Page 1

WEBSITE CONCEPT VOOR AMBER MAGAZINE

Arnhem Mode Biënnale

VA L ERI E BO ER S MA

&

MA UD GE RA R DS


VOORWOORD Dit rapport is tot stand gekomen binnen het project ´journalism’ van de Master Fashion Strategy die wordt gegeven aan ArtEZ hogeschool voor de kunsten Arnhem. Binnen dit project ontwikkelen studenten hun specialisatie. Het project bestaat uit een intern deel (waar wordt gewerkt aan de schrijfkwaliteiten) en een extern deel (waar de studenten werken voor een opdrachtgever uit het veld). Dit rapport is het eindresultaat van het externe deel van deze specialisatie.

Stichting Arnhem Mode Biënnale is op zoek naar een concept voor een nieuwe website. Deze site dient het tijdschrift dat Arnhem Mode Biënnale ieder half jaar gaat uitbrengen, te ondersteunen. Aan de twee studenten de taak dit concept te bedenken, gebaseerd op gedegen research. Hoewel aan het einde van dit rapport ook de persoonlijke voorkeuren van de studenten aan bod komen, is de aanbeveling die wordt geformuleerd gebaseerd op research. Logica en analyses.

Niet alleen is dit rapport een aanbeveling voor onze opdrachtgever, stichting Arnhem Mode Biënnale, het kan een hulp bieden aan andere media die niet zomaar een website op het internet willen zetten met contactgegevens, maar hun website een echte functie willen geven. Andere media lezen in dit rapport wat de tendensen zijn op het gebied van digitalisering en het gebruik van sociale media, maar ook hoe nieuwe trends vertaald kunnen worden naar een website-concept.

Wij willen graag onze docent Nanda van de Berg bedanken voor haar feedback. Dat geldt ook voor onze opdrachtgever Bram Claassen van Arnhem Mode Biënnale, die ons een opdracht heeft gegeven waarbinnen we ons hebben kunnen ontwikkelen. Ook bedanken we via deze weg Philipinne Kaiser en Kesha Felipa bedanken, die met ons meegedacht hebben over de lay-out van dit rapport.

2


INHOUDSOPGAVE Inleiding

4

1

DESK RESEARCH

1.1 1.2 1.3 1.4

Nicholas Carr Allesandro Barrico Francesco Morace Stine Jensen

6 6 7 10 13

2

FIELD RESEARCH

2.1

De websites

3

CATEGORISERING

3.1 3.1.1 3.1.2 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.3.1 3.4 3.4.1 3.4.2

Beleving Beleving binnen de theorie Beleving binnen de websites Personalisatie Personalisatie binnen de theorie Personalisatie binnen de websites Context Context binnen de theorie Context binnen de websites Digitalisering Digitalisering binnen de theorie Digitalisering binnen de websites

21 21 21 22 22 22 22 23 23 23 23 24 24

4

CONCLUSIES

25

5

AANBEVELINGEN VOOR HET CONCEPT

26

6

INDIVIDUELE VISIES

6.1 6.2

Visie Valerie Visie Maud

28 28 29

Bronnenlijst Bijlagen

3

Het ondiepe De barbaren De herdefiniĂŤring van luxe Echte vrienden

16 16

30


INLEIDING Iedere twee jaar vindt ruim een maand lang Arnhem Mode Biënnale plaats. Arnhem Mode Biënnale (AMB) heeft zich als doel gesteld de identiteit van mode te ontrafelen en zo aan te sporen tot een nieuwe benadering van het fenomeen. AMB doet dit onder andere door middel van de hoofdtentoonstelling die zich om het jaar op een verschillende locatie in Arnhem vestigt. Daarnaast vinden tijden de Biënnale, die ruim een maand duurt, evenementen plaats in het centrum van Arnhem en in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem (MMKA). Nadat Nederlands beroemdste mode-illustrator Piet Paris de organisatie voor dit grote evenement drie keer voor zijn rekening had genomen, was het voor de editie van 2011 tijd om het stokje door te geven. Joff is de nieuwe creatief directeur van Arnhem Mode Biënnale en editie 2011 zijn debuut. Zoals gezegd vindt de AMB om het jaar plaats. Om in een tijd van snelle media, mode die in de mode is en een scala aan culturele evenementen de naam van AMB tussen twee edities in door te laten leven, wil het bestuur een blad op de markt brengen. Het blad zal ieder half jaar verschijnen en moet ervoor zorgen dat het geluid van AMB hoorbaar blijft, ook in de periode dat de Biënnale niet daadwerkelijk plaatsvindt. De inhoud van dit blad moet dezelfde sfeer en boodschap overbrengen als de Biënnale zelf doet. Blad en evenement moeten aansluiten op elkaar, het ene hoort het andere te versterken. Concreet kan echter nog niet gesproken worden over de inhoud van het blad, omdat dit zich nog in de conceptfase bevindt. De opdracht die de makers van dit rapport, Valerie Boersma en Maud Gerards, kregen luidde als volgt: Bedenkt een concept voor de bijbehorende website van het toekomstige AMB-tijdschrift. Welke opties zijn er voor het wel of niet hebben van een website voor het blad van stichting AMB? Hoe zou deze eventuele website eruit komen te zien, zowel op het gebied van lay-out als content? Welk doel krijgt deze site, voor wie dient hij? Allemaal vragen die beantwoord zullen worden in dit rapport. Geen makkelijke vragen, met name gezien het feit dat het medium die de site moet ondersteunen (het tijdschrift) nog niet bestaat. Toch bleek het mogelijk een gegronde aanbeveling te kunnen doen na onze research. Dit onderzoek bestond uit enerzijds desk research en anderzijds field research. De desk research wordt besproken in het eerste hoofdstuk. Hier zetten wij vier theorieën uiteen die naar onze mening aansluiten op de huidige tendensen die zich voordoen in de huidige maatschappij. In dit hoofdstuk zijn de volgende theorieën te vinden: Nicholas Carr ‘Het ondiepe- hoe onze hersenen omgaan met internet-‘, ‘De Barbaren’ van Allesandro Barricio over de teloorgang van onze cultuur. ‘The dynamics of basic luxury in post-crisis fashion’, het artikel van Francesco Morace over de herdefiniëring van de (nieuwe) luxe en het artikel over de herdefiniëring van privacy , ‘Echte vrienden’ van Stine Jensen. In hoofdstuk 2 presenteren wij de resultaten van onze field research. Veertig websites die als voornaamste onderwerpen mode, kunst en cultuur hebben, zijn uitgebreid geanalyseerd. Aan de hand van de resultaten die voortvloeiden uit deze analyses, zijn de websites vervolgens verdeeld in een aantal categorieën te weten: beleving, personalisatie, context en digitalisering. In hoofdstuk 3 wordt uitgelegd waarom er gekozen is voor deze vier begrippen en hoe zij terug komen in zowel de desk als de field research. Vervolgens behandelt hoofdstuk 4 de conclusies, die als handvat zullen dienen voor onze uiteindelijke aanbeveling, te vinden in hoofdstuk 5. Hier komt het concept voor de website te staan zoals wij dat naar aanleiding van de research het meest voor de hand liggend vinden. Tot slot geven de auteurs van dit rapport beide nog een aanbeveling die gebaseerd is op eigen individuele visie en verder los staan van het gedane onderzoek.

4


5


1 DESK RESEARCH Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een concept voor de website van het nieuwe blad AMBER, dat twee keer per jaar zal worden uitgegeven door de organisatie van Arnhem Mode Biënnale. Voordat er field research kan worden gepleegd, in de vorm van het analyseren van websites, is het van belang om verschillende theorieën te behandelen die aansluiten op ons onderzoek. Deze theorieën kunnen ertoe leiden dat uitslagen van de field research in een bredere context geplaatst kunnen worden. Achtereenvolgens worden de volgende theorieën behandeld: Nicholas Carr - Het ondiepe Allesandro Barrico - De barbaren Francesco Morace – De herdefiniëring van luxe Stine Jensen – Echte vrienden Uiteindelijk zal in de conclusie van blijken welke elementen uit de theorieën meegenomen worden tijdens de field research.

