Page 1

BIJLAGEN JAARVERSLAG 2015


INHOUD 04

AANWINSTEN 2015

06

UITGAANDE BRUIKLENEN

10 LEZINGEN & PUBLICATIES 14

EDUCATIE & ACTIVITEITEN

03


AANWINSTEN 2015

Archeologie Aankoop • Bronzen beeldje van Hercules uit de Romeinse tijd, 14.4 cm. Schenking • Sceatta van het continentaal runentype uit Beuningen. Langdurig bruikleen • Replica van de Kantharos van Stevensweert.

Oude kunst Aankopen • Rudolphus Lauwerier, Afbraak van een deel van de stadswal, aquarel, 1878, 310 x 354 mm. • Jan Korthals, Ottengas te Nijmegen, olieverf op doek, circa 1935, 1931-1950 x 35 cm. • Ben Viegers, Grote Markt te Nijmegen, olieverf op doek, 1920-1930, 78,5 x 78,5 cm. Schenkingen • Gezicht op Nijmegen, foto, circa 1935, 150 x 425 mm. Langdurig bruikleen • Hendrik Ruter, apothekersvijzel, brons, 1601, 33 cm.

Moderne en hedendaagse kunst Aankopen • Shinkichi Tajiri, BRM, gepatineerd brons, 1967, 130 x 38 cm. • Ruud van Empel, Theatre #1-3, archival pigment print (drieluik), 2010, 120 x 360 cm. • Lynne Leegte, Room, foto’s op Hahnemühlepapier (drieluik), 2014, 54 x 212.5 cm. Schenkingen • Titus Nolte, Ivens-Stills / Spanish Earth 1- 11, schildering en zeefdruk op aluminium (serie van elf panelen), 1999, 60 x 50 cm. • Barbara Polderman, Aap op stoel, mixed media, 2011, 155 x 70 x 40 cm. • Risk Hazekamp & Tania Witte, Probeer andere zoektermen, kunstenaarsboek, 2015, 14.4 x 15.2 x 1 cm.

Ben Viegers, Grote Markt te Nijmegen

05


UITGAANDE BRUIKLENEN

Collectie Archeologie en Provinciaal Depot van Bodemvondsten • Stichting Schatkamer Sint Servaas, Maastricht, t.b.v. langdurige expositie in de Sint Servaas, 01.02.2015 t/m

langdurige expositie in het museum, 09.07.2015 t/m

01.02.2017, een bedevaartampul van Sint Servaas uit

09.07.2017, Romeinse en Vroeg-middeleeuwse

de Middeleeuwen, gevonden bij de opgraving in Tiel

vondsten van de opgraving Wageningen-Diedenweg

Tol-Zuid, collectie PDB

en uit de GAS-collectie, o.a. ijzeren speerpunten,

• Streekhistorisch Museum Tweestromenland, Beneden-Leeuwen, t.b.v. langdurige expositie in het

10

aardewerk en kralen, collectie PDB en archeologie • Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen Vrije

museum, 01.03.2015 t/m 01.03.2017, vondsten uit de

Universiteit van Amsterdam, Amsterdam, t.b.v.

opgraving Beneden-Leeuwen-De Ret, o.a. Romeins

filmopnames voor Omroep Gelderland, 17.08.2015 t/m

aardewerk, slijpstenen en metalen voorwerpen, zoals

24.08.2015, diverse vondsten uit de Romeinse tijd van

fibulae, collectie PDB

de opgraving Tiel-Passewaaij, o.a. aardewerk, een

• Ruhr Museum, Essen, t.b.v. de tentoonstelling Werdendes Ruhrgebiet. Spätantike und Frühmittelalter am Rhein und Ruhr, 02.03.2015 t/m 25.09.2015, vondsten

bronzen godenbeeld van Mars, een zilveren zegelring en een bronzen oorlepel, collectie PDB • Hampshire Landgoedhotel Holthurnsche Hof, Berg en

uit de Romeinse tijd, waaronder diverse glazen

Dal, t.b.v. een langdurige expositie in het hotel,

objecten, een bronzen haarnaald, een schaar en een

24.08.2015 t/m 24.08.2017, diverse Romeinse vondsten,

wrijfschaal, collectie PDB en archeologie

gemaakt van Nijmeegs aardewerk en een maquette

• Bureau Archeologie Gemeente Zutphen, Zutphen, t.b.v. onderzoek, 16.03.2015 t/m 15.03.2016, vijftien dozen met aardewerk, bot en glas van de opgraving Warnsveld-Hofstraat, collectie PDB • Goethe-Universität, Frankfurt am Main, t.b.v. onderzoek, 15.04.2015 t/m 15.10.2015, terra nigrafragmenten van diverse Gelderse vindplaatsen, o.a. Ede-Veldhuizen en Didam-Aalsbergen, collectie PDB • Gemeente Voorst, Twello, t.b.v. een langdurige

