Page 1

ΔΛΛΖΝΗΚΟ ΑΝΟΗΚΣΟ ΠΑΝΔΠΗ΢ΣΖΜΗΟ ΢ΥΟΛΖ ΘΔΣΗΚΩΝ ΔΠΗ΢ΣΖΜΩΝ & ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ΢ (΢.Θ.Δ.Σ.)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΢ΠΟΤΓΧΝ «ΓΗΑ΢ΦΑΛΗ΢Ζ ΠΟΗΟΣΖΣΑ΢»

ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑ΢ΗΑ

ΣΗΣΛΟ΢ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ΢ ΔΡΓΑ΢ΗΑ΢ «Σν πεξηβάιινλ σο ζπληζηώζα ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Δπζύλεο: Ζ πεξίπησζε ησλ Διιεληθώλ Δπηρεηξήζεσλ πςειήο θεξδνθνξίαο» ΦΟΗΣΖΣΖ΢ ΓΚΛΑΒΟΠΟΤΛΟ΢ ΔΤΑΓΓΔΛΟ΢

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΜΠΔΡ΢ΗΜΖ΢ ΢ΧΣΖΡΗΟ΢

ΑΘΖΝΑ ΢ΔΠΣΔΜΒΡΗΟ΢ 2011


Αθιερώνεηαι ζηη γσναίκα μοσ Βιβή με αγάπη και με ζεβαζμό ζσνάμα

Ν' αγαπάσ την ευθφνη. Να λεσ: Εγώ, εγώ μονάχοσ μου ζχω χρζοσ να ςώςω τη γησ. Αν δε ςωθεί, εγώ φταίω. Νίκος Καζαντζάκης (Ασκητικθ - Salvatores Dei)

΢ειίδα 2


Δπραξηζηίεο Θέισ λα επραξηζηήζσ ηνλ επηβιέπνληα θαζεγεηή θ. Μπεξζίκε ΢σηήξην γηα ηελ ακέξηζηε ζπκπαξάζηαζε πνπ κνπ παξείρε θαη ηελ πνιχηηκε βνήζεηα ηνπ ζε θάζε ηη πνπ πξνέθππηε ζηε δηάξθεηα εθπφλεζεο ηεο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο. Δπηπιένλ νη θαηεπζχλζεηο πνπ κνπ έδσζε ζην εξεπλεηηθφ ηκήκα θαη ζηε ζηαηηζηηθή επεμεξγαζία ησλ εξσηεκαηνινγίσλ ήηαλ γηα κέλα θάηη παξαπάλσ απφ πνιχηηκεο, αλνίγνληαο κνπ λέα κνλνπάηηα. Σνλ επραξηζηψ θαη πάιη ζεξκά. Θεξκέο επραξηζηίεο, γηα ην ρξφλν αιιά θαη γηα ηελ θαινζχλε ηνπο, νθείινληαη ζε φινπο ηνπο αλζξψπνπο θαη ηα ζηειέρε ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ θαηαιφγνπ ηεο ICAP GROUP AE πνπ δέρζεθαλ λα απαληήζνπλ ζην εξσηεκαηνιφγην ηεο έξεπλαο. Υσξίο ηε βνήζεηα ηνπο ε εξγαζία απηή δελ ζα είρε νινθιεξσζεί. Οθείισ έλα επραξηζηψ ζηα ζηειέρε ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ ηδίνπ θαηαιφγνπ πνπ δελ αληαπνθξίζεθαλ γηα δηάθνξνπο ιφγνπο ζην εξσηεκαηνιφγην ηεο έξεπλαο, αιιά είραλ ηελ επαηζζεζία λα κνπ ηνπο εμεγήζνπλ. Δπραξηζηψ ηνλ νξγαληζκφ ζηνλ νπνίν εξγάδνκαη, ην Δζληθφ Κέληξν Πηζηνπνίεζεο Γνκψλ Γηά Βίνπ Μάζεζεο (Δ.ΚΔ.ΠΗ΢.), πνπ απέδεημε έκπξαθηα ηελ ππνζηήξημή ηνπ γηα δηά βίνπ κάζεζε παξέρνληαο κνπ εθπαηδεπηηθή άδεηα φια απηά ηα ρξφληα, ζην ηαμίδη γλψζεο γηα ηελ πνηφηεηα, πνπ νινθιεξψλεηαη ζην ηππηθφ ηνπ ηνπιάρηζηνλ κέξνο κε ηελ αλά ρείξαο δηπισκαηηθή. Οθείισ επγλσκνζχλε θαη έλα κεγάιν επραξηζηψ ζηνπο γνλείο κνπ πνπ πάληνηε κε ππνζηήξηδαλ πιηθά θαη εζηθά γηα λα θηάζσ εδψ πνπ είκαη ηψξα. Δπραξηζηψ επίζεο θαη ηηο αδειθέο κνπ γηα ηε ζπκπαξάζηαζή ηνπο. Δίλαη απηνλφεην φηη γηα νπνηαδήπνηε παξάιεηςε θαη ιάζνο ηελ απνθιεηζηηθή επζχλε ηελ έρσ εγψ. Γθιαβφπνπινο Βαγγέιεο Αζήλα ΢επηέκβξηνο 2011

΢ειίδα 3


Πεξίιεςε ΢ην ζεκεξηλφ πιαίζην παγθφζκηαο θξίζεο ν ξφινο ησλ επηρεηξήζεσλ θαζίζηαηαη αθφκα πην θαίξηνο θαη νπζηαζηηθφο, γηαηί θαη νη επηρεηξήζεηο είλαη θξίζηκε ζπληζηψζα ηεο νηθνλνκίαο , θαζψο θαη ηεο θνηλσλίαο. Καηά ζπλέπεηα νη επηρεηξήζεηο, αλεμαξηήησο ησλ άιισλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπο, πξέπεη λα έρνπλ, φπσο εμάιινπ θαη φινη καο, κία ππεχζπλε ζηάζε θαη ζπκπεξηθνξά, λα έρνπλ δειαδή απμεκέλν ην αηζζεηήξην ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Δπζχλεο (ΔΚΔ), απέλαληη ζηελ θνηλσλία, ηελ νηθνλνκία, ηδίσο κέζα απφ ην πξίζκα ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο. Ζ δηπισκαηηθή εξγαζία έρεη θεληξηθφ εξεπλεηηθφ δεηνχκελν ηελ πεξηβαιινληηθή δηάζηαζε ηεο θνηλσληθήο επζχλεο ησλ επηρεηξήζεσλ θαη δνκείηαη ζε ελλέα θεθάιαηα. ΢ην θεθάιαην 1 γίλεηαη κία αλαθνξά ζην ζεσξεηηθφ πιαίζην απφ ην νπνίν πεγάδνπλ νη ξίδεο ηεο ΔΚΔ ησλ επηρεηξήζεσλ. ΢ε απηφ ην θεθάιαην, επηρεηξήζακε λα δηαθξίλνπκε ηηο επηκέξνπο ζπληζηψζεο ηεο ΔΚΔ θαη λα εζηηάζνπκε ζην πεξηβάιινλ. Σν θεθάιαην 2 αλαθέξεηαη ζηα πξφηππα (standards) σο δηαρεηξηζηηθά εξγαιεία πνπ αθνξνχλ ζε φιεο ηηο δηαζηάζεηο ηεο ΔΚΔ. ΢ην θεθάιαην 3 αλαθεξφκαζηε ζηελ, πηνζέηεζε, εθαξκνγή θαη νινθιήξσζε πξαθηηθψλ θαη δξάζεσλ ΔΚΔ ζην δηεζλέο πεξηβάιινλ. Δίλαη απηνλφεην φηη καο απαζρφιεζαλ θαη νη αληίζηνηρεο πξαθηηθέο ζηνλ Διιαδηθφ ρψξν. Σα θεθάιαηα 4 έσο 8 αθνξνχλ ζηελ εκπεηξηθή έξεπλα θαη ζηελ αλάιπζε ησλ δεδνκέλσλ πνπ πξαγκαηνπνηήζακε ζε 152 επηρεηξήζεηο απφ έλα ζχλνιν 500 επηρεηξήζεσλ, ησλ πην θεξδνθφξσλ ζηελ Διιάδα, γηα ην έηνο 2008. Γηεξεπλήζακε κε πεξηγξαθηθέο & επαγσγηθέο ζηαηηζηηθέο ηερληθέο ηελ επίδξαζε παξαγφλησλ φπσο είλαη ην κέγεζνο κε βάζε ηελ απαζρφιεζε, ν θιάδνο, ηα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα (θχθινο εξγαζηψλ, θέξδε θ.ιπ.) ησλ επηρεηξήζεσλ, πάλσ ζηελ πεξηβαιινληηθή ζπκπεξηθνξά θαη επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ. Σν θεθάιαην 9 αλαθέξεηαη ζηα ζπκπεξάζκαηα ελψ ην θεληξηθφ ζπκπέξαζκα είλαη φηη νη θχξηνη πξνζδηνξηζηηθνί παξάγνληεο πνπ σζνχλ θαη θηλεηνπνηνχλ ηηο επηρεηξήζεηο λα εκπιαθνχλ αθφκα πεξηζζφηεξν ζε πξαθηηθέο ΔΚΔ θαη εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ

είλαη

ηα

δξαζηεξηνπνίεζήο ηνπο.

΢ειίδα 4

΢πζηήκαηα

Γηαρείξηζεο

Πεξηβάιινληνο

θαη

ν

θιάδνο


Summary In the current context of global crisis, the role of business becomes even more crucial and essential, as enterprises are an important component of the economy and our society. Consequently enterprises, regardless of other characteristics, must have a responsible attitude and behavior, meaning increased sensitivity regarding Corporate Social Responsibility (CSR) towards society and economy, within the framework of sustainability. The central research goal of this thesis is the environmental dimension of corporate responsibility. The thesis is structured into nine chapters. Chapter 1 is a reference to the theoretical framework from which CSR business derives. In this chapter, we tried to distinguish the individual components of CSR and to focus on the environment. Chapter 2 refers to standards as management tools for CSR and the Environment. Chapter 3 deals with the application, adoption, implementation and integration of CSR practices and activities on an international basis. Obviously we analysed respective practices in Greece. Chapters 4 to 8 relate to empirical research and analysis of data, conducted in 152 companies from a total of 500 most profitable companies in Greece (2008 data). Using descriptive and inductive statistical techniques we investigated the influence of factors such as employment size, branch, financial results (turnover, profits, etc, on the environmental behavior and responsibility. In chapter 9 we concluded that at the management level, only the Environmental Management System and the branch motivate and enhance businesses to engage into further CSR practices on the environment.

΢ειίδα 5


ΚΑΣΑΛΟΓΟ΢ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΩΝ ΚΑΣΑΛΟΓΟ΢ ΓΗΑΓΡΑΜΜΑΣΩΝ ................................................................................. 9 ΚΑΣΑΛΟΓΟ΢ ΠΗΝΑΚΩΝ ............................................................................................. 13 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΖΣΗΚΟ ΠΛΑΗ΢ΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΣΑΗΡΗΚΖ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΔΤΘΤΝΖ .......................................................................................................................... 18 1.1. Ζ εζηθή ησλ επηρεηξήζεσλ ........................................................................................... 18 1.2. Ζ επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ- ε εηαηξηθή εζηθή επζχλε................................................ 19 1.2.1. Ζ άκεζε επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ .......................................................................... 20 1.2.2. Ζ έκκεζε επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ ........................................................................ 20 1.3. Απφ ηελ επηρεηξεζηαθή εζηθή επζχλε ζηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε (ΔΚΔ) ...... 20 1.3.1. Οξηζκνί γηα ηελ ΔΚΔ ............................................................................................... 21 1.3.1.1. Διεκνείσ φορείσ για τθν ΕΚΕ ............................................................................ 21 1.3.1.2. Ελλθνικοί φορείσ για τθν ΕΚΕ .......................................................................... 22 1.3.1.3. Λοιποί Οριςμοί για τθν ΕΚΕ ............................................................................. 23 1.4. Θεσξίεο, κνληέια θαη απφςεηο γηα ηελ ΔΚΔ ................................................................ 24 1.4.1. Οη νξγαληθέο ζεσξίεο (instrumental theories) γηα ηελ ΔΚΔ ..................................... 24 1.4.2. Οη πνιηηηθέο ζεσξίεο (political theories) γηα ηελ ΔΚΔ ............................................. 25 1.4.3. Οη ζεσξίεο νινθιήξσζεο (integrative theories) γηα ηελ ΔΚΔ ................................. 26 1.4.4. Οη εζηθέο ζεσξίεο (ethical theories) γηα ηελ ΔΚΔ .................................................... 31 1.4.5. Άιιεο ζεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο θαη κνληέια γηα ηελ ΔΚΔ ..................................... 32 1.5. Σν πεξηερφκελν ηεο ΔΚΔ θαη ε ελζσκάησζή ηεο ζηε ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο ... 36 1.5.1. Ζ ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο & ε ζρέζε ηεο κε ηελ ΔΚΔ ..................................... 36 1.5.2. Σν πεξηερφκελν ηεο ΔΚΔ ......................................................................................... 39 1.5.3. Σν πεξηβάιινλ θαη ε αεηθνξία- Απφ ηελ ΔΚΔ ζηελ Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε (ΔΠΔ) ........................................................................................................................ 40 1.5.3.1. Γενικά για το περιβάλλον ................................................................................ 41 1.5.3.2. Θ Εταιρικι Ρεριβαλλοντικι Ευκφνθ (ΕΡΕ) και θ αειφόροσ ανάπτυξθ........... 42 1.5.3.3. Μζτρθςθ αειφορίασ και επιπτϊςεων ςτο περιβάλλον .................................. 45 1.5.4. Ζ αγνξά .................................................................................................................... 48 1.5.5. Σν αλζξψπηλν δπλακηθφ ........................................................................................... 48 1.5.6. Ζ θνηλσλία ............................................................................................................... 49 1.5.7. Σα εκπιεθφκελα κέξε (stakeholders)....................................................................... 49 1.5.8. Οη ιφγνη πηνζέηεζεο δξάζεσλ ΔΚΔ/ΔΠΔ - Θεηηθέο & αξλεηηθέο επηπηψζεηο ηνπο . 51 1.6. ΢χλνςε ......................................................................................................................... 53

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΑ ΚΑΗ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΣΑΗΡΗΚΖ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ & ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ ΔΤΘΤΝΖ................................. 54 2.1. Γεληθά γηα ηα ΢πζηήκαηα Γηαρείξηζεο ........................................................................ 54 2.1.1. Σν πξφηππν ISO 26000 γηα ηελ ΔΚΔ ....................................................................... 56 2.1.2. Σν πξφηππν SA 8000................................................................................................ 60 2.1.3. Σα πξφηππα ηεο ζεηξάο ΑΑ 1000 ............................................................................. 61 2.1.4. Άιια πξφηππα .......................................................................................................... 64 2.2. Πεξηβαιινληηθά πξφηππα ............................................................................................. 64 2.2.1. Σν πξφηππν ISO 14001 γηα ην πεξηβάιινλ .............................................................. 64 2.2.2. Άιια πεξηβαιινληηθά πξφηππα ................................................................................ 69 2.3. ΢χλνςε ......................................................................................................................... 69

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3: Ζ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΖ΢ ΔΣΑΗΡΗΚΖ΢ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ΢ & ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ΢ ΔΤΘΤΝΖ΢ .............................................................................. 70 3.1. 3.2. 3.3. ΢ειίδα 6

Ζ Δηαηξηθή Κνηλσληθή & Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε ............. 70 Ζ Δηαηξηθή Κνηλσληθή & Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε ζηνλ ππφινηπν θφζκν ................ 75 Ζ Δηαηξηθή Κνηλσληθή & Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε ζηελ Διιάδα ............................. 82


3.3.1. Οη επηρεηξήζεηο θαη ην Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε ...... 82 3.3.2. Οη πξαθηηθέο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο & Πεξηβαιινληηθήο Δπζχλεο απφ ηηο Διιεληθέο επηρεηξήζεηο : πεξηερφκελν θαη δεκνζηνπνίεζε ..................................................................... 84 3.4. Σν πξφηππν GRI γηα ηελ ΔΚΔ ...................................................................................... 90 3.5. Μέηξεζε ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο & Πεξηβαιινληηθήο Δπζχλεο-Αμηνιφγεζε εθζέζεσλ .................................................................................................................................... 92 3.6. Μειινληηθέο ηάζεηο εθαξκνγήο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο & Πεξηβαιινληηθήο Δπζχλεο 94 3.7. ΢χλνςε ......................................................................................................................... 96

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: Ζ ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΗΑ ΣΖ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ ............................................... 97 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6. 4.7. 4.8. 4.9. 4.10.

Γεληθά γηα ηελ έξεπλα .................................................................................................. 97 Σν ρξνλνδηάγξακκα ηεο έξεπλαο .................................................................................. 97 Ο πιεζπζκφο – ε νκάδα ζηφρνο ................................................................................... 97 Ζ πηινηηθή έξεπλα ........................................................................................................ 98 Μέζνδνο & δηαδηθαζία ζπιινγήο δεδνκέλσλ .............................................................. 99 Σν εξσηεκαηνιφγην ηεο έξεπλαο ................................................................................ 101 Οη ππνζέζεηο ηεο έξεπλαο ........................................................................................... 105 Κσδηθνπνίεζε & θαηαρψξεζε απαληήζεσλ ζηνλ Ζ/Τ ............................................ 106 Αδχλαηα ΢εκεία ηεο Έξεπλαο .................................................................................... 106 ΢χλνςε ....................................................................................................................... 106

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗ΢ΣΗΚΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢ΔΩΝ ΓΔΗΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΖΘΤ΢ΜΟΤ .............................................................................................................. 107 5.1. Ζ ζχγθξηζε επηρεηξήζεσλ πνπ απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην (δείγκα) κε ηηο επηρεηξήζεηο ηνπ πιεζπζκνχ .................................................................................................... 107 5.1.1. Οη επηρεηξήζεηο θαη νη απαζρνινχκελνη ζην δείγκα θαη ζηνλ πιεζπζκφ ............... 107 5.1.2. Σα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα επηρεηξήζεσλ δείγκαηνο θαη πιεζπζκνχ ............... 107 5.2. Οη επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο ..................................... 109 5.2.1. Ο αξηζκφο ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν ........................................ 109 5.2.2. Ο αξηζκφο ησλ απαζρνινχκελσλ ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν ...... 111 5.2.3. Μέζνο κέγεζνο απαζρφιεζεο αλά θιάδν ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο ........... 112 5.2.4. Σα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν ......... 114 5.3. ΢χλνςε ....................................................................................................................... 118

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΖ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ ....................................... 119 6.1. Γεληθά ......................................................................................................................... 119 6.2. Πεξηγξαθηθή ζηαηηζηηθή αλάιπζε απαληήζεσλ ......................................................... 119 6.2.1. ΔΝΟΣΖΣΑ Α: ΠΗ΢ΣΟΠΟΗΖΜΔΝΑ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΑ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢ .................. 119 6.2.2. ΔΝΟΣΖΣΑ Β: ΤΛΟΠΟΗΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΧΝ ΔΚΔ .............................................. 121 6.2.2.1. Υποενότθτα Β1: Σθμαντικότθτα πυλϊνων ΕΚΕ ............................................. 121 6.2.2.2. Υποενότθτα Β2: Εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ ςτθν τελευταία τριετία ............ 122 6.2.2.3. Υποενότθτα Β3: Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον....................... 126 6.2.2.4. Υποενότθτα Β4: Ζνταξθ πρακτικϊν ΕΚΕ και εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον ςτθ ςτρατθγικι/πολιτικι τθσ επιχείρθςθσ .................................................. 128 6.2.3. ΔΝΟΣΖΣΑ Γ: ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΧΝ ΔΚΔ............................................. 129 6.2.3.1. Υποενότθτα Γ1: Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/δράςεων για περιβάλλον από εμπλεκομζνουσ ................................................................................................................ 129 6.2.3.2. Υποενότθτα Γ2: Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ ..................................... 131 6.2.3.3. Υποενότθτα Γ3: Συμβολι εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ ........... 133 6.2.3.4. Υποενότθτα Γ4: Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ ενεργοποίθςθσ ςε πυλϊνεσ ΕΚΕ και υλοποίθςθσ περιβαλλοντικϊν δράςεων ................................................................... 135 6.2.4. ΔΝΟΣΖΣΑ Γ : ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ ......................................................... 137 6.3. ΢χλνςε ....................................................................................................................... 137 ΢ειίδα 7


ΚΔΦΑΛΑΗΟ 7: Ζ ΔΠΑΓΩΓΗΚΖ ΢ΣΑΣΗ΢ΣΗΚΖ ΑΝΑΛΤ΢Ζ ΑΠΑΝΣΖ΢ΔΩΝ ... 138 7.1. Γεληθά ......................................................................................................................... 138 7.2. Ζ επεμεξγαζία θαη ε αλάιπζε ησλ απαληήζεσλ ........................................................ 138 7.2.1. Ζ επίδξαζε ησλ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΧΝ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢ ................................................ 141 7.2.1.1. Σφςτθμα Διαχείριςθσ Ρεριβάλλοντοσ ........................................................... 141 7.2.1.2. Σφςτθμα Διαχείριςθσ Ροιότθτασ ................................................................... 145 7.2.1.3. Σφςτθμα Διαχείριςθσ Υγιεινισ & Αςφάλειασ Εργαςίασ (ΥΑΕ) ...................... 148 7.2.1.4. Σφςτθμα Διαχείριςθσ Εταιρικισ Κοινωνικισ Ευκφνθσ (ΕΚΕ) ......................... 152 7.2.1.5. Άλλο Σφςτθμα Διαχείριςθσ............................................................................ 157 7.2.2. Ζ επίδξαζε ησλ ΢ΣΟΗΥΔΗΧΝ ΣΖ΢ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ ............................................ 160 7.2.3. Ζ επίδξαζε ηνπ ΚΛΑΓΟΤ ΓΡΑ΢ΣΖΡΗΟΣΖΣΑ΢ ................................................. 161 7.2.4. Ζ επίδξαζε ηεο ΑΠΑ΢ΥΟΛΖ΢Ζ΢........................................................................ 171 7.2.5. Ζ επίδξαζε ηνπ ΚΤΚΛΟΤ ΔΡΓΑ΢ΗΧΝ ................................................................ 178 7.2.6. Ζ επίδξαζε ησλ ΗΓΗΧΝ ΚΔΦΑΛΑΗΧΝ ................................................................. 184 7.2.7. Ζ επίδξαζε ησλ ΚΔΡΓΧΝ ΠΡΟ ΦΟΡΧΝ ............................................................. 191 7.2.8. Ζ επίδξαζε ησλ ΚΔΡΓΧΝ EBITDA ..................................................................... 200 7.3. Αλάιπζε ζπζρέηηζεο ησλ ππφ δηεξεχλεζε κεηαβιεηψλ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ .... 209 7.4. ΢πγθεληξσηηθφο πίλαθαο επηδξάζεσλ ζηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο ............................ 215

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 8: Ζ ΑΝΑΛΤ΢Ζ ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΗ΢ ΑΡΥΗΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΖΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΖ΢ΔΗ΢ ............................................................. 219 8.1. Γεληθά ......................................................................................................................... 219 8.2. Σα απνηειέζκαηα ηεο αλάιπζεο παξαγφλησλ ............................................................ 220 8.2.1. Δλφηεηα Β.2.1: ΠΡΑΚΣΗΚΔ΢ ΔΚΔ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ............................... 220 8.2.2. Δλφηεηα Β.3: ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΔ΢ ΓΡΑ΢ΔΗ΢ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ............. 222 8.2.3. Δλφηεηα Γ.1: ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΧΝ ΔΚΔ -ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΧΝ ΓΡΑ΢ΔΧΝ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΑΠ΋ ΔΜΠΛΔΚΟΜΔΝΟΤ΢ ................................... 225 8.2.4. Δλφηεηα Γ.2: ΢ΤΜΒΟΛΖ ΠΡΑΚΣΗΚΧΝ ΔΚΔ..................................................... 227 8.2.5. Δλφηεηα Γ.3: ΟΦΔΛΟ΢ ΑΠ΋ ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΔ΢ ΓΡΑ΢ΔΗ΢ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ.................................................................................................................... 229 8.2.6. Δλφηεηα Γ.4: ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ΢ ΔΝΘΑΡΡΤΝ΢Ζ΢ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ ....................... 231 8.3. Ζ επίδξαζε ησλ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΧΝ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢ .................................................... 233 8.3.1. ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο Πεξηβάιινληνο.................................................................... 233 8.3.2. ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο Πνηφηεηαο ........................................................................... 239 8.3.3. ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο Τγηεηλήο & Αζθάιεηαο ζηελ Δξγαζία (ΤΑΔ) .................... 243 8.3.4. ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Δπζχλεο (ΔΚΔ) .............................. 247 8.3.5. Άιιν ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο.................................................................................... 250 8.4. Ζ επίδξαζε ησλ ΢ΣΟΗΥΔΗΧΝ ΣΖ΢ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ ................................................ 252 8.5. Ζ επίδξαζε ησλ ΚΛΑΓΟΤ ΓΡΑ΢ΣΖΡΗΟΣΖΣΑ΢..................................................... 253 8.6. Ζ επίδξαζε ηεο ΑΠΑ΢ΥΟΛΖ΢Ζ΢ ............................................................................ 261 8.7. Ζ επίδξαζε ηνπ ΚΤΚΛΟΤ ΔΡΓΑ΢ΗΧΝ .................................................................... 268 8.8. Ζ επίδξαζε ησλ ΗΓΗΧΝ ΚΔΦΑΛΑΗΧΝ ..................................................................... 273 8.9. Ζ επίδξαζε ησλ ΚΔΡΓΧΝ ΠΡΟ ΦΟΡΧΝ ................................................................. 280 8.10. Ζ επίδξαζε ησλ ΚΔΡΓΧΝ EBITDA.......................................................................... 286 8.11. Αλάιπζε ζπζρέηηζεο ησλ παξαγφλησλ αλάιπζεο ..................................................... 293 8.12. ΢πγθεληξσηηθφο πίλαθαο επηδξάζεσλ ζηνπο παξάγνληεο αλάιπζεο ......................... 296

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 9: ΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑΣΑ & ΠΡΟΣΑ΢ΔΗ΢.............................................. 299 9.1. ΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑΣΑ ..................................................................................................... 299 9.2. ΠΡΟΣΑ΢ΔΗ΢ ................................................................................................................. 303

ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ ........................................................................................................... 305 Διιελφγισζζε......................................................................................................................... 305 ΢ειίδα 8


Ξελφγισζζε ............................................................................................................................. 308

Η΢ΣΟΣΟΠΟΗ –Η΢ΣΟ΢ΔΛΗΓΔ΢.................................................................................... 314 ΠΑΡΑΡΣΖΜΑ: .............................................................................................................. 316 ΣΟ ΔΡΩΣΖΜΑΣΟΛΟΓΗΟ ΣΖ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢.............................................................. 316

ΚΑΣΑΛΟΓΟ΢ ΓΗΑΓΡΑΜΜΑΣΩΝ Διάγραμμα 1: Θ πυραμίδα ΕΚΕ ςτο μοντζλο του Carroll ............................................................. 27 Διάγραμμα 2: Τροποποιθμζνο μοντζλο Carroll............................................................................ 28 Διάγραμμα 3: Μοντζλο ΕΚΕ των ομόκεντρων κφκλων ................................................................. 29 Διάγραμμα 4: Μοντζλο Εταιρικισ Κοινωνικισ Απόδοςθσ (GSP) .................................................. 30 Διάγραμμα 5: Ρλαίςιο ανάπτυξθσ ΕΚΕ ......................................................................................... 32 Διάγραμμα 6: Το μοντζλο 3C-SR ................................................................................................... 33 Διάγραμμα 7: Το γενικό γραφικό μοντζλο ΕΚΕ-εμπλεκόμενων μερϊν ....................................... 34 Διάγραμμα 8: Το διςδιάςτατο μοντζλο ΕΚΕ ................................................................................. 35 Διάγραμμα 9: Ενςωμάτωςθ ΕΚΕ ςτθ ςτρατθγικι τθσ επιχείρθςθσ .............................................. 37 Διάγραμμα 10: Θ διαδικαςία ανάπτυξθσ και εφαρμογισ ΕΚΕ ..................................................... 38 Διάγραμμα 11: Οι τρείσ διαςτάςεισ τθσ αειφόρου ανάπτυξθσ .................................................... 43 Διάγραμμα 12: Αλλθλοεπιδράςεισ των διαςτάςεων τθσ αειφόρου ανάπτυξθσ .......................... 44 Διάγραμμα 13: Μοντζλο αειφορικισ ανάπτυξθσ ......................................................................... 45 Διάγραμμα 14: Μοντζλο αποτελεςματικότθτασ τθσ ΕΚΕ ............................................................. 48 Διάγραμμα 15: Εταιρικό Αειφορικό Διαχειριςτικό Σφςτθμα........................................................ 54 Διάγραμμα 16: Υπόδειγμα Συςτιματοσ Ρεριβαλλοντικισ Διαχείριςθσ ....................................... 55 Διάγραμμα 17: ISO 14000 & Σφςτθμα Ρεριβαλλοντικισ Διαχείριςθσ ......................................... 66 Διάγραμμα 18: Ραράγοντεσ επιτυχίασ περιβαλλοντικισ εςτίαςθσ επιχείρθςθσ-...................... 67 Διάγραμμα 19: Ρλαίςιο ζκδοςθσ απολογιςμϊν βιωςιμότθτασ ................................................... 91 Διάγραμμα 20: Χρονοδιάγραμμα υλοποίθςθσ ζρευνασ τθσ διπλωματικισ εργαςίασ ................ 97 Διάγραμμα 21: Οικονομικά αποτελζςματα επιχειριςεων (δείγμα- πλθκυςμόσ) ..................... 108 Διάγραμμα 22: Ροςοςτιαία κατανομι αρικμοφ επιχειριςεων του δείγματοσ/κλάδο ............. 110 Διάγραμμα 23: Ροςοςτιαία κατανομι απαςχολοφμενων/ κλάδο (επιχειριςεισ δείγματοσ) ... 111 Διάγραμμα 24: Ροςοςτιαία κατανομι κφκλου εργαςιϊν επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο ..... 115 Διάγραμμα 25: Ροςοςτιαία κατανομι ιδίων κεφαλαίων επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο ....... 116 Διάγραμμα 26: Ροςοςτιαία κατανομι κερδϊν EBITDA επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο ......... 117 Διάγραμμα 27: Ροςοςτιαία κατανομι κερδϊν προ φόρων επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο .. 118 Διάγραμμα 28: Συςτιματα διαχείριςθσ ςτισ επιχειριςεισ δείγματοσ ...................................... 120 Διάγραμμα 29: Άποψθ επιχειριςεων δείγματοσ για τθ ςθμαντικότθτα των πυλϊνων ΕΚΕ ..... 122 Διάγραμμα 30: Εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ περιβάλλοντοσ (επιχειριςεισ δείγματοσ) ............... 124 Διάγραμμα 31 : Εφαρμογι πρακτικϊν ανά πυλϊνα ΕΚΕ (επιχειριςεισ δείγματοσ) .................. 124 Διάγραμμα 32: Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (επιχειριςεισ δείγματοσ) ............. 127 Διάγραμμα 33: Ζνταξθ πρακτικϊν ΕΚΕ & εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον ςτθ ςτρατθγικι/πολιτικι (επιχειριςεισ δείγματοσ) .......................................................................... 128 Διάγραμμα 34: Εκτίμθςθ επιχειριςεων δείγματοσ για απόψθ εμπλεκόμενων μερϊν για πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ περιβάλλοντοσ ................................................................................ 130 Διάγραμμα 35: Εκτίμθςθ επιχειριςεων δείγματοσ για τθ ςυμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ .. 132 Διάγραμμα 36: Εκτίμθςθ επιχειριςεων δείγματοσ για ςυμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον ........................................................................................................ 134 Διάγραμμα 37: Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ για ενεργοποίθςθ ςε πυλϊνεσ ΕΚΕ ........................ 136 Διάγραμμα 38: Στοιχεία επιχειριςεων δείγματοσ (εκνικότθτα)................................................. 137 Διάγραμμα 39: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1) ....... 142 Διάγραμμα 40: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.-Β.2.3) .......... 142 Διάγραμμα 41: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλ. vs Εξειδ. Δράςεισ για Ρεριβάλλον-Β.3) ............ 143 ΢ειίδα 9


Διάγραμμα 42: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Αξιολόγθςθ για περιβάλλον-Γ.1) ........ 143 Διάγραμμα 43: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ-Γ.4).......... 144 Διάγραμμα 44: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Άποψθ για Κοινωνία ωσ πυλ. ΕΚΕ-Β.1.4)... 146 Διάγραμμα 45: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Εξειδ. δράςεισ περιβάλλοντοσ-Β.3)........... 147 Διάγραμμα 46: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1)................ 149 Διάγραμμα 47: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2) ......................... 150 Διάγραμμα 48: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό-Β.2.3) .. 150 Διάγραμμα 49: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4) ................... 151 Διάγραμμα 50: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Άποψθ για Ρεριβάλλον ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.1) . 153 Διάγραμμα 51: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Άποψθ για Κοινωνία ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.4) ... 154 Διάγραμμα 52: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον -Β.2.1) .............. 154 Διάγραμμα 53: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό-Β.2.3) 155 Διάγραμμα 54: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4) .................... 155 Διάγραμμα 55: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Συμβολι εξειδ.δράςεων για περιβάλλον-Γ.3)... 156 Διάγραμμα 56: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Άλλο ΣΔ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό-Β.2.3) 158 Διάγραμμα 57: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Άλλο ΣΔ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4) .................. 159 Διάγραμμα 58: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Στοιχεία επιχείρθςθσ vs Αποψθ για Αγορά-Β.1.2) ............. 161 Διάγραμμα 59: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.2)........ 166 Διάγραμμα 60: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.2) .... 166 Διάγραμμα 61: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Ανκρ. Δυν.-Β.1.3)............................. 167 Διάγραμμα 62: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Ανκρ. Δυν.-Β.1.3) ......................... 167 Διάγραμμα 63: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά -Β.2.2)......................... 168 Διάγραμμα 64: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά -Β.2.2) .................... 168 Διάγραμμα 65: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό-Β.2.3) 168 Διάγραμμα 66:Μεταβολι μ.τιμϊν(Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό -Β.2.3)168 Διάγραμμα 67: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία -Β.2.4) ................... 169 Διάγραμμα 68: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία -Β.2.4)................ 169 Διάγραμμα 69: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για περιβάλλον-Β.3) ... 170 Διάγραμμα 70: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για περιβάλλον-Β.3) 170 Διάγραμμα 71: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ-Γ.4) .......................... 170 Διάγραμμα 72: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ-Γ.4) ....................... 170 Διάγραμμα 73: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ–Β.1.2) 175 Διάγραμμα 74:Μεταβολι μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλ. ΕΚΕ–Β.1.2)..... 175 Διάγραμμα 75: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2) ............... 176 Διάγραμμα 76: Μεταβολι μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2) ............ 176 Διάγραμμα 77: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.–Β.2.3) ......... 177 Διάγραμμα 78: Μεταβολι μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.–Β.2.3) ..... 177 Διάγραμμα 79: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) ......... 178 Διάγραμμα 80: Μεταβολι μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) ...... 178 Διάγραμμα 81: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Άποψθ για Ανκρ. Δυν.ΕΚΕ-Β.1.3) ....... 181 Διάγραμμα 82: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Άποψθ για Ανκρ.Δυν.-Β.1.3)........... 181 Διάγραμμα 83: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1)182 Διάγραμμα 84: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβ.–Β.2.1) ..... 182 Διάγραμμα 85: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)........ 183 Διάγραμμα 86: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2) ..... 183 Διάγραμμα 87: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) ... 184 Διάγραμμα 88: Μεταβολι μ. τ. (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) ...... 184 Διάγραμμα 89: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον–Β.2.1).... 188 Διάγραμμα 90: Μεταβολι μ.τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον–Β.2.1) . 188 Διάγραμμα 91: 95% δ.ε. μζςων τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2) ..... 189 ΢ειίδα 10


Διάγραμμα 92: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2) ......... 189 Διάγραμμα 93: 95% δ.ε. μ. τ.(Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυν.–Β.2.3) .... 190 Διάγραμμα 94: Μεταβολι μ.τ.(Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.–Β.2.3) ........... 190 Διάγραμμα 95: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) ........ 190 Διάγραμμα 96: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) .... 190 Διάγραμμα 97: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων–Γ.1) .................................................................................................. 191 Διάγραμμα 98: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων–Γ.1) ................................................................ 191 Διάγραμμα 99: 95% δ.ε. μζςων τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Άποψθ για Αγορά–Β.1.3).......... 196 Διάγραμμα 100: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Άποψθ για Αγορά –Β.1.3) ........... 196 Διάγραμμα 101: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβ.–Β.2.1) .... 197 Διάγραμμα 102: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβ.–Β.2.1). 197 Διάγραμμα 103: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2) .... 198 Διάγραμμα 104: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2).. 198 Διάγραμμα 105: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ.Δυν.-Β.2.3) 198 Διάγραμμα 106: Μεταβολι μ. τ.(Κζρδθ πρό φόρ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ.Δυν.–Β.2.3) ...... 198 Διάγραμμα 107: 95% δ.ε.μ.τ.(Κζρδθ πρό φόρ. vs Ρρακ. ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) .................... 199 Διάγραμμα 108: Μεταβολι μ.τ. (Κζρδθ πρό φόρ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4) ....... 199 Διάγραμμα 109: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Εξειδ. δράςεισ για περιβάλλον-Β.3) 200 Διάγραμμα 110: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Εξειδ. δράςεισ για περιβάλ.-Β.3) 200 Διάγραμμα 111: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Ρεριβάλλον-Β.1.1)............... 204 Διάγραμμα 112: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Ρεριβάλλον-Β.1.1) ........... 204 Διάγραμμα 113: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Αγορά -Β.1.2) ....................... 205 Διάγραμμα 114: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Αγορά -Β.1.2) .................... 205 Διάγραμμα 115: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Κοινωνία -Β.1.4) .................. 205 Διάγραμμα 116: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Κοινωνία -Β.1.4) .............. 205 Διάγραμμα 117: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1) ... 206 Διάγραμμα 118: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1) 206 Διάγραμμα 119: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2) ............ 207 Διάγραμμα 120: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2) ......... 207 Διάγραμμα 121: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ.Δυν.-Β.2.3) ...... 208 Διάγραμμα 122: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκ. Δυν.-Β.2.3) ... 208 Διάγραμμα 123: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4) ....... 208 Διάγραμμα 124: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4).... 208 Διάγραμμα 125: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) .......... 235 Διάγραμμα 126: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Εςωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ).......... 235 Διάγραμμα 127: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Χριςθ τεχνολογίασ ) ...................... 236 Διάγραμμα 128: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Επιπτϊςεισ παραγωγισ) ................ 236 Διάγραμμα 129: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Θεςμικό-νομοκετικό πλαίςιο) ....... 237 Διάγραμμα 130: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Αξιολόγθςθ άμεςα εμπλ.μζρθ) .... 237 Διάγραμμα 131: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Ανάλυςθ Κφκλου Ηωισ) ................. 237 Διάγραμμα 132: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Θζςθ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά ) ... 238 Διάγραμμα 133: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχ.) ......... 238 Διάγραμμα 134: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Χριςθ τεχνολογίασ) .............................. 240 Διάγραμμα 135: 95% δ.ε. μ.τ. (ΣΔ Ροιότθτασ vs Μείωςθ χριςθσ υλικ./ πόρ. παρ.) ................. 240 Διάγραμμα 136: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Επιπτϊςεισ παραγωγισ) ....................... 241 Διάγραμμα 137: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Ανάλυςθ Κφκλου Ηωισ) ......................... 241 Διάγραμμα 138: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Ανακφκλωςθ υλικϊν)............................. 242 Διάγραμμα 139: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Θεςμικό-νομοκετικό πλαίςιο) .............. 242 ΢ειίδα 11


Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα Διάγραμμα

΢ειίδα 12

140: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ........................... 244 141: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ανάλυςθ Κφκλου Ηωισ)..................................... 244 142: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Λοιπζσ επιπτϊςεισ επιχείρθςθσ) ...................... 245 143: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Θζςθ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά )...................... 245 144: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Επιπτϊςεισ παραγωγισ).................................. 246 145: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Θεςμικό-νομοκετικό πλαίςιο) ........................ 246 146: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ........................... 248 147: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Μείωςθ χριςθσ υλικϊν/ πόρων ςτθν παρ.) .... 248 148: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Θζςθ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά ) ...................... 249 149: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ) ............... 249 150: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Άλλο ΣΔ vs Ραραγωγι) .................................................... 251 151: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Άλλο ΣΔ vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ) ............. 251 152: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Στοιχεία επιχείρθςθσ vs Θεςμικό-νομοκετικό πλαίςιο) .... 253 153: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ............................ 259 154: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κλάδοσ vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ........................ 259 155: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Χριςθ τεχνολογίασ) .......................................... 260 156: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κλάδοσ vs Χριςθ τεχνολογίασ) ....................................... 260 157: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ραραγωγι) ....................................................... 260 158: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κλάδοσ vs Ραραγωγι ...................................................... 260 159: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ) ............... 261 160: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κλάδοσ vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ) ............ 261 161: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ................... 266 162:Μεταβολι μ.τ. (Απαςχόλθςθ vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ....................... 266 163: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ανάλυςθ Κφκλου ηωισ) ............................ 267 164: Μεταβολι μ.τιμ. (Απαςχόλθςθ vs Ανάλυςθ Κφκλου ηωισ) ........................... 267 165: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Άλλοι παράγοντεσ για το περιβάλλον) .... 267 166: Μεταβολι μ.τιμ. (Απαςχόλθςθ vs Άλλοι παράγοντεσ για το περιβάλλον) ... 267 167: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ Εργαςιϊν vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ)............ 268 168: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κφκλοσ Εργαςιϊν vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ......... 268 169: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ)................. 278 170: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ............. 278 171: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Αξιολόγθςθ από ζμμεςα εμπλ. μζρθ) ... 279 172: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Αξιολόγθςθ από ζμμεςα εμπλ. μζρθ) 279 173: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Θζςθ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά) ............ 279 174: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Θζςθ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά)......... 279 175: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ).... 280 176: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ) 280 177: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ προ φόρων vs εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ).......... 285 178: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ προ φόρων vs εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ...... 285 179: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ προ φόρων vs Ανακφκλωςθ υλικϊν) ..................... 286 180: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ προ φόρων vs Ανακφκλωςθ υλικϊν) ................. 286 181: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ) ................ 291 182: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Εξωςτρεφείσ πρακτικζσ ΕΚΕ)............. 291 183: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Θζςθ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά) ............ 292 184: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Θζςθ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά) ....... 292 185: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ) .... 292 186: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Εςωτερικό περιβάλλον επιχείρθςθσ) 292


ΚΑΣΑΛΟΓΟ΢ ΠΗΝΑΚΩΝ Ρίνακασ 1: Στατιςτικζσ υποκζςεισ εμπειρικισ ζρευνασ ........................................................... 105 Ρίνακασ 2: Αρικμόσ επιχειριςεων & απαςχολοφμενοι (δείγμα–πλθκυςμόσ) ........................... 107 Ρίνακασ 3: Οικονομικά αποτελζςματα επιχειριςεων (δείγμα-πλθκυςμόσ) .............................. 108 Ρίνακασ 4: Αρικμόσ επιχειριςεων του δείγματοσ ανά κλάδο .................................................... 109 Ρίνακασ 5: Αρικμόσ απαςχολοφμενων ανά κλάδο ςτισ επιχειριςεισ του δείγματοσ ................ 111 Ρίνακασ 6: Μζςοσ όροσ απαςχόλθςθσ ανά κλάδο ςτισ επιχειριςεισ του δείγματοσ ................ 113 Ρίνακασ 7: Οικονομικά αποτελζςματα επιχειριςεων του δείγματοσ ανά κλάδο ..................... 114 Ρίνακασ 8: Ριςτοποιθμζνα ςυςτιματα διαχείριςθσ .................................................................. 120 Ρίνακασ 9 : Άποψθ επιχειριςεων για τθ ςθμαντικότθτα των πυλϊνων ΕΚΕ ............................. 121 Ρίνακασ 10: Εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το περιβάλλον τθν τελευταία τριετία..................... 123 Ρίνακασ 11: Εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για Αγορά, Κοινωνία και Ανκρϊπινο Δυναμικό .......... 123 Ρίνακασ 12: Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον ςτθν τελευταία τριετία ...................... 126 Ρίνακασ 13: Ζνταξθ πρακτικϊν ΕΚΕ & εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον ςτθ ςτρατθγικι/πολιτικι τθσ επιχείρθςθσ ......................................................................................... 128 Ρίνακασ 14: Εκτίμθςθ επιχειριςεων για άποψθ εμπλεκομζνων μερϊν για πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ περιβάλλοντοσ........................................................................................................ 129 Ρίνακασ 15: Εκτίμθςθ επιχειριςεων για τθ ςυμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ ........................ 131 Ρίνακασ 16: Εκτίμθςθ επιχειριςεων επίπτωςθσ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων 133 Ρίνακασ 17: Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ επιχειριςεων για ενεργοποίθςθ ςε πυλϊνεσ ΕΚΕ και υλοποίθςθ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων ............................................................ 135 Ρίνακασ 18: Στοιχεία επιχειριςεων ............................................................................................ 137 Ρίνακασ 19: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ρεριβάλλοντοσ ..................................... 141 Ρίνακασ 20: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ροιότθτασ ............................................ 145 Ρίνακασ 21: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Υγιεινισ & Αςφάλειασ Εργαςίασ .......... 148 Ρίνακασ 22: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Εταιρικισ Κοινωνικισ Ευκφνθσ (ΕΚΕ) ... 152 Ρίνακασ 23: Θ επίδραςθ Άλλου Συςτιματοσ Διαχείριςθσ ......................................................... 157 Ρίνακασ 24: Θ επίδραςθ των ςτοιχείων τθσ επιχείρθςθσ ........................................................... 160 Ρίνακασ 25: Θ επίδραςθ του κλάδου δραςτθριότθτασ ............................................................... 162 Ρίνακασ 26: Θ επίδραςθ τθσ απαςχόλθςθσ ................................................................................ 172 Ρίνακασ 27: Θ επίδραςθ του κφκλου εργαςιϊν .......................................................................... 179 Ρίνακασ 28: Θ επίδραςθ των ιδίων κεφαλαίων .......................................................................... 185 Ρίνακασ 29: Θ επίδραςθ των κερδϊν πρό φόρων ...................................................................... 192 Ρίνακασ 30: Θ επίδραςθ των κερδϊν ΕΒΙΤDΑ ............................................................................ 201 Ρίνακασ 31: Συντελεςτισ ςυςχζτιςθσ Spearman μεταβλθτϊν ερωτθματολογίου ζρευνασ....... 210 Ρίνακασ 32: Ραρατθροφμενεσ τιμζσ (p-value) ςτθν ανάλυςθ τθσ επίδραςθσ των παραγόντων ςτισ μεταβλθτζσ του ερωτθματολογίου (α=0,05)........................................................................ 216 Ρίνακασ 33: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Β.2.1: Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ .......................................................................................................................... 220 Ρίνακασ 34: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Β.2.1: Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ ... 221 Ρίνακασ 35: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Β.3: ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ Δ΢ΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ ...................................................................................................... 222 Ρίνακασ 36: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Β.3: ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ Δ΢ΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ................................................................................................................................ 223 Ρίνακασ 37: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Γ.1: ΑΞΙΟΛΟΓΘΣΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ -ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ Δ΢ΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ ΑΡΠ ΕΜΡΛΕΚΟΜΕΝΟΥΣ . 225 Ρίνακασ 38: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Γ.1: ΑΞΙΟΛΟΓΘΣΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ Δ΢ΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ ΑΡΠ ΕΜΡΛΕΚΟΜΕΝΟΥΣ ............................. 226 Ρίνακασ 39: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Γ2 : ΣΥΜΒΟΛΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ ........................................................................................................................... 227 ΢ειίδα 13


Ρίνακασ 40: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Γ2 : ΣΥΜΒΟΛΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ ........ 227 Ρίνακασ 41: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Γ3: ΟΦΕΛΟΣ ΑΡΠ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ Δ΢ΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ.......................................................................... 229 Ρίνακασ 42: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Γ3: ΟΦΕΛΟΣ ΑΡΠ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΡΕ΢. Δ΢ΑΣΕΙΣ ........................................................................................................................................ 229 Ρίνακασ 43: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Γ4 : ΡΑ΢ΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΘΑ΢΢ΥΝΣΘΣ ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΘΣ ....................................................................................................... 231 Ρίνακασ 44: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Γ4: ΡΑ΢ΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΘΑ΢΢ΥΝΣΘΣ ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΘΣ ................................................................................................................................ 232 Ρίνακασ 45: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ρεριβάλλοντοσ ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ ..................................................................................................................................... 234 Ρίνακασ 46:Θ επίδραςθ Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ροιότθτασ ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ ..... 239 Ρίνακασ 47: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Υγιεινισ & Αςφάλειασ Εργαςίασ ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ ................................................................................................................. 243 Ρίνακασ 48:Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Εταιρικισ Κοινωνικισ Ευκφνθσ (ΕΚΕ) ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ ................................................................................................................. 247 Ρίνακασ 49:Θ επίδραςθ του Άλλου Συςτιματοσ Διαχείριςθσ ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ .... 250 Ρίνακασ 50:Θ επίδραςθ των Στοιχείων τθσ επιχείρθςθσ (εκνικότθτα) ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ ..................................................................................................................................... 252 Ρίνακασ 51: Θ επίδραςθ του κλάδου δραςτθριότθτασ ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ ............... 254 Ρίνακασ 52: Θ επίδραςθ τθσ απαςχόλθςθσ ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ................................. 262 Ρίνακασ 53: Θ επίδραςθ του κφκλου εργαςιϊν ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ .......................... 269 Ρίνακασ 54: Θ επίδραςθ των ιδίων κεφαλαίων ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ .......................... 274 Ρίνακασ 55: Θ επίδραςθ των κερδϊν προ φόρων ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ....................... 281 Ρίνακασ 56: Θ επίδραςθ των κερδϊν EBITDA ςτουσ παράγοντεσ ανάλυςθσ ............................ 287 Ρίνακασ 57: Στατιςτικϊσ ςθμαντικά ηεφγθ ςυςχετίςεων μεταξφ των παραγόντων ανάλυςθσ (α=0,01) ........................................................................................................................................ 294 Ρίνακασ 58: Ραρατθροφμενεσ τιμζσ (p-value) ςτθν ανάλυςθ παραγόντων (α=0,05)............... 297

΢ειίδα 14


ΠΡΟΛΟΓΟ΢-ΔΙ΢ΑΓΩΓΗ

ΠΡΟΛΟΓΟ΢ - ΔΗ΢ΑΓΩΓΖ ΢ηηο δχν ηειεπηαίεο δεθαεηίεο ππάξρεη ζε παγθφζκην θαη Δπξσπατθφ επίπεδν αιιά θαη ζηε ρψξα καο, κία εληεηλφκελε αλεζπρία γηα ηα πξνβιήκαηα πνπ έρνπλ δεκηνπξγεζεί, απφ ηελ αλζξψπηλε παξέκβαζε ζην θπζηθφ πεξηβάιινλ. Πξνβιήκαηα φπσο νη θιηκαηηθέο αιιαγέο, ε εξεκνπνίεζε πεξηνρψλ, ε κείσζε ησλ αιηεπηηθψλ απνζεκάησλ, θ.ιπ. δηακνξθψλνπλ έλα κέιινλ αβέβαην γηα ηηο κειινληηθέο γεληέο. Σν θεληξηθφ εξψηεκα πνπ ηίζεηαη είλαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν ε παξνχζα γεληά κπνξεί λα αληηκεησπίζεη απηά ηα πξνβιήκαηα πεξηνξίδνληαο ηα θαη κεηψλνληαο ηηο επηπηψζεηο ηνπο, ψζηε λα θαηαζηήζεη βηψζηκν ην κέιινλ ησλ επφκελσλ γεληψλ θαη ηνπ πιαλήηε. ΢ην πιαίζην απηφ θπξίαξρνο είλαη ν ξφινο ησλ θνηλσληψλ θαη ησλ νηθνλνκηψλ. Βαζηθή ζπζηαηηθή κνλάδα ιεηηνπξγίαο ηεο νηθνλνκίαο είλαη ε επηρείξεζε ε νπνία κπνξεί λα δξαζηεξηνπνηείηαη ζε έλαλ απφ ηνπο ηνκείο παξαγσγήο. Οπνηαδήπνηε επηρείξεζε, δελ ιεηηνπξγεί κεκνλσκέλα απφ ην επξχηεξν θπζηθφ, πνιηηηζκηθφ, θνηλσληθφ, ηερλνινγηθφ, νηθνλνκηθφ θ.ιπ. πεξηβάιινλ. Ζ επηρείξεζε κε φια ηα πεξηβάιινληα πνπ πθίζηαηαη γχξσ ηεο αιιεινεπηδξά, ηα επεξεάδεη θαη αιιεινεπεξεάδεηαη απφ απηά θαη δεκηνπξγεί ζρέζεηο αιιειεμάξηεζεο θαη αιιειεπίδξαζεο. Έηζη θάζε επηρείξεζε έρεη επζχλε απέλαληη ζε απηά ηα πεξηβάιινληα θαη ε ιεηηνπξγία ηεο πξέπεη λα είλαη ππεχζπλε. Ζ ππεπζπλφηεηα ζηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο θάζε επηρείξεζεο κπνξεί λα είλαη ηππηθή θαη λα πεξηνξίδεηαη κφλν ζηελ εθαξκνγή ηνπ εθάζηνηε πθηζηάκελνπ γξαπηνχ λνκνζεηηθνχ πιαηζίνπ θαη δίθαηνπ, αιιά κπνξεί επηπξφζζεηα λα είλαη θαη άηππε κε ηελ έλλνηα φηη ελαπφθεηηαη ζηε δηαθξηηηθή επρέξεηα ηεο επηρείξεζεο λα εθαξκφδεη θαη λα πινπνηεί κέηξα θαη ελέξγεηεο πέξαλ ησλ ειάρηζησλ πξνβιεπφκελσλ απφ ηε λνκνζεζία. Δλέξγεηεο πνπ πινπνηνχληαη ζε εζεινληηθή βάζε θαη απνηεινχλ κέξνο

ηεο

«θηινζνθίαο» θαη ησλ «πηζηεχσ» ηεο

επηρείξεζεο θαη πνπ εληάζζνληαη ζηε γεληθφηεξε επηρεηξεκαηηθή θνπιηνχξα. Δηδηθφηεξα ε ζηάζε θαη ε ζπκπεξηθνξά θάζε επηρείξεζεο απέλαληη ζε επηκέξνπο ηνκείο φπσο είλαη ην θπζηθφ πεξηβάιινλ, ε επξχηεξε θνηλσλία αιιά θαη ε ηνπηθή θνηλφηεηα ζηνλ ηφπν φπνπ δξαζηεξηνπνηείηαη, αιιά θαη απέλαληη

ζην αλζξψπηλν

δπλακηθφ πνπ απαζρνιεί είλαη θξίζηκεο ζεκαζίαο γηα ηελ ππεπζπλφηεηάο ηεο. Γηα απηφ θαη γίλεηαη ιφγνο γηα ηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε (ΔΚΔ) ησλ επηρεηξήζεσλ. Ζ δηεξεχλεζε ηεο ζέζεο θαη άπνςεο ησλ επηρεηξήζεσλ απέλαληη ζην πεξηβάιινλ αλαδεηθλχεη ην βαζκφ ππεπζπλφηεηάο ηνπο θαη θαη’ επέθηαζε κπνξεί λα πξνζδηνξίζεη ηε

΢ειίδα 15


ΠΡΟΛΟΓΟ΢-ΔΙ΢ΑΓΩΓΗ βαξχηεηα πνπ έρεη ην πεξηβάιινλ σο κία επηκέξνπο ζπληζηψζα ζην ζπλνιηθφ πιαίζην επζχλεο θαη ππεπζπλφηεηαο ησλ επηρεηξήζεσλ θαη άξα ζην πιαίζην ηεο ΔΚΔ. Με αθνξκή ηε δηακνξθσζείζα θαηάζηαζε ζην πεξηβάιινλ θαη ζην πιαίζην εθπφλεζεο ηεο παξνχζαο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο, πνπ εληάζζεηαη ζηε Γεληθή Καηεγνξία–Θεκαηηθφ Πεδίν «Πνηόηεηα θαη Πεξηβάιινλ», επηιέρζεθε ην ζέκα «Σν πεξηβάιινλ σο ζπληζηώζα ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Δπζύλεο (ΔΚΔ): Ζ πεξίπησζε ησλ Διιεληθώλ Δπηρεηξήζεσλ πςειήο θεξδνθνξίαο». ΢θνπφο ηεο έξεπλαο είλαη ε δηεξεχλεζε ηεο ζεκαζίαο πνπ έρεη ην πεξηβάιινλ ζην πιαίζην ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Δπζχλεο ησλ επηρεηξήζεσλ θαη σο ζπληζηψζα απηήο. Έηζη κε ηε ρξήζε θαηάιιεινπ εξσηεκαηνινγίνπ επηδηψρζεθε ε θαηαγξαθή θαη ε κειέηε ησλ απφςεσλ θαη ησλ ζηάζεσλ, ησλ 500 πεξηζζφηεξν θεξδνθφξσλ επηρεηξήζεσλ ηνπο έηνπο 2008 φπσο θαηαγξάθνληαη απφ ηελ εηαηξεία ICAP GROUP ΑΔ, απέλαληη ζην πεξηβάιινλ θαη ζηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ην αληηκεησπίδνπλ. ΢ε ζρέζε κε ην έηνο, δηεπθξηλίδεηαη φηη ε επηινγή ησλ επηρεηξήζεσλ βαζίζηεθε ζηνλ ηειεπηαίν δηαζέζηκν θαη δεκνζηεπκέλν θαηάινγν ηεο ICAP GROUP AE. Ο θαηάινγνο δεκνζηεχηεθε ην ΢επηέκβξην 2009 αιιά κε ζηνηρεία πνπ αθνξνχλ ην έηνο 2008, θαηαγξάθεη δειαδή ηηο 500 πεξηζζφηεξν θεξδνθφξεο επηρεηξήζεηο πνπ ιεηηνπξγνχλ θαη δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηελ Διιάδα γηα ην έηνο 2008. Μέρξη ηελ εκεξνκελία νξηζηηθνπνίεζεο ηνπ ζέκαηνο ηεο δηπισκαηηθήο (΢επηέκβξηνο 2010) δελ είρε δεκνζηεπηεί ν εηήζηνο θαηάινγνο ησλ 500 πεξηζζφηεξν θεξδνθφξσλ επηρεηξήζεσλ ζηελ Διιάδα γηα ην έηνο 2009, έηζη ψζηε λα βαζηδφκαζηαλ γηα ηελ έξεπλα θαη ηελ αλάιπζή καο ζηα πην επηθαηξνπνηεκέλα ζηνηρεία ηνπ γηα ην έηνο 2009, ζε ζχγθξηζε κε ην έηνο 2008. Δπηπξφζζεηα ην έηνο 2008 είλαη ην έηνο θαηά ην νπνίν μεθίλεζε ε θξίζε θαη κε απηή ηελ έλλνηα κπνξεί θάπνηεο απφ ηηο επηρεηξήζεηο ηα επφκελα έηε (2009, 2010, 2011) αθφκα θαη ζήκεξα λα είλαη πηζαλφ λα ζηακάηεζαλ ηε ιεηηνπξγία ηνπο θαη γεληθφηεξα είλαη αλακελφκελν λα επέξρνληαη αλαθαηαηάμεηο ζηελ εηήζηα θαηαλνκή ησλ 500 πεξηζζφηεξν θεξδνθφξσλ επηρεηξήζεσλ. ΢ε ζρέζε κε ην πεξηερφκελν ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη εηδηθφηεξα κε ηηο εξσηήζεηο νη νπνίεο εκπεξηέρνληαη ζε απηφ, ηνλίδεηαη φηη νη εξσηήζεηο απηέο δελ είλαη απζαίξεηεο, αιιά πξνέθπςαλ απφ αλάινγεο έξεπλεο θαη κειέηεο πνπ δηελεξγήζεθαλ πξσηίζησο ζην εμσηεξηθφ αιιά θαη ζηελ Διιάδα. Θεσξνχκε φηη ε έξεπλα ζπκβάιιεη ζηνλ επξχηεξν επηζηεκνληθφ πξνβιεκαηηζκφ γηα ηελ ΔΚΔ ζηελ Διιάδα θαη έρεη σο έλα βαζκφ πξσηνηππία γηαηί απφ φζα γλσξίδνπκε ίζσο γηα πξψηε θνξά δηελεξγείηαη ηέηνηαο κνξθήο θαη δνκήο έξεπλα γηα ηηο πεξηζζφηεξν ΢ειίδα 16


ΠΡΟΛΟΓΟ΢-ΔΙ΢ΑΓΩΓΗ θεξδνθφξεο επηρεηξήζεηο. Ζ πεξίνδνο δηεμαγσγήο ηεο έξεπλαο είλαη ην ηξίκελν Ηαλνπαξίνπ-Μαξηίνπ 2010 θαη αληαπνθξίζεθαλ ηειηθά 152 επηρεηξήζεηο. Οη εξσηήζεηο πνπ ηέζεθαλ ήηαλ νξγαλσκέλεο ζε ηέζζεξηο ελφηεηεο πνπ ε θάζε κία πεξηιακβάλεη επηκέξνπο ππνελφηεηεο εξσηήζεσλ. Ζ πξψηε ελφηεηα ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αθνξά ζηελ θαηαγξαθή ηεο χπαξμεο ΢πζηεκάησλ Γηαρείξηζεο, ε δεχηεξε ελφηεηα αθνξά ζηελ Τινπνίεζε Πξαθηηθψλ ΔΚΔ/Δμεηδηθεπκέλσλ Γξάζεσλ γηα ην Πεξηβάιινλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο, ε ηξίηε ελφηεηα αθνξά ζηελ Αμηνιφγεζε πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη ε ηέηαξηε αθνξά ζηε ηαπηφηεηα ηεο επηρείξεζεο. Αθνινχζεζε ε θαηαρψξεζε ησλ απαληήζεσλ ζην ζηαηηζηηθφ παθέην SPSS κε ην νπνίν θαη έγηλε ζηε ζπλέρεηα ε επεμεξγαζία ηνπο. Ζ εξγαζία δνκείηαη ζε ελλέα θεθάιαηα. Σν θεθάιαην 1 θαιχπηεη ην ζεσξεηηθφ πιαίζην αλάπηπμεο ηεο ΔΚΔ φπσο απηφ πξνζδηνξίδεηαη ζηε ζρεηηθή βηβιηνγξαθία θαη αξζξνγξαθία. Σν θεθάιαην 2 θαιχπηεη ην ζέκα ησλ πξνηχπσλ γηα ηελ ΔΚΔ θαη ην πεξηβάιινλ πνπ έρνπλ αλαπηπρζεί ζε παγθφζκην θαη Δπξσπατθφ Σν θεθάιαην 3 αλαθέξεηαη ζηελ εθαξκνγή ηεο ΔΚΔ θαη κηαο κνξθήο ηεο, ηεο

Δηαηξηθήο

Πεξηβαιινληηθήο Δπζχλεο (ΔΠΔ) κε έκθαζε ζηελ Δπξψπε αιιά θαη ζηελ Διιάδα. Σα θεθάιαηα 4-8 αθνξνχλ ζηελ εκπεηξηθή έξεπλα πνπ πξαγκαηνπνηήζακε θαη ζηελ επεμεξγαζία ησλ δεδνκέλσλ ησλ απαληήζεσλ θαη ην θεθάιαην 9 αλαθέξεηαη ζηα ζπκπεξάζκαηα ζηα νπνία θαηαιήγνπκε θαζψο θαη ζε πξνηάζεηο πνπ πξνθχπηνπλ. Ζ εξγαζία ζπλνδεχεηαη απφ παξάξηεκα κε ην εξσηεκαηνιφγην έξεπλαο πνπ ζπκπιεξψλεη ην θπξίσο κέξνο.

΢ειίδα 17


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΖΣΗΚΟ ΠΛΑΗ΢ΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΣΑΗΡΗΚΖ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΔΤΘΤΝΖ 1.1.

Ζ εζηθή ησλ επηρεηξήζεσλ

Οη επηρεηξήζεηο είλαη κέξνο ηνπ θνηλσληθνχ ζπλφινπ θαη νη άλζξσπνη ζην ρψξν απηφ αληηκεησπίδνπλ δηιιήκαηα απφ ηελ αληηπαξάζεζε κεηαμχ ησλ ζπκθεξφλησλ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηεο επίηεπμεο ηνπ εζηθψο νξζνχ. ΢ηελ ελφηεηα εμεηάδνπκε ηα ζηνηρεία ηνπ νξζνχ επηρεηξεκαηηθνχ πξάηηεηλ πνπ αθνξνχλ ζηε ιεηηνπξγία ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ζηελ εζηθή ηνπο ή επηρεηξεκαηηθή εζηθή ή εζηθή ηνπ επηρεηξείλ1. Ο φξνο «εζηθή» πξνζεγγίδεηαη απφ δηαθνξεηηθέο πιεπξέο: πξνζέγγηζε θηινζνθηθή, επηζηεκνληθή ή πεξηγξαθηθή, πξνζέγγηζε απφ ζρνιέο εζηθήο, φπσο είλαη ε πξνζέγγηζε ηεο εζηθήο ηειενινγηθήο βάζεο θαη ε πξνζέγγηζε ηεο εζηθήο δενληνινγηθήο βάζεο θ.ιπ. Ζ «εζηθή» (Ίδξπκα Σξηαληαθπιιίδε, 1999) αθνξά ζην ζχλνιν ησλ ζεζκνζεηεκέλσλ θαλφλσλ κηαο θνηλσλίαο, πνπ θαζνξίδνπλ ηε ζπκπεξηθνξά κε βάζε ην θνηλσληθά απνδεθηφ. Ζ εζηθή νξίδεη ηηο αμίεο, ηηο ζηάζεηο θαη ηηο ζπκπεξηθνξέο κηαο θνηλσλίαο θαη θαζνξίδεη ηηο πξάμεηο θαη ζηάζεηο ηνπ θαζελφο απέλαληη ζηελ θνηλσλία. Με απηφ ηνλ ηξφπν, ε εζηθή δειψλεη ηελ ππνθεηκεληθή αληίιεςε θαη ζηάζε απέλαληη ζηελ επηθξαηνχζα θνηλσληθή εζηθή. ΢ηελ επηζηεκνληθή ή πεξηγξαθηθή πξνζέγγηζε, ελδηαθέξεη ε ηειηθή ζπλέπεηα ησλ ελεξγεηψλ καο, ελψ ζηελ εζηθή δενληνινγηθή πξνζέγγηζε ελδηαθέξεη ε πξάμε καο λα είλαη ζπκβαηή κε ηνλ εζηθά απνδεθηφ λφκν (Θαλφπνπινο, 2009). Ο ηξφπνο ηεο πξνζέγγηζεο γηα ηε δηεξεχλεζε ηεο επηρεηξεκαηηθήο εζηθήο, δηακνξθψλεη θαη ηα αληίζηνηρα ζεσξεηηθά εζηθά πξφηππα ζηελ εζηθή ησλ επηρεηξήζεσλ, ηα νπνία δηαθξίλνληαη (Παηζηψηε–Σζαθπνπλίδε, 2009): 

ζην εγσηζηηθφ εζηθφ πξφηππν

ζην σθειηκηζηηθφ εζηθφ πξφηππν

ζην δενληνινγηθφ εζηθφ πξφηππν ηνπ Καλη

ζην αξεηνινγηθφ πξφηππν

ζην θαλνληθφ κνληέιν θνηλσληθήο επζχλεο ησλ επηρεηξήζεσλ

Σν αξεηνινγηθφ πξφηππν βαζίδεηαη ζηελ αξηζηνηειηθή εζηθή ελψ ην θαλνληθφ κνληέιν θνηλσληθήο επζχλεο ησλ επηρεηξήζεσλ αλαπηχρζεθε απφ ην ρψξν ηεο δηνίθεζεο επηρεηξήζεσλ. 1

Στθν αγγλικι γλϊςςα business ethics

΢ειίδα 18


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

H επηρεηξεζηαθή εζηθή ζπλδέεηαη κε πεδία φπσο π.ρ. ε εηαηξηθή δηαθπβέξλεζε, ηα δηεζλή ινγηζηηθά πξφηππα, ε δηαθάλεηα ζηε δηνίθεζε θ.ν.θ. ΢ηελ εμέιημε ηεο εζηθήο ησλ επηρεηξήζεσλ (Παηζηψηε–Σζαθπνπλίδε, 2009) ζπλέβαιαλ επίζεο ε αλάπηπμε κεγάισλ επηρεηξεκαηηθψλ νκίισλ θαη ε ζηαδηαθή παγθνζκηνπνίεζε ηεο αγνξάο κε ιεηηνπξγία επηρεηξήζεσλ εθηφο ηεο ρψξαο εγθαηάζηαζεο ηεο επηθεθαιήο/κεηξηθήο εηαηξείαο. Έλα απφ ηα απνηέιεζκα ησλ αλαθαηαηάμεσλ ζηελ παγθνζκηνπνίεζε, είλαη ε δηακφξθσζε ελφο λένπ πεξηβάιινληνο ησλ επηρεηξήζεσλ (Σζνχθαο, 2004) θαη ην εξψηεκα πνπ ζέηεη ν ζπγγξαθέαο είλαη γηα πνηφ ιφγν νη εηαηξείεο πξνβάιινπλ ηελ θνηλσληθή ηνπο επζχλε, δίλνληαο ηελ απάληεζε ν ίδηνο: γηα λα απνδεηθλχνπλ ηα θνηλσληθά δηαπηζηεπηήξηά ηνπο, λα θεξδίδνπλ δειαδή απφ ηελ θνηλσλία ηελ εζηθή ηνπο λνκηκνπνίεζε θαη θαη’ επέθηαζε, πξνζζέηνπκε, ηελ εζηθή ηνπο ππφζηαζε. Ζ θνηλσληθή επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ είλαη ε θνξχθσζε καθξνρξφλησλ ηζηνξηθψλ δηεξγαζηψλ, πνπ ζπλέβεζαλ ηελ ηειεπηαία εηθνζαεηία, φπσο ε θαηάξξεπζε ηεο αλαηνιηθήο Δπξψπεο, ε γεσκεηξηθή αλάπηπμε ησλ ηερλνινγηψλ θ.ιπ. Καηά ηελ αγγιηθή νξνινγία ηεο επηρεηξεζηαθήο εζηθήο, (business ethics) ε εζηθή είλαη έλαο θψδηθαο απφ εζηθά εξγαιεία θαη αμίεο, πνπ δηέπεη ηηο ζπκπεξηθνξέο ελφο αηφκνπ ή κίαο νκάδαο ζε ζρέζε κε ην ηη είλαη ζσζηφ ή ιάζνο. Καηά ηνπο Fleischman θαη Valentine (2008) ε επηρεηξεζηαθή εζηθή εθθξάδεη, ηελ απνδνρή θαη πηνζέηεζε επηζπκεηψλ εζηθψλ πξνηχπσλ θαη επηρεηξεζηαθψλ πξαθηηθψλ. Ζ εζηθή, κηαο επηρείξεζεο, νξηνζεηεί ην πιαίζην ηεο επζχλεο ηεο έλαληη φισλ ησλ εκπιεθφκελσλ θαη άξα γίλεηαη ιφγνο γηα ηελ εηαηξηθή εζηθή επζχλε.

1.2.

Ζ επζύλε ησλ επηρεηξήζεσλ- ε εηαηξηθή εζηθή επζύλε

Σν πεξηερφκελν ηεο επζχλεο (L’Etang, 1995) αληηθαηνπηξίδεη ηε δπλακηθή ζρέζε πνπ έρεη κία επηρείξεζε κε κία νπνηαδήπνηε νκάδα, φπσο είλαη δπλακηθφ ην πνιηηηθφ, θνηλσληθφ, νηθνλνκηθφ θαη λνκηθφ πεξηβάιινλ κέζα ζην νπνίν ε επηρείξεζε ιεηηνπξγεί. Έηζη ην «πεξηβάιινλ» (Θαλφπνπινο, 2009) είλαη ε βάζε αλαθνξάο γηα ηελ επηρείξεζε, δηαρσξίδεηαη ζε θπζηθφ, νηθνλνκηθφ, ηερλνινγηθφ θ.ιπ. θαη δηακνξθψλεη ηελ «εηαηξηθή θνπιηνχξα». Τπάξρεη κία νιηθή θαη ηειηθή επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ (Minkes θαη Minkes, 2005) ε νπνία πεγάδεη απφ ηελ αλψηαηε δηνίθεζε αιιά επίζεο ππάξρεη επζχλε θαη ζε φια ηα άιια επίπεδα, αλάινγα κε ηε δηνηθεηηθή δνκή θαη εζσηεξηθή νξγάλσζε ηνπ νξγαληζκνχ.

΢ειίδα 19


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

1.2.1. Ζ άκεζε επζύλε ησλ επηρεηξήζεσλ Ζ επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ δηαθξίλεηαη (L’Etang, 1995) ζε άκεζε θαη έκκεζε, κε δχν δηαζηάζεηο: ζην εζσηεξηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο

θαη ζην εμσηεξηθφ ηεο

πεξηβάιινλ. Ζ άκεζε επζχλε πεγάδεη απφ ηελ χπαξμε ηεο επηρείξεζεο θαη αθνξά ζηελ απνζηνιή θαη ην φξακα ηεο, ζηελ θνπιηνχξα θαη ηηο επηδηψμεηο ηεο θ.ιπ. Οη επηρεηξήζεηο έρνπλ επζχλε λα παξέρνπλ πνηνηηθά πξντφληα θαη ππεξεζίεο ζηελ αγνξά, λα δεκηνπξγνχλ ζέζεηο εξγαζίαο θαη λα πιεξψλνπλ θφξνπο (Ζξαθιένπο, 2004) θαη ηαπηφρξνλα έρνπλ επζχλε απέλαληη ζε φινπο ηνπο εκπιεθφκελνπο φπσο π.ρ. νη πειάηεο, νη κέηνρνη, νη πξνκεζεπηέο, νη εξγαδφκελνη, θ.ιπ. 1.2.2. Ζ έκκεζε επζύλε ησλ επηρεηξήζεσλ Ζ έκκεζε επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ (L’Etang, 1995) πξνθχπηεη απφ ηε δχλακε πνπ θαηέρνπλ κέζα ζηελ θνηλσλία θαη ζε κία πεξηνρή ελδηαθέξνληνο ηνπο, έμσ απφ ηελ θχξηα ζθαίξα δξαζηεξηνηήησλ ηνπο θαη ειέγρνπ. Μία ηέηνηα πεξηνρή είλαη ε απφ θνηλνχ αληηκεηψπηζε ηεο πεξηβαιινληηθήο κφιπλζεο, πνπ πξνθαιείηαη απφ νκνεηδείο επηρεηξήζεηο ζηνλ ίδην θιάδν δξαζηεξηνπνίεζεο κε ηελ απφ θνηλνχ ρξήζε θαζαξφηεξεο ηερλνινγίαο, ηελ παξνρή πιεξνθνξηψλ θ.ιπ. Απέλαληη ζηελ θνηλσλία θαη ην πεξηβάιινλ ε επηρείξεζε θέξεη επηρεηξεκαηηθή επζχλε θαη ε εζηθή θαη ε επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ είλαη έλλνηεο αιιειέλδεηεο, ζπλζέηνπλ ηελ εζηθή επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ, δειαδή ζπλζέηνπλ ηελ επηρεηξεζηαθή εζηθή επζχλε.

1.3.

Από ηελ επηρεηξεζηαθή εζηθή επζύλε ζηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζύλε (ΔΚΔ)

Ζ ελλνηνινγηθή κεηάβαζε απφ ηελ επηρεηξεζηαθή εζηθή επζχλε ζηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε βαζίδεηαη ζηε ακθίδξνκε ζρέζε, πνπ δεκηνπξγεί ε επηρείξεζε κε ηελ θνηλσλία θαη θαη’ επέθηαζε κε ην θνηλσληθφ ζπκθέξνλ. Ζ θνηλσλία ζέιεη ηελ ελεξγφ ζπκκεηνρή ηεο επηρείξεζεο ζηηο ιεηηνπξγίεο ηεο, (Παπαλδξφπνπινο, 2009), δηφηη έρεη ζπλείδεζε ηνπ ξφινπ ηεο επηρείξεζεο ζηελ απαζρφιεζε θαη ζηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε. Έηζη, νη επηρεηξήζεηο έλαληη ηεο θνηλσλίαο έρνπλ επζχλε πνπ πεγάδεη απφ ηελ εζηθή ηνπο, γηα απηφ θαη ρξεζηκνπνηείηαη ν φξνο Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε (εθεμήο ζα αλαθέξεηαη σο ΔΚΔ).

΢ειίδα 20


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

1.3.1. Οξηζκνί γηα ηελ ΔΚΔ Έρνπλ πξνηαζεί θαηά θαηξνχο δηάθνξνη νξηζκνί γηα ηελ ΔΚΔ πνπ πξνέξρνληαη απφ νξγαληζκνχο, ελψζεηο επηρεηξήζεσλ θ.ιπ. Γηαθνξεηηθέο ρψξεο δίλνπλ ην δηθφ ηνπο νξηζκφ θαη αληηιακβάλνληαη ην πεξηερφκελν ηεο δηαθνξεηηθά ελψ δελ πθίζηαηαη έλαο εληαίνο νξηζκφο. Κνκβηθφ ζεκείν ζηνπο πεξηζζφηεξνπο απφ ηνπο νξηζκνχο είλαη φηη ηνλίδνπλ ηελ αλάγθε λα ζπλεηδεηνπνηήζεη ε εηαηξεία φηη απνηειεί ελεξγφ κέινο ηεο θνηλσλίαο ζηελ νπνία δξαζηεξηνπνηείηαη. Πνιινί απφ ηνπο νξηζκνχο, δίλνπλ έκθαζε ζηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε, ζπλδένληαο ηελ ηφζν κε ηελ ΔΚΔ, φζν θαη κε ηελ επηβίσζε ηεο ίδηαο ηεο επηρείξεζεο. Ζ αεηθφξνο ή βηψζηκε αλάπηπμε είλαη φξνο πνπ πξσηνπαξνπζηάζηεθε ην 1987 ζε έθζεζε ηεο Παγθφζκηαο Δπηηξνπήο γηα ην Πεξηβάιινλ θαη ηελ Αλάπηπμε πνπ ζήκεξα αλαθέξεηαη ζπρλά σο «Έθζεζε Brutland». Καηά ηε Γεσξγνπνχινπ (2006) ε εθαξκνγή θαη πηνζέηεζε ηεο ΔΚΔ ζπλδέζεθε κε ηε δεκηνπξγία ελφο κεγάινπ αξηζκνχ εζεινληηθψλ επηρεηξεκαηηθψλ πξσηνβνπιηψλ, πνπ πξνέβαιιαλ ηελ επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ απέλαληη ζηελ θνηλσλία θαη ην πεξηβάιινλ. 1.3.1.1. Γηεζλείο θνξείο γηα ηελ ΔΚΔ

΢χκθσλα κε ην Πξάζηλν Βηβιίν, (Δπηηξνπή, 2001) ε ΔΚΔ είλαη κία έλλνηα, κε ηελ νπνία

νη

επηρεηξήζεηο

ελζσκαηψλνπλ

ζε

εζεινληηθή

βάζε

θνηλσληθέο

θαη

πεξηβαιινληηθέο αλεζπρίεο ζηηο επηρεηξεκαηηθέο ηνπο δξαζηεξηφηεηεο θαη επαθέο κε άιια ελδηαθεξφκελα κέξε. Μία επηρείξεζε θνηλσληθά ππεχζπλε, ζεκαίλεη, φηη φρη κφλν λα αληαπνθξίλεηαη πιήξσο ζηηο λνκηθέο ηεο ππνρξεψζεηο, αιιά θαη λα ππεξβαίλεη ηα φξηα ηεο λνκνζεζίαο επελδχνληαο πεξηζζφηεξν ζην αλζξψπηλν δπλακηθφ, ζην πεξηβάιινλ θαη ζε φια ηα ελδηαθεξφκελα κέξε. Ο νξηζκφο είλαη απνδεθηφο θαη απφ άιια φξγαλα ή ελψζεηο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο, φπσο είλαη ην Δπξσπατθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (CSR Europe, 2006). ΢χκθσλα κε ην World Business Council for Sustainable Development (1999) ε ΔΚΔ είλαη ε ζπλερήο δέζκεπζε ησλ επηρεηξήζεσλ λα ιεηηνπξγνχλ κε «εζηθφ» ηξφπν θαη λα ζπλεηζθέξνπλ ζηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε κε παξάιιειε βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο δσήο ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ πνπ απαζρνινχλ, ησλ νηθνγελεηψλ ηνπο,

ηεο ηνπηθήο

θνηλφηεηαο θαη ηεο θνηλσλίαο επξχηεξα. Ζ ΔΚΔ νξίδεηαη απφ ηνλ Οξγαληζκφ Οηθνλνκηθήο ΢πλεξγαζίαο & Αλάπηπμεο (ΟΟ΢ΑOECD) σο ε ζπλεηζθνξά ησλ επηρεηξήζεσλ ζηε βηψζηκε αλάπηπμε θαη ε ζπκπεξηθνξά ΢ειίδα 21


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ηνπο δελ πξέπεη λα εμαζθαιίδεη κφλν απνδφζεηο γηα ηνπο κεηφρνπο θ.ιπ. αιιά πξέπεη λα αληαπνθξίλεηαη

ζηηο

θνηλσληθέο

θαη

πεξηβαιινληηθέο

αλεζπρίεο.