1.1 NICHOLAS CARR - HET ONDIEPE Hoe internet onze hersenen verandert Wat bereiken we precies met al die nieuwe technologieën en het leven dat zich online afspeelt? Verandert het internet ons doen en denken? Zo ja, hoe dan? Er is al veel gezegd en geschreven over deze kwesties, wat uitmondt in een breed scala aan meningen en visies. Nicolas Carr is één van die schrijvers, hij ziet internet eerder als een bedreiging dan als een vooruitgang. De hele dag door laten we ons afleiden door e-mail, facebook, twitter en nieuwssites, vaak allemaal op onze smartphones. Constant komt er een bombardement van informatie op ons af. Dit gaat ten koste van onze concentratie en het vermogen om diep na te denken. Iedere keer als ons ergens goed op willen focussen, komt er wel weer een nieuw bericht binnen op één of ander apparaat. Volgens Carr maakt internet ons oppervlakkig. “It encourages us to stay on the surface of information. We find lots of information, but it discourages us from thinking deeply about that information.” We blijven te veel aan de oppervlakte, een stelling die de titel van zijn boek ‘het ondiepe’ verklaart. Komt het dan echt door die constante afleiding dat we niet meer in staat zijn een boek te lezen? Volgens Peter Hagoort, hoogleraar cognitieve neurowetenschappen, richten we ons te veel op ons externe aandachtsysteem. “Er zijn continu prikkels van buiten die schreeuwen om onze externe aandacht, waardoor we de interne aandacht niet vast kunnen houden bij bijvoorbeeld een boek of lang artikel.” Een zeer slechte zaak, volgens Carr. Wanneer we surfen op internet, lezen we vluchtig en gehaast. Volgens hem is het hele medium erop gericht onze aandacht zo veel mogelijk te versnipperen. Verschillende soorten informatie komen tegelijkertijd op ons af, allemaal mogelijk gemaakt door nieuwe technologieën. Het leidt ons voortdurend af en onderbreekt constant onze bezigheden met nieuwe e-mails en dergelijke. Ook vraagt het internet aan ons om steeds maar door te klikken, in plaats van het blijven op één plek. Het gevolg hiervan is dat we in een korte tijd heel veel informatie tot onze beschikking hebben, maar we onze aandacht niet meer voor langere tijd bij één ding kunnen houden. 6


Het tegengeluid Niet iedereen deelt de mening van Carr en zijn volgers dat de opmars van internet ons louter dommer maakt. Technologische vooruitgang is niet altijd intellectuele vooruitgang. Maar is dat erg? Hoewel Carr een sterk punt heeft, vergeet hij soms dat de maatschappij wellicht steeds meer gericht raakt op het doen van duizend kleine dingen tegelijk, in plaats van de aandacht bij een specifiek gebeuren. Veel mensen kunnen hier ook prima binnen functioneren. Hoewel we steeds meer ondiepe informatie tot ons krijgen en ondiepe contacten leggen, maakt ons dat niet per definitie ook ondiepe mensen. En ondiepe informatie hoeft ook niet per se minder waarde te hebben. “Door het internet werken we efficiënter omdat we sneller aan informatie kunnen komen”, legt neurowetenschapper Pieter Roelofsma uit. “We worden als individu niet slimmer, maar met zijn allen wellicht wel.” Hersenen spelen in op ons gedrag. Dat betekent dat wanneer wij anders omgaan met informatie, onze hersenen daarop zullen reageren. Wij trainen ons brein erop dat het constant gestimuleerd dient te worden, dat er voortdurend iets is dat onze aandacht vraagt. Dit gegeven moet meegenomen worden tijdens de ontwikkeling van een nieuw websiteconcept. Waar AMB aan de ene kant staat voor het nieuwe en vernieuwing (van technieken, ontwerpers en technologie), staat de organisatie aan de andere kant ook voor diepgang en kwaliteit. Karakteristieken die door de theorie van Carr haaks op elkaar lijken te staan. Uit ons onderzoek zal blijken of dat wel zo is. Ons streven is om het tegendeel te bewijzen met ons concept en daarmee de waarden van AMB intact te houden. Conclusie Wanneer Arnhem Mode Biënnale ervoor kiest een website te publiceren, wil de organisatie hier natuurlijk een publiek mee bereiken. Maar het verkrijgen van aandacht is geen vanzelfsprekendheid op het internet. We hebben als internetgebruikers namelijk zo veel keuzes, dat het vinden van publiek voor je site een zware opgave kan zijn. Een gegeven om rekening mee te houden tijdens het bedenken van ons concept. “Er is vandaag de dag een schaarste aan aandacht”, aldus internetstrateeg Jim Stolze. “Wij lijden allemaal aan attentiorexia, omdat er zo veel vraag naar aandacht is. Het komt van alle kanten.” Door een concept te bedenken dat met haar kop boven het maaiveld uitsteekt, is een slag om de online aandacht misschien te winnen.

1.2 ALLESANDRO BARRICO - DE BARBAREN Over de mutatie van beschaving naar barbarisering “Ik zat te peinzen over die kleine ontdekkingen die ik had gedaan terwijl ik de plunderingen van de barbaren aan het bespieden was. Het was alles wat ik van hen wist. Het was hoe ze ten strijde trokken. Ik schreef ze opnieuw op, onder elkaar, of achter elkaar; ik zette ze in een andere volgorde, ik probeerde het op alfabet. Het was me zonneklaar dat als ik erin zou slagen ze tegelijkertijd te lezen, als één harmonische beweging, dat ik dan het hele dier zou zien: rennend. Misschien zou ik dan begrijpen waar het naar op weg was, en wat voor kracht het gebruikte, en waarom het rende. Het was alsof ik de sterren die het figuur van een sterrenbeeld vormen, bijeen probeerde te zoeken: dat zou het portret van de barbaren zijn.” De barbaren. Wie zijn dat? Wat doen zij? En (waarom) zijn hun handelingen en motieven barbaars te noemen? Allemaal vragen die Allessandro Barrico tracht de beantwoorden in zijn serie essays in het boek ‘De barbaren’. Zelf wilde hij het boek ‘De mutatie’ noemen. De mutatie duidt op de overgang naar een andere cultuur, een cultuur van verval, de barbaarse cultuur. Diepgang verdwijnt Hoe heeft het zo ver kunnen komen dat alles wat diepgang heeft verdreven is naar de achtergrond? Aan de hand van voetbal, wijn, boeken en Google zet Barrico de ontwikkelingen die daaraan hebben bijgedragen op een rijtje. Na analyse van deze (voorbeelden van) gebieden van verval komt hij tot de volgende factoren die van invloed zijn: een technologische ontwikkeling die de privileges van een kaste neerhaalt en een nieuwe bevolkingsgroep toegang geeft tot een bepaalde handeling (Hollywood wijn die door iedereen geproduceerd en geconsumeerd kan worden door de uitvinding van de airco), de commerciële vervoering die gepaard gaat met die enorme vergroting van de speelvelden (wijn, voetbal en boeken voor de massa), de waarde van de spectaculariteit als enige onaantastbare waarde (snelheid van het internet en van consumeren), de keuze voor een moderne taal als basistaal van elke ervaring, 7


als voorwaarde voor vrijwel elke gebeurtenis. En verder ook nog de vereenvoudiging, de oppervlakkigheid, de snelheid, de middelmatigheid. De vreedzame aanpassing aan de ideologie van het Amerikaanse imperium. Die neiging tot het seculiere, die het gewijde verpulvert tot talloze lichtere en meer prozaïsche intensiteiten. Het verbluffende idee dat iets, wat dan ook, pas betekenis en belang heeft als het kan worden ingebed in een grotere sequentie van ervaringen. En die systematische, bijna wrede aanval op het tabernakel: altijd en hoe dan ook tegen het meest verheven, ontwikkelde, spirituele kenmerk van elke handeling. Barbarisering Is het toeval, nonchalance, misrekening of intellectuele armoede van de barbaren zich niet te willen verdiepen? En alleen te willen surfen aan de oppervlakte? Feit is dat toegang tot de diepere zin der dingen veel inspanning vergt van de barbaar. Tijd, eruditie, geduld, toewijding en bereidwilligheid. Allemaal dingen die haaks staan op het leven dat de barbaar gewend is: snelheid, spectaculariteit en gemak. Er lijkt een conflict te zijn ontstaan tussen de beschaving en de barbaarsheid. Roeien met de riemen die we hebben Baricco stelt dat we de barbarisering niet met lede ogen aan hoeven te zien, er is volgens Baricco wel wat aan te doen: “Er bestaat geen mutatie die niet te besturen is. Als je het paradigma van de botsing tussen beschavingen laat varen en het idee van een onderhavige mutatie accepteert, wil dat niet zeggen dat je alles wat er gebeurt maar gewoon moet aannemen voor wat het is, zonder er je eigen voetafdrukken op achter te laten. Wat wij zullen worden is nog altijd afhankelijk van wat we zouden willen worden. Daarom is het dus belangrijk om elke dag zorgzaam, aandachtig, oplettend te zijn. Zo zinloos en absurd als het is om parmantig omring door vele muren op een niet bestaande grens te blijven stilstaan, zo nuttig zou het daarentegen zijn om intelligent mee te varen op de stroom, nog steeds in staat om te sturen en met kennis van de zee. Het is helemaal niet nodig om als een zak aardappelen naar de bodem te zinken. Varen, dat is onze taak”.

“NEIGING TOT HET SECULIERE VERPULVERT HET GEWIJDE TOT TALLOZE LICHTERE INTENSITEITEN”

8


Conclusie Dat we in een mutatieperiode zitten, waarbij de nieuwe periode lijkt te bestaan uit snelheid, oppervlakkigheid en middelmatigheid biedt een kans voor AMBER om zich te onderscheiden door diepgang en trage intellectualiteit op het gebied van ‘mode is alles’. Door op de website diepgang aan te bieden kan de website een platform bieden voor iedereen die de snelheid van de nieuwe tijd zat is en terug verlangt naar kwaliteit en diepgang.