van oven D van de Romeinse steenbakkerij op de Holdeurn, collectie PDB en archeologie • Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland Afdeling Nijmegen en Omstreken, Nijmegen, t.b.v. van onderzoek en inventarisatie, 26.08.2015 t/m 26.11.2015, vondsten van diverse vindplaatsen uit Wijchen, collectie PDB • Faculteit der Archeologie Universiteit Leiden, Leiden, t.b.v. onderzoek, 15.09.2015 t/m 22.01.2016, menselijk

expositie in het gemeentehuis, 01.05.2015 t/m

botmateriaal van opgravingen aan het Kelfkensbos te

01.05.2017, een lijksilhouet en bijgiften uit de

Nijmegen en aan de Steenstraat/Waalkade te

Enkelgrafcultuur van de opgraving Twello-De Schaker,

Nijmegen, collectie PDB

collectie PDB

Titus Nolte (’s-Heerenberg 1955) Spanish Earth - Ivens-still, 1999 schildering en zeefdruk op aluminium.

• Museum de Casteelse Poort, Wageningen, t.b.v. een

07


• Auxilia Archeologisch Projectbureau, Nijmegen, t.b.v.

Collectie kunst en cultuurgeschiedenis

onderzoek, 14.10.2015 t/m 31.01.2016, een fragment beschilderd Romeins glas, gevonden op het Kops Plateau te Nijmegen, collectie PDB • Gemeente Heumen, Malden, t.b.v. de tentoonstelling Leven op het kasteel, Vondsten uit de opgraving van kasteel Heumen in het gemeentehuis, 08.11.2015 t/m

08

• Het Klooster, Tiel, t.b.v. tentoonstelling Waar de

• Tate Modern, Londen, t.b.v. tentoonstelling The World

steenarend durft, 12.02.2015 t/m 14.03.2015, schilderij

Goes Pop, 17.09.2015 t/m 24.01.2016, beeldhouwwerk

Sterrendorp (2003) van Hjalmar Riemersma, kunst en

Machine No 7 (1967-1968) van Shinkichi Tajiri en

cultuurgeschiedenis

beeldhouwwerk He, She & It (1969-1970) van Joe

• Stedelijk Museum Alkmaar, Alkmaar, t.b.v. de

Tilson, kunst en cultuurgeschiedenis

01.11.2016, vondsten uit de Middeleeuwen en de

tentoonstelling Kruseman, kunstbroeders uit de

Nieuwe tijd van de opgraving Heumen-Kasteel

romantiek, 18.04.2015 t/m 02.08.2015, schilderij

flow grows older, 22.09.2015 t/m 10.01.2016, schilderij

Heumen, o.a. aardewerken kruiken, borden, tegels en

Fantasielandschap met ruïne St.Maartenskapel

Milde Luft, Spaziergänge, dunkle Zimmer (1994) van

drinkglazen, collectie PDB

(Barbarossaruïne) van het Nijmeegse Valkhof (1858)

Marjolijn van den Assem, kunst en

van Frederik M. Kruseman en schilderij Portret van

cultuurgeschiedenis

• Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland

• Museum Gouda, Gouda, t.b.v. tentoonstelling As the

Afdeling Nijmegen en Omstreken, Nijmegen, t.b.v. van

Maria Cremer en haar zoon Mr. Isaac Lambertus van

onderzoek en inventarisatie, 30.11.2015 t/m 29.02.2016,

den Bergh van Heemstede (1835) van Jan A.

tentoonstelling Schalcken - Painted Seduction,

Kruseman, kunst en cultuurgeschiedenis

25.09.2015 t/m 20.01.2016, schilderij Allegorie op de

vondsten van diverse vindplaatsen uit Wijchen, collectie PDB • Faculteit der Archeologie Universiteit Leiden, Leiden, t.b.v. onderzoek, 01.12.2015 t/m 01.03.2016, diverse vondsten van de opgravingen Nijmegen-Valkhof en Nijmegen-Kelfkensbos die zijn uitgevoerd door H. Brunsting, collectie PDB

• M-Museum Leuven, Leuven, t.b.v. tentoonstelling Zilver. Kunst/Object/Verhaal, 12.02.2015 t/m 12.07.2015, pronkbeker (1636) van Christoffel de Conynck, kunst en cultuurgeschiedenis • Japanmuseum Sieboldhuis, Leiden, t.b.v.

• Wallraf-Richartz-Museum, Keulen, t.b.v.