(http://www.oecd.org/document/5/0,3746,en_2649_201185_40351557_1_1_1_1,00.html) Ζ ΔΚΔ είλαη αληηθείκελν επηκέξνπο πξσηνβνπιηψλ θαη πξνγξακκάησλ ηνπ Οξγαληζκνχ Ζλσκέλσλ Δζλψλ (ΟΖΔ).

Ζ πξσηνβνπιία κε ηίηιν

Compact”–Οικοςμενικό ΢ύμθυνο”

(http://www.unglobalcompact.org/) θαη ην

πξφγξακκα

κε

ηίηιν

“United

Nations

Environment

“United Global

Programme-UNEP”

(http://www.unep.org/), έρνπλ θχξην αληηθείκελν ηνπο ηελ ΔΚΔ. Σν Οικοςμενικό ΢ύμθυνο είλαη κηα πξσηνβνπιία γηα ηηο επηρεηξήζεηο θαη βαζίδεηαη ζε δέθα αξρέο, πνπ αθνξνχλ ζε ηνκείο, φπσο ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, ηελ εξγαζία, ην πεξηβάιινλ θαη ηε δσξνδνθία. Γηα ην πεξηβάιινλ γίλεηαη αλαθνξά γηα ηελ Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ ή αιιηψο Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε (Corporate Environmental Responsibility-CER). Σν UNEP είλαη έλα επξχηεξν πξφγξακκα έμη πξνηεξαηνηήησλ, γηα ηηο επηρεηξήζεηο θαη εζηηάδεη ζην πεξηβάιινλ, ζηελ θιηκαηηθή αιιαγή, ζηε δηαρείξηζε νηθνζπζηεκάησλ, ζηελ πεξηβαιινληηθή δηαθπβέξλεζε θαη ζηελ απνδνηηθφηεηα ησλ πφξσλ. Σν “CERES” (http://www.ceres.org/Page.aspx?pid=415) είλαη ακεξηθάληθν δίθηπν, ζην νπνίν ζπκκεηέρνπλ πεξηβαιινληηθέο νξγαλψζεηο, νξγαληζκνί, επηρεηξήζεηο, επελδπηέο κε ζθνπφ ηελ αληηκεηψπηζε ησλ πξνθιήζεσλ ηεο αεηθνξίαο, φπσο ε παγθφζκηα θιηκαηηθή αιιαγή. ΢ην δίθηπν “The Business of the better world” (http://www.bsr.org/) ε ΔΚΔ νξίδεηαη σο ε ιεηηνπξγία κίαο επηρείξεζεο κε ηέηνην ηξφπν, πνπ λα ηθαλνπνηεί ή λα ππεξβαίλεη ηηο εζηθέο, λνκηθέο, εκπνξηθέο θαη δεκφζηεο πξνζδνθίεο πνπ έρεη ε θνηλσλία απφ απηή. 1.3.1.2. Διιεληθνί θνξείο γηα ηελ ΔΚΔ

Σν CSR Διιάο - Διιεληθφ Γίθηπν ΔΚΔ απνηειεί ηνλ Διιεληθφ άμνλα ηνπ CSR Europe (http://www.csrhellas.org/portal/index.php?option=ozo_content&lang=&perform=view& id=1282&Itemid=187) θαη ν νξηζκφο πνπ δίλεη γηα ηελ ΔΚΔ είλαη ίδηνο κε απηφλ ηνπ Δπξσπατθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ. Ζ Διιεληθή Δηαηξεία Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ (ΔΔΓΔ) (http://www.eede.gr/), ζε ζπλεξγαζία ηεο κε ην Chartered Management Institute, θαη ζε ζρεηηθφ έγγξαθφ ηνπ (Chartered Management Institute-CMI 2008) αληηιακβάλεηαη ηελ ΔΚΔ σο κία έλλνηα, φπνπ έλαο νξγαληζκφο αλαιακβάλεη ηελ επζχλε γηα ηνλ αληίθηππν ησλ επηκέξνπο ΢ειίδα 22


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ελεξγεηψλ ηνπ, ζε ζρέζε κε φιεο ηηο πηπρέο ησλ επηρεηξεζηαθψλ ιεηηνπξγηψλ θαη δξαζηεξηνηήησλ ηνπ. Ο ΢χλδεζκνο Διιεληθψλ Βηνκεραληψλ (΢ΔΒ)(http://www.sev.org.gr/online/index.aspx) ζε έγγξαθν ηνπ (΢ΔΒ 2011) ζεσξεί φηη ε ΔΚΔ, ε εηαηξηθή δηαθπβέξλεζε θαη ε βηψζηκε αλάπηπμε είλαη νη ηξεηο ππιψλεο ηεο ζχγρξνλεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο. Σν Διιεληθφ Ηλζηηηνχην Δπηρεηξεκαηηθήο Ζζηθήο

(EBEN GR) είλαη ν Διιεληθφο

Άμνλαο ηνπ European Business Ethics Network (EBEN-NET) κε ζηφρν ηελ πξνψζεζε ησλ αξρψλ ηεο Δπηρεηξεκαηηθήο Ζζηθήο, ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Τπεπζπλφηεηαο θαη ηεο Δηαηξηθήο Γηαθπβέξλεζεο (http://www.eben.gr/). Σν QualityNet Foundation (QNF), είλαη κε θεξδνζθνπηθφο νξγαληζκφο πνπ ιεηηνπξγεί σο αλνηρηή πιαηθφξκα επηθνηλσλίαο θαη πξνσζεί ηελ Κνηλσληθή Τπεπζπλφηεηα κε ζηφρν ηελ

επίηεπμε

ηεο

Κνηλσληθήο

΢πλνρήο

θαη

ηεο

Βηψζηκεο

Αλάπηπμεο

(http://www.qualitynet.gr/profile.asp?ITMID=3&LANG=GR). Ζ Τπεχζπλε Δπηρείξεζε είλαη εθείλε πνπ ιεηηνπξγεί κε βάζε ηηο αξρέο ηεο Βηψζηκεο Αλάπηπμεο θαη ηεο Κνηλσληθήο Τπεπζπλφηεηαο. Σν Global Compact Network Hellas είλαη ην Διιεληθφ Γίθηπν ηεο πξσηνβνπιίαο ηνπ ΟΖΔ “United Global Compact” θαη ζπκκεηέρνπλ ζε απηφ επηρεηξήζεηο, νξγαληζκνί, αθαδεκατθνί θαη άιινη θνξείο θαη δέρεηαη ηηο δέθα αξρέο θαη ηε δηάθξηζε κεηαμχ Πεξηβαιινληηθήο θαη Κνηλσληθήο Δπζχλεο. (http://www.globalcompactnetworkhellas.gr/portal/index.php?option=ozo_content&perfo rm=view&id=137&Itemid=89&lang=) Σν Athens Green 360 έρεη ζπζηαζεί πξφζθαηα θαη είλαη ην πξψην Διιεληθφ πξάζηλν δίθηπν

επηρεηξήζεσλ

γηα

ηελ

πξνζηαζία

ηνπ

θπζηθνχ

πεξηβάιινληνο.

(http://www.athensgreen360.com/content/athens-green-360-0) 1.3.1.3. Λνηπνί Οξηζκνί γηα ηελ ΔΚΔ

Καηά ην δηεζλή νξγαληζκφ ISO (2010) σο ΔΚΔ νξίδεηαη ε επζχλε ελφο νξγαληζκνχ γηα ηηο επηπηψζεηο ησλ απνθάζεσλ θαη δξαζηεξηνηήησλ ηνπ ζηελ θνηλσλία θαη ην πεξηβάιινλ, κε δηαθαλή θαη εζηθή ζπκπεξηθνξά πνπ ζπκβάιιεη ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε, ιακβάλεη ππφςε ηεο φιεο ηηο πξνζδνθίεο ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ, ζπκκνξθψλεηαη κε ηελ ηζρχνπζα λνκνζεζία θαη βξίζθεηαη ζε ζπκθσλία κε ηηο δηεζλείο απφςεηο γηα εζηθή ζπκπεξηθνξά.

΢ειίδα 23


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Ο Hopkins (2004), ηνλίδεη φηη ε ΔΚΔ αθνξά φινπο φζνπο εκπιέθνληαη κε εζηθφ ή ππεχζπλν ηξφπν ζε κία εηαηξεία. Οη Kotler θαη Lee (2009) νξίδνπλ ηελ ΔΚΔ σο αθνζίσζε ζηε βειηίσζε ηεο επεκεξίαο ηεο ηνπηθήο θνηλσλίαο, κέζα απφ επηιεθηηθέο επηρεηξεκαηηθέο πξαθηηθέο θαη ηε ζπλδξνκή εηαηξηθψλ πφξσλ. Οη Valentine θαη Fleischman (2008) νξίδνπλ ηελ ΔΚΔ σο ηηο νηθνλνκηθέο, λνκηθέο, εζηθέο πξνζδνθίεο ηεο θνηλσλίαο απφ έλα νξγαληζκφ ελψ ν Superti (2005) δέρεηαη φηη ε ΔΚΔ νξίδεηαη απφ ηηο ΜΜΔ & κεγάιεο επηρεηξήζεηο πνπ αληαπνθξίλνληαη ζε εζεινληηθή βάζε ζηηο νηθνλνκηθέο, θνηλσληθέο θαη πεξηβαιινληηθέο επζχλεο ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπο θαη αιιειεπηδξνχλ κε ηα εκπιεθφκελα κέξε. Απφ ηελ άιιε πιεπξά φ φξνο ΔΚΔ έρεη ραξαθηεξηζηεί θαηά θαηξνχο σο έλαο φξνο κε αζαθέο πεξηερφκελν, κε πνηθηιία επηκέξνπο νξηζκψλ θαη έιιεηςε θπξίαξρνπ παξαδείγκαηνο θ.ν.θ. (Quazi θαη O’ Brien, 2000).

1.4.

Θεσξίεο, κνληέια θαη απόςεηο γηα ηελ ΔΚΔ

΢ηε ζπλέρεηα αλαθεξφκαζηε ζε ζεσξίεο θαη κνληέια, πνπ αλαπηχρζεθαλ γηα ηελ ΔΚΔ. Ηδηαίηεξα ζηηο δχν ηειεπηαίεο δεθαεηίεο έρνπλ πξνηαζεί κνληέια απφ δηάθνξνπο κειεηεηέο, ελψ κφλν ιίγα δνθηκάζηεθαλ εκπεηξηθά ζηελ πξάμε. Σα κνληέια θαη νη ζεσξεηηθέο απφςεηο γηα ηελ ΔΚΔ νκαδνπνηνχληαη ζε δχν κεγάιεο θαηεγνξίεο (Quazi θαη O’ Brien, 2000). ΢ε απηά πνπ ζπλεγνξνχλ ππέξ ηεο ΔΚΔ θαη ζε απηά θαηά ηεο ΔΚΔ. ΢ήκεξα ην πεδίν (Garriga θαη Mele, 2004) πεξηιακβάλεη κεγάιν αξηζκφ ζεσξηψλ, πξνζεγγίζεσλ θαη φξσλ φπσο π.ρ. επηρεηξεζηαθή δηαθάλεηα θαη ινγνδνζία, δηαρείξηζε εκπιεθφκελσλ κεξψλ θ.ιπ. θαη κία θαηάηαμε ησλ ζεσξηψλ θαη πξνζεγγίζεσλ γηα ηελ ΔΚΔ, πνπ έγηλε απφ ηνπο ίδηνπο ζπγγξαθείο πεξηιακβάλεη ηέζζεξηο επξχηεξεο θαηεγνξίεο. 1.4.1. Οη νξγαληθέο ζεσξίεο (instrumental theories) γηα ηελ ΔΚΔ Οη ζεσξίεο απηέο ππνζηεξίδνπλ φηη ε θνηλσληθή επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ πεξηνξίδεηαη κφλν ζηελ επζχλε ηνπο λα παξέρνπλ θαη λα εθνδηάδνπλ-έλαληη θέξδνπο-κε αγαζά θαη ππεξεζίεο ηελ θνηλσλία. Ζ ΔΚΔ λνείηαη (Garriga θαη Mele, 2004) σο έλα ζηξαηεγηθφ εξγαιείν ηεο επηρείξεζεο γηα ηελ επίηεπμε ησλ νηθνλνκηθψλ ηεο ζηφρσλ θαη ζθνπψλ. ΢ηελ νκάδα δηαθξίλνληαη δχν επηκέξνπο ππννκάδεο. Ζ πξψηε ππννκάδα ππνζηεξίδεη φηη νπνηαδήπνηε επέλδπζε απφ ηελ επηρείξεζε πνπ θαιχπηεη θνηλσληθέο αλάγθεο θαη νδεγεί ζηελ αχμεζε ηεο ηηκήο ηεο κεηνρήο, πξέπεη λα πξαγκαηνπνηείηαη ΢ειίδα 24

κε

δηαθάλεηα

θαη

ρσξίο

απάηε.

Αθεηεξηαθή

άπνςε,

πνπ


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

αληηπξνζσπεχεη ην νξζφδνμν παξάδεηγκα, είλαη απηή ηνπ Friedman (1970) πνπ ππνζηεξίδεη φηη: «ςπάπσει μία και μόνο μία κοινυνική εςθύνη ηυν επισειπήζευν: να σπηζιμοποιεί ηοςρ πόποςρ ηηρ και να ζςμμεηέσει ζε δπαζηηπιόηηηερ με ζκοπό ηα κέπδη ζε μακποσπόνια βάζη, ζηο βαθμό πος αζσολείηαι με ηον ανηαγυνιζμό, συπίρ δόλο ή συπίρ απάηη». Σελ ίδηα άπνςε κε ην Friedman έρεη θαη ν Levit (Sohn, 1982). Δλ ζπληνκία: ε Κνηλσληθή επζχλε κίαο επηρείξεζεο πεξηνξίδεηαη ζην λα νινθιεξψζεη ηνπο νηθνλνκηθνχο ηεο ζθνπνχο απνηειεζκαηηθά. Ζ ππννκάδα απηή ζηελ νπζία δελ ελζηεξλίδεηαη ηελ εκπινθή ηεο επηρείξεζεο ζε δξάζεηο ΔΚΔ. Σα θέξδε είλαη ην κνλαδηθφ θξηηήξην γηα λα θξηζεί ε απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ επηρεηξήζεσλ θαη αγλνείηαη ην γεγνλφο είλαη κέξνο ηεο θνηλσλίαο θαη έρνπλ επζχλε πέξαλ απφ ηελ εμαζθάιηζε ησλ θεξδψλ ηνπο. Απηή ε ππννκάδα ησλ «νξγαληθψλ ζεσξηψλ» είλαη νη κνλαδηθέο πνπ αληηβαίλνπλ ηελ ΔΚΔ, ελψ φιεο νη ππφινηπεο ζεσξίεο ηάζζνληαη ππέξ ηεο ΔΚΔ θαη ηεο εκπινθήο ησλ επηρεηξήζεσλ ζε απηήλ. Μία δεχηεξε ππννκάδα (Quazi θαη O’ Brien, 2000) ηνπνζεηεί ην επηρεηξείλ ζε έλα επξχηεξν θνηλσληθφ πιέγκα γηα ηελ επεκεξία ηεο θνηλσλίαο. Δδψ πεξηιακβάλνληαη (Garriga θαη Mele,2004) ζεσξίεο θαη απφςεηο πνπ επηθεληξψλνληαη ζηνπο ηξφπνπο ρξήζεο απφ ηελ επηρείξεζε ησλ πφξσλ, γηα ηελ επίηεπμε καθξνρξφλησλ θνηλσληθψλ ζηφρσλ θαη

ηε δεκηνπξγία

αληαγσληζηηθνχ

πιενλεθηήκαηνο.

Τπάξρνπλ ηξεηο

πξνζεγγίζεηο: απηή πνπ ππνζηεξίδεη ηελ θνηλσληθή επέλδπζε απφ ηελ πιεπξά ηεο επηρείξεζεο, απηή πνπ εζηηάδεη ζηε δπλακηθή ηθαλφηεηα κίαο επηρείξεζεο λα έρεη θαιχηεξε απφδνζε έλαληη ησλ αληαγσληζηψλ ηεο θαη απηή πνπ αλαθέξεηαη ζε ζηξαηεγηθέο πνπ ζθνπεχνπλ ζηε βάζε ηεο νηθνλνκηθήο ππξακίδαο, ζηελ νπνία βξίζθεηαη ε κεζαία θαη θαηψηεξε νηθνλνκηθά ηάμε. ΢ην πιαίζην απηψλ ησλ ζεσξηψλ εκπεηξηθέο κειέηεο & έξεπλεο αλέδεημαλ ζεηηθή ζπζρέηηζε κεηαμχ ΔΚΔ θαη νηθνλνκηθήο απφδνζεο ηεο επηρείξεζεο 1.4.2. Οη πνιηηηθέο ζεσξίεο (political theories) γηα ηελ ΔΚΔ Ζ δεχηεξε νκάδα ζεσξηψλ (Garriga θαη Mele, 2004) αθνξά ζηελ αιιειεπίδξαζε πνπ πθίζηαηαη κεηαμχ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηεο θνηλσλίαο, ζηε δχλακε θαη ζέζε ησλ επηρεηξήζεσλ κέζα ζηελ θνηλσλία αιιά θαη ηελ έκθπηε επζχλε ηνπο. Γχν θπξίσο ππνθαηεγνξίεο ζεσξηψλ μερσξίδνπλ. Ζ κία ππνθαηεγνξία ζεσξηψλ αλαθέξεηαη ζηε δχλακε ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ζηηο θνηλσληθέο επηπηψζεηο ηεο δχλακεο απηήο. Ζ δεχηεξε ππνθαηεγνξία, βαζίδεηαη ζηελ ηδέα ΢ειίδα 25


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

φηη ε επηρείξεζε είλαη έλαο πνιίηεο θαη επηθέξεη επηπηψζεηο ζηηο επηρεηξεζηαθέο θαη θνηλσληθέο ζρέζεηο. Έηζη, ν φξνο “corporate citizenship”, έρεη γίλεη πνιχ θνηλφο ζηελ νξνινγία ησλ επηρεηξήζεσλ θαη πεξηιακβάλεη ηελ έλλνηα ηνπ «αλήθεη ζε κία θνηλφηεηα». 1.4.3. Οη ζεσξίεο νινθιήξσζεο (integrative theories) γηα ηελ ΔΚΔ Ζ ηξίηε νκάδα ζεσξηψλ (Garriga θαη Mele, 2004) δηεξεπλά ηνλ ηξφπν, πνπ νη επηρεηξήζεηο νινθιεξψλνπλ ηηο θνηλσληθέο αλάγθεο. Χο θνηλσληθέο αλάγθεο ζεσξνχκε ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ε θνηλσλία αιιεινεπηδξά κε ηηο επηρεηξήζεηο παξέρνληαο ηνπο λνκηκφηεηα θαη θχξνο. Μία ππνθαηεγνξία ζεσξηψλ ζρεηίδεηαη κε «ηελ αξρή ηεο δεκφζηαο επζχλεο» (“the principle of public responsibility”). Οξηζκέλνη απφ ηνπο ζεκειησηέο ζεσξηψλ (π.ρ. Wood Donna) επέιεμαλ ηνλ φξν «δεκφζηα επζχλε» (public responsibility) αληί ηνπ φξνπ «θνηλσληθή επζχλε», γηα λα ηνλίζνπλ ηε κεζνιάβεζε ησλ επηρεηξήζεσλ ζε ζέκαηα δεκφζηνπ ελδηαθέξνληνο, φηαλ ε δεκφζηα πνιηηηθή δελ είλαη μεθάζαξε. Άιινη αλαθέξνληαη ζε φξνπο «πξσηνγελνχο» θαη «δεπηεξνγελνχο» εκπινθήο ηεο επηρείξεζεο ζην θνηλσληθφ πεξηβάιινλ. Ζ πξσηνγελήο εκπινθή αθνξά ζε ζέκαηα φπσο π.ρ. ε ρσξνζέηεζε θαη εγθαηάζηαζε παξαγσγηθψλ δξαζηεξηνηήησλ, θ.ιπ. ελψ ε δεπηεξνγελήο εκπινθή αθνξά ζε ζέκαηα φπσο π.ρ. είλαη ε παξνρή επθαηξηψλ επαγγεικαηηθήο ζηαδηνδξνκίαο ζηνλ ληφπην πιεζπζκφ θ.ιπ. Μία άιιε ππννκάδα ζεσξηψλ αθνξά ζηε δηαρείξηζε ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ πνπ είλαη άηνκα ή νκάδεο αηφκσλ, πνπ επεξεάδνπλ ή επεξεάδνληαη απφ ηηο επηρεηξεζηαθέο πξαθηηθέο θαη πνιηηηθέο ή θαη ηελ απνζηνιή ηεο επηρείξεζεο (O’Riordan θαη Fairbrass, 2008), κε δχν πξνζεγγίζεηο. Ζ κία ππνζηεξίδεη ηελ επίηεπμε ζπλνιηθήο ζπλεξγίαο ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ κε ηνπο ζθνπνχο ηεο επηρείξεζεο, ελψ ε δεχηεξε ππνζηεξίδεη φηη ε δηαρείξηζε ησλ ζρέζεσλ πξέπεη λα πεξηιακβάλεη θαη δεηήκαηα πνπ επεξεάδνπλ ηα εκπιεθφκελα κέξε. Μία ηξίηε ππννκάδα (Garriga θαη Mele, 2004) αλαθέξεηαη ζηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Απφδνζε. Αθεηεξηαθφ κνληέιν πνπ αληηπξνζσπεχεη ην λεψηεξν ππφδεηγκα, είλαη απηφ ηνπ Carroll, πνπ αλαιχζεθε ζε άξζξν (Carroll, 1991), κεηά ην 1979, ρξνληά αλάπηπμεο ηνπ κνληέινπ.

΢ειίδα 26


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Διάγραμμα 1: Θ πυραμίδα ΕΚΕ ςτο μοντζλο του Carroll Ρθγι: Carroll (1991)

Σν κνληέιν απεηθνλίδεη ηηο ηέζζεξηο ζπληζηψζεο ηεο ΔΚΔ σο επίπεδα κίαο ππξακίδαο πνπ είλαη: ε νηθνλνκηθή, ε ζεκηηή ή λφκηκε, ε εζηθή θαη ε θηιαλζξσπηθή ζπληζηψζα. Οη ζπληζηψζεο ηεο ΔΚΔ είλαη νη πξνζδνθίεο ηεο θνηλσλίαο δειαδή ηη αλακέλεη απφ ηελ επηρείξεζε. ΢ηε βάζε ηεο ππξακίδαο βξίζθεηαη ε νηθνλνκηθή ζπληζηψζα ηεο ΔΚΔ, πνπ είλαη ην «θιεηδί» θαη πάλσ ζε απηή εδξάδνληαη νη άιιεο ηξεηο ζπληζηψζεο. Ο Carroll δίλεη ηα βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο θάζε ζπληζηψζαο, δειαδή πνηφο ζα πξέπεη λα είλαη ν ραξαθηήξαο θαη ε ζπκπεξηθνξά ηεο επηρείξεζεο. Ζ ππξακίδα αληηθαηνπηξίδεη ηε ζεκαζία θάζε ζπληζηψζαο ζηε δηακφξθσζε ηεο ΔΚΔ αλαδεηθλχνληαο ζπγθξηηηθά ηε ζεκαληηθφηεηα ηεο έλαληη ησλ ππνινίπσλ θαη έλαληη ηνπ ζπλφινπ. Έηζη ε νηθνλνκηθή ζπληζηψζα, ε βάζε ηεο ππξακίδαο,

είλαη ε ζεκαληηθφηεξε, ελψ ε θηιαλζξσπηθή

ζπληζηψζα είλαη ε ιηγφηεξν ζεκαληηθή ζε ζχγθξηζε κε ηηο άιιεο ζπληζηψζεο θ.ν.θ. Ο φξνο «εκπιεθφκελνο» (stakeholders), πεξηιακβάλεη ηηο νκάδεο ή ηα άηνκα πνπ έρνπλ ελδηαθέξνλ, απαίηεζε, αμίσζε ή δηαθηλδχλεπζε απφ ηηο ιεηηνπξγίεο θαη απνθάζεηο ηεο επηρείξεζεο. Δπίζεο ν Carroll αλαθέξεηαη ζε ηξεηο επηκέξνπο ηχπνπο δηαρεηξηζηέο (managers), πνπ ηνπο ζπλδέεη κε ηελ εζηθή δηάζηαζε ηεο ΔΚΔ: ζηνλ αλήζηθν, ζηνλ άζρεην/νπδέηεξν θαη ζηνλ εζηθφ. Σν 2003 αλαζεσξήζεθε ην κνληέιν (Geva, 2008) σο εμήο:

΢ειίδα 27


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Διάγραμμα 2: Τροποποιθμζνο μοντζλο Carroll Ρθγι: Geva (2008)

Ζ απεηθφληζε ζε δηάγξακκα Venn επηζεκαίλεη ηελ επηθάιπςε ησλ ζπληζησζψλ θαη ηε δεκηνπξγία ζεηξάο θαηεγνξηψλ ΔΚΔ κέζσ νθηψ ηκεκάησλ: επηά εζσηεξηθψλ θαη ελφο εμσηεξηθνχ. Αλ νλνκαηίζνπκε κε γξάκκαηα ηνπ Λαηηληθνχ αιθαβήηνπ ηηο ηξείο ζπληζηψζεο, (νηθνλνκηθή ην Δ, λφκηκε ην L θαη εζηθή ην Μ) πνπ αληηζηνηρνχλ ζηνπο θχθινπο, ε ηνκή ησλ θχθισλ δεκηνπξγεί νθηψ πεξηνρέο: E LM,

M, ELM, θαη

, φπνπ = (φρη E), = (φρη L) θαη

, E M, EL ,

L ,

=(φρη M).

Ζ δεκηνπξγία ησλ κηθηψλ πεξηνρψλ ησλ ζπληζησζψλ, πξνθαιεί πξνβιεκαηηζκνχο σο πξνο ηα φξηα ηεο ΔΚΔ (Geva,2008). Ζ εμ’ νξηζκνχ «θαζαξή» νηθνλνκηθή θαηεγνξία, (ε πεξηνρή E

) πνπ δελ πεξηιακβάλεη ηελ εζηθή θαη λφκηκε ζπληζηψζα, δελ αλαθέξεηαη

πνπζελά ζηε βηβιηνγξαθία σο κία μερσξηζηή θαηεγνξία ΔΚΔ.

Ζ δπζθνιία

θαηεγνξηνπνίεζεο ζε έλα πιαίζην ησλ ηξηψλ ζπληζησζψλ ηεο ΔΚΔ νδεγεί ππνρξεσηηθά ζηελ ηαμηλφκεζε ησλ εηαηξηθψλ δξαζηεξηνηήησλ ζε δχν θαηεγνξίεο: ηηο ππεχζπλεο δξαζηεξηφηεηεο, πνπ βξίζθνληαη εληφο ησλ επηά εζσηεξηθψλ ηκεκάησλ θαη ζηηο αλεχζπλεο εηαηξηθέο δξαζηεξηφηεηεο, πνπ βξίζθνληαη εθηφο (πεξηνρή

). Σν κνληέιν

ησλ ηεκλφκελσλ θχθισλ, δελ απαληά ζηελ ηεξάξρεζε ησλ επζπλψλ ηεο εηαηξείαο, νχηε θαη βνεζάεη ηελ αλψηαηε δηνηθεηηθή νκάδα πξνο ηελ θαηεχζπλζε απηή. Σν κνληέιν ησλ νκφθεληξσλ θχθισλ (Geva, 2008), αλαπηχρζεθε ζηελ Ακεξηθή αξρέο δεθαεηίαο 1970 θαη είλαη παξφκνην κε ην ππξακνεηδέο κνληέιν ηνπ Carroll θαη ην κνληέιν ησλ ηεκλφκελσλ θχθισλ.

΢ειίδα 28


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Διάγραμμα 3: Μοντζλο ΕΚΕ των ομόκεντρων κφκλων Ρθγι: Geva (2008)

Ο εζσηεξηθφο θχθινο αληηπξνζσπεχεη ηελ θχξηα επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ θαη πεξηιακβάλεη ηηο βαζηθέο επζχλεο γηα ηελ εθηέιεζε ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο: ηελ παξαγσγή ησλ πξντφλησλ, ηελ απαζρφιεζε θαη ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε θ.ιπ. Ο εζηθφο θχθινο, πεξηιακβάλεη ηελ επζχλε γηα ηελ άζθεζε ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο κε επίγλσζε ησλ βαζηθψλ εζηθψλ θαλφλσλ θαη ησλ θνηλσληθψλ αμηψλ θαη πξνηεξαηνηήησλ. Κάζε κέινο ηνπ εζσηεξηθνχ θχθινπ είλαη κέινο ηνπ επξχηεξνπ εμσηεξηθνχ θχθινπ, αιιά φρη ην αληίζηξνθν. Οη νηθνλνκηθέο επζχλεο έρνπλ λνκηθέο θαη εζηθέο θαη θηιαλζξσπηθέο πηπρέο αιιά νη εζηθέο επζχλεο έρνπλ λφκηκεο θαη νηθνλνκηθέο πηπρέο φρη φκσο θαη θηιαλζξσπηθέο θ.ν.θ. Σν κνληέιν παξνπζηάδεη ηε ζρέζε επηρεηξήζεσλ & θνηλσλίαο, ηελ απέμσ πξνο ηα κέζα θαη ηελ απφ κέζα πξνο ηα έμσ. Ζ θίλεζε απφ έμσ πξνο ηα κέζα αληαλαθιά ηελ καθξνρξφληα έλλνηα ηνπ θνηλσληθνχ ειέγρνπ θαη ηελ θνηλσληθή αλάγθε επηβνιήο θαλφλσλ

ζπκπεξηθνξάο ζηελ επηρεηξεκαηηθή δξαζηεξηφηεηα. Ζ θίλεζε απφ ην

εζσηεξηθφ πξνο ην εμσηεξηθφ αληηπξνζσπεχεη ηελ εζσηεξίθεπζε ησλ θνηλσληθψλ θαλφλσλ ζηελ ιεηηνπξγία ησλ επηρεηξήζεσλ θαη δελ ππάξρεη θακία γξακκηθφηεηα θαη ηεξαξρία ζην κνληέιν ησλ νκφθεληξσλ θχθισλ. Έλα άιιν κνληέιν αθνξά ζηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Απφδνζε, (Corporate Social Performance-CSP) (Wood, 1991).

΢ειίδα 29


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Διάγραμμα 4: Μοντζλο Εταιρικισ Κοινωνικισ Απόδοςθσ (GSP) Ρθγι: Wood (1991)

Βαζηθά ζπζηαηηθά είλαη ε ζεζκηθή αξρή πνπ αθνξά ζηε λνκηκφηεηα ιεηηνπξγίαο ηεο επηρείξεζεο, ε νξγαλσηηθή αξρή πνπ αθνξά ζηε δεκφζηα επζχλε ηεο επηρείξεζεο θαη ε αηνκηθή/πξνζσπηθή αξρή πνπ αθνξά ζηε ζχλεζε ηεο δηαρείξηζεο ηεο επηρείξεζεο. Ζ έλλνηα ηεο αξρήο εθθξάδεη θάηη ζεκειηψδεο, πνπ νη άλζξσπνη πηζηεχνπλ φηη είλαη αιήζεηα, ή πξφθεηηαη γηα κηα βαζηθή αμία θαη θάζε αξρή ζπλεηζθέξεη ζηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Απφδνζε ηεο επηρείξεζεο. Ζ αξρή ηεο λνκηκφηεηαο εθθξάδεη ηελ επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ σο θνηλσληθφο ζεζκφο πνπ ζα πξέπεη λα απνθεχγεη ηελ θαηάρξεζε ηεο ηζρχνο ηνπ. Ζ αξρή ηεο δεκφζηαο επζχλεο αθνξά ζηελ πξσηνγελή θαη δεπηεξνγελή πεξηνρή εκπινθήο ηεο επηρείξεζεο κε ηελ θνηλσλία. Ζ ηξίηε αξρή αθνξά ζηε ζχλεζε ηεο δηαρείξηζεο θαη νη δηαρεηξηζηέο ζα πξέπεη λα ιεηηνπξγνχλ κε ζχλεζε, ψζηε λα πξνθχπηνπλ θνηλσληθά ππεχζπλα θαη επηζπκεηά απνηειέζκαηα. Ζ δεχηεξε θχξηα ζπληζηψζα ζην κνληέιν ηεο Wood είλαη νη δηαδηθαζίεο ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Αληαπφθξηζεο πνπ νξίδνληαη σο ε δπλαηφηεηα ηεο επηρείξεζεο λα αληαπνθξίλεηαη ζηηο θνηλσληθέο πηέζεηο θαη αθνξά ζε ηξείο παξάγνληεο: ζηελ πεξηβαιινληηθή απνηίκεζε, ηε δηαρείξηζε ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ θαη ηα γεληθφηεξα ζέκαηα δηαρείξηζεο. Ζ πεξηβαιινληηθή απνηίκεζε αθνξά ζην επξχηεξν πεξηβάιινλ δξαζηεξηνπνίεζεο ηεο επηρείξεζεο γηα ηελ επηβίσζε ηεο κέζσ ηεο πξνζαξκνγήο ηεο ζηηο πεξηβαιινληηθέο ζπλζήθεο. Ζ δηαρείξηζε ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ, αθνξά ζηηο ζρέζεηο ησλ εζσηεξηθψλ θαη εμσηεξηθψλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ κε ηηο ιεηηνπξγίεο ηεο επηρείξεζεο, θαζψο θαη ηηο ζπλέπεηεο απηψλ ησλ ζρέζεσλ. Ζ ηξίηε πηπρή ηνπ κνληέινπ αθνξά ζηηο θνηλσληθέο ΢ειίδα 30


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

επηπηψζεηο ηεο εηαηξηθήο ζπκπεξηθνξάο, ζηα πξνγξάκκαηα πνπ ρξεζηκνπνηεί ε επηρείξεζε γηα ηελ εθαξκνγή ηεο ΔΚΔ θαη ζηηο πνιηηηθέο πνπ αλαπηχζζνληαη απφ ηηο εηαηξείεο γηα λα ρεηξηζηνχλ ηα θνηλσληθά δεηήκαηα θαη ηα ζπκθέξνληα ησλ ελδηαθεξνκέλσλ κεξψλ. 1.4.4. Οη εζηθέο ζεσξίεο (ethical theories) γηα ηελ ΔΚΔ Οη ζεσξίεο απηέο εζηηάδνπλ ζηηο εζηθέο πξνυπνζέζεηο ή απαηηήζεηο, πνπ κε ηε ζεηξά ηνπο εληζρχνπλ ηηο ζρέζεηο κεηαμχ επηρεηξήζεσλ θαη θνηλσλίαο (Garriga θαη Mele, 2004). Βαζίδνληαη ζηελ αλαγθαηφηεηα γηα κία θαιή θνηλσλία θαζψο θαη ζηελ αλαδήηεζε ηνπ εζηθψο νξζνχ. Μία πξψηε ππννκάδα αθνξά ζηελ θαλνληζηηθή ζεσξία ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ (normative stakeholder theory) αλ θαη ζεσξίεο γηα ηε δηαρείξηζε ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ πεξηειήθζεζαλ ζηηο ζεσξίεο νινθιήξσζεο. Ζ ζεσξία βαζίδεηαη ζην φηη νη εκπιεθφκελνη είλαη πξφζσπα ή νκάδεο κε έλλνκν ζπκθέξνλ απφ ηελ

εηαηξηθή

δξαζηεξηφηεηα, αλεμάξηεηα αλ ε επηρείξεζε έρεη θάπνην ελδηαθέξνλ γηα απηνχο. Ζ θνηλσληθά ππεχζπλε επηρείξεζε πξέπεη λα δείρλεη ελδηαθέξνλ ζηα λφκηκα ζπκθέξνληα φισλ ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ θαη λα ηζνξξνπεί ζε έλα ηέηνην πιήζνο θαη πνηθηιία ζπκθεξφλησλ. Δλ ηνχηνηο δελ έρεη δηαηππσζεί κηα γεληθή ζεσξία γηα ηα ελδηαθεξφκελα κέξε. Ζ δεχηεξε ππννκάδα ζεσξηψλ (Garriga θαη Mele, 2004), αθνξά ζηα νηθνπκεληθά δηθαηψκαηα σο βάζε γηα ηελ ΔΚΔ. Έρνπλ πξνηαζεί δηάθνξεο πξνζεγγίζεηο θαη κία αθνξά ζην Οηθνπκεληθφ ΢χκθσλν (Global Compact) ηνπ ΟΖΔ πνπ πνιιέο εηαηξείεο ην έρνπλ απνδερηεί θαη ην εθαξκφδνπλ. ΢ηελ

ππννκάδα

απηή

αλήθνπλ

νη

αξρέο

ηνπ

Global

Sullivan

Principles

(http://www.thesullivanfoundation.org/about/global_sullivan_principles) πνπ ζηνρεχνπλ ζηελ νηθνλνκηθή, θνηλσληθή θαη πνιηηηθή δηθαηνζχλε απφ ηελ πιεπξά ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ε πηζηνπνίεζε κε ην πξφηππν SA 8000 (www.cepaa.org) γηα ηελ θνηλσληθή ππεπζπλφηεηα ησλ επηρεηξήζεσλ ε νπνία βαζίδεηαη, επίζεο, ζηα εξγαζηαθά θαη αλζξψπηλα δηθαηψκαηα. Ζ ηξίηε ππννκάδα ζεσξηψλ, έρεη σο ππξήλα ηνλ φξν «αεηθφξνο ή βηψζηκε αλάπηπμε» (Garriga θαη Mele,2004). Αλ θαη ν φξνο δελ αλαπηχρζεθε ζε επηρεηξεζηαθφ επίπεδν, ελ ηνχηνηο κπνξεί λα πξνζεγγηζηεί ππφ ην πξίζκα ηεο ΔΚΔ. Ζ έλλνηα ηεο βηψζηκεο

΢ειίδα 31


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

αλάπηπμεο επεθηάζεθε γηα λα ζπκπεξηιάβεη θαη ηελ θνηλσληθή δηάζηαζε σο αλαπφζπαζην κέξνο ηεο αλάπηπμεο. Κάπνηνη κειεηεηέο αλαθέξνληαη ζηελ εηαηξηθή νηθνινγηθή βησζηκφηεηα θαη ζηε επέθηαζε ηεο παξαδνζηαθήο «θάησ γξακκήο» (bottom line) ηεο ινγηζηηθήο, ε νπνία δείρλεη ηε ζπλνιηθή θαζαξή θεξδνθνξία ηεο επηρείξεζεο ζε κία «ηξηπιή γξακκή» (triple bottom line), πνπ πεξηιακβάλεη νηθνλνκηθέο, θνηλσληθέο θαη πεξηβαιινληηθέο πηπρέο ζην πιαίζην ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο. Μία άιιε ππννκάδα πξνζεγγίζεσλ έρεη σο αμία γηα ηελ ΔΚΔ ην θνηλφ θαιφ γηα ηελ θνηλσλία (Garriga θαη Mele, 2004) έλλνηα ξηδσκέλε ζηελ αξηζηνηειηθή παξάδνζε. Κεληξηθή ηδέα είλαη φηη νη επηρεηξήζεηο, πξέπεη λα ζπκβάιινπλ ζην θνηλφ θαιφ σο ηκήκα ηεο θνηλσλίαο. 1.4.5. Άιιεο ζεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο θαη κνληέια γηα ηελ ΔΚΔ ΢ηελ ελφηεηα παξαηίζεληαη απφςεηο γηα ηελ ΔΚΔ απφξξνηα εξεπλψλ. Πξφζθαηε πξνζπάζεηα ζρεκαηνπνίεζεο πιαηζίνπ αλάπηπμεο ΔΚΔ έγηλε απφ ηνπο Cegarra-Navaro θαη Martinez-Martinez (2009) πνπ αληηπαξαβάιινπλ ηνλ νξηζκφ ηνπ νξγαληζκνχ BSR (www.bsr.org) κε ηα ιεγφκελα ηξία P (People, Planet θαη Profit) αλαθέξνληαο φηη ν νξηζκφο βξίζθεηαη ζε αξκνλία κε ηα ηξία αξρηθά, ηα νπνία νινέλα πεξηζζφηεξν ρξεζηκνπνηνχληαη σο βάζε ηεο ΔΚΔ. Ζ πξνζπάζεηα ησλ ζπγγξαθέσλ βαζίζηεθε ζε έξεπλα ζηηο 100 κεγαιχηεξεο θεξδνθφξεο θαη κε θεκηζκέλεο Ηζπαληθέο επηρεηξήζεηο. Με ρξήζε θξηηεξίσλ φπσο π.ρ. ε νηθνλνκηθή επξσζηία, ε εηαηξηθή θνπιηνχξα, ε θαηλνηνκία θ.ιπ. νη κειεηεηέο δηαηχπσζαλ ην θεληξηθφ εξψηεκα: Πψο νη επηρεηξήζεηο αληαπνθξίλνληαη ζηα θξηηήξηα ρξεζηκνπνηψληαο δξαζηεξηφηεηεο ΔΚΔ;

Διάγραμμα 5: Ρλαίςιο ανάπτυξθσ ΕΚΕ Ρθγι: Cegarra-Navaro και Martinez-Martinez (2009)

΢ειίδα 32


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Ζ ΔΚΔ λνείηαη σο κηα θπθιηθή δηαδηθαζία κάζεζεο, κέζσ ηεο νπνίαο ππνδεηθλχεηαη ν ηξφπνο πνπ εμαζθαιίδεη ζηελ θάζε επηρείξεζε δηαξθή αλαγλψξηζε θαη εθηίκεζε. Σν φθεινο πνπ πξνθχπηεη γηα ηελ επηρείξεζε εμαξηάηαη απφ ηε ζπζζψξεπζε ζαπκαζκνχ, σζηφζν θνκβηθφ ζεκείν είλαη ε δηαδξαζηηθή δηαδηθαζία ζρεδηαζκνχ ζχκθσλα κε ηελ νπνία ηα εκπιεθφκελα κέξε θαηαλννχλ ην ζχζηεκα θαη ηνπο ξφινπο ηνπο. Έλα κνληέιν, πνπ νλνκάδεηαη “3C-SR model” γηα ηελ θάιπςε ηνπ ράζκαηνο κεηαμχ ησλ δηαθφξσλ νξηζκψλ ΔΚΔ, πξνηάζεθε απφ ηνπο Meehan et al. (2006).

Διάγραμμα 6: Το μοντζλο 3C-SR Ρθγι: Meehan et al. (2006)

Σν κνληέιν βαζίδεηαη ζηηο έλλνηεο CSP-Corporate Social Performance, CSR-Corporate Social Responsibility θαη CC-Corporate Citizenship θαη κνηάδεη κε ηνπο ηεκλφκελνπο θχθινπο ηνπ Carroll αιιά ε θηινζνθία ηνπ είλαη δηαθνξεηηθή. Ζ θεληξηθή ηδέα γηα ηελ ΔΚΔ, είλαη φηη κπνξεί λα απνηειέζεη έλαλ αληαγσληζηηθφ πφξν γηα ηελ επηρείξεζε, θαζψο θαη λα εληαρζεί ζηηο δηαδηθαζίεο ζηξαηεγηθήο αλάπηπμεο θαη ησλ κεηξήζεσλ, πνπ εθαξκφδνληαη ζε πνιινχο επηρεηξεκαηηθνχο νξγαληζκνχο. ΢πζηαηηθά ζηνηρεία ηνπ κνληέινπ είλαη νη φξνη: εζηθέο θαη θνηλσληθέο δεζκεχζεηο (ethical and social commitments), ζπλδέζεηο κε ηνπο εηαίξνπο ζηελ αιπζίδα αμίαο ηνπ νξγαληζκνχ (connections with partners in the value network) θαη ζπλέπεηα ζπκπεξηθνξάο ζηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ γηα ηελ νηθνδφκεζε εκπηζηνζχλεο (consistency of behaviour over time to build trust). Σα ηξία ζηνηρεία ηνπ 3C-SR κνληέινπ, ηεθκεξηψλνπλ ην ραξαθηήξα κίαο επηρείξεζεο σο έλαλ «θαιφ εηαηξηθφ πνιίηε» (good corporate citizen). ΢ειίδα 33


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Ζ αμία πνπ δεκηνπξγείηαη ζε έλα ζχγρξνλν επηρεηξεκαηηθφ δίθηπν είλαη ην απνηέιεζκα ηεο πξνζηηζέκελεο αμίαο απφ δηάθνξνπο νηθνλνκηθνχο παξάγνληεο (π.ρ. πξνκεζεπηέο, επηρεηξεκαηηθνί εηαίξνη, νη πειάηεο θ.ιπ.). Ζ δνκή ησλ ζρέζεσλ εληφο ηεο αιπζίδαο αμίαο είλαη ην κέζν, κε ην νπνίν ζα πξνθχςεη κηα θνηλσληθά πξνζαλαηνιηζκέλε επηρείξεζε. Ζ ζπλέπεηα, αθνξά ζηε ζπκπεξηθνξά ζηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ ζε φιεο ηηο πηπρέο ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο επηρείξεζεο θαη ζηελ ηήξεζε ζηαζεξψλ εζηθψλ αμηψλ. Ζ αμηνπηζηία κίαο επηρείξεζεο δείρλεη ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ηα πξφηππα θαη νη θαλφλεο ζπκπεξηθνξάο αληαλαθιψληαη ζηηο εζσηεξηθέο πνιηηηθέο ηεο, ζηηο ζρέζεηο κε ηνπο πξνκεζεπηέο ηεο θαη ζηηο δνκέο δηαθπβέξλεζήο ηεο. Έλα άιιν κνληέιν πνπ αλαπηχρζεθε απφ ηνπο O’Riordan θαη Fairbrass (2008), βαζίζηεθε ζην πιαίζην ιεηηνπξγίαο ηεο θαξκαθνβηνκεραλίαο, κε πξνζαλαηνιηζκφ ζην δηάινγν πνπ έρεη αλαπηπρζεί γηα ηα εκπιεθφκελα κέξε. ΢θνπφο ηνπ κνληέινπ είλαη λα πξνζθέξεη κηα νινθιεξσκέλε πξνζέγγηζε γηα ηε ιήςε απνθάζεσλ ηεο ΔΚΔ θαη λα παξέρεη έλα πξαθηηθφ πιαίζην γηα ηα ζηειέρε ηεο. Ζ βαζηθή ηδέα είλαη ε επίηεπμε ηζνξξνπίαο κεηαμχ ηεο αλάγθεο ηεο επηρείξεζεο λα δεκηνπξγεί θέξδνο θαη ηεο ζπκβνιήο ηεο ζην γεληθφ θαιφ ηεο θνηλσλίαο.

Διάγραμμα 7: Το γενικό γραφικό μοντζλο ΕΚΕ-εμπλεκόμενων μερϊν Ρθγι: O’Riordan και Fairbrass (2008)

΢ειίδα 34


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

΢ηε δεκηνπξγία κηαο νινθιεξσκέλεο πξνζέγγηζεο γηα ηελ ΔΚΔ θαη ζην δηάινγν κε ηα ελδηαθεξφκελα κέξε, εληνπίδνληαη ηέζζεξηο ηνκείο: α) ην πιαίζην ζην νπνίν νη επηρεηξήζεηο θαη ηα ελδηαθεξφκελα κέξε ιεηηνπξγνχλ β) ε ζεκαζία ζπγθεθξηκέλσλ γεγνλφησλ γ) ε θχζε ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ δ) ε αληίδξαζε ηεο δηαρείξηζεο ζε απηνχο ηνπο παξάγνληεο Ο ηνκέαο «πιαίζην» (context) ηνπνζεηεί ηα ελδηαθεξφκελα κέξε θαη ηνπο δηεπζπληέο επηρεηξήζεσλ ζην πεξηβάιινλ ή ζηηο πεξηζηάζεηο πνπ αληηκεησπίδνπλ. Ο ηνκέαο «εκπιεθφκελα κέξε» (stakeholders) πεξηιακβάλεη φινπο εθείλνπο ηνπο ηξφπνπο αλάδεημεο θαη αλάιπζεο ησλ παξαγφλησλ πνπ επεξεάδνπλ ηελ ΔΚΔ θαζψο θαη ην δηάινγν. Ο ηνκέαο ηνπ «γεγνλφηνο» επηηξέπεη, ην ελδερφκελν αιιαγήο ησλ πεξηζηάζεσλ πνπ νθείινληαη ζε έλα ζπγθεθξηκέλν γεγνλφο. Ο ηνκέαο «αληαπφθξηζε ηεο δηαρείξηζεο» εκπεξηέρεη ηελ ηδέα ηνπ ζηξαηεγηθνχ ζρεδηαζκνχ θαη ηεο δξάζεο ζε ζρέζε κε ηελ ΔΚΔ θαη ην δηάινγν κε ηα εκπιεθφκελα κέξε. Δπίζεο αλαπηχρζεθαλ κνληέια πνπ βαζίδνληαη ζε ζπγθξηηηθέο εκπεηξηθέο έξεπλεο γηα επηρεηξήζεηο ζε δηάθνξεο ρψξεο. Απηφ έγηλε κε ηνπο Quazi θαη O’Brien (2000), πνπ πξνηείλνπλ ην δηθφ ηνπο δηζδηάζηαην κνληέιν.

Διάγραμμα 8: Το διςδιάςτατο μοντζλο ΕΚΕ Ρθγι: Quazi και O’Brien (2000)

Οη ζπγγξαθείο πξνηείλνπλ ην κνληέιν ηνπο λα ιεηηνπξγεί ζε δηαθνξεηηθά θνηλσληθά θαη νηθνλνκηθά πεξηβάιινληα ζε ζρέζε κε ηε δχζε, πξνζπαζψληαο λα ην επηβεβαηψζνπλ κε

΢ειίδα 35


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

εκπεηξηθά δεδνκέλα πνπ ζπιιέρζεθαλ απφ επηρεηξήζεηο δχν δηαθνξεηηθψλ θξαηψλ (Απζηξαιία θαη Μπαγθιαληέο). Ζ θιαζζηθή άπνςε (ην θάησ δεμηφ ηεηαξηεκφξην) είλαη ε γλσζηή άπνςε πνπ ππνζηεξίδεη, φηη ε επηρείξεζε ζηνρεχεη ζηε κεγηζηνπνίεζε ησλ θεξδψλ ηεο (άπνςε Friedman). Σν πάλσ δεμηά ηεηαξηεκφξην αληηπξνζσπεχεη ηελ θνηλσληθφ–νηθνλνκηθή άπνςε πνπ δέρεηαη φηη ε πηνζέηεζε θάπνηνπ βαζκνχ θνηλσληθήο επζχλεο νδεγεί ζε θαζαξφ θέξδνο γηα ηελ επηρείξεζε ζε φξνπο φπσο θαιψλ ζρέζεσλ κε ηνπο θαηαλαισηέο, θαιψλ ζρέζεσλ κε ηνπο πξνκεζεπηέο θ.ιπ. Ζ κνληέξλα άπνςε γηα ηελ ΔΚΔ, ην αξηζηεξφ πάλσ ηεηαξηεκφξην, αληηπξνζσπεχεη κία πξνζέγγηζε ζχκθσλα κε ηελ νπνία ε επηρείξεζε δηαηεξεί ηε ζρέζε ηεο κε έλα επξχηεξν θνκκάηη ηεο θνηλσλίαο απφ ηελ νπνία πξνθχπηνπλ θαζαξά νθέιε ιφγσ θνηλσληθά ππεχζπλεο δξάζεο είηε ζε καθξνρξφλην είηε ζε βξαρπρξφλην δηάζηεκα. Ζ θηιαλζξσπηθή άπνςε, ην θάησ αξηζηεξφ ηεηαξηεκφξην, πξεζβεχεη κία επξχηεξε ζεψξεζε γηα ηελ θνηλσληθή επζχλε ζχκθσλα κε ηελ νπνία νη επηρεηξήζεηο

ζπκκεηέρνπλ

ζε

θηιαλζξσπηθέο

δξαζηεξηφηεηεο

κνινλφηη

απηφ

εθιακβάλεηαη σο θαζαξφ θφζηνο.

1.5.

Σν πεξηερόκελν ηεο ΔΚΔ θαη ε ελζσκάησζή ηεο ζηε ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο

Σν πεξηερφκελν ηεο ΔΚΔ αλαδεηθλχεηαη θπξίσο απφ ην ζεσξεηηθφ πιαίζην ελψ νη εκπεηξηθέο κειέηεο αλαιχνπλ επξχ θάζκα ζεκάησλ ζρεηηθψλ κε ηελ ΔΚΔ. Μία δηάζηαζε ηεο ΔΚΔ θαη ηνπ ζρεδηαζκνχ ηνπ πεξηερφκελνπ απηήο, αθνξά ηελ έληαμή ηεο ζηε ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο θαη εδψ ζα καο απαζρνιήζεη ηη ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλεη ε γεληθφηεξε ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο γηα λα ελζσκαηψζεη ηελ ΔΚΔ. 1.5.1. Ζ ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο & ε ζρέζε ηεο κε ηελ ΔΚΔ ΢χκθσλα κε ηνλ Galbreath (2009) ε ζηξαηεγηθή κίαο επηρείξεζεο πξνζδηνξίδεηαη απφ έμη βαζηθέο ζπληζηψζεο πνπ είλαη: 

ηη πξνζπαζεί λα πεηχρεη ε επηρείξεζε ζε καθξνρξφλην νξίδνληα (απνζηνιή)

πνηνί εζσηεξηθνί θαη εμσηεξηθνί παξάγνληεο επεξεάδνπλ ηελ επηρείξεζε ζην λα πεηχρεη ηελ απνζηνιή ηεο (ζηξαηεγηθά δεηήκαηα)

πνηέο αγνξέο ζα πξέπεη ε επηρείξεζε λα αληαγσληζηεί (αγνξά)

πνηά πξντφληα θαη ππεξεζίεο είλαη απαξαίηεηα γηα ηνπο θαηαλαισηέο ζηηο ζπγθεθξηκέλεο αγνξέο (αλάγθεο θαηαλαισηψλ)

΢ειίδα 36


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

πνηνί εζσηεξηθνί πφξνη είλαη απαξαίηεηνη γηα ηνλ αληαγσληζκφ (πφξνη)

πσο κπνξεί ε επηρείξεζε λα απνδψζεη θαιχηεξα απφ ηνλ αληαγσληζκφ (αληαγσληζηηθφ πιενλέθηεκα)

Έηζη πξνηάζεθε ην αθφινπζν δηάγξακκα:

Διάγραμμα 9: Ενςωμάτωςθ ΕΚΕ ςτθ ςτρατθγικι τθσ επιχείρθςθσ Ρθγι : Galbreath (2009)

Ζ ΔΚΔ ελζσκαηψλεηαη ζηξαηεγηθά ζηελ απνζηνιή ηεο επηρείξεζεο ιακβάλνληαο ππφςε ηηο πξνζδνθίεο ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ θαη ην εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο (αληαγσληζηηθφ πιαίζην). Ζ ελζσκάησζε ηεο ΔΚΔ ζηελ απνζηνιή ηεο επηρείξεζεο δελ κπνξεί λα γίλεη ρσξίο θαηαλφεζε ηνπ εζσηεξηθνχ ηεο πεξηβάιινληνο αιιά θαη ησλ αμηψλ θαη πεπνηζήζεσλ ησλ εγεηψλ ηεο. Ζ επηρείξεζε ζα πξέπεη λα θαιχπηεη ζπγθεθξηκέλα ηκήκαηα/αγνξέο-ζηφρνπο θαη απηφ είλαη θξίζηκν γηα ηε ζρέζε ζηξαηεγηθήο-ΔΚΔ. Ζ κεηαβιεηή ηεο θνηλσληθήο δπλακηθήο θαζίζηαηαη ζεκαληηθή γηα ηελ θαηαλφεζε ησλ ζεκεξηλψλ θαη αλαδπφκελσλ ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ ηκεκάησλ– ζηφρσλ ηεο αγνξάο. Ο πξνζαλαηνιηζκφο ζηελ αγνξά αθνξά ζηελ θαηαλφεζε ησλ ηζρπνπζψλ αλαγθψλ ησλ πειαηψλ ηεο αγνξάο–ζηφρνπ πνπ εμππεξεηεί έηζη ψζηε λα δεκηνπξγεζεί αλψηεξε αμία γηα ηνπο πειάηεο. Πξνθεηκέλνπ λα δεκηνπξγεζεί αλψηεξε αμία, νη επηρεηξήζεηο πξέπεη λα παξέρνπλ πξνζθνξέο πνπ απεπζχλνληαη ζε πειάηεο, λα είλαη πεξηζζφηεξν ειθπζηηθέο απφ ηνπο αληαγσληζηέο θαη λα πξνζθέξνπλ ηειηθά νθέιε πνπ ππεξβαίλνπλ ηελ πιεξσκή ηνπο. Σέηνηεο πξνζθνξέο είλαη ην απνηέιεζκα θαηλνηνκίαο. Οη πφξνη (πιηθνί & άπινη) είλαη κηα πηπρή ηεο ζηξαηεγηθήο πνπ αζρνιείηαη κε ηελ αληηζηνίρεζε ησλ εζσηεξηθψλ ΢ειίδα 37


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

πφξσλ κε ην δηαξθψο κεηαβαιιφκελν εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο κε ηξφπν πνπ λα εληζρχεη ηελ νξγαλσηηθή απφδνζε ηεο επηρείξεζεο κε ηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ. Σν αληαγσληζηηθφ πιενλέθηεκα είλαη ε ηειεπηαία ζπληζηψζα ηεο ζηξαηεγηθήο θαη ππάξρνπλ δηάθνξεο ζεσξήζεηο γηα ηελ επίηεπμή ηνπ. Μία απφ ηηο πξνζεγγίζεηο αθνξά ηελ ζηξαηεγηθή ηεο ηνπνζέηεζεο ζχκθσλα κε ηελ νπνία, ην θφζηνο αλά κνλάδα πξντφληνο είλαη κηθξφηεξν απφ απηά ησλ αληαγσληζηψλ ή κία επηρείξεζε παξάγεη πξντφληα γηα ηα νπνία νη θαηαλαισηέο είλαη πξφζπκνη λα πιεξψζνπλ πςειφηεξε ηηκή. Ζ ελζσκάησζε ηεο ΔΚΔ ζηε ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο αληηκεησπίζηεθε απφ εκπεηξηθή έξεπλα ζηε θαξκαθνβηνκεραλία (O’Riordan θαη Fairbrass 2008) θαη πξνηείλνληαη επηκέξνπο θάζεηο θαη βήκαηα. Ζ 1ε θάζε πεξηιακβάλεη ηε ζηξαηεγηθή αλάπηπμε ηεο ΔΚΔ θαη ε 2ε θάζε, σο απφξξνηα ηεο 1ε θάζεο, είλαη ε εθαξκνγή ηεο ΔΚΔ.

Διάγραμμα 10: Θ διαδικαςία ανάπτυξθσ και εφαρμογισ ΕΚΕ Ρθγι: O’Riordan και Fairbrass (2008)

Ζ 1ε θάζε ηεο αλάπηπμεο ζηξαηεγηθήο πεξηιακβάλεη ηηο αμίεο πνπ πξνσζνχλ ηελ ζηξαηεγηθή (π.ρ. φξακα, απνζηνιή) θαη ηηο ελαιιαθηηθέο ιχζεηο πνπ πεξηιακβάλνπλ ην δηαζέζηκν θάζκα επηινγψλ γηα ηε ιήςε απνθάζεσλ θαη ηε ζηξαηεγηθή σο ελέξγεηα, πνπ απνξξέεη απφ ηηο απνθάζεηο πνπ ειήθζεζαλ ζηα δχν πξνεγνχκελα ζηάδηα ηεο θάζεο απηήο. Ζ 2ε θάζε ζεκαηνδνηεί ηελ εθαξκνγή ηεο δηαδηθαζίαο ΔΚΔ θαη πεξηιακβάλεη ηελ εθαξκνγή θαη ηνλ έιεγρν πνπ αθνξά ζηηο ηερληθέο πηπρέο ζε ηαθηηθφ επίπεδν θαζψο θαη ηνλ έιεγρν

ηεο φιεο δηαδηθαζίαο κέζσ π.ρ. επηθνηλσλίαο θαη δηαιφγνπ κε ηα

εκπιεθφκελα κέξε θαη ην ζηάδην ησλ παξαγφκελσλ (outcomes). Μία άιιε πξνζέγγηζε γηα ηε ζηξαηεγηθή θαη ελζσκάησζε ηεο ΔΚΔ ζηηο ΜΜΔ (Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ-Μάξηηνο 2008-Α) πξνηείλεη ηε δηάθξηζε ησλ επηρεηξήζεσλ ζε πέληε επίπεδα, αλάινγα κε ην βαζκφ ελζσκάησζεο ζηελ επηρείξεζε δξάζεσλ φπσο π.ρ. ηνπ θψδηθα δενληνινγίαο, ηνπ ΢Γ Πεξηβάιινληνο θ.ιπ. ΢ειίδα 38


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

1.5.2. Σν πεξηερόκελν ηεο ΔΚΔ Γηα ην πεξηερφκελν ηεο ΔΚΔ ζηε βηβιηνγξαθία αληηκεησπίδνληαη γεληθά ζέκαηα φπσο π.ρ. ε έλλνηα ηνπ φξνπ ΔΚΔ (Moir, 2001), νη επηκέξνπο δξαζηεξηφηεηεο (activities) ηεο ΔΚΔ πνπ αλαγλσξίδνληαη απφ ηελ θνηλσλία θαη έρνπλ αμία (Bird et al., 2007), ε θηιαλζξσπία (Werbel θαη Wortman, 2000), νη πξνζσπηθέο αμίεο ηεο δηνίθεζεο θαη ησλ δηαρεηξηζηψλ (managers) θαη ε εκπινθή ησλ επηρεηξήζεσλ ζε ελέξγεηεο ΔΚΔ (Hemingway θαη Maclagan, 2004), ε πξνζπάζεηα εξκελείαο ηνπ ηξφπνπ κε ηνλ νπνίν ε ΔΚΔ δεκηνπξγεί αμία γηα ηνπο πειάηεο (Green θαη Peloza, 2011) θ.ιπ. Σελ ηειεπηαία δεθαεηία παξαηεξείηαη ζηξνθή ελδηαθέξνληνο ζην πεξηβάιινλ πνπ αλαδεηθλχεηαη σο θιεηδί ζην πιαίζην ηεο ΔΚΔ. Δπηκέξνπο ζέκαηα ζηε βηβιηνγξαθία αθνξνχλ ζηελ αεηθνξηθή/βηψζηκε αλάπηπμε, ζηελ Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε (ΔΠΔ), ζηελ πεξηβαιινληηθή επίδνζε ησλ επηρεηξήζεσλ, ζηε δηαρείξηζε ησλ ξχπσλ θαη απνξξηκκάησλ ηεο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο θ.ν.θ. Μία πξνζπάζεηα απνθσδηθνπνίεζεο μελφγισζζεο αξζνγξαθίαο, ελδεηθηηθήο ηνπ πεξηερνκέλνπ θαη ηεο ζεκαηνινγίαο γηα ηελ ΔΚΔ, ζε επηζηεκνληθά πεξηνδηθά γηα έξεπλεο πνπ δηελεξγήζεθαλ ζην ρξνληθφ δηάζηεκα 1992-2002, έγηλε απφ ηνπο Lockett et al. (2006), πνπ δηαπίζησζαλ φηη νη έξεπλεο εζηηάδνπλ: 

ζην πεξηβάιινλ θαη ζηελ πεξηβαιινληηθή επζχλε

ζηελ επηρεηξεζηαθή εζηθή θαη δενληνινγία (business ethics)

ζηελ απηή θαζ’ εαπηή ηελ ΔΚΔ

ζηα εκπιεθφκελα κέξε (stakeholders)

Σν Πεξηβάιινλ απνηειεί κία μερσξηζηή νληφηεηα θαη πθίζηαηαη κεγάινο αξηζκφο εηδηθψλ επηζηεκνληθψλ πεξηνδηθψλ γηα απηφ (π.ρ. Business Strategy and the Environment, Corporate, Social Responsibility and Environmental Management θ.ιπ.) θαη επίζεο έρνπλ αλαπηπρζεί ζρεηηθά πξφηππα (π.ρ. πξφηππν ISO 14000, πξφηππν EMAS θ.ιπ.). Ο ηνκέαο ηεο Δπηρεηξεζηαθήο Ζζηθήο & Γενληνινγίαο (business ethics) είλαη επξέσο δηαδεδνκέλνο ζηελ πεξηνδηθή επηζηεκνληθή εθδνηηθή δξαζηεξηφηεηα, ελψ ν ηνκέαο ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ θαη ε δηαρείξηζή ηνπο (stakeholders management) έρεη αλαδεηρηεί, ζε επίθεληξν έξεπλαο κε ζθνπφ λα ηεζεί έλα θαλνληζηηθφ πιαίζην αλαθνξάο. Σα βαζηθά ζπκπεξάζκαηα είλαη φηη αλέδεημαλ πξψην ην πεξηβάιινλ θαη ηε ζεκαζία ηνπ αιιά θαη γεληθφηεξα ηηο πεξηβαιινληηθέο αλεζπρίεο θαη δεχηεξν ηελ επηρεηξεζηαθή εζηθή θαη δενληνινγία σο ηα ζπνπδαηφηεξα θαηά ζεηξά ζέκαηα έξεπλαο απφ ηνπο κειεηεηέο. ΢ειίδα 39


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Μία άιιε δηεξεχλεζε (Peloza θαη Shang, 2010) επηθεληξψζεθε ζηελ αλάιπζε πξνγελέζηεξσλ κειεηψλ πνπ πξνζπάζεζαλ, απφ ηελ πιεπξά ηνπ marketing, λα απνηππψζνπλ ηηο επηπηψζεηο ηεο ΔΚΔ θαη ησλ πξαθηηθψλ ηεο ζηηο αληηδξάζεηο ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ. Οη δξαζηεξηφηεηεο (activities) ηεο ΔΚΔ θαηαηάζζνληαη ζε ηξείο θαηεγνξίεο: ηηο θηιαλζξσπηθέο δξαζηεξηφηεηεο, ηηο επηρεηξεκαηηθέο πξαθηηθέο θαη ηηο ζρεηηδφκελεο κε ηελ παξαγσγή θαη ηα πξντφληα, πνπ πεξηιακβάλνπλ κε ηε ζεηξά ηνπο επηκέξνπο δξαζηεξηφηεηεο. Ζ θηιαλζξσπία είλαη ε θπξίαξρε θαηεγνξία δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ θαη πεξηιακβάλεη επηκέξνπο κνξθέο. Οη επηρεηξεκαηηθέο πξαθηηθέο είλαη ε δεχηεξε ζε ζπνπδαηφηεηα νκάδα δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ κε θπξίαξρε πξαθηηθή ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο. Ζ ηξίηε θαηεγνξία αθνξά ζηελ παξαγσγηθή δηαδηθαζία γηα ηελ παξαγσγή πξντφλησλ πνπ εθιχνπλ ηνπο ιηγφηεξνπο ξχπνπο θαηά ηε ρξήζε ηνπο, ηελ αζθάιεηα θαηά ηε ρξήζε ησλ πξντφλησλ θαη ηελ απνθπγή ελζσκάησζεο ζηα πξντφληα επηβιαβψλ ρεκηθψλ νπζηψλ. Απφ ηελ αλαθεθαιαίσζε ηεο βηβιηνγξαθίαο θαη αξζξνγξαθίαο νη ηνκείο ζηνπο νπνίνπο ε ΔΚΔ αθνξά είλαη ην πεξηβάιινλ θνηλσλία θαη ελ γέλεη ε νηθνλνκία. Κάζε ηνκέαο αλαιχεηαη πεξαηηέξσ π.ρ. ε θνηλσλία κπνξεί λα δηαρσξηζηεί ζην αλζξψπηλν δπλακηθφ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ζηελ ππφινηπε θνηλσλία, θ.ιπ. Δπηπξφζζεηα εκπιέθνληαη δηάθνξα ελδηαθεξφκελα κέξε (stakeholders & shareholders) πνπ ηνπο αθνξά άκεζα ή έκκεζα νπνηαδήπνηε δξαζηεξηφηεηα ΔΚΔ πνπ πινπνηείηαη απφ ηελ θάζε επηρείξεζε, είηε ζε επίπεδν επίπησζεο (stakeholders) είηε ζε επίπεδν δηαθάλεηαο, Δηαηξηθήο Γηαθπβέξλεζεο θαη νηθνλνκηθψλ εμφδσλ (shareholders). Πξέπεη επίζεο λα ζεκεηψζνπκε φηη θάζε δξάζε επηρεηξήζεσλ πεξηιακβάλεη ή πξέπεη λα πεξηιακβάλεη ηελ αξρή ηεο αεηθνξίαο, ηελ αξρή ηεο δηαθάλεηαο θαη ηελ αξρή ηεο ινγνδνζίαο. ΢ηελ αξρή ηεο αεηθνξίαο έρεη γίλεη αλαθνξά έσο ηψξα θαη αλαιχεηαη θαη ζηε ζπλέρεηα. Οη αξρέο ηεο δηαθάλεηαο θαη ηεο ινγνδνζίαο είλαη αληηθείκελα πέξαλ ησλ νξίσλ θαη ηνπ πιαηζίνπ ηεο εξγαζίαο απηήο θαη θαηά ζπλέπεηα δελ ζα καο απαζρνιήζνπλ. Οη δχν απηέο αξρέο εληάζζνληαη ζην πιαίζην ηεο Δηαηξηθήο Γηαθπβέξλεζεο. 1.5.3. Σν πεξηβάιινλ θαη ε αεηθνξία- Από ηελ ΔΚΔ ζηελ Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζύλε (ΔΠΔ) ΢ηελ ελφηεηα απηή καο απαζρνινχλ ηα ζέκαηα γηα ην πεξηβάιινλ θαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν αληηκεησπίδεηαη απηφ απφ ηηο δεκφζηεο θπξίσο αξρέο ζε ζρέζε κε ηηο επηρεηξήζεηο, ΢ειίδα 40


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ε αεηθφξνο αλάπηπμε θαη πσο πξνζεγγίδεηαη ζηε ζεσξεηηθή ζπδήηεζε πνπ έρεη αλαπηπρζεί θαη νη ηξφπνη κέηξεζεο θαη παξνπζίαζεο ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ. 1.5.3.1. Γεληθά γηα ην πεξηβάιινλ

΢ηελ Διιάδα αξκφδην ράξαμεο δεκφζηαο πνιηηηθήο γηα ην πεξηβάιινλ, ηελ πξνζηαζία ηνπ θαη ηελ αληηκεηψπηζε ησλ θιηκαηηθψλ αιιαγψλ είλαη ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Δλέξγεηαο θαη Κιηκαηηθήο Αιιαγήο (ΤΠΔΚΑ) (http://www.ypeka.gr/), ην νπνίν ζε ζπλεξγαζία κε άιια Τπνπξγεία θαζνξίδεη εμεηδηθεπκέλα κέηξα, λνκνζεηηθέο ξπζκίζεηο θ.ιπ. γηα ηηο επηρεηξήζεηο. ΢χκθσλα κε ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Δλέξγεηαο θαη Κιηκαηηθήο Αιιαγήο (2007) ε ππεξνρή ηεο πνηνηηθήο έλλνηαο «Αλάπηπμε» (development) ζε ζρέζε κε ηνλ θαζαξά πνζνηηθφ ραξαθηήξα ηεο έλλνηαο «Μεγέζπλζε» (growth) ζεκαηνδνηεί ην πεξηερφκελν θαη ηελ νπζία ηεο Αεηθφξνπ Αλάπηπμεο, έλλνηα ζηελ νπνία ζπλαξζξψλνληαη ην Πεξηβάιινλ κε ηελ Κνηλσλία θαη ηελ Οηθνλνκία πνπ απνηεινχλ ηνπο ηνκείο δξάζεο ηεο ΔΚΔ. Ζ νηθνλνκηθή απφδνζε ησλ δξαζηεξηνηήησλ ησλ παξαγσγηθψλ ηνκέσλ θαη θιάδσλ ηεο νηθνλνκίαο αιιά θαη ε ειθπζηηθφηεηά ηνπο γηα επελδχζεηο επεξεάδεηαη θαζνξηζηηθά απφ ηελ πνηφηεηα ηνπ θπζηθνχ θαη ηνπ αλζξσπνγελνχο πεξηβάιινληνο ηεο ρψξαο. ΢ηαρπνινγψληαο απφ ηνλ ηζηφηνπν ηνπ ΤΠΔΚΑ (http://www.ypeka.gr/) ηηο δξάζεηο πνπ αθνξνχλ άκεζα ή έκκεζα ηηο επηρεηξήζεηο απηέο είλαη: 

ε δηαρείξηζε ησλ απνβιήησλ θαη ε δηάθξηζή ηνπο ζε επηθίλδπλα θαη κε επηθίλδπλα απφβιεηα

ε αλαθχθισζε

ν κεραλνινγηθφο ζφξπβνο ν πξνεξρφκελνο απφ βηνκεραληθέο θαη βηνηερληθέο εγθαηαζηάζεηο

ε δηαρείξηζε ηεο βηνκεραληθήο επηθηλδπλφηεηαο

ε ζηξαηεγηθή πεξηβαιινληηθήο εθηίκεζεο θαη ε πεξηβαιινληηθή αδεηνδφηεζε

ηα πεξηβαιινληηθά εξγαιεία θαη κέζα (΢χζηεκα Οηθνινγηθήο Γηαρείξηζεο θαη Διέγρνπ – EMAS, Δπξσπατθφ Οηθνινγηθφ ΢ήκα (E.U. Ecolabel) θαη νη Πξάζηλεο Γεκφζηεο ΢πκβάζεηο

ε ελέξγεηα θαη ε εμνηθνλφκεζε ηεο ζηηο κεηαθνξέο θαη ζηε βηνηερλία-βηνκεραλία

΢ειίδα 41


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ε δηαρείξηζε ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο θαη εηδηθφηεξα ην ζχζηεκα εκπνξίαο δηθαησκάησλ εθπνκπψλ αεξίσλ ζεξκνθεπίνπ θαη επηκέξνπο ζέκαηα απηνχ (έληαμε λενεηζεξρφκελσλ εγθαηαζηάζεσλ ζην ζχζηεκα εκπνξίαο, ε ηήξεζε κεηξψνπ θ.ιπ)

ν θαζνξηζκφο πεξηθεξεηαθψλ πιαηζίσλ ρσξνηαμηθνχ ζρεδηαζκνχ θαη αεηθφξνπ αλάπηπμεο Απφ ηε δηεξεχλεζε ηεο ζρεηηθήο αξζξνγξαθίαο δηαπηζηψζεθε φηη αξθεηά απφ ηα

ζέκαηα απηά αληηκεησπίδνληαη ζην πιαίζην ηεο ΔΚΔ. Γηα παξάδεηγκα νη Ting et al.(2010) αλαθέξνπλ σο ζέκαηα ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ, ηελ ελέξγεηα, ηηο εθπνκπέο ξχπσλ, ηα πγξά θαη ζηεξεά απφβιεηα, ηε ζπκκφξθσζε κε ηε λνκνζεζία. Σν άξζξν 24 ηνπ ζπληάγκαηνο ηνπ 1975, απνηειεί ην ζεκειηψδε ιίζν γηα ηε δηακφξθσζε ηνπ ζεζκηθνχ θαη λνκηθνχ πιαηζίνπ ηεο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο, ελψ ν Νφκνο 1650/86 «Γηα ηελ Πξνζηαζία ηνπ Πεξηβάιινληνο» πηνζέηεζε κία ζθαηξηθή πξνζέγγηζε ζηα πεξηβαιινληηθά δεηήκαηα (Μπεζέξεο, 2008). Ζ θξίζε πνπ βηψλνπλ ζήκεξα νη θνηλσλίεο θαη ε ειιεληθή δελ είλαη κφλν νηθνλνκηθή θαη επεξεάδεη ην πεξηβάιινλ πξνθαιψληαο πνιιαπιή ππνβάζκηζε θαη δεκηνπξγψληαο πεξηβαιινληηθά πξνβιήκαηα. Ζ δηεξεχλεζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ, θνηλσληθψλ θαη νηθνλνκηθψλ επηπηψζεσλ ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο γηα ηε ρψξα καο θαη γηα ρξνληθφ νξίδνληα ην ηέινο ηνπ 21νπ αηψλα απνηέιεζε αληηθείκελν δηεπηζηεκνληθήο πξνζέγγηζεο, δηεηνχο έξεπλαο θαη κειέηεο πνπ αλακέλεηαη λα νινθιεξσζεί θαη λα δεκνζηεπηεί ζχληνκα (http://www.bankofgreece.gr/Pages/default.aspx). 1.5.3.2. Ζ Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζύλε (ΔΠΔ) θαη ε αεηθόξνο αλάπηπμε

Σν ελδηαθέξνλ γηα ηελ ΔΚΔ κεηαηνπίζηεθε, εηδηθά απφ ην πεξηβάιινλ θαζηζηψληαο ην έλα απφ ηνπο ππιψλεο-άμνλεο ηεο ΔΚΔ, πξνο ηελ Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε (ΔΠΔ) σο κία έλλνηα μερσξηζηή πιένλ απφ ηελ ΔΚΔ ε νπνία πεξηιακβάλεη θαη ηελ έλλνηα ηεο αεηθφξνπ θαη βηψζηκεο αλάπηπμεο. Ζ παξαδνζηαθή αληίιεςε γηα ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο είλαη φηη αλήθεη ζηε ζθαίξα ηνπ δεκφζηνπ ζπκθέξνληνο, αιιά νη θπβεξλήζεηο ζηξέθνληαη θαη ζηνλ ηδησηηθφ ηνκέα γηα λα πηνζεηήζεη πεξηβαιινληηθά νξζή ζπκπεξηθνξά. Ζ

πεξηβαιινληηθή

πηπρή

ηεο

ΔΚΔ

σο

Δηαηξηθή

Πεξηβαιινληηθή

Δπζχλε

(Mazurkiewicz, 2004) νξίδεηαη πξαθηηθά ε αληηκεηψπηζε ζεκάησλ φπσο ην θαζήθνλ λα θαιχπηνπλ νη επηρεηξήζεηο ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπο, ε

΢ειίδα 42


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

εμάιεηςε

ησλ

απνβιήησλ

ηνπο

θαη

ε

κεγηζηνπνίεζε

ηεο

απνηειεζκαηηθφηεηαο/παξαγσγηθφηεηαο ησλ πφξσλ πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ΢ηελ παγθφζκηα νηθνλνκία, ην Γηαδίθηπν, ηα κέζα καδηθήο ελεκέξσζεο θαη ε επαλάζηαζε ηεο πιεξνθνξίαο ξίρλνπλ θσο ζηηο πξαθηηθέο ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ φιν ζπρλφηεξα θξίλνληαη κε βάζε ηε πεξηβαιινληηθή ηνπο δηαρείξηζε θαη ζπκπεξηθνξά. Απηή ε δηαθάλεηα ζεκαίλεη γηα πνιιέο επηρεηξήζεηο φηη ε ΔΠΔ δελ είλαη πιένλ πνιπηέιεηα αιιά αλάγθε, φκσο γηα ηελ ΔΠΔ δελ ππάξρεη νινθιεξσκέλν πιαίζην ξχζκηζεο πνπ λα θαιχπηεη ηαπηφρξνλα δεηήκαηα φπσο: θπβεξλεηηθά πξφηππα, ζπζηήκαηα δηαρείξηζεο, θψδηθεο

