Page 1

Omslag pak je pauze_Opmaak 1 07-05-13 11:10 Pagina 1

PAK JE PAUZE FEITEN EN TIPS OVER HET BELANG VAN PAUZE

www.fnv.nl

Mei 2013


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 3

INLEIDING Pauze nemen is belangrijk en gezond. Niet alleen op je werk, maar ook daarbuiten. Je krijgt meer werkplezier en blijft gefocust. Je blijft beter in balans en bereikt meer, op je werk en thuis. We staan hier vaak niet bij stil. Misschien vind je pauze nemen zonde van je tijd. Het kan ook zijn dat je altijd zo druk met je werk bezig bent, dat je het vergeet. Of je wilt wel pauze nemen, maar je krijgt de kans niet. Elke werknemer heeft herstelmomenten nodig tijdens het werk. Door regelmatig pauze te nemen, kun je jezelf op tijd opladen en voorkom je stressklachten. Niet voor niets zijn er hierover bepalingen vastgelegd in de Arbeidstijdenwet. Er ontstaan gezondheidsproblemen als je regelmatig je herstelmomenten mist en met een uitgeput gevoel de werkdag afsluit. Cijfers van TNO (2011) en het CBS (2012) tonen aan dat ruim 1 op de 4 werknemers zich aan het eind van de werkdag leeg voelt en dat 1 op de 8 werknemers burn-outklachten ervaart. Dat is heel zorgwekkend.

CAMPAGNE ‘PAK JE PAUZE’ De FNV wil voorkomen dat er nog meer werknemers uitgeput raken en vraagt daarom aandacht voor het belang van herstelmomenten tijdens en na het werk. Om de ernst van de situatie goed in kaart te brengen, heeft de FNV in 2012 een enquête gehouden onder leden en niet-leden. Hieruit blijkt onder andere dat maar liefst 80 procent van de werknemers na het werk regelmatig tot zeer vaak nergens meer puf voor heeft. Vanwege de verontrustende resultaten besloot de FNV ook een campagne te starten om de pauze in ere te herstellen: ‘Pak je pauze’. Hiermee wil de FNV mensen bewust maken van het belang van pauze nemen en de gevaren van altijd maar doorwerken. Via de campagne krijg je ook tips en advies voor een goede balans tussen werk en privé.

3


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 4

1. RESULTATEN ENQUETE Bijna 1.200 werknemers hebben de online enquĂŞte ingevuld. De resultaten hebben betrekking op 3 onderdelen: 1) herstelmomenten, 2) piekeren en loslaten en 3) energie en uitputting.

1.1 HERSTELMOMENTEN Werken kost energie. Na een periode van inspanning is ontspanning is noodzakelijk. Als dit niet kan, of als de periode van ontspanning te kort is, herstel je onvoldoende en dat kan tot overspannenheid leiden. Je moet of gaat al aan het werk, voordat herstel is opgetreden. Er bestaan verschillende herstelmomenten. Een pauze na enkele uren werken, een rustperiode na een werkdag, het weekend en een langer herstelmoment na enkele maanden werken (een korte break of de vakantie). Alle herstelmomenten zijn belangrijk voor de belastbaarheid van een werknemer. Hoe vaak neem je gewoonlijk een pauze (langer dan 10 minuten) per werkdag?

35

33%

30

0 keer 1 keer 2 keer 3 keer 4 keer 5 keer of vaker

27%

25 20%

%

20 15 11% 10 5

4%

0 Aantal pauze momenten

4

5%


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 5

Hoe vaak neemt u een dag of een paar dagen (maximaal 5) achter elkaar vrij per jaar? 30 26% 25 22%

%

20

19%

15

0 keer 1 keer 2 keer 3 keer 4 keer 5 keer of vaker

13%

13%

10 7% 5 0 Aantal keren korte vakantie

Hoe vaak neemt u vakantie (langer dan 5 aaneengesloten dagen vrij) per jaar? 40%

50 40

0 keer 1 keer 2 keer 3 keer 4 keer 5 keer of vaker

30%

30 %

20% 20 10

6% 3%

2% 0 Aantal keer vakantie

5


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 6

Ik kan genoeg pauze nemen tijdens mijn werk. Regelmatig tot zeer vaak 39%

Zelden tot nooit

61%

Een dag vrij nemen levert problemen op. Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit 56%

44%

Vakantie opnemen levert problemen op. Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit 40% 60%

6


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 7

1.2 PIEKEREN EN LOSLATEN Voor herstel is het belangrijk dat zowel je lichaam als je hoofd rust krijgen. Wanneer je buiten werktijd vaak met je gedachten bij je werk bent en je zorgen maakt daarover, is de kans groot dat je onvoldoende hersteld bent van je werk als de volgende werkdag begint. Als er na een tijd geen ruimte ontstaat om je werk echt los te laten en er geen (mentale) ontspanning is, leidt dat tot stressklachten. Hoe langer deze stressklachten duren, hoe groter de kans dat je overspannen raakt. Buiten werktijd ben ik met mijn gedachten vaak bij het werk. 14%

Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit

86%

Ik kan buiten werktijd mijn werk niet goed loslaten.