1.3 FRANCESCO MORACE - DE HERDEFINIËRING VAN LUXE Het ontwikkelen van een website die aansluit op de visie en boodschap van Arnhem Mode Biënnale moet vooruit kunnen kijken. Welke wegen gaat de mode inslaan? Wat voor trends kunnen we verwachten? Antwoord verkrijgen op vragen als deze kunnen een reden zijn voor mensen om de website te gaan bekijken. Deze site moet dus inspelen op wat ons in de toekomst te wachten staat. Het artikel The dynamics of luxury and basic-ness in post-crisis fashion van Francesco Morace kan het gewilde inzicht geven over deze zaak. In dit artikel probeert Morace aan te tonen welke koers luxe het afgelopen decennium gevaren heeft en welke kant dit fenomeen in de nabije toekomst op zal gaan. Om erachter te komen hoe iets zich in de toekomst zal ontwikkelen, is het essentieel om te weten hoe het onderwerp in kwestie zich in het verleden ontwikkeld heeft. Morace heeft het letterlijk over de dynamica van luxe. Dynamiek staat voor beweging, voor krachten. Welke krachten en bewegingen de luxe de afgelopen jaren heeft gemaakt en nog zal gaan maken, zet hij uiteen in dit artikel. verschuivingen Morace schrijft dat er op dit moment twee opzienbarende dingen gebeuren binnen de mode en luxemarkt. Enerzijds is dat de luxe die haar exclusieve aura aan het verliezen is. Luxe is niet meer alleen weggelegd voor de Lucky few,maar beschikbaar voor iedereen. Grote modemerken hebben ervoor gekozen ook betaalbare producten op de markt te zetten. Hierbij kan gedacht worden aan parfum en accessoires als schoenen en tassen, die vaak minder duur zijn dan de designerkleding. Maar ook de pret-a-portercollecties van modehuizen die zich aanvankelijk op haute couture richtten, dragen bij aan deze tendens. Anderzijds is dat, tegelijkertijd, de opkomst van authenticiteit, creativiteit en de waarde van handwerk en basistechniek in die sector. Zoals al eerder aangestipt, is het essentieel om naar de voorgaande jaren te kijken wanneer je een voorspelling wil doen over de toekomst. Daarom kijkt Morace eerst naar de jaren vóór 2008 en noemt die jaren pre-crisis. Voor de economische crisis zag men luxe als een “iets uitzonderlijks dat mensen voor zichzelf schiepen in hun zoektocht naar geluk”. Minimalisme en basic-ness waren in die tijd niet van belang op de luxemarkt. Concreet: wanneer iemand zich luxueuze artikelen kon veroorloven, moest dat ook te zien zijn. Men had de behoefte om de exclusiviteit er dik bovenop te leggen en luxe kreeg een narcistische sfeer. Na de crisis kwam daar verandering in. In hun boek Les battlements du monde, noemen schrijvers Alain Finkielkraut en Peter Sloterdijk die verandering ‘la démocatisation du luxe’ schrijvers Alain Finkielkraut en Peter Sloterdijk die verandering ‘la démocatisation du luxe’, oftewel de democratisering van de luxe. Luxe wordt vervormd naar kwaliteit van leven en vervangt daarmee de behoefte om andermans ogen uit te steken. Luxe wordt basic luxury, waarbij vaardigheden van de maker en het verhaal achter een modeproduct een belangrijke rol gaan spelen. Die verhalen zullen de oude manier van marketing gaan vervangen. Experience Op dit moment is het niet meer genoeg voor een product om up to date te zijn. Producten moeten een culturele en emotionele achtergrond hebben. Luxe verschuift hiermee van een statussymbool naar een diepgaande en bijzondere experience. De nieuwe luxe heeft als kern het zoeken van geluk, maar geluk is hier op eigen wijze te interpreteren. De weg er naartoe is minstens net zo belangrijk als het doel zelf. De grote modehuizen kunnen hun naam in de toekomst alleen maar groot houden als ze inspelen op deze nieuwe interpretatie van luxe en basic-ness. Zij zullen hun eigen fascinatie voor handwerk, passie en het verhaal achter de mode moeten laten blijken. De luxemarkt hoeft door deze verschuiving (democratisering) niet standaard te worden. De liefde voor schoonheid (waar Frankrijk bekend om staat) en de eeuwenlange ervaring (typisch Italiaans) kunnen binnen deze tendens moeiteloos blijven bestaan.


Hiervoor is één element wel essentieel: personalisatie. Het begrip dat de nieuwe luxe verbindt met basic-ness. Deze op het eerste gezicht paradoxale combinatie wordt mogelijk wanneer luxueuze artikelen ontstaan vanuit een echt idee of verhaal en wanneer de klant in staat is het product ‘eigen’ te maken. Personalisatie is een tendens die zich ook afspeelt online. Wij hebben tegenwoordig de mogelijkheid overal bij betrokken te zijn, direct of indirect, omdat zich zo veel afspeelt op het openbare web. Dit is wat zich de afgelopen jaren heeft afgespeeld op de luxemarkt. Maar de economie begint weer op te krabbelen na een hevige crisis. De meest solide businessmodellen blijken na zo’n crisis niet meer vanzelfsprekend te werken. Iedereen lijkt na te denken over hoe het verder moet na de crisis, maar slechts enkelen reflecteren op de kern ervan, op de reden van zijn bestaan. De geschiedenis leert ons dat nieuwe visies worden ontwikkeld als antwoord op crises. Het antwoord voor de mode-industrie zou kunnen online kunnen zijn, aangezien het internet als grote winnaar uit de bus komt op het gebied van hedendaagse communicatie. De afgelopen jaren hebben we kunnen zien hoe steeds verhogende snelheid het hele modesysteem overhoop gegooid heeft. Ondanks het hoge tempo dat de mode inmiddels heeft, lijkt er daar tegenoverstaande behoefte te zijn aan producten die het milieu respecteren en die een grotere maatschappelijke verantwoordelijkheid dragen. Mode die gebruikt maakt van natuurlijke materialen, comfortabel is en waardes heeft, raakt in de mode. Conclusie De ontwikkelingen die Morace aanhaalt kunnen vertaald worden naar het internet. Blijkbaar krijgen we behoefte aan personalisatie, betrokkenheid en basic-ness. De acht trends die Morace definieert voor de toekomst sluiten daar dan ook op aan. Hieronder worden deze trends uitgelegd. Wij nemen deze trends mee tijdens het onderzoek. Ze bieden enige context voor de beslissingen die gemaakt worden in de uiteindelijke conclusies. We gaan bekijken hoe we deze trends (deels) kunnen verwerken in ons concept en bekijken in hoeverre ze aansluiten bij de richting die AMB in wil slaan.

11


12


1.4 STINE JENSEN - ECHTE VRIENDEN Herdefiniëring privacy en vriendschap Sociale media zoals Facebook zetten de wereld van vriendschap op zijn kop. Vrienden zijn niet meer de personen waarmee je fysiek contact hebt, vriendschappen kunnen zich ook afspelen in de virtuele wereld. Het delen van informatie, over jouw leven of gebeurtenissen die jou aangaan, gebeurt niet meer face to face of via een één op één conversatie, maar online deel je jouw gegevens met de rest van de wereld met één druk op de knop. Maar wat betekenen deze vriendschappen nog echt? En welke gevolgen heeft het delen van al jouw persoonlijke informatie met de hele wereld? Wat stelt iedere afzonderlijke vriendschap nog voor als je alles deelt met iedereen? Echte vrienden Stine Jensen is filosoof en docent literatuurwetenschap aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ze schreef in het kader van de Maand van de Filosofie een essay over: ‘Echte vrienden’. Stine ontmoette haar man via Facebook. Ze vraagt zich af wat intimiteit nog voorstelt in tijden van Facebook, GeenStijl en Wikileaks. Jensen vraagt zich af of Facebook-vrienden echte vrienden zijn. Vriendschappen op Facebook lijken namelijk alleen gebaseerd op plezier. Status updates zijn vaak gericht op je eigen ego, en op jezelf zo goed mogelijk doen voorkomen. Met één druk op de knop ben je zogenaamd ‘vrienden’ met iedereen die je niet kent in het echte leven, het leven dat zich niet virtueel, maar offline afspeelt. Online kun je je eigen neppe-imago creëren en de online intimiteit is fake, er is geen kwetsbaarheid. Privacy Naast een veranderende vorm van vriendschap wordt ook privacy opnieuw gedefinieerd. Veel mensen beweren dat ze niets te verbergen hebben en zetten al hun persoonlijke informatie online. De grens gussen publiek en privé verandert ontegenzeggelijk. Aan de ene kant begeven de overheid en de media zich steeds meer in de intieme sfeer; aan de andere kant leggen we ons hele leven bloot via sociale media. Facebook vertegenwoordigt een enorme commerciële waarde. Aangezien zij de grootste database hebben met allerhande gegevens, is het eenvoudig om gericht aanbiedingen te doen aan gebruikers. Zo is het virtuele boekenplankje direct gelinkt aan Amazon. Als je bijvoorbeeld aanklikt dat je ‘liefde’ leuk vind met de ‘likebutton’, dan krijg je gelijk een lijst boeken over liefde die je met een druk op de knop kan kopen. Het spijkerbroekenmerk Gap ontdekte door gegevens te analyseren dat hun vaste klanten Starbucks vaak “leuk” vinden en gingen gericht adverteren bij de koffieketen. De waarde van Facebook is miljarden dollars en iedereen is als het ware gratis in dienst door zijn gegevens gratis beschikbaar te stellen. Wat het bedrijf met de informatie doet? Niemand weet het. Maar Facebook is de grootste verzameling persoonlijke weetjes ter wereld. Zeker is dat grenzen vervagen: tussen werk en thuis, tussen bekend en onbekend, tussen burger en politicus, tussen vriend en kennis, tussen publiek en privé, tussen overheid en privéleven. Deze intieme kennis wordt macht, in steeds meer domeinen. Verschuivende grenzen De kern is volgens Jensen dat de grens tussen publiek en persoonlijk aan het schuiven is. De oorzaak van de verschuiving is echter niet alleen de overheid, of de journalistiek, maar vooral: wijzelf. Wij bepalen zelf wat we op Facebook zetten, en of we überhaupt dingen op Facebook zetten. Jensen heeft ook vrienden die niet op Facebook zitten. Daar is ze naar eigen zeggen wel blij om. Bij hen heeft ze sneller de neiging om ze te bellen of af te spreken. Maar Facebookvrienden concurreren daarmee. Ze zorgen ervoor dat er minder aandacht overblijft voor “echte” vrienden, buren en familie. Naast de non-facebook gebruikers kent ze echter veel mensen die echt denken dat ze niet meer zonder sociale media kunnen. Kwaliteit van offline gesprekken daalt Volgens Jensen is de verschuiving die nu plaatsvindt radicaal. Ze haalt hierbij de Italiaanse schrijver Baricco aan (ook besproken in dit onderzoek), die zegt dat door de digitalisering een horizontale mens ontstaan die ademt met de kieuwen van Google, waar niet de kwaliteit telt, maar het aantal links dat naar een bepaalde site verwijst. 13