δενληνινγίαο,

πξφηππα επηδφζεσλ,

εθζέζεηο

επηδφζεσλ θαη

πξφηππα

αμηνπηζηίαο. Ζ δηάζηαζε ηεο αεηθνξίαο πνπ έρεη κπεη ζηε ζπδήηεζε εδψ θαη 25 ρξφληα, απφ ηε γλσζηή έθζεζε Brundtland, ζεσξεί φηη είλαη δπλαηή ε επίηεπμε αλάπηπμεο πνπ δε ζα εμαληιεί ηνπο θπζηθνχο πφξνπο, αιιά ζα ηνπο δηαηεξεί γηα ην κέιινλ. Γηα ηελ αεηθφξν αλάπηπμε ππάξρνπλ ηξείο δηαζηάζεηο (Málovics et al., 2008): ε πεξηβαιινληηθή, ε νηθνλνκηθή θαη ε θνηλσληθή δηάζηαζε. Μία απνηχπσζε ησλ ηξηψλ δηαζηάζεσλ είλαη ε εμήο (Azapagic, 2003):

Διάγραμμα 11: Οι τρείσ διαςτάςεισ τθσ αειφόρου ανάπτυξθσ Ρθγι: Azapagic, (2003)

ελψ ζηηο ηξείο δηαζηάζεηο (León–Soriano et al., 2010) δηακνξθψλεηαη αιιεινεπηδξάζεηο:

΢ειίδα 43


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Διάγραμμα 12: Αλλθλοεπιδράςεισ των διαςτάςεων τθσ αειφόρου ανάπτυξθσ Ρθγι: León–Soriano et al. (2010)

Απφ ην δηάγξακκα πξνθχπηεη φηη νηηδήπνηε θαη αλ θάλεη κία επηρείξεζε ζα πξέπεη λα θνηηάεη ηε βησζηκφηεηα απηνχ πνπ θάλεη ιακβάλνληαο ππφςε ηηο ηξεηο δηαζηάζεηο: ηελ πεξηβαιινληηθή (νηθνινγηθή), ηελ νηθνλνκηθή θαη ηελ θνηλσληθή δηάζηαζε, νη νπνίεο αιιειεπηδξνχλ. Γελ κπνξεί θακία δηάζηαζε λα εμεηάδεηαη κεκνλσκέλα απφ ηηο άιιεο δηφηη ππάξρεη κία δπλακηθή ζρέζε αιιειεπίδξαζεο κεηαμχ ηνπο. Γηα ηελ επίηεπμε ηεο νηθνινγηθήο, νηθνλνκηθήο θαη θνηλσληθήο βησζηκφηεηαο απαηηνχληαη θαη επηκέξνπο επηηεχμεηο φπσο ε ηζφηεηα, ε παξαγσγηθφηεηα, ε απνηειεζκαηηθφηεηα θ.ιπ. Ζ πεξηβαιινληηθή/νηθνινγηθή δηάζηαζε ηεο αεηθνξίαο (Málovics, et al. 2008) πεξηιακβάλεη, κηα ππεχζπλε ζηάζε απέλαληη ζηηο κειινληηθέο γεληέο, γηα ηε δηαηήξεζε ελφο νξηζκέλνπ επηπέδνπ ησλ θπζηθψλ πφξσλ, παξέρνληαο έηζη βαζηθέο ιεηηνπξγίεο γηα ηελ αλζξψπηλε θνηλσλία. Οη ιεηηνπξγίεο αθνξνχλ ζηελ εθκεηάιιεπζε ησλ θπζηθψλ πφξσλ, ζηε δπλαηφηεηα δηάζεζεο ησλ απνβιήησλ, ζηε δηαηήξεζε ηεο δσήο ζηνλ πιαλήηε θαη ζηελ πγεία θαη επεκεξία ηνπ αλζξψπνπ. Μία επηρείξεζε γηα λα είλαη «βηψζηκε» ζηηο παξαγσγηθέο δξαζηεξηφηεηεο ηεο, ζα πξέπεη λα ιακβάλεη ππφςε ηεο θαη ηηο ηξεηο απηέο δηαζηάζεηο θαζψο θαη ηηο αιιειεπηδξάζεηο απηψλ. ΋πσο ζσζηά ηίζεηαη (Μπεζέξεο, 2008) κία επηρείξεζε γηα λα ραξαθηεξηζηεί σο «βηψζηκε» ζα πξέπεη ηνπιάρηζηνλ ζην ζηάδην ηνπ ζρεδηαζκνχ λα απαληάεη ζε εξσηήκαηα φπσο π.ρ. πνηά είλαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο δξάζεο ηεο πνπ ηελ θαζηζηνχλ αληίζεηε πξνο ηηο αξρέο ηεο βησζηκφηεηαο; πνηέο αιιαγέο απαηηνχληαη γηα λα επηηεπρζεί ζχκπλνηα κε ηηο αξρέο απηέο; θ.ν.θ. Οη Málovics et al., (2008) δηαθξίλνπλ γεληθφηεξα ηηο δξαζηεξηφηεηεο ΔΚΔ θαη εηδηθφηεξα γηα ην πεξηβάιινλ ζε εμσηεξηθέο θαη εζσηεξηθέο πξαθηηθέο. Οη εμσηεξηθέο ΢ειίδα 44


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

πξαθηηθέο ΔΚΔ αθνξνχλ ηελ έμσ απφ ηελ επηρείξεζε δξαζηεξηφηεηα θαη πεξηιακβάλνπλ π.ρ. θίλεηξα γηα ηνπο εξγαδφκελνπο θαη ηνπο managers γηα ζπκκεηνρή ηνπο ζε έξγα βειηίσζεο ηνπ πεξηβάιινληνο, θ.ιπ. ελψ νη εζσηεξηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ πεξηιακβάλνπλ κεηαμχ άιισλ, π.ρ. ηελ απμεκέλε ζπκκφξθσζε κε ηνπο θαλνληζκνχο γηα ηε κείσζε ησλ αξλεηηθψλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ απφ ηε επηρείξεζε, ηελ αλαθχθισζε, ηελ επαλαρξεζηκνπνίεζε θαη δηαηήξεζε πφξσλ θ.ιπ.. Έλα άιιν κνληέιν αεηθνξηθήο αλάπηπμεο κε ηε κνξθή θχθινπ θαη δχν θάζεηα ηεκλφκελσλ αμφλσλ (Lee, 2010) είλαη ην αθφινπζν:

Διάγραμμα 13: Μοντζλο αειφορικισ ανάπτυξθσ Ρθγι: Lee (2010)

Ζ αεηθνξία νξγαλψλεηαη απφ ηνπο ηεκλφκελνπο άμνλεο: ν θάζεηνο άμνλαο πεξηιακβάλεη ηελ εζσηεξηθή θαη εμσηεξηθή εζηίαζε, ν νξηδφληηνο άμνλαο πεξηιακβάλεη ηε καθξνρξφληα θαη βξαρπρξφληα πξνζέγγηζε ζε ηέζζεξηο ηνκείο ελδηαθέξνληνο πνπ αληηζηνηρνχλ ζηα ηέζζεξα ηεηαξηεκφξηα θαη αθνξνχλ ζηελ πεξηβαιινληηθή επίπησζε, ζηελ θνπιηνχξα, ζηα νηθνλνκηθά θαη ζηελ θνηλσληθή επηξξνή. ΢ην κνληέιν απηφ εθηφο απφ ηηο ηξείο πιένλ δηαζηάζεηο ηεο αεηθνξίαο κπαίλεη θαη ε ηέηαξηε δηάζηαζε πνπ ζπλδέεηαη κε απηφ πνπ ιέγεηαη «θνπιηνχξα» ηεο επηρείξεζεο. 1.5.3.3. Μέηξεζε αεηθνξίαο θαη επηπηώζεσλ ζην πεξηβάιινλ

Ζ κέηξεζε ηεο αεηθνξίαο θαη ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ ελδηαθέξεη, ζην πιαίζην ηεο δηαθάλεηαο, φπσο θαη ν ηξφπνο παξνπζίαζεο ησλ πεξηβαιινληηθψλ δξαζηεξηνηήησλ θαη επηπηψζεσλ απφ ηε ιεηηνπξγία ησλ επηρεηξήζεσλ. Γηα ηε κέηξεζε ηεο αεηθνξίαο θαη ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ επηρεηξήζεσλ, ππάξρνπλ δχν πξνζεγγίζεηο (Málovics, et al., 2008): ε ρξήζε ζρεηηθψλ κέηξσλ θαη ε ΢ειίδα 45


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ρξήζε απφιπησλ κέηξσλ. Ζ πξψηε πξνζέγγηζε δηεξεπλά ηελ απνδνηηθφηεηα (efficiency), ελψ ε δεχηεξε επηθεληξψλεηαη ζηελ απνηειεζκαηηθφηεηα (effectiveness) δειαδή ζηελ απνηειεζκαηηθή ρξήζε ησλ πφξσλ. Σν ζρεηηθφ κέηξν ζπγθξίλεη ηελ πξνζηηζέκελε αμία πνπ δεκηνπξγείηαη απφ ηελ εηαηξεία κε ρξήζε ησλ πφξσλ ή ηε βιάβε πνπ πξνθαιείηαη ζην πεξηβάιινλ. Ζ νηθνινγηθή απνδνηηθφηεηα ζηνλ ηνκέα απηφ ζεκαίλεη ηελ παξαγσγή ηεο ίδηαο πνζφηεηαο ησλ πξντφλησλ κε ρακειφηεξε θαηαλάισζε πεξηβαιινληηθψλ εηζξνψλ θαη θπζηθψλ πφξσλ. Σν απφιπην κέηξν επηθεληξψλεηαη ζηελ πξνζηηζέκελε αμία πνπ δεκηνπξγείηαη απφ ηελ εηαηξεία θαη νξίδεηαη σο ηα νθέιε ηνπ ελεξγεηηθνχ κείνλ ηα εζσηεξηθά θαη εμσηεξηθά θφζηε. Δίλαη δχζθνιν λα θαηαζηεί ιεηηνπξγηθή θαη κεηξήζηκε ε αεηθνξία ζηελ πξάμε ζε επίπεδν εηαηξείαο επεηδή δελ έρεη αλαπηπρζεί αθφκα κία νινθιεξσκέλε κέζνδνο κέηξεζεο πνπ λα πεξηιακβάλεη θαη ηηο ηξεηο δηαζηάζεηο (νηθνλνκηθή, θνηλσληθή θαη πεξηβαιινληηθή). Σν νηθνινγηθφ απνηχπσκα ζεσξείηαη ην θαιχηεξν ηξέρνλ εξγαιείν γηα λα ζπιιάβεη ηε δπλακηθή ησλ επηπηψζεσλ ηνπ νηθνλνκηθνχ ζπζηήκαηνο ζην θπζηθφ πεξηβάιινλ θαη ιακβάλεη ππφςε ηα απνηειέζκαηα ηεο επίδξαζεο απηήο απφ ηελ πιεπξά ησλ εηζξνψλ θαη ησλ εθξνψλ θαζψο θαη ηηο απαηηήζεηο ησλ ζεκεξηλψλ πξνηχπσλ θαηαλάισζεο κε ηηο ηξέρνπζεο ηερλνινγίεο, Μεηξάεη ηελ έθηαζε γεο θαη ηελ πνζφηεηα λεξνχ πνπ απαηηεί ν αλζξψπηλνο πιεζπζκφο, θάησ απφ ηηο επηθξαηνχζεο ηερλνινγίεο, γηα ηελ παξαγσγή ησλ πφξσλ πνπ θαηαλαιψλεη θαζψο θαη ηελ απφζεζε θαη απνξξφθεζε ησλ απνβιήησλ πνπ παξάγεη. Ζ αχμεζε ηνπ δείρλεη φηη κηα θνηλσλία θαηαλαιψλεη νινέλα απμαλφκελν αξηζκφ θπζηθψλ πφξσλ πνπ ηνπο εμαληιεί ζε νινέλα θαη κεγαιχηεξν βαζκφ. Δληνχηνηο ε αχμεζε ηνπ νηθνινγηθνχ απνηππψκαηνο δελ έρεη ζηακαηήζεη. Γηα παξάδεηγκα ζε παγθφζκην επίπεδν ην νηθνινγηθφ απνηχπσκα ηεο αλζξσπφηεηαο απμήζεθε, κε δεδνκέλεο ηηο βειηηψζεηο ζηελ ηερλνινγία θαη ηελ νηθνινγηθή απφδνζε, πεξηζζφηεξν απφ 400% ηα ηειεπηαία 40 ρξφληα. Έλα άιιν απνηχπσκα απηφ ηνπ άλζξαθα, ζπλδέεηαη κε ηα αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ θαη φπσο ην ζέηεη ν Goleman (2009) είλαη ηειηθά πνιχ δχζθνιν λα γίλεη ν αθξηβήο ππνινγηζκφο ηνπ απνηππψκαηνο γηα έλα πξντφλ, ιφγσ ησλ ζπζηαηηθψλ ηνπ πνπ ην θαζέλα ζπκβάιεη ζηνλ θχθιν ηνπ άλζξαθα. Απηφ φκσο δελ αλαηξεί ηε ζπκκεηνρή ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα θαη άιισλ αεξίσλ ζην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Σν ζέκα ηεο κέηξεζεο ηεο αεηθνξίαο, είλαη ζηελ νπζία ε κέηξεζε ηεο επίπησζεο ηεο αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηαο πάλσ ην θπζηθφ πεξηβάιινλ. Δπίζεο γηα ηε κέηξεζε ηεο αεηθνξίαο θαη ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ, πξνηείλνληαη δείθηεο φπσο π.ρ. ΢ειίδα 46


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

κφιπλζε αέξα, βηνπνηθηιφηεηα, ρξήζε ελέξγεηαο, ζηεξεά απφβιεηα, ρξήζε θαη κφιπλζε λεξνχ θ.ιπ. (Azapagic, 2003). Ζ πινπνίεζε (Mazurkiewicz, 2004) ησλ δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ ζπλήζσο δηαθέξεη γηα θάζε επηρείξεζε ή γηα θάζε ηνκέα θαη θιάδν, αλάινγα κε νξηζκέλνπο παξάγνληεο, φπσο είλαη ην κέγεζνο ηεο επηρείξεζεο θαη ε «θνπιηνχξα» ηεο επηρείξεζεο. Πνιιέο επηρεηξήζεηο εληάζζνπλ φιν θαη πεξηζζφηεξν ην πεξηβάιινλ θαη ηηο επηπηψζεηο ζε απηφ, ζε φια ηα ηκήκαηα θαη κέξε ησλ εγθαηαζηάζεψλ ηνπο. Οη πεξηζζφηεξεο αθνινπζνχλ κηα ζεηξά απφ παξφκνηα βήκαηα πνπ είλαη : 

Ζ επηρεηξεζηαθή πεξηβαιινληηθή πνιηηηθή

Ζ πεξηβαιινληηθή επηζεψξεζε θαη ν πεξηβαιινληηθφο έιεγρνο

Ζ εκπινθή ησλ εξγαδνκέλσλ

Οη πξάζηλεο πξνκήζεηεο

Σα πξάζηλα πξντφληα

΢ην πιαίζην ηεο επηρεηξεζηαθήο πεξηβαιινληηθήο πνιηηηθήο ηνπο νη επηρεηξήζεηο δεζκεχνληαη λα κεηψλνπλ ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ηνπο θαη δεκηνπξγνχλ ζεηξά αξρψλ θαη πξνηχπσλ, ελψ νη πεξηζζφηεξεο απφ ηηο πεξηβαιινληηθέο δειψζεηο ησλ επηρεηξήζεσλ εθθξάδνπλ ζην ειάρηζην ηηο πξνζέζεηο ηνπο γηα ην ζεβαζκφ ηνπ πεξηβάιινληνο. Οη επηθεθαιήο ζηηο επηρεηξήζεηο αλαγλσξίδνπλ φηη γηα λα είλαη απνηειεζκαηηθή, ε πεξηβαιινληηθή πνιηηηθή, ζα πξέπεη λα αγθαιηαζηεί απφ φινπο ηνπο εξγαδνκέλνπο ζε νιφθιεξε ηελ επηρείξεζε. Οη πξάζηλεο πξνκήζεηεο απνηεινχλ θιεηδί ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε. Οη επηρεηξήζεηο αθνινπζνχλ δχν πξνζεγγίζεηο (Lacroix, 2010). «Ζ πξνζέγγηζε πξντφληνο» εμεηάδεη ηα αγαζά θαη ηηο ππεξεζίεο επηδηψθνληαο ηελ αμηνιφγεζή ηνπο κε βάζε ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ηνπο, ελψ «ε πξνζέγγηζε πξνκεζεπηή» εμεηάδεη ηνλ πξνκεζεπηή (θπξίσο ηνλ θαηαζθεπαζηή ή ηνλ πάξνρν ππεξεζίαο) θαη αμηνινγεί ζπλνιηθά ην θνξέα ηνπ. ΢ηηο πξάζηλεο πξνκήζεηεο εκπεξηέρεηαη ε θηινζνθία ησλ 3Rs (Reduce,Reuse,RecycleΜείσζε, Δπαλάρξεζε, Αλαθχθισζε) ελψ κία επηρείξεζε σο κέξνο ηεο ζηξαηεγηθήο ηεο πξνβαίλεη κεηαμχ άιισλ ζηελ αλάιπζε θχθινπ δσήο (ΑΚΕ-Life Cycle AssessmentLCA). ΢ηελ πξνβιεκαηηθή ησλ πξάζηλσλ πξνκεζεηψλ θνκβηθφ ζεκείν είλαη ε δπλαηφηεηα αλαθχθισζεο θαη επαλάρξεζεο ησλ πιηθψλ.

΢ειίδα 47


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

1.5.4. Ζ αγνξά Σν θνκκάηη ηεο αγνξάο απαζρνιεί εθηελψο θάζε επηρείξεζε. Οη Brik, et al. (2010) ππνζηεξίδνπλ, απφ εκπεηξηθή έξεπλα, φηη ε ΔΚΔ θαη ν πξνζαλαηνιηζκφο κίαο επηρείξεζεο

πξνο ηελ αγνξά είλαη ζπλεξγαηηθέο έλλνηεο θαη φρη αληαγσληζηηθέο

ζηξαηεγηθέο. Οη θαηαλαισηέο γηα κία επηρείξεζε απνηεινχλ κέξνο ηεο αγνξάο πξνο ηελ νπνία απεπζχλεηαη θαη είλαη ηκήκα ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ. Ζ δεκηνπξγία αμίαο γηα ηνπο θαηαλαισηέο κέζσ ηεο ΔΚΔ αθνξά ζε ηξείο θαηεγνξίεο αμηψλ: ηε ζπλαηζζεκαηηθή, ηελ

θνηλσληθή

θαη

ηελ

ιεηηνπξγηθή,

ελψ

πξνηάζεθε

έλα

κνληέιν

ηεο

απνηειεζκαηηθφηεηαο ηεο ΔΚΔ:

Διάγραμμα 14: Μοντζλο αποτελεςματικότθτασ τθσ ΕΚΕ Ρθγι: Green και Peloza (2011)

Ο θχθινο ινηπφλ ηεο δεκηνπξγίαο αμίαο νδεγεί ζην δεμί κέξνο ηνπ δηαγξάκκαηνο δειαδή ζηηο σθέιεηεο πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηελ πξνβνιή (marketing) ηεο επηρείξεζεο. Οη επηκέξνπο δξάζεηο ηνπ ππιψλα ΔΚΔ πνηθίινπλ θαη κπνξεί λα αθνξνχλ π.ρ. ζηελ αζθάιεηα θαη πγεία ησλ θαηαλαισηψλ, ζηελ πνηφηεηα πξντφληνο θαη ππεξεζίαο θ.ιπ. Σν Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (2006-Α)

αλαθέξεηαη ζε κνξθέο φπσο π.ρ. ε

δηαζθάιηζε ηεο απφιπηεο πξνζηαζίαο αλαθνξηθά κε ηελ πνηφηεηα θαη αζθάιεηα ησλ πξνζθεξφκελσλ πξντφλησλ θαη ππεξεζηψλ, ε νινθιεξσκέλε θαη επαξθήο ελεκέξσζε, ε ζήκαλζε θαη πηζηνπνίεζε, ε ζσζηή ηηκνιφγεζε θ.ιπ. 1.5.5. Σν αλζξώπηλν δπλακηθό Σν αλζξψπηλν δπλακηθφ είλαη νη απαζρνινχκελνη ζε κία επηρείξεζε θαη είλαη εκπιεθφκελα κέξε. Κάπνηεο απφ ηηο επηκέξνπο δξάζεηο ζην πιαίζην ηνπ ππιψλα απηνχ κπνξνχλ λα αθνξνχλ π.ρ. ζηηο επθαηξίεο επαγγεικαηηθήο αλέιημεο, ζηελ εθπαίδεπζε θαη θαηάξηηζε, ζηελ ΤΑΔ, ζηελ πνιηηηθή ακνηβψλ & επηβξαβεχζεσλ θαη ζε άιιεο. ΢ειίδα 48


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Σν Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (2006-Β) θάλεη δηάθξηζε κεηαμχ «ζπλήζσλ δξάζεσλ»

θαη «θαιψλ πξαθηηθψλ». ΢ηηο πξψηεο θαηαηάζζεη π.ρ. ηελ πξφζζεηε

αζθάιηζε αηπρήκαηνο θ.ιπ. ελψ ζηηο δεχηεξεο ηαμηλνκήζεθαλ νη ίζεο επθαηξίεο, ε θαηάξηηζε θαη άιιεο δξάζεηο θ.ιπ. ΢ε κία άιιε κειέηε εηδηθά γηα ηηο ΜΜΔ, ην Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (Μάξηηνο 2008-Β) θαηεγνξηνπνηεί ηηο δξάζεηο γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ πνπ εθαξκφδνπλ ή ελδηαθέξνληαη νη ΜΜΔ ζε: εθπαίδεπζε, πξφζζεηεο παξνρέο, ηζνξξνπία επαγγεικαηηθήο θαη πξνζσπηθήο δσήο, άιιεο πξφζζεηεο παξνρέο, εζεινληηζκφο, εζεινληηθή αηκνδνζία θαη ακθίδξνκε επηθνηλσλία. 1.5.6. Ζ θνηλσλία Σν Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (2006-Α) αλαθέξεη ηνπο αθφινπζνπο επηκέξνπο ηνκείο δξαζηεξηνπνίεζεο: ηελ θνηλσληθή ζπλνρή θαη ηνπηθή αλάπηπμε, ηελ πγεία θαη πεξίζαιςε, ηελ παηδεία θαη εθπαίδεπζε, ηελ πνηφηεηα δσήο & ππνζηήξημε αζιεηηθψλ θαη πνιηηηζηηθψλ εθδειψζεσλ, ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε, ηελ απαζρφιεζε θαη ηελ αζθάιεηα. Έξεπλεο πνπ έγηλαλ ζηελ Διιάδα (Δθεκεξίδα ΣΑ ΝΔΑ, 2005) αλαδεηθλχνπλ, απφ ηελ πιεπξά ησλ πνιηηψλ, ηνπο ηνκείο ζηνπο νπνίνπο δεηνχλ απφ ηηο εηαηξείεο λα είλαη ππεχζπλεο. Έηζη πξνζδηνξίδνληαη ηξεηο θαηεγνξίεο θνηλσληθήο επζχλεο έλαληη ηεο θνηλσλίαο πνπ πεξηιακβάλνπλ επηκέξνπο ηνκείο σο αθνινχζσο : 

Παξαγσγηθή/επηρεηξεκαηηθή ιεηηνπξγία: ΢εβαζκφο/πξνζηαζία πεξηβάιινληνοΠξντφληα πνπ δελ ζέηνπλ ζε θίλδπλν ηε δεκφζηα ιεηηνπξγία- Πξντφληα θαιήο πνηφηεηαο θ.ιπ.

Κνηλσληθόο ξόινο ηνπ εξγνδόηε: Γεκηνπξγία λέσλ ζέζεσλ εξγαζίαο-Τπεχζπλε ζπκπεξηθνξά πξνο ηνπο ππαιιήινπο

Δηαηξηθόο

πνιίηεο

(citizenship):

Τπνζηήξημε

ζε

θνηλσθειή

ηδξχκαηα/νξγαληζκνχο-Οηθνλνκηθή ππνζηήξημε αζζελέζηεξσλ θνηλσληθά νκάδσλ (άηνκα κε εηδηθέο ηθαλφηεηεο, παηδηά, ηξίηε ειηθία)-Οηθνλνκηθή ππνζηήξημε ζε ηαηξηθή έξεπλα/δσξεέο ζε λνζνθνκεία 1.5.7. Σα εκπιεθόκελα κέξε (stakeholders) Δθείλν πνπ ελδηαθέξεη ηηο επηρεηξήζεηο είλαη λα αληαπνθξίλνληαη ζηηο πξνζδνθίεο ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ θαη λα θαιχπηνπλ ηηο νπνίεο θνηλσληθέο ηνπο αλάγθεο. ΢χκθσλα κε ην Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (Μάξηηνο 2008-Α) ε δηάθξηζε πνπ γίλεηαη είλαη: νη ΢ειίδα 49


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

επηρεηξήζεηο, νη εξγαδφκελνη θαηαλαισηέο/πειάηεο, νη πξνκεζεπηέο ΜΚΟ, νη ηνπηθέο θνηλσλίεο, νη κέηνρνη/επελδπηέο, φινη νη άλζξσπνη, ηα παηδηά θαη νη κειινληηθέο γεληέο Μία αλαιπηηθφηεξε θαηάηαμε κπνξεί λα δηαθξίλεη ηα εκπιεθφκελα κέξε ζε: κέηνρνπο/ηδηνθηήηεο/επελδπηέο-αλψηαηε Χθεινχκελνη-Πειάηεο-Δπηρεηξεζηαθνί

δηνίθεζε-Δξγαδφκελνπο-Σνπηθέο ζπλεξγάηεο

(π.ρ.

ππεξγνιάβνη

θνηλσλίεοθ.ι.π.)-

Πξνκεζεπηέο-Αληαγσληζηηθέο επηρεηξήζεηο-Με Κπβεξλεηηθέο Οξγαλψζεηο (ΜΚΟ)Οξγαληζκνχο δηνίθεζεο (π.ρ. δήκνη,πεξηθέξεηεο θ.ιπ.)-Άιινπο εκπιεθφκελνπο Ζ θαηεγνξηνπνίεζε ηνπ πεξηερνκέλνπ ΔΚΔ πνπ αθνξά ζηα εκπιεθφκελα κέξε είλαη έλα κείγκα ζεκάησλ πνπ δηαηξέρεη νξηδφληηα θαη ηνπο άιινπο ππιψλεο ηεο ΔΚΔ. ΢ρεηηθή έξεπλα πνπ δηελεξγήζεθε ζε επηρεηξήζεηο (Graafland, et al. 2004) αλέδεημε θάπνηα απφ ηα αθφινπζα ζέκαηα αλά θαηεγνξία εκπιεθφκελσλ κεξψλ: 

Δξγαδόκελνη: παξνρή ίζσλ επθαηξηψλ γηα ηη γπλαίθεο, ίζεο επθαηξίεο γηα κεηνλφηεηεο, εθπαίδεπζε/θαηάξηηζε, ΤΑΔ, θ.ιπ.

Πξνκεζεπηέο: αζθάιεηα πξντφληνο, πεξηβαιινληηθή επίπησζε πξντφληνο θ.ιπ.

Καηαλαισηέο: Αζθάιεηα θαη πνηφηεηα πξντφληνο, θ.ιπ.

Μέηνρνη/ηδηνθηήηεο/επελδπηέο: πξφιεςε απνζεκάησλ, θεξδνθνξία

Αληαγσληζηέο: ζέκαηα πλεπκαηηθήο ηδηνθηεζία, θ.ιπ.

Άιινη εκπιεθόκελνη/εύξπηεξε θνηλσλία: πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο, θ.ιπ.

Ζ ίδηα ε επηρείξεζε: αλάπηπμε δηαθφξσλ εξγαιείσλ, θ.ιπ.

Παξφκνηα θαηάηαμε δίλεη θαη ε Jamali (2008) δηαθξίλνληαο ηέζζεξηο θαηεγνξίεο εκπιεθφκελσλ κεξψλ: ηνπο εξγαδφκελνπο, ηνπο πξνκεζεπηέο, ηνπο πειάηεο θαη ηελ θνηλσλία/ηνπηθή θνηλφηεηα. Απφ ηελ πιεπξά ηεο ε επηρείξεζε, αληαπνθξηλφκελε ζηηο επηζπκίεο θαη ηα ζέκαηα πνπ αληηκεησπίδνπλ ηα εκπιεθφκελα κέξε (Papasolomou-Doukakis et al., 2005) πξνζπαζεί: Γηα ηνπο εξγαδόκελνπο: λα παξέρεη έλα νηθνγελεηαθφ & θηιηθφ πεξηβάιινλ εξγαζίαο, λα παξέρεη έλα ζχζηεκα κηζζψλ θαη δίθαηεο αληακνηβήο ηνπο, θ.ιπ. Γηα ηνπο θαηαλαισηέο & πειάηεο: λα ζέβεηαη ηα δηθαηψκαηα ησλ θαηαλαισηψλ, λα πξνζθέξεη πξντφληα θαη ππεξεζίεο πςειήο πνηφηεηαο, θ.ιπ. Γηα ηελ θνηλσλία/ηνπηθή θνηλόηεηα: λα θαιιηεξγεί ακνηβαίεο ζρέζεηο κεηαμχ ηεο εηαηξείαο θαη ηεο θνηλφηεηαο, λα επελδχεη ζηηο θνηλφηεηεο ζηηο νπνίεο δξαζηεξηνπνηείηαη, λα εγθαηληάδεη αλαπηπμηαθέο δξαζηεξηφηεηεο ηεο θνηλφηεηαο, θ.ιπ. Γηα ηνπο κεηόρνπο/επελδπηέο: λα αγσλίδεηαη γηα κηα απφδνζε ηεο επέλδπζεο, θ.ιπ. ΢ειίδα 50


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Γηα ηνπο πξνκεζεπηέο λα ζπκκεηέρεη ζε δίθαηεο ζπλαιιαγέο κε ηνπο πξνκεζεπηέο Γηα ην πεξηβάιινλ λα επηδεηθλχεη κηα δέζκεπζε ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε θαη λα επηδεηθλχεη κηα δέζκεπζε γηα ην πεξηβάιινλ 1.5.8. Οη ιόγνη πηνζέηεζεο δξάζεσλ ΔΚΔ/ΔΠΔ - Θεηηθέο & αξλεηηθέο επηπηώζεηο ηνπο Ζ εκπινθή κίαο επηρείξεζεο θαη ε αλάιεςε δξάζεο ΔΚΔ κπνξεί λα νθείιεηαη ζε πνιινχο ιφγνπο. Οη Morhardt, et al., (2002) πξνζδηνξίδνπλ ιφγνπο φπσο π.ρ. είλαη ε ζπκκφξθσζε κε ηνπο θαλνληζκνχο θαη ε κείσζε ηνπ θφζηνπο κειινληηθήο ζπκκφξθσζεο, ε ζπκκφξθσζε κε πεξηβαιινληηθνχο θψδηθεο ζην βηνκεραληθφ ηνκέα, ν θίλδπλνο επηβνιήο θπξψζεσλ γηα κε ζπκκφξθσζε κε θαλνληζκνχο, κε ηε λνκνζεζία θ.ιπ. Ο βαζκφο ζηνλ νπνίν πινπνηνχληαη ηέηνηα κέηξα θαη δξάζεηο εμαξηάηαη απφ παξάγνληεο φπσο: ε πεξηβαιινληηθή επαηζζεζία ησλ managers, ε πεξηβαιινληηθή πξσηνβνπιία ησλ ηδηνθηεηψλ θαη ησλ κεηφρσλ, ην θφζηνο γηα ηε δεκνζίεπζε πιεξνθνξηψλ πεξηβαιινληηθήο θαη θνηλσληθήο απφδνζεο ησλ επηρεηξήζεσλ, ην κέγεζνο ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ε γεληθή απφδνζε ησλ επηρεηξήζεσλ. Δηδηθά ε εθαξκνγή πεξηβαιινληηθήο πνιηηηθήο θαίλεηαη λα ζπλδέεηαη κε ηξεηο επηκέξνπο παξάγνληεο:  ην κέγεζνο ηεο επηρείξεζεο  ηελ ηηκνινγηαθή πνιηηηθή θαη εηδηθά ηελ ηηκή ησλ πξντφλησλ  ηελ θαιή νηθνλνκηθή επίδνζε ηεο επηρείξεζεο Κεληξηθφ εξψηεκα ην νπνίν ηίζεηαη είλαη αλ ε πεξηβαιινληηθή θαη θνηλσληθή βειηίσζε ηεο επηρείξεζεο είλαη ε αηηία ή ην απνηέιεζκα θαιήο ε θαθήο απφδνζεο ζε άιινπο ηνκείο (δηαρείξηζε-νηθνλνκίαο). Ζ αλάιπζε ηεο ζπζρέηηζεο κεηαμχ πεξηβαιινληηθήο ή νηθνλνκηθήο απφδνζεο ηεο επηρείξεζεο θαη ηεο θήκεο ηεο ζα απαληήζεη ζην εξψηεκα. ΢ηελ επηζηεκνληθή αξζξνγξαθία έγηλαλ πξνζπάζεηεο δηεξεχλεζεο ηεο ζρέζεο κεηαμχ πεξηβαιινληηθήο θαη νηθνλνκηθήο απφδνζεο θαη ηνπ πξνζδηνξηζκνχ ησλ ιφγσλ εκπινθήο ζε ΔΚΔ. Οη Morhardt, et al., (2002) θαηαιήγνπλ ζην φηη ε θαιή θνηλσληθή θαη πεξηβαιινληηθή απφδνζε ησλ επηρεηξήζεσλ είλαη ην απνηέιεζκα θαιήο δηαρείξηζεο θαη θαινχ management. Ζ θαιή δηαρείξηζε ζπλδέεηαη ζεηηθά κε ηελ θαιή πεξηβαιινληηθή θήκε ηεο επηρείξεζεο, αιιά επίζεο κε ην κέγεζνο θαη ηελ νηθνλνκηθή απφδνζε ηεο επηρείξεζεο.

΢ειίδα 51


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

΢ην πιαίζην ηεο αεηθνξίαο θαη ηεο πξνζηαζίαο πεξηβάιινληνο, απνηππψλνληαη θάπνηα νθέιε (Azapagic, 2003) πνπ πξνθχπηνπλ γηα ηηο επηρεηξήζεηο θαη αθνξνχλ π.ρ. ζηε κείσζε θφζηνπο ιφγσ εθαξκνγήο θαζαξφηεξσλ κεζφδσλ παξαγσγήο, ζην ρακειφηεξν εξγαηηθφ θφζηνο θαη θαηλνηφκεο ιχζεηο, ζηελ εχθνιε πξφζβαζε ζηε ρξεκαηνδφηεζε θ.ιπ. Γηα ην Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (2006-Α) ηα νθέιε ησλ επηρεηξήζεσλ απφ πξαθηηθέο ΔΚΔ ζπλνςίδνληαη ζην ηθαλνπνηεκέλν αλζξψπηλν δπλακηθφ, ζηε ζεηηθή αληαπφθξηζε θνηλήο γλψκεο, ζηε βειηίσζε ηεο εηαηξηθήο εηθφλαο, ηεο θήκεο θαη ηεο πειαηείαο, ζηελ θαιχηεξε αληαπφθξηζε ζηηο αλάγθεο ησλ πειαηψλ-θαηαλαισηψλ, ζηε βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο ησλ πξντφλησλ θαη ησλ ππεξεζηψλ θαη ζηε βειηίσζε ησλ ζρέζεσλ κε ηελ ηνπηθή θνηλσλία. ΢ε ζρέζε κε ην νηθνλνκηθφ φθεινο, πνιιέο επηρεηξήζεηο δηαπίζησζαλ (Mazurkiewicz, 2004) φηη ε ΔΚΔ έρεη ζπρλά ζεηηθφ αληίθηππν ζηα εηαηξηθά ηνπο θέξδε. Απφ φια ηα ζέκαηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ ΔΚΔ, εηδηθά νη πεξηβαιινληηθέο πξσηνβνπιίεο παξάγνπλ κέρξη ζήκεξα, ηα απαξαίηεηα πνζνηηθά δεδνκέλα πνπ κπνξνχλ λα ηεθκεξηψζνπλ ηε ζχλδεζε επηρεηξήζεσλ κε ζεηηθά νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα. Απφ ηελ άιιε πιεπξά γηα ην νηθνλνκηθφ θφζηνο ηεο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο απφ έξεπλα πνπ έγηλε ζηελ Διιάδα (Οηθνλφκνπ, 2010) θαη αθνξά ζε πνιίηεο σο εκπιεθφκελα κέξε γηα ηηο επηρεηξήζεηο θαη φρη ζηηο ίδηεο, αλαδείρζεθε ε αλάγθε γηα δεκηνπξγία ππνδνκψλ θαη έξγσλ δηαρείξηζεο απνβιήησλ. Τπάξρνπλ θαη πηζαλέο αξλεηηθέο επηπηψζεηο ή εκπφδηα απφ ηελ εθαξκνγή ΔΚΔ, ηδηαίηεξα ζηηο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο (Mazurkiewicz, 2004) ζηηο νπνίεο ζα κπνξνχζε λα αλήθεη θαη ε Διιάδα, πνπ εληνπίδνληαη ζηα αθφινπζα : 

ε ΔΚΔ ηείλεη λα πεξηνξίδεηαη ζε ζηελφ αξηζκφ δεηεκάησλ, θιάδσλ/ηνκέσλ θαη επηρεηξήζεσλ

νη ηνπηθέο πξνζεγγίζεηο ζηελ ΔΚΔ ηείλνπλ λα επηθεληξψλνληαη ζε έλα ηππνπνηεκέλν ζχλνιν κέζσλ

νη κηθξέο θαη κεζαίεο επηρεηξήζεηο ζηηο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο είλαη κέξνο ηεο αιπζίδαο εθνδηαζκνχ ησλ πνιπεζληθψλ επηρεηξήζεσλ θαη αλακέλεηαη λα πιεξψζνπλ ή πιεξψλνπλ ην θφζηνο ηεο ΔΚΔ.

΢ειίδα 52


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΟ ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΠΛΑΙ΢ΙΟ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ε ΔΚΔ κπνξεί λα έρεη δεκηνπξγήζεη ζπλέπεηεο πξνζηαηεπηηζκνχ, πεξηνξίδνληαο ηελ πξφζβαζή ησλ επηρεηξήζεσλ ησλ αλαπηπζζφκελσλ αγνξψλ θαη ρσξψλ ζηηο αλαπηπγκέλεο (βφξεηεο) αγνξέο,

ε ΔΚΔ κπνξεί λα εληζρχζεη ην αληαγσληζηηθφ πιενλέθηεκα ησλ πνιπεζληθψλ επηρεηξήζεσλ ζε βάξνο ησλ επηρεηξήζεσλ ησλ αλαπηπζζφκελσλ ρσξψλ

νη θπβεξλήζεηο ησλ αλαπηπζζφκελσλ ρσξψλ, ιφγσ ηνπ ρξένπο θαη ηεο δηαξζξσηηθήο πξνζαξκνγήο δελ είλαη ζε ζέζε λα αλαπηχμνπλ ην πιαίζην ξχζκηζεο θαη παξνρήο θηλήηξσλ γηα ηελ ελζάξξπλζε ηεο ζπκκεηνρήο ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ ΔΚΔ

Μία άιιε ζεηξά ιφγσλ ζχκθσλα κε ηνπο νπνίνπο θαζίζηαηαη αλαγθαία ε εθαξκνγή ΔΚΔ απφ ηελ πιεπξά ηεο επηρείξεζεο εληνπίδνληαη θαη αιινχ (Βαμεβαλίδνπ, 2011) θαη ελδεηθηηθά αθνξνχλ: ζηελ έλλνηα ηεο βηψζηκεο αλάπηπμεο, ζηελ επαηζζεηνπνίεζε ηεο θνηλήο γλψκεο, ζηελ απμαλφκελε δχλακε ησλ ΜΚΟ θ.ιπ.

1.6.

΢ύλνςε

Ζ ΔΚΔ νξηνζεηείηαη πέξαλ ησλ ειάρηζησλ ππνρξεψζεσλ πνπ έρεη θάζε επηρείξεζε γηα ηελ ηήξεζε ησλ δηαηάμεσλ ηεο λνκνζεζίαο θαη ε εκπινθή κίαο επηρείξεζεο ζε απηή γίλεηαη εζεινληηθά. Οη δηάθνξνη νξηζκνί ηελ αληηκεησπίδνπλ απφ δηαθνξεηηθέο πξνζεγγίζεηο θαη ηνλίδνπλ ηελ επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ έλαληη ηνπ επξχηεξνπ θνηλσληθνχ ζπλφινπ θαη ηνπ πεξηβάιινληνο, ππνγξακκίδνληαο επίζεο ηε ζεκαζία ηεο πξνζηαζίαο ηνπ θαη ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο. Οη ζεσξίεο γηα ηελ ΔΚΔ δίλνπλ έκθαζε θαη επηθεληξψλνληαη ζε ηέζζεξα ζέκαηα: ζε ζηφρνπο γηα καθξνπξφζεζκα θέξδε, ζηε ρξήζε ηεο ηζρχο ησλ επηρεηξήζεσλ κε ππεχζπλν ηξφπν, ζηελ ελζσκάησζε ησλ θνηλσληθψλ απαηηήζεσλ θαη ζηε ζπκβνιή ησλ επηρεηξήζεσλ γηα κία θαιχηεξε θνηλσλία θάλνληαο φ, ηη είλαη εζηθά ζσζηφ. Δπίζεο εζηηάζακε ζην πεξηβάιινλ ην νπνίν πιένλ απνηειεί κία μερσξηζηή ζπληζηψζα ηεο ΔΚΔ, ηελ Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε, ε νπνία εληάζζεηαη ζην επξχηεξν πιαίζην ηεο αεηθνξίαο θαη ηεο αλάπηπμεο. Ζ αλάιπζή καο νινθιεξψζεθε κε ηα πιενλεθηήκαηα-κεηνλεθηήκαηα πνπ πξνθχπηνπλ απφ απηή.

΢ειίδα 53


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΑ ΚΑΗ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΣΑΗΡΗΚΖ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ & ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ ΔΤΘΤΝΖ 2.1.

Γεληθά γηα ηα ΢πζηήκαηα Γηαρείξηζεο

Μηα ζεηξά απφ εμειίμεηο ζηε δηεζλή αξέλα γηα ηελ ΔΚΔ, ην πεξηβάιινλ, ηελ ΤΑΔ, ηελ πνηφηεηα ζπγθιίλνπλ ζηε δηακφξθσζε αλάινγσλ ΢πζηεκάησλ Γηαρείξηζεο (΢Γ). Ζ αλάπηπμε ζε κία επηρείξεζε ελφο ΢Γ απνηειεί γηα ηελ αλψηαηε δηνίθεζε έλα δηαρεηξηζηηθφ εξγαιείν, κε ηε βνήζεηα ηνπ νπνίνπ κπνξεί λα δηαρεηξηζηεί ηα ζέκαηα απηά, θαη ζπκβάιιεη ζηελ εδξαίσζε ηεο ΔΚΔ θαη ζηε δηακφξθσζε ηεο επηρεηξεζηαθήο θνπιηνχξαο. Δπεηδή αθελφο ε ΔΚΔ ελζσκαηψλεηαη ζηε ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο ελψ θαη ην πεξηβάιινλ είλαη ζπλδεδεκέλν κε ηελ αεηθφξν αλάπηπμε θαη αθεηέξνπ επεηδή ηα ΢Γ είλαη εξγαιεία management θαη θάζε

επηρείξεζε ζα πξέπεη λα είλαη βηψζηκε, ε ζρεηηθή

αξζξνγξαθία θάλεη ιφγν γηα Δηαηξηθφ Αεηθνξηθφ Γηαρεηξηζηηθφ ΢χζηεκα (Corporate Sustainability Management System-CSMS). Ζ ελζσκάησζε ηεο αεηθνξίαο σο πξαθηηθήο ζηελ νξγαλσηηθή δνκή θαη θνπιηνχξα απαηηεί ζπζηεκαηηθή πξνζπάζεηα θαη έλα φξακα, κία δέζκεπζε απφ ηελ εγεζία. Απαηηεί ην θαηάιιειν πιαίζην δηαρείξηζεο πνπ επηηξέπεη ην ζρεδηαζκφ, ηε δηαρείξηζε θαη ηελ επηθνηλσλία ησλ εηαηξηθψλ πνιηηηθψλ αεηθνξίαο (Azapagic, 2003).

Διάγραμμα 15: Εταιρικό Αειφορικό Διαχειριςτικό Σφςτθμα Ρθγι: Azapagic (2003)

Σν πιαίζην πξνηείλεη ηελ ελζσκάησζε ησλ γεληθψλ αξρψλ ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο ζηηο εηαηξηθέο ΢ειίδα 54

πξαθηηθέο, παξέρνληαο κηα ζπζηεκαηηθή θαη βήκα πξνο βήκα,


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

θαζνδήγεζε πξνο κηα πεξηζζφηεξν βηψζηκε επηρείξεζε. Αλαπηχρζεθε απφ ηε βηνκεραλία γηα λα βνεζήζεη ζηε βειηίσζε ηεο ηξηπιήο

γξακκήο (triple bottom line) κέζσ ηεο

βηψζηκεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη ηεο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο, ελψ ελζαξξχλεη θαη ππνζηεξίδεη ηηο θνηλσληθά ππεχζπλεο επηρεηξεκαηηθέο αμίεο. Σν πιαίζην

είλαη

ζπκβαηφ κε ηα νηθεία κνληέια θαη πξφηππα ησλ ΢πζηεκάησλ ηεο Οιηθήο Πνηφηεηαο, Γηαρείξηζεο Πεξηβάιινληνο θαζψο θαη κε επξχηεξα πξφηππα (EMAS). Μπνξεί ελ γέλεη λα εθαξκνζηεί ζε βηνκεραληθνχο θιάδνπο, είλαη αξθεηά επέιηθην ψζηε λα πξνζαξκνζηεί ζε ζπγθεθξηκέλεο ηδηαίηεξεο αλάγθεο ησλ κεκνλσκέλσλ εηαηξεηψλ ζην πιαίζην ζην νπνίν ιεηηνπξγνχλ. Σν ζχζηεκα δηαξζξψλεηαη απφ πέληε ζηάδηα: ηελ αλάπηπμε πνιηηηθήο, ην ζρεδηαζκφ, ηελ εθαξκνγή, ηελ επηθνηλσλία θαη ηελ αλάδξαζε/αλαζθφπεζε θαη δηνξζσηηθή δξάζε Σν κνληέιν ζηεξίδεηαη ζην γλσζηφ θχθιν PDCA (Plan-Do-Check-Act) θαη ζηνλ αληίζηνηρν θχθιν γηα ηε ζπλερή βειηίσζε ελφο ΢πζηήκαηνο Πεξηβαιινληηθήο Γηαρείξηζεο (ΔΛΟΣ ΔΝ ISO 2004, Μπεζέξεο

2008) ζχκθσλα κε ην αθφινπζν

δηάγξακκα :

Διάγραμμα 16: Υπόδειγμα Συςτιματοσ Ρεριβαλλοντικισ Διαχείριςθσ Ρθγι: ΕΛΟΤ (2004)

Σα πξφηππα κπνξνχλ επίζεο λα ρσξηζηνχλ ζε απηά πνπ αθνξνχλ ην εζσηεξηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο (εζσηεξηθή θνηλσληθή επζχλε) θαη ζε απηά πνπ αθνξνχλ ζην εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ ηεο επηρείξεζεο (εμσηεξηθή θνηλσληθή επζχλε), φπσο ζσζηά θαηά ηε γλψκε καο γίλεηαη απηή ε δηάθξηζε (Βαμεβαλίδνπ, 2011) θαη ηα πξφηππα αλήθνπλ ζην πεδίν ηεο νξγάλσζεο θαη δηαρείξηζεο ηεο ΔΚΔ. ΢ειίδα 55


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

2.1.1. Σν πξόηππν ISO 26000 γηα ηελ ΔΚΔ Σν πξφηππν ISO 26000:2010 (ISO, 2010) αλαπηχρζεθε πνιχ πξφζθαηα απφ ην Γηεζλή Οξγαληζκφ Σππνπνίεζεο

θαη αθνξά ζηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε ησλ

επηρεηξήζεσλ. Σν βαζηθφ ηνπ ραξαθηεξηζηηθφ είλαη φηη δελ έρεη ππνρξεσηηθή εθαξκνγή, βαζίδεηαη ζε εζεινληηθή εθαξκνγή απφ ηηο επηρεηξήζεηο, πεξηέρεη θαηεπζπληήξηεο νδεγίεο (φρη απαηηήζεηο) θαη γηα απηφ ην ιφγν δελ είλαη πηζηνπνηήζηκν. Έρεη ζηφρν λα βνεζήζεη ηνπο νξγαληζκνχο λα ζπκβάιινπλ ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε θαη λα ηνπο ελζαξξχλεη λα πξνρσξήζνπλ πέξα απφ ηε ζπκκφξθσζε κε ην λνκηθφ δίθαην πνπ απνηειεί ζεκειηψδεο θαζήθνλ θάζε νξγαληζκνχ θαη νπζηαζηηθφ κέξνο ηεο θνηλσληθήο ηνπ επζχλεο θαη ζπκπιεξψλεη ρσξίο λα αληηθαηαζηεί άιια κέζα θαη πξσηνβνπιίεο γηα ηελ θνηλσληθή επζχλε. Σν πξφηππν θάλεη αλαθνξά θαη επεμεγεί δηάθνξνπο φξνπο θαη έλλνηεο πνπ ζπλδένληαη άκεζα ή/θαη έκκεζα κε ηελ ΔΚΔ ή πνπ αλαθέξνληαη ζην θείκελν ηνπ. Σέηνηνη φξνη είλαη π.ρ. ε εζηθή ζπκπεξηθνξά (ethical behaviour), ην πεξηβάιινλ (environment), ε πξσηνβνπιία γηα θνηλσληθή επζχλε (initiative for social responsibility) θ.ιπ. Σν πξφηππν ISO 26000:2010 (ISO, 2010) δνκείηαη απφ επηά άξζξα σο αθνινχζσο : 

ν ζθνπφο ηνπ πξνηχπνπ

νη φξνη θαη νη νξηζκνί

ε θαηαλφεζε ηεο θνηλσληθήο επζχλεο

νη αξρέο ηεο θνηλσληθήο επζχλεο

ε αλαγλψξηζε ηεο θνηλσληθήο επζχλεο θαη ε ελζάξξπλζε ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ

νη νδεγίεο γηα ζεκειηψδε δεηήκαηα ηεο θνηλσληθήο επζχλεο

νη νδεγίεο γηα ηελ νινθιήξσζε ηεο θνηλσληθήο επζχλεο ζε φιε ηελ έθηαζε ηνπ νξγαληζκνχ

Ο ζθνπφο ηνπ είλαη ε παξνρή νδεγηψλ ζε φινπο ηνπο ηχπνπο ησλ νξγαληζκψλ, αλεμαξηήησο ηνπ κεγέζνπο ή ηεο ζέζεο ηνπο γηα ηηο έλλνηεο/φξνπο & νξηζκνχο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θνηλσληθή επζχλε, ην ππφβαζξν, ηηο ηάζεηο θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο θνηλσληθήο επζχλεο, ηηο αξρέο θαη πξαθηηθέο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θνηλσληθή επζχλε, ην βαζηθφ αληηθείκελν θαη ηα επηκέξνπο ζέκαηα γηα ηελ θνηλσληθή επζχλε, ηελ ελζσκάησζε,

ηελ

εθαξκνγή

θαη

ηελ

πξνψζεζε

ηεο

θνηλσληθά

ππεχζπλεο

ζπκπεξηθνξάο ζε φιε ηε δνκή θαη εληφο ηεο ζθαίξαο επηξξνήο ηνπ νξγαληζκνχ, ηνλ

΢ειίδα 56


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

πξνζδηνξηζκφ θαη ηε ζπλεξγαζία κε ηα ελδηαθεξφκελα κέξε θαη ηελ επηθνηλσλία δεζκεχζεηο, ηηο επηδφζεηο θαη άιια ζηνηρεία πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θνηλσληθή επζχλε. ΢χκθσλα κε ην πξφηππν νη αξρέο ηεο θνηλσληθήο επζχλεο είλαη επηά: Αξρή 1ε: ε ππνρξέσζε ινγνδνζίαο (accountability): Ο νξγαληζκφο πξέπεη λα ινγνδνηεί γηα ηηο επηπηψζεηο ηνπ ζηελ θνηλσλία, ηελ νηθνλνκία θαη ην πεξηβάιινλ Αξρή 2ε: ε δηαθάλεηα (transparency): Ο νξγαληζκφο πξέπεη λα είλαη δηαθαλήο ζηηο απνθάζεηο ηνπ θαη ηηο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ πνπ επεξεάδνπλ ηελ θνηλσλία, ηελ νηθνλνκία θαη ην πεξηβάιινλ Αξρή 3ε: ε εζηθή ζπκπεξηθνξά (ethical behavior): Ο νξγαληζκφο ζα πξέπεη λα ζπκπεξηθέξεηαη εζηθά θαη κε εζηθφ ηξφπν Αξρή 4ε: ν ζεβαζκφο ζηα ελδηαθέξνληα ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ (respect for stakeholders interests): Ο νξγαληζκφο ζα πξέπεη λα ιακβάλεη ππφςε ηνπ, λα εμεηάδεη, λα ζέβεηαη θαη λα αληαπνθξίλεηαη ζηα ελδηαθέξνληα θαη ζηηο απφςεηο ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ ηνπ Αξρή 5ε: ν ζεβαζκφο ζην ξφιν ηνπ λφκνπ (respect to the role of the law): Ο νξγαληζκφο πξέπεη λα δέρεηαη φηη ν ζεβαζκφο ζην ξφιν ηνπ λφκνπ είλαη ππνρξεσηηθφο Αξρή 6ε: ν ζεβαζκφο ζηα δηεζλή πξφηππα ζπκπεξηθνξάο (respect for international norms of behaviour): Ο νξγαληζκφο πξέπεη λα ζέβεηαη θαη λα εθαξκφδεη ηα δηεζλή πξφηππα ζπκπεξηθνξάο ελψ εκκέλεη ζηελ πξνεγνχκελε 6ε αξρή γηα ην ζεβαζκφ ζην ξφιν ηνπ λφκνπ. Αξρή 7ε: ν ζεβαζκφο ζηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα (respect for human rights): Ο νξγαληζκφο πξέπεη λα ζέβεηαη ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαη λα αλαγλσξίδεη ηφζν ηε ζεκαζία ηνπο φζν θαη ηελ νηθνπκεληθφηεηά ηνπο ΢χκθσλα κε ην πξφηππν, έλα απφ ηα θεληξηθά ζέκαηα ηεο θνηλσληθήο επζχλεο είλαη ην πεξηβάιινλ, πνπ πξνζεγγίδεηαη αλαιπηηθά, κέζσ βαζηθψλ αξρψλ, παξαγφλησλ πνπ πξέπεη πάληνηε λα εμεηάδνληαη θαη επηκέξνπο ζεκάησλ θαζψο θαη επηκέξνπο ζπλδεφκελσλ δξαζηεξηνηήησλ. Έηζη ν νξγαληζκφο ζα πξέπεη λα ζέβεηαη θαη λα πξνσζεί ηηο αθφινπζεο ηέζζεξεηο πεξηβαιινληηθέο αξρέο: 1ε πεξηβαιινληηθή αξρή: ε πεξηβαιινληηθή επζχλε: Ο νξγαληζκφο ζα πξέπεη λα αλαιακβάλεη επζχλε γηα ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο πνπ πξνθαινχληαη απφ ηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπ ζε θπζηθέο ή αζηηθέο πεξηνρέο θαη ζην επξχηεξν πεξηβάιινλ.

΢ειίδα 57


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

2ε πεξηβαιινληηθή αξρή: ε πξνζέγγηζε ηεο πξφιεςεο: Ζ αξρή απηή βαζίδεηαη ζην φηη ε επηρείξεζε πξέπεη λα ιακβάλεη νηθνλνκηθά απνηειεζκαηηθά κέηξα πνπ ζα εκπνδίδνπλ ηελ ππνβάζκηζε θαη θαηαζηξνθή ηνπ πεξηβάιινληνο ή ηε αλζξψπηλεο πγείαο. 3ε πεξηβαιινληηθή αξρή: ε δηαρείξηζε πεξηβαιινληηθψλ θηλδχλσλ: Ο νξγαληζκφο ζα πξέπεη λα εθαξκφδεη πξνγξάκκαηα ρξεζηκνπνηψληαο ηελ πξνζέγγηζε ηνπ θηλδχλνπ θαη ηεο αεηθνξίαο γηα ηελ απνθπγή πεξηβαιινληηθψλ θηλδχλσλ θαη ησλ επηπηψζεσλ απφ ηηο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ. 4ε πεξηβαιινληηθή αξρή: ν ξππαίλσλ πιεξψλεη: Ο νξγαληζκφο ζα πξέπεη λα απνδέρεηαη ην θφζηνο ηεο κφιπλζεο πνπ πξνθιήζεθε απφ ηηο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ θαη λα πξνζπαζεί λα εζσηεξηθεχεη ην θφζηνο ηεο κφιπλζεο θαη λα πνζνηηθνπνηεί ηα νηθνλνκηθά θαη πεξηβαιινληηθά θέξδε απφ ηελ πξφιεςε ηεο κφιπλζεο. Σν πξφηππν ISO 26000:2010 (ISO 2010) θαζνξίδεη επίζεο ζέκαηα πνπ πξέπεη λα ηπγράλνπλ πξνζνρήο θαη εμέηαζεο απφ ηελ πιεπξά ελφο νξγαληζκνχ ζην πιαίζην ηεο πεξηβαιινληηθήο δηαρείξηζεο ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπ. Ο νξγαληζκφο πξέπεη λα απνηηκά θαη λα αληηκεησπίδεη κε ηνλ θαηάιιειν ηξφπν ηηο επφκελεο πξνζεγγίζεηο θαη ζηξαηεγηθέο: -

ε πξνζέγγηζε ηνπ θύθινπ δσήο: Οη θχξηνη ζηφρνη είλαη λα κεησζνχλ νη πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ησλ πξντφλησλ θαη ππεξεζηψλ ηνπ νξγαληζκνχ θαζψο θαη ε βειηίσζε ησλ θνηλσληθννηθνλνκηθψλ επηδφζεσλ ηνπ θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ θχθινπ δσήο ηνπο. Έλαο νξγαληζκφο πξέπεη λα επηθεληξψλεηαη ζε θαηλνηνκίεο θαη ζα πξέπεη λα δεζκεπηεί γηα ζπλερή βειηίσζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηδφζεσλ ηνπ.

-

ε εθηίκεζε ησλ πεξηβαιινληηθώλ επηπηώζεσλ: Ο νξγαληζκφο ζα πξέπεη λα αμηνινγεί

ηηο

πεξηβαιινληηθέο

επηπηψζεηο

πξηλ

απφ

ην

μεθίλεκα

κίαο

δξαζηεξηφηεηαο ή ελφο λένπ έξγνπ θαη λα ρξεζηκνπνηεί ηα απνηειέζκαηα ηεο αμηνιφγεζεο σο κέξνο ηεο δηαδηθαζίαο ησλ απνθάζεσλ ηνπ. -

ε θαζαξόηεξε παξαγσγή θαη ε νηθνινγηθή απνδνηηθόηεηα: Απηέο είλαη ζηξαηεγηθέο

γηα

ηελ

ηθαλνπνίεζε

ησλ

αλζξψπηλσλ

αλαγθψλ

κε

ηελ

απνηειεζκαηηθφηεξε ρξήζε πφξσλ θαη ηελ παξαγσγή ιηγφηεξεο ξχπαλζεο θαη απνβιήησλ θαη πεξηιακβάλεη π.ρ. ηε βειηίσζε ησλ πξαθηηθψλ ζπληήξεζεο, ηελ αλαβάζκηζε ή ηελ εηζαγσγή λέσλ ηερλνινγηψλ ή δηαδηθαζηψλ, ηε κείσζε ησλ πιηθψλ θαη ηε ρξήζε ελέξγεηαο, ηε ρξήζε αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο, ηνλ εμνξζνινγηζκφ ζηε ρξήζε ηνπ λεξνχ, θ.ιπ. ΢ειίδα 58


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

-

ε

πξνζέγγηζε ηνπ ζπζηήκαηνο παξαγσγήο-ππεξεζηώλ: Σα ζπζηήκαηα

πξντφλησλ–ππεξεζηψλ αθνξνχλ π.ρ. ζηε ρξεκαηνδνηηθή κίζζσζε ησλ πξντφλησλ, ζηελ ελνηθίαζε ή ηελ θνηλή ρξήζε πξντφλησλ, θ.ιπ. -

ε ρξήζε θηιηθώλ πξνο ην πεξηβάιινλ ηερλνινγηώλ θαη πξαθηηθώλ: Οη νξγαληζκνί ζα πξέπεη λα επηδηψθνπλ λα πηνζεηνχλ θαη λα πξνσζνχλ ηελ δηάδνζε θηιηθψλ πξνο ην πεξηβάιινλ ηερλνινγηψλ θαη ππεξεζηψλ

-

νη πξάζηλεο ζπκβάζεηο/πξνκήζεηεο: ΢ηηο απνθάζεηο αγνξάο, ν νξγαληζκφο πξέπεη λα ιακβάλεη ππφςε ηελ πεξηβαιινληηθή, θνηλσληθή θαη εζηθή απφδνζε ησλ πξντφλησλ ή ησλ ππεξεζηψλ πνπ παξάγνληαη, ζε φιε ηε δηάξθεηα δσήο ηνπο.

-

ε κάζεζε θαη ε επαηζζεηνπνίεζε: Οη νξγαληζκνί ζα πξέπεη λα νδεγνχλ ζηε ζπλεηδεηνπνίεζε θαη ηελ πξνψζεζε ηεο θαηάιιειεο εθπαίδεπζεο γηα ηελ ππνζηήξημε ησλ πεξηβαιινληηθψλ πξνζπαζεηψλ ζην πιαίζην ηεο νξγάλσζεο θαη ηνπ πεδίνπ ηεο επηξξνήο ηνπο. Σα αλαιπηηθά πεξηβαιινληηθά ζέκαηα ζηα νπνία γίλεηαη αλαθνξά ζην πξφηππν ISO

26000:2010 ( ISO, 2010) είλαη ηα αθφινπζα : -

ε πξόιεςε ηεο ξύπαλζεο: Αθνξά ζε αέξηεο εθπνκπέο, ζηε ξχπαλζε πδάηηλσλ πφξσλ, ζηε δηαρείξηζε ζηεξεψλ απνξξηκκάησλ, ζηε ρξήζε θαη δηάζεζε επηθίλδπλσλ θαη ηνμηθψλ ρεκηθψλ νπζηψλ, ζε άιια είδε αλαγλσξίζηκσλ κνξθψλ κφιπλζεο θ.ιπ.

-

ε αεηθόξνο ρξήζε ησλ πόξσλ: Αθνξά ζηελ ελεξγεηαθή απνδνηηθφηεηα, ζηε δηαηήξεζε, ζε ρξήζε θαη πξφζβαζε ζην λεξφ, ζηελ απνδνηηθφηεηα ηεο ρξήζεο ησλ πιηθψλ, ζηελ ειαρηζηνπνίεζε ζηε ρξήζε πξψησλ πιψλ γηα έλα πξντφλ.

-

ε πξνζαξκνγή ζηελ θιηκαηηθή αιιαγή: Αθνξά ζηελ ειαρηζηνπνίεζε ηεο ζπκβνιήο θαη ηεο ζπκκεηνρήο θάζε νξγαληζκνχ ζηελ εθπνκπή ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ

-

ε πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο, ε βηνπνηθηιόηεηα θαη ε απνθαηάζηαζε ησλ θπζηθώλ εηδώλ: Αθνξά ζηελ πξνζηαζία ηεο βηνπνηθηιφηεηαο, ζηελ πξνζηαζία θαη ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ νηθνζπζηεκάησλ, ζηελ αεηθνξηθή ρξήζε ηνπ εδάθνπο θαη ησλ πφξσλ, ζηελ πξνψζεζε ηεο πεξηβαιινληηθά νξζήο αζηηθήο θαη αγξνηηθήο αλάπηπμεο Δθηφο απφ ην πεξηβάιινλ άιια θεληξηθά ζέκαηα ζηα νπνία ην πξφηππν ISO 26000:

2010 (ISO, 2010) δίλεη θαηεπζχλζεηο είλαη ε εηαηξηθή δηαθπβέξλεζε ησλ νξγαληζκψλ, ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, νη εξγαζηαθέο πξαθηηθέο, νη δίθαηεο πξαθηηθέο ιεηηνπξγίαο, ηα ΢ειίδα 59


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ζέκαηα θαηαλαισηψλ, ε ζπκκεηνρή ηνπηθψλ θνηλνηήησλ θαη ε αλάπηπμε. Δπίζεο άιια ζέκαηα αθνξνχλ κφλν ζηελ ΔΚΔ φπσο π.ρ. ζηελ θαηαλφεζε ηεο θνηλσληθήο επζχλεο απφ ηνλ νξγαληζκφ θαη ζηε ζρέζε ηνπ καδί ηεο, ζηελ επηθνηλσλία θαη πξνβνιή ηεο, ζηε βειηίσζε ησλ πξαθηηθψλ θνηλσληθήο επζχλεο θ.ιπ. ΢εκεηψλνπκε φηη είλαη λσξίο, ζην πιαίζην ηεο αθαδεκατθήο έξεπλαο, λα θαηαγξαθνχλ θαη λα αλαιπζνχλ ηα νθέιε πνπ πξνθχπηνπλ γηα ηηο επηρεηξήζεηο απφ ηελ εζεινληηθή εθαξκνγή ησλ θαηεπζπληήξησλ γξακκψλ ηνπ πξνηχπνπ θαζψο θαη λα εμαρζνχλ ζπκπεξάζκαηα. 2.1.2. Σν πξόηππν SA 8000 Σν πξφηππν SA 8000:2008 (SAI, 2008) είλαη δηεζλήο ζεηξά πξνηχπσλ ΔΚΔ, πνπ εθπνλήζεθε κε ζηφρν ηνλ εληνπηζκφ, ηε ζηαδηαθή κείσζε θαη ηελ εμάιεηςε ησλ αζέκηησλ θαη απάλζξσπσλ πξαθηηθψλ ζην ρψξν ηεο εξγαζίαο, πξνθεηκέλνπ λα βειηησζνχλ νη ζπλζήθεο εξγαζίαο ζε φινλ ηνλ θφζκν θαη λα θαηαπνιεκεζνχλ νη ζνβαξέο παξαβηάζεηο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ (Βαμεβαλίδνπ, 2011). ΢ηελ Διιάδα κέρξη ηέιε Ννέκβξηνπ 2010 ππήξραλ 19 πηζηνπνηεκέλεο εγθαηαζηάζεηο κε ην πξφηππν SA 8000:2008 (Πηηζίθα, 2010). Ζ πηζηνπνίεζε θαηά SA 8000: 2008 εληζρχεη ηε δέζκεπζε θάζε επηρείξεζεο ζε ζέκαηα ΔΚΔ θαη παξέρεη ζηα εκπιεθφκελα κέξε (πειάηεο, πξνκεζεπηέο, πηζησηέο, επελδπηέο, θνηλσληθφ ζχλνιν θ.ιπ.) απηή απφδεημε ππεπζπλφηεηαο θαη νξζήο πξαθηηθήο ζε ζέκαηα θνηλσληθήο επαηζζεζίαο. Ζ πηζηνπνίεζε κε ην πξφηππν επηβεβαηψλεη ηελ χπαξμε άξηζηνπ θαη αζθαινχο εξγαζηαθνχ πεξηβάιινληνο φπνπ εμαζθαιίδνληαη ε παξνρή ίζσλ επθαηξηψλ ζε φινπο ηνπο εξγαδφκελνπο, ε πξνάζπηζε ησλ ζπλδηθαιηζηηθψλ δηθαησκάησλ θαη ε ηήξεζε ησλ ζπλζεθψλ ΤΑΔ θαζψο θαη ε χπαξμε αληηθεηκεληθνχ ζπζηήκαηνο πξνζιήςεσλ,

ακνηβψλ

θαη

παξνρψλ

κε

αμηνθξαηηθά

θξηηήξηα

αμηνιφγεζεο

(Βαμεβαλίδνπ, 2011). Σν πξφηππν απνηειείηαη απφ ηέζζεξα κέξε. ΢ην πξψην κέξνο πεξηγξάθνληαη ν ζθνπφο θαη νη ζηφρνη ηνπ, ην δεχηεξν κέξνο αλαθέξεηαη ζε θαλφλεο θαη ζε εξκελεία απηψλ, ην ηξίην κέξνο αθνξά ζε νξηζκνχο θαη ην ηέηαξην κέξνο αλαθέξεηαη ζηηο απαηηήζεηο ηεο θνηλσληθήο ππεπζπλφηεηαο. Οη ζηφρνη ηνπ πξνηχπνπ είλαη ε παξνρή πιαηζίνπ πνπ ζα πξνζηαηεχεη θαη εληζρχεη φιν ην πξνζσπηθφ πνπ εκπίπηεη ζην πεδίν εθαξκνγήο κηαο εηαηξείαο, πνπ παξάγεη πξντφληα ή παξέρεη ΢ειίδα 60

ππεξεζίεο,

ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ

ησλ

πξνκεζεπηψλ/ππεξγνιάβσλ

θαη


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

εξγαδνκέλσλ ζην ζπίηη. Σν πξφηππν είλαη επαιεζεχζηκν κέζσ δηαδηθαζίαο. Οη απαηηήζεηο ηνπ εθαξκφδνληαη παγθνζκίσο, αλεμάξηεηα απφ ην κέγεζνο κηαο επηρείξεζεο, ηε γεσγξαθηθή ζέζε ηεο ή ηνλ ηνκέα δξαζηεξηνπνίεζήο ηεο. Ζ ζπκκφξθσζε κε ηηο απαηηήζεηο γηα ηελ θνηλσληθή ινγνδνζία ηεο επηρείξεζεο ηεο επηηξέπεη λα αλαπηχμεη, ζπληεξήζεη θαη λα επηβάιιεη πνιηηηθέο θαη δηαδηθαζίεο πξνθεηκέλνπ λα δηαρεηξηζηεί ηα δεηήκαηα ηα νπνία κπνξεί λα ειέγμεη ή λα επεξεάζεη θαη λα απνδείμεη κε αμηφπηζην ηξφπν ζηα ελδηαθεξφκελα κέξε φηη νη πθηζηάκελεο πνιηηηθέο ηεο, νη δηαδηθαζίεο θαη πξαθηηθέο είλαη ζχκθσλεο κε ηηο απαηηήζεηο ηνπ πξφηππνπ. Οη νξηζκνί ζηνπο νπνίνπο αλαθέξεηαη ην πξφηππν, αθνξνχλ ζε κία ζεηξά ζεκαληηθψλ ζηνηρείσλ πνπ ζπλδένληαη κε ηε ιεηηνπξγία ηεο επηρείξεζεο θαη αθνξνχλ ζε εκπιεθφκελα/ελδηαθεξφκελα κέξε θαη ζε ελλνηνινγηθέο απνζαθελίζεηο γηα ηηο αλάγθεο ηνπ πξνηχπνπ, βαζηδφκελεο ζε δηεζλείο νξγαληζκνχο, (π.ρ. νξηζκνί γηα ην παηδί) Σν ηέηαξην κέξνο ηνπ πξνηχπνπ αλαθέξεηαη ζηηο απαηηήζεηο θαη πξνδηαγξαθέο πνπ πξέπεη λα εθαξκφδνπλ νη επηρεηξήζεηο πξνθεηκέλνπ λα πηζηνπνηεζνχλ. Οη πξνδηαγξαθέο αθνξνχλ ζε ελλέα ηνκείο: ε παηδηθή εξγαζία, ε ππνρξεσηηθή θαη θαηαλαγθαζηηθή εξγαζία, ε ΤΑΔ, ε ειεπζεξία ζπκκεηνρήο ζε ζπιινγηθά φξγαλα & ην δηθαίσκα ζπκκεηνρήο ζε ζπιινγηθέο δηαπξαγκαηεχζεηο, νη δηαθξίζεηο, νη πεηζαξρηθέο θπξψζεηο, ην σξάξην εξγαζίαο, νη απνδνρέο θαη ην δηνηθεηηθφ ζχζηεκα δηαρείξηζεο. Μία κειέηε (Ciliberti et al.,2009) αλέδεημε ηα φπνηα νθέιε πξνθχπηνπλ απφ ηελ εθαξκνγή ηνπ πξνηχπνπ απηνχ ζηνπο θψδηθεο δενληνινγίαο ησλ κηθξψλ θαη πνιχ κηθξψλ επηρεηξήζεσλ θαη πσο κπνξεί ην πξφηππν λα ηηο βνεζήζεη λα δηαρεηξηζηνχλ ηελ εθνδηαζηηθή ηνπο αιπζίδα γηα ηε

βειηίσζε ηεο ξνήο ησλ πιεξνθνξηψλ θαη ηελ

νηθνδφκεζε εκπηζηνζχλεο κεηαμχ ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ. 2.1.3. Σα πξόηππα ηεο ζεηξάο ΑΑ 1000 Ζ ζεηξά πξνηχπσλ ΑΑ 1000 είλαη έλα θαηλνηφκν ζχλνιν, πνπ ζηεξίδνληαη ζε εθαξκφζηκεο πξαθηηθέο θαη δηαζθαιίδνπλ ηε βάζε γηα ηε βειηίσζε ηεο βηψζηκεο αλάπηπμεο (Βαμεβαλίδνπ, 2011). Ζ ζεηξά απνηειείηαη απφ ηξία επηκέξνπο πξφηππα δχν εθ ησλ νπνίσλ έρνπλ κεηαθξαζηεί ζηα Διιεληθά: 

Πξφηππν AA1000 APS 2008 (ACCOUNTABILITY, 2008-Α)

Πξφηππν AA1000 AS 2008 (ACCOUNTABILITY, 2008-Β)

Πξφηππν AA1000 SES 2011 (ACCOUNTABILITY, 2011)

΢ειίδα 61


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

O ζθνπφο ηνπ πξνηχπνπ AA1000 APS 2008 είλαη λα παξέρεη ζηνπο νξγαληζκνχο έλα δηεζλψο απνδεθηφ θαη ειεχζεξα δηαζέζηκν ζχλνιν αξρψλ γηα ηελ πιαηζίσζε θαη ηε δηάξζξσζε

ηνπ

ηξφπνπ

θαηαλφεζεο,

δηαθπβέξλεζεο,

δηαρείξηζεο,

εθαξκνγήο,

αμηνιφγεζεο θαη επηθνηλσλίαο ηεο ππεπζπλφηεηάο ηνπο. Οη Αξρέο Τπεπζπλφηεηαο AA1000 πξννξίδνληαη πξσηίζησο γηα εθαξκνγή απφ νξγαληζκνχο, νη νπνίνη αλαπηχζζνπλ κία ππεχζπλε θαη ζηξαηεγηθή πξνζέγγηζε ζηε βησζηκφηεηα. Οη ελ ιφγσ αξρέο ζα βνεζήζνπλ έλαλ νξγαληζκφ λα θαηαλνήζεη, λα δηαρεηξηζηεί θαη λα βειηηψζεη ηελ επίδνζε πνπ αθνξά ζηε βησζηκφηεηά ηνπ. Οη Αξρέο Τπεπζπλφηεηαο AA1000 παξέρνπλ ηε βάζε γηα ηελ θαηαλφεζε θαη ηελ επίηεπμε ηεο δηαζθάιηζεο ηεο βησζηκφηεηαο ζχκθσλα κε ην AA1000 AS 2008 θαζψο θαη γηα ηελ ππεχζπλε εκπινθή κε ηα ελδηαθεξφκελα κέξε ζχκθσλα κε ην AA1000 SES 2011. ΢χκθσλα κε ην πξφηππν AA1000 APS 2008 ππάξρνπλ ηξείο αξρέο ππεπζπλφηεηαο γηα θάζε νξγαληζκφ: 

Ζ Αξρή ηεο ΢πκκεηνρηθόηεηαο

Έλαο νξγαληζκφο ηεξεί ηελ Αξρή ηεο ζπκκεηνρηθφηεηαο φηαλ έρεη δεζκεπηεί λα είλαη ππεχζπλνο απέλαληη ζε εθείλνπο πνπ επεξεάδεη ή επεξεάδεηαη, δηαζέηεη δηαδηθαζία ζπκκεηνρήο ησλ ελδηαθεξνκέλσλ κεξψλ θαη έρεη πξφζβαζε ζηηο απαξαίηεηεο ηθαλφηεηεο θαη πφξνπο γηα ηε ιεηηνπξγία ηεο δηαδηθαζίαο ζπκκεηνρήο ησλ ελδηαθεξνκέλσλ κεξψλ. 

Ζ Αξρή ηεο Οπζηαζηηθόηεηαο

Έλαο νξγαληζκφο ηεξεί ηελ Αξρή ηεο Οπζηαζηηθφηεηαο φηαλ δηαζέηεη δηαδηθαζία πξνζδηνξηζκνχ πνπ εθαξκφδεηαη ζε νιφθιεξν ηνλ νξγαληζκφ (π.ρ. ζε επίπεδν νκίινπ θαη ζε ηνπηθφ επίπεδν) θαη είλαη ζπλερήο, δηαζέηεη ή έρεη πξφζβαζε ζηηο απαξαίηεηεο ηθαλφηεηεο θαη πφξνπο γηα ηε ιεηηνπξγία ηεο δηαδηθαζίαο πξνζδηνξηζκνχ ηεο νπζηαζηηθφηεηαο 

Ζ Αξρή ηεο Αληαπόθξηζεο

Έλαο νξγαληζκφο ηεξεί ηελ Αξρή ηεο Αληαπφθξηζεο φηαλ δηαζέηεη δηαδηθαζία γηα ηελ αλάπηπμε θαηάιιεισλ ηξφπσλ αληαπφθξηζεο, ε νπνία εθαξκφδεηαη ζε νιφθιεξν ηνλ νξγαληζκφ (π.ρ. ζε επίπεδν νκίινπ θαη ζε ηνπηθφ επίπεδν) θαη είλαη ζπλερήο, βαζίδεηαη ζε κία ζπλνιηθή θαη ηζνξξνπεκέλε θαηαλφεζε ηεο αλακελφκελεο αληαπφθξηζεο ζε νπζηαζηηθά ζέκαηα θαη εκπιέθεη θαηάιιεια ηα ελδηαθεξφκελα κέξε, δηαζέηεη ή έρεη πξφζβαζε ζηηο απαξαίηεηεο ηθαλφηεηεο θαη πφξνπο ψζηε λα επηηχρεη ηηο δεζκεχζεηο ηνπ.

΢ειίδα 62


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Σν Πξφηππν AA1000 AS 2008 (ACCOUNTABILITY, 2008-Β) είλαη έλα δηεζλψο απνδεθηφ θαη ειεχζεξα δηαζέζηκν πξφηππν πνπ παξέρεη ηηο πξνυπνζέζεηο γηα ηε δηελέξγεηα δηαζθάιηζεο βησζηκφηεηαο. Ζ δηαζθάιηζε βησζηκφηεηαο αμηνινγεί θαη παξέρεη ζπκπεξάζκαηα αλαθνξηθά κε ηνλ ηξφπν θαη ηελ έθηαζε ηήξεζεο ησλ Αξρψλ Τπεπζπλφηεηαο AA1000 θαη ηελ πνηφηεηα ησλ δεκνζηεπκέλσλ πιεξνθνξηψλ ζρεηηθά κε ηηο επηδφζεηο βησζηκφηεηαο. Απεπζχλεηαη πξσηίζησο ζε επαγγεικαηίεο θαη παξφρνπο ππεξεζηψλ δηαζθάιηζεο βησζηκφηεηαο θαη είλαη ρξήζηκν ζε φζνπο πξνεηνηκάδνπλ απνινγηζκνχο θαη επηδεηνχλ δηαζθάιηζε ζε ρξήζηεο ησλ δειψζεσλ/εθζέζεσλ δηαζθάιηζεο βησζηκφηεηαο, θαζψο θαη ζε φζνπο αλαπηχζζνπλ άιια πξφηππα. ΢χκθσλα κε ην πξφηππν AA1000 AS 2008 θαη Βαμεβαλίδνπ (2011) ππάξρνπλ δχν ηχπνη δηαζθάιηζεο βησζηκφηεηαο : 

Σύπνο 1 : Αξρέο Τπεπζπλόηεηαο

Ο πάξνρνο δηαζθάιηζεο ζα πξέπεη λα αμηνινγήζεη ηνλ ηξφπν θαη ηελ έθηαζε ηήξεζεο ησλ ηξηψλ Αξρψλ (ζπκκεηνρηθφηεηα, νπζηαζηηθφηεηα θαη αληαπφθξηζε) Τπεπζπλφηεηαο ηνπ πξνηχπνπ AA1000 APS 2008 απφ ηνλ νξγαληζκφ. Ζ δηαζθάιηζε ησλ αξρψλ έρεη ζηφρν λα παξέρεη ζηα ελδηαθεξφκελα κέξε δηαζθάιηζε ηνπ ηξφπνπ κε ηνλ νπνίν ν νξγαληζκφο δηαρεηξίδεηαη ηηο επηδφζεηο ηνπ ζηε βησζηκφηεηα, θαζψο θαη ηνπ ηξφπνπ πνπ γλσζηνπνηεί ηε δηαρείξηζε απηή κέζσ ηνπ απνινγηζκνχ βησζηκφηεηαο, δίρσο λα επαιεζεχεη ηελ αμηνπηζηία ηεο πιεξνθφξεζεο πνπ πεξηέρεηαη ζηνπο απνινγηζκνχο απηνχο. 