Vrede van Nijmegen (1676-1677) van Godfried Schalcken, kunst en cultuurgeschiedenis • Museum Kurhaus Kleve, Kleef, t.b.v. tentoonstelling Govert Flinck: Reflecting History, 04.10.2015 t/m 17.01.2016, tekening Johannes de Evangelist, zittend

tentoonstelling Shinkichi Tajiri, 11.06.2015 t/m

en schrijvend (17de eeuw) van Govert Flinck, kunst en

29.11.2015, beeldhouwwerk Warrior-Guerrier (1949-

cultuurgeschiedenis

1974) van Shinkichi Tajiri, kunst en cultuurgeschiedenis • Rijksmuseum Twenthe, Enschede, t.b.v. tentoonstelling

• Teylers Museum, Haarlem, t.b.v. tentoonstelling Echte Winters! 19de-eeuwse Nederlandse Winterlandschappen, 07.11.2015 t/m 06.03.2016,

Gevaar en schoonheid. William Turner en de traditie

schilderij De watersnood van 1855 (1855-1860) van

van het sublieme, van 05.09.2015 t/m 03.01.2016,

Johan D.C. Veltens, kunst en cultuurgeschiedenis

tekening Skog (2003) van Erik Odijk, kunst en cultuurgeschiedenis • Museum de Fundatie, Zwolle, t.b.v. tentoonstelling Gevaar en schoonheid. William Turner en de traditie van het sublieme, 05.09.2015 t/m 03.01.2016, collage Imitatio Christi (2004) van Benoît Hermans, kunst en cultuurgeschiedenis

Willem Joseph Laquy (1738-1798), Het Gezin van mr. Arent Anthoni Roukens, schilderij, 1786

09


LEZINGEN & PUBLICATIES

Lezingen van medewerkers 2015 Annelies Koster Het grafveld van Noviomagus en de rijke graven van de stedelijke elite, Historische Kring Maas en Niers in Ottersum, 5 maart 2015. Barbara Kruijsen Inleiding op de tentoonstelling ‘Ontmoetingen in oorlogstijd’ voor het Soeterbeeckprogramma, Vele tinten grijs? Mensen zijn geen helden, 25 januari 2015. Louis Swinkels • Inleiding op de tentoonstelling ‘Van hun voetstuk. Romeinse beelden opnieuw ontdekt’, voor leden van de Vereniging van Vrienden van Museum Het Valkhof, Nijmegen, 21 maart 2015. • Glorie van weleer. Het droeve lot van bronzen beelden in heden en verleden, voor genodigden op de openingsavond van de tentoonstelling ‘Van hun voetstuk. Romeinse beelden opnieuw ontdekt’ in Museum Het Valkhof, Nijmegen, 27 maart 2015. • Goden op gewijde plaatsen. Bronzen beelden in tempels en heiligdommen, tijdens symposium ‘Romeinse beelden opnieuw ontdekt’ in Museum Het Valkhof, Nijmegen, 24 april 2015. • Glorie van weleer, voor docentenmiddag van uitgeverij Malmberg in Museum Het Valkhof, Nijmegen, 16 juni 2015. • Introductie op de archeologie van Baden-Württemberg, voor deelnemers aan de reis naar Stuttgart, georganiseerd door de Vereniging van Vrienden van Museum Het Valkhof, Nijmegen, 29 augustus 2015. • Romeinse innovaties in de bouw, tijdens studiemiddag voor docenten over techniek in de Romeinse tijd in het kader van de tentoonstelling High Tech Romeinen in Museum Het Valkhof, Nijmegen, 23 september 2015. Stephan Weiß-König • Rare Nijmeegse vogels, gehouden op de 19de aardewerkdag op de Radboud Universiteit in Nijmegen. • Keramiek in Romeins Nijmegen, Geschiedeniscafé in Museum Het Valkhof, 20 maart 2015.

11


Publicaties van medewerkers in 2015 Annelies Koster • ‘Weapons in a late 1st Century Grave in Nijmegen (NL)’, in: XVII Roman Military Equipment Conference Zagreb 2010, Zagreb 2013 (2015), 77-85. • ‘De Romeinse limes’, in: Mijn Gelderland 3, 2015-4, 3. Barbara Kruijsen • ‘Titus Brandsma verraden door Theodor Baader?’, in: De Brug Nijmegen, 4 februari 2015. Ronny Meijers