28%

Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit 72%

7


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 8

Ik heb voor mijn gevoel te weinig tijd om echt te ontspannen. Regelmatig tot zeer vaak 22%

Zelden tot nooit

78%

Ik zie voor het slapen gaan op tegen de volgende werkdag. Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit 43% 57%

Ik maak me zorgen over hoeveel tijd ik met mijn werk bezig ben. Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit 43% 57%

8


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 9

Ik maak me zorgen over hoeveel tijd ik met mijn werk bezig ben. Regelmatig tot zeer vaak 31%

Zelden tot nooit 69%

Als ik uit mijn werk kom, kan ik goed ontspannen.

Regelmatig tot zeer vaak 44%

Zelden tot nooit 56%

9


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 10

1.3 ENERGIE EN UITPUTTING Na een werkdag is het belangrijk dat je voldoende energie over hebt om een maaltijd te bereiden, iets leuks te ondernemen of in het huishouden wat te doen. Zo blijft de balans tussen inspanning en ontspanning in evenwicht. Heb je geen zin meer om ook maar iets te doen buiten werktijd, dan is de kans groot dat je te veel energie hebt verbruikt tijdens het werk en onvoldoende rustmomenten hebt gehad. Als de balans tussen inspanning en ontspanning voor langere tijd uit evenwicht is, leidt dit tot klachten van vermoeidheid en uitputting. Hoeveel tijd heb je na een werkdag nodig om bij te komen?

60 52% 50

%

40 30 22% 20

14%

12%

10 0

10

Tijd om bij te komen

Een half uur 31 tot 35 minuten 46 tot 60 minuten Meer dan een uur


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 11

Ik heb na een werkdag weinig puf om het huishouden te doen. Regelmatig tot zeer vaak 15%

Zelden tot nooit

85%

Ik heb na een werkdag weinig puf om iets leuks te doen. Regelmatig tot zeer vaak 19%

Zelden tot nooit

81%

Als ik na mijn werk gegeten heb, heb ik nog weinig zin om iets te doen. 20%

Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit

80%

11


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 12

Ik heb het gevoel dat mijn werk me uitput. Regelmatig tot zeer vaak 24%

Zelden tot nooit

76%

Ik heb het idee dat ik onvoldoende herstel na een dag werken. Regelmatig tot zeer vaak 26%

Zelden tot nooit

74%

Ik ben ontevreden met de balans tussen mijn werk en privĂŠleven. 31%

Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit

69%

12


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 13

Ik heb me wel eens ziek gemeld of ziek willen melden, omdat ik te moe was van mijn vorige werkdag. Regelmatig tot zeer vaak Zelden tot nooit 33% 67%

13


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 14

2. CONCLUSIES Uit de enquête komen 4 belangrijke resultaten naar voren: • ruim 80 procent heeft na een werkdag nergens meer puf voor; • driekwart van de werknemers kan zijn werk buiten werktijd moeilijk loslaten; • ruim 60 procent pauzeert slechts 1 of 2 keer per werkdag; • vrij nemen levert bij ruim veertig procent van de werknemers problemen op.

2.1 WEINIG RUSTMOMENTEN In de Arbeidstijdenwet staat dat je recht hebt op 30 minuten pauze (als je 5,5 uur werkt). Uit de resultaten blijkt dat in ieder geval 1 op de 10 werknemers wettelijk gezien onvoldoende pauzeert. Zij nemen geen enkele pauze op tijdens een werkdag. Verder blijkt dat ruim 60 procent maar 1 of 2 keer per werkdag pauzeert. Dat is relatief weinig vanuit gezondheidsoogpunt bezien. Vooral ook omdat ruim 60 procent van de werknemers vindt dat hij niet genoeg kan pauzeren tijdens het werk. Het opnemen van vrije dagen of vakantie leidt bij 40 procent van de werknemers tot problemen. De behoefte om te herstellen is dus aanwezig, maar de mogelijkheid om te herstellen niet. En juist die onevenwichtige balans kan, zeker op de lange duur, leiden tot stressklachten.