Σύπνο 2 - Αξρέο Τπεπζπλόηεηαο θαη Πιεξνθνξίεο Δπίδνζεο.

Ο πάξνρνο δηαζθάιηζεο ζα πξέπεη λα αμηνινγήζεη ηνλ ηξφπν θαη ηελ έθηαζε ηήξεζεο ησλ ηξηψλ Αξρψλ Τπεπζπλφηεηαο AA1000 απφ ηνλ νξγαληζκφ, φπσο θαη ζηνλ Σχπν 1. Καηά ηε δηελέξγεηα έξγνπ δηαζθάιηζεο Σχπνπ 2, ν πάξνρνο δηαζθάιηζεο ζα πξέπεη λα αμηνινγήζεη επίζεο ηελ αμηνπηζηία θαζνξηζκέλσλ πιεξνθνξηψλ επίδνζεο βησζηκφηεηαο. Οη θαζνξηζκέλεο πιεξνθνξίεο επίδνζεο βησζηκφηεηαο είλαη νη πιεξνθνξίεο ηηο νπνίεο ν πάξνρνο δηαζθάιηζεο θαη ν νξγαληζκφο πνπ εθδίδεη ηνλ απνινγηζκφ ζπκθσλνχλ λα ζπκπεξηιάβνπλ ζην εχξνο ηνπ έξγνπ δηαζθάιηζεο. Ζ αμηνιφγεζε ηεο αμηνπηζηίαο ησλ θαζνξηζκέλσλ

πιεξνθνξηψλ

επίδνζεο

βησζηκφηεηαο

βαζίδεηαη

ζε

ξεηέο

δειψζεηο/γλσζηνπνηήζεηο ηεο δηνίθεζεο ζρεηηθά κε ηηο επηδφζεηο βησζηκφηεηαο θαη πεξηιακβάλεη ηελ επηζθφπεζε ηεο πιεξφηεηαο θαη ηεο αθξίβεηάο ηνπο.

΢ειίδα 63


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

΢ην πξφηππν AA1000 AS: 2008 θαζνξίδνληαη δχν επίπεδα δηαζθάιηζεο: ην πςειφ θαη ην κέηξην, ηα νπνία εμαξηψληαη απφ ηε δηαζέζηκε πιεξνθφξεζε, ηελ πιεξφηεηα ησλ ζηνηρείσλ,

ηα

ζπζηήκαηα

θαη

ηηο

δηαδηθαζίεο,

ηα

ζπζηήκαηα

εζσηεξηθνχ

ειέγρνπ/δηαζθάιηζεο, ηνπο πφξνπο πνπ δηαηίζεληαη απφ ηνλ νξγαληζκφ γηα ηε δηαζθάιηζε θαη ηνπο λνκηθνχο ή εκπνξηθνχο πεξηνξηζκνχο. Σν πξφηππν AA1000 SES 2011 είλαη έλα πιαίζην γηα ην ζρεδηαζκφ, εθαξκνγή, αμηνιφγεζε θαη επηθνηλσλία ηεο ζπκκεηνρήο ησλ εκπιεθνκέλσλ κεξψλ θαη πεξηγξάθεη ηνλ ηξφπν ηεο δεκηνπξγίαο δέζκεπζεο απφ ηελ πιεπξά ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ εκπινθή ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ θαη ηεο ελζσκάησζεο ηεο δέζκεπζεο απηήο ζηε δηαθπβέξλεζε, ηε ζηξαηεγηθή θαη ηηο δξαζηεξηφηεηεο. ΢ηελ Διιάδα (Παλεπηζηήκην Αηγαίνπ, 2010) φπσο πξνέθπςε απφ ζρεηηθή έξεπλα ζε ζχλνιν 38 επηρεηξήζεσλ, επηά δειψλνπλ ζηηο ζρεηηθέο εθζέζεηο ΔΚΔ γηα ην έηνο 2009 φηη εθαξκφδνπλ κφλν ην πξφηππν AA 1000 AS 2008 . 2.1.4. Άιια πξόηππα Άιια πξφηππα ηα νπνία βέβαηα

αλαθέξνπκε εδψ ρσξίο παξαπέξα αλαιπηηθή

παξνπζίαζε θαη αθνξνχλ ηελ ΔΚΔ είηε ζην εζσηεξηθφ είηε ζην εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ κίαο επηρείξεζεο (Βαμεβαλίδνπ, 2011) είλαη ηα αθφινπζα : 

Σν πξφηππν OHSAS 18001 γηα ηελ Τγηεηλή & Αζθάιεηα ησλ Δξγαδνκέλσλ (ΤΑΔ)

Σν πξφηππν ISO 27001 γηα ηελ αζθάιεηα ησλ πιεξνθνξηψλ

Σν πξψην αλαθεξφκελν πξφηππν αθνξά ζε έλα ΢Γ ΤΑΔ δειαδή ζην «Αλζξψπηλν Γπλακηθφ» κίαο επηρείξεζεο, ελψ ην δεχηεξν πξφηππν ζα ιέγακε φηη αθνξά έκκεζα ηελ ΔΚΔ κίαο επηρείξεζεο αλήθεη ίζσο ζηελ «Αγνξά» ζην βαζκφ πνπ νη πιεξνθνξίεο αθνξνχλ θαη εκπιεθφκελα κέξε κε ηελ επηρείξεζε φπσο π.ρ. είλαη νη πειάηεο, νη θαηαλαισηέο θ.ιπ.

2.2.

Πεξηβαιινληηθά πξόηππα

2.2.1. Σν πξόηππν ISO 14001 γηα ην πεξηβάιινλ Ζ ζεηξά ISO 14000 ζπγθεληξψλεη ηηο πξνζπάζεηεο γηα κηα νινθιεξσκέλε αληηκεηψπηζε ησλ ζεκάησλ πνπ αθνξνχλ ηα ΢πζηήκαηα Πεξηβαιινληηθήο Γηαρείξηζεο (΢ΠΓ) ζε έλα δηεζλψο παξαδεθηφ ζχλνιν πξνηχπσλ. Γχν βαζηθέο θαηεπζχλζεηο αλαπηχζζνληαη αλαθνξηθά κε ηε δηαρείξηζε πεξηβάιινληνο. Ζ πξψηε δέρεηαη σο βάζε αλαθνξάο ηε ρσξνηαμηθή νξηνζέηεζε κηαο εγθαηάζηαζεο. Σν πξφηππν ISO 14001 θαη ν ΢ειίδα 64


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Καλνληζκφο EMAS αλήθνπλ ζηελ θαηεχζπλζε απηή. Σν ΢ΠΓ αθνξά ζπγθεθξηκέλε εγθαηάζηαζε κε φιεο ηηο δξαζηεξηφηεηεο, ππεξεζίεο θαη πξντφληα ηα νπνία ιακβάλνπλ ρψξα ζηε ζπγθεθξηκέλε πεξηνρή. Ζ δεχηεξε δέρεηαη σο βάζε αλαθνξάο ην πξντφλ/ππεξεζία θαζ' φιν ηνλ θχθιν δσήο απηνχ (Life Cycle Assessment-LCA). Σα πξφηππα ISO 14020-5, ISO 14040-3 θαη ν θαλνληζκφο 880/92 ζρεηηθά κε ηελ νηθνινγηθή ζήκαλζε αλήθνπλ ζηε δεχηεξε θαηεχζπλζε. Αλεμάξηεηα απφ ηηο εζληθέο απνρξψζεηο θάζε ζπζηήκαηνο, ε αλάγθε ηεο παγθνζκηνπνίεζεο ηεο αγνξάο δηακνξθψλεη δπλακηθέο πνπ απαηηνχλ ηελ εμάιεηςε θάζε είδνπο πεξηνξηζκψλ θαη ζπλφξσλ ζηελ ειεχζεξε δηαθίλεζε ησλ αγαζψλ. Ζ ηππηθή δνκή ηνπ πξνηχπνπ ISO 14001 πεξηιακβάλεη (ΔΛΟΣ, 2004): ηα ζηνηρεία ηνπ ΢ΠΓ, ηηο γεληθέο απαηηήζεηο, ηελ πεξηβαιινληηθή πνιηηηθή γηα ηηο πεξηβαιινληηθέο πιεπξέο, ηηο λνκηθέο θαη άιιεο απαηηήζεηο ηνπο αληηθεηκεληθνχο ζθνπνχο-ζηφρνπο θαη ηα πεξηβαιινληηθά πξνγξάκκαηα, ηελ εθαξκνγή θαη ιεηηνπξγία πνπ πεξηιακβάλεη δηάθνξα π.ρ. πφξνπο, ξφινπο & επζχλεο, εθπαίδεπζε, επηθνηλσλία, ηεθκεξίσζε ηνπ ΢ΠΓ, έιεγρν εγγξάθσλ θ.ιπ., ηνλ έιεγρν πνπ πεξηιακβάλεη παξαθνινχζεζε θαη κέηξεζε, αμηνιφγεζε ζπκκφξθσζεο, κε ζπκκνξθψζεηο, δηνξζσηηθέο θαη πξνιεπηηθέο ελέξγεηεο, έιεγρν αξρείσλ θαη εζσηεξηθή επηζεψξεζε θαη ηελ αλαζθφπεζε απφ ηε δηνίθεζε. Σν πξφηππν είλαη ην πιένλ δηαδεδνκέλν θαη απεπζχλεηαη ζε νπνηνλδήπνηε νξγαληζκφ επηζπκεί λα εγθαηαζηήζεη/εθαξκφζεη/ δηαηεξήζεη/βειηηψζεη έλα ΢ΠΓ αιιά θαη λα επηβεβαηψζεη ηε ζπκκφξθσζή ηνπ κε ην πξφηππν κέζσ απηναμηνιφγεζεο, πηζηνπνίεζεο απφ θάπνην ελδηαθεξφκελν κέξνο/ πηζηνπνίεζεο απφ ηξίην κέξνο ή εμσηεξηθφ νξγαληζκφ. Έλα ΢ΠΓ βαζηζκέλν ζην πξφηππν ISO 14001 επεθηείλεηαη πέξα απφ ηελ πξφιεςε ζηελ ίδηα ηελ νξγάλσζε, ηε θηινζνθία, θαη ηε ιεηηνπξγία ηνπ νξγαληζκνχ θαη νδεγεί ζε νθέιε επηπιένλ ηεο πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο θαη δελ ππνθαζηζηά θακία πθηζηάκελε θνηλνηηθή, εζληθή ή πεξηβαιινληηθή πνιηηηθή αιιά θαη δελ απαιιάζζεη ηελ επηρείξεζε απφ ηηο ππνρξεψζεηο ηεο έλαληη ηεο λνκνζεζίαο ή ησλ πξνδηαγξαθψλ. ΢ηελ Διιάδα (Βαξιάο et al., 2009) παξαηεξείηαη πζηέξεζε ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ αλάιεςε πξσηνβνπιηψλ γηα ην πεξηβάιινλ θαη ε θαηαλφεζε θαη ε πηνζέηεζε ηνπ πξνηχπνπ επεξεάδεηαη απφ δηάθνξνπο παξάγνληεο. Σν κηθξφ κέγεζνο ησλ ειιεληθψλ επηρεηξήζεσλ ιεηηνπξγεί απνηξεπηηθά ζηελ πηνζέηεζε θαη απνδνρή ηνπ πξνηχπνπ, φπσο θαη ην ειιηπέο λνκνζεηηθφ πιαίζην, ε αλεπαξθήο πεξηβαιινληηθή παηδεία, ν θιάδνο δξαζηεξηνπνίεζεο θαη νη επηθξαηνχζεο πξαθηηθέο ζε απηφλ. ΢ειίδα 65


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Ο Δπξσπατθφο Οξγαληζκφο Οηθνινγηθήο Γηαρείξηζεο θαη Διέγρνπ 1863/93 (EMAS) αθνξά ζηελ εζεινληηθή ζπκκεηνρή ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ βηνκεραληθνχ θιάδνπ ζε έλα θνηλνηηθφ ζχζηεκα νηθνινγηθήο δηαρείξηζεο θαη ειέγρνπ. Δθθξάδεη ηελ πξνζέγγηζε ηεο ΔΔ ζην δήηεκα ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο θαη ζην ξφιν θαη ηελ επζχλε ηεο ζηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο. Ο ζθνπφο ηνπ είλαη λα ιεηηνπξγήζεη σο θίλεηξν ζηηο επηρεηξήζεηο, πξνθείκελνπ λα εηζάγνπλ ηελ πεξηβαιινληηθή δηάζηαζε ζην ζχζηεκα δηνίθεζήο ηνπο θαη λα βειηηψζνπλ ηηο πεξηβαιινληηθέο ηνπο επηδφζεηο. Ζ δεχηεξε θαηεχζπλζε ησλ ΢ΠΓ αθνξά ζηελ Αλάιπζε Κχθινπ Εσήο (ΑΚΕ-LCA) ελφο πξντφληνο ή κίαο ππεξεζίαο, ε νπνία απνηειεί αληηθείκελν πξνβιεκαηηζκνχ, ζηελ επηζηεκνληθήο ζπδήηεζε (Goleman 2009, Μπεζέξεο 2008, Melnyk et al. 2003) θαη εληάζζεηαη ζηελ πεξηβαιινληηθή δηαρείξηζε. ΢ην πιαίζην ελφο ΢ΠΓ (Melnyk et al. 2003) απφ ηε ζεηξά ISO 14000 πεξηιακβάλεηαη θαη ε ΑΚΕ

Διάγραμμα 17: ISO 14000 & Σφςτθμα Ρεριβαλλοντικισ Διαχείριςθσ Ρθγι: Melnyk et al. (2003)

Απφ ην δηάγξακκα πξνθχπηεη φηη κία δεχηεξε γεληθή θαηεγνξία ησλ πξνηχπσλ ISO 14000 εζηηάδεη ζηελ αλάιπζε θαη αμηνιφγεζε ησλ πξντφλησλ θαη ησλ δηαδηθαζηψλ παξαγσγήο, ζηα πεξηβαιινληηθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ πξνδηαγξαθψλ ησλ πξντφλησλ θαη ζηελ ΑΚΕ. Οη παξάγνληεο επηηπρίαο ηεο κίαο επηρείξεζεο ζηελ πεξηβαιινληηθή εζηίαζε είλαη:

΢ειίδα 66


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

Διάγραμμα 18: Ραράγοντεσ επιτυχίασ περιβαλλοντικισ εςτίαςθσ επιχείρθςθσΡθγι: Mazurkiewicz (2004)

Ζ κείσζε ηεο ρξήζεο ελέξγεηαο θαη πξψησλ πιψλ θαη ν πεξηνξηζκφο ησλ εθπνκπψλ θαη ησλ απνβιήησλ απφ ηηο παξαγσγηθέο δηαδηθαζίεο είλαη θξίζηκεο κεηαβιεηέο γηα ηηο επηρεηξήζεηο γηα λα αληαπνθξίλνληαη ζηηο πεξηβαιινληηθέο πξνθιήζεηο. Πνιιέο πνιπεζληθέο επηρεηξήζεηο πηνζεηνχλ πεξηβαιινληηθέο πνιηηηθέο πνπ εθηείλνληαη απφ ηηο αιπζίδεο εθνδηαζκνχ ηνπο κέρξη απαηηήζεηο απφ ηνπο πξνκεζεπηέο ηνπο λα ζπκκνξθψλνληαη κε ηηο πηζηνπνηήζεηο ηεο αεηθνξίαο, φπσο ην ISO 14001, SA 8000 θιπ (Mazurkiewicz, 2004). Μία ελδηαθέξνπζα αλάιπζε, έγηλε γηα πξψηε θνξά ζηελ Διιάδα απφ ηε Γεκαδάκα (2002) γηα ηελ εθαξκνγή ησλ ΢ΠΓ, κε εκπεηξηθή έξεπλα πνπ πξαγκαηνπνίεζε ζε Διιεληθέο επηρεηξήζεηο αιιά θαη ζπγθξηηηθά κε άιιεο δχν ρψξεο ηεο ΔΔ. ΢χκθσλα κε ηελ ίδηα νη βαζηθνί ζηφρνη πνπ ηίζεληαη απφ ηα ΢ΠΓ αλαθέξνληαη ζηελ πξνψζεζε ησλ αξρψλ ηεο αεηθνξίαο, ηεο θαηλνηνκίαο θαη ηεο ζπκκεηνρήο. Απφ ηελ αλάιπζε πξνέθπςε φηη νη επηρεηξήζεηο πνπ εθαξκφδνπλ ΢ΠΓ ζηελ Διιάδα πξνσζνχλ ζε ηθαλνπνηεηηθφ γεληθά βαζκφ ηηο αξρέο ηεο αεηθνξίαο, ηεο θαηλνηνκίαο θαη ηεο ζπκκεηνρήο, αιιά παξαηεξνχληαη δηαθνξνπνηήζεηο θαη δηαβαζκίζεηο κεηαμχ ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ πξνψζεζε ησλ ηξηψλ αξρψλ–ζηφρσλ. ΋ιεο νη επηρεηξήζεηο πξνψζεζαλ ηελ αξρή ηεο αεηθνξίαο σο πξψηε θαη βαζηθή πξνηεξαηφηεηα, ελψ γηα ηελ αξρή ηεο θαηλνηνκίαο νη επηρεηξήζεηο ελψ εηζάγνπλ λέα ζπζηήκαηα ηερλνινγίαο δελ πξνρσξνχλ πάληνηε ζηελ εηζαγσγή λέαο πξνεγκέλεο ηερλνινγίαο (θαηλνηνκία). Οη ζπκκεηνρηθέο δηαδηθαζίεο είλαη πεξηνξηζκέλεο

θαη

εζηηάδνληαη

ζε

επηρεηξήζεηο

νη

νπνίεο

γεηηληάδνπλ/είλαη

εγθαηαζηεκέλεο ζε αζηηθφ ηζηφ νη νπνίεο αληηκεησπίδνπλ πηέζεηο απφ ηελ ηνπηθή ΢ειίδα 67


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

θνηλσλία. Γηα ηελ αμηνιφγεζε ηεο νηθνλνκηθήο απνδνηηθφηεηαο ηεο εθαξκνγήο ησλ ΢ΠΓ ε έξεπλα αλέδεημε φηη ηα νθέιε ήηαλ πεξηζζφηεξα ζε ζρέζε κε ην θφζηνο (ζπγθξηλφκελα ζε ρξεκαηηθέο κνλάδεο) ζηε ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία ησλ ειιεληθψλ επηρεηξήζεσλ, παξά ην κηθξφ ρξνληθφ δηάζηεκα εθαξκνγήο ησλ ΢ΠΓ ηα νπνία πξέπεη λα εθιακβάλνληαη σο έλα ζχγρξνλν, ζεκαληηθφ, ζπκπιεξσκαηηθφ εξγαιείν ζηελ ππάξρνπζα θαλνληζηηθή πεξηβαιινληηθή πνιηηηθή. Γηα ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ ΢ΠΓ απφ ζρεηηθή έξεπλα πνπ δηελεξγήζεθε ζε παλειιήληα θιίκαθα ζε Διιεληθέο Μεηαπνηεηηθέο Δπηρεηξήζεηο (Βαή et al., 2009), δηαπηζηψζεθε φηη νη πεξηβαιινληηθέο επηδφζεηο ησλ ειιεληθψλ επηρεηξήζεσλ ζπλερψο βειηηψλνληαη ηα ηειεπηαία ρξφληα. Απφ άιιε έξεπλα ζε βηνκεραλίεο ηεο Βνξείνπ Διιάδαο

(Γθαλάπε et al., 2009),

πξνέθπςε φηη ε ελεκέξσζε ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ζέκαηα πεξηβαιινληηθήο πνιηηηθήο ζε ζπλδπαζκφ κε ηε λνκηθή ηνπο κνξθή δηακνξθψλνπλ θαη ηε ζπκπεξηθνξά ηνπο απέλαληη ζην πεξηβάιινλ. Οη επηρεηξήζεηο κέζσ ηεο δηαξθνχο ελεκέξσζεο ηείλνπλ λα επελδχνπλ ηε ζηξαηεγηθή ηνπο ζε πνιηηηθέο θαη ζηφρνπο θαη επαηζζεηνπνηνχληαη απέλαληη ζην πεξηβάιινλ πνπ είλαη δπλαηφλ λα ηνπο απνδψζεη καθξνπξφζεζκα πνηθίια νθέιε. Έξεπλα πνπ απνηχπσζε ηελ θαηαλφεζε ησλ ΢ΠΓ ζηηο ειιεληθέο βηνκεραλίεο (Βαξιάο et al., 2009) έδεημε φηη ε λνκηθή ππφζηαζε, ην κέγεζνο απαζρφιεζεο θαη ν θιάδνο παίδνπλ ζεκαληηθφ ξφιν ζηελ θαηαλφεζε ησλ ζπζηεκάησλ. Οη κεγαιχηεξεο ζε κέγεζνο επηρεηξήζεηο, νη επηρεηξήζεηο κε πςειφηεξν βαζκφ εζσηεξηθήο νξγάλσζεο θαη νη επηρεηξήζεηο κε έληνλα ξππνγφλεο δξαζηεξηφηεηεο εκθαλίδνληαη πην δεθηηθέο θαη πεξηζζφηεξν ελεκεξσκέλεο γηα ΢ΠΓ. Απφ ηελ άιιε πιεπξά νη κηθξφηεξεο επηρεηξήζεηο, νη επηρεηξήζεηο κε ζηνηρεηψδε εζσηεξηθή δηνηθεηηθή δνκή θαη νη επηρεηξήζεηο εθ θχζεσο πεξηβαιινληηθά «θαζαξέο» πζηεξνχλ ζηα ΢ΠΓ. ΢πλνιηθά ηα ΢ΠΓ έρνπλ πηνζεηεζεί απφ ηνπο «κεγαιχηεξνπο παίθηεο» θαη έρνπλ αξρίζεη λα δηαρένληαη ζηε βηνκεραλία ρσξίο λα έρνπλ αξρίζεη λα πηνζεηνχληαη απφ ην κεγάιν αξηζκφ κεζαίσλ θαη κηθξψλ βηνκεραληψλ/βηνηερληψλ. ΢ηελ Διιάδα νη κειινληηθέο πξννπηηθέο θαη ηα πξνβιήκαηα ζηελ απνδνρή θαη πηνζέηεζε ΢ΠΓ (Βαξιάο et al., 2009) εληνπίδνληαη ζηελ έιιεηςε πεξηβαιινληηθήο θνπιηνχξαο ζηελ ειιεληθή βηνκεραλία/βηνηερλία, ζηελ αληίζηαζε απφ νκάδεο ζπκθεξφλησλ, ζηελ άγλνηα δηαδηθαζηψλ, ζηελ παξαπιεξνθφξεζε, ζηε γξαθεηνθξαηία,

΢ειίδα 68


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 2: ΣΑ ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ ΚΑΙ ΣΑ ΠΡΟΣΤΠΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙ΢Η΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΣΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΔΤΘΤΝΗ

ζηελ έιιεηςε μεθάζαξσλ θηλήηξσλ θαη θιίκαηνο εκπηζηνζχλεο, ζηελ έιιεηςε δηαζθάιηζεο αληηθεηκεληθφηεηαο δηαδηθαζηψλ, ζηελ έιιεηςε ελεκέξσζεο. 2.2.2. Άιια πεξηβαιινληηθά πξόηππα Άιια πξφηππα πνπ ζρεηίδνληαη κε ην πεξηβάιινλ αλήθνπλ ζηε ζεηξά ησλ πξνηχπσλ ISO 14000. Σα πξφηππα ISO 14040: 2006 θαη 14044: 2006 πνπ αθνξνχλ ζηελ Αλάιπζε Κχθινπ Εσήο (ΑΚΕ) ησλ πξντφλησλ θαη ηα πξφηππα 14064: 2006 θαη 14065: 2007 πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θαηαπνιέκεζε ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο θαη ηελ πηζηνπνίεζε ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Δπίζεο έλα λέν πξφηππν είλαη ην BS EN 16001: 2009 πνπ κπνξεί λα πηνζεηεζεί απφ πεξηβαιινληηθά ππεχζπλεο επηρεηξήζεηο θαη αθνξά ζηε δηαρείξηζε ηεο Δλέξγεηαο κε ζηφρν λα βνεζήζεη ηηο επηρεηξήζεηο ζηελ εγθαηάζηαζε θαη ιεηηνπξγία ησλ απαηηνχκελσλ δηεξγαζηψλ γηα ηε βειηίσζε ηεο ελεξγεηαθήο επίδνζεο θαη ηειηθά ζηελ κείσζε ηνπ ελεξγεηαθνχ θφζηνπο. Σν πξφηππν

απαηηεί ηελ θαζηέξσζε θαηάιιειεο ελεξγεηαθήο

πνιηηηθήο, ηνλ πξνζδηνξηζκφ ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ πνπ πξνέξρνληαη απφ ηηο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ νξγαληζκνχ θαη κπνξεί λα εθαξκνζζεί αλεμάξηεηα ή θαη ελζσκαησκέλν ζε άιια ΢Γ θαη ε δνκή ηνπ είλαη φκνηα κε απηή ηνπ ΢ΠΓ ISO 14001.

2.3.

΢ύλνςε

΢ην θεθάιαην παξαζέζακε ηα ηζρχνληα πξφηππα γηα ηελ ΔΚΔ γεληθφηεξα θαη γηα ηελ Δηαηξηθή Πεξηβαιινληηθή Δπζχλε (ΔΠΔ) θαη ηα νπνία κπνξνχλ νη επηρεηξήζεηο λα ρξεζηκνπνηήζνπλ σο βαζηθά εξγαιεία δηαρείξηζεο ησλ επηκέξνπο ζπζηεκάησλ δηαρείξηζεο πνπ δηαζέηνπλ γηα ζεηξά ηνκέσλ φπσο είλαη ε ΔΚΔ, ην πεξηβάιινλ, ε Πνηφηεηα, ε Τγηεηλή & Αζθάιεηα ηεο Δξγαζίαο, ε αζθάιεηα ησλ πιεξνθνξηψλ, ε δηαρείξηζε ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ θ.ιπ. ΋πσο δηαπηζηψζεθε ν βαζκφο δηείζδπζεο ζηελ Διιάδα ηνπ πξνηχπνπ SA 8000 δειαδή ν αξηζκφο πηζηνπνηήζεσλ αλέξρεηαη ζε κφιηο 19 εγθαηαζηάζεηο, ελψ γηα ηε ζεηξά ησλ πξνηχπσλ AA 1000 AS: 2008 κε βάζε έξεπλα ζε εθζέζεηο ΔΚΔ έηνπο 2009 ν αξηζκφο ησλ πηζηνπνηήζεσλ αλέξρεηαη ζε επηά (7). Δίλαη επίζεο πξνθαλέο φηη άιια πξφηππα (π.ρ. ISO 9001, ISO 14001, OHSA 18001 θ.ιπ.) είλαη πνιχ πεξηζζφηεξν δηαδεδνκέλα γηα απηφ θαη δελ θάλνπκε αλαθνξά ζε πνζνηηθά δεδνκέλα πηζηνπνηήζεσλ γηα απηά.

΢ειίδα 69


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3: Ζ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΖ΢ ΔΣΑΗΡΗΚΖ΢ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ΢ & ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ΢ ΔΤΘΤΝΖ΢ 3.1.

Ζ Δηαηξηθή Κνηλσληθή & Πεξηβαιινληηθή Δπζύλε ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε

΢ην ζχλνιν ηεο ΔΔ αιιά θαη ζηα θξάηε–κέιε, ε ΔΚΔ απνηειεί έλα δηαξθψο απμαλφκελν πεδίν εμέιημεο θαη αλαθνξάο γηα ηηο επηρεηξήζεηο. H Δπηηξνπή ηεο ΔΔ ζην πξάζηλν βηβιίν γηα ηελ ΔΚΔ (Δπηηξνπή, 2001) έζεζε ηηο βάζεηο γηα ηελ πηνζέηεζε θαη ελζσκάησζε ηεο ΔΚΔ απφ ην ζχλνιν ησλ Δπξσπατθψλ επηρεηξήζεσλ θάλνληαο δηάθξηζε ζε εζσηεξηθή θαη εμσηεξηθή δηάζηαζε ηεο ΔΚΔ. ΢ηελ εζσηεξηθή δηάζηαζε ηεο ΔΚΔ πεξηιακβάλνληαη ε δηαρείξηζε ησλ αλζξσπίλσλ πφξσλ, ε πγηεηλή & ε αζθάιεηα ζηελ εξγαζία, ε πξνζαξκνγή ζηηο αιιαγέο θαη ε δηαρείξηζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ θαη ησλ θπζηθψλ πφξσλ. ΢ηελ εμσηεξηθή δηάζηαζε ηεο ΔΚΔ πεξηιακβάλνληαη σο εκπιεθφκελα κέξε νη ηνπηθέο θνηλσλίεο/θνηλφηεηεο, νη επηρεηξεζηαθνί ζπλεξγάηεο, πξνκεζεπηέο θαη πειάηεο, ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαη νη παγθφζκηεο πεξηβαιινληηθέο αλεζπρίεο ΢ε κεηαγελέζηεξν έγγξαθν ηεο ε Δπηηξνπή (Commission of the European Communities, 2002) εθθξάδεη ηηο θεληξηθέο θαηεπζχλζεηο & ζέζεηο ηεο ΔΔ γηα ηε ζρέζε ηεο ΔΚΔ σο επηρεηξεζηαθή ζπκβνιή ζηελ βηψζηκε αλάπηπμε, ζέηνληαο ηέζζεξηο άμνλεο πξνηεξαηφηεηαο γηα ηηο ρψξεο-κέιε πνπ είλαη: ε βειηίσζε ησλ γλψζεσλ ζρεηηθά κε ηελ ΔΚΔ θαη ηε δηεπθφιπλζε ηεο αληαιιαγήο εκπεηξηψλ θαη νξζψλ πξαθηηθψλ, ε πξνψζεζε ηεο ζχγθιηζεο θαη ηεο δηαθάλεηαο ησλ πξαθηηθψλ ηεο ΔΚΔ θαη ζε φια ηα εξγαιεία δηαρείξηζεο απηήο, ε δξνκνιφγεζε ελφο παλεπξσπατθνχ δηθηχνπ θαη forum δηαιφγνπ φισλ ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ γηα ηελ ΔΚΔ θαη ε έληαμε ηεο ΔΚΔ ζηηο πνιηηηθέο ησλ ρσξψλ-κειψλ. ΢ηε ζπλέρεηα θαη θαη’ εθηέιεζε ηεο πξνεγνχκελεο νδεγίαο ηεο Δπηηξνπήο, ν παλεπξσπατθφο δηάινγνο γηα ηελ ΔΚΔ (European Multi-Stakeholder forum on CSR, 2004) αλέδεημε ηνπο παξάγνληεο πνπ επεξεάδνπλ ηελ ΔΚΔ ηφζν εληφο φζν θαη εθηφο ησλ επηρεηξήζεσλ. Οη εζσηεξηθνί παξάγνληεο αθνξνχλ π.ρ. ζηε κείσζε ηνπ θφζηνπο κέζσ ηεο νηθνινγηθήο απνδνηηθφηεηαο, ζηελ πξνζηαζία ή ηελ ελίζρπζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ ή αλζξψπηλσλ πφξσλ απφ ηνπο νπνίνπο εμαξηάηαη ε επηρείξεζε, ζηελ πξνζέιθπζε θαη δηαηήξεζε εηδηθεπκέλνπ θαη δξαζηήξηνπ αλζξψπηλνπ δπλακηθνχ, ζηε κάζεζε θαη θαηλνηνκία. Οη εμσηεξηθνί παξάγνληεο γηα ηελ ΔΚΔ ησλ επηρεηξήζεσλ είλαη νη επελδπηέο, νη θαηαλαισηέο θαη άιινη ζηελ αιπζίδα εθνδηαζκνχ, νη δεκφζηεο αξρέο, νη ΜΚΟ, νη ΢ειίδα 70


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

ζπλδηθαιηζηηθέο ελψζεηο θαη νη άιιεο εηαηξείεο, επηρεηξεκαηηθά δίθηπα, θαη νη αιπζίδεο εθνδηαζκνχ. Οη θξίζηκνη παξάγνληεο επηηπρίαο γηα ηελ ΔΚΔ (European Multi-Stakeholder Forum on CSR, 2004) εληνπίδνληαη π.ρ. ζηε δέζκεπζε ηεο αλψηαηεο δηνίθεζεο ησλ κεηφρσλ, ησλ δηεπζπληψλ, ησλ ηδηνθηεηψλ, ζηελ ελζσκάησζε ηεο ΔΚΔ θαη πξαθηηθψλ θαη εξγαιείσλ ζηελ εηαηξηθή ζηξαηεγηθή, ζηηο δηαδηθαζίεο δηαρείξηζεο θαη ζηηο πνιηηηθέο θαζψο θαη ζηελ θαζεκεξηλή επηρεηξεζηαθή πξαθηηθή θ.ιπ. ΢ηα πηζαλά εκπφδηα ηα νπνία εληνπίζηεθαλ ζηελ εκπινθή ησλ επηρεηξήζεσλ ζε πξαθηηθέο θαη δξαζηεξηφηεηεο ΔΚΔ εληάζζνληαη π.ρ. ε απαίηεζε ζε ρξφλν, ζε ζπλερή πξνζπάζεηα θαη πξνζαξκνγή, ζε θφζηνο θαη πφξνπο, ηα πνιιέο θνξέο αζαθή φξηα επζχλεο ηεο επηρείξεζεο, ε έιιεηςε ππνδνκψλ, θ.ιπ. Έξεπλα (Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ, 2006-Β) πνπ πξαγκαηνπνηήζεθε ζε 300 Διιεληθέο ΜΜΔ κε έδξα ηελ Αηηηθή πνπ ζπλεξγάδνληαη κε ηηο επηρεηξήζεηο-κέιε ηνπ Διιεληθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ αλέδεημε σο αλαζηαιηηθνχο παξάγνληεο ζηελ πινπνίεζε δξάζεσλ ΔΚΔ ην νηθνλνκηθφ θφζηνο/ηελ έιιεηςε πφξσλ, ην κέγεζνο ηεο επηρείξεζεο, ηελ έιιεηςε ελεκέξσζεο, ηελ έιιεηςε εμεηδηθεπκέλσλ ζπλεξγαηψλ, ηε γξαθεηνθξαηία & ηε θνξνινγία θαη άιινπο παξάγνληεο. Ζ πιένλ πξφζθαηε πξσηνβνπιία γηα ηελ ΔΚΔ ζηελ ΔΔ είλαη ην πξφγξακκα Enterprise 2020 κέζσ ηνπ Δπξσπατθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ (www.csreurope.org) πνπ είλαη κία πξσηνβνπιία ζηελ νπνία ζπκκεηέρνπλ 450 νξγαληζκνί θαη εηαηξείεο απφ φια ηα θξάηεκέιε κε ζηφρν ηελ επαηζζεηνπνίεζε ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ Δπξψπε γηα ηελ θνηλσληθή επζχλε. Σν πξφγξακκα αθνξά ζηελ ππνζηήξημε εηαηξεηψλ γηα ηελ αλάπηπμε βηψζηκεο αληαγσληζηηθφηεηαο, ζηελ θαιιηέξγεηα ηεο ζηελήο ζπλεξγαζίαο κεηαμχ ησλ εηαηξεηψλ θαη ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ θαη ζηελ ελίζρπζε ηεο παγθφζκηαο εγεηηθήο ζέζεο ηεο ΔΔ αλαθνξηθά κε ηελ ΔΚΔ θαη εζηηάδεη ζηηο αγνξέο, ζηηο θνηλσλίεο, ζηελ πγεία, ζηελ επεκεξία θαη ζηε δηαθάλεηα θαη ζηελ εκπηζηνζχλε. Δπηπξφζζεηα ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε ππάξρεη κία γεληθή ηάζε θαη επαηζζεζία γηα ην πεξηβάιινλ. Ζ Απφθαζε ηεο Ληζαβφλαο, πηνζεηεί πνζνηηθνπνηεκέλνπο θαη κεηξήζηκνπο ζηφρνπο κε ηελ αμηνπνίεζε θάζε δηαζέζηκνπ κέζνπ. Απνηέιεζκα απηψλ ησλ ηάζεσλ είλαη ε νινέλα ζπρλφηεξε πηνζέηεζε Καλνληζκψλ θαη Οδεγηψλ, κε ηηο νπνίεο ξπζκίδνληαη δξαζηεξηφηεηεο θαη θαζηεξψλνληαη πξνδηαγξαθέο κε ραξαθηεξηζηηθφηεξνπο ηνπο ηνκείο ηνπ ειέγρνπ ηεο αηκνζθαηξηθήο ξχπαλζεο, ηεο δηαρείξηζεο ησλ ζηεξεψλ ΢ειίδα 71


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

απνβιήησλ θαη ηεο δηαρείξηζεο ησλ πδαηηθψλ πφξσλ (π.ρ. Οδεγία 2000/60 γηα ηε Γηαρείξηζε ησλ λεξψλ, Οδεγία 94/62 γηα ηε Γηαρείξηζε ΢πζθεπαζηψλ θαη ησλ Απνβιήησλ ηνπο, Οδεγία 96/61 γηα ηελ Οινθιεξσκέλε Πξφιεςε & ηνλ Έιεγρν Ρχπαλζεο θιπ). ΢ε δηεζλέο επίπεδν πνιιά θξάηε (ΖΠΑ, Ρσζία, Κίλα, Βξαδηιία, Ηλδία θιπ) δελ απνδέρνληαη πεξηνξηζκνχο γηα ιφγνπο πεξηβαιινληηθήο πξνζηαζίαο, ζηε θάζε εθηαηηθήο ή/θαη «ξππνγφλνπ» αλάπηπμεο ζηελ νπνία βξίζθνληαη νη νηθνλνκίεο ηνπο. Ζ πξνσζεκέλε πεξηβαιινληηθή αληίιεςε ηεο Δ.Δ δεκηνπξγεί ινηπφλ ηνλ θίλδπλν λα ππνζηεί ε νηθνλνκία ηεο πεξηβαιινληηθφ dumping (αζέκηην αληαγσληζκφ), αθνχ αληαγσλίζηξηεο ρψξεο παξάγνπλ κε κεησκέλα πεξηβαιινληηθά θφζηε. ΢ε παλεπξσπατθφ επίπεδν πξφζθαηε έξεπλα (Danish Technological Institute θαη PLANET S.A., 2010) πνπ έγηλε γηα ινγαξηαζκφ ηεο Δπηηξνπήο ηεο ΔΔ δηεξεχλεζε ηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ησλ ΜΜΔ κε βάζε ζηνηρεία ηεο Eurostat ζε 13 ρψξεο-κέιε ηεο ΔΔ θαη ζε 11 θιάδνπο ηεο βηνκεραλίαο θαη αλάδεημε ηηο ηάζεηο αεηθνξίαο ησλ επηρεηξήζεσλ, αιιά θαη ηηο δηαθνξέο ηφζν ζηηο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο ησλ ΜΜΔ κεηαμχ ησλ ρσξψλ–κειψλ φζν θαη ηηο πεξηβαιινληηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ εθαξκφδνπλ νη επηρεηξήζεηο πνπ ζπκκεηείραλ ζηελ έξεπλα. Σν θεληξηθφ ζπκπέξαζκα ηεο κειέηεο είλαη φηη ε κείσζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ είλαη κηα πξφθιεζε γηα ηηο ΜΜΔ ζηελ Δπξψπε. Ζ πίεζε ζηηο ΜΜΔ γηα πξντφληα θαη δηαδηθαζίεο κε ιηγφηεξεο επηπηψζεηο ζην πεξηβάιινλ ζα απμεζεί απφ ηελ αγνξά θαζψο θαη απφ ηε λνκνζεζία γηα ην πεξηβάιινλ ηα επφκελα ρξφληα. Απηφ είλαη κία πξφθιεζε γηα ηηο ΜΜΔ ζηελ Δπξψπε αθνχ πάλσ απφ ην 99% ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ Δπξψπε είλαη ΜΜΔ (Perrini θαη Spence, 2010), πνπ απαζρνιεί πεξίπνπ ην 70% ηνπ επξσπατθνχ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ θαη παξάγεη ζρεδφλ ην 60% ηνπ ζπλνιηθνχ θχθινπ εξγαζηψλ ζε φιν ην θάζκα ησλ θιάδσλ απφ ηηο θαηαζθεπέο έσο ηηο ππεξεζίεο. ΢ε κία ζπγθξηηηθή έξεπλα (Apostolakou θαη Jackson, 2009) πνπ βαζίζηεθε ζε δείγκα 274 επηρεηξήζεσλ πνπ αληιήζεθε απφ κία ειεθηξνληθή βάζε απφ ηηο 1.000 κεγαιχηεξεο παγθνζκίσο επηρεηξήζεηο θαη θαιχθζεθαλ 16 ρψξεο ηεο Δπξψπεο, νη επηρεηξήζεηο αμηνινγήζεθαλ σο πξνο ηηο γλσζηέο ηξείο δηαζηάζεηο ηεο ΔΚΔ θαη ηεο αεηθνξίαο (νηθνλνκηθή, πεξηβαιινληηθή, θνηλσληθή) κε βάζε ζπγθεθξηκέλα θξηηήξηα, φπσο είλαη ν θψδηθαο δενληνινγίαο, ε πεξηβαιινληηθή έθζεζε θαη αλαθνξά, ε ζπκκεηνρή ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ θ.ιπ. Ζ αλάιπζε αλέδεημε φηη νη πξαθηηθέο ΔΚΔ είλαη πην πηζαλφ ΢ειίδα 72


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

λα πηνζεηεζνχλ εάλ είλαη ελζσκαησκέλεο ζηελ νξγαλσηηθή δνκή ησλ επηρεηξήζεσλ. Οη ζεζκνζεηεκέλνη θαλφλεο θαη νη ξπζκίζεηο βνεζνχλ ηηο επηρεηξήζεηο λα παξαθνινπζνχλ απηέο ηηο πξαθηηθέο κε θνηλσληθά απνδεθηφ ηξφπν. ΢ε θιαδηθφ επίπεδν επηρεηξήζεηο κε πςειφ επίπεδν επηπηψζεσλ πηνζεηνχλ πεξηζζφηεξν εθηεηακέλεο πξαθηηθέο ΔΚΔ. Ζ ΔΚΔ πηνζεηείηαη απφ ηηο επηρεηξήζεηο σο έλαο ηξφπνο δηαρείξηζεο ηεο θήκεο ηνπο, ηεο έληαμή ηνπο ζηηο επηρεηξεκαηηθέο πξαθηηθέο θαη ζηελ αληηκεηψπηζε ησλ πξνζδνθηψλ ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ. Με κία δηαθνξεηηθή πξνζέγγηζε (IE University, 2010), ζπγθξηηηθή έξεπλα πνπ αθνξνχζε ζε 251 επηρεηξήζεηο απφ επηά ρψξεο-κέιε ηεο ΔΔ, αλέδεημε ηηο δηαθξαηηθέο δηαθνξέο αιιά θαη ηάζεηο πνπ έρνπλ νη επηρεηξήζεηο λα παξέρνπλ πιεξνθφξεζε γηα ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ εθαξκφδνπλ. Γηεξεπλήζεθαλ νθηψ ζέκαηα ΔΚΔ ήηνη: ε εκπινθή ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ, ην εξγαζηαθφ θιίκα, ε εκπινθή θαη ε ζπκκεηνρή ησλ ηνπηθψλ θνηλνηήησλ, ε ηνπηθή νηθνλνκηθή αλάπηπμε, ην πεξηβάιινλ, ν πξνζαλαηνιηζκφο ζηελ αγνξά, ε εζηθή θαη νη θψδηθεο δενληνινγίαο, ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαζψο θαη ε χπαξμε ή φρη πηζηνπνίεζεο ζχκθσλα κε πξφηππα θαη δείθηεο. Σν θεληξηθφ ζπκπέξαζκα είλαη φηη ε επηθνηλσλία θαη νη ηξφπνη πιεξνθφξεζεο ησλ εηαηξεηψλ γηα ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ εθαξκφδνπλ, αιιάδνπλ ζπλερψο κεηαβάιινληαη θαη επαλαπξνζδηνξίδνληαη. Οη επηρεηξήζεηο απφ ην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ηελ Ηζπαλία, ηελ Ηηαιία θαη ηε Γαιιία παξέρνπλ πεξηζζφηεξεο πιεξνθνξίεο γηα ηηο εθαξκνδφκελεο πξαθηηθέο ΔΚΔ. Ο θνηλσληθφο απνινγηζκφο ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ Δπξψπε δελ είλαη ζεζκνζεηεκέλε πξαθηηθή φπσο ζπκβαίλεη ζηηο ΖΠΑ. Οη πξαθηηθέο θαη νη δξαζηεξηφηεηεο ΔΚΔ θαζψο θαη ε χπαξμε δηαρεηξηζηηθψλ ζπζηεκάησλ είλαη ηα πεξηζζφηεξν πξνο πιεξνθφξεζε ζέκαηα απφ ηελ πιεπξά ησλ επηρεηξήζεσλ. Μία επίζεο ζπγθξηηηθή κειέηε θαη έξεπλα, βαζηδφκελε ζε ζεκαληηθφ αξηζκφ πξνεγνχκελσλ εξεπλψλ & κειεηψλ (Perrini θαη Spence, 2010) εζηίαζε ζηηο δηαθνξέο πνπ πθίζηαληαη ζηηο πξαθηηθέο θαη πνιηηηθέο ΔΚΔ πνπ εθαξκφδνπλ νη ΜΜΔ ζηελ Δπξψπε. Τπελζπκίδνπκε φηη κε βάζε θαη ηελ ΔΔ (http://ec.europa.eu/enterprise) ε θαηεγνξηνπνίεζε θαη ν ραξαθηεξηζκφο ησλ ΜΜΔ σο πξνο ην κέγεζνο απαζρφιεζεο είλαη ε αθφινπζε : 

Μεζαίεο <250 εξγαδφκελνη

Μηθξέο <50 εξγαδφκελνη ΢ειίδα 73


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

Micro <10 εξγαδφκελνη

΋πσο αλαθέξεηαη ζηελ έξεπλα, νη ΜΜΔ είλαη ιηγφηεξν πηζαλφ λα πηνζεηήζνπλ θαη λα αλαπηχμνπλ ζαθείο ζηξαηεγηθέο θνηλσληθήο επζχλεο ζε ζχγθξηζε κε ηηο κεγαιχηεξεο επηρεηξήζεηο. Ζ πηνζέηεζε εξγαιείσλ ΔΚΔ ζεκαίλεη κεγαιχηεξε επέλδπζε ζε νηθνλνκηθνχο πφξνπο, ζε ρξφλν θαη ελέξγεηα γηα ηηο κηθξέο επηρεηξήζεηο ζε ζχγθξηζε κε ηηο κεγάιεο επηρεηξήζεηο. Οη κεγάιεο επηρεηξήζεηο είλαη πην πηζαλφ λα αληηκεησπίζνπλ πξαθηηθέο ΔΚΔ ζε ηνκείο φπσο ε πεξηβαιινληηθή δηαρείξηζε, ε απαζρφιεζε, νη ηνπηθέο θνηλφηεηεο θαη ν έιεγρνο θαη ε ππνβνιή εθζέζεσλ απνινγηζκνχ. ΋πσο επίζεο αλαθέξεηαη ζηελ ίδηα κειέηε (Perrini θαη Spence, 2010), θάπνηεο άιιεο έξεπλεο έδεημαλ φηη νη πνιχ κηθξέο επηρεηξήζεηο (κε έσο δέθα εξγαδφκελνπο) έρνπλ ηελ ηθαλφηεηα λα δεζκεχνληαη γηα κείσζε ηεο θαηαλάισζεο θαη γηα εθαξκνγή ζηξαηεγηθψλ κείσζεο ηεο ξχπαλζεο θαη ππνζηεξίδνπλ πξσηνβνπιίεο πνπ ελζαξξχλνπλ ηελ εκπινθή ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ. Οη ΜΜΔ έρνπλ θάπνηα εγγελή θαη δηαθξηηηθά ραξαθηεξηζηηθά πνπ ηηο θαζηζηνχλ δηαθνξεηηθέο απφ ηηο κεγαιχηεξεο επηρεηξήζεηο, σο εθ ηνχηνπ απηά ηα ραξαθηεξηζηηθά κπνξεί λα επεξεάζνπλ ην πεξηερφκελν, ηε θχζε θαη ηελ έθηαζε ησλ πξαθηηθψλ θαη δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ. Απηέο νη πηπρέο πνπ ραξαθηεξίδνληαη σο ζεκαληηθέο γηα ηηο ΜΜΔ είλαη παξφκνηεο κε απηέο πνπ πξνζδηνξίζηεθαλ θαη αιινχ (European Multi-Stakeholder forum on CSR, 2004) θαη είλαη ε έιιεηςε θσδηθνπνίεζεο ηεο ΔΚΔ γηα ηηο κηθξέο επηρεηξήζεηο (κε ιηγφηεξν απφ 50 εξγαδφκελνπο), ηα πξνζσπηθά θίλεηξα γηα ηελ αλάιεςε θνηλσληθά ππεχζπλσλ πξσηνβνπιηψλ, ν ηδηνθηήηεο-δηεπζπληήο ελεξγεί σο θχξηνο θαη εθπξφζσπνο ηεο επηρείξεζεο, νη κηθξέο επηρεηξήζεηο ζπρλά ελζσκαηψλνληαη ζηηο ηνπηθέο θνηλσλίεο, ε επειημία, ε πξνζσπηθή εμππεξέηεζε θαη ε θήκε είλαη ζεκαληηθνί παξάγνληεο αληαγσληζηηθφηεηαο γηα ηηο ΜΜΔ θαη ην γεληθφ πιαίζην ηνπ ηνκέα θαη θιάδνπ δξαζηεξηνπνίεζεο ηεο επηρείξεζεο. ΢ηε ζπλέρεηα ηεο αλάιπζήο ηνπο νη Perrini θαη Spence (2010) αλαθέξνληαη ζηελ ΔΚΔ πνπ εθαξκφδεηαη ζηηο βφξεηεο Δπξσπατθέο ρψξεο, ζηηο κεζνγεηαθέο ρψξεο θαη ζηε Νφηηα Δπξψπε, ζην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ζηελ Κεληξηθή θαη Αλαηνιηθή Δπξψπε θαη ζηηο ρψξεο ηεο Βαιηηθήο. ΢ηα ζπκπεξάζκαηα πνπ θαηαιήγνπλ είλαη φηη ζηηο ηειεπηαίεο δεθαεηίεο ζηελ Δπξψπε έρεη δνζεί κεγάιε πξνζνρή ζηελ θνηλσληθή επζχλε θαη ζηε δέζκεπζε, πνπ ραξαθηεξίδνπλ ηε ζηξαηεγηθή απνζηνιή θαη ηε ζπκπεξηθνξά ησλ επηρεηξήζεσλ. Οη επηρεηξήζεηο δείρλνπλ ηελ πξνζπκία λα πηνζεηήζνπλ θνηλσληθά ππεχζπλεο ζπκπεξηθνξέο, ΢ειίδα 74


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

ζην κέηξν πνπ απηέο κπνξεί λα έρνπλ άκεζεο θαη έκκεζεο επηπηψζεηο ζην θνηλσληθννηθνλνκηθφ πιαίζην πνπ ιεηηνπξγνχλ θαη ε ΔΚΔ αλαδεηθλχεηαη σο έλα λέν κνληέιν δηαρείξηζεο ζρεηηθά κε ηελ εζεινληηθή ελζσκάησζε ησλ νηθνλνκηθψλ, θνηλσληθψλ θαη πεξηβαιινληηθψλ επζπλψλ ζε νιφθιεξε ηελ αιπζίδα αμηψλ θαη ηηο ιεηηνπξγίεο ησλ επηρεηξήζεσλ, θαζψο θαη ζηηο ζρέζεηο κε ηα εκπιεθφκελα κέξε. Έηζη δεηνχκελν παξακέλεη ε πξνψζεζε ηεο πηνζέηεζεο ηεο ΔΚΔ απφ ηηο επηρεηξήζεηο θαη ηδίσο απφ ηηο ΜΜΔ, ελψ ε έιιεηςε ελεκέξσζεο, εηδηθά γηα ηε ζεκαζία θαη ηα νθέιε ηεο ΔΚΔ γηα θάζε επηρείξεζε, απνηειεί ζεκαληηθφ εκπφδην θαη αλαζηαιηηθφο παξάγνληαο ζηελ πξνψζεζε ηεο θνηλσληθήο επζχλεο ζηελ ΔΔ.

3.2.

Ζ Δηαηξηθή Κνηλσληθή & Πεξηβαιινληηθή Δπζύλε ζηνλ ππόινηπν θόζκν

Τπάξρεη ζεηξά άξζξσλ πνπ αλαθέξνληαη θαη θαιχπηνπλ ηελ εθαξκνγή ηεο ΔΚΔ & ΔΠΔ ζε φιν ηνλ ππφινηπν θφζκν θαη ηηο επείξνπο πέξαλ ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο θαη ελδεηθηηθά ζα αλαθεξζνχκε ζε θάπνηεο απφ ηηο κειέηεο απηέο αθξηβψο γηα λα δψζνπκε κία «εηθφλα» ηεο θαηάζηαζεο πνπ επηθξαηεί γηα ηελ ΔΚΔ ζηηο ρψξεο απηέο. Οη Alon et al. (2010) ζε κία ζρεηηθή ηνπο έξεπλα ζε 105 επηρεηξήζεηο απφ ηηο αλαδπφκελεο νηθνλνκίεο ησλ ρσξψλ BRIC δηαπίζησζαλ φηη νη πεξηζζφηεξεο κεγάιεο εηαηξείεο πινπνηνχλ πνηθηιία δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ. ΢πλνιηθά, κφλν 8 απφ ηηο 105 εηαηξείεο (πνζνζηφ 7,62%) δελ πινπνηνχλ θακία δξαζηεξηφηεηα ΔΚΔ, ελψ ε πξνέιεπζε ησλ επηρεηξήζεσλ θαιχπηεη επξχ θάζκα νηθνλνκηθψλ ηνκέσλ π.ρ. ηξαπεδηθφο θαη αζθαιηζηηθφο ηνκέαο, ηνκέαο πιηθψλ, ηνκέαο θαπζίκσλ θ.ιπ. Οη δξαζηεξηφηεηεο ΔΚΔ πνπ εθαξκφζηεθαλ αθνξνχλ ζηα θηιαλζξσπηθά πξνγξάκκαηα, ζηηο ρνξεγίεο, ζηηο εζεινληηθέο πξσηνβνπιίεο, ζηνπο θψδηθεο δενληνινγίαο & εζηθήο, ζηα

πξνγξάκκαηα

πνηφηεηαο,

ζηα

πξνγξάκκαηα

ΤΑΔ

θαη

ζηε

δηαρείξηζε

πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ. Δπίζεο απφ ηελ έξεπλα απηή αλαδείρηεθαλ ζεκαληηθέο δηαθνξέο κεηαμχ ησλ εηαηξεηψλ σο πξνο ηα θίλεηξα εκπινθήο ηνπο ζηελ ΔΚΔ, σο πξνο ην πεξηερφκελν ησλ δξαζηεξηνηήησλ ηεο αιιά θαη σο πξνο ηνλ ηξφπν επηθνηλσλίαο. Γηα ηελ Ηλδία (Gupta θαη Gupta, 2008) νη πξνθιήζεηο ηεο παγθνζκηνπνίεζεο θαη νη αλαδπφκελεο ηάζεηο γηα κηα ειεχζεξε νηθνλνκία ηεο αγνξάο θαζηζηνχλ ην ξφιν ηεο ΔΚΔ πςίζηεο ζεκαζίαο. Ζ αχμεζε ησλ μέλσλ επελδχζεσλ, ε αλάπηπμε ζρέζεσλ εκπνξίνπ κεηαμχ ηεο Ηλδίαο θαη ησλ αλεπηπγκέλσλ ρσξψλ θαη ε επέθηαζε ηνπ ξφινπ ησλ ηδησηηθψλ εηαηξεηψλ, είλαη νη ιφγνη πνπ δεκηνπξγνχλ κηα ηζρπξή επηξξνή ηεο ΔΚΔ. Οη εηαηξείεο ΢ειίδα 75


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

κπνξνχλ λα επσθειεζνχλ απφ ηελ πηνζέηεζε πνιηηηθψλ ΔΚΔ ζην πιαίζην ηεο παγθνζκηνπνίεζεο, κέζσ ηεο πξφζβαζεο ησλ αγνξψλ, ηεο κείσζεο ηνπ θφζηνπο θαη ησλ θηλδχλσλ, ηεο βειηίσζεο ηεο παξαγσγηθφηεηαο, ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο θαη ηεο δεκφζηαο εηθφλαο ηνπο. Ζ έιιεηςε πιεξνθφξεζεο, δεμηνηήησλ θαη ηερλνινγηθήο νηθνλνκηθήο ηθαλφηεηαο είλαη αλαζηαιηηθνί παξάγνληεο

ζηελ πηνζέηεζε ηεο ΔΚΔ,

ηδηαίηεξα ζηελ πεξίπησζε ησλ κηθξψλ θαη κεζαίσλ επηρεηξήζεσλ. ΢ηελ ίδηα ρψξα, άιιε κειέηε δηεξεχλεζε ηελ πεξηβαιινληηθή δηάζηαζε θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά (Pahuja, 2009) ησλ 500 θνξπθαίσλ επηρεηξήζεσλ εηζεγκέλσλ ζην ρξεκαηηζηήξην ζην Γειρί. Ζ κειέηε πξνζπάζεζε λα εληνπίζεη ηε ζπλδπαζκέλε επίδξαζε ησλ βαζηθψλ κεγεζψλ & ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ επηρεηξήζεσλ (κέγεζνο απαζρφιεζεο, θεξδνθνξία, θιάδνο δξαζηεξηνπνίεζεο) πάλσ ζηνλ ηξφπν δεκνζηνπνίεζεο & πιεξνθφξεζεο ησλ πεξηβαιινληηθψλ πξαθηηθψλ ησλ επηρεηξήζεσλ. ΢πγθεθξηκέλα δηεξεπλήζεθε ε επίδξαζε δέθα επηκέξνπο αλεμάξηεησλ κεηαβιεηψλ πάλσ ζηε δεκνζηνπνίεζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηδφζεσλ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ είλαη: ν ηνκέαο νηθνλνκίαο (δεκφζηνο/ηδησηηθφο) ηεο επηρείξεζεο, ν θιάδνο ηεο βηνκεραλίαο πνπ αλήθεη ε επηρείξεζε ζχκθσλα κε ην παξαγφκελν πξντφλ, ν θιάδνο ηεο βηνκεραλίαο πνπ αλήθεη ε επηρείξεζε ζχκθσλα κε ηε κφιπλζε πνπ πξνθαιεί, ε ηαπηφηεηα ηεο επηρείξεζεο αλ δειαδή είλαη ηλδηθψλ ή μέλσλ ζπκθεξφλησλ, αλ είλαη κέινο ή φρη νκίινπ εηαηξεηψλ, ην κέγεζνο απαζρφιεζεο ηεο επηρείξεζεο, ε θεξδνθνξία ηεο επηρείξεζεο, ν δείθηεο δαλεηαθήο επηβάξπλζεο, νη εμαγσγέο θαη ε πεξηβαιινληηθή επίδνζε ηεο επηρείξεζεο. Δηδηθά γηα γηα ηελ πεξηβαιινληηθή επίδνζε ησλ επηρεηξήζεσλ εμεηάζηεθαλ ηξεηο επηκέξνπο παξάκεηξνη : 

Οη πεξηβαιινληηθέο πνιηηηθέο θαη ζπζηήκαηα πνπ πεξηιακβάλνπλ ηελ χπαξμε: πεξηβαιινληηθήο πνιηηηθήο, πεξηβαιινληηθνχ ηκήκαηνο, ΢ΠΓ θαη πηζηνπνηεηηθνχ θαηά ISO 14001

Ζ πξνεηνηκαζία ησλ πεξηβαιινληηθψλ ινγαξηαζκψλ θαη δειψζεσλ, ν έιεγρνο ησλ πεξηβαιινληηθψλ δειψζεσλ, ε αλαγλψξηζε ηνπ θνηλσληθνχ θφζηνπο, ε απνηίκεζε ηνπ θαζψο θαη ε εμέηαζε ηνπ ζηε ιήςε απνθάζεσλ

Οη επηκέξνπο επηρεηξεζηαθέο πηπρέο φπσο είλαη π.ρ. ε επαγγεικαηηθή θαηάξηηζε ησλ εξγαδνκέλσλ, ην εζσηεξηθφ ζχζηεκα αληακνηβήο θ.ιπ.

Σα απνηειέζκαηα θαη ζπκπεξάζκαηα ηεο αλσηέξσ κειέηεο αλέδεημαλ φηη φιεο νη πξναλαθεξφκελεο δέθα επηιεγκέλεο αλεμάξηεηεο κεηαβιεηέο καδί εμεγνχλ ηε κεηαβνιή ΢ειίδα 76


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

ησλ πεξηβαιινληηθψλ πξαθηηθψλ δεκνζηνπνίεζεο ησλ εηαηξεηψλ θαη έρνπλ ζηαηηζηηθή ζεκαζία. Οη πεξηζζφηεξν ξππνγφλεο επηρεηξήζεηο δεκνζηνπνηνχλ πνιχ πεξηζζφηεξεο πιεξνθνξίεο γηα ην πεξηβάιινλ απφ ηηο ιηγφηεξν ξππνγφλεο επηρεηξήζεηο. Μεηαμχ ησλ πνζνηηθψλ κεηαβιεηψλ, ε «πεξηβαιινληηθή επίδνζε ηεο επηρείξεζεο» ήηαλ ε πην ζεκαληηθή επεμεγεκαηηθή κεηαβιεηή. Οη εηαηξείεο κε θαιχηεξεο πεξηβαιινληηθέο επηδφζεηο, παξέρνπλ ιεπηνκεξείο πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ην πεξηβάιινλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο κε θησρφηεξεο πεξηβαιινληηθέο επηδφζεηο. Σα απνηειέζκαηα ηεο κειέηεο δείρλνπλ επίζεο φηη κεγάιεο θαη πην θεξδνθφξεο εηαηξείεο παξέρνπλ πεξηζζφηεξεο πιεξνθνξίεο γηα ην πεξηβάιινλ απφ ηηο κηθξέο θαη ιηγφηεξν θεξδνθφξεο επηρεηξήζεηο, αληίζηνηρα. Δλ θαηαθιείδη ε αλσηέξσ κειέηε απνδεηθλχεη φηη ην επίπεδν ηεο πεξηβαιινληηθήο πιεξνθφξεζεο εμεγείηαη ζε πνιχ κεγάιν βαζκφ απφ ηνλ παξάγνληα «ηνκέαο (ηδησηηθφο/δεκφζηνο)» θαη απφ ην παξάγνληα «θιάδνο» ηεο βηνκεραλίαο ζηνλ νπνίν αλήθεη ε επηρείξεζε θαη επηπιένλ, επεξεάδεηαη ζεκαληηθά απφ ηηο πεξηβαιινληηθέο επηδφζεηο ηεο επηρείξεζεο. Ζ κειέηε δείρλεη επίζεο ζηαηηζηηθά ζεκαληηθή ζρέζε κεηαμχ ησλ κεηαβιεηψλ «κέγεζνο απαζρφιεζεο» θαη «θεξδνθνξία». ΢ηε Ρσζία (Kuznetsov et al., 2009) ζε δείγκα αλσηάησλ ζηειερψλ 129 επηρεηξήζεσλ κεγέζνπο απαζρφιεζεο απφ 300-600 άηνκα δηαπηζηψζεθε φηη νη ηνκείο αληίιεςεο θαη ελδηαθέξνληνο ΔΚΔ είλαη: ε θξνληίδα ησλ εξγαδνκέλσλ κε πξφζζεηεο παξνρέο πγείαο, αζθάιεηαο θ.ιπ., ε πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο, ε πιεξσκή θφξσλ, ε χπαξμε εζηθήο κε φια ηα ελδηαθεξφκελα κέξε, ε δεκηνπξγία ζέζεσλ εξγαζίαο, ε ζπκβνιή ζηηο θηιαλζξσπίεο, ε ζπκβνιή ζηελ επεκεξία ηεο ηνπηθήο θνηλσλίαο, ε ππαθνή θαη ε ηήξεζε ησλ λφκσλ, ε δεκηνπξγία θέξδνπο θαη ε ηήξεζε ησλ δηεζλψλ θαλφλσλ εζηθήο ζπκπεξηθνξάο ησλ επηρεηξήζεσλ. Σν θχξην ζπκπέξαζκα ηεο κειέηεο είλαη φηη ππάξρεη αμηνζεκείσηε δηαθχκαλζε ζηε ζέζε ησλ ξσζηθψλ εηαηξεηψλ γηα ηελ ΔΚΔ. Ζ παξνπζίαζε ζεηηθήο θνηλσληθήο εηθφλαο είλαη πην πηζαλφ λα είλαη ζεκαληηθή γηα εηαηξείεο κε πςειή δεκφζηα αλαγλσξηζηκφηεηα. Μηθξφο αξηζκφο απφ πνιχ κεγάιεο (super) εηαηξείεο, πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηελ εμφξπμε πεηξειαίνπ θαη άιινπο θεξδνθφξνπο θιάδνπο, πνπ θαηέρνπλ ζηξαηεγηθή ζέζε ζηελ εζληθή νηθνλνκία, πνπ απνιακβάλνπλ ηδηαίηεξσλ ζρέζεσλ κε ην θξάηνο, πνπ πξνζειθχνπλ νηθνλνκηθνχο πφξνπο απφ ηηο μέλεο θαη ηηο δηεζλείο αγνξέο, ζπκκεηέρνπλ ζε θνηλσληθέο επελδχζεηο θαη θηιαλζξσπηθέο ελέξγεηεο, εηζάγνληαο ηελ ΔΚΔ ζηηο εηήζηεο εθζέζεηο ηνπο θαη αλαθνξέο. Απηέο νη επηρεηξήζεηο ΢ειίδα 77


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

πξνβάιινπλ ηελ θνηλσληθή εηθφλα ηνπο πξνθεηκέλνπ λα δηεπθνιπλζεί ε δηεζλήο αλαγλψξηζή ηνπο θαη λα δηεπθνιπλζνχλ νη πεξαηηέξσ ζρέζεηο ηνπο κε ην θξάηνο. Οη κεγάιεο θαη κεζαίεο επηρεηξήζεηο έρνπλ πνιχ ιηγφηεξν δεζκεπηεί γηα ηελ ΔΚΔ. Αλαθέξζεθε ε έιιεηςε νηθνλνκηθψλ πφξσλ σο έλα ζεκαληηθφ εκπφδην γηα ηε κε εκπινθή ησλ επηρεηξήζεσλ ζε ΔΚΔ, αιιά θαη φηη ε θνηλσληθή θαη νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ζηε Ρσζία δεκηνπξγεί αθφκε πεξηζζφηεξα εκπφδηα ζηηο ηνπηθέο επηρεηξήζεηο, δηφηη ππάξρεη ν θίλδπλνο ηεο παξεμήγεζεο ζρεηηθά κε

ηνλ ζθνπφ θαη ηε ζεκαζία ησλ

δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ. ΢ηε γεηηνληθή Σνπξθία κειέηε πνπ βαζίζηεθε ζηε δηεξεχλεζε θαη πξνβνιή δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ ζε δείγκα 410 ΜΜΔ απφ έλα ζχλνιν 23.000 επηρεηξήζεσλ (απφ δνζκέλε βάζε δεδνκέλσλ) κέζσ ηνπ ηζηνηφπνπ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηνπ ηξφπνπ πιεξνθφξεζεο γηα απηέο ηηο δξαζηεξηφηεηεο, αλαθέξεηαη φηη ε πιεξνθφξεζε κέζσ ησλ ηζηνηφπσλ είλαη πνιχ ρακειή θαη φηη νη ΜΜΔ δελ ρξεζηκνπνηνχλ ηηο δπλαηφηεηεο ησλ ηζηνζειίδσλ ηνπο φζνλ αθνξά ηελ πιεξνθφξεζε (Dincer θαη Dincer, 2010). ΢ηελ ίδηα ρψξα κία πξνγελέζηεξε έξεπλα (Adiloglu et al., 2007) πνπ αθνξνχζε ζε δείγκα είθνζη επηρεηξήζεσλ εηζεγκέλσλ ζην ρξεκαηηζηήξην ηεο Κσλζηαληηλνχπνιεο (δείθηεο ISE-30 Index), δηεξεχλεζε ζε βάζνο, κε βάζε εηήζηεο εθζέζεηο, ηελ πιεξνθφξεζε ζρεηηθά κε ηελ εηαηξηθή δηαθπβέξλεζε, ηελ πεξηβαιινληηθή πνιηηηθή θαη ηελ θνηλσληθή πνιηηηθή ησλ επηρεηξήζεσλ. ΢ην πιαίζην ηεο πεξηβαιινληηθήο πνιηηηθήο σο ππιψλα ΔΚΔ δηεξεπλήζεθαλ ζέκαηα πνπ αθνξνχζαλ ζηε ζπκκφξθσζε κε ηελ πεξηβαιινληηθή λνκνζεζία, κε ηα πξφηππα δηαρείξηζεο πεξηβάιινληνο θαη ζηηο πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο θαη πιεξνθφξεζε. ΢ην πιαίζην ηεο θνηλσλίαο σο ππιψλα ΔΚΔ δηεξεπλήζεθαλ ζέκαηα πνπ αθνξνχζαλ: ζηηο ρνξεγίεο, ζηελ αλάπηπμε ησλ εξγαδνκέλσλ θαη ζηηο πξφζζεηεο παξνρέο, ζηελ πνιηηηθή ΤΑΔ. Απφ ηελ έξεπλα πξνέθπςε φηη νη εηήζηεο εθζέζεηο ησλ επηρεηξήζεσλ παξέρνπλ πιεξνθφξεζε γηα ζπκκφξθσζε κε ηελ πεξηβαιινληηθή λνκνζεζία θαη ηα πξφηππα δηαρείξηζεο πεξηβάιινληνο θαζψο θαη κε εηδηθφηεξνπο εζληθνχο ή/θαη δηεζλείο πεξηβαιινληηθνχο θαλνληζκνχο πνπ αθνξνχλ ηε βηνκεραλία θαη φηη ην πνζνζηφ ησλ εηαηξεηψλ πνπ θαιχπηνπλ ηε ζπκκφξθσζε κε ηελ πεξηβαιινληηθή λνκνζεζία θαη ηα πξφηππα απμάλεηαη ζηαζεξά ζε εηήζηα βάζε. Πξνέθπςε επίζεο φηη νη θαηαζθεπαζηηθέο εηαηξείεο είλαη πεξηζζφηεξν επαίζζεηεο ζε πεξηβαιινληηθά ζέκαηα απφ ηηο εηαηξείεο παξνρήο ππεξεζηψλ. Γηα ηελ θνηλσλία σο ππιψλα ΔΚΔ νη πιεξνθνξίεο πνπ παξέρνληαη ΢ειίδα 78


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

απφ ηηο επηρεηξήζεηο γηα ηελ αλάπηπμε ησλ εξγαδνκέλσλ θαη ηηο πξφζζεηεο παξνρέο, δείρλνπλ κία νινέλα εηήζηα αχμεζε ζηελ εθαξκνγή ηέηνησλ πνιηηηθψλ. ΋ζνλ αθνξά ηελ πνιηηηθή ΤΑΔ νη επηρεηξήζεηο ηείλνπλ ρξνληθά λα αλαιακβάλνπλ θαη λα πινπνηνχλ ηέηνηεο πξσηνβνπιίεο ελψ θαη ζηνλ ηνκέα ηεο πνιηηηθήο γηα ηελ απαζρφιεζε πξνσζνχλ ηηο ίζεο επθαηξίεο θαζψο θαη πνιηηηθέο θαηά ησλ δηαθξίζεσλ. Γηα ηε Λαηηληθή Ακεξηθή κειέηε πνπ έγηλε κε αληηθείκελν ηηο δξαζηεξηφηεηεο ΔΚΔ ησλ ΜΜΔ (De Arruda, 2010) επηζήκαλε ηηο έληνλεο δηαθνξέο πνπ ππάξρνπλ, απφ ρψξα ζε ρψξα, ζην ζεζκηθφ πιαίζην θαη ζηελ ππνρξέσζε ηήξεζεο θαλφλσλ, φζν θαη ζηε θχζε θαη εκπινθή ησλ ίδησλ ησλ επηρεηξήζεσλ ζε κνξθέο θαη δξαζηεξηφηεηεο ΔΚΔ. Παξφιεο ηηο φπνηεο πξνζπάζεηεο γηα ηελ αχμεζε ηεο επαηζζεζίαο γηα ηα θχξηα ζέκαηα ηεο ΔΚΔ, θαίλεηαη φηη ηα απνηειέζκαηα δελ είλαη αλάινγα. Λίγεο κεγάιεο επηρεηξήζεηο αλαπηχζζνπλ ζνβαξά εζσηεξηθά πξνγξάκκαηα εθαξκνγήο ΔΚΔ ζηε Λαηηληθή Ακεξηθή. Χο εθ ηνχηνπ, νη ΜΜΔ δελ δεκηνπξγνχλ πνιηηηθέο γηα ηελ ΔΚΔ, δηφηη βαζίδνληαη ζηελ παξαδνρή φηη νη ηδηνθηήηεο ή νη επελδπηέο είλαη θνληά ζηνπο εξγαδφκελνπο θαη ηηο αμίεο ηνπο ηηο νπνίεο θαη απνδέρνληαη. Καηαιήγνληαο ε κειέηε ζπκπεξαίλεη φηη νη ρψξεο ηεο Λαηηληθήο Ακεξηθήο δελ είλαη ηφζν ππνζηεξηθηηθέο πξνο ηηο ΜΜΔ. Οη ηειεπηαίεο γηα λα αληαπνθξηζνχλ ζην ξφιν ηνπο ζα πξέπεη λα αλαπηχμνπλ έλα βηψζηκν θαη ηζρπξφ δίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ πνπ ζα ζπκπεξηιάβεη θνηλσληθέο νξγαλψζεηο θαη ηνπηθέο θπβεξλήζεηο. Μία ζεσξεηηθή & ελλνηνινγηθή κειέηε αιιά κε πξαθηηθέο εθαξκνγέο έγηλε γηα ηηο κηθξέο επηρεηξήζεηο ζηελ Αθξηθή (Dzansi θαη Pretorius, 2009). Σν άξζξν απηφ βαζηδφκελν ζε πιεζψξα βηβιηνγξαθηθψλ αλαθνξψλ πξνζδηφξηζε σο βαζηθά ζέκαηα ΔΚΔ ησλ επηρεηξήζεσλ ζηελ Αθξηθή ηηο δξαζηεξηφηεηεο ζρεηηθέο κε ηνπο πειάηεο, ηνπο εξγαδφκελνπο θαη ηελ θνηλσλία. Οη κηθξέο επηρεηξήζεηο έρνπλ κία θπζηθή έιμε πξνο ηνπο θαηαλαισηέο επεηδή έρνπλ κηα ηζρπξή θπζηθή επειημία φζνλ αθνξά ηελ εθπιήξσζε ησλ αλαγθψλ ηνπο. Οη ηδηνθηήηεο κηθξψλ επηρεηξήζεσλ έρνπλ ζηελέο ζρέζεηο κε ηνπο πειάηεο ηνπο θαη ζπλεπψο είλαη ζε ζέζε λα θαηαλνήζνπλ ηηο αλάγθεο ηνπο. ΢ηηο κηθξέο αθξηθαληθέο επηρεηξήζεηο νη εξγαδφκελνη είλαη πνιιέο θνξέο ζηελήο ζπγγελείο ησλ ηδηνθηεηψλ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ππφ απηή ηελ έλλνηα νη νπνηεζδήπνηε δξαζηεξηφηεηεο ζηήξημεο ησλ εξγαδνκέλσλ επλννχλ έκκεζα θαη ηηο ηνπηθέο θνηλφηεηεο. Οη θνηλσληθέο αλάγθεο πνπ εμαθνινπζνχλ λα επηθξαηνχλ ζηηο ρψξεο ηεο Αθξηθήο θαη νη νπνίεο δελ κπνξνχλ λα θαιπθηνχλ απφ ηηο

΢ειίδα 79


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

αλίθαλεο πνιιέο θνξέο θπβεξλήζεηο, αλαδεηθλχνπλ ην ζεκαληηθφ ξφιν πνπ κπνξνχλ λα έρνπλ ζε απηφ ηνλ ηνκέα θπξίσο νη ΜΜΔ θαη φρη νη κεγάιεο επηρεηξήζεηο. Γηα ην πεξηβάιινλ δελ ππάξρεη θάπνηα ζεκαληηθή αλεζπρία γηα ηηο πεξηζζφηεξεο απφ ηηο επηρεηξήζεηο, επεηδή είλαη σο επί ην πιείζηνλ επηρεηξήζεηο ιηαληθήο θαη σο εθ ηνχηνπ νη επηπηψζεηο ηνπο ζην πεξηβάιινλ είλαη ηφζν ρακειέο ψζηε λα κελ ρξεηάδεηαη λα αζρνινχληαη κε πεξηβαιινληηθά δεηήκαηα. Χζηφζν δελ πξνθαιεί έθπιεμε, ην γεγνλφο φηη ε έξεπλα γηα ηελ ΔΚΔ αθφκε θαη ζηηο κεγάιεο επηρεηξήζεηο πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηελ Αθξηθή είλαη πεληρξή. Δμάιινπ ε πιεηνςεθία ησλ επηρεηξήζεσλ ζηα πεξηζζφηεξα Αθξηθαληθά θξάηε ραξαθηεξίδνληαη απφ κηθξφ κέγεζνο εξγαδνκέλσλ (1-5 άηνκα) θαη ζε κφιηο 12 απφ ηηο 53 ρψξεο ηεο Αθξηθήο έρνπλ πξαγκαηνπνηεζεί έξεπλεο ζρεηηθά κε ηελ ΔΚΔ πνπ δεκνζηεχηεθαλ ζε ζρεηηθά πεξηνδηθά θαη απφ ηηο έξεπλεο απηέο πνζνζηφ 57% έρνπλ επίθεληξν ηε Νφηηα Αθξηθή ελψ 16% αθνξνχλ ηε Νηγεξία. Γηα ηηο ΖΠΑ κία βαζηθή έξεπλα αθνξνχζε ζε 451 επηρεηξήζεηο απφ ην ζχλνιν ησλ 500 επηρεηξήζεσλ πνπ θαηαγξάθνληαη ζην πεξηνδηθφ FORTUNE, πξαγκαηνπνηήζεθε ην 2000 (Alnajjar, 2000) θαη δηεξεχλεζε ηα ζέκαηα ΔΚΔ γηα ηα νπνία παξέρνπλ πιεξνθφξεζε νη επηρεηξήζεηο. Ζ κειέηε απηή βαζίζηεθε ζε ζηαηηζηηθά κνληέια θαη είλαη παξεκθεξήο κε ηε κειέηε γηα ηελ Ηλδία (Pahuja, 2009). Σα ζέκαηα ΔΚΔ γηα ηα νπνία παξέρνπλ πιεξνθφξεζε νη ακεξηθάληθεο επηρεηξήζεηο αθνξνχλ ζηελ εκπινθή/ζπκκεηνρή ησλ ηνπηθψλ θνηλνηήησλ, ζηελ πεξηβαιινληηθή πξνζηαζία, ζην αλζξψπηλν δπλακηθφ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ζηελ αζθάιεηα πξντφληνο. ΢ηα βαζηθά ζπκπεξάζκαηα ηεο κειέηεο είλαη φηη ε πιεξνθφξεζε γηα ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο επεξεάδεηαη κφλν απφ ην κέγεζνο απαζρφιεζεο, ελψ ε πιεξνθφξεζε γηα ηελ εκπινθή/ζπκκεηνρή ηεο θνηλφηεηαο θαη ηελ αζθάιεηα ησλ πξντφλησλ επεξεάδεηαη απφ ην κέγεζνο απαζρφιεζεο θαη ηνλ θιάδν δξαζηεξηνπνίεζεο ηεο επηρείξεζεο. Δπηπξφζζεηα ε πιεξνθφξεζε πνπ παξέρεηαη γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ επεξεάδεηαη απφ ηελ θεξδνθνξία ηεο επηρείξεζεο

αιιά θαη απφ ην κέγεζνο

απαζρφιεζεο ηεο επηρείξεζεο. ΢ηελ ίδηα κειέηε δηεξεπλήζεθε ην είδνο ηεο πιεξνθφξεζεο πνπ παξέρνπλ νη επηρεηξήζεηο, αλ δειαδή είλαη πνζνηηθφ, αθεγεκαηηθφ θαη ρξεκαηηθφ ζε φξνπο θφζηνπο-σθέιεηαο ή θέξδε–δεκηέο. Ζ ρξεκαηηθή θαη πνζνηηθή πιεξνθφξεζε θαίλεηαη λα επεξεάδνληαη απφ ην κέγεζνο απαζρφιεζεο ελψ ε αθεγεκαηηθή πιεξνθφξεζε επεξεάδεηαη απφ ην κέγεζνο απαζρφιεζεο αιιά θαη απφ ηελ θεξδνθνξία ησλ επηρεηξήζεσλ. Έλα απφ ηα ζεκαληηθφηεξα επξήκαηα απηήο ηεο κειέηεο ΢ειίδα 80


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

είλαη φηη νη επηρεηξήζεηο παξέρνπλ πιεξνθφξεζε κε αθεγεκαηηθφ ηξφπν πνιχ πην ζπρλά ζε ζρέζε κε ηνπο άιινπο δχν ηξφπνπο. ΢πγθξηηηθή κειέηε γηα ηα αλψηαηα ζηειέρε επηρεηξήζεσλ λα παξαθηλνχλ ηηο επηρεηξήζεηο ηνπο ζηελ εθαξκνγή ΔΚΔ θαη κε δηεξεχλεζε σο πξνο ην ζχζηεκα ακνηβψλ πνπ εθαξκφδνπλ νη επηρεηξήζεηο ζηηο ΖΠΑ θαη ηνλ Καλαδά

(Thorne et al., 2010),

θαηέιεμε ζε έλα ζεκαληηθφ ζπκπέξαζκα πνπ είλαη φηη θαη ζηηο δχν ρψξεο ππάξρεη ζεκαληηθή ζπζρέηηζε κεηαμχ ησλ ζπζηεκάησλ ακνηβψλ θαη ηεο ΔΚΔ. Σα ζπζηήκαηα ακνηβψλ ελζαξξχλνπλ ηα αλψηαηα ζηειέρε θαη ζηηο δχν ρψξεο λα εμεηάδνπλ ηελ αλάιεςε καθξνρξφλησλ πξσηνβνπιηψλ & δξαζηεξηνηήησλ ΔΚΔ. Ζ δνκή ησλ ζπζηεκάησλ ακνηβψλ κπνξεί λα ελζαξξχλεη ηα αλψηαηα ζηειέρε λα πάξνπλ απνθάζεηο νη νπνίεο ζε βξαρπρξφλην νξίδνληα απμάλνπλ ηα θφζηε γηα ηηο επηρεηξήζεηο, αιιά ζε καθξνρξφληα βάζε δεκηνπξγνχλ φθεινο γηα ηελ επηρείξεζε θαη ηελ θνηλσλία. Μειέηε ζε δείγκα 40 επηρεηξήζεσλ απφ ηελ Βφξεηα Ακεξηθή θαη ηελ Δπξψπε (Sotorrio θαη Sanchez, 2008) πξνζπάζεζε λα θαηαγξάςεη ηηο θχξηεο δηαθνξέο ζην επίπεδν θαη ζηα ζπζηαηηθά ζηνηρεία ηεο ΔΚΔ κεηαμχ ησλ επηρεηξήζεσλ θαζψο θαη αλ ηα θίλεηξα απηά δηαθνξνπνηνχληαη αλάινγα κε ηελ πεξηνρή ή ηε ρψξα ηεο επηρείξεζεο. Σα απνηειέζκαηα έδεημαλ φηη ηφζν ε πεξηθέξεηα φζν θαη ε ρψξα ηεο επηρείξεζεο επεξεάδεη ην επίπεδν, ηα ζπζηαηηθά θαη ηα θίλεηξα ηεο θνηλσληθήο ζπκπεξηθνξάο ηεο. Δλδηαθέξνλ είλαη φηη ζηελ έξεπλα απηή απνηππψζεθε κε ηε κνξθή δεηθηψλ ε επίδνζε ησλ επηρεηξήζεσλ αλά γεσγξαθηθή πξνέιεπζε (Δπξψπε-Ακεξηθή) ζε πέληε θαηεγνξίεο επζπλψλ: ηελ πεξηβαιινληηθή επζχλε, ηελ επζχλε γηα ηελ αεηθνξία θαη ηε βηψζηκε αλάπηπμε, ηελ επζχλε γηα ηελ αγνξά θαη ηνπο θαηαλαισηέο, ηελ επζχλε γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη ηνπο απαζρνινχκελνπο θαη ηελ επζχλε γηα ηελ ηνπηθή θνηλφηεηα. Αλαδείρηεθαλ νξηζκέλεο δηαθνξέο φζνλ αθνξά ηα θίλεηξα ηεο θνηλσληθήο ζπκπεξηθνξάο κεηαμχ ησλ επηρεηξήζεσλ ησλ δχν πεξηνρψλ. Οη βνξεηνακεξηθαληθέο επηρεηξήζεηο επεξεάδνληαη πεξηζζφηεξν απφ ην κέγεζνο γηα λα εμεγήζνπλ ηελ θνηλσληθή ηνπο επζχλε γηα ην πεξηβάιινλ, θαζψο θαη απφ ηηο νηθνλνκηθέο επηδφζεηο γηα λα εμεγήζνπλ ηελ θνηλσληθή ηνπο επζχλε γηα ηνπο πειάηεο, ελψ νη θεκηζκέλεο Δπξσπατθέο επηρεηξήζεηο έρνπλ θαηά κέζν

φξν,

έλα

πςειφηεξν

επίπεδν

θνηλσληθήο

ζπκπεξηθνξάο

απφ

φηη

νη

βνξεηνακεξηθαληθέο επηρεηξήζεηο.