12

• ‘Hightech in de Oudheid’, in: Van hun voetstuk. Romeinse beelden opnieuw ontdekt, Frank Willer en Ronny Meijers, Nijmegen 2015, 166-179. Louis Swinkels • ‘Goden op gewijde plaatsen. Bronzen beelden in tempels en heiligdommen’, in: Van hun voetstuk. Romeinse beelden opnieuw ontdekt, Mainz/Nijmegen 2015, 75-83. • ‘Een hellehond uit Beuningen’, Vrienden Museum Het Valkhof Nijmegen, Nieuwsbrief nr. 41, februari 2015. • ‘Cave leonem: een bronzen leeuw uit Ewijk’, Vrienden Museum Het Valkhof Nijmegen, Nieuwsbrief nr. 43, augustus 2015. • ‘Archeologische noviteiten uit Museum Het Valkhof: maat van een voet zo lang gezocht en nu gevonden’, (met Gemma Jansen, Ylva Klaassen en Ronny Meijers) Jaarboek Numaga 62, 149-155. • ‘Romeinse bronzen beelden uit de depots. Onderzoek en tentoonstelling in Museum Het Valkhof’, (met Gemma Jansen, Ylva Klaassen, Lou Lichtenberg, Ronny Meijers en Frank Willer) Archeobrief 19 nr.1, maart, 13-18. • ‘Romeinse bronzen aan de limes, Archeologie Special’ in: Archeologie Magazine 2015 nr. 1, 19-34. Stephan Weiß-König • ‘Archivieren und Aussondern von archäologischen Funden in der denkmalpflegerischen Praxis am Beispiel der Provinz Gelderland (Niederlande)’, in: Archäologischen Informationen 38, 2015, p. 255-262. • ‘Sempronius – nicht Seius Pronimus. Neulesung der Inschrift CIL XIII 8740 aus Nijmegen (Germania inferior)’, S. Weiß-König/A. Kakoschke, in: FeRA 28, 2015, p. 12-16. • Medewerking aan de Gelderse Archeologische Kroniek 2014, in: Bijdragen en Mededelingen Gelre 106, 2015, p. 60-64.


EDUCATIE & ACTIVITEITEN

Bezoekcijfers In 2015 bezochten in totaal 10.097 kinderen t/m 17 jaar Museum Het Valkhof. In schoolverband bezochten 13.206 leerlingen Museum Het Valkhof, 4034 leerlingen van het basisonderwijs en 9172 leerlingen van het voortgezet onderwijs. Deze groepen werden begeleid door 1004 volwassenen/docenten. Bijna 1/3 van het totale bezoek aan Museum Het Valkhof in 2015 was jonger dan 18 jaar.

Ontmoetingen in oorlogstijd Hoe was het in 1944 om jong te zijn in Nijmegen? Museum Het Valkhof en Bureau Buitenkans ontwikkelden ter gelegenheid van de viering van 70 jaar Market Garden een project voor jongeren van 9 t/m 15 jaar waarin deze vraag centraal stond. Het project bestond uit verschillende onderdelen: een animatiefilm over Nijmegen in 1944 gemaakt door Theatergroep Kwatta, een inleidende film, een wandeling door de stad en een boekje waarin alle verhalen die tijdens de rondwandeling werden verteld, zijn opgenomen. Het project was zo opgesteld dat ook schoolgroepen nadat de tentoonstelling was afgelopen, gebruik hebben gemaakt van dit project. Op de laatste dag waarop de tentoonstelling te zien was, hebben leerlingen van de Montessorischool Nijmegen herdenkingsbootjes – die gevouwen werden door bezoekers in de expositie – in de Waal gezet om de gestorvenen in de oorlog te herdenken. • 18 januari: Introdans • 2 5 januari: Soeterbeeck programma In de Aula vond een dubbellezing plaats door historicus Lennart Savenije en filosoof Theo de Wit. Met introductie op de tentoonstelling door Barbara Kruijsen. • 2 2 februari: lezing Bart Janssen, twee maal aula vol

15


Van hun voetstuk

13 december: Kunstcafé Paolo Ventura

In de tentoonstelling werden op diverse plaatsen hands-on exhibits ontwikkeld

Het inmiddels beproefde concept van het Kunstcafé, waarbij bezoekers

waarbij de bezoeker zelf onderzoek kon uitvoeren. Zo kon je onder andere zelf een

kennismaken met hedendaagse kunst, zou in het teken staan van een ontmoeting

bronzen beeld in elkaar zetten. Voor docenten werd een docentenmiddag

met de exposerende Italiaanse kunstenaar Paolo Ventura. Helaas moest deze

georganiseerd, die druk werd bezocht. Conservator Gemma Janssen en restaurator

bijeenkomst op het laatste moment worden afgezegd wegens persoonlijke

Ronny Meijers verzorgden de lezingen.

omstandigheden van de kunstenaar.

Iedere zondagmiddag zijn er in de tuin van het museum demonstraties bronsgieten gegeven. Bezoekers konden daarbij zelf penningen maken en laten afgieten in

High Tech Romeinen

brons.

