken in het Gallo-Romeins Museum in Tongeren, voor leden van de Vereniging van Vrienden van Museum Het Valkhof, 21.04.2012 · Waarom Venus in een schelp ligt, voor bezoekers van de Midzomeravond in Museum Het Valkhof, 22.06.2012 · Inleiding op de Romeinse en vroegmiddeleeuwse bezienswaardigheden van Wallsend en York, voor deelnemers aan de reis naar York van de Vereniging van Vrienden van Museum Het Valkhof, 1.09.2012 · ‘Julius Caesar was the founder of this castle’. The earliest history of The Valkhof in late medieval and early modern thought, tijdens symposium ‘Het Valkhof, 2000 years of history’, Nijmegen, 16.11.2012 ·E  en Romeinse helm uit Kesteren en zijn biografie, tijdens het 18de Romeinensymposium van de Vrije Universiteit, Amsterdam, 14.12.2012

lezingen van medewerkers

| 81


Marliz Frencken, Red maria with sword

tentoonstellingen

| 82


Sabine Weiss, One-Day Sculptures, Parijs, 1949

tentoonstellingen

| 83


godinne, Beeld van Imertnebes Hout, faience en brons, Thebe (Egypte), ca. 1900 voor Chr. Collectie Rijksmuseum van Oudheden, Leiden tentoonstellingen

| 84


Anna Utopia Giordano - Venus vs. Venus Alexandre Cabanel - The Birth of Venus Boven: bewerkte versie van het werk door Anna Utopia Giordano

tentoonstellingen

| 85


Colofon Vormgeving ... Studio Spence Tekst en redactie ... Museum Het Valkhof Fotografie ... Thijn van de Ven (Museum Het Valkhof), pagina 17, Fotografie Mathijs Hartong Uitgave Museum Het Valkhof, pagina 82, Thomas Mayer Bezoekadres ... Kelfkensbos 59 Postadres ... Postbus 1474, 6501 BL Nijmegen E-mail ... info@museumhetvalkhof.nl Website ... www.museumhetvalkhof.nl Twitter ... @Valkhofmuseum Facebook ... Facebook /Museumhetvalkhof Wijzigingen en drukfouten voorbehouden Š 2013

colofon

| 86



Jaarverslag 2012 - Museum Het Valkhof