΢ειίδα 81


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

3.3.

Ζ Δηαηξηθή Κνηλσληθή & Πεξηβαιινληηθή Δπζύλε ζηελ Διιάδα

Αλαθεξζήθακε ζην θεθάιαην 1 ζε ζπιινγηθνχο θνξείο αιιά θαη ζε ζεζκνχο φξγαλα θαη πξσηνβνπιίεο πνπ αζρνινχληαη ζηελ Διιάδα θαηά ηνλ έλα ή άιιν ηξφπν κε ηα ζέκαηα ηεο ΔΚΔ θαη ηεο βηψζηκεο αλάπηπμεο. 3.3.1. Οη επηρεηξήζεηο θαη ην Διιεληθό Γίθηπν γηα ηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζύλε Σν θχξην δίθηπν ζηελ Διιάδα, φπσο ηνλίζακε ζην θεθάιαην 1, γηα ηελ πξνβνιή, αλάπηπμε θαη πξνψζεζε ηεο ΔΚΔ κεηαμχ ησλ επηρεηξήζεσλ είλαη ην Διιεληθφ Γίθηπν (http://www.csrhellas.org/portal/index.php?option=ozo_content&lang=&perform=view& id=1282&Itemid=187). Μεηά απφ ηξνπνπνίεζε ηνπ θαηαζηαηηθνχ ηνπ ην Γίθηπν είλαη έλα κε θεξδνζθνπηθφ ζσκαηείν θαη είλαη ν Δζληθφο Δηαίξνο ηνπ αληίζηνηρνπ Δπξσπατθνχ Γηθηχνπ. Οη ζηφρνη ηνπ Διιεληθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ είλαη κεηαμχ άιισλ ε επαηζζεηνπνίεζε ηεο επηρεηξεκαηηθήο θνηλφηεηαο, ε ζπγθέληξσζε ησλ πφξσλ θαη ε δηάζεζή ηνπο γηα ηελ θνηλσληθή αιιειεγγχε, ε αλάπηπμε κεραληζκψλ επηθνηλσλίαο, ζπλέξγηαο θαη ζπληνληζκνχ αλάκεζα ζηηο επηρεηξήζεηο-κέιε ηνπ δηθηχνπ, ε πξνζθνξά ζην δεκφζην δηάινγν ελφο πινχηνπ ηδεψλ θαη πξνηάζεσλ, ε ζπλερήο ελεκέξσζε θαη δηάδνζε πιεξνθνξηψλ ζηνλ ηνκέα ηεο ΔΚΔ, ε δηθηχσζε θαη ζπλεξγαζία κε επηρεηξήζεηο, ζπιινγηθνχο θαη άιινπο θνξείο, ε επαηζζεηνπνίεζε ηεο επηρεηξεκαηηθήο θνηλφηεηαο θαη ηνπ θνηλνχ γηα ηελ θνηλσληθή δξάζε θαη ζπκβνιή ησλ επηρεηξήζεσλ ζε ηνπηθφ, εζληθφ θαη δηεζλέο επίπεδν, ε θηλεηνπνίεζε θαη αλάπηπμε ζπλεξγαζηψλ γηα ηελ πξνψζεζε πξνγξακκάησλ ζπιινγηθήο πξνζθνξάο θαη ηελ απφ θνηλνχ αληηκεηψπηζε θνηλσληθψλ πξνβιεκάησλ, ε κεηαθνξά, πξνζαξκνγή θαη δηάδνζε θαιψλ πξαθηηθψλ ζηνλ ηνκέα ηεο θνηλσληθήο ζπλνρήο θαη ηεο εηαηξηθήο θνηλσληθήο επζχλεο θαη ε κε θάζε άιιε κνξθή αλάπηπμε δξάζεο ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ επίηεπμε ησλ ζθνπψλ ηνπ. Χο θξηηήξην ζπκκεηνρήο πξνθξίλεηαη ε ειεχζεξε βνχιεζε ησλ Διιεληθψλ Δπηρεηξήζεσλ λα εληαρζνχλ ζην Γίθηπν θαη λα ζπκβάιινπλ νπζηαζηηθά ζηελ πξνψζεζε ηεο ηδέαο ηεο θνηλσληθήο ζπλνρήο, κέζσ ηεο απνδνρήο ηνπ πιαηζίνπ ιεηηνπξγίαο ηνπ Γηθηχνπ, φπσο απηφ πεξηγξάθεηαη ζην θαηαζηαηηθφ ίδξπζήο ηνπ. Οη βαζηθνί άμνλεο δξάζεο ηνπ Γηθηχνπ αθνξνχλ ζηελ νκαιή έληαμε ζην θνηλσληθφ ζχλνιν ησλ θνηλσληθά κεηνλεθηνπζψλ νκάδσλ, φπσο είλαη ηα άηνκα κε εηδηθέο αλάγθεο, νη απεμαξηεκέλνη θαη πξψελ ρξήζηεο λαξθσηηθψλ, νη απνθπιαθηζζέληεο, νη καθξνρξφληα

΢ειίδα 82


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

άλεξγνη, θ.ιπ., ζηελ αλάπηπμε ηεο ηδέαο ηνπ θνηλσληθνχ εζεινληηζκνχ ζην εζσηεξηθφ ησλ επηρεηξήζεσλ-κειψλ ηνπ Γηθηχνπ θαη ζηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο. Οη θχξηεο πξνηεξαηφηεηεο ηνπ δηθηχνπ αθνξνχλ ζηελ θαηαγξαθή-κεηαμχ ησλ κειψλ ηνπ-ηεο χπαξμεο πξνγξακκάησλ Κνηλσληθήο Δπζχλεο, ηεο θηινζνθίαο ηνπο, ηεο θαηεχζπλζεο θαη ηεο κεζνδνινγίαο ηνπο, ζηελ αλάδεημε ησλ λέσλ ζηνηρείσλ θνηλσληθνχ πξνβιεκαηηζκνχ θαη ζηε δηεχξπλζε ησλ κειψλ ηνπ Γηθηχνπ ζην ρψξν ησλ ΜΜΔ, ζηε ζπιινγή λέσλ ζηνηρείσλ ζρεηηθά κε ηελ θνηλσληθή επζχλε ησλ επηρεηξήζεσλ, ζηελ αχμεζε ηεο ελεκέξσζεο θαη ππνζηήξημε ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηδηαίηεξα ησλ κηθξνκεζαίσλ ζηελ αλάπηπμε θηινζνθίαο γηα Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε, ζηελ αλάπηπμε ζπλεξγαζηψλ κε θνξείο ηνπ Γεκνζίνπ Σνκέα, ζηελ αλάπηπμε θνηλψλ δξάζεσλ κεηαμχ ησλ κειψλ ηνπ γηα αληηκεηψπηζε έθηαθησλ θνηλσληθψλ ή πεξηβαιινληηθψλ αλαγθψλ θαη ζηελ αλάπηπμε θψδηθα δενληνινγίαο. Ζ δηάθξηζε ησλ κειψλ ηνπ δηθηχνπ γίλεηαη ζηα θχξηα κέιε πνπ αλέξρνληαη ζε 96 θαη είλαη επηρεηξήζεηο, ειιεληθψλ ή μέλσλ ζπκθεξφλησλ, απφ φινπο ηνπο θιάδνπο νηθνλνκηθήο δξαζηεξηφηεηαο, απφ ην δεκφζην θαη ηδησηηθφ ηνκέα ηεο νηθνλνκίαο θαη απφ φιεο ηηο πεξηνρέο ηεο ρψξαο, αιιά θαη ζπιινγηθά φξγαλα επηρεηξήζεσλ (επηκειεηήξηα θ.ιπ.), ζηα απιά κέιε πνπ αλέξρνληαη ζε 50 θαη είλαη φκνηα σο πξνο ηε θπζηνγλσκία κε ηα θχξηα κέιε θαη ζηα ζπλδεδεκέλα κέιε πνπ αλέξρνληαη ζε 5 θαη είλαη είηε ζπιινγηθά φξγαλα επηρεηξήζεσλ είηε επίζεο έλαο άιινο νξγαληζκφο (Quality Net Foundation). Παξάιιεια κε ην Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ ιεηηνπξγεί θαη ην Διιεληθφ Γίθηπν ηνπ Οηθνπκεληθνχ ΢πκθψλνπ ηνπ ΟΖΔ, κε ηελ νλνκαζία Global Compact Network Hellas ζην νπνίν αλαθεξζήθακε επίζεο ζην θεθάιαην 1. Σα κέιε ηνπ Γηθηχνπ απηνχ κε βάζε ηελ ηζηνζειίδα: (http://www.csrhellas.org/portal/index.php?option=ozo_content&perform=view&id=143 9&Itemid=217&lang) αλέξρνληαη ζε 72. ΢ηα κέιε ηνπ δηθηχνπ πεξηιακβάλνληαη επηρεηξήζεηο ειιεληθψλ ή μέλσλ ζπκθεξφλησλ, απφ φινπο ηνπο θιάδνπο νηθνλνκηθήο δξαζηεξηφηεηαο, απφ ην δεκφζην θαη ηδησηηθφ ηνκέα ηεο νηθνλνκίαο θαη απφ φιεο ηηο πεξηνρέο ηεο ρψξαο, θαζψο θαη ζπιινγηθά φξγαλα επηρεηξήζεσλ (ζχλδεζκνη, επηκειεηήξηα) θαη παλεπηζηήκηα θαη ν ζθνπφο ηνπο είλαη ε ηήξεζε θαη ε ελζσκάησζε ζηηο πνιηηηθέο ηνπο θαη ζηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ δέθα αξρψλ ηνπ Οηθνπκεληθνχ ζπκθψλνπ.

΢ειίδα 83


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

3.3.2. Οη πξαθηηθέο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο & Πεξηβαιινληηθήο Δπζύλεο από ηηο Διιεληθέο επηρεηξήζεηο : πεξηερόκελν θαη δεκνζηνπνίεζε Οη πιένλ δηαδεδνκέλνη ηξφπνη, πξαθηηθέο θαη κέζα είλαη (Βαμεβαλίδνπ 2011, http://www.csrhellas.org/portal/): ν θνηλσληθφο απνινγηζκφο (έθζεζε ΔΚΔ), ε έθζεζε αεηθνξίαο, ε έθδνζε πεξηβαιινληηθψλ θαη θνηλσληθψλ εθζέζεσλ, ν ζεκαηηθφο απνινγηζκφο, ε πεξηβαιινληηθή δήισζε, ε δήισζε ΔΚΔ, ν θψδηθαο δενληνινγίαο, ε ράξηα δηθαησκάησλ θαη ππνρξεψζεσλ, ε πιεξνθφξεζε κέζσ δηαδηθηχνπ, ε δηαβνχιεπζε κε δηάθνξνπο εκπιεθφκελνπο θνξείο, ε εζσηεξηθή επηθνηλσλία εληφο ηεο επηρείξεζεο, ηα πξφηππα θαη νη εηηθέηεο πξντφλησλ, ηα βξαβεία θαη εθδειψζεηο, νη ελέξγεηεο marketing ζπλδεδεκέλεο κε θνηλσληθφ ζθνπφ θαη ηα δειηία ηχπνπ. ΋ζνλ αθνξά ηνπο ηξφπνπο, ηα κέζα θαη ηηο κνξθέο γλσζηνπνίεζεο θαη δεκνζηνπνίεζεο δξάζεσλ ΔΚΔ (Βαμεβαλίδνπ, 2011) απηά είλαη ζπλέρεηα ηεο πεξηβαιινληηθήο δήισζεο πνπ θαζηεξψζεθε κέζσ ηνπ Δπξσπατθνχ Καλνληζκνχ EMAS. Ο Κνηλσληθφο απνινγηζκφο, ε έθζεζε ΔΚΔ, ε έθζεζε αεηθνξίαο θ.ιπ. είλαη ζέκαηα πνπ απαζρνινχλ ηηο επηρεηξήζεηο ζε παγθφζκηα θιίκαθα. ΢ηηο εηήζηεο εθζέζεηο νη επηρεηξήζεηο παξνπζηάδνπλ ηελ πξνζέγγηζή ηνπο γηα ηηο ηξείο βαζηθέο δηαζηάζεηο ηεο ΔΚΔ, δειαδή ηελ θνηλσληθή, ηελ νηθνλνκηθή θαη ηελ πεξηβαιινληηθή. Ο φξνο Κνηλσληθφο απνινγηζκφο αλαθέξεηαη ζε εθδφζεηο κε θνηλσληθφ πεξηερφκελν κέζα ζηηο νπνίεο νη επηρεηξήζεηο πεξηγξάθνπλ ην ζχλνιν ησλ δξάζεσλ ηνπο κε θνηλσληθή επζχλε πνπ πηνζεηνχλ έλαληη φζνλ άκεζα θαη έκκεζα επεξεάδνληαη απφ ηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπο (Βαμεβαλίδνπ, 2011). Ζ ζχληαμε ελφο θνηλσληθνχ απνινγηζκνχ, κίαο έθζεζεο ΔΚΔ, κίαο έθζεζεο αεηθνξίαο θ.ιπ. δελ είλαη λνκηθά επηβεβιεκέλε αιιά γίλεηαη ζε εζεινχζηα βάζε. Αληίζεηα αλ φκσο γίλεηαη ζην πιαίζην θάπνηνπ πξνηχπνπ ΔΚΔ (π.ρ. GRI, AA 1000, SA 8000 θ.ιπ.) ηφηε ζα πξέπεη λα αθνινπζείηαη ην ζπγθεθξηκέλν πξφηππν, νη νδεγίεο θαη νη θαηεπζπληήξηεο γξακκέο εθαξκνγήο ηνπ ηα νπνία θαη θαζνξίδνπλ ηη ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλεηαη θαη ηη φρη ζε κία έθζεζε απνινγηζκνχ, ζχκθσλα κε απηά ηα πξφηππα. Οη ζπλήζεηο πξαθηηθέο ησλ Διιεληθψλ επηρεηξήζεσλ θαιχπηνπλ ζρεδφλ φιεο ηηο παξαπάλσ θαηεγνξίεο, δίλνληαο έκθαζε θαη ηδηαίηεξε βαξχηεηα ζηηο εηήζηεο εθζέζεηο ΔΚΔ θαη ζηηο εθζέζεηο αεηθνξίαο, αιιά αλ γηα παξάδεηγκα κία επηρείξεζε έρεη πηζηνπνίεζε ηνπ ΢ΠΓ θαηά ην πξφηππν EMAS ζα πξέπεη λα δεκνζηνπνηήζεη ηελ πεξηβαιινληηθή ηεο δήισζε θ.ιπ. ΢ειίδα 84


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

΢ηε ρψξα καο ζε κειέηεο ηνπ Διιεληθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ (2006, Μάξηηνο 2008Β, Απξίιηνο 2008) γίλεηαη δηάθξηζε ζε ηέζζεξηο ζεκαηηθέο ελφηεηεο εθαξκνγήο ηεο ΔΚΔ, κε βάζε ηηο νπνίεο παξνπζηάδεη θαη δεκνζηεχεη ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ ησλ κειψλ ηνπεπηρεηξήζεσλ, πνιιέο εθ ησλ νπνίσλ πεξηιακβάλνληαη ζην ζρεηηθφ θαηάινγν ηεο ICAP GROUP AE (2009). Οη ζεκαηηθέο ελφηεηεο, αθνξνχλ ζην πεξηβάιινλ, ηελ αγνξά, ην αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη ηελ θνηλσλία. Ζ πιένλ πξφζθαηε ηαμηλφκεζε πξαθηηθψλ ΔΚΔ πνπ αθνινπζνχλ νη Διιεληθέο επηρεηξήζεηο (Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ, Απξίιηνο 2008) αθνξά ζε πξνγξάκκαηα πξφζζεηεο ηαηξνθαξκαθεπηηθήο πεξίζαιςεο, ζε παξνρή πξφζζεηεο ζχληαμεο, ζε παξνρή πξφζζεησλ παξνρψλ, ζε ηξάπεδα αίκαηνο-εζεινληηθή αηκνδνζία, ζε πξνγξάκκαηα εζεινληηθήο ζπκκεηνρήο ηνπ πξνζσπηθνχ ζε θνηλσληθέο ή/θαη πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο, ζε πξνγξάκκαηα επαηζζεηνπνίεζεο/ελεκέξσζεο εξγαδνκέλσλ ζε θνηλσληθά ή/θαη πεξηβαιινληηθά ζέκαηα, ζε εζσηεξηθά πξνγξάκκαηα αλαθχθισζεο, ζε δσξεέο/ρνξεγίεο ζε ρξήκα ή/θαη είδνο, ζε πηζηνπνίεζε ΢πζηεκάησλ Πεξηβαιινληηθήο Γηαρείξηζεο, ζε Πηζηνπνίεζε ΢ΤΑΔ θαη ζε Πηζηνπνίεζε ζπζηεκάησλ Γηαρείξηζεο Πνηφηεηαο. ΢χκθσλα πάιη κε ην Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε (Μάξηηνο 2008-Α) έλα πξφγξακκα ΔΚΔ ζε κία επηρείξεζε θαη εηδηθφηεξα ζε κία ΜΜΔ, αλάινγα κε ηελ νκάδα ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ, κπνξεί λα πεξηιακβάλεη ζέκαηα γηα: ην πεξηβάιινλ θαη ηελ αεηθνξία, ηνπο εξγαδφκελνπο, ηνπο πξνκεζεπηέο θαη ηελ θνηλσλία. Δηδηθά θαη φζνλ αθνξά ηηο πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο κηα δηάθξηζή ηνπο (Isenmann, 2009) κε άληιεζε ησλ πξσηνγελψλ ζηνηρείσλ απφ ηελ ACCA (Association of Chartered Certified Accountants) ηηο θαηαηάζζεη ζε πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο ζπκκφξθσζεο, ζε πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο απνγξαθήο ηνμηθψλ νπζηψλ, ζε πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο νηθνινγηθήο ηζνξξνπίαο, ζε πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο νηθνινγηθήο επίδνζεο, ζε πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο κε επίθεληξν ηα πξντφληα, ζε πεξηβαιινληηθέο θαη θνηλσληθέο εθζέζεηο θαη αλαθνξέο θαη ζε εθζέζεηο βησζηκφηεηαο ζηε βάζε ηεο ηξηπιήο πξνζέγγηζεο (triple-bottom-line). Οη δηαθνξέο ζηηο αλσηέξσ πξνζεγγίζεηο εμαξηψληαη ελ κέξεη απφ ηελ εζληθφηεηα θαη απφ ην βαζκφ πνπ ηα πεξηβαιινληηθά ζέκαηα ζπκπιεξψλνληαη απφ ηα νηθνλνκηθά θαη θνηλσληθά ζέκαηα. ΢ηελ Διιάδα ν αξηζκφο ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ δεκνζηνπνηνχλ θαη εθαξκφδνπλ έλα απφ φινπο ηνπο αλσηέξσ ηξφπνπο δξάζεσλ ΔΚΔ δηαξθψο απμάλεηαη. Απφ ηα κέιε ηνπ Διιεληθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ, ην έηνο 2008 δεκνζηεχηεθαλ 25 ΢ειίδα 85


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

εθζέζεηο θνηλσληθνχ απνινγηζκνχ/ΔΚΔ/βηψζηκεο αλάπηπμεο, αιιά νη δεκνζηεπκέλεο απηέο εθζέζεηο αθνξνχλ ζε επηρεηξήζεηο κεγάιεο θιίκαθαο, απφ άπνςε απαζρφιεζεο, νηθνλνκηθψλ απνηειεζκάησλ θ.ιπ. θαη είλαη ζπλήζσο είηε ζπγαηξηθέο εηαηξείεο πνιπεζληθψλ επηρεηξήζεσλ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηελ Διιάδα, είηε επηθεθαιείοκεηξηθέο επηρεηξήζεηο νκίισλ. Δπηπιένλ απφ ηηο 500 επηρεηξήζεηο ηνπ θαηαιφγνπ ηεο ICAP GROUP AE (2009) νη νπνίεο ρξεζηκνπνηήζεθαλ σο πιεζπζκφο ζηελ έξεπλα καο, νη 71 είλαη θχξηα κέιε ηνπ Διιεληθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ θαη νη 14 είλαη ζπλδεδεκέλα κέιε ελψ 30 είλαη θαη κέιε ηνπ Global Compact Network Hellas θαη ππνβάιινπλ εθζέζεηο κε βάζε ην πξφηππν GRI ζην νπνίν αλαθεξφκαζηε ζηελ επφκελε παξάγξαθν. Δπίζεο απφ δηεξεχλεζε, κέζσ θπξίσο ησλ ηζηνηφπσλ ηνπο θαη ζηηο 500 επηρεηξήζεηο ηνπ πιεζπζκνχ ηεο έξεπλαο ηνπ θαηαιφγνπ ICAP GROUP AE δηαπηζηψζακε φηη νξηζκέλεο,

δηαζέηνπλ

πηζηνπνηεκέλα

΢πζηήκαηα

Γηαρείξηζεο

Πνηφηεηαο

ή/θαη

Πεξηβάιινληνο θαζψο θαη ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο Τγηεηλήο & Αζθάιεηαο ζηελ Δξγαζία. ΋ια απηά είλαη δείγκαηα ηεο επαηζζεζίαο θαη ηεο επζχλεο ησλ Διιεληθψλ Δπηρεηξήζεσλ απέλαληη ζηελ θνηλσλία, ην πεξηβάιινλ θ.ιπ. Πνιιέο φκσο απφ ηηο επηρεηξήζεηο απηέο αξθνχληαη κφλν ζηε δεκνζίεπζε ησλ εηήζησλ νηθνλνκηθψλ ηνπο απνηειεζκάησλ, εθφζνλ απηφ είλαη ππνρξεσηηθφ αλάινγα κε ην είδνο ηεο λνκηθήο ηνπο ππφζηαζεο θαη ηεο κεηνρηθήο ηνπο ζχλζεζεο ή κφλν ζηηο εθζέζεηο γηα ηελ εηαηξηθή δηαθπβέξλεζε. ΢ε ζρέζε κε ηνπο ππφινηπνπο αλαθεξφκελνπο πην πάλσ ηξφπνπο ζα ιέγακε φηη ν ζεκαηηθφο απνινγηζκφο θαιχπηεη αλάγθεο πιεξνθφξεζεο γηα έλα δήηεκα (π.ρ. ηελ θνηλσλία θ.ιπ.) θαη απεπζχλεηαη ζε ζπγθεθξηκέλε νκάδα πιεζπζκνχ θαη ζπγθεθξηκέλε θαηεγνξία εκπιεθφκελσλ κεξψλ. Ο θψδηθαο δενληνινγίαο είλαη ε επίζεκε δηαηχπσζε ησλ αμηψλ θαη επηρεηξεκαηηθψλ πξαθηηθψλ κίαο εηαηξείαο, καδί κε ηελ ππνρξέσζε ηήξεζεο ηνπο εθ κέξνπο ηεο εηαηξείαο θαη απαίηεζεο ηεο λα ηεξνχληαη απφ άιια εκπιεθφκελα κέξε (εξγνιάβνπο, ππεξγνιάβνπο, πξνκεζεπηέο). Υσξίδνληαη ζε δηεζλείο θαη επξσπατθνχο θψδηθεο θαζψο θαη ζε δχν γεληθφηεξεο θαηεγνξίεο: ηνπο θψδηθεοπξφηππα θαη ηνπο ιεηηνπξγηθνχο θψδηθεο (Βαμεβαλίδνπ, 2011). Ζ δήισζε ΔΚΔ είλαη ε αλαθνξά πνπ θάλεη κία επηρείξεζε ζρεηηθά κε πξαθηηθέο θαη δξάζεηο ηεο ζε ζέκαηα πςειήο θνηλσληθήο επαηζζεζίαο, αιιά ρξεηάδεηαη κία αμηνιφγεζε αθξηβείαο γηα φζα αλαθέξνληαη ζηε δήισζε ΔΚΔ. Ζ ρξήζε ελφο αλεμάξηεηνπ, ΢ειίδα 86


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

ακεξφιεπηνπ θαη εμσηεξηθνχ θνξέα κε ηη θαηάιιειεο δεμηφηεηεο, γλψζε θαη εκπεηξία είλαη ε κέζνδνο πνπ ζπλήζσο πηνζεηείηαη (Βαμεβαλίδνπ, 2011). Οη

ππφινηπνη

ηξφπνη

δεκνζηνπνίεζεο

ησλ

πξαθηηθψλ

θαη

δξάζεσλ

ΔΚΔ

ρξεζηκνπνηνχληαη επίζεο απφ ηηο Διιεληθέο επηρεηξήζεηο. Ηδηαηηέξσο ηα πξφηππα θαη νη εηηθέηεο πξντφλησλ είλαη ελδεηθηηθά ηεο πξφζεζεο ησλ επηρεηξήζεσλ λα δεκνζηνπνηήζνπλ ηηο δξάζεηο ηνπο ζε ζέκαηα ΔΚΔ. Δπίζεο νη εηηθέηεο θαη ε ζπζθεπαζία ησλ πξντφλησλ πιεξνθνξνχλ

φηη

νη

επηρεηξήζεηο

έρνπλ

αλαιάβεη

δέζκεπζε

γηα

ππεχζπλε

επηρεηξεκαηηθφηεηα έλαληη ηεο θνηλσλίαο. Απφ ηε δηεξεχλεζε πνπ θάλακε ζηνπο ηζηνηφπνπο ησλ 500 επηρεηξήζεσλ ηνπ θαηαιφγνπ ηεο ICAP GROUP AE (2009), κε βάζε ηνλ νπνίν πξαγκαηνπνηήζακε θαη ηε δηθή καο εκπεηξηθή έξεπλα, θαζψο θαη απφ δηεξεχλεζε ζηηο εθζέζεηο ΔΚΔ, θνηλσληθνχ απνινγηζκνχ, αεηθνξίαο θ.ιπ. απηψλ ησλ επηρεηξήζεσλ, πξνζπαζψληαο λα δψζνπκε κία γεληθή πεξηγξαθηθή εηθφλα ηνπο θαη λα ηηο απνθσδηθνπνηήζνπκε, δηαπηζηψλνπκε ηα αθφινπζα : 

νη κεγαιχηεξεο επηρεηξήζεηο ζε κέγεζνο (κε βάζε ηα ζηνηρεία απαζρφιεζεο, θεξδνθνξίαο, θαη ινηπψλ νηθνλνκηθψλ απνηειεζκάησλ πνπ θαηαγξάθνληαη ζηνλ θαηάινγν ηεο ICAP GROUP θ.ιπ.) είλαη απηέο πνπ δεκνζηεχνπλ ζρεηηθέο εθζέζεηο θνηλσληθνχ απνινγηζκνχ, αεηθνξίαο, θψδηθεο δενληνινγίαο θ.ιπ.

νη κεγαιχηεξεο επηρεηξήζεηο παξέρνπλ αλαιπηηθή πιεξνθφξεζε θπξίσο κέζσ ησλ εθζέζεσλ θνηλσληθνχ απνινγηζκνχ, αεηθνξίαο, ησλ πεξηβαιινληηθψλ ηνπο δειψζεσλ θαη εθζέζεσλ θ.ν.θ., ελψ ζηνλ ηζηφηνπφ ηνπο παξέρνπλ κία ζπλνπηηθή πιεξνθφξεζε γηα απηά ηα δεηήκαηα

ζε

γεληθέο

γξακκέο

νη

εθζέζεηο

θνηλσληθνχ

απνινγηζκνχ,

αεηθνξίαο,

πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ θαζψο θαη πεξηβαιινληηθήο δήισζεο θ.ιπ. ησλ κεγάισλ επηρεηξήζεσλ, είλαη πνιχ θαιά δνκεκέλεο θαη θαηαηνπηζηηθέο, παξέρνληαο αλαιπηηθά πνζνηηθά ζηνηρεία θαη δεδνκέλα γηα ηνπο ζηφρνπο πνπ επέηπραλ ζηελ ρξνληθή πεξίνδν αλαθνξάο ησλ εθζέζεσλ ηνπο 

ε αλαιπηηθή πνζνηηθή πεξηγξαθή αλά ππιψλα ΔΚΔ απνηππψλεηαη ζηηο εθζέζεηο εθείλσλ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ είλαη θαη κέιε ηνπ Global Compact Network Hellas ή θαη ππνβάιινπλ εθζέζεηο ζχκθσλα κε ην πξφηππν GRI

νη κεγαιχηεξεο επηρεηξήζεηο δηαζέηνπλ ηνπιάρηζηνλ έλα αξκφδην πξφζσπν επηθνξηηζκέλν κε ηελ ζχληαμε ησλ εθζέζεσλ, ελψ θάπνηεο έρνπλ ηελ θαηάιιειε ΢ειίδα 87


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

νξγαλσηηθή δνκή κε ηκήκα εηδηθά γηα ηελ ΔΚΔ πνπ είλαη θαηάιιεια ζηειερσκέλν 

θάπνηεο

άιιεο

κεγάιεο

επηρεηξήζεηο,

ηδηαίηεξα

αλ

πξνθαινχλ

ιφγσ

δξαζηεξηφηεηαο νριήζεηο ζην πεξηβάιινλ, δηαζέηνπλ θαηάιιειεο ππνδνκέο (π.ρ. εξγαζηήξηα, εμνπιηζκφ θ.ιπ. έιεγρνπ γηα ην πεξηβάιινλ, ηκήκα ή/θαη γξαθείν πεξηβάιινληνο θ.ιπ.) 

νη πεξηβαιινληηθέο εθζέζεηο θαη νη εθζέζεηο αεηθφξνπ αλάπηπμεο ησλ κεγάισλ επηρεηξήζεσλ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζε θιάδνπο κε επηβάξπλζε ζην πεξηβάιινλ είλαη επίζεο αλαιπηηθέο σο πξνο ηα πνζνηηθά δεδνκέλα πνπ παξέρνπλ θαη πνπ αθνξνχλ ηε ρξήζε θαη θαηαλάισζε θπζηθψλ πφξσλ (λεξφ, ελέξγεηα θ.ιπ.) θαζψο θαη σο πξνο ηνπο ζηφρνπο πνπ πινπνίεζαλ γηα ην πεξηβάιινλ. Καιχπηνπλ

επίζεο

θαη

αλαθέξνπλ

ηηο

πεξηβαιινληηθέο

επηδφζεηο

ησλ

επηρεηξήζεσλ σο πξνο ηελ εθπνκπή ξχπσλ πξνο ην πεξηβάιινλ θαη γεληθά σο πξνο ηηο επηπηψζεηο ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπο ζην πεξηβάιινλ 

θάπνηεο απφ ηηο επηρεηξήζεηο πνπ ιεηηνπξγνχλ σο ζπγαηξηθέο κεγάισλ πνιπεζληθψλ νκίισλ ζηνλ ηζηφηνπφ ηνπο παξέρνπλ ζχλδεζε κε ηνλ ηζηφηνπφ ησλ κεηξηθψλ εηαηξεηψλ θαη παξαπέκπνπλ ζηνπο απνινγηζκνχο ησλ κεηξηθψλ εηαηξεηψλ πνπ θαιχπηνπλ ηε δξάζε ηνπο ζε παγθφζκην επίπεδν

ζε αληίζεζε κε ηα πνζνηηθά δεδνκέλα, απνπζηάδνπλ εληειψο αλαιπηηθά νηθνλνκηθά ζηνηρεία θφζηνπο & δαπαλψλ απφ ηηο εθζέζεηο ησλ κεγάισλ επηρεηξήζεσλ θαηαλεκεκέλσλ αλά ππιψλα θαη θαηεγνξία δξάζεσλ θαη πξαθηηθψλ ΔΚΔ. Βέβαηα ην θφζηνο απνηππψλεηαη ζηνπο νηθνλνκηθνχο απνινγηζκνχο φρη φκσο ζε μερσξηζηνχο θσδηθνχο εηδηθά γηα ηελ ΔΚΔ θαη επηκέξνπο δξάζεηο απηήο (π.ρ. πεξηβάιινλ θ.ιπ.)

ζε αληίζεζε κε ην πξνεγνχκελν ζεκείν, κφλν κία δεκφζηνπ ραξαθηήξα επηρείξεζε ζηελ νπνία θχξηνο κέηνρνο είλαη ην δεκφζην εληνπίζηεθε λα παξέρεη ζηνλ ηζηφηνπφ ηεο αλαιπηηθά νηθνλνκηθά ζηνηρεία σο πξνο ην θφζηνο ησλ πξαθηηθψλ θαη δξάζεσλ ΔΚΔ πνπ πινπνίεζε θαη νινθιήξσζε

νη

κηθξφηεξεο

επηρεηξήζεηο

ζε

κέγεζνο

πεξηνξίδνληαη

πξσηίζησο

ζηελ

πηζηνπνίεζε ζπζηεκάησλ δηαρείξηζεο ζχκθσλα κε θάπνηα απφ ηα γλσζηά πξφηππα, πξάγκα ην νπνίν θνηλνπνηνχλ ζηνλ ηζηφηνπφ ηνπο, ρσξίο λα θξνληίδνπλ πάληα λα πξνβαίλνπλ ζηελ αλαλέσζε ηζρχνο ηνπ πηζηνπνηεηηθνχ ζπκκφξθσζεο ΢ειίδα 88


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

νη κηθξφηεξεο επηρεηξήζεηο δελ πξνβάινπλ ή πξνβάιινπλ ειιηπψο ηηο φπνηεο εζσηεξηθέο θαη εμσηεξηθέο πξαθηηθέο θαη δξάζεηο ΔΚΔ πνπ εθαξκφδνπλ

νξηζκέλεο απφ ηηο κηθξφηεξεο επηρεηξήζεηο πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζε θάπνηνλ απφ ηνπο θιάδνπο ηνπ δεπηεξνγελή ηνκέα παξαγσγήο θαη άξα επηβαξχλνπλ ή κπνξεί λα επηβαξχλνπλ ην πεξηβάιινλ

κε ηελ παξαγσγή, θαίλεηαη φηη

πξνζπαζνχλ κε δηάθνξνπο ηξφπνπο θαη θπξίσο κε ζχγρξνλεο ηερλνινγίεο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο λα κεηψζνπλ, πεξηνξίζνπλ ή αθφκα θαη λα κεδελίζνπλ ηηο επηπηψζεηο ζην πεξηβάιινλ 

νη επηρεηξήζεηο αλεμαξηήησο κεγέζνπο πνπ δεκνζηεχνπλ κφλν νηθνλνκηθνχο απνινγηζκνχο ή εθζέζεηο εηαηξηθήο δηαθπβέξλεζεο ή αθφκα θαη απιέο εηαηξηθέο παξνπζηάζεηο, ελζσκαηψλνπλ ζε απηά ςήγκαηα ή απιέο αλαθνξέο γηα δξάζεηο θνηλσληθήο επζχλεο

΋ζνλ αθνξά ηηο ΜΜΔ απφ ηε ζρεηηθή Διιεληθή βηβιηνγξαθία (Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ 2006-Α, 2006-Β, Μάξηηνο 2008-Β, Απξίιηνο 2008), απηέο πινπνηνχλ είηε εζσηεξηθέο πξαθηηθέο θαη δξάζεηο ΔΚΔ πνπ αθνξνχλ ζηηο πξφζζεηεο παξνρέο πξνο ην αλζξψπηλν δπλακηθφ, ηηο ίζεο επθαηξίεο θαη ηελ εθπαίδεπζε ζην αλζξψπηλν δπλακηθφ, είηε εμσηεξηθέο πξαθηηθέο θαη δξάζεηο ΔΚΔ πνπ αθνξνχλ ζηελ ππνζηήξημε ηνπηθψλ εθδειψζεσλ, ζηε δηελέξγεηα πνιηηηζηηθψλ θαη αζιεηηθψλ εθδειψζεσλ θαζψο θαη ζηελ πινπνίεζε εζεινληηθψλ δξάζεσλ θαη άιισλ δξάζεσλ, είηε πξαθηηθέο θαη δξάζεηο ΔΚΔ γηα ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο, ρσξίο φκσο λα ηηο αλαιχνπλ θαη λα ηηο εμεηδηθεχνπλ θαη ζεσξνχλ ζεκαληηθφηεξνπο θαηά ζεηξά ηνπο ππιψλεο ΔΚΔ: αλζξψπηλν δπλακηθφ, αγνξά, πεξηβάιινλ, θνηλσλία. Δλ θαηαθιείδη ζα ιέγακε φηη νη Διιεληθέο επηρεηξήζεηο ζην ζχλνιν ηνπο παξνπζηάδνπλ γεληθφηεξα κία επαηζζεζία θαη έλα απμαλφκελν ελδηαθέξνλ, πνπ εθθξάδεηαη κε δηάθνξνπο ηξφπνπο, γηα ηελ ΔΚΔ, γηα πινπνίεζε πξαθηηθψλ θαη δξάζεσλ. Παξφια απηά θαίλεηαη λα επηβεβαηψλνληαη θαη πάιη ηα βαζηθά ζπκπεξάζκαηα άιισλ κειεηψλ θαη εξεπλψλ, φπσο παξαηέζεθαλ ζε πξνεγνχκελεο ελφηεηεο, σο πξνο ην ράζκα πνπ πθίζηαηαη κεηαμχ ησλ κεγαιπηέξσλ θαη κηθξφηεξσλ επηρεηξήζεσλ θαη ησλ ΜΜΔ.

΢ειίδα 89


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

3.4.

Σν πξόηππν GRI γηα ηελ ΔΚΔ

Σν πξφηππν Global Reporting Initiative (GRI) είλαη κία Γηεζλήο Πξσηνβνπιία απφ ην 1997 γηα ηελ έθδνζε Κνηλσληθψλ θαη Πεξηβαιινληηθψλ Απνινγηζκψλ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη απνζθνπεί ζηε δηακφξθσζε θαη δηάδνζε αξρψλ, κε ζηφρν ηε δηαζθάιηζε θαιχηεξεο θαη αμηφπηζηεο επηθνηλσλίαο κε ηα ελδηαθεξφκελα κέξε (Βαμεβαλίδνπ, 2011). Γηεπθξηλίδνπκε φηη αλαθεξφκαζηε ζε απηφ ην θεθάιαην, πνπ είλαη ζρεηηθφ κε ηελ παξνπζίαζε ηεο ΔΚΔ ζην πξφηππν GRI θαη φρη ζην θεθάιαην 2 φπνπ παξαηέζεθαλ ηα πξφηππα ηα ζρεηηθά κε ηελ ΔΚΔ θαη επηκέξνπο ππιψλεο απηήο, δηφηη ην πξφηππν GRI αθνξά ζε παξνρή πιεξνθφξεζεο θαη δεκνζηνπνίεζεο απφ ηελ πιεπξά ησλ επηρεηξήζεσλ ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ πνπ αθνινπζνχλ. Σν θνηλφ πιαίζην αλαθνξάο ζε παγθφζκην επίπεδν γηα ην GRI είλαη νη θαηεπζπληήξηεο γξακκέο G3 νη νπνίεο έρνπλ κεηαθξαζηεί ζε πνιιέο γιψζζεο θαη είλαη δηαζέζηκεο. (http://www.globalreporting.org/ReportingFramework/ReportingFrameworkDownloads/). Σν Πιαίζην έθδνζεο απνινγηζκψλ GRI (2006) πξννξίδεηαη λα ιεηηνπξγήζεη σο έλα γεληθά απνδεθηφ πιαίζην γηα ηελ θαηάξηηζε απνινγηζκψλ γηα ηελ νηθνλνκηθή, ηελ πεξηβαιινληηθή θαη ηελ θνηλσληθή επίδνζε ελφο νξγαληζκνχ, δειαδή θνηλσληθψλ απνινγηζκψλ

ή

απνινγηζκψλ

βησζηκφηεηαο.

Υξεζηκνπνηείηαη

ζε

νξγαληζκνχο

νπνηνπδήπνηε κεγέζνπο ή θιάδνπ, φπνπ θη αλ βξίζθνληαη θαη ιακβάλεη ππ’ φςηλ ηα πξαθηηθά πξνβιήκαηα πνπ αληηκεησπίδνπλ δηάθνξνη νξγαληζκνί – απφ ηηο πην κηθξέο έσο ηηο πην εθηεηακέλεο θαη γεσγξαθηθά δηαζπαξκέλεο εηαηξείεο. Πεξηιακβάλεη γεληθφ θαη εηδηθφ γηα θάζε θιάδν πεξηερφκελν, ην νπνίν έρεη ζπκθσλεζεί απφ επξχ θάζκα ζπκκεηερφλησλ

απφ φιν ηνλ θφζκν λα εθαξκφδεηαη γεληθά γηα ηελ θαηάξηηζε

απνινγηζκψλ ζρεηηθά κε ηελ επίδνζε βησζηκφηεηαο ελφο νξγαληζκνχ θαη ην δηάγξακκα πνπ αθνινπζεί θαζνξίδεη ην πιαίζην έθδνζεο ησλ απνινγηζκψλ βησζηκφηεηαο

΢ειίδα 90


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

Διάγραμμα 19: Ρλαίςιο ζκδοςθσ απολογιςμϊν βιωςιμότθτασ Ρθγι: GRI (2006)

Τπάξρνπλ (GRI, 2006) Πξσηφθνιια γηα θάζε Γείθηε επίδνζεο πνπ παξέρνπλ νξηζκνχο θαη θαζνδήγεζε γηα ηε ζπγθέληξσζε πιεξνθνξηψλ θαη άιιεο πιεξνθνξίεο πνπ βνεζνχλ ηνπο ζπληάθηεο ησλ απνινγηζκψλ θαη δηαζθαιίδνπλ ηε ζπλέπεηα θαηά ηελ εξκελεία ησλ Γεηθηψλ επίδνζεο. Σα ΢πκπιεξψκαηα γηα ζπγθεθξηκέλνπο θιάδνπο είλαη πξφζζεηα ζηηο Καηεπζπληήξηεο νδεγίεο θαη πεξηιακβάλνπλ εξκελείεο θαη θαζνδήγεζε ζρεηηθά κε ηνλ ηξφπν εθαξκνγήο ησλ Καηεπζπληήξησλ νδεγηψλ ζε έλαλ ζπγθεθξηκέλν θιάδν θαζψο θαη Γείθηεο επίδνζεο γηα θάζε θιάδν μερσξηζηά. Σα ηζρχνληα ΢πκπιεξψκαηα γηα ζπγθεθξηκέλνπο θιάδνπο ζα πξέπεη λα ρξεζηκνπνηνχληαη ζε ζπλδπαζκφ κε ηηο Καηεπζπληήξηεο νδεγίεο αληί λα ηηο αληηθαζηζηνχλ. Οη Σππηθέο δεκνζηνπνηήζεηο πξέπεη λα ζπκπεξηιακβάλνληαη ζηνπο απνινγηζκνχο βησζηκφηεηαο θαη αθνξνχλ ζηα : • Πξνθίι επηρεηξήζεσλ: Οη δεκνζηνπνηήζεηο πνπ θαζνξίδνπλ ην ζπλνιηθφ πιαίζην γηα ηελ θαηαλφεζε ηεο επίδνζεο ηνπ νξγαληζκνχ, φπσο ε ζηξαηεγηθή, ην πξνθίι θαη ηε δηαθπβέξλεζή ηεο. • Γηνηθεηηθή Πξαθηηθή επηρεηξήζεσλ: Οη δεκνζηνπνηήζεηο πνπ θαιχπηνπλ ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν νη νξγαληζκνί αληηκεησπίδνπλ έλα ζχλνιν ζεκάησλ, πξνθεηκέλνπ λα παξέρνπλ έλα πιαίζην γηα ηελ θαηαλφεζε ηεο επίδνζεο ηνπο ζε έλαλ ζπγθεθξηκέλν ηνκέα. • Γείθηεο επίδνζεο επηρεηξήζεσλ: Οη δείθηεο πνπ απνθαιχπηνπλ ζπγθξίζηκα ζηνηρεία ζρεηηθά κε ηελ νηθνλνκηθή, ηελ πεξηβαιινληηθή θαη ηελ θνηλσληθή επίδνζε ησλ νξγαληζκψλ ΢ειίδα 91


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

Κάζε απνινγηζκφο βησζηκφηεηαο θαηά ην πξφηππν GRI

πξέπεη λα θαιχπηεη ηηο

γλσζηέο ηξείο δηαζηάζεηο. Ζ νηθνλνκηθή δηάζηαζε πεξηιακβάλεη ηξείο πηπρέο θαη ζπλνιηθά ελλέα δείθηεο. Ζ πεξηβαιινληηθή δηάζηαζε πεξηιακβάλεη ελλέα πηπρέο θαη ζπλνιηθά ηξηάληα δείθηεο. Ζ θνηλσληθή δηάζηαζε πεξηιακβάλεη δεθαεπηά πηπρέο θαη ζπλνιηθά ζαξάληα δείθηεο. Σα ηειεπηαία ρξφληα, δηαπηζηψλεηαη απφ ηε ζρεηηθή ηζηνζειίδα γηα ην πξφηππν GRI (http://www.globalreporting.org/ReportServices/GRIReportsList) κία ζπλερήο αχμεζε απφ επηρεηξήζεηο πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηελ Διιάδα ζηε ζχληαμε θαη δεκνζηνπνίεζε εθζέζεσλ κε βάζε ην πξφηππν GRI. Γηα παξάδεηγκα ην 2007 νη επηρεηξήζεηο αλέξρνληαη ζε επηά, ην 2008 αλέξρνληαη ζε 13, ην 2009 αλέξρνληαη ζε 26, ην 2010 αλέξρνληαη ζε 33. Γηα θάζε επηκέξνπο δείθηε έρεη αλαπηπρζεί έλα ζχζηεκα βαζκνιφγεζεο ζε κία θιίκαθα απφ ην 0 έσο ην 4 (Βαμεβαλίδνπ 2011, Παλεπηζηήκην Αηγαίνπ 2010). Απηφ επηηξέπεη ηε ζπλνιηθή αμηνιφγεζε ησλ απνινγηζκψλ αιιά θαη ηε ζχγθξηζε απνινγηζκψλ δηαθνξεηηθψλ επηρεηξήζεσλ κεηαμχ ηνπο.

3.5.

Μέηξεζε ηεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Δπζύλεο-Αμηνιόγεζε εθζέζεσλ

&

Πεξηβαιινληηθήο

Δθηφο απφ ηελ πινπνίεζε δξάζεσλ ΔΚΔ είλαη απαξαίηεηε θαη ε κέηξεζε ηεο θαη ε αμηνιφγεζή ηεο. Έλαο δείθηεο βηψζηκεο αλάπηπμεο είλαη ν Dow Jones θαη έλαο δείθηεο αεηθνξίαο είλαη ν FTSE4 Good. Πξφθεηηαη γηα δείθηεο πνπ παξαθνινπζνχλ θαη αμηνινγνχλ ηελ επίδνζε ζεκαληηθψλ εηαηξεηψλ ζε ζέκαηα βησζηκφηεηαο (Βαμεβαλίδνπ, 2011). Έλαο άιινο δείθηεο ν νπνίνο αμηνινγεί ηελ ΔΚΔ είλαη ν Γείθηεο Δηαηξηθήο Τπεπζπλφηεηαο (CRI-Corporate Responsibility Index). ΢ηελ Διιάδα εηζήρζεθε απφ ην Ηλζηηηνχην

Δηαηξηθήο

Κνηλσληθήο

Δπζχλεο

(http://www.cri.org.gr/).

Δίλαη

ν

ζεκαληηθφηεξνο δηεζλψο δείθηεο κέηξεζεο ηεο ζπλνιηθήο απφδνζεο ησλ επηρεηξήζεσλ ζηνλ ηνκέα ηεο ΔΚΔ θαη ρξεζηκνπνηείηαη θαη σο εζληθφο δείθηεο ζε δηάθνξεο ρψξεο θαη απνηειεί εξγαιείν ζπγθξηηηθήο αμηνιφγεζεο θαη ζεκείν αλαθνξάο ζε ζέκαηα ΔΚΔ γηα ηέζζεξηο επηκέξνπο ππιψλεο : ηελ θνηλσλία, ην πεξηβάιινλ, ηελ αγνξά θαη ην αλζξψπηλν δπλακηθφ. Πην αλαιπηηθά ν δείθηεο CRI κεηξάεη ηελ απφδνζε ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηελ επίδξαζή ηνπο: 

΢ηελ θνηλσλία, αμηνινγψληαο ηελ ππνζηήξημε πνπ παξέρεη ζε πξσηνβνπιίεο ησλ ηνπηθψλ θαη εζληθψλ θνηλσληψλ

΢ειίδα 92


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

΢ην πεξηβάιινλ, αμηνινγψληαο ηηο πνιηηηθέο ηνπο θαη ηηο ελέξγεηέο ηνπο γηα ηνλ πεξηνξηζκφ ησλ δπζκελψλ επηδξάζεσλ πνπ εμαζθνχλ ζηηο θιηκαηηθέο αιιαγέο

΢ηελ αγνξά θαη ηνπο θαηαλαισηέο, αμηνινγψληαο ηελ επίδνζή ηνπο ζηηο ζρέζεηο ηνπο κε ηνπο πειάηεο ηνπο θαη ηελ αγνξά θαη ζην βαζκφ πνπ αληαπνθξίλνληαη ζηηο ζπλερψο κεηαιιαζζφκελεο αλάγθεο ησλ θαηαλαισηψλ. ΢ην πψο δειαδή πσινχλ ηα πξντφληα θαη ηηο ππεξεζίεο κε ππεπζπλφηεηα, ζσζηή πνηφηεηα θαη ηηκέο.

΢ηνπο εξγαδνκέλνπο, αμηνινγψληαο ηε ζπκπεξηθνξά θαη ηηο πνιηηηθέο ηνπο ζηα εξγαζηαθά ζέκαηα

Έλαο άιινο δείθηεο είλαη ν Γείθηεο ACCOUNTABILITY (2008-Α, 2008-Β, 2011). Με ην δείθηε απηφ (Βαμεβαλίδνπ, 2011) αμηνινγνχληαη νη κεγάιεο εηαηξείεο σο πξνο ην ζρεδηαζκφ θαη ηελ ελζσκάησζε ππεχζπλσλ πξαθηηθψλ ζηε ιεηηνπξγία ηνπο θαη ηε ινγνδνζία σο πξνο ηηο επηπηψζεηο ησλ ελεξγεηψλ ηνπο ζηα ελδηαθεξφκελα κέξε. Τπάξρνπλ δηάθνξα θξηηήξηα αμηνιφγεζεο γηα ην δείθηε φπσο π.ρ. είλαη ν ζηξαηεγηθφο ζθνπφο ηεο επηρείξεζεο, ε δηαθπβέξλεζε θαη ε δηνίθεζε ηεο επηρείξεζεο, ε δέζκεπζε ηεο επηρείξεζεο γηα παξνρή πιεξνθφξεζεο/ελεκέξσζεο θαη ε ιεηηνπξγηθή επίδνζε ηεο επηρείξεζεο. ΢ηελ Διιάδα εθαξκφζηεθε γηα πξψηε θνξά ην 2007 ζηηο 50 κεγαιχηεξεο απφ άπνςε θχθινπ εξγαζηψλ επηρεηξήζεηο. Δπίζεο ην κνληέιν EFQM ηεο ΓΟΠ κπνξεί λα βνεζήζεη ηηο επηρεηξήζεηο λα απηναμηνινγήζνπλ ηελ επίδνζε ηνπο ζε πξαθηηθέο θαη δξάζεηο ΔΚΔ (Βαμεβαλίδνπ, 2011). Σν πξφηππν GRI επηηξέπεη ηε ζχγθξηζε εθζέζεσλ βηψζηκεο αλάπηπμεο κεηαμχ επηρεηξήζεσλ θαη ζηελ Διιάδα απηφ γίλεηαη ζπζηεκαηηθά ηα ηειεπηαία ρξφληα απφ ην 2006 θαη κεηά (Παλεπηζηήκην Αηγαίνπ 2010). Αλαθεξφκαζηε επίζεο ζηελ πξφζθαηε αμηνιφγεζε κε βάζε ην δείθηε EMDI (Environmental Management and Disclosure Index), σο πξνο ηελ πεξηβαιινληηθή δηαρείξηζε θαη δηαθάλεηα 40 κεγάισλ επηρεηξήζεσλ θαη νξγαληζκψλ ηνπ δεκφζηνπ θαη ηδησηηθνχ ηνκέα βάζεη δεκνζίσο δηαζέζηκσλ πιεξνθνξηψλ (WWF Διιάο, 2010). Ζ αμηνιφγεζε θάιπςε ηα πεξηβαιινληηθά πεδία: Γηαρείξηζε, Οπζηαζηηθφηεηα, Δλεκέξσζε & επαηζζεηνπνίεζε, Δλέξγεηα, Νεξφ, Τιηθά, Δπηθίλδπλεο νπζίεο θαη ινηπά θαη ηνπο θιάδνπο: Βηνκεραλία & Σζηκέλην, Δλέξγεηα & Καχζηκα, Σξάπεδεο & Αζθάιεηεο, Σειεπηθνηλσλίεο & Φεθηαθά Πξντφληα, Δκπφξην & Σξφθηκα θαη Λνηπνί Οξγαληζκνί.

΢ειίδα 93


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

Σα απνηειέζκαηα ηεο αμηνιφγεζεο κάιινλ είλαη απνγνεηεπηηθά. Οη νξγαληζκνί θαη νη επηρεηξήζεηο έρνπλ επίγλσζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ πεξηνρψλ πνπ ηνπο αθνξνχλ θαη ζηηο νπνίεο πξέπεη λα εζηηάζνπλ, θάηη πνπ πξνθχπηεη απφ ην γεγνλφο φηη ηα πεδία κε ηελ πςειφηεξε βαζκνιφγεζε είλαη εθείλα ηεο «ελεκέξσζεο θαη επαηζζεηνπνίεζεο» (39,2%) θαη ηεο «νπζηαζηηθφηεηαο» (35,3%). ΢ε επίπεδν νπζηαζηηθψλ πεξηβαιινληηθψλ απνηειεζκάησλ ε εηθφλα είλαη δηαθνξεηηθή: κφιηο 19,8% ζην πεδίν ηεο ελέξγεηαο, 14,9% ζηε δηαρείξηζε ηνπ λεξνχ, 14% ζηε ρξήζε πιηθψλ θαη 11,1% ζην πεδίν ησλ επηθίλδπλσλ νπζηψλ θαη απηφ ζεκαίλεη φηη νη νξγαληζκνί/επηρεηξήζεηο δπζθνιεχνληαη λα κεηαθξάζνπλ πξαθηηθά ηηο πνιηηηθέο θαη ηα δηαρεηξηζηηθά ηνπο πιαίζηα ζε απηά απνηειέζκαηα κείσζεο ηνπ πεξηβαιινληηθνχ ηνπο απνηππψκαηνο. Δπίζεο πξνθχπηεη φηη αλά θιάδν νη ηειεπηθνηλσλίεο, ν θιάδνο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ, ν θιάδνο βηνκεραλίαο θαη ηζηκέληνπ (29,9%, 26,3% θαη 26,1%, αληίζηνηρα) εκθαλίδνπλ έλα νξηαθφ πξνβάδηζκα έλαληη ησλ ππφινηπσλ θιάδσλ, ζε επίπεδν δηαθάλεηαο αιιά θαη δεκνζηνπνηεκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ πξαθηηθψλ. Κιάδνη πνπ εκθαλίδνπλ θαιή επίδνζε ζηα δηαρεηξηζηηθά ηνπο κέζα παξνπζηάδνπλ θαη θαιχηεξα πεξηβαιινληηθά απνηειέζκαηα, ζπγθξηηηθά κε θιάδνπο νη νπνίνη δελ εκθαλίδνπλ ην ίδην επίπεδν δηαρεηξηζηηθψλ κέζσλ. Οη επηρεηξήζεηο ηνπ ηδησηηθνχ ηνκέα εκθαλίδνπλ επξχηεξεο θαη νπζηαζηηθφηεξεο πεξηβαιινληηθέο πνιηηηθέο θαη πξαθηηθέο, κε ηηο αληίζηνηρεο αμηνινγήζεηο λα μεπεξλνχλ ζε νθηψ πεξηπηψζεηο ην φξην ηνπ 40% ελψ ζηνπο δεκφζηνπο νξγαληζκνχο παξαηεξήζεθε φηη νη πεξηβαιινληηθέο ηνπο πξαθηηθέο είλαη ειάρηζηεο, εθφζνλ ε αλψηαηε αμηνιφγεζή ηνπο δελ ππεξέβε ην 10%. Γηα θάπνηνπο νξγαληζκνχο θαη επηρεηξήζεηο, ε πεξηβαιινληηθή επζχλε απνηειεί πεξηζζφηεξν φρεκα επηθνηλσληαθήο ζηξαηεγηθήο, παξά εξγαιείν θηιφδνμεο, έκπξαθηεο κείσζεο ηνπ πεξηβαιινληηθνχ απνηππψκαηνο ζε φιεο ηνπ ηηο κνξθέο.

3.6.

Μειινληηθέο ηάζεηο εθαξκνγήο Πεξηβαιινληηθήο Δπζύλεο

Δηαηξηθήο

Κνηλσληθήο

&

Ζ επαηζζεηνπνίεζε ζρεηηθά κε ηελ θνηλσληθή επζχλε ησλ νξγαληζκψλ απμάλεηαη. Ζ παγθνζκηνπνίεζε, ε κεγαιχηεξε επθνιία ηεο θηλεηηθφηεηαο θαη ηεο πξνζβαζηκφηεηαο, θαζψο θαη ε δπλαηφηεηα επίηεπμεο γξήγνξεο επηθνηλσλίαο βνεζνχλ ηα άηνκα θαη ηνπο νξγαληζκνχο ζε φιν ηνλ θφζκν ην βξίζθνπλ επθνιφηεξα θαη λα έρνπλ γξήγνξε πξφζβαζε ζε απνθάζεηο θαη δξαζηεξηφηεηεο. Πνιηηηθέο θαη πξαθηηθέο πνπ εθαξκφδνληαη απφ ηνπο νξγαληζκνχο ζε δηαθνξεηηθέο ηνπνζεζίεο κπνξνχλ λα ζπγθξηζνχλ εχθνια, ελψ είλαη ζεκαληηθφ φηη νινέλα θαη πεξηζζφηεξνη νξγαληζκνί αληαπνθξίλνληαη κε θνηλσληθά ΢ειίδα 94


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3: Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

ππεχζπλε ζηάζε αλεμάξηεηα απφ ηελ θνηλσληθή ή νηθνλνκηθή ηνπο θαηάζηαζε ζηνλ παγθφζκην ραξαθηήξα νξηζκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ ζεκάησλ. O Robin (2005) ηνπνζεηεί ην κέιινλ ηεο ΔΚΔ αλαθέξνληαο φηη ζέκαηα πνπ αθνξνχλ ζην ζθνπφ, ζηελ ελζάξξπλζε γηα εκπινθή ησλ επηρεηξήζεσλ, ζηνλ ηξφπν κέηξεζεο ηεο απνηειεζκαηηθφηεηάο ηεο ΔΚΔ & ΔΠΔ, ζηε δηαηήξεζε ή φρη ηνπ εζεινληηθνχ ραξαθηήξα ηεο, ζα απαζρνινχλ ηελ επηζηεκνληθή θνηλφηεηα ζπλερψο κε κεγαιχηεξε πξνζνρή ζην άκεζν κέιινλ. Κξίζηκν δήηεκα είλαη ε ρξεκαηνδφηεζε ηεο αεηθνξίαο & ηεο βηψζηκεο αλάπηπμεο θαη ζε πνηνχο ηνκείο ζα θαηεπζπλζεί απηή (Stradberg Consulting 2005). Ζ ρξεκαηνδφηεζε ζα είλαη ν δηαθνξνπνηεηηθφο παξάγνληαο-θιεηδί γηα ηελ επηηπρή ελζσκάησζε ησλ αμηψλ θαη ησλ αξρψλ ηεο ΔΚΔ. Ζ ρξεκαηνδφηεζε ζα δηαθνξνπνηείηαη αλάινγα κε ηηο θνηλσληθέο θαη πεξηβαιινληηθέο ιχζεηο πνπ ζα πξνηείλνληαη γηα ηα πξντφληα θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο, ελψ ζα δηαθνξνπνηείηαη θαη αλάινγα κε ην επίπεδν ηνπ θιάδνπ. Απηνί πνπ ζα εθαξκφζνπλ θαηλνηνκίεο ζα παξακέλνπλ θαηλνηφκνη ζηνλ αεηθφξν ηνκέα ηεο νηθνλνκίαο. Ήδε γίλεηαη ιφγνο γηα πξάζηλε νηθνλνκία, πξάζηλεο επελδχζεηο αιιά θαη γηα ηε βηνηνηθνλνκία. Ζ βησζηκφηεηα ζα θαζίζηαηαη φιν θαη πεξηζζφηεξν θεληξηθφ ζέκα ζην πιαίζην ηνπ ρξεκαηνπηζησηηθνχ ηνκέα, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ ηξαπεδψλ, ησλ αζθαιεηψλ θαη δηαρείξηζεο πεξηνπζηαθψλ ζηνηρείσλ. Οη θπβεξλήζεηο σο έλα απφ ηα ελδηαθεξφκελα κέξε δελ αλακέλεηαη λα δηαδξακαηίζνπλ ζεκαληηθφ ξφιν, εθηφο απφ ιήςε θάπνησλ εζεινληηθψλ θαη λνκνζεηηθψλ κέηξσλ ζε θάπνηεο πεξηνρέο. Γηα ην κέιινλ ησλ θσδίθσλ δενληνινγίαο ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ ΔΚΔ θαη ησλ δηαθφξσλ πξνηχπσλ ν Visser (2009) αλαθέξεηαη ζηα ζεηηθά θαη ζηα αξλεηηθά καζήκαηα απφ ηε κέρξη ζήκεξα εθαξκνγή ηνπο θαζψο θαη ζηηο κειινληηθέο ηνπο πξννπηηθέο. ΢ηα ζεηηθά πεξηιακβάλνληαη π.ρ. φηη απνηεινχλ έλα απνηειεζκαηηθφ εξγαιείν δξάζεο θαη νη κειινληηθέο πξννπηηθέο αθνξνχλ ζηελ εδξαίσζε θσδίθσλ κε βάζε αξρέο, ζηε κείσζε θσδίθσλ κε βάζε δηαδηθαζίεο, ζηελ ελίζρπζε θσδίθσλ κε βάζε ηελ απφδνζε θαη ζηελ επέθηαζε πηνζέηεζεο θσδίθσλ κε βάζε ηνλ ηνκέα, ην πξντφλ θαη ηε γεσγξαθηθή ζέζε. Οη Filho et al. (2010) εληνπίδνπλ ηξείο θχξηεο κειινληηθέο ηάζεηο πνπ αθνξνχλ ζηε ζχγθιηζε ησλ δηεζλψλ πξνηχπσλ γηα ηελ ΔΚΔ, ζηε

δηαρείξηζε ηνπ θφζηνπο πνπ

ζρεηίδεηαη κε ηελ εθαξκνγή ηεο ΔΚΔ θαη ζηηο επθαηξίεο γηα θαηλνηνκία ζην πιαίζην ηεο ΔΚΔ. Ζ πξψηε ηάζε, ε ζχγθιηζε ησλ δηεζλψλ πξνηχπσλ ΔΚΔ, θαίλεηαη λα είλαη ζε άλνδν. Τπάξρνπλ επί ηνπ παξφληνο γεληθά απνδεθηέο πξαθηηθέο ηεο ΔΚΔ, νη νπνίεο ΢ειίδα 95


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 3 : Η ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΗ΢ ΔΣΑΙΡΙΚΗ΢ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ΢ & ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ΢ ΔΤΘΤΝΗ΢

εθαξκφδνληαη ζε επηρεηξήζεηο. Με ηελ παγθνζκηνπνίεζε ηεο δηεζλνχο νηθνλνκίαο νη επηρεηξήζεηο ζηξέθνληαη ζε εηαηξηθά ζρέδηα ηα νπνία απεηθνλίδνπλ ηηο θνηλσληθέο ηνπο επζχλεο θαη δεζκεχζεηο. Ζ δεχηεξε ηάζε, ε δηαρείξηζε ησλ δαπαλψλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ εθαξκνγή ηεο ΔΚΔ, είλαη επίζεο έλα ζεκάδη ελφο αλαδπφκελνπ ηνκέα θαη ζρεηίδεηαη κε ηε «΢ηξαηεγηθή δηαρείξηζεο ηνπ θφζηνπο». Ζ ηδέα εδψ είλαη φηη ε ΔΚΔ κπνξεί λα ζπκπεξηιεθζεί ζε φιεο ζρεδφλ ηηο πηπρέο ησλ δηαδηθαζηψλ θαη ησλ δξαζηεξηνηήησλ ελφο νξγαληζκνχ. Ζ ζηξαηεγηθή ΔΚΔ κπνξεί λα ρηηζηεί σο έλα εξγαιείν ζην πιαίζην ηεο ζηξαηεγηθήο δηαρείξηζεο ηεο εηαηξείαο θαη πξέπεη λα ιακβάλεηαη ππφςε ε δηαρείξηζε ησλ δαπαλψλ πνπ ζπλδένληαη κε ηελ εθαξκνγή ηεο ζηξαηεγηθήο ΔΚΔ. Απηφ ζπλεπάγεηαη πξνεγκέλε θαηάξηηζε ηνπ πξνυπνινγηζκνχ πνπ λα πεξηιακβάλεη ρξεκαηνδφηεζε γηα ηηο ζπκθσλεζείζεο ζηξαηεγηθέο πξσηνβνπιίεο ΔΚΔ ζην πιαίζην κηαο επηρείξεζεο. Ζ ηξίηε ηάζε αθνξά ζηελ θαηλνηνκία. Ζ αγνξά έρεη δηαδξακαηίζεη ζεκαληηθφ ξφιν ζηελ ελζάξξπλζε ησλ επηρεηξήζεσλ λα ιεηηνπξγνχλ κε εζηθφ ηξφπν θαη ε αλαγλψξηζε ησλ αλαγθψλ ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο ζε ζπλδπαζκφ κε θαηλνηφκεο κεζφδνπο πξφβιεςεο αιιά θαη ηθαλνπνίεζεο απηψλ ησλ αλαγθψλ ζα εμαζθαιίζεη ην κέιινλ ηεο ΔΚΔ. Οη κειινληηθέο ηάζεηο νη νπνίεο ζα αλαπηπρζνχλ γηα ηελ ΔΚΔ, ζα είλαη πην ζηελά ζπλδεδεκέλεο κε ηελ επηρεηξεκαηηθή πξαθηηθή απφ φηη ήηαλ κέρξη ζήκεξα. Σν θεληξηθφ εξψηεκα πνπ ηίζεηαη γηα ην κέιινλ είλαη ην εμήο: νη εηαηξείεο ζα ζπλερίζνπλ λα δεκηνπξγνχλ ζε αμία θαη λα πξνζθέξνπλ θνηλσληθά ππεχζπλν έξγν ππφ ην πξίζκα ηεο ηξέρνπζαο παγθφζκηαο χθεζεο; Ζ απάληεζε ζην εξψηεκα απηφ κπνξεί λα κελ είλαη εχθνιε, φπσο έρνπλ ηα πξάγκαηα ζήκεξα, αιιά ζα θαζνξίζεη θαηά πφζνλ ε πξαθηηθή ηεο ΔΚΔ είλαη κφλν κηα ηάζε ηνπ παξειζφληνο ή έλαο ηξφπνο ζθέςεο πνπ επηθξαηεί θαη ζα πθίζηαηαη, αλεμάξηεηα απφ ηελ θαηάζηαζε ηεο νηθνλνκίαο.

3.7.

΢ύλνςε

΢ην θεθάιαην απηφ αζρνιεζήθακε κε ηελ εθαξκνγή ησλ πξαθηηθψλ θαη δξάζεσλ ΔΚΔ & ΔΠΔ φπσο πηνζεηνχληαη ζηελ πξάμε απφ ηηο επηρεηξήζεηο. Δζηηάζακε ζηε δηεξεχλεζε ηνπ ηη ζπκβαίλεη ζε παγθφζκην επίπεδν, ζην ρψξν ηεο ΔΔ θαη ζηελ Διιάδα. Παξνπζηάζακε πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ πηνζεηνχληαη ηδηαίηεξα απφ ηηο ΜΜΔ, ζηελ Διιάδα φζν θαη ζηελ ΔΔ. Σέινο ζθηαγξαθήζακε θάπνηεο πηζαλέο κειινληηθέο ηάζεηο ζηελ εθαξκνγή πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη ΔΠΔ βαζηδφκελνη ζηε ζρεηηθή αξζξνγξαθία.

΢ειίδα 96


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: Ζ ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΗΑ ΣΖ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ 4.1.

Γεληθά γηα ηελ έξεπλα

Ζ έξεπλα απνηειεί ην βαζηθφ κέξνο ηεο δηπισκαηηθήο εξγαζίαο. Πξηλ απφ ηελ πινπνίεζε ηεο, πξνεγήζεθε πξνπαξαζθεπαζηηθή θαη δηεξεπλεηηθή έξεπλα κε ηελ απνζηνιή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ ζε επηρεηξήζεηο δηαθφξσλ θιάδσλ, έηζη ψζηε λα ιεθζεί έλα feed back, λα γίλνπλ νη απαξαίηεηεο δηνξζψζεηο, λα δηεξεπλεζεί αλ ην εξσηεκαηνιφγην είλαη θαηαλνεηφ, λα δηεξεπλεζεί ν ρξφλνο ζπκπιήξσζήο ηνπ θ.ιπ. ΢ηε ζπλέρεηα αλαπηχζζεηαη αλαιπηηθά ν ζρεδηαζκφο ηεο έξεπλαο ζε φιεο ηηο επηκέξνπο θάζεηο.

4.2.

Σν ρξνλνδηάγξακκα ηεο έξεπλαο

Σν ρξνλνδηάγξακκα πινπνίεζεο ηεο έξεπλαο απνηππψλεηαη ζην αθφινπζν δηάγξακκα :

Α/Α

Φάςθ ςχεδιαςμοφ

1

Ολοκλιρωςθ Ερευνθτικοφ Σχεδιαςμοφ Ολοκλιρωςθ Ερωτθματολογίου & ςυνοδευτικισ επιςτολισ Δοκιμαςτικι αποςτολι επιςτολισ & ερωτθματολογίου/ Ζλεγχοσ & Διόρκωςθ Διερεφνθςθ και εντοπιςμόσ ςτοιχείων επικοινωνίασ μονάδων-εταιρειϊν πλθκυςμοφ-ςτόχου Τθλεφωνικι επικοινωνία με επιχειριςεισ/εντοπιςμόσ αρμόδιου πρόςωπου Θλεκτρονικι Αποςτολι Ερωτθματολογίου & ςυνοδευτικισ επιςτολισ Θλεκτρονικι παραλαβι ςυμπλθρωμζνων ερωτθματολογίων & εκτφπωςι τουσ Κωδικοποίθςθ ερωτθματολογίου & καταχϊρθςθ απαντιςεων ςτον Θ/Υ Στατιςτικι ανάλυςθ των δεδομζνων των απαντιςεων Συγγραφι ζκκεςθσ αποτελεςμάτων & ςυμπεραςμάτων

2 3

4

5

6 7 8 9 10

10/2010

11/2010

12/2010

ΜΘΝΑΣ/ΕΤΟΣ 1/2011 2/2011

3/2011

4/2011

Διάγραμμα 20: Χρονοδιάγραμμα υλοποίθςθσ ζρευνασ τθσ διπλωματικισ εργαςίασ

4.3.

Ο πιεζπζκόο – ε νκάδα ζηόρνο

Ο πιεζπζκφο ζηφρνο ηεο ζπγθεθξηκέλεο έξεπλαο ήηαλ νη 500 επηρεηξήζεηο κε ηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηελ Διιάδα θαηά ην έηνο 2008 φπσο θαηαηάρηεθαλ θαη πεξηειήθζεζαλ απφ ηελ εηαηξεία ICAP Group ΑΔ ζηελ εηήζηα έθδνζε ηεο γηα ην 2009 κε ηίηιν:«Business leaders in Greece». Χο κνλάδα πιεζπζκνχ νξίζακε ΢ειίδα 97

5/2011


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

ηελ θάζε εηαηξεία πνπ πεξηιακβάλεηαη ζηελ εηήζηα έθδνζε θαη επνκέλσο είλαη πξνθαλέο φηη ν πιεζπζκφο είλαη πεπεξαζκέλνο αθνχ θαη ην πιήζνο ησλ κνλάδσλ ηνπ είλαη πεπεξαζκέλν θαη ηζνχηαη κε 500. Με βάζε ηελ εηήζηα έθδνζε ηεο ICAP Group ΑΔ νη ηδηφηεηεο ησλ κνλάδσλ ηνπ πιεζπζκνχ (εηαηξεηψλ) αθνξνχλ ζηηο αθφινπζεο κεηαβιεηέο :  ν θιάδνο δξαζηεξηφηεηαο  ν αξηζκφο απαζρνινχκελσλ  ν θχθινο εξγαζηψλ  ηα ηδία θεθάιαηα  ηα θέξδε πξν θφξσλ  ηα θέξδε EBITDA Απφ ηηο αλσηέξσ κεηαβιεηέο ε κεηαβιεηή «θιάδνο δξαζηεξηφηεηαο» είλαη πνηνηηθή θαη ε θαηάηαμε ησλ επηρεηξήζεσλ ζε θιάδνπο δξαζηεξηφηεηαο έγηλε θαηαξρήλ απφ ηελ ICAP Group ΑΔ (2009). Δπεηδή φκσο ν αξηζκφο ησλ θιάδσλ ζχκθσλα κε ηελ θαηάηαμε ηεο ICAP Group ΑΔ είλαη κεγάινο, ζπλνιηθά 65 επηκέξνπο θιάδνη, θξίζεθε ζθφπηκν ν πεξηνξηζκφο ηνπο ζε κηθξφηεξν αξηζκφ θιάδσλ (φπσο παξαηίζεληαη νη θιάδνη απηνί ζην θεθάιαην 5) θαη ζπγθεθξηκέλα ζε 6. Απφ ηηο ππφινηπεο κεηαβιεηέο κφλν ε κεηαβιεηή «αξηζκφο απαζρνινχκελσλ» είλαη δηαθξηηή πνζνηηθή κεηαβιεηή ελψ νη ππφινηπεο είλαη ζπλερείο πνζνηηθέο κεηαβιεηέο. Δπεηδή φπσο αλαθέξζεθε θαη πξνεγνχκελα ν πιεζπζκφο–ζηφρνο είλαη πεπεξαζκέλνο απνθαζίζηεθε ε απνζηνιή κέζσ ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ ζε φιεο ηηο πιεζπζκηαθέο κνλάδεο. Γελ εθαξκφζηεθε θάπνηα δεηγκαηνιεπηηθή ηερληθή νχηε θαη πξνβήθακε ζε επηινγή δείγκαηνο εηαηξεηψλ απφ ηνλ πιεζπζκφ. Έηζη νη εηαηξείεο πνπ ηειηθψο απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην απνηεινχλ ην «δείγκα» ηεο έξεπλάο καο.

4.4.