In 2015 is de spectaculaire tentoonstelling ‘High Tech Romeinen’ opnieuw te zien geweest in Museum Het Valkhof. In deze tentoonstelling, die werd samengesteld

16

Tordoir verkent Tiepolo

door twee musea met grote archeologische collecties (Museum Het Valkhof in

Bij deze tentoonstelling werden kleurrijke zaalbladen ontwikkeld, die de bezoeker

Nijmegen en het LVR-Landesmuseum in Bonn) en twee science-centres (Museon

hielpen bij het goed bekijken van de kunstwerken.

Den Haag en Technopolis Mechelen) stond de technologie die in de Romeinse tijd werd gebruikt centraal. In negen thema’s werden de technische hoogstandjes van

Maanstraal

de Romeinen belicht, zoals architectuur, watergebruik, wegenbouw, machines en

Het museum is in 2015 uitgebreid met een nieuwe zaal: de patio. Voorheen was

reizen. Op een interactieve en multimediale manier werd de bezoeker uitgedaagd

deze zaal niet toegankelijk voor bezoekers.

om de technische installaties, machines, gereedschappen en instrumenten zelf uit

Speciaal voor de patio ontwierp beeldend kunstenaar Rob Sweere de installatie

te proberen en te ontdekken.

‘Maanstraal’. Met deze installatie bracht hij licht naar een donkere ruimte. Het werk nodigde uit tot interactie met de bezoeker. Je kunt er niet alleen naar kijken,

Activiteiten

maar ook deelnemen door er op te gaan liggen. “De beleving van de bezoeker is het

Gedurende de tentoonstellingsperiode werden iedere zondag (kinder)workshops

daadwerkelijke kunstwerk”, aldus Sweere.

georganiseerd. Van het gieten van een eigen bronzen penning, tot het maken van een Romeinse ballista (katapult) of een bijzonder mozaïek.

Op 8 november organiseerde het museum een speciale performancemiddag met Rob Sweere. Bezoekers konden samen met de kunstenaar genieten van een

Scholen

klankperformance, plaatsnemen op zijn installatie en ervaren wat de trillingen van

Bij ‘High Tech Romeinen’ werd een scholenprogramma ontwikkeld voor

het kunstwerk samen met de klanken bewerkstelligden. Naderhand werd er met de

basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Vóór het bezoek aan de tentoonstelling

kunstenaar over de ervaringen nagepraat in het Museumcafé.

kregen alle scholen eerst de speciaal hiervoor gemaakte film over Techniek in de Romeinse tijd te zien. Via de website werd op verschillende niveaus lessen

Documentaire over Paolo Ventura, iedere zondagmiddag

aangeboden die de schoolklassen als voorbereiding op school uit konden voeren.

Regisseur en cameraman Erik van Empel maakte een documentaire over Paolo

Voor docenten werd een docentenmiddag georganiseerd, die druk werd bezocht.

Ventura. Deze productie van Zuidenwind Filmprodukties ging in september op het Nederlands Film Festival in Utrecht in première. Gedurende de tentoonstellingsperiode (17 oktober t/m 10 januari) was deze bijzondere documentaire te bekijken in de aula van Museum Het Valkhof.

17


Kunst op je kamer

en Dr. Patricia Stirnemann. Ook waren er speciale kinderactiviteiten, zoals de

12 december 2015 tot en met 17 januari 2016

Workshop Maak je eigen verf en de Workshop Boekbinden. In Valkhof Junior

Productiehuis Plaatsmaken vroeg zestien kunstenaars om een werk voor de

konden kinderen het Scriptorium ontdekken.

kindergalerie te maken. Zowel in Museum Het Valkhof (Nijmegen) als in CODA

Het Museumcafé had voor die dag een speciale Middeleeuwse menukaart.

Museum (Apeldoorn) zijn deze werken te zien geweest. Alleen kinderen en jongeren van 5 t/m 18 jaar mochten in de kindergalerie naar binnen. Voor € 45,-

5, 6 april (Pasen) en 12 april: ArtEZ danst ‘Hier is de Tijd’

konden zij hun eigen echte kunstwerk kopen, dat ze zelf uitzochten. Het thema van

Op 5, 6 en 12 april waren de studenten van ArtEZ te gast bij het museum. Zij

deze editie was ‘vluchtelingen’ waarbij € 5 van elk verkocht werk naar

dansten ‘Hier is de Tijd’, een multidisciplinaire voorstelling waarin dans en

Vluchtelingenwerk Nederland ging. Bij het project verscheen ook een kleurboek,

beeldende kunst op een speciale wijze samenkwamen. De voorstelling had

dat tegelijk een catalogus was.

betrekking op de tentoonstelling ‘Van hun voetstuk’ en was gebaseerd op de relatie tussen dans en de inspirerende omgeving die het museum biedt.