We leven steeds meer in een cultuur van oppervlakte, ook als de computer uitstaat. Je ziet het ook in gesprekken, we springen heen en weer tussen anekdotes en zijpaden - het lijkt op een verzameling statusupdates. Dagelijkse gesprekken worden net zo oppervlakkig als online gesprekken. Toekomst Er vind een herdefiniëring van vriendschap en privacy plaats. We zouden beter kunnen nadenken over wie onze echte vrienden zijn en bij wie welke informatie veilig is. Het is een nieuwe kwestie, want het recht op anonimiteit bestaat niet in juridische of filosofische zin. In elk geval is “privé” niet meer ruimtelijk af te bakenen en vriendschap ook steeds minder. Sommige mensen hebben hier geen problemen mee, voor anderen is ‘sociale zelfmoord’ een optie. Op http://suicidemachine.org/ kun je binnen 52 minuten al je online informatie wissen. Conclusie Voor de AMBER website is het belangrijk te realiseren dat veel mensen voor een gedeelte online leven, al dan niet in een netwerk als Facebook. Ook is het belangrijk dat er onder een bepaalde groep mensen een verlangen bestaat om terug te keren naar de tijd van diepgaande conversaties.

“DE KWALITEIT VAN OFFLINE GESPREKKEN DAALT” 14


2 FIELD RESEARCH Dit hoofdstuk is een weergave van de resultaten die naar voren kwamen uit de analyses van veertig websites. De sites zijn geanalyseerd aan de hand van een analysemodel. Zowel het model als de veertig analyses zijn te vinden in de bijlage van dit rapport. Hieronder worden de belangrijkste bevindingen bondig uitgewerkt.

2.1 DE WEBSITES Wij hebben de volgende 40 sites geanalyseerd: Huh, Haw-Lin, WAD, LOVE, ZOO, Snoecks, Under the influence, The End, Desert fish, Twill, Fault, Beast, Grey, Port, H.S.G., Tranoi, Mykromag, ID, Iqons, Dazed & Confused, http://www.dazeddigital.com/Chaos, Close up and Private, Dapper Dan, Encens, Peppermint, Ey Magateen, Self Service, Factory, Sketchbook, Fashionisto, Circle, Modart, Visionaire, Cellardoor, Waterfall, Blü, Schön, Candy, Mood, Neo Genres De verschillende genres die de geanalyseerde websites behandelen worden weergegeven in het onderstaande cirkeldiagram. Hierin staan ook de percentages weergegeven die laten zien hoe vaak de genres worden behandeld binnen de veertig website. Het diagram maakt duidelijk welke genres populair zijn onder websites die horen bij een magazine. Duidelijk wordt dat Mode het meest behandeld wordt. Maarliefst 29 websites houden zich met mode bezig. Kunst volgt op een tweede plek, met 20 sites die hier aandacht aan besteden. Genres die ook regelmatig terugkomen zijn fotografie (15), film (13), cultuur (13) en muziek (11).

Genres

2%

3%

2% 2%

2% Mode

3% 3%

Kunst

20%

Fotografie

4%

Film 5% 14%

6%

Cultuur Muziek

7%

10% 9%

9%

Design/interieur Events Typografie/illustratie

Duidelijk wordt uit dit schema, dat mode tegenwoordig meer behelst dan alleen kleding. De bladen spelen daarop in door ook andere genres op te nemen binnen hun site. Dit bevestigt de filosofie van de Mode Biënnale, die juist als thema dit jaar ‘mode is alles’ heeft.


De doelgroep Het is overbodig om hier veertig doelgroepen van de veertig website op te noemen. Daarom lichten we hier enkele doelgroepen uit die tijdens de research naar voren kwamen. Demografische basis Er zijn websites die kiezen voor een doelgroep op demografische basis. Zo richt website B EAST zich op het oosten. Dat kan een globaal oosten zijn zoals Oost-Europa of Azië, maar ook landelijk, zoals Oost-Berlijn. Type/professional Verschillende websites richten zich op een bepaald type persoon of professional. Zo richt Candy Magazine zich op transseksuelen. Adverteerders Een aantal websites zijn puur op potentiele adverteerders van het blad gericht. Netwerk Sommige websites richten zich op het onderhouden van een netwerk. Zij hebben creatieve mensen nodig die kunnen bijdragen aan het medium en gebonden moeten worden aan de website. Visie Een aantal websites heeft als doelgroep mensen die passen binnen hun visie. Zoals Peppermint, die zich richt op mensen die betrokken zijn met het milieu en verantwoord willen ondernemen. Exclusief Er zijn websites die niet voor iedereen toegankelijk zijn. Zij schermen (een gedeelte) van de inhoud af. Twill houdt een deel van de content verborgen, alleen mensen met een goedgekeurd account kunnen dit gedeelte van de website bezoeken Interactie met de doelgroep Je kunt als medium kiezen voor een bepaalde doelgroep, maar deze moet vervolgens ook bereikt worden. Hoe doen de door ons geanalyseerde bladen dat, hoe maken zij zichzelf vindbaar? Van de veertig websites hebben er 22 een directe koppeling naar Facebook- en of Twitteraccounts. Maarliefst 17 sites kiezen ervoor om dat niet te doen. Een redelijk opmerkelijke keuze, in een tijd dat sociale netwerken zo’n grote rol spelen in het leven van jonge mensen. Na enige research blijkt toch dat sommige sites die geen links hebben naar de sociale netwerken, daar wel actief op zijn. Alleen hebben ze de profielen nier gekoppeld aan de website. De sociale netwerken waarvan de website het meest gebruik maken zijn Facebook, Twitter en LinkedIn. Er zijn verschillende mogelijkheden om te interacteren met de doelgroep. Behalve de sociale netwerken, kunnen nieuwe media gebruik maken van een eigen netwerk, een RSS-feed of het verzenden van een nieuwsbrief. Ook kan op de site de mogelijkheid aan bezoekers worden gegeven om te reageren op posts. Redacteuren kunnen er vervolgens voor kiezen om te reageren op dat commentaar van lezers. De werkwijze van de sites Er zijn verschillende manieren waarop de veertig websites aan hun inhoud komen: Redactie van het bijbehorende blad schrijft en plaatst artikelen. Er is een webredactie die de content verzorgt. De artikelen op de basiswebsite worden verzorgd door een professionele redactie, het aparte blog wordt gevuld door lezers. De redactie werkt samen met guest editors. Alle inhoud is volledig user generated content. Één persoon beheert de hele website. Content wordt niet in eigen huis gemaakt, maar verzameld van blog, vanuit het netwerk of van andere websites. Het traditionele model van een redactie die de gehele content verzorgt, lijkt voorbij te zijn. Hoewel de namen van bekende redacteuren wel nog publiek kunnen trekken, kiezen steeds meer websites voor het raadplegen van hun eigen lezers en netwerk. Vaak lijkt een combinatie van een redactie en content die door lezers of het netwerk wordt aangeleverd een goede combinatie. 17


Distributie Een groot deel van de onderzochte websites hoort bij een blad dat fysiek wordt uitgegeven. Dit zijn de gevonden mogelijkheden om het blad te distribueren: Het blad is te bestellen via de website. Je kunt een abonnement afsluiten op het blad via de website. Het blad is te koop in de vorm van een PDF-bestand. Het blad is verkrijgbaar als applicatie voor de iPad. Bezoekers kunnen het hele blad gratis bekijken op de website. De website geeft een preview van het blad (in de vorm van foto’s, de cover, delen van een artikel, een filmpje dat de making of van een fotoshoot laat zien etc.). Website en blad staan los van elkaar, er is niets van het magazine te zien online. Verhouding website – blad Hoe verhouden het blad en de website zich tot elkaar? Tijdens het analyseren van de website kwamen veel mogelijkheden voor deze verhouding naar voren. Op de website kun je een preview inzien van het blad Online is niet allen het blad te zien, maar ook nog andere dingen De website dient als inspiratie voor de lezer De website en het blad lopen synchroon, online staat precies hetzelfde als in het blad Een gedeelte van de content van de website komt in het blad Op de website staat alleen een prikkelend filmpje over het blad Er staat alleen op wanneer de nieuwe editie verschijnt De website is een online archief, met enkel oude edities van de magazines De website is een bladenarchief, maar ook de nieuwste versie staat online Er zijn snapshots te zien van het blad Je kunt patronen voor downloaden die in het blad te zien zijn Op site staat achtergrondinformatie waar in het blad geen plaats voor is (“lees verder online op onze website.”) Op site staat achtergrondinformatie over de medewerkers van het blad Elke maand plaatst de redactie van het blad een ander deel van het blad online, de ene keer een artikel, de andere keer foto’s.