Ζ πηινηηθή έξεπλα

Ζ πηινηηθή έξεπλα, πνπ πξαγκαηνπνηείηαη ζην πιαίζην κηαο εξεπλεηηθήο κειέηεο, έρεη δηηηφ ζθνπφ θαη ξφιν. Ο πξψηνο αθνξά ζηελ εθηίκεζε ηεο δηαθχκαλζεο ηνπ ππφ κειέηε πιεζπζκνχ, ε νπνία ρξεζηκεχεη γηα λα ππνινγίζνπκε ην αλαγθαίν κέγεζνο ηνπ δείγκαηνο. Ο δεχηεξνο αθνξά ηνλ έιεγρν ηεο αμηνπηζηίαο (reliability) θαη ηεο εγθπξφηεηαο (validity) ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. ΢ηελ πεξίπησζε καο ιφγσ ηνπ κεγέζνπο ηνπ πιεζπζκνχ θαη γηα ηνπο ιφγνπο πνπ αλαθέξζεθαλ ζηελ ελφηεηα 4.3., ε πηινηηθή έξεπλα πξαγκαηνπνηήζεθε γηα λα ΢ειίδα 98


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

αλαδεηρζνχλ πηζαλά πξνβιήκαηα ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη λα δηνξζσζνχλ (Μπεξζίκεο, 2006).

Έλαο αθφκα ιφγνο ήηαλ λα εθηηκεζεί ν κέζνο ρξφλνο ζπκπιήξσζεο ελφο

εξσηεκαηνινγίνπ. Γηα ηελ πηινηηθή ζπκπιήξσζε θαη εθαξκνγή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ απνηαζήθακε ζε 11 εηαηξείεο. Σν εξσηεκαηνιφγην απνζηάιζεθε ζε ειεθηξνληθή κνξθή, δεηήζεθε ε ζπκπιήξσζε ηνπ θαζψο θαη ε ππφδεημε νπνηνλδήπνηε κε θαηαλνεηψλ εξσηήζεσλ, ε επηζήκαλζε πξφζζεησλ παξαηεξήζεσλ θ.ιπ. Σν εξσηεκαηνιφγην δελ ζα πξέπεη λα θνπξάδεη, λα κελ απαηηείηαη πνιχο ρξφλνο γηα ηε ζπκπιήξσζε ηνπ θαη επηπιένλ πξέπεη λα είλαη θαηαλνεηφ (Μπεξζίκεο ΢σηήξηνο 2006). Γηα απηνχο ηνπο ιφγνπο θαηαιήμακε ζην φηη ζα πξέπεη ην εξσηεκαηνιφγην λα είλαη ζχληνκν ζην πεξηερφκελφ ηνπ θαη ζηνλ απαηηνχκελν ρξφλν ζπκπιήξσζήο ηνπ θαη φηη ζα έπξεπε λα πεξηιακβάλεη κηθξφ αξηζκφ εξσηήζεσλ, θαηά πξνηίκεζε θιεηζηνχ ηχπνπ. Απφ ηελ πηινηηθή εθαξκνγή πξνέθπςαλ θάπνηεο παξαηεξήζεηο νη νπνίεο θαη ελζσκαηψζεθαλ ζηελ ηειηθή κνξθή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πνπ ηειηθψο απνζηάιζεθε ζηηο πιεζπζκηαθέο κνλάδεο. ΢εκαληηθή παξαηήξεζε αθνξνχζε ζηε ρξήζε ησλ θιηκάθσλ κέηξεζεο νη νπνίεο ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλνπλ φιν ην θάζκα κίαο δηαβάζκηζεο π.ρ. απφ ην πνιχ ζπάληα έσο ην πνιχ ζπρλά, φπσο επίζεο θαη κία άιιε επηζήκαλζε αθνξνχζε ζην ρξφλν ζπκπιήξσζεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη ζηε κνξθή ηνπ θιεηζηνχ ηχπνπ εξσηήζεσλ ε νπνία, φπσο καο επηζεκάλζεθε, βνεζάεη ελ ηέιεη ζηε γξήγνξε ζπκπιήξσζή ηνπ. Δπίζεο κία αθφκα παξαηήξεζε αθνξνχζε ζηε δνκή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πνπ είλαη ινγηθή θαη ζην βαζκφ θαηαλφεζεο ησλ εξσηήζεσλ. Ο κέζνο ρξφλνο ζπκπιήξσζεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ εθηηκήζεθε ζε 15’, ρξφλνο φρη κεγάινο.

4.5.

Μέζνδνο & δηαδηθαζία ζπιινγήο δεδνκέλσλ

Οη κέζνδνη ζπιινγήο ησλ ζηαηηζηηθψλ ζηνηρείσλ, δηαθξίλνληαη αλάινγα κε ηνλ ηξφπν επαθήο θαη επηθνηλσλίαο ηνπ εξεπλεηή κε ηνλ εξσηψκελν. Τπάξρνπλ ηξείο ηξφπνη:ε πξνθνξηθή ζπλέληεπμε, ε γξαπηή αηνκηθή ζπκπιήξσζε θαη ε επηηφπνπ παξαηήξεζε, νη νπνίνη ρσξίδνληαη ζε επηκέξνπο θαηεγνξίεο. ΢ηε έξεπλα πξνηηκήζεθε ε θαηαξρήλ ηειεθσληθή επηθνηλσλία γηα ηνλ εληνπηζκφ ηνπ αξκφδηνπ

ηκήκαηνο

θαη

ηνπ

θαηάιιεινπ

αηφκνπ

γηα

ηε

ζπκπιήξσζε

ηνπ

εξσηεκαηνιφγηνπ. Ζ πξνζπάζεηα εληνπηζκνχ ηνπ θαηάιιεινπ αλζξψπνπ απφ θάζε εηαηξεία ηνπ πιεζπζκνχ έγηλε θαη γηα ηηο 500 κνλάδεο-εηαηξείεο. Ήηαλ κία δηαδηθαζία ρξνλνβφξα αιιά θαη ηαπηφρξνλα επίπνλε θαη επίκνλε. Γηεπθξηλίδεηαη φηη πιήξε ζηνηρεία επηθνηλσλίαο (δηεχζπλζε, ηειέθσλν, πφιε, email, ηζηφηνπνο, αξκφδην ηκήκα θαη αξκφδην ΢ειίδα 99


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

πξφζσπν) γηα θάζε εηαηξεία ηεο έθδνζεο ηεο ICAP Group ΑΔ δελ ήηαλ δηαζέζηκα ζηελ ζρεηηθή έθδνζε θαη επνκέλσο πξηλ απφ ηελ νπνηαδήπνηε πξνζπάζεηα ηειεθσληθήο επηθνηλσλίαο ζα έπξεπε λα δηεξεπλεζνχλ, εληνπηζηνχλ θαη λα θαηαγξαθνχλ πξάγκα πνπ έγηλε, κέζσ θπξίσο ηνπ δηαδηθηχνπ θαη ηνπ ηζηνηφπνπ γηα ηε ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία ησλ εηαηξεηψλ. ΢ηηο πεξηπηψζεηο πνπ δελ θαηέζηεη δπλαηφο ν εληνπηζκφο ηνπ θαηάιιεινπ αλζξψπνπ, απνθαζίζηεθε ε απνζηνιή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ ζε έλα δηαζέζηκν ινγαξηαζκφ ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ απφ ηελ ηζηνζειίδα ηεο εηαηξείαο. ΢ηε

ζπλέρεηα

πξαγκαηνπνηήζεθε

ε

απνζηνιή

ηνπ

εξσηεκαηνινγίνπ

κέζσ

ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ καδί κε ηε ζπλνδεπηηθή επηζηνιή κε ηελ νπνία δίλνληαλ αλαιπηηθέο πιεξνθνξίεο γηα ηε δηπισκαηηθή εξγαζία (π.ρ. ηίηινο). Ζ ζπιινγή ησλ δεδνκέλσλ νινθιεξψλνληαλ ηππηθά, κε ηελ απνζηνιή κέζσ ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ ηνπ ζπκπιεξσκέλνπ πιένλ εξσηεκαηνινγίνπ απφ ηελ πιεπξά ησλ εηαηξεηψλ, φπσο θαη κε ηελ απνζηνιή εθ κέξνπο καο ελφο επραξηζηεξίνπ ειεθηξνληθνχ κελχκαηνο. ΢ε κία πεξίπησζε, απαηηήζεθε ε απνζηνιή θαη ιήςε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ λα γίλεη κε ρξήζε θαμ. Οη ιφγνη πνπ επηιέρζεθε ε ζπγθεθξηκέλε κέζνδνο γηα ηελ ζπιινγή ησλ δεδνκέλσλ είλαη νη αθφινπζνη : - ην ζρεηηθφ κεγάιν κέγεζνο ηνπ πιεζπζκνχ ησλ εηαηξεηψλ - ε γεσγξαθηθή δηαζπνξά ησλ εηαηξεηψλ θαηαλεκεκέλσλ ζε φιε ηελ Διιάδα - ν κηθξφο ζρεηηθά δηαζέζηκνο ρξφλνο γηα ηελ πξαγκαηνπνίεζε ηεο έξεπλαο. Πξνηηκήζεθε ε ηειεθσληθή θαη ειεθηξνληθή επηθνηλσλία γηα ηελ απνζηνιή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ, δηφηη θαηαξρήλ δίλεη κία «ηαπηφηεηα» ηφζν ζηνλ εξεπλεηή φζν θαη ζηνλ εξσηψκελν. Ζ απνζηνιή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ κε άιιν ηξφπν (π.ρ. κέζσ ηαρπδξνκείνπ, κέζσ ηαρπκεηαθνξέα) θαη ελλνείηαη θαη ε παξαιαβή ηνπ ζπκπιεξσκέλνπ εξσηεκαηνινγίνπ, ζα απαηηνχζε ηνλ εληνπηζκφ ηνπ θαηάιιεινπ αλζξψπνπ κε ηειεθσληθή επηθνηλσλία, αιιά ζα ήηαλ ρξνλνβφξα θαη ζα δεκηνπξγνχζε θαη πςειφ νηθνλνκηθφ θφζηνο πνπ ζα απμάλνληαλ ιφγσ ηεο γεσγξαθηθήο δηαζπνξάο ησλ εηαηξεηψλ θαηαλεκεκέλσλ ζε φιε ηελ Διιάδα. Γηα φινπο απηνχο ηνπο ιφγνπο θαη εμαηηίαο ηνπ κηθξνχ δηαζέζηκνπ ρξφλνπ γηα ηελ πξαγκαηνπνίεζε ηεο έξεπλαο, επηιέρζεθε ε ειεθηξνληθή απνζηνιή θαη ιήςε ησλ εξσηεκαηνινγίσλ. Με απηφλ ηνλ ηξφπν εμνηθνλνκήζεθε πνιχηηκνο ρξφλνο αιιά θαη νηθνλνκηθνί πφξνη. Δίλαη επίζεο πξνθαλέο, ιφγσ θπξίσο ηεο γεσγξαθηθήο δηαζπνξάο ησλ εηαηξεηψλ, φηη δελ ζα εμππεξεηνχζαλ ΢ειίδα 100


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

άιινη ηξφπνη ζπιινγήο δεδνκέλσλ, φπσο π.ρ. ε πξνθνξηθή ζπλέληεπμε, ή ε επηηφπνπ επίζθεςε ζε θάζε εηαηξεία θαη ε γξαπηή ζπκπιήξσζε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Μεηά ηελ ειεθηξνληθή παξαιαβή ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ, απφ θάζε εηαηξεία αθνινχζεζε, ε εθηχπσζε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη ε θσδηθνπνίεζε ηεο εηαηξείαο θαη ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ.

4.6.

Σν εξσηεκαηνιόγην ηεο έξεπλαο

Σν θπξηφηεξν κέζν ζπγθέληξσζεο ησλ επηζπκεηψλ πιεξνθνξηψλ (πνζνηηθψλ θαη πνηνηηθψλ δεδνκέλσλ) είλαη ην εξσηεκαηνιφγην θαη αθξνγσληαίνο ιίζνο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ είλαη ε εξψηεζε. Ο πξνβιεκαηηζκφο καο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο ζχλζεζεο ηεο δνκήο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αθνξνχζε ζην πεξηερφκελν, ζηε ζεηξά, ζηε δηαηχπσζε θαη ζηνλ ηχπν ησλ εξσηήζεσλ. Οη εξσηήζεηο κπνξεί λα δηαρσξίδνληαη ζε πξαγκαηηζηηθέο εξσηήζεηο πνπ λα αθνξνχλ ζηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ κνλάδσλ πνπ θαηαγξάθνληαη θαη ζε εξσηήζεηο ππνθεηκεληθψλ απφςεσλ, νη νπνίεο δηεξεπλνχλ απφςεηο θαη ζηάζεηο αηφκσλ έλαληη ζε έλα ζέκα. Μία δηαθνξεηηθή δηάθξηζε εξσηήζεσλ είλαη ζε θιεηζηνχ θαη αλνηθηνχ ηχπνπ. Οη θιεηζηνχ ηχπνπ εξσηήζεηο πεξηιακβάλνπλ ζεηξά πηζαλψλ απαληήζεσλ ή θαη κία θιίκαθα αμηνιφγεζεο. Δπηπξφζζεηα ζην εξσηεκαηνιφγην πξέπεη λα πεξηιακβάλνληαη κφλν απαξαίηεηεο εξσηήζεηο νη νπνίεο πξέπεη λα δηαηππψλνληαη κε ζαθήλεηα θαη λα είλαη θαηαλνεηέο ζε νπνηνλδήπνηε θιεζεί λα απαληήζεη. Ζ νκαδνπνίεζε ησλ εξσηήζεσλ πξέπεη λα είλαη ζσζηή θαη ζε ινγηθή ζεηξά. ΢ηε ζπγθεθξηκέλε έξεπλα ην εξσηεκαηνιφγην δηαξζξψζεθε απφ ηέζζεξηο (4) ελφηεηεο εξσηήζεσλ πνπ ε θάζε κία πεξηιακβάλεη επηκέξνπο ππνελφηεηεο εξσηήζεσλ. Ζ

πξψηε

ελφηεηα

ηνπ

εξσηεκαηνινγίνπ

κε

ην

ηίηιν

ΔΝΟΣΖΣΑ

Α:

ΠΗ΢ΣΟΠΟΗΖΜΔΝΑ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΑ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢ πεξηιακβάλεη πέληε εξσηήζεηο θαη δεηνχζε απφ ηνπο εξσηψκελνπο λα επηβεβαηψζνπλ, αλ ε εηαηξεία δηαζέηεη ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο γηα: ην Πεξηβάιινλ, ηελ Πνηφηεηα, ηελ Τγηεηλή & Αζθάιεηα Δξγαζίαο, ηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε θαη Άιιε θαηεγνξία ΢πζηήκαηνο Γηαρείξηζεο. Ζ

δεχηεξε

ελφηεηα

εξσηήζεσλ

κε

ηίηιν

ΔΝΟΣΖΣΑ

Β:

ΤΛΟΠΟΗΖ΢Ζ

ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ πεξηιακβάλεη ηέζζεξηο ππνελφηεηεο κε ζπλνιηθά 37 εξσηήζεηο. Κάζε ππνελφηεηα είλαη ε αθφινπζε : 

Τποενόηηηα Β1: αμηνιφγεζε (πξνζσπηθή άπνςε) γηα ην ραξαθηεξηζκφ ηεο ζεκαληηθφηεηαο ησλ ππιψλσλ ΔΚΔ απφ ηελ πιεπξά ηεο επηρείξεζεο (4 εξσηήζεηο) ΢ειίδα 101


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Τποενόηηηα Β2: εθαξκνγή πξαθηηθψλ ΔΚΔ απφ ηελ επηρείξεζε ζηελ ηειεπηαία ηξηεηία (13 εξσηήζεηο) πνπ αλαιχεηαη σο αθνινχζσο : 

Έληεθα εξσηήζεηο γηα ηελ εθαξκνγή πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ

Σξείο εξσηήζεηο γηα ηελ εθαξκνγή πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ηηο θαηεγνξίεο : αγνξά-αλζξψπηλν δπλακηθφ –θνηλσλία (κία εξψηεζε γηα θάζε θαηεγνξία)

Τποενόηηηα Β3: εμέηαζε εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ απφ ηελ επηρείξεζε θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία (16 εξσηήζεηο)

Τποενόηηηα Β4: έληαμε πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ ζηελ πνιηηηθή/ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο (4 εξσηήζεηο )

Ζ ηξίηε ελφηεηα εξσηήζεσλ κε ηίηιν ΔΝΟΣΖΣΑ Γ: ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ πεξηιακβάλεη ηέζζεξηο ππνελφηεηεο κε ζπλνιηθά 43 εξσηήζεηο. Κάζε ππνελφηεηα είλαη ε αθφινπζε : 

Τποενόηηηα Γ1: ραξαθηεξηζκφο πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ απφ ηελ πιεπξά ησλ εκπιεθφκελσλ/ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ (12 εξσηήζεηο)

Τποενόηηηα Γ2: αμηνιφγεζε ηεο ζπκβνιήο (φθεινο) πξαθηηθψλ ΔΚΔ απφ ηελ επηρείξεζε (7 εξσηήζεηο)

Τποενόηηηα Γ3: αμηνιφγεζε ηεο ζπκβνιήο (επίπησζε) εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ απφ ηελ επηρείξεζε (10 εξσηήζεηο)

Τποενόηηηα Γ4: αμηνιφγεζε παξαγφλησλ ελζάξξπλζεο ηεο επηρείξεζεο γηα ελεξγνπνίεζε ζε πξαθηηθέο ΔΚΔ θαη εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ (14 εξσηήζεηο)

Ζ ηέηαξηε θαη ηειεπηαία ελφηεηα εξσηήζεσλ κε ηίηιν ΔΝΟΣΖΣΑ Γ: ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ πεξηιακβάλεη κία εξψηεζε θαη δεηνχζε απφ ηνπο εξσηψκελνπο λα επηβεβαηψζνπλ ή λα κελ επηβεβαηψζνπλ, αλ ε εηαηξεία-πιεζπζκηαθή κνλάδα είλαη Διιεληθψλ ζπκθεξφλησλ ή Ξέλσλ ζπκθεξφλησλ. Ζ θιίκαθα κέηξεζεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε ζε θάζε ελφηεηα θαη ππνελφηεηα εξσηήζεσλ είλαη ε αθφινπζε : ΔΝΟΣΖΣΑ

Α:

ΠΗ΢ΣΟΠΟΗΖΜΔΝΑ

΢Τ΢ΣΖΜΑΣΑ

ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢

Υξεζηκνπνηήζεθε θαηεγνξηθή θιίκαθα κε θαηεγνξίεο απαληήζεσλ: ΝΑΗ/ΟΥΗ ΔΝΟΣΖΣΑ Β: ΤΛΟΠΟΗΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ:

΢ειίδα 102


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Τποενόηηηα Β1: ρξεζηκνπνηήζεθε πεληαβάζκηα θιίκαθα ηχπνπ Likert κε ηα αθφινπζα

επίπεδα

απαληήζεσλ:

πνιχ

ζεκαληηθφο,

ζεκαληηθφο,

αδηάθνξνο/νπδέηεξνο, αζήκαληνο, πνιχ αζήκαληνο 

Τποενόηηηες Β2,Β3: ρξεζηκνπνηήζεθε πεληαβάζκηα θιίκαθα ηχπνπ Likert κε ηα αθφινπζα επίπεδα απαληήζεσλ: πνιχ ζπάληα, ζπάληα, νχηε ζπρλά/νχηε ζπάληα, ζπρλά, πνιχ ζπρλά

Τποενόηηηα Β4: ρξεζηκνπνηήζεθε δηαηαθηηθή θιίκαθα ηεζζάξσλ δπλαηψλ επηπέδσλ απαληήζεσλ: φρη έληαμε, απιή, επζπγξάκκηζε, πιήξεο ελζσκάησζε

ΔΝΟΣΖΣΑ Γ: ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ 

Τποενόηηηα Γ1: ρξεζηκνπνηήζεθε πεληαβάζκηα θιίκαθα ηχπνπ Likert κε ηα αθφινπζα επίπεδα απαληήζεσλ: πνιχ θαιέο, θαιέο, κέηξηεο, θαθέο, πνιχ θαθέο θαη ζπκπεξηειήθζε θαη ε θαηεγνξία δπλαηήο απάληεζεο «Γελ μέξσ/δελ απαληψ»

Τποενόηηηες ,Γ2,Γ3,Γ4: ρξεζηκνπνηήζεθε πεληαβάζκηα θιίκαθα ηχπνπ Likert κε ηα αθφινπζα επίπεδα απαληήζεσλ: πνιχ ζεηηθά,ζεηηθά, νχηε ζεηηθά/νχηε αξλεηηθά, αξλεηηθά, πνιχ αξλεηηθά

ΔΝΟΣΖΣΑ Γ: ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢: Υξεζηκνπνηήζεθε θαηεγνξηθή θιίκαθα κε δχν δπλαηά επίπεδα απαληήζεσλ σο πξνο ηελ εζληθφηεηα ηεο εηαηξείαο: Διιεληθψλ ζπκθεξφλησλ, Ξέλσλ ζπκθεξφλησλ Δηδηθά γηα ηε ρξήζε θιίκαθαο ηχπνπ Likert πξέπεη λα αλαθέξνπκε φηη είλαη εχθνιε ζηε δεκηνπξγία ηεο θαη επξέσο δηαδεδνκέλε ζηηο θνηλσληθέο θαη ηηο παηδαγσγηθέο επηζηήκεο θαη έξεπλεο. Με ηελ θιίκαθα επηδηψθεηαη ε κέηξεζε ζηάζεσλ ή απφςεσλ ησλ εξσηψκελσλ πνπ θαινχληαη λα επηιέμνπλ κηα απφ ηηο δπλαηέο απαληήζεηο ζηαζεξήο κνξθήο ζε έλα ζχλνιν εξσηήζεσλ ηα νπνία αληηπξνζσπεχνπλ ην πξνο κειέηε πξφβιεκα. Οη απαληήζεηο ηνπο εθθξάδνπλ ην βαζκφ ζπκθσλίαο ή δηαθσλίαο ζε κηα νξηζκέλε δήισζε. Ζ θιίκαθα Likert επηηξέπεη λα απνδνζεί έλαο βαζκφο ζε θάζε δπλαηφ επίπεδν απάληεζεο θαη επνκέλσο λα απνδνζεί κία ζπλνιηθή βαζκνινγία ζηηο απαληήζεηο ηνπ θάζε εξσηψκελνπ. Μεγαιχηεξε βαζκνινγία ζεκαίλεη πην ζεηηθή ζηάζε ελψ κηθξφηεξε βαζκνινγία ζεκαίλεη πην αξλεηηθή ζηάζε. Ζ αδπλακία ηεο ρξήζεο ηεο θιίκαθαο Likert εζηηάδεηαη ζηε δπζθνιία εξκελείαο θαηά πφζν δχν ππνθείκελα κεηξνχλ ηε δηαθνξά κεηαμχ ησλ δηαβαζκίζεσλ απηήο ηεο θιίκαθαο θαη ζπλεπψο ζην φηη ε επηινγή ηεο ίδηαο απάληεζεο ζε έλα εξψηεκα ζεκαίλεη ηειηθά θαη ηνλ ίδην βαζκφ απνδνρήο.

΢ειίδα 103


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Σν εξσηεκαηνιφγην πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε θαη απνζηάιζεθε ζηηο πιεζπζκηαθέο κνλάδεο-εηαηξείεο δίλεηαη ζην παξάξηεκα. Ο δηαρσξηζκφο ησλ ππιψλσλ ΔΚΔ (ελφηεηα Β1 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ) έγηλε κε βάζε ηελ πξνζέγγηζε ηνπ Διιεληθνχ Γηθηχνπ γηα ηελ ΔΚΔ (2006-Α, Απξίιηνο 2008) θαη ηελ θαηεγνξηνπνίεζε ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ ζε ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ: ηελ αγνξά, ην αλζξψπηλν δπλακηθφ, ηελ θνηλσλία, ην πεξηβάιινλ θαη κε βάζε αληίζηνηρε έξεπλα απφ ην ίδην δίθηπν (Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ 2006-Β) ζηηο ΜΜΔ. Δπίζεο ίδηα δηάθξηζε γίλεηαη ζην δείθηε CRI (Βαμεβαλίδνπ 2011 θαη http://www.cri.org.gr/) πνπ πεξηιακβάλεη ηέζζεξεηο επίζεο ππιψλεο, φπσο θαη ζηε βηβιηνγξαθία γηα ην πεξηερφκελν ηεο ΔΚΔ (θεθάιαηα 1 & 3). Σν πεξηερφκελν ησλ ελνηήησλ Β2 & Β3 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πνπ αθνξνχλ ζηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο θαη εηδηθά γηα ην πεξηβάιινλ θαη ζηηο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ, βαζίζηεθε ζε εξσηήζεηο εκπεηξηθψλ εξεπλψλ & κειεηψλ πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ θπξίσο ζην εμσηεξηθφ θαη δεπηεξεπφλησο ζηελ Διιάδα, ηα απνηειέζκαηα ησλ νπνίσλ παξαηέζεθαλ ζηα θεθάιαηα 1,2,3. Απηέο νη έξεπλεο είλαη ησλ: Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (2006-Β), Melnyk, et al. (2003), Βαή, et al. (2009), Βακβαθάξε θαη ΢δξάιε (2009). Ζ δηαηχπσζε ησλ εξσηήζεσλ ηεο ελφηεηαο Β4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ βαζίζηεθε ζηελ ελζσκάησζε ηεο ΔΚΔ ζηε ζηξαηεγηθή ηεο επηρείξεζεο (§ 1.5) θαη ζηα άξζξα ησλ Galbreath (2009), O’Riordan θαη Fairbrass (2008) θαη Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (2008-Α). Ζ θαηεγνξηνπνίεζε ησλ εκπιεθφκελσλ κεξψλ ζηελ ελφηεηα Γ1 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ έγηλε κε βάζε ηε δηάθξηζή ηνπο φπσο πξνθχπηεη απφ ηα επηκέξνπο ζεσξεηηθά κνληέια πνπ παξαηέζεθαλ ζην θεθάιαην 1 θαη εηδηθφηεξα ζηελ § 1.5.7 θαζψο θαη απφ ηελ εθαξκνγή ηεο ΔΚΔ ζηελ πξάμε (θεθάιαην 3) φπσο απηή παξνπζηάζηεθε σο απφξξνηα κειεηψλ. Οη εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ Γ2,Γ3,Γ4 βαζίζηεθαλ ζηε κεζνδνινγία θαη ζε αμηνινγηθέο εξσηήζεηο εξεπλψλ πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ ζην εμσηεξηθφ απφ ηνπο Melnyk, et al. (2003), Gupta θαη Gupta (2008), Pahuja (2009), ζηε δηεζλή πξνζέγγηζε γηα ηελ ΔΚΔ φπσο απηή πηνζεηείηαη απφ ηελ Δπηηξνπή ΔΔ (2001), ην GRI (2006) θαη ηνλ ISO (2010) θαη ηελ Διιεληθή βηβιηνγξαθία απφ ηνπο: Βαή et al.(2009), Βακβαθάξε θαη ΢δξάιε (2009), Διιεληθφ Γίθηπν γηα ηελ ΔΚΔ (2006-Β), Δθεκεξίδα ΣΑ ΝΔΑ (2005), Δθεκεξίδα ΣΑ ΝΔΑ (2007) θαη WWF Διιάο (2010). ΢ειίδα 104


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

4.7.

Οη ππνζέζεηο ηεο έξεπλαο

Οη ππνζέζεηο ηεο έξεπλαο πεξηιακβάλνπλ δχν νκάδεο ζηαηηζηηθψλ ππνζέζεσλ & ειέγρσλ πνπ ζα δηελεξγεζνχλ κε ηε ρξήζε ζηαηηζηηθψλ κεζφδσλ. 1ε νκάδα: Πεξηιακβάλεη ηε κεδεληθή ππφζεζε Ζ0:μ0=μ1 έλαληη ηεο ελαιιαθηηθήο ππφζεζεο Ζ1:μ0≠μ1 κε ην ζηαηηζηηθφ έιεγρν ηεο δηαθνξάο ησλ κέζσλ ηηκψλ δχν πιεζπζκψλ ζε αλεμάξηεηα δείγκαηα (t-test). 2ε νκάδα: Πεξηιακβάλεη ηε κεδεληθή ππφζεζε Ζ0:μ0=μ1=....=μν έλαληη ηεο ελαιιαθηηθήο ππφζεζεο Ζ1:Γιαθοπεηικά κε ην ζηαηηζηηθφ έιεγρν ηεο αλάιπζεο δηαθχκαλζεο πξνο έλαλ παξάγνληα (One Way ANOVA). Οη έιεγρνη πεξηιακβάλνπλ ηελ επίδξαζε ησλ κεηαβιεηψλ: ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο (ελφηεηα Α εξσηεκαηνινγίνπ), ζηνηρεία επηρείξεζεο (ελφηεηα Γ εξσηεκαηνινγίνπ) θαη θιάδνο, απαζρφιεζε, νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα (θχθινο εξγαζηψλ, ηδία θεθάιαηα, θέξδε πξν θφξσλ, θέξδε EBITDA) ζηηο απαληήζεηο ησλ εξσηήζεσλ ησλ ελνηήησλ Β1,Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. ΢ηνλ επφκελν πίλαθα παξαζέηνπκε ηηο ζηαηηζηηθέο ππνζέζεηο ηεο έξεπλαο. Ρίνακασ 1: Στατιςτικζσ υποκζςεισ εμπειρικισ ζρευνασ ΜΕΤΑΒΛΘΤΕΣ ΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Σφςτθμα Διαχείριςθσ

Στοιχεία Επιχειρ.

Κλάδοσ

Απαςχόλθςθ

Κφκλοσ εργαςιϊν

Άποψθ για πυλϊνεσ ΕΚΕ (Β1) Ρρακτικζσ ΕΚΕ (Β2)

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1 Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1 Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1 Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1 Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Συμβολι εξειδικ. Ρεριβαλλοντικϊν δράςεων (Γ3)

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ4)

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Θ0:μ0=μ1 Θ1:μ0≠μ1

Εξειδικευμζνεσ περιβαλλοντικζσ δράςεισ (Β3) Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/εξειδ.περιβαλλο ντικϊν δράςεων (Γ1) Συμβολι πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ2)

Κζρδθ προ φόρων

Κζρδθ EBITDA

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Θ0:μ0=μ1=....=μν Θ1:Διαφορετικά

Ιδία κεφάλαια

Σα απνηειέζκαηα ησλ αλσηέξσ ππνζέζεσλ θαη ηεο επαγσγηθήο ζηαηηζηηθήο αλάιπζεο παξνπζηάδνληαη ζην θεθάιαην 7 κε πίλαθεο πνπ πεξηιακβάλνπλ ηνλ αξηζκφ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ ζε θάζε εξψηεζε, νη κέζεο ηηκέο, ε ηππηθή απφθιηζε, ην ΢ειίδα 105


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

ηππηθφ ζθάικα ηεο κέζεο ηηκήο, θαζψο θαη ην παξαηεξνχκελν επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο (p-value) κε ρξήζε ηνπ νπνίνπ ζα γίλνπλ νη αληίζηνηρνη έιεγρνη ππνζέζεσλ ( Κνπηξνπβέιεο, 2000). Χο κέζεο ηηκέο ιακβάλνληαη νη κέζεο ηηκέο ησλ αζξνηζκάησλ ησλ βαζκνινγηψλ πνπ δφζεθαλ ζηηο απαληήζεηο ησλ εξσηήζεσλ ησλ επηκέξνπο ελνηήησλ Β1,Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4. Οη ηηκέο πνπ εκθαλίδνληαη ζηνπο πίλαθεο ηεο επαγσγηθήο ζηαηηζηηθήο αλάιπζεο είλαη απνηέιεζκα ηεο ζηξνγγπινπνίεζεο ζην πέκπην δεθαδηθφ ςεθίν θαη επηζεκαίλνληαη κε θφθθηλν ρξψκα νη παξαηεξνχκελεο ηηκέο p γηα ηηο νπνίεο ηζρχεη p ≤ α. Ο έιεγρνο ηεο θαλνληθφηεηαο ησλ απαληήζεσλ ζα γίλεη κε ηα θξηηήξηα Kolmogorov-Smirnova & Shapiro-Wilk ζε α=0,01 ελψ ν έιεγρνο ηεο Οκνηνγέλεηαο κεηαβιεηφηεηαο ζα γίλεη, εθεί φπνπ απαηηείηαη (Κιάδνο, Απαζρφιεζε, Οηθνλνκηθά απνηειέζκαηα) ζε α=0,05. Δπίζεο πεξηιακβάλνληαη δηαγξάκκαηα ησλ 95% δηαζηεκάησλ εκπηζηνζχλεο (δ.ε) ησλ κέζσλ ηηκψλ γηα ηνπο ειέγρνπο t-test θαζψο θαη δηαγξάκκαηα κεηαβνιήο ησλ κέζσλ ηηκψλ γηα ηνπο ειέγρνπο ANOVA, γηα ηα απνηειέζκαηα πνπ θξίλνληαη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθά θαη γίλεηαη ν ζρνιηαζκφο ησλ δηαγξακκάησλ.

4.8.

Κσδηθνπνίεζε & θαηαρώξεζε απαληήζεσλ ζηνλ Ζ/Τ

Γηα ηηο εξσηήζεηο πνπ αθνξνχλ θιίκαθεο ζηάζεσλ επηιέρζεθε ε αξηζκεηηθή θιίκαθα απφ ην 1 έσο ην 5. ΢ηηο ππφινηπεο εξσηήζεηο επηιέρζεθε ε θσδηθνπνίεζε 0 θαη 1 ή 1 θαη 2. ΢ηε ζπλέρεηα ηα εξσηεκαηνιφγηα κεηά ηελ παξαιαβή ηνπο εθηππψζεθαλ θαη εηζήρζεζαλ ζηνλ ειεθηξνληθφ ππνινγηζηή.

4.9.

Αδύλαηα ΢εκεία ηεο Έξεπλαο

Σα αδχλαηα ζεκεία ηεο έξεπλαο εληνπίδνληαη ζην γεγνλφο φηη δελ απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγηα γηα δηάθνξνπο ιφγνπο επηρεηξήζεηο απφ φινπο ηνπο θιάδνπο ζχκθσλα κε ηελ θαηάηαμε ηνπ ηεο ICAP GROUP ΑΔ (2009), κε απνηέιεζκα λα κελ ππάξρεη πιήξεο αληηπξνζψπεπζε θιάδσλ.

4.10. ΢ύλνςε ΢ην θεθάιαην αλαπηχρζεθε ε κεζνδνινγία ηεο έξεπλαο πνπ δηεμήγακε θαζψο θαη ν εξεπλεηηθφο ζρεδηαζκφο. Παξνπζηάζηεθαλ ην αλαιπηηθφ ρξνλνδηάγξακκα ζηελ έξεπλα πνπ εθαξκφζακε θαη επίζεο δφζεθαλ ζηνηρεία γηα ηνλ ηξφπν ζπιινγήο, θσδηθνπνίεζεο, επεμεξγαζίαο θαη αλάιπζεο ησλ δεδνκέλσλ ηεο εκπεηξηθήο έξεπλαο. ΋ια απηά ηα ζηνηρεία ζα αμηνπνηεζνχλ ζηα επφκελα θεθάιαηα. ΢ειίδα 106


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΖΡΗ΢ΣΗΚΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢ΔΩΝ ΓΔΗΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΖΘΤ΢ΜΟΤ 5.1. ΢ηελ

Ζ ζύγθξηζε επηρεηξήζεσλ πνπ απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιόγην (δείγκα) κε ηηο επηρεηξήζεηο ηνπ πιεζπζκνύ ελφηεηα

απηή

γίλεηαη

ζχγθξηζε

ησλ

επηρεηξήζεσλ

πνπ

απέζηεηιαλ

εξσηεκαηνιφγην θαη πνπ απνηεινχλ ην δείγκα κε ηηο επηρεηξήζεηο ηνπ πιεζπζκνχ. Γίλνληαη πνζνηηθά δεδνκέλα πνπ αθνξνχλ ζηνλ αξηζκφ ησλ επηρεηξήζεσλ, ηνλ αξηζκφ ησλ απαζρνινχκελσλ ζε απηέο θαζψο θαη ηα βαζηθά νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα. Απφ ην ζπλνιηθφ αξηζκφ ηνπ πιεζπζκνχ ησλ 500 επηρεηξήζεσλ πνπ πεξηιακβάλνληαη ζηνλ θαηάινγν ηεο ICAP GROUP ΑΔ (2009), ηειηθψο αληαπνθξίζεθαλ θαη απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην 152 επηρεηξήζεηο. 5.1.1. Οη επηρεηξήζεηο θαη νη απαζρνινύκελνη ζην δείγκα θαη ζηνλ πιεζπζκό Ζ ζχγθξηζε ηνπ δείγκαηνο θαη ηνπ πιεζπζκνχ σο πξνο ηνλ αξηζκφ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηνλ αξηζκφ ησλ απαζρνινχκελσλ απνηππψλεηαη ζηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί. Ρίνακασ 2: Αρικμόσ επιχειριςεων & απαςχολοφμενοι (δείγμα–πλθκυςμόσ) ΔΕΙΓΜΑ (1)

ΡΛΘΘΥΣΜΟΣ (2)

ΡΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΘ (%) (3)=(1)/(2)

Α΢ΙΘΜΟΣ ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΕΩΝ

152

500

30,40%

ΑΡΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ

175.700

334.785

52,48%

Απφ ηνλ πίλαθα 2 πξνθχπηεη φηη ν αξηζκφο ησλ 152 επηρεηξήζεσλ πνπ έζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην απνηειεί ην 30,40% ηνπ πιεζπζκνχ ησλ 500 επηρεηξήζεσλ. Μπνξνχκε λα ραξαθηεξίζνπκε ην βαζκφ αληαπφθξηζεο (response rate) ζην εξσηεκαηνιφγην σο ηθαλνπνηεηηθφ. Πξαθηηθά απηφ ζεκαίλεη φηη πεξίπνπ 1 ζηηο 3 επηρεηξήζεηο ηνπ πιεζπζκνχ αληαπνθξίζεθαλ ζηελ έξεπλά καο θαη απέζηεηιαλ ην εξσηεκαηνιφγην. Δίλαη επίζεο εληππσζηαθφ φηη ν αξηζκφο απαζρνινχκελσλ ζην δείγκα θπκαίλεηαη πάλσ απφ ην 50% ηνπ ζπλνιηθνχ αξηζκνχ απαζρνινχκελσλ ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ πιεζπζκνχ. 5.1.2. Σα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα επηρεηξήζεσλ δείγκαηνο θαη πιεζπζκνύ Ζ παξάζεζε βαζηθψλ νηθνλνκηθψλ απνηειεζκάησλ γηα ηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο θαη ηνπ πιεζπζκνχ δίλεηαη ζηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί. Σα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα ηα νπνία θαη θαηαγξάθνληαη ζχκθσλα κε ηελ ICAP GROUP ΑΔ (2009) είλαη: ν θχθινο εξγαζηψλ, ηα ηδία θεθάιαηα, ηα θέξδε EBITDA θαη ηα θέξδε πξν θφξσλ. ΢ειίδα 107


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ Ρίνακασ 3: Οικονομικά αποτελζςματα επιχειριςεων (δείγμα-πλθκυςμόσ) ΔΕΙΓΜΑ (1)

ΡΛΘΘΥΣΜΟΣ (2)

ΡΟΣΟΣΤΙΑΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΘ (%) (3)=(1)/(2)

ΚΥΚΛΟΣ Ε΢ΓΑΣΙΩΝ (ςε χιλ € ) ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (ςε χιλ € ) ΚΕ΢ΔΘ EBITDA (ςε χιλ € )

70.820.693

134.866.855

52,51%

46.788.935

85.220.284

54,90%

8.255.246

15.804.494

52,23%

ΚΕ΢ΔΘ Ρ΢Ο ΦΟ΢ΩΝ (ςε χιλ € )

5.297.378

9.924.766

53,38%

Ζ δηαγξακκαηηθή ζχγθξηζε βαζηθψλ νηθνλνκηθψλ απνηειεζκάησλ ησλ επηρεηξήζεσλ δείγκαηνο θαη πιεζπζκνχ απνηππψλεηαη ζηε ζπλέρεηα.

ΚΕ΢ΔΘ Ρ΢Ο ΦΟ΢ΩΝ (ςε χιλ € )

ΚΕ΢ΔΘ EBITDA (ςε χιλ € ) ΡΛΘΘΥΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (ςε χιλ € )

ΚΥΚΛΟΣ Ε΢ΓΑΣΙΩΝ (ςε χιλ € )

0

20.000.000

40.000.000

60.000.000

80.000.000 100.000.000 120.000.000 140.000.000 160.000.000

Διάγραμμα 21: Οικονομικά αποτελζςματα επιχειριςεων (δείγμα- πλθκυςμόσ)

Σν δηάγξακκα 21 θαη ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 3 αλαδεηθλχνπλ θαη πάιη ην θχξην ραξαθηεξηζηηθφ ηεο ζρέζεο κεηαμχ δείγκαηνο θαη πιεζπζκνχ. Σα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα ηνπ δείγκαηνο απνηεινχλ ην 50% ηνπιάρηζηνλ ησλ νηθνλνκηθψλ απνηειεζκάησλ ηνπ πιεζπζκνχ. Ο ζπλνιηθφο θχθινο εξγαζηψλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο απνηειεί ην 52,51% ηνπ ζπλνιηθνχ θχθινπ εξγαζηψλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ πιεζπζκνχ (δείγκα: 70.820.693 ρηι € πιεζπζκφο : 134.866.855 ρηι €), ηα ηδία θεθάιαηα ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο απνηεινχλ ην 54,90% ησλ ηδίσλ θεθαιαίσλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ πιεζπζκνχ (δείγκα : 46.788.935 ρηι € πιεζπζκφο : 85.220.284 ρηι € ). Δθηφο απφ ηνλ θχθιν εξγαζηψλ θαη ηα ηδία θεθάιαηα πνπ είλαη ελδεηθηηθά ηεο ΢ειίδα 108


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

νηθνλνκηθήο δξαζηεξηφηεηαο, δχλακεο, απνηειεζκαηηθφηεηαο

αιιά θαη δπλαηφηεηαο

ησλ επηρεηξήζεσλ, αληίζηνηρε εηθφλα δεκηνπξγείηαη θαη σο πξνο ηα θέξδε. Σα θέξδε EBITDA ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο απνηεινχλ ην 52,23% ησλ θεξδψλ EBITDA ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ πιεζπζκνχ (δείγκα : 8.255.246 ρηι € πιεζπζκφο: 15.804.494 ρηι €) θαη θαη’επέθηαζε θαη ζηα θέξδε πξν θφξσλ ε «εηθφλα» είλαη ίδηα: ηα θέξδε πξν θφξσλ γηα ηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο δηακνξθψλνληαη ζην 53,38% ησλ θεξδψλ πξν θφξσλ ηνπ ζπλνιηθνχ αξηζκνχ επηρεηξήζεσλ ηνπ πιεζπζκνχ (δείγκα : 5.297.378 ρηι € πιεζπζκφο : 9.924.766 ρηι € ).

5.2.

Οη επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο

΢ηελ ελφηεηα απηή γίλεηαη ε παξάζεζε θαη ν ζρνιηαζκφο ησλ βαζηθψλ κεγεζψλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο σο πξνο ηνλ αξηζκφ ηνπο, ηνλ θιάδν δξαζηεξηφηεηάο ηνπο, ηνλ αξηζκφ ησλ απαζρνινχκελσλ ζε απηέο θαζψο θαη σο πξνο ηα βαζηθά νηθνλνκηθά απνηειέζκαηά ηνπο. Ζ αλάιπζε γίλεηαη κε ηε κνξθή πηλάθσλ θαη δηαγξακκάησλ πνπ ζρνιηάδνληαη. 5.2.1. Ο αξηζκόο ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν Ζ θαηαλνκή αλά θιάδν ηνπ αξηζκνχ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην ζην πιαίζην ηεο εκπεηξηθήο έξεπλαο απνηππψλεηαη ζηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί. Ρίνακασ 4: Αρικμόσ επιχειριςεων του δείγματοσ ανά κλάδο ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΕΙΣ ΚΛΑΔΟΣ

Αρικμόσ

Ροςοςτό

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

62

40,79%

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

29

19,08%

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

8,55%

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

6,58%

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

12

7,89%

ΛΟΙΡOI

26

17,11%

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

152

100,00%

Ζ θαηαλνκή ησλ επηρεηξήζεσλ, πνπ απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην, ζην κηθξφ αξηζκφ θιάδσλ ηνπ πίλαθα 4, βαζίζηεθε ζηελ θαηαλνκή ηνπ πιεζπζκνχ ησλ 500 επηρεηξήζεσλ ζε 65 θιάδνπο πνπ αθνινπζεί ε ICAP GROUP ΑΔ (2009) θαη νη θιάδνη ελνπνηήζεθαλ γηα ιφγνπο δηεπθφιπλζήο ηεο αλάιπζήο καο. Γηα παξάδεηγκα ζηνλ πιεζπζκφ ησλ 500 ΢ειίδα 109


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

επηρεηξήζεσλ, ν θιάδνο ηεο βηνκεραλίαο ρσξίδεηαη ζε θιάδνπο π.ρ. είδε δηαηξνθήο, θ.ιπ. Δλνπνηήζακε ηνπο επηκέξνπο βηνκεραληθνχο θιάδνπο ζε έλα θιάδν ππφ ην γεληθφ ηίηιν «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ». Σν ίδην έγηλε γηα ηνλ θιάδν « ΔΜΠΟΡΗΟ», ηνλ θιάδν «ΔΝΔΡΓΔΗΑ» θ..ν.θ. Αθνινπζεί ε δηαγξακκαηηθή παξνπζίαζε ηεο πνζνζηηαίαο θαηαλνκήο ηνπ αξηζκνχ ησλ επηρεηξήζεσλ αλά θιάδν.

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

17,11% ΕΜΡΟ΢ΙΟ

40,79% 7,89%

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

6,58%

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

8,55%

ΛΟΙΡOI

19,08%

Διάγραμμα 22: Ροςοςτιαία κατανομι αρικμοφ επιχειριςεων του δείγματοσ/κλάδο

Απφ ηνλ πίλαθα 4 θαη ην δηάγξακκα 22 είλαη ζαθέο φηη ζεκαληηθφο αξηζκφο ησλ επηρεηξήζεσλ (πνζνζηφ 40,79%) αλήθεη ζηε «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» θαη ακέζσο κεηά αθνινπζεί ν θιάδνο «ΔΜΠΟΡΗΟ» κε 29 επηρεηξήζεηο θαη πνζνζηφ 19,08%. Αζξνηζηηθά ζε απηνχο ηνπο δχν θιάδνπο αλήθεη ην 60% πεξίπνπ ηνπ ζπλνιηθνχ αξηζκνχ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ αληαπνθξίζεθαλ θαη απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην. ΢ηελ θαηεγνξία «ΛΟΗΠΟΗ» εληάρζεθαλ φιεο νη ππφινηπεο επηρεηξήζεηο ησλ ινηπψλ θιάδσλ θαη ζε απηή ηελ θαηεγνξία εληάζζνληαη 26 επηρεηξήζεηο πνπ απνηεινχλ ζε πνζνζηφ ην 17,11% ηνπ ζπλφινπ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπο δείγκαηνο. ΢ηνπο ππφινηπνπο αλαθεξφκελνπο θιάδνπο (ελέξγεηα, θαηαζθεπέο, ρξεκαηνπηζησηηθφο & αζθαιηζηηθφο ηνκέαο) εληάζζεηαη κηθξφηεξνο αξηζκφο επηρεηξήζεσλ.

΢ειίδα 110


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

5.2.2. Ο αξηζκόο ησλ απαζρνινύκελσλ ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν Ζ θαηαλνκή αλά θιάδν ηνπ αξηζκνχ ησλ απαζρνινχκελσλ ζηηο επηρεηξήζεηο πνπ απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην ζην πιαίζην ηεο έξεπλαο απνηππψλεηαη ζηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί. Ρίνακασ 5: Αρικμόσ απαςχολοφμενων ανά κλάδο ςτισ επιχειριςεισ του δείγματοσ ΑΡΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ ΚΛΑΔΟΣ Αρικμόσ

Ροςοςτό

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

35.177

20,02%

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

28.616

16,29%

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

28.861

16,43%

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

5.969

3,40%

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

36.425

20,73%

ΛΟΙΡOI

40.652

23,14%

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

175.700

100,00%

΢ην επφκελν δηάγξακκα παξαηίζεηαη ε πνζνζηηαία θαηαλνκή ηνπ αξηζκνχ ησλ απαζρνινχκελσλ ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν.

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

20,02%

23,14%

ΕΜΡΟ΢ΙΟ ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ 16,29% 20,73%

3,40%

16,43%

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΛΟΙΡOI

Διάγραμμα 23: Ροςοςτιαία κατανομι απαςχολοφμενων/ κλάδο (επιχειριςεισ δείγματοσ)

Απφ ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 5 θαη ην δηάγξακκα 23 πξνθχπηεη θαηαξρήλ φηη ε θιαδηθή θαηαλνκή ηεο απαζρφιεζεο ζε ζχγθξηζε κε ηελ θιαδηθή θαηαλνκή ηνπ αξηζκνχ ησλ ΢ειίδα 111


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

επηρεηξήζεσλ δηαθνξνπνηείηαη. ΢ηελ θαηεγνξία «ΛΟΗΠΟΗ ΚΛΑΓΟΗ» ζπγθεληξψλεηαη ην πςειφηεξν πνζνζηφ (23,14%) θαη ζε απφιπην κέγεζνο 40.652 άηνκα, αθνινπζεί ν «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢» κε 36.425 άηνκα (πνζνζηφ 20,73% ηνπ ζπλφινπ) θαη ηξίηνο ζηε ζεηξά θαηάηαμεο ν θιάδνο «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» (ζε απφιπην κέγεζνο 40.652 άηνκα, πνζνζηφ 20,02% ηνπ ζπλφινπ). Αζξνηζηηθά ζε απηνχο ηνπο 3 θιάδνπο ζπγθεληξψλεηαη ην 63,89% ηνπ ζπλνιηθνχ αξηζκνχ απαζρνινχκελσλ ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο. Αληίζεηα ην κηθξφηεξν κέγεζνο απαζρφιεζεο, ζπγθεληξψλεηαη ζηνλ θιάδν «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» (ζε απφιπην κέγεζνο 5.969 άηνκα, πνζνζηφ 3,04% ηνπ ζπλφινπ). Οη θιάδνη «ΔΜΠΟΡΗΟ» θαη «ΔΝΔΡΓΔΗΑ» ζπγθεληξψλνπλ καδί ην 32,72% ηνπ ζπλνιηθνχ αξηζκνχ ησλ απαζρνινχκελσλ θαη κάιηζηα είλαη ραξαθηεξηζηηθφ φηη νη θιάδνη απηνί έρνπλ ηνλ ίδην πεξίπνπ αξηζκφ απαζρνινχκελσλ αλ θαη εκθαλίδνπλ ηεξάζηηα δηαθνξά σο πξνο ηνλ αξηζκφ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ αλήθνπλ ζε απηνχο (εκπφξην: 29 επηρεηξήζεηο, ελέξγεηα: 13 επηρεηξήζεηο). Δπηπξφζζεηα αμηνζεκείσηε επηζήκαλζε είλαη φηη ν θιάδνο «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» θαη ν «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢» αλ θαη ζπγθεληξψλνπλ ην ίδην πεξίπνπ πνζνζηφ απαζρφιεζεο (20,02% θαη 20,73% αληίζηνηρα), δηαθνξνπνηνχληαη ζεκαληηθά σο πξν ηνλ αξηζκφ ζπγθέληξσζεο επηρεηξήζεσλ (62 θαη 12 αληίζηνηρα ή ζε πνζνζηφ 40,79% θαη 7,89% αληίζηνηρα, βιέπε πίλαθα 4). Απηφ ζεκαίλεη πξαθηηθά πνιχ κεγάιε απφθιηζε κεηαμχ απηψλ ησλ δχν θιάδσλ σο πξνο ην κέζν κέγεζνο απαζρφιεζεο αλά επηρείξεζε. 5.2.3. Μέζνο κέγεζνο απαζρόιεζεο αλά θιάδν ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο Ζ αληζνκεξήο εηθφλα πνπ πξνθχπηεη κεηαμχ ησλ θιάδσλ σο πξνο ηνλ αξηζκφ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη σο πξνο ηνλ αξηζκφ ησλ απαζρνινπκέλσλ (πίλαθαο 5) κπνξεί λα εμεγεζεί θαη λα εξκελεπηεί ελ κέξεη. Θα πεξίκελε θαλείο φηη ζηνλ θιάδν πνπ αληηζηνηρεί ν κεγαιχηεξνο αξηζκφο επηρεηξήζεσλ (ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ) ζα αληηζηνηρεί θαη ην κεγαιχηεξν θνκκάηη απαζρφιεζεο. ΋κσο απηφ δελ ζπκβαίλεη θαη αληίζεηα ν κεγαιχηεξνο αξηζκφο απαζρνινχκελσλ παξαηεξείηαη ζηελ θαηεγνξία «ΛΟΗΠΟΗ ΚΛΑΓΟΗ». Έηζη κπνξνχκε λα ππνζηεξίμνπκε φηη ν θιάδνο «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» ραξαθηεξίδεηαη απφ ζπγθέληξσζε πνιιψλ επηρεηξήζεσλ κε αξθεηά ρακειφ κέζν κέγεζνο απαζρφιεζεο ζε ζχγθξηζε κε ηελ θαηεγνξία «ΛΟΗΠΟΗ ΚΛΑΓΟΗ» πνπ ραξαθηεξίδεηαη απφ ζπγθέληξσζε κηθξφηεξνπ αξηζκνχ επηρεηξήζεσλ αιιά κε πςειφ κέζν κέγεζνο ΢ειίδα 112


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

απαζρφιεζεο. Πξάγκαηη νη επηζεκάλζεηο απηέο επηβεβαηψλνληαη απφ ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 6, ζηνλ νπνίν παξνπζηάδνληαη- κε βάζε ηα δεδνκέλα ησλ πηλάθσλ 4 & 5- νη κέζνη φξνη απαζρφιεζεο ζηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο αλάινγα κε ηνλ θιάδν δξαζηεξηφηεηάο ηνπο. Ρίνακασ 6: Μζςοσ όροσ απαςχόλθςθσ ανά κλάδο ςτισ επιχειριςεισ του δείγματοσ ΚΛΑΔΟΣ

ΜΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΣΧΟΛΘΣΘΣ

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

567

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

987

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

2.220

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

597

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

3.035

ΛΟΙΡOI

1.564

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

1.156

Ο κέζνο φξνο απαζρφιεζεο ζηνλ θιάδν «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» είλαη ν κηθξφηεξνο ζε ζρέζε κε φινπο ηνπο άιινπο θιάδνπο αλ θαη ζηε «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» εληάζζεηαη φπσο αλαθέξζεθε, πεξίπνπ ην 41% ησλ επηρεηξήζεσλ (απφιπην κέγεζνο 62 επηρεηξήζεηο απφ 152 ηνπ ζπλφινπ ηνπ δείγκαηνο). Ακέζσο κεηά αθνινπζεί ν θιάδνο «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» κε κέζν φξν απαζρφιεζεο ηα 597 άηνκα ν νπνίνο ζπγθεληξψλεη ην κηθξφηεξν αξηζκφ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο (6,58% ήηνη 10 επηρεηξήζεηο). Σν κεγαιχηεξν κέζν κέγεζνο απαζρφιεζεο

παξνπζηάδεη

ν

«ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢

&

Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢

ΣΟΜΔΑ΢» κε 3.035 άηνκα, κέγεζνο αλακελφκελν αλ αλαινγηζηνχκε ην είδνο ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζε απηφλ ηνλ θιάδν (π.ρ. νη ηξάπεδεο). Ο θιάδνο «ΔΝΔΡΓΔΗΑ» ραξαθηεξίδεηαη επίζεο απφ πςειφ κέζν φξν απαζρφιεζεο κε 2.200 άηνκα. Με βάζε ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 6 δηακνξθψλνληαη νη αθφινπζεο νκάδεο θιάδσλ θαη θαη’ επέθηαζε επηρεηξήζεσλ : -

κία πξψηε νκάδα θιάδσλ θαη επηρεηξήζεσλ είλαη απηή φπνπ ν κέζνο φξνο απαζρφιεζεο θπκαίλεηαη πνιχ πην θάησ απφ ην κέζν κέγεζνο απαζρφιεζεο. Ζ νκάδα απηή δηακνξθψλεηαη

απφ

ηνπο

θιάδνπο

«ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» θαη

«ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» θαη ηηο αληίζηνηρεο επηρεηξήζεηο

΢ειίδα 113


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

-

κία δεχηεξε νκάδα δηακνξθψλεηαη απφ θιάδνπο θαη επηρεηξήζεηο κε κέζν φξν απαζρφιεζεο κηθξφηεξν κελ απφ ην γεληθφ κέζν φξν απαζρφιεζεο ηνπ δείγκαηνο αιιά πνιχ θνληά ζε απηφλ. ΢ε απηή ηελ νκάδα αλήθεη ν θιάδνο «ΔΜΠΟΡΗΟ».

-

ε ηξίηε νκάδα δηακνξθψλεηαη απφ εθείλνπο ηνπο θιάδνπο θαη επηρεηξήζεηο φπνπ ν κέζνο φξνο απαζρφιεζεο είλαη πςειφηεξνο απφ ην γεληθφ κέζν φξν απαζρφιεζεο, αιιά θνληά ζε απηφλ. ΢ε απηή ηελ νκάδα αλήθεη ε θαηεγνξία «ΛΟΗΠΟΗ ΚΛΑΓΟΗ»

-

ε ηέηαξηε θαη ηειεπηαία νκάδα θιάδσλ θαη επηρεηξήζεσλ δηακνξθψλεηαη απφ ηνπο θιάδνπο θαη ηηο επηρεηξήζεηο, φπνπ ν κέζνο φξνο απαζρφιεζεο είλαη πνιχ πςειφηεξνο απφ ην γεληθφ κέζν φξν απαζρφιεζεο. Δδψ αλήθνπλ ν θιάδνο «ΔΝΔΡΓΔΗΑ»

θαη

ν

«ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢

&

Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢

ΣΟΜΔΑ΢» 5.2.4. Σα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν ΢πλερίδνληαο ηελ αλάιπζή καο, παξαηίζεληαη ηα βαζηθά νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο. Ρίνακασ 7: Οικονομικά αποτελζςματα επιχειριςεων του δείγματοσ ανά κλάδο ΚΥΚΛΟΣ Ε΢ΓΑΣΙΩΝ

ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

ΚΕ΢ΔΘ EBITDA

ΚΕ΢ΔΘ Ρ΢Ο ΦΟ΢ΩΝ

ΚΛΑΔΟΣ

Ροςό (ςε χιλ € )

Ροςοςτό

Ροςό (ςε χιλ € )

Ροςοςτό

Ροςό (ςε χιλ € )

Ροςοςτό

Ροςό (ςε χιλ € )

Ροςοςτό

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

22.983.025

32,45%

8.640.637

18,47%

1.404.141

17,01%

718.117

13,56%

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

11.949.302

16,87%

1.555.442

3,32%

674.008

8,16%

462.725

8,73%

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

7.350.205

10,38%

7.889.498

16,86%

713.259

8,64%

-99.880

-1,89%

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

1.366.813

1,93%

7.387.831

15,79%

143.741

1,74%

-34.550

-0,65%

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚ ΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

14.462.768

20,42%

13.455.776

28,76%

2.032.814

24,62%

1.908.719

36,03%

ΛΟΙΡOI ΚΛΑΔΟΙ

12.708.580

17,94%

7.859.751

16,80%

3.287.283

39,82%

2.342.247

44,22%

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

70.820.693

100,00%

46.788.935

100,00%

8.255.246

100,00%

5.297.378

100,00%

Σα βαζηθά νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα εκθαλίδνληαη ζεηηθά ζην ζχλνιν ησλ θιάδσλ κε εμαίξεζε ηνπο θιάδνπο «ΔΝΔΡΓΔΗΑ» θαη «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» φπνπ ε θαηεγνξία νηθνλνκηθψλ απνηειεζκάησλ «ΚΔΡΓΖ ΠΡΟ ΦΟΡΧΝ» έρεη αξλεηηθφ πξφζεκν δειαδή νη θιάδνη απηνί έρνπλ πεηχρεη αξλεηηθά νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα. Μία αθφκε πξφζζεηε ΢ειίδα 114


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

παξαηήξεζε πνπ πξνθχπηεη απφ ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 7 είλαη φηη θαλέλαο θιάδνο δελ θαηέρεη κία ζηαζεξή ζέζε ζπκκεηνρήο (θαηάηαμεο) ζηα επηκέξνπο νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα. Γηα παξάδεηγκα ν θιάδνο «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» βξίζθεηαη ζηελ πξψηε ζέζε ζηελ θαηεγνξία «ΚΤΚΛΟ΢ ΔΡΓΑ΢ΗΧΝ» αιιά κφιηο ζηελ ηξίηε ζέζε ζηελ θαηεγνξία «ΚΔΡΓΖ ΠΡΟ ΦΟΡΧΝ». ΢ην επφκελν δηάγξακκα δίλεηαη ε πνζνζηηαία θαηαλνκή ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν. ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

17,94%

32,45% ΕΜΡΟ΢ΙΟ ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

20,42%

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

1,93% 10,38%

16,87%

ΛΟΙΡOI

Διάγραμμα 24: Ροςοςτιαία κατανομι κφκλου εργαςιϊν επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο

Απφ ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 7 θαη ην δηάγξακκα 24, πξνθχπηεη ε ζαθέζηαηε ηζρπξή ζέζε ηνπ θιάδνπ «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» σο πξνο ηνλ «ΚΤΚΛΟ ΔΡΓΑ΢ΗΧΝ», ζέζε ηζρπξφηεξε θαη απφ ην «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ ΣΟΜΔΑ». ΢ηνλ θιάδν «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» ζπγθεληξψλεηαη ην 32,45% ηνπ ζπλνιηθνχ θχθινπ εξγαζηψλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο θαη αθνινπζεί ν «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢» κε πνζνζηφ 20,42%. Αζξνηζηηθά ζηηο επηρεηξήζεηο ησλ δχν απηψλ θιάδσλ ζπγθεληξψλεηαη ην 52,97% ηνπ ζπλνιηθνχ θχθινπ εξγαζηψλ ηνπ δείγκαηνο. Σελ ηξίηε ζέζε σο πξνο ηε ζπγθέληξσζε θαηαιακβάλεη ε θαηεγνξία «ΛΟΗΠΟΗ ΚΛΑΓΟΗ» (ζε πνζνζηφ 17,94%). Αμηνζεκείσην είλαη ην ειάρηζην πνζνζηφ ηνπ ζπλνιηθνχ θχθινπ εξγαζηψλ πνπ ζπγθεληξψλεηαη ζηνλ θιάδν «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» θαη πνπ αλέξρεηαη κφιηο ζε 1,93%. ΢ηνλ επφκελν δηάγξακκα δίλεηαη ε πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ ηδίσλ θεθαιαίσλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν. ΢ειίδα 115


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

16,80%

18,47% ΕΜΡΟ΢ΙΟ

3,32%

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

28,76%

16,86%

ΛΟΙΡOI

15,79%

Διάγραμμα 25: Ροςοςτιαία κατανομι ιδίων κεφαλαίων επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο

Σα «ΗΓΗΑ ΚΔΦΑΛΑΗΑ» είλαη έλαο δείθηεο πνπ δίλεη κία «γεληθή εηθφλα» ηεο νηθνλνκηθήο ηζρχνο θαη δχλακεο κίαο επηρείξεζεο θαη θαη’ επέθηαζε ηνπ επξχηεξνπ θιάδνπ ζηνλ νπνίν αλήθεη ε επηρείξεζε. Απφ ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 7 θαη ην δηάγξακκα 25, πξνθχπηεη, φπσο κάιινλ ήηαλ αλακελφκελν, ηα πςειφηεξα «ΗΓΗΑ ΚΔΦΑΛΑΗΑ» λα παξνπζηάδνληαη ζην «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚ΋ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ ΣΟΜΔΑ» (πνζνζηφ 28,76%) θαη αθνινπζεί ν θιάδνο «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» (πνζνζηφ 18,47%). Οη θιάδνη «ΔΝΔΡΓΔΗΑ», «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» θαη «ΛΟΗΠΟΗ» παξνπζηάδνπλ ίδην πεξίπνπ πνζνζηφ σο πξνο ηα «ΗΓΗΑ ΚΔΦΑΛΑΗΑ» ελψ πνιχ κηθξφηεξν απφ ηνπο ππφινηπνπο θιάδνπο, εκθαλίδεηαη ην πνζνζηφ ησλ «ΗΓΗΧΝ ΚΔΦΑΛΑΗΧΝ» ζην θιάδν «ΔΜΠΟΡΗΟ» (πνζνζηφ 3,32%) ΢ην επφκελν δηάγξακκα δίλεηαη ε πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ θεξδψλ EBITDA ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν.

΢ειίδα 116


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

17,01%

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

8,16%

39,82%

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

8,64% 1,74%

24,62%

Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΛΟΙΡOI

Διάγραμμα 26: Ροςοςτιαία κατανομι κερδϊν EBITDA επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο

Απφ ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 7 θαη ην δηάγξακκα 26, πξνθχπηεη, φηη ηα πςεινηέξα θέξδε

EBITDA

εκθαλίδνληαη

θαηά

ζεηξά

ζηνπο

θιάδνπο:

«ΛΟΗΠΟΗ»,

«ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢», θαη «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» θαη απηνί νη θιάδνη ζπγθεληξψλνπλ αζξνηζηηθά πνζνζηφ >80% ησλ ζπλνιηθψλ θεξδψλ EBITDA ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο. Δπίζεο δηακνξθψλεηαη ε άιιε νκάδα θιάδσλ κε πεληρξά απνηειέζκαηα ζηα θέξδε EBITDA θαη ζηελ νπνία αλήθνπλ νη θιάδνη: «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» (κε ην κηθξφηεξν πνζνζηφ θεξδψλ EBITDA), «ΔΜΠΟΡΗΟ» θαη «ΔΝΔΡΓΔΗΑ». ΢ην επφκελν δηάγξακκα δίλεηαη ε πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ θεξδψλ πξν θφξσλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο αλά θιάδν

΢ειίδα 117


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΑ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙ΢ΣΙΚΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗ΢ΔΩΝ ΓΔΙΓΜΑΣΟ΢ & ΠΛΗΘΤ΢ΜΟΤ

13,56%

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ 8,73%

44,22%

-1,89%

ΕΜΡΟ΢ΙΟ ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

-0,65%

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Χ΢ΘΜΑΤΟΡΙΣΤΩΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

36,03%

ΛΟΙΡOI

Διάγραμμα 27: Ροςοςτιαία κατανομι κερδϊν προ φόρων επιχειριςεων δείγματοσ/κλάδο

Απφ ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα 7 θαη ην δηάγξακκα 27, πξνθχπηεη, ε ίδηα «εηθφλα» φπσο θαη κε ηα θέξδε EBITDA. Σα πςεινηέξα θέξδε πξν θφξσλ εκθαλίδνληαη θαηά ζεηξά ζηνπο

θιάδνπο:

«ΛΟΗΠΟΗ»,

«ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢

&

Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢

ΣΟΜΔΑ΢», θαη «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» θαη απηνί νη θιάδνη ζπγθεληξψλνπλ αζξνηζηηθά πνζνζηφ>90% ησλ ζπλνιηθψλ θεξδψλ πξν θφξσλ ηνπ δείγκαηνο. Δπίζεο δηακνξθψλεηαη ε άιιε νκάδα θιάδσλ κε πεληρξά θαη αξλεηηθά απνηειέζκαηα ζηα θέξδε πξν θφξσλ θαη ζηελ νπνία αλήθνπλ νη θιάδνη : «ΔΜΠΟΡΗΟ», «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» θαη «ΔΝΔΡΓΔΗΑ».

5.3. ΢ύλνςε ΢ην θεθάιαην απηφ παξνπζηάζακε ηα βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ αληαπνθξίζεθαλ ζηελ έξεπλα καο θαη απέζηεηιαλ ην εξσηεκαηνιφγην θαη ηα ζπγθξίλακε κε ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ πιεζπζκνχ. Με ηε κνξθή πηλάθσλ θαη δηαγξακκάησλ παξνπζηάζακε επίζεο ηα απφιπηα κεγέζε θαη ηελ πνζνζηηαία θιαδηθή θαηαλνκή ηνπ αξηζκνχ ησλ επηρεηξήζεσλ, ηνπ αξηζκνχ ησλ απαζρνινχκελσλ

θαη ησλ νηθνλνκηθψλ απνηειεζκάησλ (θχθινο εξγαζηψλ, ηδία

θεθάιαηα, θέξδε πξν θφξσλ θαη θέξδε EBITDA) ηνπ δείγκαηνο ηεο έξεπλά καο.

΢ειίδα 118


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΖ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ 6.1.

Γεληθά

΢ην θεθάιαην απηφ γίλεηαη ε πεξηγξαθηθή ζηαηηζηηθή αλάιπζε δειαδή ε επεμεξγαζία θαη ε παξνπζίαζε ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο 152 επηρεηξήζεηο πνπ απέζηεηιαλ εξσηεκαηνιφγην κε ρξήζε θαη βνήζεηα πηλάθσλ ζπρλνηήησλ θαη δηαγξακκάησλ. Γηα ηελ αλάιπζε

θαη

ηελ επεμεξγαζία

ησλ δεδνκέλσλ ησλ απαληήζεσλ

ρξεζηκνπνηήζεθε ην ζηαηηζηηθφ παθέην SPSS 17 ελψ γηα ηελ θαηαζθεπή θαη δεκηνπξγία ησλ δηαγξακκάησλ ρξεζηκνπνηήζεθε ην πξφγξακκα Ms Office–Excel 2003. Ζ ζηαηηζηηθή αλάιπζε πνπ εθαξκφζηεθε πεξηιακβάλεη ηνλ ππνινγηζκφ πεξηγξαθηθψλ κέηξσλ.

6.2.

Πεξηγξαθηθή ζηαηηζηηθή αλάιπζε απαληήζεσλ

΢ηελ ελφηεηα απηή παξνπζηάδνληαη κε ηε κνξθή απιψλ πηλάθσλ ζπρλνηήησλ θαη δηαγξακκάησλ ηα απνηειέζκαηα ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο, ζην εξσηεκαηνιφγην πνπ ηνπο απνζηάιζεθε. Ζ επεμεξγαζία ησλ απαληήζεσλ γίλεηαη αλά ελφηεηα εξσηήζεσλ. Γηα θάζε ελφηεηα εξσηήζεσλ παξνπζηάδνληαη κε ηελ κνξθή πηλάθσλ ζπρλνηήησλ (απφιπηα κεγέζε θαη πνζνζηηαία κεγέζε) νη απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ αλάινγα κε ηελ θιίκαθα πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε ζε θάζε εξψηεζε. Γηα ηηο ελφηεηεο Β1, Β2, Β3, Γ1, Γ2,Γ3,Γ4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ ππνινγίζηεθαλ επίζεο θαη νη κέζνη φξνη ησλ αζξνηζκάησλ (scores) ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο επηκέξνπο ππνελφηεηεο θαη εξσηήζεηο θαη νη νπνίνη παξνπζηάδνληαη κε ηε κνξθή ξαβδνγξακκάησλ. 6.2.1.

ΔΝΟΣΖΣΑ Α: ΠΗ΢ΣΟΠΟΗΖΜΔΝΑ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΑ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢

Ζ ελφηεηα Α ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αθνξνχζε ζηελ χπαξμε ζπζηεκάησλ δηαρείξηζεο ζηηο επηρεηξήζεηο θαη ηα απνηειέζκαηα ησλ απαληήζεσλ ηνπο

απνηππψλνληαη ζηνλ

πίλαθα 8 θαη ζην δηάγξακκα 28

΢ειίδα 119


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ Ρίνακασ 8: Ριςτοποιθμζνα ςυςτιματα διαχείριςθσ ΑΡΑΝΤΘΣΘ Θ επιχείρθςθ διακζτει πιςτοποιθμζνο ςφςτθμα διαχείριςθσ για το Ρεριβάλλον Θ επιχείρθςθ διακζτει πιςτοποιθμζνο ςφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Ροιότθτα Θ επιχείρθςθ διακζτει πιςτοποιθμζνο ςφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Υγιεινι και Αςφάλεια Εργαςίασ Θ επιχείρθςθ διακζτει πιςτοποιθμζνο ςφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Εταιρικι Κοινωνικι Ευκφνθ Θ επιχείρθςθ διακζτει «Άλλο» πιςτοποιθμζνο ςφςτθμα διαχείριςθσ

Πχι

Ναι

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

59 (38,8%)

83 (54,6%)

142 (93,4%)

10 (6,6%)

152

19 (12,5%)

128 (84,2%)

147 (96,7%)

5 (3,3%)

152

47 (30,9%)

89 (58,6%)

136 (89,5%)

16 (10,5%)

152

63 (41,4%)

20 (13,2%)

83 (54,6%)

69 (45,4%)

152

40 (26,3%)

32 (21,1%)

72 (47,4%)

80 (52,6%)

152

Θ επιχείρθςθ διακζτει "Άλλο" ςφςτθμα διαχείριςθσ

Θ επιχείρθςθ διακζτει ςφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Εταιρικι Κοινωνικι Ευκφνθ Θ επιχείρθςθ διακζτει ςφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Υγιεινι και Αςφάλεια Εργαςίασ

Πχι Ναι

Θ επιχείρθςθ διακζτει ςφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Ροιότθτα Θ επιχείρθςθ διακζτει ςφςτθμα διαχείριςθσ για το Ρεριβάλλον 0

20

40

60

80

100

120

140

160

Αρικμόσ Επιχειριςεων

Διάγραμμα 28: Συςτιματα διαχείριςθσ ςτισ επιχειριςεισ δείγματοσ

Απφ ηηο επηρεηξήζεηο πνπ απάληεζαλ δηαπηζηψλεηαη φηη δφζεθαλ πεξηζζφηεξεο απαληήζεηο γηα ηηο ηξείο απφ ηηο πέληε θαηεγνξίεο δηαρεηξηζηηθψλ ζπζηεκάησλ πνπ αθνξνχλ ζην Πεξηβάιινλ, ζηε Γηαζθάιηζε Πνηφηεηαο θαη ζηελ Τγηεηλή & Αζθάιεηα ζηελ Δξγαζία (ΤΑΔ), ζε ζχγθξηζε κε ηηο δχν άιιεο θαηεγνξίεο (ΔΚΔ-Άιιν) φπνπ νη

΢ειίδα 120


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

επηρεηξήζεηο πνπ ΑΠΑΝΣΖ΢ΑΝ θαη πνπ ΓΔΝ ΑΠΑΝΣΖ΢ΑΝ θπκαίλνληαη πεξίπνπ ζηα ίδηα πνζνζηά. ΢εκαληηθφ πνζνζηφ επηρεηξήζεσλ (84,2%) ηνπ δείγκαηνο δηαζέηεη ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο Πνηφηεηαο, ελψ ζηνλ ηνκέα ηεο Τγηεηλήο & Αζθάιεηαο ζηελ Δξγαζία ζχζηεκα Γηαρείξηζεο δηαζέηνπλ 89 επηρεηξήζεηο ήηνη πνζνζηφ 58,6% θαη αθνινπζεί ην πεξηβάιινλ κε πνζνζηφ 54,6% θαη αξηζκφ επηρεηξήζεσλ 83. Ο κηθξφηεξνο αξηζκφο επηρεηξήζεσλ κε ζχζηεκα δηαρείξηζεο αθνξά ζηελ θαηεγνξία ΔΚΔ θαη ακέζσο κεηά ζηελ θαηεγνξία Άιιν. 6.2.2. ΔΝΟΣΖΣΑ Β: ΤΛΟΠΟΗΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ 6.2.2.1. Τπνελόηεηα Β1: ΢εκαληηθόηεηα ππιώλσλ ΔΚΔ

Ζ ελφηεηα Β.1 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αθνξνχζε ζηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηελ εθηίκεζή ηνπο σο πξνο ηε ζεκαληηθφηεηα ησλ ηεζζάξσλ ππιψλσλ ΔΚΔ θαη ηα απνηειέζκαηα απνηππψλνληαη ζηνλ πίλαθα 9 θαη ζην δηάγξακκα 29. Ρίνακασ 9 : Άποψθ επιχειριςεων για τθ ςθμαντικότθτα των πυλϊνων ΕΚΕ ΑΡΑΝΤΘΣΘ

Σθμαντικόσ (4)

Ρεριβάλλον

Ρολφ Σθμαντικόσ (5) 109 (71,7%)

Αςιμαντοσ (2)

42 (27,6%)

Αδιάφοροσ/ Ουδζτεροσ (3) 1 (0,70%)

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

0 (0%)

Ρολφ Αςιμαντοσ (1) 0 (0%)

Αγορά

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

152

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑ Ν 0 (0%)

152

ΜΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩ Ν 4,7105

79 (52%)

64 (42,10%)

6 (3,90%)

0 (0%)

0 (0%)

149

3 (2%)

152

4,4899

Ανκρϊπινο Δυναμικό

108 (71,10%)

43 (28,30%)

1 (0,70%)

0 (0%)

0 (0%)

152

0 (0%)

152

4,7039

Κοινωνία

105 (69,10%)

44 (28,90%)

3 (2,00%)

0 (0%)

0 (0%)

152

0 (0%)

152

4,6711

΢ειίδα 121


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Διάγραμμα 29: Άποψθ επιχειριςεων δείγματοσ για τθ ςθμαντικότθτα των πυλϊνων ΕΚΕ

Κεληξηθφ ζπκπέξαζκα πνπ πξνθχπηεη είλαη φηη νη επηρεηξήζεηο δελ ζεσξνχλ αζήκαλην ή πνιχ αζήκαλην θαλέλαλ απφ ηνπο ππιψλεο ΔΚΔ. Αληίζεηα ζεσξνχλ ζεκαληηθνχο έσο θαη πνιχ ζεκαληηθνχο θαη ηνπο 4 άμνλεο. Απηφ εμάιινπ πξνθχπηεη θαη απφ ην κ.ν. ησλ απαληήζεσλ ν νπνίνο θπκαίλεηαη πεξίπνπ ζην 4,5 θαη πάλσ γηα ηνπο

ππιψλεο:

Πεξηβάιινλ, Αλζξψπηλν Γπλακηθφ θαη Κνηλσλία Αθφκα εθηηκνχλ φηη ην πεξηβάιινλ θαη ην αλζξψπηλν δπλακηθφ είλαη πεξίπνπ ην ίδην ζεκαληηθνί, θαη ακέζσο κεηά αθνινπζεί ε Κνηλσλία. Απηέο νη παξαηεξήζεηο πξνθχπηνπλ ζπγθξίλνληαο ηνπο κ.ν. ησλ απαληήζεσλ γηα ηνπο άμνλεο απηνχο. Δπίζεο ε αγνξά θαίλεηαη φηη είλαη πνιχ ζεκαληηθφο σο ππιψλαο ΔΚΔ, ζχκθσλα κε ηελ άπνςε ηνπ 52% πεξίπνπ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ, αιιά είλαη επίζεο ζεκαληηθφο ππιψλαο γηα πνζνζηφ 42% πεξίπνπ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ. 6.2.2.2. Τπνελόηεηα Β2: Δθαξκνγή πξαθηηθώλ ΔΚΔ ζηελ ηειεπηαία ηξηεηία

Ζ ελφηεηα Β.2 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αθνξνχζε ζηε ζπρλφηεηα κε ηελ νπνία εθάξκνζε ή εθαξκφδεη ε επηρείξεζε θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία πξαθηηθέο ΔΚΔ/ππιψλα. Οη ππιψλεο παξέκεηλαλ ίδηνη κε ηελ ελφηεηα Β.1 ήηνη: Πεξηβάιινλ, Αγνξά, Αλζξψπηλν Γπλακηθφ θαη Κνηλσλία. Δηδηθά γηα ην πεξηβάιινλ, νη επηκέξνπο πξαθηηθέο εμεηδηθεχηεθαλ ζε δέθα (10) θαηεγνξίεο. Οη δχν πίλαθεο πνπ αθνινπζνχλ αθνξνχλ ζηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ θαη ζηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηνπο άιινπο ππιψλεο. ΢ειίδα 122


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Ρίνακασ 10: Εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το περιβάλλον τθν τελευταία τριετία Ρολφ Συχνά (5)

ΑΡΑΝΤΘΣΘ

Συχνά (4)

Οφτε Συχνά/οφτε Σπάνια (3)

Σπάνια (2)

Ρολφ Σπάνια (1)

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ : Διεκνι προγράμματα Υποςτιριξθ & ςυνεργαςία με ΜΚΟ Αποκατάςταςθ φυςικοφ περιβάλλοντοσ Ρράςινεσ προμικειεσ Ανακφκλωςθ εντόσ επιχείρθςθσ Ανακφκλωςθ εκτόσ επιχείρθςθσ Αειοφόροσ μετακίνθςθ Υλοποίθςθ προγραμμάτων ενθμζρωςθσ

3,4924 31 (20,40%)

34 (22,40%)

14 (9,20%)

28 (18,40%)

37 (24,30%)

144 (94,70%)

8 (5,30%)

152

32 (21,10%)

34 (22,40%)

24 (15,80%)

29 (19,10%)

26 (17,10%)

145 (95,40%)

7 (4,60%)

152

32 (21,10%)

41 (27,00%)

38 (25,00%)

15 (9,90%)

20 (13,20%)

146 (96,10%)

6 (3,90%)

152

42 (27,60%)

49 (32,20%)

43 (28,30%)

8 (5,30%)

5 (3,30%)

147 (96,70%)

5 (3,30%)

152

119 (78,30%)

19 (12,50%)

4 (2,60%)

2 (1,30%)

4 (2,60%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

62 (40,80%)

25 (16,40%)

29 (19,10%)

16 (10,50%)

11 (7,20%)

143 (94,10%)

9 (5,90%)

152

19 (12,50%)

42 (27,60%)

44 (28,90%)

20 (13,20%)

19 (12,50%)

144 (94,70%)

8 (5,30%)

152

34 (22,40%)

11 (7,20%)

9 (5,90%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

37 (24,30%)

Εκελοντικζσ δράςεισ Άλλεσ περιβαλλοντικζσ πρακτικζσ ΕΚΕ

MΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

59 (38,80%)

31 (20,40%)

30 (19,70%)

37 (24,30%)

17 (11,20%)

32 (21,10%)

147 (96,70%)

5 (3,30%)

152

31 (20,40%)

33 (21,70%)

26 (17,10%)

15 (9,90%)

18 (11,80%)

123 (80,90%)

29 (19,10%)

152

2,9583

3,1172

3,3425

3,7823

4,6689

3,7762

3,1528

3,6933

3,0748

3,3577

Ρίνακασ 11: Εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για Αγορά, Κοινωνία και Ανκρϊπινο Δυναμικό ΑΡΑΝΤΘΣΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΘΝ ΑΓΟ΢Α Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΘ΢ΩΡΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΘΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ρολφ Συχνά (5)

Συχνά (4)

Οφτε Συχνά/οφτε Σπάνια (3)

Σπάνια (2)

Ρολφ Σπάνια (1)

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

34 (22,40%)

57 (37,50%)

31 (20,40%)

14 (9,20%)

7 (4,60%)

143 (94,10%)

9 (5,90%)

152

62 (40,80%)

53 (34,90%)

28 (18,40%)

2 (1,30%)

5 (3,30%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

64 (42,10%)

49 (32,20%)

26 (17,10%)

6 (3,90%)

3 (2,0%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

Απφ ην κέζν φξν ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ γηα ηηο αλαιπηηθέο δέθα (10) θαηεγνξίεο ΠΡΑΚΣΗΚ΍Ν ΔΚΔ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ππνινγίζηεθε θαη ν κέζνο φξνο ΢ειίδα 123

MΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ 3,6783

4,1000

4,1149


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

ηνπο, σο αληηπξνζσπεπηηθφο γηα ηνλ ππιψλα ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ηεο ΔΚΔ, πνπ απνηππψλεηαη ζηνλ πίλαθα 10 θαη ηζνχηαη κε 3,4924 γηα λα κπνξεί λα γίλεη ζχγθξηζε κε ηνπο κ.ν. πνπ πξνθχπηνπλ θαη γηα ηηο άιιεο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ. Απφ ηα δεδνκέλα ησλ πηλάθσλ 10 & 11 πξνθχπηνπλ ηα αθφινπζα δχν (2) δηαγξάκκαηα.