18

Openstelling Valkhofkapel

De dansers en de choreografe gaven hun eigen interpretatie aan de tentoonstelling

Museum Het Valkhof heeft samen met de Valkhofvereniging ervoor gezorgd dat

en haalden het thema ‘op een voetstuk staan’ naar deze tijd; Wie zet je op een

de Valkhofkapel opengesteld was voor publiek. De Valkhofkapel was geopend van

voetstuk en waarom, hoe ga je om met mensen die op een voetstuk staan en durf je

29 maart tot eind oktober 2015 op dinsdag t/m zondag van 11.00 tot 17.00 uur.

zelf op een voetstuk te gaan staan? De voorstelling kwam tot stand door een unieke samenwerking tussen de

Scholenmarketing

dansacademie van ArtEZ, Beeldend Danstheater Telder en Museum Het Valkhof.

In 2015 nam de Sectie Educatie en Activiteiten het initiatief om met een team van

Eindverantwoordelijke was Paula Walta, artistiek leidster van Telder. De dansers

docenten/rondleiders een beleid voor scholenmarketing op te zetten. Concreet

waren zeven derdejaars studenten van de opleiding Docent Dans van ArtEZ.

resultaat van dit initiatief was de in het najaar verschenen digitale nieuwsbrief voor

Choreografie: Paula Walta en dansers; Compositie: Albert Winters; Dans: Elodie

scholen.

Schillemans, Zoë Vreugdewater, Esmeralda Broeren, Fleur Elkink, Jorine Schoenmaker, Lisa Dirkse, Loes Eggink.

En verder organiseerden we de volgende activiteiten 7 februari: Regionale voorronde Ken-Je-Klassiekenquiz

18 april: Geschiedenisquiz

Zoals ieder jaar ontving Museum Het Valkhof ook dit jaar maar liefst 24 teams (96

Voor deze quiz hadden zich in totaal 22 scholen aangemeld, iedere school speelde

gymnasiasten!) van vijftien scholen, voornamelijk uit Gelderland en Noord-Brabant,

met een team van twee personen.

die streden om een plaats voor de finale van de Ken-Je-Klassiekenquiz. De finale vond op 15 maart plaats in het RMO in Leiden.

18 en 19 april: Start weekend Nationale Museumweek Van 18 t/m 26 april was het Nationale Museumweek. In het openingsweekend van

19 t/m 27 maart: Week van de Klassieken

18 en 19 april was het museum voor slechts 1 euro toegankelijk. Publiek kon

In deze week waren er openbare rondleidingen door de tentoonstelling ‘Van hun

deelnemen aan rondleidingen door de tentoonstelling ‘Van hun voetstuk - Romeinse

Voetstuk’.

beelden opnieuw ontdekt’.

28 en 29 maart: Maelwael weekend (600 jaar sterfdag)

19 april: festival Theatraal am Waal

Dit jaar stonden we uitgebreid stil bij de 600ste sterfdag van Johan Maelwael, de

Naast activiteiten rondom de Museumweek waren er op zondag 19 april ook

oom van de beroemde miniaturisten de gebroeders Van Limburg. In het museum

diverse dansoptredens van ArtEZ en LEF door het hele museum, in samenwerking

waren op zondag 29 maart lezingen door Drs. Rob Dückers, Dr. Victor M. Schmidt

met het festival Theatraal Am Waal.

19


22 april: Museumkidsdag

Hemelvaart en Pinksteren

Kinderen van 6-12 jaar konden tijdens de Museumkidsdag ervaren hoe het is om

Tijdens Hemelvaart en gedurende de Pinksterdagen was Valkhof Junior open.

standbeeld te zijn door mee te doen aan een living statue workshop.

Kinderen van 7 t/m 12 jaar konden hier van alles ontdekken over de Romeinse tijd en de middeleeuwen.

24 april: Symposium bronzen beelden In samenwerking met de Radboud Universiteit Nijmegen organiseerde het museum

9 augustus: NJO Muziekzomer, Café de Paris, Le Chat Noir

op 24 april een symposium over bronzen beelden. Sprekers waren dr. Stephan Mols

Café Le Chat Noir in Parijs werd weer tot leven gewekt tijdens de NJO

en prof.dr. Eric Moormann van de RU.

Muziekzomer; een spannend idee van young artist in residence Sebastiaan Kemner. In een intieme cafésetting bracht een trio een mix van oude successen van Satie

20

2 t/m 10 mei: Romeinenweek

en Debussy, hypermodern werk van Mike Svoboda, Franse chansons en cabaret

Op zondag 3 mei reden medewerkers van Gemina in een Romeinse reiswagen

(en alles daartussen). Het trio bestaat – naast trombonist Sebastiaan Kemner – uit

rondom het museum. Publiek mocht hierin ook een rondje maken. De organisatie

accordeonist Vincent van Amsterdam en mezzosopraan Zinzi Frohwein.

van de Romeinenweek had vakantieboeken voor kinderen van 9-12 jaar en

In Het Museumcafé konden bezoekers terecht voor drankjes en hapjes in Franse

winkelwagenmuntjes laten maken. Deze werden bij de receptie uitgedeeld.

stijl.