2.2 ONVOLDOENDE HERSTEL EN RISICO OP BURN-OUT De resultaten laten zien dat werknemers onvoldoende ruimte krijgen of nemen om korte en lange herstelmomenten in te lassen. Ruim 80 procent van de werknemers voelt zich na het werk regelmatig tot vaak uitgeblust. De helft heeft maar liefst langer dan een uur tijd nodig om bij te komen van een werkdag. De meeste werknemers hebben niet alleen het gevoel dat het werk veel energie kost en dat ze onvoldoende herstellen. Ze hebben ook daadwerkelijk te weinig puf om na het werk nog iets leuks te ondernemen of om iets aan het huishouden te doen. 14


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 15

Daarnaast hebben veel werknemers moeite om hun werk uit hun gedachten te krijgen. Maar liefst twee derde is voor zijn gevoel regelmatig tot zeer vaak dag en nacht met het werk bezig. Bovendien ziet 60 procent van de werknemers voor het slapengaan op tegen de volgende werkdag. Dit betekent dat er weinig ruimte is voor mentale ontspanning.

15


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 16

3. AANBEVELINGEN De FNV wil dat er meer ruimte en tijd komt voor herstelmomenten. Verder wil zij meer aandacht voor het belang van herstel tijdens en na de werkdag.

3.1 ZEGGENSCHAP Werknemers moeten meer zeggenschap krijgen over werk- en rusttijden. Hierbij kan gedacht worden aan flexibele werktijden, het flexibel indelen van pauzes en meer regelmaat in (nacht)diensten. Ook wil de FNV dat werknemers meer regie krijgen over de organisatie van hun werk. Zij moeten de ruimte krijgen om te variĂŤren in werkzaamheden en de volgorde in taken zelf kunnen bepalen.

3.2 PREVENTIE Daarnaast roept de FNV werkgevers op zich te richten op preventie. Door bijvoorbeeld duidelijke afspraken te maken over (mobiele) bereikbaarheid, verwachtingen over kwaliteit van werk regelmatig te bespreken en steun te bieden aan werknemers. En er voor te zorgen dat werknemers zonder problemen vrije dagen en vakantie op kunnen nemen.

3.3 WERKDRUK Verder wil de FNV dat de werkdruk wordt aangepakt. Als de werkdruk te hoog blijft, zullen werknemers uitgeput raken. De werkdruk kan onder andere aangepakt worden door een goede planning van werkzaamheden mogelijk te maken, voldoende passend geschoold personeel in te zetten, en het werktempo en de werkhoeveelheid gezond te houden. Van de overheid verwacht de FNV dat zij een heldere definitie van werkdruk opneemt in de Arbowet, zodat het voor zowel werkgevers als werknemers duidelijk is wanneer het werk leidt tot gezondheidsschade. Ook wil zij dat de Inspectie SZW strenger handhaaft op werkdruk. Zeker omdat uit recent onderzoek blijkt dat werkgevers geen maatregelen nemen, omdat er nauwelijks controle of handhaving plaatsvindt. 16


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 17

3.4 ARBEIDSTIJDENWET Tevens wil de FNV dat de Inspectie SZW strenger toeziet op handhaving van de Arbeidstijdenwet en daarvoor meer mogelijkheden krijgt. De geldt vooral voor sectoren waarvan bekend is dat de herstel-behoeften van werknemers hoog zijn. Dit zijn beroepen waarbij de emotionele belasting hoog is, de fysieke inspanning hoog is en/of er weinig variatie is in werkzaamheden.

17


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 18

4. CAMPAGNE PAK JE PAUZE Ben jij altijd druk bezig met je werk? En vind je pauze nemen zonde van je tijd? Of wil je wel, maar krijg je de kans niet? Bedenk dan dat continu doorwerken echt ongezond is. Door regelmatig pauze te nemen krijg je meer werkplezier en blijf je gefocust. Ook blijf je beter in balans en bereik je meer, op je werk en thuis. Wil je na je werkdag ook nog energie overhouden voor sport, hobby’s, huishouden, relatie, kinderen en vrienden? Pak dan je pauze! De FNV wil via de campagne ‘Pak je pauze’ werknemers stimuleren hun pauze te pakken. De campagne richt zich op werknemers die geen pauze, vrije dagen of vakantie op kunnen nemen, omdat hun werkgever hen daarin belemmert. De campagne richt zich daarnaast ook op werknemers die zichzelf weinig rustmomenten gunnen, bijvoorbeeld door achter de computer te lunchen of vrije dagen eindeloos op te sparen.

4.1 WEES ALERT Er ontstaan gezondheidsproblemen als je regelmatig je rustmomenten mist en met een uitgeput gevoel de werkdag afsluit. Zeker als een periode van drukte lang duurt. Je gaat slechter slapen en raakt snel geïrriteerd. Je wordt moe, chagrijnig en krijgt spier- of hoofdpijn. Je hebt nergens meer puf voor en maakt je, meer dan anders, zorgen over dagelijkse zaken. Ook kun je opzien tegen een volgende werkdag. Zulke klachten kunnen een teken zijn van overbelasting. Je hebt behoefte aan rust en ontspanning, maar er is (voor je gevoel) geen tijd om te herstellen. Niemand houdt dat heel lang vol. Als er een disbalans ontstaat tussen momenten van in- en ontspanning, is de kans groot dat je overbelast raakt.