Διάγραμμα 30: Εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ περιβάλλοντοσ (επιχειριςεισ δείγματοσ)

Διάγραμμα 31 : Εφαρμογι πρακτικϊν ανά πυλϊνα ΕΚΕ (επιχειριςεισ δείγματοσ)

΢ειίδα 124


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Απφ ηνπο πίλαθεο 10 & 11 θαη ηα δηαγξάκκαηα 31 & 32 επηζεκαίλνληαη ηα εμήο: -

Σν πνζνζηφ απαληήζεσλ ζηα επηκέξνπο εξσηήκαηα γηα ηηο εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ ησλ επηρεηξήζεσλ θπκαίλεηαη ζε πνιχ πςειά επίπεδα. Διάρηζηνο είλαη ν αξηζκφο ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ δελ απάληεζε.

-

΢ε θάζε κία απφ ηηο επηκέξνπο θαηεγνξίεο εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ νη πεξηζζφηεξεο απφ ηηο επηρεηξήζεηο ζε πνζνζηφ αζξνηζηηθά πεξίπνπ 50- 60% απάληεζαλ φηη ηηο εθαξκφδνπλ ηηο πξαθηηθέο ζηελ θιίκαθα απφ νχηε ζπρλά/ζπάληα έσο πνιχ ζπρλά.

-

Καηά αληηζηνηρία νη επηρεηξήζεηο πνπ εθαξκφδνπλ ζπάληα ή πνιχ ζπάληα πεξηβαιινληηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ θπκαίλνληαη ζε πνζνζηφ αζξνηζηηθά πεξίπνπ 4050% ηνπ ζπλφινπ πνπ απάληεζαλ

-

Αληίζηνηρν ελδηαθέξνλ κε ηηο πεξηβαιινληηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ δείρλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ λα αθνξνχλ ηελ Κνηλσλία θαη ην αλζξψπηλν δπλακηθφ ηνπο θαη ιηγφηεξν γηα ηελ αγνξά θαη ελ γέλεη ηελ νηθνλνκία.

-

΋ζν πςειφηεξνο είλαη ν κέζνο φξνο ησλ απαληήζεσλ, ηφζν ζπρλφηεξα εθαξκφδνπλ

αληίζηνηρεο

πξαθηηθέο

νη

επηρεηξήζεηο.

Έηζη

θαίλεηαη

λα

δηακνξθψλεηαη κία ηάζε ζπρλφηεξεο εθαξκνγήο πεξηβαιινληηθψλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ πνπ λα αθνξνχλ ζε αλαθχθισζε εληφο θαη εθηφο επηρείξεζεο θαζψο θαη ζηελ πινπνίεζε πξάζηλσλ πξνκεζεηψλ. ΢ε απηέο ηηο ηξείο (3) θαηεγνξίεο εκθαλίδνληαη νη πςειφηεξεο ηηκέο ησλ κέζσλ φξσλ ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ. -

Ζ «ζπκκεηνρή ζε δηεζλή πξνγξάκκαηα» θαη ε «αλάπηπμε εζεινληηθψλ δξάζεσλ» δελ βξίζθνληαη ζηελ πξψηε γξακκή πξνηεξαηφηεηαο γηα ηηο επηρεηξήζεηο, δελ είλαη νχηε ζπρλή νχηε ζπάληα αθνχ ν κέζνο φξνο ησλ απαληήζεσλ θπκαίλεηαη θνληά ζην 3

-

Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ θνηλσλία έρνπλ κεγαιχηεξε ζεκαζία γηα ηηο επηρεηξήζεηο ζε ζρέζε κε ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ, ηελ αγνξά θαη ην πεξηβάιινλ. Δπίζεο ε ζπρλφηεηα πηνζέηεζεο πξαθηηθψλ γηα ηελ αγνξά θαη ην πεξηβάιινλ θαίλεηαη φηη είλαη πεξίπνπ ε ίδηα

΢ειίδα 125


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ 6.2.2.3. Τπνελόηεηα Β3: Δμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ

Ζ ελφηεηα Β.3 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αθνξνχζε ηε ζπρλφηεηα κε ηελ νπνία εθάξκνζε ή εθαξκφδεη ε επηρείξεζε θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ.

Ρίνακασ 12: Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον ςτθν τελευταία τριετία ΑΡΑΝΤΘΣΘ Επαναχωροκζτθςθ παραγωγικϊν διαδικαςιϊν/εγκαταςτάςεων Επαναςχεδιαςμόσ παραγωγικισ διαδικαςίασ Επαναςχεδιαςμόσ προιόντοσ/υπθρεςίασ Εφαρμογι αντιρρυπαντικϊν τεχνολογιϊν Εφαρμογι τεχνολογιϊν για λιγότερο ενεργοβόρα παραγωγι Εφαρμογι τεχνολογιϊν κακαρότερθσ παραγωγισ Ρρογράμματα μείωςθσ χριςθσ φυςικϊν πόρων ςτθν παραγωγι Υποκατάςταςθ α' υλϊν

Μείωςθ ποςοτιτων πρϊτων υλϊν ςτα προϊόντα

Χριςθ ανακυκλϊςιμων υλικϊν ςτθν παραγωγι Διάκεςθ ςυςτατικϊν προϊόντοσ ςτο τζλοσ τθσ ηωισ του (ΑΚΗ) Αφξθςθ κφκλου ηωισ προϊόντοσ (ΑΚΗ) Διαχωριςμόσ ανακυκλϊςιμων υλικϊν Επιςτροφι υλικϊν ςυςκευαςίασ Ανάπτυξθ ςυνεργαςιϊν/ςυνεργιϊν με προμθκευτζσ/πελάτεσ κ.λπ. Αλλο

΢ειίδα 126

Ρολφ Συχνά (5)

Συχνά (4)

Οφτε Συχνά/οφτε Σπάνια (3)

Σπάνια (2)

Ρολφ Σπάνια (1)

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

ΜΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕ ΩΝ

24 (15,8Ο%)

39 (25,70%)

38 (25,00%)

18 (11,80%)

18 (11,80%)

137 (90,10%)

15 (9,90%)

152

3,2408

46 (30,30%)

49 (32,20%)

29 (19,10%)

8 (5,30%)

8 (5,30%)

140 (92,10%)

12 (7,90%)

152

3,8357

41 (27,00%)

35 (23,00%)

49 (32,20%)

8 (5,30%)

9 (5,90%)

142 (93,40%)

10 (6,60%)

152

3,6408

54 (35,50%)

48 (31,60%)

29 (19,10%)

8 (5,30%)

6 (3,90%)

145 (95,40%)

7 (4,60%)

152

3,9379

58 (38,20%)

52 (34,20%)

19 (12,50%)

7 (4,60%)

3 (2,00%)

139 (91,40%)

13 (8,60%)

152

4,1151

55 (36,20%)

52 (34,20%)

23 (15,10%)

2 (1,30%)

8 (5,30%)

140 (92,10%)

12 (7,90%)

152

4,0285

57 (37,50%)

46 (30,30%)

20 (13,20%)

12 (7,90%)

7 (4,60%)

142 (93,40%)

10 (6,60%)

152

3,9436

37 (24,30%)

36 (23,70%)

44 (28,90%)

12 (7,90%)

9 (5,90%)

138 (90,80%)

14 (9,20%)

152

3,5797

18 (11,80%)

24 (15,80%)

59 (38,80%)

16 (10,50%)

18 (11,80%)

135 (88,80%)

17 (11,20%)

152

3,0592

33 (21,70%)

45 (29,6)%)

44 (28,90%)

11 (7,20%)

9 (5,90%)

142 (93,40%)

10 (6,60%)

152

3,5774

22 (14,50%)

44 (28,90%)

32 (21,10%)

15 (9,90%)

19 (12,50%)

132 (86,80%)

20 (13,20%)

152

3,2651

22 (14,50%)

36 (23,70%)

37 (24,30%)

16 (10,50%)

21 (13,80%)

132 (86,80%)

20 (13,20%)

152

3,1667

79 (52,00%)

42 (27,60%)

14 (9,20%)

12 (7,90%)

1 (0,70%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

4,2567

50 (32,90%)

45 (29,60%)

25 (16,40%)

12 (7,90%)

9 (5,90%)

141 (92,80%)

11 (7,20%)

152

3,8156

44 (28,90%)

59 (38,80%)

25 (16,40%)

7 (4,60%)

11 (7,20%)

146 (96,10%)

6 (3,90%)

152

3,8082

2 (1,30%)

2 (1,30%)

9 (5,90%)

2 (1,30%)

9 (5,90%)

24 (15,80%)

128 (84,20%)

152

2,4167


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Διάγραμμα 32: Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (επιχειριςεισ δείγματοσ)

Απφ ηνλ πίλαθα 12 θαη ην δηάγξακκα 32 πξνθχπηνπλ νη αθφινπζεο επηζεκάλζεηο : -

Οη επηρεηξήζεηο ηείλνπλ λα «λνηάδνληαη» φιν θαη πεξηζζφηεξν γηα ην πεξηβάιινλ θαη κέζα απφ ηελ αιπζίδα παξάγσγήο ηνπο.

-

Ζ πςειφηεξε ηηκή κέζνπ φξνπ απαληήζεσλ εκθαλίδεηαη ζηελ θαηεγνξία «δηαρσξηζκφο αλαθπθιψζηκσλ πιηθψλ» (4,2567), πξάγκα πνπ έκκεζα κπνξεί λα νδεγήζεη απφ ηελ πιεπξά ησλ επηρεηξήζεσλ, ζε κείσζε θαηαλάισζεο πφξσλ θαη εμνηθνλφκεζε πφξσλ θαζψο επίζεο θαη ζε κείσζε θαηαλάισζεο ελέξγεηαο

-

Ακέζσο κεηά νη πςειφηεξεο ηηκέο κέζσλ φξσλ απαληήζεσλ εκθαλίδνληαη ζηελ θαηεγνξία «Δθαξκνγή ηερλνινγηψλ γηα ιηγφηεξν ελεξγνβφξα παξαγσγή» (4,1151) θαη ζηελ θαηεγνξία «Δθαξκνγή ηερλνινγηψλ θαζαξφηεξεο παξαγσγήο» (4,0285). Δπνκέλσο ε ελζσκάησζε ηερλνινγηψλ πνπ βνεζνχλ ζηελ κείσζε ηεο θαηαλάισζεο ελέξγεηαο θαη ηερλνινγηψλ πνπ νδεγνχλ ζε θαζαξφηεξε παξαγσγή θαη άξα ζε κείσζε ηνπ πεξηβαιινληηθνχ απνηππψκαηνο είλαη απφ ηηο ζπρλφηεξα εμεηαδφκελεο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ. Δίλαη πξνθαλέο φηη ε πηνζέηεζε θαη ε εθαξκνγή ηνπο ζα απνθηήζεη γηα ηηο επηρεηξήζεηο κφληκν ραξαθηήξα θαη ζα νδεγήζεη ζε κία ζεηξά πξφζζεησλ πιενλεθηεκάησλ.

΢ειίδα 127


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

-

Ο επαλαζρεδηαζκφο/επαλαρσξνζέηεζε παξαγσγηθψλ δηαδηθαζηψλ απνηειεί επίζεο έλα ζνβαξφ ζέκα εμέηαζεο θαη δηεξεχλεζεο ησλ πξνζέζεσλ ησλ επηρεηξήζεσλ ζην πιαίζην ηνπ πεξηβάιινληνο

6.2.2.4. Τπνελόηεηα Β4: Έληαμε πξαθηηθώλ ΔΚΔ θαη εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ ζηε ζηξαηεγηθή/πνιηηηθή ηεο επηρείξεζεο

Ζ ελφηεηα Β.4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ αθνξνχζε ηελ ελζσκάησζε ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ ζηε ζηξαηεγηθή θαη πνιηηηθή ησλ επηρεηξήζεσλ. Ρίνακασ 13: Ζνταξθ πρακτικϊν ΕΚΕ & εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον ςτθ ςτρατθγικι/πολιτικι τθσ επιχείρθςθσ Δεν εντάςςονται ςτθν πολιτικι/ςτρατθγικι τθσ επιχείρθςθσ

Είναι απλζσ χωρίσ να ςυνδζονται με τθ ςτρατθγικι τθσ επιχείρθςθσ

Ευκυγραμμίηονται με τθ ςτρατθγικι τθσ επιχείρθςθσ

Ενςωματϊνονται πλιρωσ ςτθ ςτρατθγικι τθσ επιχείρθςθσ

Είναι ςυνδυαςμόσ κάποιων από τισ προθγοφμενεσ κατθγορίεσ

ΟΧΙ

147 (96,70%)

129 (84,90%)

87 (57,20%)

85 (55,90%)

144 (94,70%)

ΝΑΙ

5 (3,30%)

23 (15,10%)

65 (42,80%)

67 (44,10%)

8 (5,30%)

ΣΥΝΟΛΟ

152

152

152

152

152

ΑΡΑΝΤΘΣΘ

Διάγραμμα 33: Ζνταξθ πρακτικϊν ΕΚΕ & εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον ςτθ ςτρατθγικι/πολιτικι (επιχειριςεισ δείγματοσ)

΢ειίδα 128


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

΢ηελ πιεηνλφηεηα ησλ επηρεηξήζεσλ, αζξνηζηηθά ζε πνζνζηφ 86,90%, νη πξαθηηθέο ΔΚΔ θαη νη εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ είηε ελζσκαηψλνληαη είηε επζπγξακκίδνληαη πιήξσο κε ηε ζηξαηεγηθή θαη ηελ πνιηηηθή ηεο επηρείξεζεο. Οξηζκέλεο απφ ηηο επηρεηξήζεηο απάληεζαλ φηη είλαη ζπλδπαζκφο θάπνησλ απφ ηηο ελαιιαθηηθέο απαληήζεηο. 6.2.3. ΔΝΟΣΖΣΑ Γ: ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ 6.2.3.1. Τπνελόηεηα Γ1: Αμηνιόγεζε πξαθηηθώλ ΔΚΔ/δξάζεσλ γηα πεξηβάιινλ από εκπιεθνκέλνπο

Ζ ελφηεηα Γ.1 δεηνχζε θαηά ηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ ην ραξαθηεξηζκφ απφ ηα εκπιεθφκελα κέξε ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ/εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ. Σα απνηειέζκαηα ησλ απαληήζεσλ απνηππψλνληαη ζηνλ πίλαθα 14 θαη ζην δηάγξακκα 34

Ρίνακασ 14: Εκτίμθςθ επιχειριςεων για άποψθ εμπλεκομζνων μερϊν για πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ περιβάλλοντοσ

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

ΜΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕ ΩΝ

146 (96,10%)

6 (3,90%)

152

4,1575

146 (96,10%)

6 (3,90%)

152

4,4315

147 (96,70%)

5 (3,30%)

152

4,1905

21 (13,80%)

141 (92,80%)

11 (7,20%)

152

3,6525

0 (0,00%)

21 (13,80%)

139 (91,40%)

13 (8,60%)

152

3,8417

0 (0,00%)

0 (0,00%)

19 (12,50%)

142 (93,40%)

10 (6,60%)

152

3,7183

10 (6,60%)

0 (0,00%)

1 (0,70%)

21 (13,80%)

138 (90,80%)

14 (9,20%)

152

3,5797

60 (39,50%)

17 (11,20%)

1 (0,70%)

0 (0,00%)

22 (14,50%)

142 (93,40%)

10 (6,60%)

152

3,5423

21 (13,80%)

44 (28,90%)

23 (15,10%)

1 (0,70%)

0 (0,00%)

43 (28,30%)

132 (86,80%)

20 (13,20%)

152

2,6667

ΜΚΟ

41 (27,00%)

43 (28,30%)

17 (11,20%)

0 (0,00%)

1 (0,70%)

29 (19,10%)

131 (86,20%)

21 (13,80%)

152

3,2748

Οργανιςμοί διοίκθςθσ

36 (23,70%)

54 (35,50%)

16 (10,50%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

29 (19,10%)

135 (88,80%)

17 (11,20%)

152

3,2889

Άλλοι εμπλεκόμενοι

10 (6,60%)

37 (24,30%)

9 (5,90%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

35 (23,00%)

91 (59,90%)

61 (40,10%)

152

2,4725

Ρολφ Καλζσ (5)

Καλζσ (4)

Μζτριεσ (3)

Κακζσ (2)

Ρολφ κακζσ (1)

ΔΞ/ΔΑ (0)

71 (46,70%)

60 (39,50%)

4 (2,60%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

11 (7,20%)

83 (54,60%)

52 (34,20%)

8 (5,30%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

3 (2,00%)

Εργαηόμενοι

63 (41,40%)

67 (44,10%)

11 (7,20%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

6 (3,90%)

Τοπικζσ κοινωνίεσ

52 (34,20%)

53 (34,90%)

13 (8,60%)

2 (1,30%)

0 (0,00%)

Ωφελοφμενοι

67 (44,10%)

46 (30,30%)

5 (3,30%)

0 (0,00%)

Ρελάτεσ

47 (30,90%)

65 (42,80%)

11 (7,20%)

Επιχειρθςιακοί ςυνεργάτεσ

39 (25,70%)

67 (44,10%)

Ρρομθκευτζσ

42 (27,60%)

Ανταγωνιςτικζσ επιχειριςεισ

ΑΡΑΝΤΘΣΘ

Μζτοχοι/ιδιοκτιτε σ/επενδυτζσ Ανϊτατθ διοίκθςθ

΢ειίδα 129


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Διάγραμμα 34: Εκτίμθςθ επιχειριςεων δείγματοσ για απόψθ εμπλεκόμενων μερϊν για πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ περιβάλλοντοσ

Πξνθχπηνπλ νη αθφινπζεο επηζεκάλζεηο : -

Καηά ηελ εθηίκεζε ησλ επηρεηξήζεσλ ν θαιχηεξνο ραξαθηεξηζκφο γηα ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ θαη ηηο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ πξνέξρεηαη απφ ηελ Αλψηαηε δηνίθεζε, ηνπο εξγαδφκελνπο θαη ηνπο κεηφρνπο/ηδηνθηήηεο/ επελδπηέο. Με κία θνπβέληα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ πνπ εκπιέθεηαη ζην εζσηεξηθφ ηεο επηρείξεζεο έρεη θαη ηελ θαιχηεξε άπνςε.

-

Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ζηηο ππφινηπεο θαηεγνξίεο εκπιεθφκελσλ κεξψλ πνπ αθνξνχλ

ζην

εμσηεξηθφ

πεξηβάιινλ

ησλ

εξσηψκελσλ

επηρεηξήζεσλ,

παξαηεξνχληαη πνζνζηά εξσηψκελσλ επηρεηξήζεσλ >10% πνπ δελ γλσξίδνπλ ή δελ κπνξνχλ λα εθηηκήζνπλ ην ραξαθηεξηζκφ πνπ ζα έδηλαλ απηά ηα εκπιεθφκελα κέξε ζηηο πξαθηηθέο θαη εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ, πάληα θαηά ηελ εθηίκεζε ησλ επηρεηξήζεσλ. -

Ζ ρεηξφηεξε άπνςε, πάληα θαηά ηελ εθηίκεζε ησλ εξσηψκελσλ επηρεηξήζεσλ, δηακνξθψλεηαη απφ ηηο αληαγσληζηηθέο επηρεηξήζεηο ( κ.ν.= 2,6667). Δληνχηνηο ε ρακειή ηηκή ηνπ κ.ν. επεξεάδεηαη απφ ην πςειφ αξηζκφ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ

΢ειίδα 130


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

δελ γλσξίδεη/δελ κπνξεί λα εθηηκήζεη ηελ άπνςε ησλ αληαγσληζηηθψλ επηρεηξήζεσλ 6.2.3.2. Τπνελόηεηα Γ2: ΢πκβνιή (όθεινο) πξαθηηθώλ ΔΚΔ

΢ηελ ελφηεηα Γ.2 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ δεηήζεθε απφ ηηο επηρεηξήζεηο λα εθηηκήζνπλ ηε ζπκβνιή ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ ζε επηκέξνπο ηνκείο.

Ρίνακασ 15: Εκτίμθςθ επιχειριςεων για τθ ςυμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ

Θετικά (2)

Οφτε αρνθτικά/ο φτε κετικά (3)

Αρνθτικά (4)

Ρολφ αρνθτικά (5)

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

ΜΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

58 (38,20%)

70 (46,10%)

20 (13,20%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

4,2568

Βελτίωςθ εταιρικισ εικόνασ τθσ επιχείρθςθσ

101 (66,40%)

48 (31,60%)

1 0,70%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

4,6667

Αφξθςθ μεριδίου αγοράσ/πωλιςεω ν

20 (13,20%)

65 (42,80%)

63 (41,40%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

3,7095

59 (38,80%)

78 (51,30%)

13 (8,60%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

4,3067

74 (48,70%)

63 (41,40%)

15 (9,90%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

152 (100,00%)

0 (0,00%)

152

4,3947

19 (12,50%)

62 (40,80%)

54 (35,50%)

12 (7,90%)

2 (1,30%)

149 (98,00%)

3 (2,00%)

152

3,5638

112 (73,70%)

37 (24,30%)

1 (0,70%)

1 (0,70%)

0 (0,00%)

151 (99,30%)

1 (0,70%)

152

4,7219

ΑΡΑΝΤΘΣΘ Βελτίωςθ ανταγωνιςτικισ κζςθσ τθσ επιχείρθςθσ

Βελτίωςθ εργαςιακοφ κλίματοσ & ςυνκθκϊν εργαςίασ Τοπικι ανάπτυξθ Ζμμεςα οικονομικά οφζλθ για τθν επιχείρθςθ (π.χ. φοροαπαλλαγζσ κ.λπ.) Ρροςταςία του περιβάλλοντοσ/ςτ θν αειφόρο ανάπτυξθ

Ρολφ κετικά (1)

΢ειίδα 131


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Διάγραμμα 35: Εκτίμθςθ επιχειριςεων δείγματοσ για τθ ςυμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ

Οη επηζεκάλζεηο πνπ γίλνληαη είλαη νη αθφινπζεο : -

Οη επηρεηξήζεηο εθηηκνχλ φηη νη πξαθηηθέο ζε ππιψλεο ΔΚΔ ζπκβάιινπλ πξσηίζησο θαη ζε αξθεηά ζεηηθφ βαζκφ ηφζν ζηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο φζν θαη ζηελ εηαηξηθή εηθφλα ηεο επηρείξεζεο

-

Σν ζχλνιν ησλ εξσηψκελσλ επηρεηξήζεσλ ζεσξεί φηη ε αλάιεςε θαη πινπνίεζε πξαθηηθψλ ΔΚΔ δελ ζπκβάιιεη αξλεηηθά ζε θαλέλα απφ ηνπο εμεηαδφκελνπο ηνκείο. Δμαίξεζε απνηειεί ε θαηεγνξία «έκκεζα νηθνλνκηθά νθέιε γηα ηελ επηρείξεζε (π.ρ. θνξναπαιιαγή θ.ιπ.)» φπνπ έλα ζεκαληηθφ πνζνζηφ (πεξίπνπ 10%) ηνπ ζπλφινπ ησλ εξσηψκελσλ επηρεηξήζεσλ ζεσξεί φηη ε αλάιεςε θαη πινπνίεζε πξαθηηθψλ ΔΚΔ ζπκβάιιεη αξλεηηθά έσο θαη πνιχ αξλεηηθά ζε απηή ηελ θαηεγνξία. Με κία θνπβέληα εθθξάδεηαη ε άπνςε φηη ε ΔΚΔ εθφζνλ είλαη εζεινληηθή έρεη ηειηθά νηθνλνκηθφ θφζηνο γηα ηελ επηρείξεζε θαη δελ δεκηνπξγνχληαη απφ απηφ θνξναπαιιαγέο, γηαηί ίζσο θαη ην λνκνζεηηθφ πιαίζην δελ βνεζάεη ζε απηφ

-

Γεληθφηεξα ζε 5 απφ ηηο 7 θαηεγνξίεο ν κ.ν. ησλ απαληήζεσλ θπκαίλεηαη ζην δηάζηεκα απφ ζεηηθά–πνιχ ζεηηθά, αιιά δχν είλαη ηα νθέιε κε ηε κεγαιχηεξε ζεκαζία: ε πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο (κ.ν.=4,7219) θαη ε βειηίσζε ηεο εηαηξηθήο εηθφλαο ηεο επηρείξεζεο (κ.ν.=4,667)

΢ειίδα 132


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ 6.2.3.3. Τπνελόηεηα Γ3: ΢πκβνιή εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ πεξηβάιινληνο

Ζ ελφηεηα Γ.3 δεηνχζε απφ ηηο επηρεηξήζεηο λα εθηηκήζνπλ ηε ζπκβνιή ησλ εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ.

Ρίνακασ 16: Εκτίμθςθ επιχειριςεων επίπτωςθσ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων ΑΡΑΝΤΘΣΘ

Ρολφ κετικά (5)

Θετικά (4)

Οφτε κετικά/οφτε αρνθτικά (3)

Αρνθτικά (2)

Ρολφ αρνθτικά (1)

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

ΜΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

Σθμαντικι μείωςθ κόςτουσ παραγωγισ

11 (7,20%)

49 (32,20%)

65 (42,80%)

13 (8,60%)

1 (0,70%)

139 (91,40%)

13 (8,60%)

152

3,4029

5 (3,30%)

26 (17,10%)

88 (57,90%)

16 (10,50%)

1 (0,70%)

136 (89,50%)

16 (10,50%)

152

3,1324

18 (11,80%)

66 (43,40%)

55 (36,20%)

2 (1,30%)

0 (0,00%)

141 (92,80%)

11 (7,20%)

152

3,7092

35 (23,00%)

57 (37,50%)

55 (36,20%)

0 (0,00%)

1 (0,70%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

3,8446

61 (40,10%)

75 (49,30%)

15 (9,90%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

151 (99,30%)

1 (0,70%)

152

4,3046

16 (10,50%)

62 (40,80%)

64 (42,10%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

142 (93,40%)

10 (6,60%)

152

3,6620

62 (40,80%)

61 (40,10%)

19 (12,50%)

2 (1,30%)

0 (0,00%)

144 (94,70%)

8 (5,30%)

152

54 (35,50%)

54 (35,50%)

29 (19,10%)

2 (1,30%)

0 (0,00%)

139 (91,40%)

13 (8,60%)

152

4,1511

16 (10,50%)

64 (42,10%)

59 (38,80%)

1 (0,70%)

0 (0,00%)

140 (92,10%)

12 (7,90%)

152

3,6786

3 (2,00%)

12 (7,90%)

37 (24,30%)

1 (0,70%)

1 (0,70%)

54 (35,50%)

98 (64,50%)

152

3,2778

Σθμαντικι μείωςθ του χρόνου παραγωγισ Σθμαντικι αφξθςθ ποιότθτασ προϊόντοσ/υπθρεςί ασ Σθμαντικι βελτίωςθ τθσ κζςθσ τθσ επιχείρθςθσ ςτθν αγορά Ενίςχυςθ τθσ φιμθσ τθσ επιχείρθςθσ Βελτίωςθ διαδικαςίασ ςχεδιαςμοφ/ανάπτυ ξθσ προϊόντων/υπθρεςι ϊν Σθμαντικι μείωςθ απορριμμάτων/ρφπ ων τθσ παραγωγικισ διαδικαςίασ Σθμαντικι μείωςθ απορριμμάτων/ρφπ ων από τθ χριςθ του εξοπλιςμοφ παραγωγισ

Βελτίωςθ δυνατοτιτων πϊλθςθσ ςτθν αγορά

Λοιπζσ επιπτϊςεισ

΢ειίδα 133

4,2708


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Διάγραμμα 36: Εκτίμθςθ επιχειριςεων δείγματοσ για ςυμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον

Οη παξαηεξήζεηο πνπ πξνθχπηνπλ είλαη νη αθφινπζεο : -

Ζ πςειφηεξε ζεηηθή ζπκβνιή ησλ εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ παξαηεξείηαη ζηελ «ελίζρπζε ηεο θήκεο ηεο επηρείξεζεο», θαηά αληηζηνηρία κε ηελ πξνεγνχκελε ελφηεηα γηα ηε ζπκβνιή ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ ζηελ εηαηξηθή εηθφλα ηεο επηρείξεζεο.

-

Αθνινπζνχλ νη θαηεγνξίεο «΢εκαληηθή κείσζε απνξξηκκάησλ/ξχπσλ ηεο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο» θαη «ζεκαληηθή κείσζε απνξξηκκάησλ/ξχπσλ απφ ηε ρξήζε ηνπ εμνπιηζκνχ παξαγσγήο»

-

Αζξνηζηηθά, πνζνζηφ πεξίπνπ 10% ησλ εξσηψκελσλ επηρεηξήζεσλ, ζεσξεί φηη νη εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο ζπκβάιινπλ αξλεηηθά κέρξη πνιχ αξλεηηθά ηφζν ζηε «κείσζε ηνπ θφζηνπο παξαγσγήο» φζν θαη ζηε «κείσζε ηνπ ρξφλνπ παξαγσγήο». Δληνχηνηο ε κηθξφηεξε ζεηηθή ζπκβνιή (κάιινλ νπδέηεξε) θαίλεηαη λα είλαη ζηε «κείσζε ηνπ ρξφλνπ παξαγσγήο» (ν κηθξφηεξνο κ.ν. ησλ απαληήζεσλ)

΢ειίδα 134


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢ 6.2.3.4. Τπνελόηεηα Γ4: Παξάγνληεο ελζάξξπλζεο ελεξγνπνίεζεο ζε ππιώλεο ΔΚΔ θαη πινπνίεζεο πεξηβαιινληηθώλ δξάζεσλ

Ζ ελφηεηα Γ.4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ δεηνχζε απφ ηηο επηρεηξήζεηο λα εθηηκήζνπλ ηνπο παξάγνληεο εθείλνπο πνπ κπνξνχλ λα ελζαξξχλνπλ ηελ ελεξγνπνίεζε ζε ππιψλεο ΔΚΔ θαη ηελ πινπνίεζε εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ.

Ρίνακασ 17: Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ επιχειριςεων για ενεργοποίθςθ ςε πυλϊνεσ ΕΚΕ και υλοποίθςθ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων ΑΡΑΝΤΘΣΘ

Ρολφ κετικά (5)

Θετικά (4)

Οφτε κετικά/οφτε αρνθτικά (3)

Αρνθτικά (2)

Ρολφ αρνθτικά (1)

ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

ΔΕΝ ΑΡΑΝΤΘΣΑΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ

ΜΕΣΟΣ Ο΢ΟΣ ΑΡΑΝΤΘΣΕΩΝ

Μζγεκοσ απαςχόλθςθσ τθσ επιχείρθςθσ

37 (24,30%)

74 (48,70%)

33 (21,70%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

144 (94,70%)

8 (5,30%)

152

4,0278

Ρίεςθ ιδιοκτθτϊν/μετόχων

59 (38,80%)

65 (42,80%)

24 (15,80%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

4,2365

Υπαρξθ απαιτοφμενων πόρων

63 (41,40%)

75 (49,30%)

9 (5,90%)

1 (0,70%)

0 (0,00%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

4,3514

Κατάλλθλθ οργάνωςθ τθσ επιχείρθςθσ

67 (44,10%)

76 (50,00%)

7 (4,60%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

4,4000

Υπαρξθ εξειδικευμζνων ςτελεχϊν/ςυνεργατϊν

71 (46,70%)

67 (44,10%)

12 (7,90%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

4,3933

49 (32,20%)

69 (45,40%)

33 (21,70%)

1 (0,70%)

0 (0,00%)

152 (100,00%)

0 (0,00%)

152

4,0921

69 (45,40%)

68 (44,70%)

13 (8,60%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

4,3733

27 (17,80%)

82 (53,90%)

40 (26,30%)

1 (0,70%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

3,9000

34 (22,40%)

86 (56,60%)

28 (18,40%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

4,0405

46 (30,30%)

57 (37,50%)

42 (27,60%)

5 (3,30%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

3,9600

40 (26,30%)

57 (37,50%)

53 (34,90%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

3,9133

Διαφιμιςθ τθσ επιχείρθςθσ

38 (25,00%)

66 (43,40%)

44 (28,90%)

0 (0,00%)

0 (0,00%)

148 (97,40%)

4 (2,60%)

152

3,9595

Ελλειψθ γραφειοκρατίασ

43 (28,30%)

57 (37,50%)

40 (26,30%)

8 (5,30%)

2 (1,30%)

150 (98,70%)

2 (1,30%)

152

3,8733

6 (3,90%)

14 (9,20%)

26 (17,10%)

1 (0,70%)

2 (1,30%)

49 (32,20%)

103 (67,80%)

152

3,4286

Οικονομικά αποτελζςματα τθσ επιχείρθςθσ (π.χ. κζρδθ κ.λπ.) Υπαρξθ επαρκοφσ ενθμζρωςθσ Αιτιματα εργαηομζνων Αίτθματα τοπικϊν κοινωνιϊν Υφιςτάμενθ νομοκεςία

Ανταγωνιςμό κλάδου

Άλλοι παράγοντεσ

΢ειίδα 135


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

Διάγραμμα 37: Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ για ενεργοποίθςθ ςε πυλϊνεσ ΕΚΕ

Οη επηζεκάλζεηο πνπ γίλνληαη γηα απηή ηελ ελφηεηα είλαη νη αθφινπζεο : -

Ζ γεληθφηεξε άπνςε είλαη φηη ε ελζάξξπλζε ησλ επηρεηξήζεσλ γηα λα αλαιάβνπλ δξάζεηο ζε ΔΚΔ θαη πινπνίεζε εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ, ππνζηεξίδεηαη ζεηηθά έσο θαη πνιχ ζεηηθά απφ ηελ πιεηνλφηεηα ησλ επηκέξνπο παξαγφλησλ αθνχ ε ηηκή ηνπ κέζνπ φξνπ ησλ απαληήζεσλ θπκαίλεηαη θνληά ή πάλσ απφ ην 4

-

Ζ ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία ησλ εξσηψκελσλ επηρεηξήζεσλ δελ ζεσξεί φηη, νη παξάγνληεο ηεο εξψηεζεο ελζαξξχλνπλ αξλεηηθά έσο θαη πνιχ αξλεηηθά δειαδή απνζαξξχλνπλ ηελ ελεξγνπνίεζε ζε ππιψλεο ΔΚΔ θαη ζε εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο

-

Ζ θαηάιιειε νξγάλσζε ηεο επηρείξεζεο, ε χπαξμε εμεηδηθεπκέλσλ ζηειερψλ θαζψο θαη ε θαηάιιειε ελεκέξσζε είλαη νη ηξείο θχξηνη πξνζδηνξηζηηθνί παξάγνληεο πνπ ζα ελζαξξχλνπλ, ζα σζήζνπλ θαη ζα νδεγήζνπλ κία επηρείξεζε, κε δεδνκέλε ηε βνχιεζε ηεο αλψηαηεο δηνίθεζεο, ζηελ ελεξγνπνίεζε ηεο ζε ππιψλεο ΔΚΔ θαη ζε αλάιεςε εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ

΢ειίδα 136


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΑ ΑΠΟΣΔΛΔ΢ΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΔΡΔΤΝΑ΢

6.2.4. ΔΝΟΣΖΣΑ Γ : ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ ΢ηελ ελφηεηα Γ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ δεηήζεθε απφ ηηο επηρεηξήζεηο λα δειψζνπλ ηα ζηνηρεία ηνπο. Ρίνακασ 18: Στοιχεία επιχειριςεων ΑΡΑΝΤΘΣΘ

Μόνο Ελλθνικϊν ςυμφερόντων (Ελλθνικι)

Μόνο ξζνων ςυμφερόντων (Ξζνθ)

Ελλθνικϊν και Ξζνων ςυμφερόντων (Ελλθνικι & Ξζνθ)

Ζχει απαντιςει

107

40

4

Δεν απάντθςε

0

0

1

ΣΥΝΟΛΟ

107

40

5

Διάγραμμα 38: Στοιχεία επιχειριςεων δείγματοσ (εκνικότθτα)

Ζ πιεηνςεθία ησλ επηρεηξήζεσλ είλαη Διιεληθψλ ζπκθεξφλησλ (απφιπην κέγεζνο 107 ή ζε πνζνζηφ 70,39%) θαη κεηά έπνληαη νη μέλεο επηρεηξήζεηο (απφιπην κέγεζνο 40 ή ζε πνζνζηφ 26,32%).

6.3.

΢ύλνςε

΢ην θεθάιαην παξνπζηάζακε κε ρξήζε ηνπ κέζνπ φξνπ αιιά θαη κε ηε κνξθή πηλάθσλ θαη δηαγξακκάησλ ηηο απφςεηο ησλ επηρεηξήζεσλ ζε ζρέζε κε ηηο εξσηήζεηο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. ΢ε θάζε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ

αλαδείρηεθαλ, κε βάζε ηε

βαζκνινγία, νη ζεκαληηθφηεξεο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηηο αληίζηνηρεο εξσηήζεηο.

΢ειίδα 137


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 7: Ζ ΔΠΑΓΩΓΗΚΖ ΢ΣΑΣΗ΢ΣΗΚΖ ΑΝΑΛΤ΢Ζ ΑΠΑΝΣΖ΢ΔΩΝ 7.1.

Γεληθά

΢ην θεθάιαην δηελεξγείηαη ε επεμεξγαζία ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο κε ρξήζε θαη βνήζεηα κεζφδσλ επαγσγηθήο ζηαηηζηηθήο αλάιπζεο. Δθαξκφζζεθαλ κεζνδνινγίεο γηα πνηνηηθέο θαη πνζνηηθέο κεηαβιεηέο: 1. Οη ζηαηηζηηθνί έιεγρνη ππνζέζεσλ (παξακεηξηθνί ή κε παξακεηξηθνί) κε ζθνπφ ηελ επαιήζεπζε ή φρη ησλ ππνζέζεσλ ηεο έξεπλαο, φπσο παξνπζηάζηεθαλ ζην θεθάιαην 4 θαη ζηελ παξάγξαθν 4.7. 2. Οη έιεγρνη ΢πζρεηίζεσλ κε ρξήζε ηνπ ζπληειεζηή ζπζρέηηζεο ηνπ Spearman Γηα ηελ επαγσγηθή ζηαηηζηηθή αλάιπζε θαη ηελ επεμεξγαζία ησλ δεδνκέλσλ ησλ απαληήζεσλ ρξεζηκνπνηήζεθε ην ζηαηηζηηθφ παθέην SPSS 17.

7.2.

Ζ επεμεξγαζία θαη ε αλάιπζε ησλ απαληήζεσλ

Ζ ελφηεηα απηή πεξηιακβάλεη θαηαξρήλ ηελ παξνπζίαζε ηεο επίδξαζεο ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο ελφηεηεο Α&Γ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ, ζηηο απαληήζεηο ηεο ελφηεηαο Β1 θαη ζηηο κεηαζρεκαηηζκέλεο πνηνηηθέο κεηαβιεηέο ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο ελφηεηεο Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4. Δπίζεο πεξηιακβάλεηαη ε επίδξαζε παξαγφλησλ πνπ απνηεινχλ ηδηφηεηεο ησλ κνλάδσλ ηνπ πιεζπζκνχ (εηαηξεηψλ) θαη θαη’ επέθηαζε ησλ κνλάδσλ-επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο, ζηηο απαληήζεηο ηεο ελφηεηαο Β1 θαη ζηηο κεηαζρεκαηηζκέλεο πνηνηηθέο κεηαβιεηέο

ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο ελφηεηεο Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4. Οη

παξάγνληεο απηνί είλαη :  ν θιάδνο δξαζηεξηφηεηαο  ν αξηζκφο απαζρνινχκελσλ  ν θχθινο εξγαζηψλ  ηα ηδία θεθάιαηα  ηα θέξδε πξν θφξσλ  ηα θέξδε EBITDA Αθνινπζεί ε αλάιπζε ηεο ζπζρέηηζεο κεηαμχ ησλ κεηαβιεηψλ ηεο ελφηεηαο Β1 θαη ησλ κεηαζρεκαηηζκέλσλ πνηνηηθψλ κεηαβιεηψλ ησλ ελνηήησλ Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4.

΢ειίδα 138


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ζ πξώηε νκάδα αλαιύζεσλ πεξηιακβάλεη: 

ηελ αλάιπζε ηεο επίδξαζεο ηεο κεηαβιεηήο ΠΗ΢ΣΟΠΟΗΖΜΔΝΟ ΢Ό΢ΣΖΜΑ ΓΗΑΥΔΊΡΗ΢Ζ΢ (Δλφηεηα Α ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ) θαη ηεο κεηαβιεηήο ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ (Δλφηεηα Γ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ) ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηελ ελφηεηα Β1 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη ζηηο κεηαζρεκαηηζκέλεο κεηαβιεηέο ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο ελφηεηεο Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη είλαη αλάιπζε t-test.

H δεύηεξε νκάδα αλαιύζεσλ πεξηιακβάλεη : 

ηελ αλάιπζε ηεο επίδξαζεο ησλ κεηαβιεηψλ (ηδηνηήησλ ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπ δείγκαηνο): θιάδνο δξαζηεξηφηεηαο, αξηζκφο απαζρνινχκελσλ, θχθινο εξγαζηψλ, ηδία θεθάιαηα, θέξδε πξν θφξσλ θαη θέξδε EBITDA, ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηελ ελφηεηα Β1 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη ζηηο κεηαζρεκαηηζκέλεο κεηαβιεηέο ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο ελφηεηεο Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη είλαη αλάιπζε δηαθχκαλζεο θαηά έλα παξάγνληα (one way ANOVA).

Απφ ηνπο παξάγνληεο «ν θιάδνο δξαζηεξηφηεηαο» είλαη πνηνηηθή κεηαβιεηή θαη ε θαηάηαμε ησλ επηρεηξήζεσλ ζε θιάδνπο δξαζηεξηφηεηαο έγηλε θαηαξρήλ, φπσο αλαθέξζεθε ζην θεθάιαην 5 απφ ηελ ICAP GROUP ΑΔ (2009). Δπεηδή ν αξηζκφο ησλ θιάδσλ ζχκθσλα κε ηελ θαηάηαμε ηεο ICAP GROUP ΑΔ είλαη κεγάινο (65) θαη δελ ζα δηεπθφιπλε ζηελ αλάιπζή καο, θξίζεθε ζθφπηκν ν πεξηνξηζκφο ηνπο ζε κηθξφηεξν αξηζκφ θιάδσλ. Ο παξάγνληαο «αξηζκφο απαζρνινχκελσλ» είλαη δηαθξηηή πνζνηηθή κεηαβιεηή θαη νη επηρεηξήζεηο ηνπ δείγκαηνο θαηαηάρζεθαλ ζε ηξεηο θιάζεηο σο εμήο: - κέρξη 269 απαζρνινχκελνπο σο επηρεηξήζεηο κηθξνχ κεγέζνπο απαζρφιεζεο - απφ 270 έσο 1.199 απαζρνινχκελνπο σο επηρεηξήζεηο κεζαίνπ κεγέζνπο απαζρφιεζεο - κε πάλσ απφ 1.200 απαζρνινχκελνπο σο επηρεηξήζεηο κεγάινπ κεγέζνπο απαζρφιεζεο Γηεπθξηλίδεηαη φηη ν δηαρσξηζκφο ζε επηκέξνπο θιάζεηο ηφζν γηα ηνλ παξάγνληα ηεο απαζρφιεζεο φζν θαη γηα ηνπ άιινπο παξάγνληεο έγηλε κε θξηηήξην ηηο ζρεηηθέο ζπρλφηεηεο ηνπ αξηζκνχ ησλ επηρεηξήζεσλ, έηζη ψζηε ζηελ πξψηε θιάζε λα ζπγθεληξψλεηαη ην 40% ησλ επηρεηξήζεσλ, ζηε δεχηεξε θιάζε ην επφκελν 40% θαη ζηελ ηξίηε θαη ηειεπηαία θιάζε ην ππφινηπν 20% ησλ επηρεηξήζεσλ θαη δελ αθνινπζήζακε ηε δηάθξηζε ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο ζηελ νπνία αλαθεξζήθακε ζην θεθάιαην 3.

΢ειίδα 139


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Οη άιινη παξάγνληεο: ν θχθινο εξγαζηψλ, ηα ηδία θεθάιαηα, ηα θέξδε πξν θφξσλ θαη ηα θέξδε EBITDA, είλαη πνζνηηθέο ζπλερείο κεηαβιεηέο θαη εθθξάδνπλ ηα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα ησλ επηρεηξήζεσλ. Γηα θάζε έλα παξάγνληα ε θαηάηαμε ησλ επηρεηξήζεσλ έγηλε ζε ηξείο θιάζεηο σο εμήο : Γηα ηνλ θχθιν εξγαζηψλ: -

έσο 69.999 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε ρακειφ θχθιν εξγαζηψλ

-

απφ 70.000–459.999 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε κεζαίν θχθιν εξγαζηψλ

-

κε πάλσ απφ 460.000 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε πςειφ θχθιν εξγαζηψλ

Γηα ηα ηδία θεθάιαηα: -

έσο 34.299 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε ρακειφ κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ

-

απφ 34.300–223.999 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε κεζαίν κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ

-

κε πάλσ απφ 224.000 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε πςειφ κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ

Γηα ηα θέξδε πξν θφξσλ: -

έσο 4.949 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε ρακειή θεξδνθνξία πξν θνξνινγίαο

-

απφ 4.950–26.299 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε κεζαία θεξδνθνξία πξν θνξνινγίαο

-

κε πάλσ απφ 26.300 ρηι. € επηρεηξήζεηο κε πςειή θεξδνθνξία πξν θνξνινγίαο

Γηα ηα θέξδε EBITDA: -

έσο 9.999 ρηι. € σο επηρεηξήζεηο κε ρακειή θεξδνθνξία EBITDA

-

απφ 10.000–39.999 ρηι. € σο επηρεηξήζεηο κε κεζαία θεξδνθνξία EBITDA

-

κε πάλσ απφ 40.000 ρηι. € σο επηρεηξήζεηο κε πςειή θεξδνθνξία EBITDA

Ζ ηρίηη ομάδα αναλύζεων αθνξά ζηε δηεξεχλεζε ηνπ βαζκνχ ηεο ζπζρέηηζεο κεηαμχ ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ Β1,Β2,Β3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4.

΢ειίδα 140


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ 7.2.1. Ζ επίδξαζε ησλ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΩΝ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢ 7.2.1.1. ΢ύζηεκα Γηαρείξηζεο Πεξηβάιινληνο

΢ηνλ πίλαθα 19 δίλνληαη νη κέζεο ηηκέο ησλ αζξνηζκάησλ (scores) ησλ απαληήζεσλ ζηηο εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ Β1, Β2, Β3, Γ1, Γ2, Γ3, Γ4 γηα ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δήισζαλ φηη δηαζέηνπλ θαη δελ δηαζέηνπλ ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο γηα ην Πεξηβάιινλ (΢ΠΓ). Ρίνακασ 19: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ρεριβάλλοντοσ

ΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" (B.1.2) Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" (B.1.3) Άποψθ για τθν "Κοινωνία" (B.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Σφςτθμα διαχείριςθσ για το Ρεριβάλλον

ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ KolmogorovSmirnova (p-value)

Shapiro-Wilk (p-value)

N

Mean

Std. Deviatio n

Std. Error Mean

Πχι

0,00001

0,00001

59

4,6780

0,50653

0,06594

Ναι Πχι

0,00001 0,00001

0,00001 0,00001

83 57

4,7711 4,4737

0,42269 0,57025

0,04640 0,07553

Ναι

0,00001

0,00001

83

4,4578

0,59060

0,06483

Πχι

0,00001

0,00001

59

4,7797

0,41803

0,05442

Ναι

0,00001

0,00001

83

4,6506

0,50446

0,05537

Πχι

0,00001

0,00001

59

4,7288

0,44839

0,05838

Ναι

0,00001

0,00001

83

4,6386

0,55388

0,06080

Πχι

0,20000

0,11909

45

3,1489

0,78295

0,11672

Ναι

0,00465

0,02569

58

3,8000

0,71427

0,09379

Πχι

0,00001

0,00018

54

3,4630

1,17703

0,16017

Ναι

0,00001

0,00001

81

3,8148

1,03816

0,11535

Πχι

0,00001

0,00001

59

3,8136

1,15183

0,14996

Ναι

0,00001

0,00001

82

4,2927

0,80871

0,08931

Πχι

0,00001

0,00001

58

3,9828

1,10010

0,14445

Ναι

0,00001

0,00001

81

4,1975

0,90027

0,10003

Πχι

0,00136

0,00953

12

2,7552

0,68437

0,19756

Ναι

0,20000

0,26468

12

3,7135

0,55994

0,16164

Πχι

0,01259

0,00555

31

3,0376

1,51365

0,27186

Ναι

0,00010

0,00003

47

3,7411

1,07160

0,15631

Πχι

0,01477

0,15326

54

4,2407

0,39229

0,05338

Ναι

0,00701

0,02536

81

4,2399

0,37650

0,04183

Πχι

0,05130

0,02687

21

3,5381

0,46634

0,10176

Ναι

0,07735

0,07117

27

3,7778

0,47095

0,09063

Πχι

0,20000

0,93237

20

3,8714

0,45684

0,10215

0,11329

27

4,2275

0,39325

0,07568

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

0,87451

0,09875

0,30311

0,00003

0,00430

0,20861

0,00110

0,01865

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

0,25063

0,06979

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

p-value

0,98956

0,08564

Ναι

0,01326

΢ειίδα 141

0,00632


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ ΢ε φιεο ηηο ελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πνπ νη παξαηεξνχκελεο ηηκέο p είλαη ≤ ηνπ επηπέδνπ ζεκαληηθφηεηαο α=0,05 δερφκαζηε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέργνπ θαη φηη ππάξρεη δηαθνξνπνίεζε σο πξνο ηελ χπαξμε ή φρη ηνπ ΢ΠΓ θαη ην νπνίν είλαη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθφ: Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.2.1) Σν ΢ΠΓ επεξεάδεη ηηο κέζεο ηηκέο ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ. Οη επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢ΠΓ (κ.ν.

3,80)

είλαη

πεξηζζφηεξν

επαίζζεηεο θαη εθαξκφδνπλ ζπρλφηεξα πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζρέζε κε ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ

΢ΠΓ

(3,1489).

Ζ

δηαθνξνπνίεζε απηή νθείιεηαη ζην φηη νη

επηρεηξήζεηο

κε

΢ΠΓ

έρνπλ

ζπλεηδεηνπνηήζεη ηελ θξηζηκφηεηα ηνπ ξφινπ ηνπο έλαληη ηνπ πεξηβάιινληνο θαη δξαζηεξηνπνηνχληαη πεξηζζφηεξν ζε

εμσζηξεθείο

ελέξγεηεο

γηα

ην

Διάγραμμα 39: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1)

Γηα

ην

95%

δ.ε.

ησλ

παξαηεξνχκε

φηη

ζηηο

επηρεηξήζεσλ

πνπ

δηαζέηνπλ

κέζσλ

απαληήζεηο ΢ΠΓ

ηηκψλ ησλ είλαη

κηθξφηεξν ζε ζχγθξηζε κε ηηο απαληήζεηο ησλ επηρεηξήζεσλ ρσξίο ΢ΠΓ.

πεξηβάιινλ φπσο είλαη νη αλάινγεο πεξηβαιινληηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ. Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) Οη

επηρεηξήζεηο

κε

΢ΠΓ

είλαη

πεξηζζφηεξν επαίζζεηεο (κ.ν. 4,2927) θαη εθαξκφδνπλ ζπρλφηεξα πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο ρσξίο ΢ΠΓ (3,8136).

Διάγραμμα 40: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.-Β.2.3)

Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ έρνπλ δηαθνξεηηθφ εχξνο ΢ειίδα 142


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Δμεηδηθεπκέλεο

δξάζεηο

γηα

ην

πεξηβάιινλ (Β.3) Οη επηρεηξήζεηο κε ΢ΠΓ εμεηάδνπλ ζπρλφηεξα

ηελ

εθαξκνγή

εμεηδηθεπκέλσλ

δξάζεσλ

γηα

ην

πεξηβάιινλ (κ.ν. 3,7135) ζε ζρέζε κε ηηο επηρεηξήζεηο ρσξίο ΢ΠΓ (2,7552). Οη εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ,

νη

εζσζηξεθείο,

ζχκθσλα

θαηεγνξηνπνίεζε

νπνίεο

είλαη κε

ζηελ

ηελ νπνία

πξνβήθακε ζην εξσηεκαηνιφγην αιιά θαη ζχκθσλα κε ην ζεσξεηηθφ πιαίζην, δειαδή αθνξνχλ δξάζεηο εληφο ηεο επηρείξεζεο,

είλαη

ινγηθφ

λα

επεξεάδνληαη απφ ηελ χπαξμε ΢ΠΓ, αθνχ απηφ θάζε απηφ ην ζχζηεκα θαη γεληθφηεξα ηα ζπζηήκαηα ηεο ζεηξάο

Διάγραμμα 41: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλ. vs Εξειδ. Δράςεισ για Ρεριβάλλον-Β.3)

Γηα ηα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ δηαπηζηψλεηαη θαη πάιη ε ίδηα εηθφλα κε πξηλ: ην εχξνο ηνπ δηαζηήκαηνο εκπηζηνζχλεο

είλαη

κηθξφηεξν

γηα

ηηο

επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢ΠΓ ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ. Σα 95% δ.ε. ησλ κ.η. είλαη άληζα

ISO 14000 αληηκεησπίδνπλ δεηήκαηα ζρεηηθά κε ηα αλαθεξφκελα ζηελ ελφηεηα Β3 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ Αμηνιόγεζε

πξαθηηθώλ

ΔΚΔ/εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ από εκπιεθνκέλνπο (Γ.1) ΢ηηο

επηρεηξήζεηο

κε

΢ΠΓ,

ηα

εκπιεθφκελα κέξε ραξαθηεξίδνπλ σο θαιχηεξεο

ηηο

ΔΚΔ/εμεηδηθεπκέλεο

πξαθηηθέο πεξηβαιινληηθέο

δξάζεηο (κ.ν.3,7411) ζε ζχγθξηζε κε ηηο

αληίζηνηρεο

πξαθηηθέο

ΔΚΔ/εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο εθείλσλ ησλ επηρεηξήζεσλ ρσξίο ΢ΠΓ (κ.ν.

Διάγραμμα 42: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Αξιολόγθςθ για περιβάλλον-Γ.1)

3,0376). ΢ειίδα 143


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Παξάγνληεο πινπνίεζε

ελζάξξπλζεο πξαθηηθώλ

εμεηδηθεπκέλσλ

δξάζεσλ

γηα

ΔΚΔ

&

γηα

ην

πεξηβάιινλ (Γ.4) Ζ

χπαξμε

΢ΠΓ

(κ.ν.4,2275)

επεξεάδεη πεξηζζφηεξν ζε ζρέζε κε ηελ κε χπαξμε ΢ΠΓ (κ.ν. 3,8714) ηνπο παξάγνληεο εθείλνπο πνπ ελζαξξχλνπλ ηελ επηρείξεζε λα ελεξγνπνηεζεί ζε ΔΚΔ θαη ζε εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην

πεξηβάιινλ.

Απηφ

δείρλεη

ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα ηνπ ΢ΠΓ.

ηε

Διάγραμμα 43: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ρεριβάλλοντοσ vs Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ-Γ.4)

Σν 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ απηφ είλαη θαη πάιη

κεγαιχηεξν

ζην

κέζν

φξν

ησλ

απαληήζεσλ ησλ επηρεηξήζεσλ νη νπνίεο δελ δηαζέηνπλ ΢ΠΓ

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Θ φπαρξθ ι όχι Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ρεριβάλλοντοσ επιδρά μόνο ςτα ακόλουκα : 

ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το περιβάλλον και το ανκρϊπινο δυναμικό

ςτθν υλοποίθςθ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων

ςτον τρόπο αξιολόγθςθσ από τα εμπλεκόμενα μζρθ των πρακτικϊν ΕΚΕ/εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων που υλοποιεί θ επιχείρθςθ

ςτουσ παράγοντεσ που ενκαρρφνουν τθν εμπλοκι τθσ επιχείρθςθσ ςε αυτζσ τισ ενζργειεσ.

΢ειίδα 144


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ 7.2.1.2. ΢ύζηεκα Γηαρείξηζεο Πνηόηεηαο

΢ηνλ πίλαθα 20 δίλνληαη νη κέζεο ηηκέο ησλ αζξνηζκάησλ ησλ απαληήζεσλ ζηηο εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ Β1, Β2, Β3, Γ1, Γ2, Γ3, Γ4 γηα ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δήισζαλ φηη δηαζέηνπλ θαη δελ δηαζέηνπλ ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο γηα ηελ Πνηφηεηα (΢ΓΠ).

Ρίνακασ 20: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ροιότθτασ

ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1) Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.2)

Σφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Ροιότθτα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ Mean

Std. Deviatio n

Std. Error Mean

Kolmogorov -Smirnova (p-value)

ShapiroWilk (pvalue)

N

Πχι

0,00001

0,00001

19

4,6842

0,58239

0,13361

Ναι

0,00001

0,00001

128

4,7266

0,44747

0,03955

Πχι

0,00001

0,00003

17

4,5294

0,51450

0,12478

Ναι

0,00001

0,00001

127

4,4646

0,58818

0,05219

0,71238

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.3)

Πχι

0,00001

0,00001

19

4,8421

0,37463

0,08595

Ναι

0,00001

0,00001

128

4,6719

0,48779

0,04312

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.4)

Πχι

0,00001

0,00001

19

4,8947

0,31530

0,07234

Ναι

0,00001

0,00001

128

4,6406

0,52847

0,04671

Πχι

0,05215

0,00426

11

3,1818

1,06660

0,32159

Ναι

0,03931

0,02263

93

3,5129

0,75875

0,07868

Πχι

0,01607

0,00497

16

3,3750

1,25831

0,31458

Ναι

0,00001

0,00001

122

3,6885

1,07628

0,09744

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Πχι

0,00009

0,00044

19

4,1053

1,19697

0,27460

Ναι

0,00001

0,00001

126

4,0794

0,95166

0,08478

Πχι

0,00001

0,00003

19

4,3684

1,01163

0,23208

Ναι

0,00001

0,00001

124

4,0645

0,97732

0,08777

Πχι

.

0,10996

4

2,3125

0,72887

0,36443

Ναι

0,15993

0,07238

20

3,4188

0,66642

0,14902

Πχι

0,07925

0,05213

6

3,8611

1,54080

0,62903

Ναι

0,00001

0,00001

74

3,3367

1,33415

0,15509

Πχι

0,10842

0,23045

17

4,3193

0,30527

0,07404

Ναι

0,01701

0,01437

122

4,2190

0,40247

0,03644

Πχι

0,00495

0,00211

7

3,4143

0,58432

0,22085

Ναι

0,07306

0,05580

42

3,7333

0,46153

0,07122

Πχι

0,20000

0,61800

7

3,8367

0,48042

0,18158

Ναι

0,05626

0,25051

36

4,1607

0,42426

0,07071

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3) Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

0,66593

0,08757

0,00560

0,19401

0,28469

0,91515

0,21103

0,04739

0,36237

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

p-value

0,32488

0,10943

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

0,07738

΢ειίδα 145


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα πξνθχπηεη φηη ε χπαξμε ε χπαξμε ή φρη ΢ΓΠ δελ επεξεάδεη ηελ άπνςε γηα ηνπο ππιψλεο ΔΚΔ (κε εμαίξεζε ηελ άπνςε γηα ηελ Κνηλσλία), ηελ εθαξκνγή πξαθηηθψλ ΔΚΔ (πεξηβάιινλ, αγνξά, αλζξψπηλν δπλακηθφ, θνηλσλία) θαη ηελ αμηνιφγεζε ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ. ΢ην α=0,05 επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο επεηδή γηα ηηο παξαηεξνχκελεο ηηκέο p ηζρχεη >0.05 δερφκαζηε ηελ κεδεληθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέγρνπ. ΢ε φιεο ηηο άιιεο ελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ επεηδή νη παξαηεξνχκελεο ηηκέο p είλαη ≤ ηνπ επηπέδνπ ζεκαληηθφηεηαο α=0,05 δερφκαζηε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέργνπ θαη φηη ππάξρεη δηαθνξνπνίεζε σο πξνο ηελ χπαξμε ή φρη ηνπ ΢ΓΠ.

Δλδηαθέξνλ επίζεο έρεη φηη ζε θάπνηεο απφ ηηο ελφηεηεο ηνπ

εξσηεκαηνινγίνπ ν κ.ν. ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢ΓΠ θπκαίλεηαη ζε πςειφηεξα επίπεδα ζε ζχγθξηζε κε ην κ.ν. ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢ΓΠ. Καη απηφ είλαη ελδεηθηηθφ ησλ πξνζέζεσλ ηνπο θαη ησλ ζηάζεσλ ηνπο. Δπίζεο παξαηεξνχκε ηα εμήο : Άπνςε γηα ηελ «Κνηλσλία» σο ππιώλα ΔΚΔ (Β.1.4) Οη επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢ΓΠ (κ.ν. 4,6404) έρνπλ ρεηξφηεξε άπνςε γηα ηνλ ππιψλα «Κνηλσλία» ηεο

ΔΚΔ

ζε

ζχγθξηζε

κε

ηηο

επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢ΓΠ (κ.ν. 4,8947). Βέβαηα ιφγσ ηνπ κ.ν. ηεο βαζκνινγίαο πνπ πξνέθπςε απφ ηελ επεμεξγαζία ησλ απαληήζεσλ ζε απηή

ηελ

εξψηεζε

φιεο

Διάγραμμα 44: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Άποψθ για Κοινωνία ωσ πυλ. ΕΚΕ-Β.1.4)

νη

επηρεηξήζεηο ηείλνπλ λα ζεσξνχλ απφ Ζ ζχγθξηζε ησλ 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ «ζεκαληηθφ» έσο «πνιχ ζεκαληηθφ» δείρλεη φηη απηφ είλαη επξχηεξν ζηηο επηρεηξήζεηο ηνλ ππιψλα ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία.

πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢ΓΠ ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ.

΢ειίδα 146


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Δμεηδηθεπκέλεο

δξάζεηο

γηα

ην

πεξηβάιινλ (Β.3) Οη επηρεηξήζεηο κε ΢ΓΠ (κ.ν. 3,4188) δηεξεπλνχλ θαη εμεηάδνπλ ζπρλφηεξα ηελ εθαξκνγή εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζρέζε κε ηηο επηρεηξήζεηο ρσξίο

΢ΓΠ

(κ.ν.

εμεηδηθεπκέλεο

2,3125).

Οη

γηα

ην

δξάζεηο

πεξηβάιινλ, νη νπνίεο είλαη εζσζηξεθείο, ζχκθσλα κε ηελ θαηεγνξηνπνίεζε ζηελ νπνία πξνβήθακε ζην εξσηεκαηνιφγην,

Διάγραμμα 45: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ Ροιότθτασ vs Εξειδ. δράςεισ περιβάλλοντοσ-Β.3)

δειαδή αθνξνχλ δξάζεηο εληφο ηεο Γηα ην 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ επηρείξεζεο, ίζσο είλαη ινγηθφ λα δηαπηζηψλνπκε φηη ην εχξνο ηνπ δηαζηήκαηνο επεξεάδνληαη σο έλα βαζκφ απφ ηελ είλαη κεγαιχηεξν ζηηο επηρεηξήζεηο ρσξίο ΢ΓΠ χπαξμε ΢ΓΠ, ηδηαίηεξα ζε εθείλεο ηηο επηρεηξήζεηο

πνπ

εθηφο

απφ

΢ΓΠ

δηαζέηνπλ ηαπηφρξνλα θαη ΢Γ γηα ην Πεξηβάιινλ θαη νη νπνίεο, φπσο είδακε ζηελ πξνεγνχκελε ελφηεηα επεξεάδνληαη απφ ηελ χπαξμε απηνχ ηνπ ζπζηήκαηνο ζηε

δηεξεχλεζε/εμέηαζε

εμεηδηθεπκέλσλ

αλάιεςεο

πεξηβαιινληηθψλ

δξάζεσλ. Δμάιινπ ζχκθσλα κε ηε ζεηξά πξνηχπσλ ISO 9000 & ISO 14000 επηηξέπεηαη ε ηήξεζε θνηλψλ εγρεηξηδίσλ, θνξκψλ θ.ιπ.

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Θ φπαρξθ Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Ροιότθτασ είναι ςτατιςτικά ςθμαντικι και επιδρά μόνο ςτθν υλοποίθςθ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων αλλά ςτθν άποψθ που διαμορφϊνουν οι επιχειριςεισ

για τθ ςθμαντικότθτα του πυλϊνα «Κοινωνία» τθσ ΕΚΕ. Δεν επιδρά ςτθν εφαρμογι

πρακτικϊν ΕΚΕ, οφτε και ςτθν αξιολόγθςθ τουσ και ςτουσ παράγοντεσ ενκάρρυνςθσ τθσ επιχείρθςθσ.

΢ειίδα 147


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ 7.2.1.3. ΢ύζηεκα Γηαρείξηζεο Τγηεηλήο & Αζθάιεηαο Δξγαζίαο (ΤΑΔ)

΢ηνλ πίλαθα 21 δίλνληαη νη κέζεο ηηκέο ησλ αζξνηζκάησλ ησλ απαληήζεσλ ζηηο εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ Β1, Β2, Β3, Γ1, Γ2, Γ3, Γ4 γηα ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δήισζαλ φηη δηαζέηνπλ ή φρη ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο γηα ηελ ΤΑΔ (΢Γ ΤΑΔ).

Ρίνακασ 21: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Υγιεινισ & Αςφάλειασ Εργαςίασ

ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.2) Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.3) Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4) Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3) Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1) Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2) Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3) Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

΢ειίδα 148

ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

Σφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Υγιεινι και Αςφάλεια Εργαςίασ

Kolmogoro v-Smirnova (p-value)

ShapiroWilk (pvalue)

N

Mean

Std. Deviatio n

Std. Error Mean

Πχι

0,00001

0,00001

47

4,7234

0,49791

0,07263

Ναι

0,00001

0,00001

89

4,7079

0,45732

0,04848

Πχι

0,00001

0,00001

45

4,4222

0,58344

0,08697

Ναι

0,00001

0,00001

89

4,4831

0,56634

0,06003

Πχι

0,00001

0,00001

47

4,7234

0,45215

0,06595

Ναι

0,00001

0,00001

89

4,6966

0,48628

0,05155

Πχι

0,00001

0,00001

47

4,6383

0,56820

0,08288

Ναι

0,00001

0,00001

89

4,6742

0,49487

0,05246

Πχι

0,07684

0,02402

31

3,2032

0,74855

0,13444

Ναι

0,03603

0,01151

69

3,6261

0,80269

0,09663

Πχι

0,00001

0,00096

44

3,2500

1,24125

0,18713

Ναι

0,00001

0,00001

84

3,9286

0,95420

0,10411

Πχι

0,00001

0,00001

46

3,7609

1,17728

0,17358

Ναι

0,00001

0,00001

88

4,2500

0,86103

0,09179

Πχι

0,00001

0,00003

45

3,8000

1,21730

0,18146

Ναι

0,00001

0,00001

87

4,2644

0,84165

0,09023

Πχι

0,01403

0,01646

5

2,8125

0,57282

0,25617

Ναι

0,13117

0,07959

19

3,3454

0,80536

0,18476

Πχι

0,02705

0,02413

25

3,1900

1,50895

0,30179

Ναι

0,00001

0,00001

53

3,5865

1,18596

0,16290

Πχι

0,01971

0,25919

45

4,1651

0,40171

0,05988

Ναι

0,00038

0,02467

84

4,2823

0,34921

0,03810

Πχι

0,06078

0,07319

15

3,5200

0,41092

0,10610

Ναι

0,17251

0,16780

31

3,7774

0,49242

0,08844

Πχι

0,15879

0,09979

14

4,0510

0,39366

0,10521

Ναι

0,00450

0,09073

30

4,0667

0,47821

0,08731

p-value

0,85530

0,56143

0,75498

0,70339

0,01313

0,00080

0,00695

0,01137

0,18148

0,21144

0,08726

0,08732

0,91566


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα πξνθχπηεη φηη ε χπαξμε ε χπαξμε ή φρη ΢Γ ΤΑΔ δελ επηδξά ζηελ άπνςε πνπ έρνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ θαη δελ επεξεάδεη ηε δηεξεχλεζε/εμέηαζε, απφ ηελ πιεπξά ηεο επηρείξεζεο, αλάιεςεο πινπνίεζεο εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ φπσο θαη ηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ γηα ηελ αμηνιφγεζε ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ. ΢ην α=0,05 επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο επεηδή γηα ηηο παξαηεξνχκελεο ηηκέο p ηζρχεη >0.05 δερφκαζηε ηελ κεδεληθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέγρνπ. ΢ε φιεο ηηο άιιεο ελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ επεηδή νη παξαηεξνχκελεο ηηκέο p είλαη≤ηνπ επηπέδνπ ζεκαληηθφηεηαο α=0,05 δερφκαζηε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέγρνπ θαη φηη ππάξρεη δηαθνξνπνίεζε σο πξνο ηελ χπαξμε ή φρη ηνπ ΢Γ ΤΑΔ. Παξαηεξνχκε ηα εμήο: Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.2.1) Οη επηρεηξήζεηο κε ΢Γ ΤΑΔ (κ.ν. 3,6261) εθαξκφδνπλ ζπρλφηεξα πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζρέζε κε ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ (κ.ν.

3,2032).

Οη

επηρεηξήζεηο

πνπ

δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ είλαη πεξηζζφηεξν επαηζζεηνπνηεκέλεο

απέλαληη

ζην

πεξηβάιινλ ζε ζρέζε κε απηέο πνπ δελ δηαζέηνπλ ην αλάινγν ζχζηεκα. Απηφ

Διάγραμμα 46: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1)

Σν 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ αλαδεηθλχεη

θαη’ επέθηαζε ζεκαίλεη φηη λνηάδνληαη ηηο δηαθνξέο ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ θαη πεξηζζφηεξν ηφζν γηα ην πεξηβάιινλ, σο επηπιένλ ην εχξνο ηνπ δηαζηήκαηνο είλαη κία δηάζηαζε ηεο ΔΚΔ αιιά θαη ηεο κεγαιχηεξν

ζηηο

επηρεηξήζεηο

πνπ

δελ

αεηθφξνπ αλάπηπμεο, φζν θαη γηα ην δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ. αλζξψπηλν δπλακηθφ ηνπο σο ηκήκα ηεο θνηλσλίαο

(θνηλσληθή

δηάζηαζε

ηεο

αεηθφξνπ αλάπηπμεο)

.

΢ειίδα 149


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά (Β.2.2) Οη επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ (κ.ν.

3,9286)

εθαξκφδνπλ

ζπρλφηεξα

πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά ζε ζχγθξηζε κε επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ (κ.ν. 3,25)

Διάγραμμα 47: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2)

Σν 95% δ.ε. είλαη κεγαιχηεξν ζηηο επηρεηξήζεηο ρσξίο ΢Γ ΤΑΔ. Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) Σν ΢Γ ΤΑΔ αθνξά ζην αλζξψπηλν δπλακηθφ ησλ εηαηξηψλ θαη πξνθχπηεη φηη νη επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ αλάινγν ΢χζηεκα (κ.ν. 4,2500) πέξαλ ηεο

ππνρξεσηηθήο

θαη

ειάρηζηεο

ηήξεζεο ηνπ ΢πζηήκαηνο ζην πιαίζην ηνπ

πξνηχπνπ

(π.ρ.

επηζεσξήζεηο,

έγγξαθα θαη έληππα, αξρεία, θ.ιπ.)

Διάγραμμα 48: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό-Β.2.3)

εθαξκφδνπλ πξφζζεηεο πξαθηηθέο ΔΚΔ Σα 95% δ.ε. ησλ θαη κάιηζηα κε ζπρλφηεξν ξπζκφ ζε δηαθνξεηηθφ εχξνο ζρέζε κε εθείλεο ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο ΤΑΔ (κ.ν. 3,7609). Οη επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ ηείλνπλ λα είλαη πεξηζζφηεξν επαηζζεηνπνηεκέλεο ζε ζέκαηα αλζξψπηλνπ δπλακηθνχ ηνπο ζε

ζχγθξηζε

κε

ηηο

ππφινηπεο

επηρεηξήζεηο ρσξίο ΢Γ ΤΑΔ θαη απηφ δείρλεη ηε ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα ηνπ ΢Γ ΤΑΔ. ΢ειίδα 150

κέζσλ

ηηκψλ

έρνπλ


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) Δδψ επηβεβαηψλεηαη ε ίδηα αλσηέξσ γεληθή

παξαηήξεζε.

Ζ

εθαξκνγή

πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ηελ

Κνηλσλία

επεξεάδεηαη απφ ηελ χπαξμε ΢Γ ΤΑΔ θαη άξα είλαη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθφ. Ζ εθαξκνγή Κνηλσλία

πξαθηηθψλ είλαη

ΔΚΔ

γηα

ζπρλφηεξεο

ηελ ζηηο

Διάγραμμα 49: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΥΑΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4)

επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ (κ.ν.

4,2644) ζε ζχγθξηζε κε επηρεηξήζεηο πνπ Σν 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ είλαη επξχηεξν ζηηο επηρεηξήζεηο δελ δηαζέηνπλ ΢Γ ΤΑΔ (κ.ν. 3,80). ρσξίο ΢Γ ΤΑΔ.

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Οι επιχειριςεισ που διακζτουν Σφςτθμα Διαχείριςθσ Υγιεινισ & Αςφάλειασ ςτθν Εργαςία είναι περιςςότερο ευαίςκθτεσ : 

ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το περιβάλλον

ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για τθν αγορά

ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το ανκρϊπινο δυναμικό

ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για τθν κοινωνία γενικότερα

από τισ επιχειριςεισ που δεν διακζτουν αντίςτοιχο ςφςτθμα. Θ επιςιμανςθ αυτι δείχνει ότι το ΣΔ ΥΑΕ είναι ςτατιςτικά ςθμαντικό. Θ υλοποίθςθ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων και θ αξιολόγθςι τουσ όπωσ και γενικότερα θ αξιολόγθςθ των πρακτικϊν ΕΚΕ, δεν επθρεάηονται από τθν φπαρξθ ι μθ Συςτιματοσ Διαχείριςθσ για τθν ΥΑΕ.

΢ειίδα 151


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ 7.2.1.4. ΢ύζηεκα Γηαρείξηζεο Δηαηξηθήο Κνηλσληθήο Δπζύλεο (ΔΚΔ)

΢ηνλ πίλαθα 22 δίλνληαη νη κέζεο ηηκέο ησλ αζξνηζκάησλ ησλ απαληήζεσλ ζηηο εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ Β1, Β2, Β3, Γ1, Γ2, Γ3, Γ4 γηα ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δήισζαλ φηη δηαζέηνπλ θαη δελ δηαζέηνπλ ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο γηα ηελ Δηαηξηθή Κνηλσληθή Δπζχλε (΢Γ ΔΚΔ).

Ρίνακασ 22: Θ επίδραςθ του Συςτιματοσ Διαχείριςθσ Εταιρικισ Κοινωνικισ Ευκφνθσ (ΕΚΕ)

ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1) Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.2) Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.3) Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.4) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4) Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3) Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1) Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2) Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3) Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

΢ειίδα 152

ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

Σφςτθμα διαχείριςθσ για τθν Εταιρικι Κοινωνικι ευκφνθ

Kolmogoro v-Smirnova (p-value)

Πχι

ShapiroWilk (pvalue)

N

Mean

Std. Deviatio n

Std. Error Mean

0,00001

0,00001

63

4,5714

0,53019

0,06680

Ναι

0,00001

0,00001

20

4,8500

0,36635

0,08192

Πχι

0,00001

0,00001

61

4,3443

0,62942

0,08059

Ναι

0,00001

0,00001

20

4,5500

0,51042

0,11413

Πχι

0,00001

0,00001

63

4,6667

0,47519

0,05987

Ναι

0,00001

0,00004

20

4,5500

0,60481

0,13524

Πχι

0,00001

0,00001

63

4,5556

0,56162

0,07076

Ναι

0,00001

0,00001

20

4,8000

0,41039

0,09177

Πχι

0,16116

0,12629

44

3,2727

0,92142

0,13891

Ναι

0,03612

0,17515

17

3,8706

0,68261

0,16556

Πχι

0,00021

0,00020

58

3,4310

1,15640

0,15184

Ναι

0,00037

0,00664

20

3,9500

0,82558

0,18460

Πχι

0,00001

0,00001

62

3,6613

1,10057

0,13977

Ναι

0,00001

0,00001

20

4,6000

0,75394

0,16859

Πχι

0,00001

0,00001

60

3,7667

1,06352

0,13730

Ναι

0,00001

0,00001

20

4,6500

0,58714

0,13129

Πχι

0,17979

0,06325

7

2,8036

0,79503

0,30049

Ναι

0,20000

0,91469

5

3,2125

1,10627

0,49474

Πχι

0,13442

0,00550

37

3,1441

1,51097

0,24840

Ναι

0,00328

0,00510

14

3,7738

0,85948

0,22971

Πχι

0,04878

0,19496

57

4,1930

0,40270

0,05334

Ναι

0,10992

0,40401

20

4,2643

0,34146

0,07635

Πχι

0,00014

0,00334

22

3,5500

0,42173

0,08991

Ναι

0,20000

0,43290

6

4,0833

0,48751

0,19903

Πχι

0,20000

0,81022

22

4,0455

0,47867

0,10205

Ναι

.