In het museum waren de workshops ‘Maak je eigen geldbuideltje’ en ‘Dagelijks leven van een Romeinse dame’.

29 en 30 augustus: Gebroeders Van Limburgfestival Het Gebroeders Van Limburgfestival vond plaats in het laatste weekend van

2 t/m 10 mei: Meivakantie + 10 mei Aggripinadag (Moederdag)

augustus en was geconcentreerd op het Valkhofpark, het Kelfkensbos, Museum Het

Tijdens de meivakantie was Valkhof Junior iedere dag open. De laatste

Valkhof en de Stevenskerk. In het museum waren het hele weekend allerlei

vakantiedag, 10 mei en tevens Moederdag, werd omgedoopt tot Agrippinadag.

activiteiten georganiseerd rond de 600ste sterfdag van Johan Maelwael, oom van

Aanleiding vormde het topstuk van de tentoonstelling ‘Van hun voetstuk – Romeinse

de drie Gebroeders Van Limburg. Het thema was dan ook ‘Bezoek de schatkamer

beelden opnieuw ontdekt’: het beeld van keizerin Agrippina, moeder van keizer

van Johan Maelwael!’

Nero, achterkleindochter van keizer Augustus en vrouw van keizer Claudius.

Speciaal voor het festival liet het museum zes reproducties maken van het bijzondere werk van Maelwael. In de schatkamer werd ook de facsimile van de

Er was een aantal lezingen over Agrippina door assistent-conservator dr. Ylva

Tres Riches Heures getoond en het nieuw vervaardigde middeleeuwse harnas van

Klaassen.

hertog Willem I van Gelre.

Daarnaast maakte Living Sculptures beeldtheater het bronzen beeld van Agrippina

In de museumtuin waren middeleeuwse ambachtslieden aan het werk. Een

na en konden bezoekers een workshop living statue volgen. Voor en na de

zilversmid en een smid vertelden over hun ambacht. Ook kon men zelf een

workshops was living statue Agrippina in het museum aanwezig en konden

middeleeuwse penning van brons maken en kwamen bezoekers meer te weten over

bezoekers met haar op de foto.

de prachtige kleurrijke kleding uit de tijd van de gebroeders Van Limburg. In een

Verder waren er openbare rondleidingen door de tentoonstelling. Alle moeders

speciale modeshow werden de mooiste stukken getoond.

ontvingen een gratis bonbon bij de koffie.

Kunstenaar Henk Groenendaal maakte een reproductie van de Tuin der Lusten van Jeroen Bosch. Tijdens het festival liet hij zijn werk zien aan bezoekers. Daarnaast

19 juli: Voorstelling Claudia van Kesteren

waren er demonstraties kalligraferen.

Als onderdeel van de kidsloop van de Vierdaagde organiseerde het museum een

Daarnaast deed het museum mee aan de ‘kerfstokkenroute’. In het museum kregen

voorstelling met een verhalenjurk, uitgevoerd door Claudia van Kesteren.

bezoekers een kerfje nadat ze een proefje in Valkhof Junior hadden verricht of

21


nadat ze bij JuniorLab op de Schop een object hadden opgegraven en beschreven.

17 oktober: Gitaarconcert GiCon: Enno Voorhorst

Tot slot was er bovendien het hele weekend een uitgebreid lezingenprogramma in

Op de sfeervolle galerij werd op zaterdagavond 17 oktober een gitaarconcert

het museum, met op zaterdag lezingen door Rob Dückers, Victor M. Schmidt en

gegeven door Enno Voorhorst. Organisator was stichting GiCon. Dit evenement trok

Moniek Rakhorst en op zondag lezingen door Clemens Verhoeven, Jacobus

110 bezoekers.

Trijsburg, Hubert Hendriks en Johan Oosterman. 17 oktober t/m 1 november: Herfstvakantie / Rabo Museumkidsweek 13 september: Big Draw Nijmegen met programma in het museum

De herfstvakantie stond in het teken van de doe-tentoonstelling ‘High Tech

Samen met De Lindenberg en het Natuurmuseum kon jong en oud op zondag 13

Romeinen’. Daarnaast waren er volop workshops voor kinderen, zoals de

september een eigen Valkhofverhaal maken. Deze activiteit maakte onderdeel uit

workshops Romeins mozaïek maken, ballista maken en bronsgieten.

van tekenfestival The Big Draw. Verhalen van het Valkhof - Film jezelf in je eigen

22

tekening!