Wat vormgeving betreft, kiezen sites er vaak voor om de sfeer die het blad heeft ook online uit te dragen. Het logo komt dan duidelijk naar voren en de keuze voor donkere of juist lichte kleuren komt ook overeen met het blad. Er zijn sites die juist niet lijken op het blad. Ook zijn er bladen die zich niet zo veel aantrekken van het uiterlijk van de site, de content is belangrijker dan de lay-out. Andere media Behalve van de social media Facebook en Twitter wordt er ook veel gebruik gemaakt van andere netwerken en video’s op de sites. ModArt werkt onder andere met Flickr, Technorati, Digg, Reddit, Stumble, Del.icio.us en Newsvine. Sites tonen, zoals eerder gezegd, filmpjes die delen van het blad laten zien. Maar je vindt ook veel ander videomateriaal. LOVE toont backstage-filmpjes van fashion week. Self Service heeft een eigen Youtube-account. Chaos werkt met Vimeo. Candy laat een making of-video van het blad zien. Sketchbook heeft Sketchbook tv, waar artikelen uit het blad (bijv. een interview met Suzy Bubble) ook op worden uitgezonden. Iets primitiever zijn slideshows, waar toch ook nog regelmatig gebruik van wordt gemaakt. Neo magazine heeft een spotify playlist en filmpjes die binnen de categorieën vallen die de site belicht. 18


Ook geven ze een ‘video van de maand’ en ‘sounctrack van de maand’, ze hebben Meneame, Technorati en een Tumblr-account waar filmpjes op staan. Veel sites hebben ook een RSS feed waarvoor je je aan kunt melden. Er zijn websites die zelf evenementen organiseren om zo het blad te promoten, zoals B EAST. De website van Close-up and private is eigenlijk ondergeschikt aan het grote project waar het deel van uitmaakt. i-D biedt behalve filmpjes ook een kalender aan, waar je van dag tot dag kunt zien wat er allemaal te doen is in Londen op het gebied van mode, kunst en cultuur. Toch zijn er nog steeds sites die geen gebruik maken van video- of audiobronnen. Verhouding beeld – tekst Net zoals je in een tijdschrift de keuze hebt om beeld of tekst de overhand te geven, heb je die bij het maken van een website ook. Het meest zien we de combinatie van beeld en tekst voorbij komen. De makers van de geanalyseerde websites maakten hierin de volgende keuzes: Meer tekst dan beeld. – Meer beeld dan tekst. – Beeld ter ondersteuning van de tekst, de tekst is dragend. – Tekst ter ondersteuning van het beeld, beeld is dragend. – De site toon alleen beelden. – De site toont (vrijwel) alleen tekst. – Het valt op dat beeld erg belangrijk is en vaak zelfs dragend. Dat komt waarschijnlijk doordat de sites die over mode en kunst gaan, zaken visueel in beeld moeten brengen. Dit wil niet zeggen dat lange teksten uit den boze zijn, want ook die duiken nog regelmatig op. Financiering van de website De meest voor de hand liggende manier om een website te financieren, is natuurlijk het gebruik van advertenties. Maar er zijn ook andere manieren die het mogelijk maken om een site draaiende te houden. Advertenties op de homepage in de vorm van banners. – Het plaatsen van advertorials. – In de teksten staan linkjes naar sponsoren. – Geen gebruik van advertenties, de inkomsten van het blad worden gebruikt om de website – mee te financieren. Geen gebruik van advertenties, de bezoekers leveren een vrijwillige bijdrage. – De website heeft een apart gedeelte waarop de advertenties staan. – Inkomsten worden gegenereerd door het netwerk op de site, dat mensen met elkaar – verbindt. De site heeft ook een webshop waar kunst en kleding worden verkocht. – Doelen van de sites Een website kan verschillende doelen hebben. Soms heeft een site een gericht doel, maar vaker is het een combinatie van meerdere doelen die hieronder worden vermeld. Klanten werven Mensen die zich aan willen sluiten met hun portfolio of juist andersom, dat mensen op zoek zijn naar een stylist of model. Informeren De site biedt informatie over het blad, of hij kan bezoekers informeren over nieuwtjes binnen het genre van de site. 19


Binding met de lezer De site moet ervoor zorgen dat de lezer zich verbonden voelt met het blad. Vaak worden de redacteuren van het tijdschrift (die beroemd zijn) hiervoor ingezet en schrijven zij ook voor de site. Ondersteuning van een groter geheel Soms is de website geen losstaand medium, maar onderdeel van een kunstproject. Prikkelen Sommige sites maken mensen nieuwsgierig met de cover van het blad of met een filmpje. Ze geven je het gevoel dat je het blad moet kopen. Platform bieden Een platvorm voor nieuwe ontwerpers bieden is heel goed mogelijk online. Hier kunnen kunstenaars hun portfolio over artikelen plaatsen zodat zij hun werk kunnen laten zien aan de wereld. Curation De website verzamelt en selecteert informatie en geeft die weer op een samenhangende wijze. Ideologie Door middel van bepaalde content op de site en in het blad kan een ideologie uitgedragen worden. Netwerk Zelf een netwerk zijn, is ook een doel van een enkele site. Inkomsten In dit geval is de site er puur op gericht om adverteerders en abonnees te werven. Promotie van het blad zelf De website heeft geen op zichzelf staande functie maar is er puur ter promotie van het blad. Inspireren Beelden en artikelen laten zien die de lezer inspireren.

20


3 CATEGORISERING Nu er gekeken is naar zowel de theorie als de praktijk, is het tijd om beide met elkaar te verbinden. Bij iedere theorie komt een begrip naar boven, dat ook op verschillende websites die wij hebben onderzocht van toepassing is. In dit hoofdstuk zetten we de vier categorieën die we hebben gekozen uiteen en leggen we uit hoe die begrippen tot uiting komen binnen de websites die geanalyseerd zijn. Tot slot beschrijven we welke elementen van de vier begrippen we mee gaan nemen bij de uitwerking van ons concept.

3.1 BELEVING Bij beleving denken we aan gevoel. Gevoel is een innerlijke beleving van een bepaalde gebeurtenis. Dit kan een externe prikkel uit de omgeving zijn, maar ook een interne gebeurtenis zoals een gedachte of beeld dat wij in ons oproepen. Een gevoel kan ook ‘spontaan’ optreden, zoals bij een bepaalde stemming. Er zijn websites die erop gericht zijn het gevoel van de bezoeker positief te beïnvloeden. Emoties kunnen op verschillende manier geprikkeld worden, door in te spelen op de verschillende zintuigen, dus door bijvoorbeeld iets te laten zien of laten horen. Bekend is ook dat gevoel beslissingen beïnvloedt, bij een goed gevoel bij een website zou zo bijvoorbeeld sneller het blad gekocht worden.

3.1.1 Beleving binnen de theorie Volgens de theorie van Morace wordt het begrip in de toekomst steeds belangrijker voor mensen. Een product voldoet niet meer als het geen verhaal vertelt of de fantasie van de consument niet prikkelt. Technologie maakt het op verschillende manieren mogelijk om van een product of service een beleving te maken. Niet het doel, maar de weg er naartoe komt in het middelpunt te staan.

3.1.2 Beleving binnen de websites Er zijn verschillende manieren om op de beleving van de lezer in te spelen en om de lezer te prikkelen. Peppermint – De eerste manier is inspelen op een groepsgevoel en wij-gevoel. Op de website van het organisch gerichte Peppermint magazine wordt een ideologie uitgedragen door de vorm en content van de website. De achtergrond van de website ziet er organic uit, hij lijkt op hout. Een ‘WE can change the world’-slogan speelt gelijk in op het groepsgevoel om samen een steentje bij te dragen aan het duurzamer maken van de modewereld. In het menu aan de linkerkant kun je klikken op ‘community’ en ‘sewing school’. Ook op de voorpagina van het papieren blad staat ‘you’ve got a friend’. De website straalt een gevoel van samenzijn uit. De website speelt dus in op het gevoel van een gezamenlijke beleving. Dapper Dan – Een website kan ook inspelen op een exclusieve beleving. Dapper Dan kiest hiervoor. Men’s fashion and ideology zijn de speerpunten van deze website. Er staat een uitgebreid manifest waarin je kunt vinden wat je als man allemaal zou moeten doen en laten. De website begint met het direct aanspreken van de lezer met: “We believe that a man’s style is something that derives from his own personality, not from ephemeral ‘trends’. We enjoy opinionated men. Men with a sense of purpose and a soul. Smart, intelligent and creative; men with ideas and ideology. Men who are their own men, who don’t fit others’ standards.” De speelt in op de beleving van een bepaalde groep mannen, het geeft je het exclusieve gevoel dat je bij een ‘club’ mannen behoort. LOVE magazine – Beleving kan er ook voor zorgen dat een site de lezer het gevoel geeft dat hij zelf ook een insider is. LOVE magazine speelt hierop in. De redactie plaatst plaatjes, filmpjes en korte stukjes op de website over zaken die zij zelf interessant of mooi vinden. Hiermee gunt het medium de lezer een kijkje achter de schermen. Tien jaar geleden liet een redacteur een mooie foto wellicht alleen aan de mensen zien die om haar heen zaten op de redactie. Nu deelt zij dit met alle 21