4.2 ZORG VOOR EEN GEZONDE BALANS Niet alleen korte pauzes helpen om gezond te blijven, ook langere periodes van ontspanning zijn belangrijk voor je gezondheid. Een luie avond op de bank, een lang weekend weg of een tweeweekse vakantie. Alle rustmomenten zijn belangrijk voor de balans tussen in- en ontspanning en de balans tussen je werk en je privéleven. 18


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 19

Stress voorkomen is beter dan genezen. Want in een drukke periode aan de bel trekken, kan behoorlijk lastig zijn. Deze doen-en-laten-tips kunnen je helpen op tijd rust in te bouwen. Merk je dat je eigenlijk al behoorlijk wat stressklachten hebt, bedenk dan dat je altijd advies aan je bedrijfsarts of huisarts kunt vragen. 4.2.1 DOEN Neem regelmatig een korte pauze. Ga, als het kan, van je werkplek af. Maak een praatje met een collega, wandel even door de gang of doe een korte ontspanningsoefening. Neem in ieder geval ĂŠĂŠn lange pauze, zodat je rustig kunt eten en ontspannen. Plan pauzes bewust in als je merkt dat je gejaagd bent of als je de neiging hebt de tijd te vergeten. Stel prioriteiten in je werk en bespreek deze (zo nodig) met je leidinggevende. Werk je regelmatig over of krijg je je werk vaak niet af, bespreek dan je takenpakket met je leidinggevende. Die is verantwoordelijk voor de werkdruk en moet volgens de Arbowet maatregelen nemen als de werkdruk te hoog is. Bespreek je werktijden met je leidinggevende. Een prettige werk-privĂŠbalans zorgt voor rust. Ook in je cao vind je vaak afspraken over de mogelijkheden van flexibel werken en telewerken. Kun je eigenlijk nooit echt pauze, een dag vrij of vakantie nemen? Kaart dit probleem dan aan bij je leidinggevende of de ondernemingsraad. Lunch gezond. Biedt de bedrijfskantine weinig gezonde producten of is er geen mogelijkheid om gezond eten te bereiden? Bespreek dit dan met je ondernemingsraad en zoek samen met je werkgever naar oplossingen. 19


Pak je pauze_A5-boekje 5/8/13 8:50 AM Pagina 20

4.2.2 LATEN Op je werkplek lunchen. Het is makkelijker ontspannen als je echt even afstand neemt van je werk. Pauzes overslaan. Je lichaam en je hoofd hebben tijd nodig om te herstellen van werk. Vaak merk je dat je na 1,5 à 2 uur werken wat moe wordt, je concentratie minder wordt of het werk zwaar aan gaat voelen. In een korte pauze laad je weer op en kun je fris verder werken. Je agenda helemaal volplannen met afspraken. Plan, als het mogelijk is, tijd in voor onvoorziene werkzaamheden. Dat voorkomt een hoop stress. Vlak voor het slapen gaan je werkmail doornemen. Zet je mobiele telefoon of iPad uit, het licht van deze beeldschermen maakt je wakker in plaats van slaperig. Vakantiedagen opsparen. Neem regelmatig een korte periode vrij (lang weekend) en in ieder geval één keer per jaar een langere periode. Veel mensen kunnen pas na een week of 2 rust het werk echt loslaten. Al je privéafspraken voor een langere tijd uit je agenda schrappen. Met een keer een sporttraining afzeggen, een verjaardag overslaan of een afspraak met vrienden afzeggen, is niets mis. Het wordt echter een probleem als je buiten je werktijd nergens meer puf voor hebt. Ontspanning in je privéleven zorgt er ook voor dat je met plezier kunt werken. Als je het een tijd wat drukker hebt, is dat geen enkel probleem. Je presteert vaak goed onder druk. Denk maar aan een deadline die je wilt halen. Of het gevoel van voldoening na een dag hard werken. Er ontstaat echter een probleem, als je geen tijd hebt of neemt om bij te komen.

4.3 BLIJF OP DE HOOGTE Wil je op de hoogte blijven van onze campagne? Houd dan onze website in de gaten www.fnv.nl/pakjepauze. 20


Omslag pak je pauze_Opmaak 1 07-05-13 11:10 Pagina 1

PAK JE PAUZE FEITEN EN TIPS OVER HET BELANG VAN PAUZE

www.fnv.nl

Mei 2013


Pak je pauze  

Feiten en tips over pauze

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you