24 oktober: Gelderse Museumdag

Deze activiteit was voor alle leeftijden. Deelnemers startten bij de Barbarossaruïne

Tijdens de Gelderse Museumdag met als thema ‘Tussen droom en daad’ kon men

in het Valkhofpark. Daar haalden ze een strippenkaart op om langs de drie locaties

voor € 1 het museum bezoeken. Voor kinderen waren er (gratis) workshops Romeins

te gaan.

mozaïek maken, ballista maken en bronsgieten.

De start was de Karel de Grote-zaal in Museum Het Valkhof; van daaruit zie je het Valkhofpark met de kapel en de ruïne liggen. De eerste opdracht was een

25 oktober: 024Geschiedenis + Geschiedenismarkt St. Stevenskerk

fantasiegebouw te tekenen op deze plek in het park. Vervolgens werden

Bezoekers konden in Nijmegen volop geschiedenis opsnuiven en zich wanen als in

deelnemers in het Natuurmuseum geschminkt als favoriet Valkhofdier. Daarna

het Romeinse Noviomagus in het historische hart van de stad. Er waren

legde een theaterdocent in De Lindenberg uit hoe je een verhaal maakt.

wandelroutes langs kenmerkende plekken uit de Nijmeegse geschiedenis, van de

Na deze tour lieten de deelnemers zich voor de Barbarossaruïne voor een green

Romeinse tijd tot de Tweede Wereldoorlog. Kinderen konden op het plein voor het

screen op de film zetten, en speelden ze het zelfverzonnen verhaal met de

museum kijken naar een demonstratie ballista schieten door Romeinse re-enactors.

zelfgemaakte tekening van het kasteel als achtergrond. De filmpjes konden aan het

In het museum konden kinderen de workshop ‘ballista maken’ volgen.

einde van The Big Draw via social media verkregen worden.

In de St. Stevenskerk was een geschiedenismarkt met informatiestands. Het museum gaf informatie over de expositie HTR aan de hand van Romeinse hands-on,

17 september: Popronde

zoals frescopuzzels en een legerkamppuzzel.

Ook dit jaar was Popronde Nijmegen de aftrap voor een nieuw Popronde-seizoen, en zo’n aftrap verdiende een grootse opening! Die opening werd verricht door dhr.

MuseumJeugdUniversiteit

Jan Jaap Knol, directeur van het Fonds voor Cultuurparticipatie, Popronde 2015, in

Ook dit jaar deed Museum Het Valkhof mee met MuseumJeugdUniversiteit.

het café van Museum het Valkhof. Aansluitend liet Yakumo Orchestra het museum

Zowel in het voor- als in het najaar konden kinderen intekenen voor een

dansen op hun combinatie van techno en wereldmuziek.

collegereeks, waarbij naast Museum Het Valkhof ook colleges aangeboden werden bij Natuurmuseum Nijmegen, Afrikamuseum en Museumpark Oriëntalis. Per reeks

17 en 18 oktober: Nationale Archeologiedagen Tijdens de Nationale Archeologiedagen konden kinderen deelnemen aan een schervenworkshop en werden volwassenen rondgeleid door de Romeinse collectie.

deden 35 tot 40 kinderen mee.

23


Het programma van Museum Het Valkhof zag er als volgt uit: Voorjaar 29 maart: Wanneer kreeg je bij de Romeinen een standbeeld?, door Dr. Stephan Mols 31 mei: Waarom hadden Romeinse keizers altijd ruzie met hun familie?, door Dr. Ylva Klaassen Najaar 29 november: De Romeinen en Water, door Drs. Paul Kessener 20 december: Hoe ging een Romein in bad?, door Dr. Nathalie de Haan 19 december t/m 3 januari: Kerstvakantie

24

Er waren tijdens de kerstvakantie weer volop activiteiten voor kinderen: Romeins olielampje maken, Romeins mozaïek leggen, op ontdekkingstocht in de expositie ‘High Tech Romeinen’ en ‘Valkhof Junior’. Ook konden kinderen een kunstwerk kopen bij ‘Kunst op je kamer’. De workshop Romeins mozaïek trok in de kerstvakantie 149 kinderen; op Romeinse olielampjes maken kwamen maar liefst 305 kinderen (vaak met hun ouders) af!

23


BIJLAGE 2015

Profile for Museum Het Valkhof

Bijlage Museum Het Valkhof 2015  

Bijlage Museum Het Valkhof 2015

Bijlage Museum Het Valkhof 2015  

Bijlage Museum Het Valkhof 2015

Advertisement