lezers van de website. Tegenwoordig kan de lezer echter ook zo dichtbij komen en krijg hij het gevoel haast zelf op de redactie te zitten. WAD Magazine – Waar beleving ook voor kan zorgen, is dat de nieuwsgierigheid van de lezer wordt geprikkeld. WAD Magazine doet dat op een slimme manier, door niet meer dan een timer op de website te plaatsen. De timer telt af tot er weer een nieuw nummer van het magazine in de winkel ligt. Juist door zo goed als geen informatie te krijgen, wil de lezer meer te weten komen over het blad zelf. De minimalistische benadering past weer bij het blad, dat gericht is op design. HAW-LIN – Ten slotte kan een site ervoor zorgen dat je wordt geprikkeld om zelf keuzes te maken. De website HAW-LIN is daar een voorbeeld van. HAW-LIN is moodboard waarop alleen afbeeldingen staan. Een afbeelding kan meer zeggen dan 1000 woorden, maar de bezoeker van de website weet nog niet wat voor verhaal hij te lezen krijgt. Deze site vraagt je je eigen fantasie te gebruiken en op basis van intuïtie je keuzes te maken. Wanneer je op een afbeelding klikt die je aanspreekt of nieuwsgierig maakt kan de lezer erop klikken om vervolgens de bijbehorende tekst te lezen, die op een andere site geschreven staat.

3.2 PERSONALISATIE Personalisatie omvat een geheel van methoden en technieken om gebruikers informatie aan te bieden die voor hen op maat gemaakt is. Bij de eerste vorm van personalisatie was niet alleen de webmaster, maar waren ook de bezoekers van de sites verantwoordelijk voor informatie op maat. Door middel van hokjes aanvinken bij nieuwsbrieven en RSSfeeds konden zij beslissen welke onderwerpen ‘op maat’ in hun mailbox belanden. Op het world wide web is alles in beginne voor iedereen toegankelijk. Dat was althans het initiële plan. Tegenwoordig zijn ook websites die specifiek gericht zijn op een bepaalde groep gebruikers. Deze zijn te vinden via bijvoorbeeld netwerksites en social media websites. Beheerders kunnen hun website afschermen voor bepaalde gebruikers door bijvoorbeeld toegangscodes of een selectieprocedure te introduceren. Dit kan een exclusief gevoel oproepen bij de gebruikers en een gevoel van saamhorigheid creëren. Er heeft dus een verschuiving plaatsgevonden van personificatie gegenereerd door individualiteit naar personalisatie binnen een groep gelijkgestemden.

3.2.1 Personalisatie binnen de theorie Stine Jensen geeft in haar essay ‘Echte vrienden’ aan dat privacy en vriendschap worden geherdefinieerd. De huidige generatie is opgegroeid ‘in’ een sociaal netwerk en lijkt geen moeite te hebben met privacy en het delen van de meest persoonlijke gegevens met ‘online vrienden’. AMBER kan hier gebruik van maken voor verschillende doeleinden, zoals promotie-, en marketingdoeleinden en het verkrijgen van informatie over de geïnteresseerden in AMBER. Het is voor AMBER belangrijk om te realiseren dat een groot gedeelte van de populatie nu deels online leeft.

3.2.2 personalisatie binnen de websites Huh magazine – Deze website geeft je de mogelijkheid om te zoeken naar activiteiten op het gebied van mode, film, kunst, etc. Maar aangezien je niet overal tegelijk kunt zijn en Huh zich wel op een wereldwijd publiek richt, kun je aangeven in welke regio je geïnteresseerd bent. Woon je in New York, dan krijg je de events in die stad te zien. Dat geldt ook voor andere grote steden. Tranoï – Een groot gedeelte van de content op deze site is openbaar voor iedereen. Maar er is ook een deel van de site dat alleen zichtbaar is voor mensen die ingeschreven staan. Inschrijven kun je niet zomaar. Je dient een verzoek in en alleen wanneer de mensen achter het blad je geschikt achten om bij dit netwerk te horen, krijg je toegang. iQons – Deze website is zelf een sociaal netwerk. Mensen kunnen hier netwerken en hun eigen werk in exposeren. Ben je op zoek naar een stylist in Moskou, dan kun je die hier vinden. Ook verzorgen de members de content voor het online blad. iQons is een verzamelplek voor mensen in de mode, die elkaar entertainen en inspireren door eigen werk te laten


zien. Door alleen mensen toe te laten die werken in de modebranche wordt ervoor gezorgd dat al deze mensen ook daadwerkelijk relevant zijn voor elkaar. De websites van Luis Venegas – De sites van deze man zijn specifiek gericht op een bepaald publiek. Hiermee weten lezers van tevoren dat ze iets kunnen verwachten wat hen aanspreekt. Zo is Candy gericht op travestieten en transseksuelen en is de content daar ook volledig op aangepast. Door duidelijk voor een doelgroep te kiezen, kun je je website makkelijk personaliseren.

3.3 CONTEXT Onder context verstaan wij de totale omgeving waarin iets zijn betekenis krijgt. Context is het voorzien van achtergrond en referenties. Media die context bieden, zorgen ervoor dat er naast de boodschap ook stof tot nadenken geboden wordt. Context bieden betekent niet alleen het overbrengen van een feit, maar ook het bieden van informatie die ervoor zorgt dat de ontvanger informatie in een breder perspectief kan zien. Websites die context bieden staan voor kwaliteit en diepgang, ze raffelen niet af en bieden ruimte aan het geschreven woord. Aan de hand van een artikel dat context biedt, moet de lezer een gedegen eigen mening kunnen vormen. Hij heeft alle belangrijke aspecten van de kwestie kunnen lezen en is met die informatie in staat zelf de verbindingen te leggen. Dit zijn de criteria die wij toepassen bij de websites die wij scharen onder deze categorie. Ze bieden dus niet alleen korte nieuwsfeiten, maar plaatsen deze in een breder perspectief. De sites gaan dieper dan de oppervlakte en geven betekenis aan kunst en mode.

3.3.1 context binnen de theorie Baricco beschrijft in zijn boek ‘De Barbaren’ de mutatie periode van de cultuur naar barbarisering. De nieuwe ‘cultuur’ blijkt vooral gericht te zijn op: snelheid, gemak, oppervlakkigheid en middelmatigheid. Deze kernwoorden verenigen zich niet echt met context, voor context is immers tijd en diepgang nodig. De AMBER website gericht op intellectualiteit kan door deze diepgang te bieden een tegenwicht bieden aan deze ontwikkeling van barbarisering. Anderzijds moet er niet vergeten worden dat snelheid en gemak voorop staan bij een groot gedeelte van de populatie.

3.3.2 context binnen de websites Port – Op de website van Port trekken schrijvers zich niks aan van de zogenaamde internetregels. Verhalen zijn hier niet bondig maar lang, niet hapklaar maar diepgaand, geen dragend beeld, maar goedgeschreven verhalen die ervoor zorgen dat de beelden vanzelf opkomen in je hoofd. Dat wil niet zeggen dat hier geen korte stukjes te vinden zijn over de nieuwste gadgets. Port weet beide met elkaar te combineren. Dazed and Confused – Hoewel de website van dit bekende blad eruit ziet als een vluchtige site, biedt de site veel en vooral eigen informatie. Ze behandelen alle catwalkshows van de Fashion Weeks, maar halen niet zomaar reviews van Style.com. Zij sturen hun eigen verslaggevers die en specifieke kijk hebben op mode die precies past bij de vibe van het blad. Eigenheid is hier belangrijk en de schrijvers kijken graag wat verder dan de concurrent. De op het eerste gezicht drukke site biedt veel meer dan je zou denken.

3.4 DIGITALISERING Al zolang media bestaan zijn ze onderhevig aan verandering. Maar de afgelopen vijf jaar lijken ze in een stroomversnelling terecht te zijn gekomen. De komst van internet heeft de traditionele media op haar grondvesten doen schudden. De digitale wereld biedt veel meer mogelijkheden dan alleen het hebben van een eigen website met contactgegevens. Sociale media als Twitter en Facebook lijken een must te worden voor ieder medium. Websites kunnen ervoor zorgen dat de lezer een deel uit gaat maken van het productieproces. De formule die beschrijft dat de content alleen nog maar van verzender (medium) naar ontvanger (lezer/kijker) gaat is achterhaald. Internet biedt de mogelijkheid tot gesprek, tot discussie en tot reflectie met het medium. Digitalisering hangt samen met modernisering. Maar wij zien modernisering niet vanzelfsprekend als vooruitgang en daarmee bedoelen we dat het toepassen van nieuwe technologie niet per se garant staat voor een beter product. 23


Websites van modemagazines maken veelvuldig en divers gebruik van de mogelijkheden die de nieuwe mbieden.

3.4.1

Digitalisering binnen de theorie

Volgens de theorie van Nicholas Carr brengt de digitalisering lang niet alleen maar voordelen met zich mee. Ons concentratievermogen wordt niet beter van al die keuzes die we constant moeten maken, terwijl we surfen op het web en gebruik maken van sociale media. Toch bestaat er een sterk tegengeluid. Meegaan met technologische veranderingen hoort bij een maatschappij die zich wil blijven ontwikkelen. Doorslaan met die technologie zal geen oplossing zijn, vernieuwing staat niet per se garant voor vooruitgang. Het vinden van de juiste middenweg kan ervoor zorgen dat je als medium iets nieuws weet te bieden, maar je bezoekers niet laat verdrinken in een wereld van (onbekende) technologische mogelijkheden.

3.4.2

Digitalisering binnen de websites

Digitalisering heeft ervoor gezorgd dat ook de lezers kunnen participeren in het productieproces van het blad. Dit begon met het feit dat lezers hun mening konden geven over geposte onderwerpen, maar inmiddels is het ook mogelijk dat lezers actief bijdragen aan de content. Dat het traditionele model van zenden door redactie voorbij is geven meerdere onderzochte websites aan. SchÜn – Een netwerk verspreid over 196 landen maakt de inhoud. Modart – Dan is er onder andere Modart met een eigen tv station. En veel website bieden te mogelijk dingen snel te posten in je eigen netwerk. De verspreiding verloopt niet alleen volgens de site maar ook actief in je netwerk. Ook worden vele bladen niet (meer) geprint maar zijn ze beschikbaar voor iPad of als PDF. Er zijn ook tegengestelde ontwikkelingen, zoals Mykromag dat eerst bekend stond als grootste online magazine dat opeens overschakelt naar print.

24


4 CONCLUSIES Door middel van de field research is er een duidelijk beeld ontstaan van het online aanbod op het gebied van mode. Ook hebben de theorieĂŤn de belangrijke ontwikkelingen die zich op dit moment voordoen in de maatschappij op een rij gezet en zijn deze meegenomen in de verdere research. De conclusies die getrokken zijn aan de hand van de websiteanalyses hebben laten zien dat sites zich vaak richten op een van de volgende pijlers: beleving, digitalisatie, context en personalisatie. Deze begrippen bleken vervolgens ook aan te sluiten op de bestudeerde vier theorieĂŤn. Door de onderzochte websites te categoriseren zijn enkele dingen opgevallen. 1. Door alleen al de indeling viel op dat een groot gedeelte van de sites zich richt op beleving. Het is niet meer alleen de bedoeling om informatie te verstrekken via het internet, het bezoek van een site moet juist een experience worden. 2. Websites die zich richten op personalisatie kennen hun doelgroep goed en richten zich daar ook specifiek op. Het gaat er vaak niet meer om een zo groot mogelijk publiek te bereiken. Veel liever verbinden websites mensen aan zich zie aansluiten op de ideologie van het medium en ook daadwerkelijk een bijdrage eraan leveren. Dit doen websites door bijvoorbeeld de mogelijkheid te geven aan lezers om te reageren op wat ze online zien. Of om de site te vullen met content die wordt geleverd door de lezers zelf. 3. De categorie context kreeg het kleinste aantal websites toegekend. Over het algemeen kiezen sites er toch nog veelvuldig voor om de geijkte principes van het internet na te streven. Korte artikelen, hapklare informatie en vooral niet te diep op een onderwerp ingaan. Toch is daar volgens ons wel vraag naar en wil ook AMB diepgang en context gaan bieden op haar site. Aangezien we niet veel sites hebben kunnen vinden die dit kunnen, lijkt hier een gat te zijn. 4. De digitalisering is nog steeds in volle gang. Volgens Carr is dit geen goed teken en kan het internet ons zelfs dommer maken dan we aanvankelijk waren. We zien echter dat veel modesites dankbaar gebruik maken van de mogelijkheden die het internet ze biedt. Dat zijn er een hele hoop, maar dat wil niet zeggen dat een website zoals die van AMB ze allemaal zou moeten gebruiken. We hebben laten zien dat er verschillende wijzen zijn waarop een website om kan gaan met de digitale mogelijkheden. Een selectie van de opties die het beste bij AMB past, zal terug komen in onze aanbeveling. De meest opvallende conclusies zijn naar onze mening de veelvuldige keuze voor beleving op een website en het feit dat er maar weinig context geboden wordt op het gebied van mode online. Het zijn dan ook de begrippen context en beleving waarmee we in de aanbeveling zullen gaan werken. Wetend waar stichting AMB voor staat, sluiten deze twee begrippen naar onze mening ook het meest aan op waar de toekomstige website voor gaat staan. Door een combinatie te bieden van beleving (zeer populair en heel erg van nu) en context (onderbelicht op het internet) kan AMB een uniek product aanbieden in de vorm van een eigen website. Hier zal bij de aanbevelingen dieper op ingegaan worden.

25


5 AANBEVELINGEN VOOR HET CONCEPT Na deze conclusies te hebben getrokken, gaan we verder met de invulling van de AMB website. Ons doel was namelijk te onderzoeken wat voor site aan zou sluiten op de sfeer en boodschap van AMB. Door onze theoretische research te combineren met de analyses, zijn we gekomen tot het volgende concept. Homepage De homepage van de AMB-site zal een filmpje tonen. De keuze is hierbij op een film gevallen, omdat dit een goede manier blijkt te zijn om bezoekers nieuwsgierig te maken en te triggeren om door te klikken. Ook op internet zijn mensen visueel ingesteld, bewegend beeld en geluid kan ervoor zorgen dat meer van de site willen zien. Ook zit er een stuk beleving in dit element. Dit filmpje zal regelmatig veranderen, omdat we de lezers nieuwe dingen moeten blijven bieden. De eerste film die wordt getoond zou bijvoorbeeld een videoverslag kunnen zijn van de recente Mode Biënnale. Meer dan dit filmpje is er op deze homepage niet te vinden. Wie op het filmpje klikt, komt in de tweede laag van de website. De tweede laag In deze tweede laag heeft de bezoeker slechts twee keuzes. Naar de blog of naar de site. Verder is hier niets te vinden. Hieronder wordt uitgelegd wat de website de bezoeker onder beide kopjes te bieden heeft. De derde laag - site De tweede pagina van de site zal bestaan uit vier afbeeldingen, alle vier even groot. Deze foto’s beelden vier verschillende onderwerpen uit die op dit moment relevant worden gevonden door de organisatie van AMB. We kiezen hierbij voor beeld, omdat mensen dan eerder een keuze maken op basis van hun intuïtie. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een foto van een naakte vrouw. De bezoeker kan hier op een van de vier afbeeldingen klikken en wordt vervolgens naar de vierde laag van de website gestuurd. De afbeeldingen op deze pagina staan voor topics die aansluiten op mode en kunst, maar een brede context hebben. AMB kijkt namelijk verder dan mode alleen en wil ruimte bieden aan diepgaande informatie. De vierde laag - site We werken een van de vier afbeeldingen uit om te illustreren hoe wij de volgende laag voor ons zien. We nemen het voorbeeld van het plaatje van de naakte vrouw. Wanneer de bezoeker de keuze voor dit plaatje maakt en erop klikt, komt hier terecht. Op deze pagina zijn verschijnt een tekst, die aansluit op het plaatje van de naakte vrouw. Het onderwerp van deze tekst kan zijn: ‘het veranderende vrouwbeeld, de evolutie van de vrouwelijke vormen’. In dit artikel kan uitgebreid ingegaan worden op dit onderwerp. Onderzoek wordt aangehaald en er wordt gelinkt naar gebeurtenissen binnen de mode. Aan de linkerkant van de website staat weer drie afbeeldingen. Ook deze afbeeldingen sluiten aan op het topic.(het vrouwelijke lichaam). Achter deze afbeeldingen staan wederom drie verhalen die aansluiten op het topic, alleen hebben ze een andere invalshoek. Klik je dus op het middelste plaatje, dan gaat de tekst over het eerdergenoemde onderwerp weg en verschijnt het andere artikel. Dit zou een interview kunnen zijn met een ontwerper die een eigen visie heeft op de vrouwelijke vorm (denk aan de vormloosheid van Yamamoto). Het topic blijft hetzelfde, maar de invalshoek verandert. Op deze manier wordt er vanuit verschillende perspectieven gekeken naar een onderwerp dat niet per se actueel is, maar ene prominente plek binnen de mode behelst. Hier is dus ruimte voor context en diepgang. Het verhaal dat als eerste opende, verandert in een afbeelding en zal de plek van het plaatje waarop geklikt is innemen. Zo staat hier dus altijd een verhaal geopend en zijn de andere drie binnen een klik op een van de afbeeldingen aan de zijkant te bekijken. De derde laag - blog Wie ervoor kiest om naar het blog te gaan, komt terecht in deze laag. Op dit blog komen artikelen, foto’s en wellicht filmpjes te staan die gemaakt zijn door mensen uit het internationale netwerk van AMB. Hierin kunnen bijvoorbeeld ook mensen zitten die tijdens de Biënnale naar Arnhem zijn gekomen om erover te schrijven. De blog is actueel en speelt 26


in op de hedendaagse gebeurtenissen op het gebied van mode en kunst. Het bereik van AMB is wereldwijd en ook de mensen die de content op dit gedeelte van de site verzorgen kunnen zich overal ter wereld bevinden. Onderwerpen die worden behandeld sluiten aan op AMB maar hoeven niet per definitie allemaal diepgaand te zijn. Het blog moet nieuwe informatie bieden, de tone of voice is gedegen maar hoort ook plezierig en leesbaar te zijn. Iedere week zullen hier enkele nieuwe artikelen verschijnen, om publiek regelmatig terug te laten komen naar de website.

27


6 INDIVIDUELE VISIES De opdrachtgever van dit onderzoek, Bram Claassen van stichting Arnhem Mode Biennale, vroeg ons niet alleen een concept voor de website te bedenken op basis van de research die is gedaan. Ook is hij benieuwd naar wat wij een spannend of vernieuwend concept voor de site zouden vinden. Hierbij hoefden wij geen rekening te houden met daadwerkelijke haalbaarheid. Wij lieten onze fantasie de vrije loop en formuleerden hieronder twee individuele visies op het websiteconcept.

6.1 VISIE VALERIE Singulariteit en toegevoegde realiteit Er zijn twee belangrijke toekomstige ontwikkelingen waar de website van de stichting Arnhem Mode Biënnale mijns inziens rekening mee moet houden. Deze twee ontwikkelingen zijn singulariteit en toegevoegde realiteit. De singulariteit is nabij De singulariteit is nabij [1]. Dit staat vast volgens Ray Kurzweil. Ray Kurzweil is een van ’s werelds leidende uitvinders, denkers en futurologen. Hij is de uitvinder van ondermeer de scanner (de optische tekenherkenning of OCR), de spraakherkenning en de synthesizer. Kurzweil voorspelt dat mens en techniek zullen versmelten. Door de exponentiële groei van de computerkracht en de ontwikkelingen op drie gebieden: genetica, nanotechnologie en kunstmatige intelligentie gaat de wereld radicaal veranderen. De mensheid zal binnen enkele tientallen jaren in staat zijn om haar biologische beperkingen te overwinnen en haar mogelijkheden enorm te vergroten. Dit heeft gevolgen voor bijna alle belangrijke terreinen van het bestaan, zoals economie, milieu, onderwijs, werk en gezondheid. Toegevoegde realiteit De tweede belangrijke ontwikkeling is toegevoegde realiteit [2]. Toegevoegde realiteit is een vakgebied dat zich bezighoudt met het zo realistisch mogelijk toevoegen van computergemaakte beelden aan rechtstreekse, reëele beelden. In plaats van informatie af te beelden op klassieke en geïsoleerde beeldschermen, worden de data geprojecteerd in het gezichtsveld van de gebruiker, meestal door middel van een head-mounted display of head-up display. Het maakt het verschil tussen de reële wereld en de virtuele wereld steeds kleiner en zorgt tevens voor eenvoudigere en gebruikersvriendelijke interfaces. Zelfs bij traditionele instellingen, zoals het Rijksmuseum en andere musea [3] zijn ze bezig met het ontwikkelen van toegevoegde realiteit in hun tentoonstellingen. Toegevoegde realiteit zal het leven veranderen. AMBER Aangezien mens en techniek gaan versmelten moet AMBER vooroplopen of in ieder geval op de hoogte zijn van alle technologische ontwikkelingen. Alleen een website is al lang niet meer voldoende. Er moet een AMBER applicatie komen, AMBER check-ins, een online AMBER meeting point en een AMBER netwerk. Op het gebied van augmented reality zijn er meer dan veel opties denkbaar, het hele AMBER terrein en al haar activiteiten kunnen virtueel worden geprojecteerd. AMBER moet hier snel op inspelen, zodat AMBER niet wordt ingehaald maar kan samensmelten met de techniek

[1] http://www.bol.com/nl/p/nederlandse-boeken/de-singulariteit-is-nabij/1001004010961707/index.html [2] http://www.bol.com/nl/p/nederlandse-boeken/augmented-reality/1001004010996103/index.html [3] http://www.museumnext.org/2010/blog/augmented-reality-in-the-museum.

28


6.2 VISIE MAUD Uitleggen wat je van een website verwacht en daarbij totaal geen rekening houden met wat haalbaar of betaalbaar is, lijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Al snel moet ik concluderen dat mijn gedachtegang enorm afgestemd is op dat wat ik gewend ben en geleerd heb. Gelijk verval ik in de reeds bewandelde paden en geijkte patronen. Verwachten we niet allemaal ongeveer hetzelfde van een site? We verwachten immers ook allemaal van een auto dat die rijdt. Behalve wanneer je die auto als iets anders dan een auto gaat zien, namelijk als een object dat losstaat van haar functie. Geijkte functies Om dat ook te kunnen doen bij een website, zal ik de site eerst moeten ontdoen van de functies die ik altijd automatisch link aan het object ‘website’. In mijn ogen moet een website informeren. Het maakt niet uit of het hier nu gaat om een nieuwssite of over een sociaal netwerk als facebook. De een informeert me over wat er gaande is in de wereld, de ander laat me weten wat er gebeurt in de wereld van mijn ‘vrienden’. Een site moet snel zijn. Als ik binnen een minuut niet heb gevonden wat ik zoek, probeer ik het wel via een ander medium te vinden. Wat ik ook steeds meer wil, is participeren in die online wereld. Als ik een opiniestuk lees en ik kan er niet direct een reactie onder plaatsen, word ik gefrustreerd. Wat heeft het schrijven van een opiniestuk voor doel wanneer er geen discussie kan ontstaan? Ik post leuke anekdotes of foto’s op twitter, facebook of tumblr en plaats mijn columns door op mijn blog. Op internet zijn we verzender en ontvanger tegelijk, denken we allemaal te weten waar anderen behoefte aan hebben. Wanneer ik naar veel blogs kijk, lijkt onze behoefte vooral visueel te zijn. Beeld, dat willen we. Wie heeft er nou nog tijd om een artikel van 800 woorden te lezen op een site? Daar heb ik toch helemaal geen tijd voor… Vertrouwen Maar wat als een website mij niet vluchtig informatie toespeelt, maar me weet te pakken en vervolgens ook vast te houden? AMBER zou een op zichzelf staand kunstwerk kunnen zijn. Een werk waar iemand voor stil blijft staan, dat kan ook virtueel. Niet doorklikken of in de tussentijd een tweet de wereld in sturen. Gewoon zitten en kijken, of lezen. AMBER wordt op die manier een ontsnapping van de realiteit, een doel dat de kunsten vaak toegeschreven wordt. Een rustpunt, maar ook een medium dat mijn fantasie stimuleert. Na een bezoek op de site heb ik het gevoel dat ik net een mooie film heb gezien, bij een indrukwekkende catwalkshow ben geweest of een historisch gebouw heb bezocht. In AMBER moet ik kunnen verdwalen, daar wil ik niet de hele tijd keuzes moeten maken. Ik vertrouw AMBER erop dat zij die juiste keuzes al voor mij gemaakt heeft. Op deze site ben ik als kijker passief, ik wil niet meedenken over de content, ik wil hem beleven. Ik bezoek de site niet even snel tussen twee lessen door of tijdens de lunch, al knabbelend op mijn broodje. Voor AMBER ga ik zitten, ik neem er de tijd voor. Aan vluchtige bezoekers heeft ze site geen behoefte, die vergeten je toch weer omdat ze binnen hetzelfde uur dat ze AMBER bezochten zich ook nog op 68 andere websites bevonden. AMBER durft mijn hoofd een bepaalde kant op te draaien en laat mij niet zelf alle keuzes maken. Er zijn mensen die deze site maken, zij weten wat ze doen en als lezer vertrouw ik op hun kunde. AMBER doet niet aan nieuwsfeitjes over mode en kunst, dat soort sites zijn al oververtegenwoordigd op het web. De verhalen op deze site zul je nog nergens anders gelezen hebben, maar kom je hoogstwaarschijnlijk na plaatsing op AMBER in allerlei varianten tegen in de andere media. Waarom? Omdat AMBER vooruit kijkt. Niet in seizoenen of trends, maar in levenshouding en maatschappelijke tendensen. AMBER is een gids voor het leven, dicteert niet maar geeft tips. Haalt het onderste uit de kan en schuwt niet kritisch te zijn. Alles wordt gebracht in een sfeer die bij mij zal blijven, ook wanneer ik op het kruisje rechtsboven in de hoek heb geklikt. AMBER is verrassend en kan er bij het volgende bezoek compleet anders uitzien dan de keer ervoor. Als een museum dat haar collectie veranderd en daarmee ook een andere gedaante aanneemt, een nieuwe boodschap verkondigt. Maar steeds wel met dezelfde visie een waarborging van de kwaliteit die AMBER nastreeft. Iemand die voor deze site schrijft is zowel redacteur als curator. Beeld en video dragen bij aan de beleving van de site, maar worden ingezet met gepaste gematigdheid. Geen tientallen filmpjes die op Youtube ook al te zien zijn, maar een videobijdrage daar waar het iets toevoegt aan het verhaal en de sfeer.

29


BRONNENLIJST Baricco, A. De barbaren - Vertaald uit het Italiaans door Manon Smits, De Bezige Bij, Amsterdam 2010 Carr, N. Het ondiepe, hoe onze hersenen omgaan met internet - Maven Publishing, Norton 2010 Jensen, S. Echte vrienden, intimiteit in tijden van Geenstijl, Wikileaks en Facebook - essay van de ‘Maand van de Filosfie 2011’ Lemniscaat uitgeverij, Amsterdam 2011 Morace, F. The dynamics of luxury and basic-ness in post-crisis fashion - Future Concept Lab, Milan 2010 http://www.atypon-link.com/INT/doi/pdf/10.1386/cs".1.1.87_1

30


.

AMBER Arnhem Fashion Biennal  

AMBER Arnhem Fashion Biennal, Arnhem Mode Biënnale

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you