0,79004

4

4,3571

0,49830

0,24915

p-value

0,01139

0,18924

0,43712

0,04068

0,00860

0,06855

0,00009

0,00070

0,47095

0,06992

0,48180

0,01317

0,24502


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα πξνθχπηεη φηη ε χπαξμε ή κε ΢Γ ΔΚΔ δελ επεξεάδεη ηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ αγνξά θαη ην αλζξψπηλν δπλακηθφ σο ππιψλεο ΔΚΔ θαζψο θαη ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά, ηε δηεξεχλεζε/εμέηαζε αλάιεςεο πινπνίεζεο εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ θαη ηελ αμηνιφγεζή ηνπο ελφηεηεο Γ1,Γ2,Γ4. ΢ην α=0,05 επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο επεηδή γηα ηηο παξαηεξνχκελεο ηηκέο p ηζρχεη >0.05 δερφκαζηε ηελ κεδεληθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέγρνπ. ΢ε φιεο ηηο άιιεο ελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ επεηδή νη παξαηεξνχκελεο ηηκέο p είλαη≤ηνπ επηπέδνπ ζεκαληηθφηεηαο α=0,05 δερφκαζηε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέργνπ θαη φηη ππάξρεη δηαθνξνπνίεζε σο πξνο ηελ χπαξμε ή φρη ηνπ ΢Γ ΔΚΔ ην νπνίν είλαη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθφ. Δπίζεο παξαηεξνχκε ηα εμήο: Άπνςε γηα ην πεξηβάιινλ σο ππιώλαο ΔΚΔ (Β.1.1) Ζ

γεληθφηεξε

άπνςε

πνπ

δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ην πεξηβάιινλ σο ππιψλα ΔΚΔ επεξεάδεηαη απφ ηελ χπαξμε ΢Γ ΔΚΔ.

Οη

επηρεηξήζεηο

πνπ

δηαζέηνπλ ζχζηεκα Γηαρείξηζεο γηα ηελ ΔΚΔ (κ.ν. 4,85) είλαη πεξηζζφηεξν

Διάγραμμα 50: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Άποψθ για Ρεριβάλλον ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.1)

επαίζζεηεο

ζηελ ΋ζνλ αθνξά ην 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ άπνςε ηνπο ζε ζχγθξηζε κε ηηο απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ αλαιφγσο αλ ε επηρείξεζε επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ δηαζέηεη ή φρη ΢Γ ΔΚΔ, απηφ είλαη επξχηεξν γηα ηηο ΢Γ ΔΚΔ (κ.ν. 4,5714). Πξέπεη λα επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ αλάινγν ζχζηεκα ηνλίζνπκε

φηη

έλα

΢χζηεκα δηαρείξηζεο ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο πνπ Γηαρείξηζεο ΔΚΔ «αθνπκπάεη» δήισζαλ φηη δελ δηαζέηνπλ. θαη ην πεξηβάιινλ θαη επηπιένλ ε άπνςε πνπ δηακνξθψλεηαη γηα ηνλ ππιψλα «πεξηβάιινλ» κπνξεί λα ζπλδπαζηεί θαη κε ηηο αληίζηνηρεο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ γηα ηηο πξαθηηθέο

ΔΚΔ

πνπ

νη

επηρεηξήζεηο εθαξκφδνπλ γηα ην πεξηβάιινλ (ππνελφηεηα Β.2.1) ΢ειίδα 153


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Άπνςε γηα ηελ θνηλσλία σο ππιώλαο ΔΚΔ (Β.1.4) Ζ

γεληθφηεξε

άπνςε

πνπ

δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηελ θνηλσλία σο ππιψλα ΔΚΔ επεξεάδεηαη απφ ηελ χπαξμε ΢Γ ΔΚΔ. Οη επηρεηξήζεηο κε ΢Γ ΔΚΔ (κ.ν. 4,80) είλαη πεξηζζφηεξν επαίζζεηεο ζηελ άπνςε ηνπο ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢Γ (κ.ν. 4,5556). Σν ΢Γ ΔΚΔ «αθνπκπάεη»

Διάγραμμα 51: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Άποψθ για Κοινωνία ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.4)

θαη ηελ θνηλσλία θαη επηπιένλ ε άπνςε Σν 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ πνπ δηακνξθψλεηαη γηα ηνλ ππιψλα απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο «θνηλσλία» κπνξεί λα ζεσξεζεί φηη είλαη επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ είλαη επξχηεξν αλάινγε κε ηηο αληίζηνηρεο απαληήζεηο απφ απηέο ρσξίο ΢Γ ΔΚΔ πνπ δφζεθαλ γηα ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ νη επηρεηξήζεηο εθαξκφδνπλ γηα ηελ θνηλσλία (ππνελφηεηα Β.2.3).

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.2.1) Σν ΢Γ ΔΚΔ επηδξά ζηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ

γηα

ην

πεξηβάιινλ.

Οη

επηρεηξήζεηο κε ΢Γ ΔΚΔ (κ.ν. 3,8706) είλαη

πεξηζζφηεξν επαίζζεηεο θαη

πινπνηνχλ ζπρλφηεξα πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο 3,2727).

ρσξίο

Τπάξρεη

΢Γ

ΔΚΔ(κ.ν.

δηαθνξνπνίεζε

ζπκπεξηθνξάο/εκπινθήο επηρεηξήζεσλ

Διάγραμμα 52: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον -Β.2.1)

Σα 95 % δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ

ζε πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ είλαη πεξίπνπ ίζα. πνπ δείρλεη ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ΢Γ. ΢ειίδα 154


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) ΋πσο είλαη αλακελφκελν ε χπαξμε ΢Γ ΔΚΔ επηδξά θαη ζηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξψπηλν δπλακηθφ. Οη επηρεηξήζεηο κε ηέηνην ζχζηεκα λνηάδνληαη ζπρλφηεξα γηα ην

αλζξψπηλν

δπλακηθφ

ηνπο

πνπ

απαζρνινχλ κέζσ πινπνίεζεο αλάινγσλ πξαθηηθψλ

ΔΚΔ

(κ.ν.

4,60)

αλ

ηηο

ζπγθξίλνπκε κε επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢Γ (κ.ν.3,6613).

Διάγραμμα 53: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο ΔυναμικόΒ.2.3)

Σν 95 % δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ είλαη κεγαιχηεξν γηα ηηο επηρεηξήζεηο κε ΢Γ ΔΚΔ

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) Ζ ζπρλφηεηα εθαξκνγήο πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία επεξεάδεηαη, φπσο είλαη αλακελφκελν απφ ηελ χπαξμε ΢Γ ΔΚΔ. Οη επηρεηξήζεηο κε ηέηνην ζχζηεκα λνηάδνληαη ζπρλφηεξα γηα ηελ θνηλσλία.

Διάγραμμα 54: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4)

Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη πεξίπνπ ίζα.

΢ειίδα 155


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ ΢πκβνιή (επίπησζε) εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ πεξηβάιινληνο (Γ.3) Ζ χπαξμε ΢Γ ΔΚΔ επηδξά θαη έρεη ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα ζηε ζπκβνιή (επίπησζε)

ησλ

εμεηδηθεπκέλσλ

πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ θαη ν βαζκφο ζηνλ νπνίν κάη επηρείξεζε πινπνηεί εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο επεξεάδεηαη απφ ηελ χπαξμε ΢Γ ΔΚΔ. Απηφ είλαη ινγηθφ γηαηί κία επηρείξεζε κε

Διάγραμμα 55: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (ΣΔ ΕΚΕ vs Συμβολι εξειδ.δράςεων για περιβάλλον-Γ.3)

΢Γ ΔΚΔ κπνξεί λα έρεη κεγαιχηεξε εκπεηξία,

κεγαιχηεξε

επαηζζεζία, Σν 95% δ.ε.

θαιχηεξν know-how θαη λα μέξεη πξνο ηα απαληήζεσλ πνχ

λα

πξνζαλαηνιίζεη

ησλ πνπ

κέζσλ ηηκψλ ησλ δφζεθαλ

απφ

ηηο

ηεο επηρεηξήζεηο πνπ δηαζέηνπλ ΢Γ ΔΚΔ είλαη

εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο πνιχ κεγαιχηεξν απφ ην 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ψζηε απηέο λα έρνπλ ηε κεγαιχηεξε ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο δπλαηή ζεηηθή επίπησζε.

επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ ΢Γ

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Θ φπαρξθ Συςτιματοσ Διαχείριςθσ ΕΚΕ επιδρά ςτθν άποψθ των επιχειριςεων για το περιβάλλον και τθν κοινωνία ωσ πυλϊνεσ ΕΚΕ και ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το περιβάλλον και τθν κοινωνία. Θ φπαρξθ Συςτιματοσ Διαχείριςθσ ΕΚΕ επιδρά επίςθσ ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το ανκρϊπινο δυναμικό κακϊσ και τισ επιπτϊςεισ από τθν υλοποίθςθ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων. Αντίκετα θ υλοποίθςθ εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων, θ αξιολόγθςθ των πρακτικϊν ΕΚΕ και οι επιπτϊςεισ αυτϊν και οι παράγοντεσ ενκάρρυνςθσ δεν επθρεάηονται από τθν φπαρξθ ΣΔ ΕΚΕ.

΢ειίδα 156


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ 7.2.1.5. Άιιν ΢ύζηεκα Γηαρείξηζεο

΢ηνλ πίλαθα 23 δίλνληαη νη κέζεο ηηκέο ησλ απαληήζεσλ ζηηο εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ Β1, Β2, Β3, Γ1, Γ2, Γ3, Γ4 γηα ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δήισζαλ φηη έρνπλ θαη δελ έρνπλ Άιιν ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο (Α΢Γ). Ρίνακασ 23: Θ επίδραςθ Άλλου Συςτιματοσ Διαχείριςθσ ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.2) Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.3) Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Άλλο ςφςτθμα διαχείριςθσ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ KolmogorovShapiro-Wilk Smirnova (p-value) (p-value)

N

Mean

Std. Deviatio n

Std. Error Mean

Πχι

0,00001

0,00001

40

4,6500

0,48305

0,07638

Ναι

0,00001

0,00001

32

4,7813

0,42001

0,07425

Πχι

0,00001

0,00001

38

4,3158

0,57447

0,09319

Ναι

0,00001

0,00001

32

4,5625

0,61892

0,10941

Πχι

0,00001

0,00001

40

4,6250

0,49029

0,07752

Ναι

0,00001

0,00001

32

4,6563

0,54532

0,09640

Πχι

0,00001

0,00001

40

4,6000

0,54538

0,08623

Ναι

0,00001

0,00001

32

4,7188

0,52267

0,09240

Πχι

0,08732

0,09460

31

3,2677

0,87498

0,15715

Ναι

0,20000

0,85730

22

3,5455

0,68780

0,14664

Πχι

0,00001

0,00109

35

3,4286

1,26690

0,21415

Ναι

0,00083

0,00107

29

3,8276

1,16708

0,21672

Πχι

0,00008

0,00019

40

3,5500

0,98580

0,15587

Ναι

0,00001

0,00001

31

4,1935

1,04624

0,18791

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Πχι

0,00001

0,00045

40

3,7750

0,99968

0,15806

Ναι

0,00001

0,00000

30

4,2667

1,01483

0,18528

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

Πχι

0,03119

0,00352

9

3,0278

0,59219

0,19740

Ναι

0,03605

0,02505

7

3,4196

0,67384

0,25469

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Πχι

0,00115

0,00307

28

3,3810

1,44452

0,27299

Ναι

0,00162

0,00120

22

3,5985

1,49484

0,31870

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Πχι

0,08451

0,33117

35

4,1918

0,35663

0,06028

Ναι

0,07291

0,13571

32

4,2589

0,46672

0,08250

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Πχι

0,00171

0,02819

21

3,5429

0,43883

0,09576

Ναι

0,19436

0,09202

18

3,7333

0,56360

0,13284

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

Πχι

0,02413

0,04756

22

4,0779

0,41528

0,08854

Ναι

0,20000

0,43951

15

4,2000

0,53534

0,13822

0,22204

0,08857

0,79897

0,35295

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

p-value

0,22055

0,19859

0,00981

0,04698

0,23635

0,60506

0,50872

0,24322

0,44026

΢ειίδα 157


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα πξνθχπηεη φηη ε χπαξμε Άιινπ ΢πζηήκαηνο Γηαρείξηζεο (Α΢Γ) εθηφο ησλ πξναλαθεξζέλησλ ΢πζηεκάησλ Γηαρείξηζεο (πεξηβάιινλ, πνηφηεηα, ΤΑΔ, ΔΚΔ) δελ επηδξά ζηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηνπο ππιψλεο ΔΚΔ (πεξηβάιινλ, αγνξά, αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη θνηλσλία), ζηελ εκπινθή ζε πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ θαη ηελ αγνξά, θαη ζε εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο θαζψο θαη ηελ αμηνιφγεζε πξαθηηθψλ ΔΚΔ. ΢ην α=0,05 επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο επεηδή γηα ηηο παξαηεξνχκελεο ηηκέο p ηζρχεη >0.05 δερφκαζηε ηελ κεδεληθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέγρνπ. ΢ε φιεο ηηο άιιεο ελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ επεηδή νη παξαηεξνχκελεο ηηκέο p είλαη ≤ ηνπ επηπέδνπ ζεκαληηθφηεηαο α=0,05 δερφκαζηε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε ηνπ αληίζηνηρνπ ειέργνπ θαη φηη ππάξρεη δηαθνξνπνίεζε σο πξνο ηελ χπαξμε ή φρη ηνπ Α΢Γ. Δπίζεο παξαηεξνχκε ηα εμήο: Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξψπηλν δπλακηθφ επεξεάδνληαη απφ ηελ χπαξμε Α΢Γ. Οη επηρεηξήζεηο κε ηέηνην ζχζηεκα λνηάδνληαη ζπρλφηεξα γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ

ηνπο,

κέζσ

πινπνίεζεο

αλάινγσλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ (κ.ν. 4,1935) αλ ηηο ζπγθξίλνπκε κε επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ Α΢Γ

(κ.ν.3,55) θαη ε

Διάγραμμα 56: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Άλλο ΣΔ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό-Β.2.3)

ζπρλφηεηα κε ηελ νπνία νη επηρεηξήζεηο Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ πινπνηνχλ

πξαθηηθέο

ΔΚΔ

γηα

ην απαληήζεσλ

γηα

ηηο

επηρεηξήζεηο

πνπ

Αλζξψπηλν Γπλακηθφ επεξεάδεηαη απφ δήισζαλ φηη δηαζέηνπλ θαη δελ δηαζέηνπλ ηελ χπαξμε Α΢Γ.

Α΢Γ απνηππψλνληαη ζην δηάγξακκα, απφ ην νπνίν

πξνθχπηεη

φηη

γηα

ηελ

πξψηε

θαηεγνξία (δηαζέηνπλ Α΢Γ) ην δηάζηεκα είλαη επξχηεξν.

΢ειίδα 158


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία πνπ

εθαξκφδνπλ

νη

επηρεηξήζεηο

επεξεάδνληαη απφ ηελ χπαξμε Α΢Γ. Οη επηρεηξήζεηο κε Α΢Γ είλαη πεξηζζφηεξν επαίζζεηεο απέλαληη ζηελ Κνηλσλία κε ηελ έλλνηα φηη λνηάδνληαη ζπρλφηεξα θαη επξχηεξα γηα ηελ Κνηλσλία κέζσ

Διάγραμμα 57: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Άλλο ΣΔ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4)

πινπνίεζεο αλάινγσλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ (κ.ν. 4,2667) αλ ηηο ζπγθξίλνπκε κε Σν

95%

δ.ε.

ησλ

κέζσλ

ηηκψλ

ησλ

επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ Α΢Γ απαληήζεσλ ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ δηαζέηνπλ (κ.ν.3,7750).

Α΢Γ είλαη επξχηεξν απφ ην 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο πνπ δελ δηαζέηνπλ Α΢Γ

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Θ φπαρξθ Άλλου Συςτιματοσ Διαχείριςθσ είναι ςτατιςτικά ςθμαντικι και επιδρά : 

ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για το ανκρϊπινο δυναμικό

ςτθν εφαρμογι πρακτικϊν ΕΚΕ για τθν κοινωνία

Θ φπαρξθ ι όχι Άλλου Συςτιματοσ Διαχείριςθσ δεν επιδρά ςτθν εφαρμογι λοιπϊν πρακτικϊν ΕΚΕ (για το περιβάλλον και τθν αγορά), όπωσ επίςθσ και ςτθν εφαρμογι εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον. Επιπρόςκετα θ αξιολόγθςθ των όποιων πρακτικϊν ΕΚΕ

και των εξειδικευμζνων

περιβαλλοντικϊν δράςεων, δεν επθρεάηονται από τθν φπαρξθ Άλλου Συςτιματοσ Διαχείριςθσ.

΢ειίδα 159


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ 7.2.2. Ζ επίδξαζε ησλ ΢ΣΟΗΥΔΗΩΝ ΣΖ΢ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ Ρίνακασ 24: Θ επίδραςθ των ςτοιχείων τθσ επιχείρθςθσ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.2)

Θ επιχείρθςθ είναι:

N

Mean

Std. Deviati on

Std. Error Mean

0,00001

107

4,7103

0,45577

0,04406

0,00001

0,00001

40

4,7250

0,50574

0,07996

0,00001

0,00001

105

4,4095

0,59960

0,05852

KolmogorovSmirnova (p-value)

Shapiro-Wilk (p-value)

Ελλθνικι

0,00001

Ξζνθ Ελλθνικι

0,86596

0,00141 Ξζνθ

0,00001

0,00001

39

4,7179

0,45588

0,07300

Ελλθνικι

0,00001

0,00001

107

4,6636

0,49419

0,04778

Ξζνθ

0,00001

0,00001

40

4,8000

0,40510

0,06405

Ελλθνικι

0,00001

0,00001

107

4,6822

0,50653

0,04897

Ξζνθ

0,00001

0,00001

40

4,6250

0,54006

0,08539

Ελλθνικι

0,03725

0,02054

71

3,5085

0,80777

0,09587

Ξζνθ

0,13152

0,08264

32

3,4531

0,77999

0,13788

Ελλθνικι

0,00001

0,00001

100

3,6300

1,14287

0,11429

Ξζνθ

0,00001

0,00020

38

3,8947

0,83146

0,13488

Ελλθνικι

0,00001

0,00001

105

4,0857

1,02013

0,09955

Ξζνθ

0,00001

0,00001

40

4,2250

0,69752

0,11029

Ελλθνικι

0,00001

0,00001

103

4,0971

1,03388

0,10187

Ξζνθ

0,00001

0,00001

40

4,2000

0,79097

0,12506

Ελλθνικι

0,01182

0,01323

15

3,0750

0,67942

0,17542

Ξζνθ

0,20000

0,50083

9

3,5000

0,91055

0,30352

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Ελλθνικι

0,00014

0,00005

58

3,4583

1,35466

0,17788

Ξζνθ

0,00004

0,00040

23

3,2464

1,26418

0,26360

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Ελλθνικι

0,00839

0,03782

102

4,2479

0,37064

0,03670

Ξζνθ

0,16568

0,07621

37

4,1699

0,41899

0,06888

Ελλθνικι

0,00437

0,00641

36

3,6222

0,47275

0,07879

Ξζνθ

0,20000

0,16672

15

3,7933

0,50351

0,13001

Ελλθνικι

0,04911

0,33874

33

4,0974

0,42962

0,07479

Ξζνθ

0,20000

0,20151

13

4,0055

0,53330

0,14791

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.3)

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (B.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4) Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

0,09137

0,55019

0,74580

0,13771

0,42804

0,57104

0,20488

0,51970

0,29155

0,25337

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

0,54508

Απφ ηνλ πίλαθα είλαη πξνθαλέο φηη ηα ΢ηνηρεία ηεο επηρείξεζεο θαη ζπγθεθξηκέλα αλ ε επηρείξεζε είλαη Διιεληθψλ ή Ξέλσλ ΢πκθεξφλησλ δελ επηδξά ζηελ άπνςή ηνπο γηα ΢ειίδα 160

p-value


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ ηξεηο απφ ηνπο ηέζζεξεηο ππιψλεο ΔΚΔ θαζψο θαη ζηελ εκπινθή ηνπο ζε πξαθηηθέο ΔΚΔ νχηε θαη ζε εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο. Δπηπιένλ δελ επηδξά νχηε ζηελ αμηνιφγεζε ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη ησλ εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ. ΢ε φιεο ηηο θαηεγνξίεο, κε εμαίξεζε κία, ζε επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο 0,05 γίλεηαη δεθηή ε κεδεληθή ππφζεζε αθνχ ηα παξαηεξνχκελα επίπεδα (p-value) είλαη κεγαιχηεξα απφ 0,05. Δπηπξφζζεηα παξαηεξνχκε φηη γηα ηελ

άπνςε

γηα

ηνλ

ππιώλα

«Αγνξά» ηεο ΔΚΔ (Β.1.2) ην παξαηεξνχκελν

επίπεδν

(p=0,00141<0,05) έρεη ζηαηηζηηθή ζεκαληηθή

δηαθνξά.

Δπνκέλσο

παίδεη ξφιν ζηελ δηακφξθσζε ηεο άπνςεο

ε

εζληθφηεηα

ηεο

επηρείξεζεο. Απηφ είλαη ινγηθφ θαη αλακελφκελν γηαηί ζσζηά κπνξνχκε

Διάγραμμα 58: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Στοιχεία επιχείρθςθσ vs Αποψθ για Αγορά-Β.1.2)

λα ππνζέζνπκε φηη δηαθνξεηηθά «ζπκπεξηθέξεηαη» κία επηρείξεζε Σν 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη επξχηεξν ζηηο Διιεληθψλ

ζπκθεξφλησλ

δηαθνξεηηθά ζπκθεξφλησλ

κία ζηελ

θαη μέλεο επηρεηξήζεηο ην δηάζηεκα μέλσλ

αγνξά

θαη

κάιηζηα ζηελ Διιεληθή αγνξά, φπνπ

θαίλεηαη

φηη

ε

θξίζε

νμχλεηαη. Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Θ ταυτότθτα τθσ επιχείρθςθσ και ςυγκεκριμζνα το ιδιοκτθςιακό τθσ κακεςτϊσ αν δθλαδι είναι Ελλθνικϊν ι Ξζνων ςυμφερόντων φαίνεται ότι επθρεάηει τθν άποψθ που διαμορφϊνουν οι ίδιεσ οι επιχειριςεισ για τον πυλϊνα «Αγορά» τθσ ΕΚΕ και δεν παίηει κανζνα άλλο ρόλο.

7.2.3. Ζ επίδξαζε ηνπ ΚΛΑΓΟΤ ΓΡΑ΢ΣΖΡΗΟΣΖΣΑ΢ ΢ειίδα 161


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 25: Θ επίδραςθ του κλάδου δραςτθριότθτασ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

ΚΛΑΔΟΣ Δ΢ΑΣΤΘ΢ΙΟΤΘΤΑΣ N

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

΢ειίδα 162

ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

Mean

Std. Deviation

Std. Error

KolmogorovSmirnova

ShapiroWilk

p-value

p-value

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

62

4,75806

0,43175

0,05483

0,00001

0,00001

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

29

4,62069

0,49380

0,09170

0,00001

0,00001

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

4,53846

0,51887

0,14391

0,00010

0,00017

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

4,60000

0,51640

0,16330

0,00019

0,00017

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

12

4,66667

0,49237

0,14213

0,00001

0,00013

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

26

4,84615

0,46410

0,09102

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,71053

0,46935

0,03807

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

61

4,50820

0,62244

0,07970

0,00001

0,00001

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

29

4,51724

0,50855

0,09443

0,00001

0,00001

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

4,07692

0,27735

0,07692

0,00001

0,00001

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

4,00000

0,66667

0,21082

0,01112

0,02195

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

10

5,00000

0,00000

0,00000

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

26

4,61538

0,49614

0,09730

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

149

4,48993

0,57677

0,04725

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

62

4,64516

0,51524

0,06544

0,00001

0,00001

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

29

4,82759

0,38443

0,07139

0,00001

0,00001

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

4,07692

0,27735

0,07692

0,00001

0,00001

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

4,80000

0,42164

0,13333

0,00001

0,00001

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

12

5,00000

0,00000

0,00000

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

26

4,84615

0,36795

0,07216

0,00001

0,00001

ANOVA

ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΘΤΟΤΘΤΑΣ p-value

0,00639

0,00001

0,00001

Sum of Squares

df

F

p-value

33,2631

151

1,266

0,28162

49,234

148

5,278

0,00018

33,6776

151

8,277

0,00001


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,70395

0,47226

0,03831

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

62

4,62903

0,57926

0,07357

0,00001

0,00001

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

29

4,68966

0,47082

0,08743

0,00001

0,00001

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

4,53846

0,51887

0,14391

0,00010

0,00017

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

4,60000

0,51640

0,16330

0,00019

0,00017

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

12

4,75000

0,45227

0,13056

0,00001

0,00004

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

26

4,80769

0,40192

0,07882

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,67105

0,51180

0,04151

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

42

3,3286

0,70789

0,10923

0,20000

0,67613

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

19

3,3211

0,76273

0,17498

0,09892

0,07351

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

11

3,9727

0,72538

0,21871

0,12857

0,01629

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

9

3,5778

0,87146

0,29049

0,20000

0,12893

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

8

3,6375

0,67810

0,23975

0,20000

0,09728

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

19

3,6947

1,00082

0,22960

0,01160

0,02950

ΣΥΝΟΛΟ

108

3,5009

0,80204

0,07718

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

59

3,4237

1,07002

0,13930

0,00001

0,00002

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

26

3,4615

0,94787

0,18589

0,00016

0,00395

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

4,0769

0,86232

0,23916

0,00123

0,00841

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

3,4000

1,50555

0,47610

0,20000

0,08894

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

10

4,6000

0,51640

0,16330

0,00019

0,00017

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

25

4,0400

1,09848

0,21970

0,00034

0,00041

ΣΥΝΟΛΟ

143

3,6783

1,09159

0,09128

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

62

3,9677

1,02378

0,13002

0,00001

0,00001

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

28

4,0000

0,98131

0,18545

0,00001

0,00020

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

3,6923

0,94733

0,26274

0,00001

0,00024

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

4,1000

0,87560

0,27689

0,08194

0,01669

0,01540

39,5526

151

0,725

0,60543

0,66309

68,8299

107

1,677

0,14696

0,06950

169,2028

142

3,600

0,00432

0,77281

141,5000

149

2,365

0,04261

΢ειίδα 163


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ)

΢ειίδα 164

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

12

4,5833

0,51493

0,14865

0,00005

0,00023

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

25

4,5200

0,91833

0,18367

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

150

4,1000

0,97451

0,07957

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

60

3,8500

1,02221

0,13197

0,00001

0,00001

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

28

3,9643

0,92224

0,17429

0,00058

0,00120

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

4,3077

0,63043

0,17485

0,00192

0,00377

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

4,0000

1,05409

0,33333

0,14782

0,07391

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

12

4,7500

0,45227

0,13056

0,00001

0,00004

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

25

4,5600

0,96090

0,19218

0,00001

0,00000

ΣΥΝΟΛΟ

148

4,1149

0,97257

0,07995

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

11

3,7330

0,58034

0,17498

0,20000

0,34862

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

4

2,5156

1,06968

0,53484

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

2

3,0000

0,00000

0,00000

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

1

3,5000

.

.

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

0

.

.

.

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

6

2,8333

0,52241

0,21327

0,24004

139,0473

147

3,499

0,00517

0,00897

14,11133

23

3,459

0,02767

0,25763

153,1979

82

0,413

0,83825

0,09240

22,0357

143

1,012

0,41305

0,09895

0,01214

0,02015

ΣΥΝΟΛΟ

24

3,2344

0,78329

0,15989

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

36

3,1620

1,32016

0,22003

0,00057

0,00451

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

9

3,5185

0,65056

0,21685

0,20000

0,88693

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

12

3,6319

1,66115

0,47953

0,00147

0,00146

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

5

3,1000

1,84880

0,82681

0,07290

0,03600

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

7

3,4643

1,36580

0,51622

0,12997

0,03081

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

14

3,6369

1,50874

0,40323

0,00618

0,00864

ΣΥΝΟΛΟ

83

3,3705

1,36685

0,15003

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

60

4,1690

0,43577

0,05626

0,20000

0,05887


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

28

4,2347

0,36929

0,06979

0,20000

0,08714

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

13

4,2308

0,30605

0,08488

0,00010

0,00376

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

10

4,2429

0,22386

0,07079

0,20000

0,60936

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

10

4,2429

0,35667

0,11279

0,20000

0,53548

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

23

4,3851

0,40734

0,08494

0,20000

0,29200

ΣΥΝΟΛΟ

144

4,2321

0,39255

0,03271

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

23

3,8000

0,47001

0,09800

0,20000

0,43733

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

7

3,6857

0,51778

0,19570

0,20000

0,66870

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

7

3,3571

0,11339

0,04286

0,00615

0,03596

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

2

3,4000

0,42426

0,30000

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

2

3,3000

0,00000

0,00000

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

10

3,7200

0,61788

0,19539

ΣΥΝΟΛΟ

51

3,6725

0,48335

0,06768

ΒΙΟΜΘΧΑΝΙΑ

18

4,2262

0,44049

0,10382

ΕΜΡΟ΢ΙΟ

4

3,6786

0,48620

0,24310

ΕΝΕ΢ΓΕΙΑ

9

4,0873

0,35495

0,11832

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

2

3,6786

0,75761

0,53571

Χ΢ΘΜΑ/ΤΙΚΟΣ & ΑΣΦΑ/ΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

3

3,5476

0,32991

0,19048

ΛΟΙΡΟΙ ΚΛΑΔΟΙ

11

4,1818

0,36332

0,10955

ΣΥΝΟΛΟ

47

4,0760

0,45308

0,06609

0,20000

0,19399

0,20000

0,12441

0,00346

11,6815

50

1,346

0,26259

0,63077

9,4429

46

2,664

0,03561

0,55582 0,00347

0,00751

0,00001 0,20000

0,68357

΢ειίδα 165


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα είλαη ραξαθηεξηζηηθφ φηη αλεμαξηήησο θιάδνπ νη επηρεηξήζεηο ζεσξνχλ ην πεξηβάιινλ θαη ηελ θνηλσλία σο ζεκαληηθνχο ππιψλεο ΔΚΔ. Ο θιάδνο δελ επεξεάδεη ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ νχηε θαη ηηο ελφηεηεο αμηνιφγεζεο (Γ1,Γ2,Γ3). Ζ παξαηεξνχκελε ηηκή (p value) είλαη κεγαιχηεξε απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο (5%), πξάγκα πνπ καο νδεγεί ζηελ απνδνρή ηεο κεδεληθήο ππφζεζεο. Απφ ηελ άιιε πιεπξά ν θιάδνο επηδξά ζηηο απαληήζεηο

πνπ δφζεθαλ γηα ηε

ζεκαληηθφηεηα ησλ ππιψλσλ ΔΚΔ θαη ηηο πξαθηηθέο (αγνξά-αλζξψπηλν δπλακηθφθνηλσλία) θαη επίζεο επηδξά ζηηο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ θαη ζηνπο παξάγνληεο ελζάξξπλζεο ηεο επηρείξεζεο. ΢ε απηέο ηηο ελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ ε παξαηεξνχκελε ηηκή (p-value) είλαη κηθξφηεξε απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο (5%) θαη θαηά ζπλέπεηα απνδερφκαζηε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε. Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα «Αγνξά» ηεο ΔΚΔ (Β.1.2) Ζ κεγαιχηεξε κέζε ηηκή (5) εκθαλίδεηαη ζην «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ ΣΟΜΔΑ» πνπ ζεκαίλεη φηη ν θιάδνο απηφο ζεσξεί πνιχ ζεκαληηθφ ηνλ ππιψλα «Αγνξά» ηεο ΔΚΔ. Ζ κηθξφηεξε κέζε ηηκή (4) εκθαλίδεηαη ζηνλ θιάδν «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢», ρακειφηεξε απφ ηηο ηηκέο ζηνλ θιάδν «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» ή «ΔΜΠΟΡΗΟ» θιάδνη νη νπνίνη κπνξνχλ λα δξαζηεξηνπνηνχληαη εληνλφηεξα θαη άξα λα ζεσξνχλ ζεκαληηθφηεξν ηνλ ππφ δηεξεχλεζε ππιψλα. Σν κεγαιχηεξν εχξνο 95% δ.ε. ησλ κέζσλ

ηηκψλ

παξαηεξείηαη

ζηηο

«ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢»

θαη

κεδεληθφ

εχξνο

ζην

«ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ ΣΟΜΔΑ» αλ θαη απάληεζε ίδηνο αξηζκφο επηρεηξήζεσλ.

Διάγραμμα 59: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.2)

΢ειίδα 166

Διάγραμμα 60: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ-Β.1.2)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα «Αλζξώπηλν δπλακηθό» ηεο ΔΚΔ (Β.1.3) Ζ κεγαιχηεξε κέζε ηηκή (5) εκθαλίδεηαη ζην

«ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ &

Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ ΣΟΜΔΑ» πνπ ζεκαίλεη φηη ν θιάδνο απηφο ζεσξεί ην απαζρνινχκελν δπλακηθφ πνιχ ζεκαληηθφ θαη άξα ηνπ δίλεη ηδηαίηεξε πξνζνρή, πνπ εθηφο απφ άπνςε ην απνδεηθλχεη θαη ζηελ πξάμε (βιέπε πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ φπνπ θαη πάιη ν ίδηνο θιάδνο εκθαλίδεη ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή κεηαμχ ησλ 6 θιάδσλ). Ο θιάδνο ηεο «ΔΝΔΡΓΔΗΑ΢» εκθαλίδεη ηε ρακειφηεξε κέζε ηηκή (4,07692) πνπ ζεκαίλεη φηη νη επηρεηξήζεηο πνπ απάληεζαλ ζεσξνχλ ην αλζξψπηλν δπλακηθφ ιηγφηεξν ζεκαληηθφ απφ ηνπο άιινπο θιάδνπο. Σν κεγαιχηεξν εχξνο 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ παξαηεξείηαη ζηηο «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» θαη κεδεληθφ εχξνο ζην «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ ΣΟΜΔΑ» αλ θαη απάληεζε ίδηνο αξηζκφο επηρεηξήζεσλ.

Διάγραμμα 61: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Ανκρ. Δυν.-Β.1.3)

Διάγραμμα 62: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Άποψθ για Ανκρ. Δυν.-Β.1.3)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά (Β.2.2) Ζ κεγαιχηεξε κέζε ηηκή (4,6) εκθαλίδεηαη ζην «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ ΣΟΜΔΑ» πνπ ζεκαίλεη φηη ν θιάδνο απηφο θαίλεηαη λα εθαξκφδεη ζπρλφηεξα ηέηνηεο πξαθηηθέο ζε ζχγθξηζε κε ηνπο άιινπο θιάδνπο. Ζ κηθξφηεξε κέζε ηηκή (3,4) πνπ έρεη ν θιάδνο «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» κπνξεί λα εξκελεπηεί απφ ηελ «νπδεηεξφηεηα» ηνπ θιάδνπ ιφγσ αληηθεηκέλνπ λα εκπιαθεί ζε αλαιφγνπ ηχπνπ πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ησλ απαληήζεσλ δηαθέξνπλ σο πξνο ην εχξνο ηνπο αλάινγα κε ηνλ θιάδν.

΢ειίδα 167


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Διάγραμμα 63: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά -Β.2.2)

Διάγραμμα 64: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά -Β.2.2)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) ΋πσο είλαη αλακελφκελν ε ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία ησλ επηρεηξήζεσλ ησλ επηκέξνπο θιάδσλ ελδηαθέξεηαη γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ ηνπο, εθαξκφδνληαο αλάινγεο πξαθηηθέο ΔΚΔ, αθνχ νη κέζεο ηηκέο θπκαίλνληαη ζε πνιχ πςειά επίπεδα κε εμαίξεζε ίζσο ηνλ θιάδν ηεο «ΔΝΔΡΓΔΗΑ΢» (κέζε ηηκή 3,6923) Δδψ θαη πάιη ν «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢» θαηέρεη ηα πξσηεία κε ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,5833) θαη αθνινπζνχλ νη «ΛΟΗΠΟΗ ΚΛΑΓΟΗ» κε επίζεο πςειή κέζε ηηκή (4,5). Ζ ρακειφηεξε κέζε ηηκή εκθαλίδεηαη ζηνλ θιάδν ηεο «ΔΝΔΡΓΔΗΑ΢». Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ θαζψο θαη ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ παξνπζηάδνληαη ζηα δηαγξάκκαηα πνπ αθνινπζνχλ, φπνπ ε «ΔΝΔΡΓΔΗΑ» θαη νη «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» έρνπλ πεξίπνπ ην ίδην εχξνο ζηα 95% δ.ε.

Διάγραμμα 65: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό-Β.2.3)

΢ειίδα 168

Διάγραμμα 66:Μεταβολι μ.τιμϊν(Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυναμικό -Β.2.3)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) Ο «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢» θαηέρεη ηελ πξψηε ζέζε κε ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,750) θαη αθνινπζνχλ νη «ΛΟΗΠΟΗ ΚΛΑΓΟΗ» κε επίζεο πςειή κέζε ηηκή (4,56). ΋ζν πςειφηεξε είλαη ε κέζε ηηκή ελφο θιάδνπ ηφζν ζπρλφηεξα νη επηρεηξήζεηο απηνχ πινπνηνχλ πξαθηηθέο αλά θαηεγνξία ΔΚΔ. Σν αληίζεην αθξηβψο ζπκβαίλεη κε κηθξφηεξεο κέζεο ηηκέο ελψ ηηκέο θνληά ζην 3 δείρλνπλ κία ηάζε νπδεηεξφηεηαο ή εζηίαζεο απφ ηνλ θιάδν ζε άιινπο ηνκείο ελδηαθέξνληνο. Οη κηθξφηεξεο κέζεο ηηκέο πνπ εκθαλίδνληαη ζηνπο θιάδνπο «ΔΜΠΟΡΗΟ» & «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» (3,9643 & 3,85 αληίζηνηρα) επηβεβαηψλνπλ απηήλ αθξηβψο ηελ παξαηήξεζή καο. Σα

95%

δ.ε.

ησλ

κέζσλ

ηηκψλ

γηα

ηε

«ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ»

θαη

«ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢» εκθαλίδνπλ ίδην πεξίπνπ εχξνο θαη ην ίδην ζπκβαίλεη ζηνπο άιινπο ηξεηο θιάδνπο κε εμαίξεζε ηηο «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢»

Διάγραμμα 67: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία -Β.2.4)

Διάγραμμα 68: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία -Β.2.4)

Δμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ (Β.3) Ζ πςειφηεξε κέζε ηηκή εκθαλίδεηαη ζηε «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ» (κ.ν. 3,733) θαη αθνινπζεί ν θιάδνο ησλ «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΧΝ»

(κ.ν. 3,5). Οη βηνκεραληθέο επηρεηξήζεηο ιφγσ

αληηθεηκέλνπ θαη παξαγσγηθήο δξαζηεξηφηεηαο δεκηνπξγνχλ κεγαιχηεξε επηβάξπλζε ζην πεξηβάιινλ θαη θαηά ζπλέπεηα θαίλεηαη φηη λνηάδνληαη ζπρλφηεξα απφ ηηο επηρεηξήζεηο άιισλ θιάδσλ. Γελ είλαη ηπραίν φηη ν θιάδνο ηνπ «ΔΜΠΟΡΗΟΤ» εκθαλίδεη ηε κηθξφηεξε κέζε ηηκή (κ.ν. 3) πνπ είλαη θιάδνο κε ιηγφηεξεο επηπηψζεηο ζην πεξηβάιινλ θαη άξα ππάξρεη κηθξφηεξε αλάγθε ιήςεο εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ. Δίλαη ΢ειίδα 169


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ πεξηβαιινληηθά νπδέηεξνο, θαη άξα κεδεληθή κέξηκλα γηα πινπνίεζε εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ. Σν κεγαιχηεξν 95% δ.ε. ησλ κ.η. εκθαλίδεηαη ζηνλ θιάδν «ΔΜΠΟΡΗΟ»

Διάγραμμα 69: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για περιβάλλον-Β.3)

Διάγραμμα 70: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για περιβάλλον-Β.3)

Παξάγνληεο ελζάξξπλζεο (Γ.4) Οη παξάγνληεο ελζάξξπλζεο ησλ επηρεηξήζεσλ επεξεάδνληαη απφ ηνλ θιάδν δξαζηεξηνπνίεζήο ηνπο. Ζ «ΒΗΟΜΖΥΑΝΊΑ», ιφγσ ηνπ παξαγσγηθνχ ηεο ραξαθηήξα, έρεη ζπλαίζζεζε ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο θαη ελζαξξχλεηαη εληνλφηεξα απφ φινπο ηνπο άιινπο θιάδνπο (κ.ν. 4,2262). ΢ην άιιν άθξν βξίζθεηαη ν «ΥΡΖΜΑΣΟΠΗ΢ΣΧΣΗΚΟ΢ & Α΢ΦΑΛΗ΢ΣΗΚΟ΢ ΣΟΜΔΑ΢» κε ηε κηθξφηεξε κ. ηηκή (3,5476)

Διάγραμμα 71: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ-Γ.4)

΢ειίδα 170

Διάγραμμα 72: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κλάδοσ vs Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ-Γ.4)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Σν κεγαιχηεξν 95% δ.ε. ησλ κ.η. εκθαλίδνπλ νη «ΚΑΣΑ΢ΚΔΤΔ΢» θαη είλαη κεδεληθά ηα 95% δ.ε. ησλ κ.η. ζηνπο θιάδνπο «ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ», «ΔΝΔΡΓΔΗΑ» θαη «ΛΟΗΠΟΤ΢ ΚΛΑΓΟΤ΢» Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Ο κλάδοσ δραςτθριότθτασ τθσ επιχείρθςθσ ζχει ςτατιςτικι ςθμαςία και επιδρά:  ςτθν άποψθ που διαμορφϊνουν οι επιχειριςεισ για τουσ πυλϊνεσ-άξονεσ ΕΚΕ «αγορά» και «ανκρϊπινο δυναμικό» και κατ’ επζκταςθ και ςτισ πρακτικζσ ΕΚΕ για τθν αγορά και το ανκρϊπινο δυναμικό που ακολουκοφν και εφαρμόηουν οι επιχειριςεισ  ςτισ πρακτικζσ ΕΚΕ για τθν κοινωνία  ςτισ εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον  ςτουσ παράγοντεσ ενκάρρυνςθσ Ραραδόξωσ ο κλάδοσ δεν επιδρά ςτθν υιοκζτθςθ από τθν επιχείρθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ για το περιβάλλον και επιπρόςκετα οφτε ςτισ επιμζρουσ αξιολογιςεισ των πρακτικϊν αυτϊν.

7.2.4. Ζ επίδξαζε ηεο ΑΠΑ΢ΥΟΛΖ΢Ζ΢

΢ειίδα 171


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 26: Θ επίδραςθ τθσ απαςχόλθςθσ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

ΑΡΑΣΧΟΛΘΣΘ N

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

΢ειίδα 172

ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

Mean

Std. Deviation

Std. Error

Kolmogorov -Smirnova

ShapiroWilk

p-value

p-value

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

64

4,67188

0,50567

0,06321

0,00001

0,00001

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

55

4,72727

0,44947

0,06061

0,00001

0,00001

μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα) ΣΥΝΟΛΟ

30

4,76667

0,43018

0,07854

149

4,71141

0,46926

0,03844

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

61

4,39344

0,55614

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

55

4,49091

0,60470

μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

30

4,73333

0,52083

0,09509

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ μικρό (ζωσ 269 άτομα)

146 64

4,50000 4,67188

0,57834 0,50567

0,04786 0,06321

0,00001

0,00001

55

4,70909

0,45837

0,06181

0,00001

0,00001

30

4,83333

0,37905

0,06920

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

149

4,71812

0,46616

0,03819

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

64

4,67188

0,50567

0,06321

0,00001

0,00001

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

55

4,61818

0,56078

0,07562

0,00001

0,00001

μεγάλο (από 1.200 άτομα)

30

4,76667

0,43018

0,07854

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

149

4,67114

0,51258

0,04199

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα) μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

0,00001

0,00001

0,07121

0,00001

0,00001

0,08154

0,00001

0,00001

ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΘΤΟΤΘΤΑΣ

ANOVA

p-value

Sum of Squares

df

F

p-value

0,12372

32,590

148

0,463

0,63021

0,02382

48,500

145

3,609

0,02957

0,00183

32,161

148

1,245

0,29079

0,02855

38,885

148

0,812

0,44574


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ μικρό (ζωσ 269 άτομα) Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

47

3,3489

0,91292

0,13316

0,09336

0,12838

40

3,4900

0,70812

0,11196

0,20000

0,75865

18

3,8000

0,61261

0,14439

0,20000

0,44916

ΣΥΝΟΛΟ

105

3,4800

0,80221

0,07829

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

59

3,5424

1,00554

0,13091

0,00001

0,00006

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

51

3,4118

1,23574

0,17304

0,00001

0,00019

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα) μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

30

4,3333

0,71116

0,12984

ΣΥΝΟΛΟ

140

3,6643

1,09683

0,09270

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

64

3,9531

0,96658

53

4,0755

30

ΣΥΝΟΛΟ

0,00001

0,00002

0,12082

0,00001

0,00001

1,08927

0,14962

0,00001

0,00001

4,5000

0,62972

0,11497

0,00001

0,00001

147

4,1088

0,97313

0,08026

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

63

3,9683

0,96667

0,12179

0,00001

0,00001

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

52

3,9615

1,06571

0,14779

0,00001

0,00001

μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

30

4,6333

0,61495

0,11227

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

145

4,1034

0,97699

0,08113

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

11

3,0682

0,74291

0,22400

0,05645

0,03460

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

12

3,4063

0,84632

0,24431

0,20000

0,43085

μεγάλο (από 1.200 άτομα)

0

.

.

.

ΣΥΝΟΛΟ

23

3,2446

0,79926

0,16666

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα) μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

0,02288

66,928

104

2,106

0,12694

0,00528

167,221

139

8,036

0,00050

0,25067

138,258

146

3,381

0,03674

0,12640

137,448

144

5,946

0,00331

0,70897

14,054

22

1,028

0,32215

΢ειίδα 173


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

΢ειίδα 174

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

34

3,2966

1,35233

0,23192

0,00191

0,00189

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

35

3,2881

1,49746

0,25312

0,00649

0,00246

μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

11

3,6061

1,11249

0,33543

0,04314

0,00054

ΣΥΝΟΛΟ

80

3,3354

1,37750

0,15401

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

58

4,2389

0,35338

0,04640

0,01098

0,31888

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

54

4,2169

0,45662

0,06214

0,20000

0,04413

μεγάλο (πάνω από 1.200 άτομα)

29

4,2463

0,36997

0,06870

0,20000

0,24224

ΣΥΝΟΛΟ

141

4,2320

0,39661

0,03340

μικρό (ζωσ 269 άτομα) μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

24

3,6250

0,44060

0,08994

0,01863

0,04424

20

3,7200

0,52275

0,11689

0,20000

0,25288

μεγάλο (από 1.200 άτομα)

5

3,8600

0,60249

0,26944

0,20000

0,45097

ΣΥΝΟΛΟ

49

3,6878

0,48675

0,06954

μικρό (ζωσ 269 άτομα)

19

4,0263

0,43592

0,10001

0,00626

0,01931

μεςαίο (από 270 ζωσ 1.199 άτομα)

20

4,1893

0,44834

0,10025

0,15820

0,03224

μεγάλο (από 1.200 άτομα)

6

3,9286

0,53261

0,21744

0,20000

0,29355

ΣΥΝΟΛΟ

45

4,0857

0,45447

0,06775

0,18842

149,902

79

0,242

0,78584

0,07034

22,022

140

0,066

0,93638

0,55767

11,372

48

0,546

0,58305

0,75265

9,087

44

1,042

0,36157


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα αλαδεηθλχεηαη ελ κέξεη ε ζεκαζία ηεο απαζρφιεζεο θαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν απηφ επηδξά ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ. Δίλαη νινθάλεξν φηη ην κέγεζνο ηεο απαζρφιεζεο δελ επηδξά, φπσο ίζσο είλαη αλακελφκελν, ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηελ ελφηεηα Γ. Οη παξαηεξνχκελεο ηηκέο (p-value) θπκαίλνληαη ζε πςεινηέξα επίπεδα απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο (α=0,05) πξάγκα πνπ καο νδεγεί ζηελ απνδνρή ηεο κεδεληθήο ππφζεζεο ΢ηελ πξαγκαηηθφηεηα ε ζεκαζία ηεο επίδξαζεο ηεο απαζρφιεζεο πεξηνξίδεηαη ζε ηξείο απφ ηηο ηέζζεξηο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ: ηελ αγνξά, ην αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη ηελ θνηλσλία, αιιά επεξεάδεη θαη ηελ άπνςε πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα ΔΚΔ «Αγνξά». Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα «Αγνξά» ηεο ΔΚΔ (Β.1.2) Οη απαληήζεηο, θπκαίλνληαη ζηελ θιίκαθα «ζεκαληηθφο» έσο «πνιχ ζεκαληηθφο». Ζ κεγαιχηεξε κέζε ηηκή (4,73333) εκθαλίδεηαη ζηηο κεγάινπ κεγέζνπο απαζρφιεζεο επηρεηξήζεηο (>1.200 άηνκα) θαη αθνινπζνχλ νη κεζαίνπ θαη κηθξνχ κεγέζνπο απαζρφιεζεο επηρεηξήζεηο. Απηφ επηβεβαηψλεηαη θαη απφ ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ, φπνπ ε ζρεηηθή γξακκή εκθαλίδεη άλνδν φζν κεηαβαίλνπκε απφ κηθξφ ζε κεγάιν κέγεζνο απαζρφιεζεο. Σα 95% δ.ε. ησλ κ.η. είλαη πεξίπνπ ίζα γηα ηηο δχν πξψηεο θαηεγνξίεο απαζρφιεζεο.

Διάγραμμα 73: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ–Β.1.2)

Διάγραμμα 74:Μεταβολι μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Άποψθ για Αγορά ωσ πυλ. ΕΚΕ–Β.1.2)

΢ειίδα 175


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά (Β.2.2) Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή ζηηο επηρεηξήζεηο νη νπνίεο έρνπλ κεγάιν κέγεζνο απαζρφιεζεο (κε πάλσ απφ 1.200 άηνκα) θαηά αληηζηνηρία κε ηελ άπνςε πνπ εθθέξνπλ νη ίδηεο απηέο επηρεηξήζεηο γηα ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα ΔΚΔ «Αγνξά». Απηφ ζεκαίλεη φηη νη επηρεηξήζεηο κεγάινπ κεγέζνπο απαζρφιεζεο εκθαλίδνπλ κεγάια κεγέζε ζηελ αγνξά (π.ρ. πσιήζεηο θ.ιπ.) θαη θαηέρνπλ θαη κεγάιν κεξίδην ηεο αγνξάο. Άξα ππνζέηνπκε φηη ηνπο ελδηαθέξεη ε αγνξά θαη γηα απηφ ην ιφγν εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή θαη πηνζεηνχλ/πινπνηνχλ «ζπρλά» έσο «πνιχ ζπρλά» αλάινγεο πξαθηηθέο ΔΚΔ, πάλησο ζε ζπρλφηεξν βαζκφ απφ ηηο κεζαίνπ κεγέζνπο ή κηθξνχ κεγέζνπο απαζρφιεζεο επηρεηξήζεηο. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ θαζψο θαη ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ παξνπζηάδνληαη ακέζσο κεηά θαη είλαη ίζα γηα ηηο δχν αθξαίεο θαηεγνξίεο.

Διάγραμμα 75: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)

Διάγραμμα 76: Μεταβολι μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) Δδψ νη κεγάινπ κεγέζνπο απαζρφιεζεο επηρεηξήζεηο θαηέρνπλ θαη πάιη ηελ πξψηε ζέζε θαη εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,5), έπνληαη νη κεζαίνπ κεγέζνπο επηρεηξήζεηο (κ.ν. 4,0755) θαη αθνινπζνχλ νη κηθξνχ κεγέζνπο επηρεηξήζεηο κε κέζε ηηκή 3,9531. Ζ θαηάηαμε απηή είλαη θαηά ηελ άπνςή καο ινγηθή. Οη επηρεηξήζεηο νη νπνίεο απαζρνινχλ ην κεγαιχηεξν αξηζκφ αηφκσλ είλαη θπζηθφ λα ελδηαθέξνληαη πνιχ πην έληνλα γηα ηνπο εξγαδφκελνπο θαη θπξίσο πνιχ πην ζπρλά. Τηνζεηνχλ επνκέλσο ελαιιαθηηθνχο θαη πνιινχο ηξφπνπο γηα λα ην απνδεηθλχνπλ απηφ, κέζσ πξαθηηθψλ γηα ΢ειίδα 176


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ ην αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη κάιηζηα ζε ζπρλφηεξα ρξνληθά δηαζηήκαηα, ζπγθξηλφκελεο κε κηθξφηεξνπ κεγέζνπο επηρεηξήζεηο. Μάιηζηα πνιιέο θνξέο εθαξκφδνπλ πξαθηηθέο ΔΚΔ ζε ηαθηηθά ρξνληθά δηαζηήκαηα (π.ρ. αλά δίκελν, ηξίκελν θ.ιπ.). Απφ ηελ άιιε πιεπξά νη επηρεηξήζεηο κε κηθξφηεξν κέγεζνο πξνζσπηθνχ θαίλεηαη λα πηνζεηνχλ ζε αξαηφηεξα δηαζηήκαηα πξαθηηθέο γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ, ρσξίο απηφ λα ζεκαίλεη φηη δελ λνηάδνληαη. Δίλαη ραξαθηεξηζηηθφ φηη ε κέζε ηηκή θαη ζηηο ηξείο θαηεγνξίεο επηρεηξήζεσλ σο πξνο ηελ απαζρφιεζε θπκαίλεηαη ζε πςειά επίπεδα θνληά ζην 4, πνπ ζεκαίλεη φηη εθαξκφδνπλ/πηνζεηνχλ «ζπρλά» πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ ηνπο. Σα 95% δ.ε. ησλ κ.η. είλαη δηαθνξεηηθά ζηηο ηξείο θαηεγνξίεο θαη ε κεηαβνιή ησλ κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεηαη ζην ζρεηηθφ δηάγξακκα.

Διάγραμμα 77: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.–Β.2.3)

Διάγραμμα 78: Μεταβολι μ.τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.– Β.2.3)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) Ζ ίδηα εηθφλα επηθξαηεί θαη εδψ, σο πξνο ην κέγεζνο ησλ επηρεηξήζεσλ. Τπνζέηνληαο θαη πάιη φηη νη κεγάινπ κεγέζνπο απαζρφιεζεο επηρεηξήζεηο θαηέρνπλ κεγαιχηεξα κεξίδηα θαηαξρήλ ζηελ αγνξά θαη άξα θαη ζηελ επξχηεξε θνηλσλία (π.ρ. πσιήζεηο, δίθηπα δηαλνκήο, νκάδεο θαηαλαισηψλ θ.ιπ.) ζε ζχγθξηζε κε ηηο κηθξφηεξεο απφ άπνςε απαζρφιεζεο επηρεηξήζεηο, ηφηε νη κέζεο ηηκέο είλαη αλακελφκελεο. Οη κέζεο ηηκέο απνηππψλνπλ επηπξφζζεηα θαη ην ελδηαθέξνλ

ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ αλάιεςε

πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ηε θνηλσλία θαη γεληθφηεξα ην έληνλν ελδηαθέξνλ ηνπο γηα ηελ θνηλσλία.

΢ειίδα 177


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ δηαθνξνπνηνχληαη κεηαμχ ησλ ηξηψλ θαηεγνξηψλ θαη ε κεηαβνιή ησλ κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεηαη ζην ζρεηηθφ δηάγξακκα.

Διάγραμμα 79: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4)

Διάγραμμα 80: Μεταβολι μ. τιμϊν (Απαςχόλθςθ vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία– Β.2.4)

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Το μζγεκοσ απαςχόλθςθσ των επιχειριςεων είναι ςτατιςτικά ςθμαντικό και επιδρά:  Στθν άποψθ που ζχουν οι επιχειριςεισ για τθ ςθμαντικότθτα του πυλϊνα τθσ ΕΚΕ «αγορά»  Στισ αντίςτοιχεσ πρακτικζσ ΕΚΕ που εφαρμόηουν οι επιχειριςεισ για τθν αγορά, για το ανκρϊπινο δυναμικό και για τθν κοινωνία Θ επίδραςθ αυτι είναι φαίνεται ότι είναι εντονότερθ όςο πιο μεγάλο είναι το μζγεκοσ απαςχόλθςθσ τθσ επιχείρθςθσ. Αντικζτωσ, το μζγεκοσ απαςχόλθςθσ τθσ επιχείρθςθσ δεν επιδρά ςτισ απόψεισ των επιχειριςεων για τουσ άλλουσ τρείσ πυλϊνεσ ΕΚΕ, οφτε ςτθν υιοκζτθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ για το περιβάλλον και εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων και οφτε ςτισ επιμζρουσ αξιολογιςεισ των πρακτικϊν ΕΚΕ και ςτουσ παράγοντεσ ενκάρρυνςθσ.

7.2.5. Ζ επίδξαζε ηνπ ΚΤΚΛΟΤ ΔΡΓΑ΢ΗΩΝ

΢ειίδα 178


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 27: Θ επίδραςθ του κφκλου εργαςιϊν ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ Ε΢ΓΑΣΙΩΝ

KolmogorovSmirnova

ShapiroWilk

p-value

p-value

0,00001

0,00001

0,05442

0,00001

0,00001

0,07634

0,00001

0,00001

N

Mean

Std. Deviation

Std. Error

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

61

4,60656

0,52532

0,06726

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

59

4,77966

0,41803

υψθλόσ ( πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,77419

0,42502

ΣΥΝΟΛΟ

151

4,70861

0,47031

0,03827

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

58

4,36207

0,58334

0,07660

0,00001

0,00001

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

59

4,55932

0,56542

0,07361

0,00001

0,00001

υψθλόσ ( πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,61290

0,55842

0,10029

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

148

4,49324

0,57731

0,04745

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

61

4,59016

0,52843

0,06766

0,00001

0,00001

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

59

4,77966

0,41803

0,05442

0,00001

0,00001

υψθλόσ (πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,80645

0,40161

0,07213

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

151

4,70861

0,47031

0,03827

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

61

4,63934

0,48418

0,06199

0,00001

0,00001

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

59

4,64407

0,58021

0,07554

0,00001

0,00001

υψθλόσ (πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,77419

0,42502

0,07634

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

151

4,66887

0,51279

0,04173

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

40

3,4300

0,93100

0,14720

0,03803

0,05345

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

48

3,3146

0,65623

0,09472

0,20000

0,29145

υψθλόσ ( πάνω από 460.000 χιλ. €)

19

4,0842

0,57568

0,13207

0,20000

0,14517

ΣΥΝΟΛΟ

107

3,4944

0,80292

0,07762

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

55

3,5818

1,11705

0,15062

0,00001

0,00010

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

56

3,4286

1,09307

0,14607

0,00001

0,00003

υψθλόσ ( πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,2903

0,82436

0,14806

0,00001

0,00003

ANOVA

ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΘΤΟΤΘΤΑΣ p-value

Sum of Squares

df

F

p-value

0,00035

33,178

150

2,457

0,08913

0,84257

48,993

147

2,605

0,07734

0,00003

33,178

150

3,382

0,03660

0,01773

39,443

150

0,822

0,44153

0,00356

68,337

106

7,216

0,15718

169,099

141

7,071

΢ειίδα 179

0,00116

0,00119


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

΢ειίδα 180

ΣΥΝΟΛΟ

142

3,6761

1,09512

0,09190

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

59

3,9322

0,99766

0,12988

0,00001

0,00001

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

59

4,0678

1,04822

0,13647

0,00001

0,00001

υψθλόσ (πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,4516

0,67521

0,12127

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

149

4,0940

0,97497

0,07987

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

58

4,0862

0,97844

0,12848

0,00001

0,00001

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

58

3,9138

1,01367

0,13310

0,00001

0,00001

υψθλόσ ( πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,5161

0,76902

0,13812

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

147

4,1088

0,97313

0,08026

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

12

3,0365

0,71532

0,20650

0,04675

0,10742

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

10

3,3250

0,80407

0,25427

0,20000

0,45914

υψθλόσ (πάνω από 460.000 χιλ. €)

2

3,9688

1,01647

0,71875

.

ΣΥΝΟΛΟ

24

3,2344

0,78329

0,15989

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

36

3,2917

1,44014

0,24002

0,00023

0,00116

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

34

3,1765

1,44684

0,24813

0,00181

0,00375

υψθλόσ (πάνω από 460.000 χιλ. €)

12

4,0972

0,53752

0,15517

0,20000

0,62827

ΣΥΝΟΛΟ

82

3,3618

1,37295

0,15162

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

55

4,2208

0,33651

0,04538

0,00235

0,01928

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

57

4,2206

0,46139

0,06111

0,03340

0,00860

υψθλόσ (πάνω από 460.000 χιλ. €)

31

4,2719

0,36207

0,06503

0,03687

0,14232

ΣΥΝΟΛΟ

143

4,2318

0,39390

0,03294

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

24

3,6000

0,44721

0,09129

0,00577

0,01525

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

18

3,6722

0,46375

0,10931

0,20000

0,08216

υψθλόσ (πάνω από 460.000 χιλ. €)

9

3,8667

0,60828

0,20276

0,20000

0,08827

ΣΥΝΟΛΟ

51

3,6725

0,48335

0,06768

χαμθλόσ (ζωσ 69.999 χιλ €)

20

4,0107

0,44170

0,09877

0,00792

0,01703

μεςαίοσ (από 70.000-459.999 χιλ €)

18

4,1270

0,43590

0,10274

0,08082

0,01706

υψθλόσ ( πάνω από 460.000 χιλ. €)

9

4,1190

0,54281

0,18094

0,20000

0,66093

ΣΥΝΟΛΟ

47

4,0760

0,45308

0,06609

0,42219

140,685

148

2,998

0,05298

0,46084

138,259

146

4,059

0,01928

0,86395

14,111

23

1,372

0,27541

0,00676

152,684

81

2,137

0,12483

0,00775

22,033

142

0,203

0,81651

0,46623

11,682

50

0,996

0,37687

0,60791

9,443

46

0,352

0,70524


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα αλαδεηθλχεηαη ελ κέξεη ε ζεκαζία ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ θαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν απηφο επηδξά ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηηο εξσηήζεηο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Ο θχθινο εξγαζηψλ, φπσο ζπκβαίλεη θαη κε ην κέγεζνο απαζρφιεζεο, δελ επηδξά, ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηελ ελφηεηα Γ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Οη παξαηεξνχκελεο ηηκέο (p-value) θπκαίλνληαη ζε πςεινηέξα επίπεδα απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο (0,05) πξάγκα πνπ καο νδεγεί ζηελ απνδνρή ηεο κεδεληθήο ππφζεζεο θαη επνκέλσο είλαη αδηάθνξνο ν θχθινο εξγαζηψλ ζηελ γεληθή θαη ζηηο επηκέξνπο αμηνινγήζεηο ησλ ελνηήησλ. Ζ ζεκαληηθφηεηα ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ πεξηνξίδεηαη ζε ηξείο απφ ηηο ηέζζεξηο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ: γηα ην πεξηβάιινλ, ηελ αγνξά θαη ηελ θνηλσλία, θαζψο θαη ζηελ άπνςε πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα ΔΚΔ «Αλζξψπηλν δπλακηθφ». Αλαιπηηθφηεξα επηζεκάλνληαη ηα αθφινπζα : Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα «Αλζξώπηλν δπλακηθό» ηεο ΔΚΔ (Β.1.3) Ο θχθινο εξγαζηψλ επηδξά ζηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα «Αλζξψπηλν δπλακηθφ» θαη φζν κεγαιχηεξνο είλαη ν θχθινο εξγαζηψλ πνπ πξαγκαηνπνηνχλ νη επηρεηξήζεηο ηφζν πην ζεκαληηθφ ζεσξνχλ ηνλ ππιψλα. Σν αληίζηνηρν δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ επηβεβαηψλεη ηελ παξαηήξεζή καο απηή ελψ ηα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη άληζα γηα ηηο ηξεηο θαηεγνξίεο.

Διάγραμμα 81: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Άποψθ για Ανκρ. Δυν.ΕΚΕ-Β.1.3)

Διάγραμμα 82: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Άποψθ για Ανκρ.Δυν.-Β.1.3)

΢ειίδα 181


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.2.1) Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή ζηηο επηρεηξήζεηο νη νπνίεο έρνπλ ην πςειφηεξν θχθιν εξγαζηψλ (κε πάλσ απφ 460.000 ρηι €). Απηέο νη επηρεηξήζεηο ιφγσ ηνπ πςεινχ θχθινπ εξγαζηψλ ηνπο, κπνξνχλ λα δηαζέηνπλ ηα αλάινγα ρξεκαηηθά πνζά θαη λα έρνπλ ηελ δπλαηφηεηα λα πινπνηνχλ πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ, πξαθηηθέο πνπ κπνξεί λα έρνπλ θαη πςειφηεξν θφζηνο ζε ζχγθξηζε κε άιιεο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ. ΢ηε ζπλέρεηα νη κηθξφηεξνπ θχθινπ εξγαζηψλ επηρεηξήζεηο θαηέρνπλ ηε δεχηεξε ζέζε κε κέζε ηηκή 3,43 θαη ηέινο νη κεζαίνπ θχθινπ εξγαζηψλ επηρεηξήζεηο εκθαλίδνπλ κέζε ηηκή 3,31. Οη επηρεηξήζεηο κε ην κηθξφηεξν θχθιν εξγαζηψλ δείρλνπλ κεγαιχηεξν θαη εληνλφηεξν ελδηαθέξνλ ζε πεξηβαιινληηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο κε κεζαίν θχθιν εξγαζηψλ. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ δηαθέξνπλ γηα ηηο ηξεηο θαηεγνξίεο ελψ ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεη ηε κεηαβνιή ησλ κέζσλ ηηκψλ απφ ηε κία θαηεγνξία ζηελ άιιε.

Διάγραμμα 83: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για ΡεριβάλλονΒ.2.1)

Διάγραμμα 84: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβ.–Β.2.1)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά (Β.2.2) Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,2903) ζηηο επηρεηξήζεηο νη νπνίεο έρνπλ ην πςειφηεξν θχθιν εξγαζηψλ κε πάλσ απφ 460.000 ρηι €. Οη επηρεηξήζεηο απηέο ιφγσ ηνπ πςεινχ θχθινπ εξγαζηψλ ηνπο, κπνξνχλ λα δηαζέηνπλ ηα αλάινγα ρξεκαηηθά πνζά θαη λα έρνπλ ηελ δπλαηφηεηα λα πινπνηνχλ πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά. Μάιηζηα ην ελδηαθέξνλ ηνπο κπνξεί λα είλαη αθφκα πην έληνλν θαη ζπλερέο, αθξηβψο επεηδή ε αγνξά είλαη ε πεγή ηεο δεκηνπξγίαο ην πςεινχ θχθινπ ΢ειίδα 182


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ εξγαζηψλ πνπ εκθαλίδνπλ. Απφ ηελ άιιε πιεπξά νη ρακειφηεξνπ θχθινπ εξγαζηψλ επηρεηξήζεηο παξνπζηάδνπλ κέζε ηηκή 3,5818, ππεξηεξψληαο ησλ επηρεηξήζεσλ κε κεζαίν θχθιν εξγαζηψλ. Απηή ε ζεηξά θαηάηαμεο είλαη ίδηα κε ηε ζεηξά θαηάηαμεο γηα ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ. Ίζσο απηφ λα δείρλεη, φηη νη επηρεηξήζεηο κε ην κηθξφηεξν θχθιν εξγαζηψλ δείρλνπλ κεγαιχηεξν θαη εληνλφηεξν ελδηαθέξνλ ζε πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο κε κεζαίν θχθιν εξγαζηψλ, πξνζπαζψληαο λα απμήζνπλ αθελφο ηνλ θχθιν εξγαζηψλ ηνπο αθεηέξνπ – θαη ίζσο ην ζεκαληηθφηεξν- λα δηεπξχλνπλ ηε δηείζδπζε ηνπο ζηελ αγνξά θαη ζηελ θνηλσλία θαη γεληθφηεξα λα θαηαζηήζνπλ αθφκα πνηφ γλσζηφ ην φλνκά ηνπο. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ έρνπλ πεξίπνπ ην ίδην εχξνο θαη ζηηο ηξεηο θαηεγνξίεο ελψ ην δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεη ηε κεηαβνιή ηνπο απφ ηε κία θαηεγνξία ζηελ άιιε.

Διάγραμμα 85: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)

Διάγραμμα 86: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) Ζ ίδηα εηθφλα επηθξαηεί θαη εδψ, φπσο θαη ζηηο πξνεγνχκελεο δχν θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ. Οη επηρεηξήζεηο, αληηιακβάλνληαη φηη ν θχθινο εξγαζηψλ ηνπο εμαξηάηαη θαηαξρήλ απφ ηελ θνηλσλία θαη θαηά δεχηεξν ιφγν απφ ηελ αγνξά. Γηα απηφ ίζσο ην ιφγν νη κέζεο ηηκέο, γηα ηηο ηξείο θαηεγνξίεο επηρεηξήζεσλ, εκθαλίδνληαη λα είλαη πςειφηεξεο ζε απηή ηελ ελφηεηα εξσηήζεσλ θαη ζε απηή ηελ θαηεγνξία πξαθηηθψλ ΔΚΔ, ζε ζχγθξηζε κε ηηο πξνεγνχκελεο δχν θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ (αγνξά θαη πεξηβάιινλ). Οη κεγάινπ θχθινπ εξγαζηψλ επηρεηξήζεηο θαηέρνπλ κεγαιχηεξα κεξίδηα θαηαξρήλ ζηελ αγνξά θαη άξα θαη ζηελ επξχηεξε θνηλσλία (π.ρ. πσιήζεηο, δίθηπα δηαλνκήο, νκάδεο θαηαλαισηψλ θ.ιπ.) ζε ζχγθξηζε κε ηηο κηθξφηεξεο απφ άπνςε θχθινπ ΢ειίδα 183


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ εξγαζηψλ επηρεηξήζεηο. Έηζη ε δεκηνπξγία θχθινπ εξγαζηψλ (ηδίξνο) εμαξηάηαη ζε κεγάιν βαζκφ απφ ηα κεξίδηα αγνξάο θαη θαζνξίδνπλ ηε ζπρλφηεηα κε ηελ νπνία κία επηρείξεζε ζα πινπνηεί πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ θνηλσλία θαη γεληθφηεξα ζα πινπνηεί πξαθηηθέο ΔΚΔ. Ζ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,5161) εκθαλίδεηαη ζηηο επηρεηξήζεηο κε πςειφ θχθιν εξγαζηψλ θαη κεηά αθνινπζνχλ νη επηρεηξήζεηο κε ρακειφ θχθιν εξγαζηψλ (κ.ν. 4,0862) θαη ζηελ ηξίηε ζέζε θαηαηάζζνληαη νη επηρεηξήζεηο κε κεζαίν θχθιν εξγαζηψλ (κ.ν. 3,9138).Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ έρνπλ πεξίπνπ ην ίδην εχξνο θαη ζηηο ηξεηο θαηεγνξίεο ελψ ην δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεη ηε κεηαβνιή ηνπο απφ ηε κία θαηεγνξία ζηελ άιιε.

Διάγραμμα 87: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4)

Διάγραμμα 88: Μεταβολι μ. τ. (Κφκλοσ εργαςιϊν vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4)

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Ο κφκλοσ εργαςιϊν ζχει ςτατιςτικι ςθμαντικότθτα και επιδρά ςτθν άποψθ που ζχουν οι επιχειριςεισ για τθ ςθμαντικότθτα του πυλϊνα ΕΚΕ «ανκρϊπινο δυναμικό» και για τισ πρακτικζσ ΕΚΕ που εφαρμόηουν οι επιχειριςεισ για το περιβάλλον, για τθν αγορά και για τθν κοινωνία. Οι επιχειριςεισ με το υψθλότερο επίπεδο κφκλου εργαςιϊν υιοκετοφν ςυχνότερα πρακτικζσ ΕΚΕ και ακολουκοφν οι επιχειριςεισ με το μικρότερο επίπεδο ενϊ ςτθν τελευταία κζςθ βρίςκονται οι επιχειριςεισ με μεςαίο επίπεδο. Ο κφκλοσ εργαςιϊν δεν επιδρά ςτθν υιοκζτθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ για το ανκρϊπινο δυναμικό, όπωσ και ςε καμία άλλθ μεταβλθτι (εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον, αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ, παράγοντεσ ενκάρρυνςθσ επιχείρθςθσ).

7.2.6. Ζ επίδξαζε ησλ ΗΓΗΩΝ ΚΔΦΑΛΑΗΩΝ

΢ειίδα 184


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 28: Θ επίδραςθ των ιδίων κεφαλαίων ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΩΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ N

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

Mean

Std. Deviation

Std. Error

Kolmogorov -Smirnova

ShapiroWilk

p-value

p-value

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

60

4,66667

0,50979

0,06581

0,00001

0,00001

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

62

4,72581

0,44975

0,05712

0,00001

0,00001

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

30

4,76667

0,43018

0,07854

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,71053

0,46935

0,03807

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

59

4,45763

0,62483

0,08135

0,00001

0,00001

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

61

4,47541

0,53562

0,06858

0,00001

0,00001

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

29

4,58621

0,56803

0,10548

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

149

4,48993

0,57677

0,04725

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

60

4,70000

0,49745

0,06422

0,00001

0,00001

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

62

4,67742

0,47128

0,05985

0,00001

0,00001

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

30

4,76667

0,43018

0,07854

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,70395

0,47226

0,03831

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

60

4,56667

0,56348

0,07275

0,00001

0,00001

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

62

4,72581

0,48483

0,06157

0,00001

0,00001

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

30

4,76667

0,43018

0,07854

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,67105

0,51180

0,04151

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

41

3,1220

0,81686

0,12757

0,20000

0,43357

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

43

3,6651

0,67608

0,10310

0,20000

0,09121

ANOVA

ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΘΤΟΤΘΤΑΣ p-value

Sum of Squares

df

F

p-value

0,10352

33,263

151

0,506

0,60387

0,26604

49,235

148

0,512

0,60008

0,21640

33,678

151

0,361

0,69732

0,00308

39,553

151

2,159

0,11904

0,53952

68,830

107

8,968

0,00025

΢ειίδα 185


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

΢ειίδα 186

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

24

3,8542

0,74890

0,15287

ΣΥΝΟΛΟ

108

3,5009

0,80204

0,07718

0,20000

0,07214

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

54

3,3704

1,18634

0,16144

0,00001

0,00021

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

60

3,7333

0,95432

0,12320

0,00001

0,00001

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

29

4,1379

1,02554

0,19044

0,00008

0,00005

ΣΥΝΟΛΟ

143

3,6783

1,09159

0,09128

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. €)

58

3,7414

1,14800

0,15074

0,00001

0,00001

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. €)

62

4,2419

0,78271

0,09940

0,00001

0,00001

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

30

4,5000

0,73108

0,13348

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

150

4,1000

0,97451

0,07957

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

56

3,7321

1,13604

0,15181

0,00001

0,00002

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

62

4,2097

0,83248

0,10572

0,00001

0,00001

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

30

4,6333

0,55605

0,10152

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

148

4,1149

0,97257

0,07995

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

16

3,2383

0,77467

0,19367

0,10736

0,27618

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

7

3,2232

0,92270

0,34875

0,20000

0,68532

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

1

3,2500

.

.

ΣΥΝΟΛΟ

24

3,2344

0,78329

0,15989

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

33

2,6742

1,42892

0,24874

0,01472

0,05563

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

34

3,8971

0,94461

0,16200

0,00474

0,00052

υψθλό μζγεκοσ (πάνω 224.000 χιλ €)

16

3,6875

1,44642

0,36160

0,01568

0,00054

ΣΥΝΟΛΟ

83

3,3705

1,36685

0,15003

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

56

4,1888

0,40416

0,05401

0,05663

0,14732

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. €)

59

4,2446

0,39173

0,05100

0,00148

0,04220

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

29

4,2906

0,37503

0,06964

0,20000

0,58544

0,11152

169,203

142

5,071

0,00748

0,03248

141,500

149

7,757

0,00063

0,00046

139,047

147

9,980

0,00009

0,76677

14,111

23

0,001

0,99899

0,00783

153,198

82

8,570

0,00042

0,74171

22,036

143

0,690

0,50316


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

ΣΥΝΟΛΟ

144

4,2321

0,39255

0,03271

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

24

3,6833

0,48245

0,09848

0,17595

0,06562

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300-223.999 χιλ. € )

18

3,6833

0,53495

0,12609

0,08628

0,02975

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

9

3,6222

0,42361

0,14120

0,09254

0,24047

ΣΥΝΟΛΟ

51

3,6725

0,48335

0,06768

χαμθλό μζγεκοσ (ζωσ 34.299 χιλ. € )

18

3,9722

0,52210

0,12306

0,20000

0,98719

μεςαίο μζγεκοσ (από 34.300 -223.999 χιλ. € )

16

4,1473

0,39251

0,09813

0,16084

0,03562

υψθλό μζγεκοσ (πάνω από 224.000 χιλ €)

13

4,1319

0,42643

0,11827

0,01083

0,13687

ΣΥΝΟΛΟ

47

4,0760

0,45308

0,06609

0,82243

11,682

50

0,057

0,94465

0,35285

9,443

46

0,761

0,47313

΢ειίδα 187


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα αλαδεηθλχεηαη ε βαξχηεηα ησλ ηδίσλ θεθαιαίσλ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν απηφο επεξεάδεη ηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηηο εξσηήζεηο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Σα ηδία θεθάιαηα πξνζδίδνπλ βαξχηεηα ζε κία επηρείξεζε θαη απνηεινχλ έλαλ απφ ηνπο πξνζδηνξηζηηθνχο παξάγνληεο γηα ηελ νηθνλνκηθή ηεο αλεμαξηεζία. Παξφια απηά ηα ηδία θεθάιαηα αλεμαξηήησο ηνπ χςνπο πνπ δηαζέηεη θάζε επηρείξεζε δελ έρνπλ θακία ζεκαληηθφηεηα γηα ηελ άπνςε πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηνπο ππιψλεο ΔΚΔ (Β.1), γηα ηελ πινπνίεζε εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.3) θαη γηα ηηο αμηνινγήζεηο ησλ ελνηήησλ Γ2,Γ3,Γ4. ΢ε απηέο ηηο ελφηεηεο νη παξαηεξνχκελεο ηηκέο (p-value) θπκαίλνληαη ζε πςεινηέξα επίπεδα απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο (0,05) πξάγκα πνπ καο νδεγεί ζηελ απνδνρή ηεο κεδεληθήο ππφζεζεο θαη επνκέλσο είλαη αδηάθνξν ην χςνο ησλ ηδίσλ θεθαιαίσλ. Ζ ζεκαζία ησλ ηδίσλ θεθαιαίσλ, κε βάζε ηα δεδνκέλα ηνπ πίλαθα, αθνξά θαη ζηηο ηέζζεξηο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ: γηα ην πεξηβάιινλ, γηα ηελ αγνξά, γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη γηα ηελ θνηλσλία. Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.2.1) Οη επηρεηξήζεηο κε ην πςειφηεξν κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ (> 224.000 ρηι €) έρνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (3,8542) θαη έπνληαη νη επηρεηξήζεηο κεζαίνπ κεγέζνπο θαη κε κέζε ηηκή ζην 3,6651. Οη κε ρακεινχ κεγέζνπο ηδία θεθάιαηα επηρεηξήζεηο εκθαλίδνπλ θαη ηε κηθξφηεξε κέζε ηηκή (3,122). Τπάξρεη κία ινγηθή δηάξζξσζε θαη φζν πςειφηεξα ηα ηδία θεθάιαηα ηφζν ζπρλφηεξα εθαξκφδνπλ πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα πεξηβάιινλ θαη άξα εληνλφηεξν ραξαθηεξίδεηαη ην ελδηαθέξνλ ηνπο. Απηφ απνηππψλεη θαη ην δηάγξακκα κεηαβνιήο ησλ κ.η. ελψ ηα 95% δ.ε. ησλ κ.η. έρνπλ δηαθνξεηηθφ εχξνο.

Διάγραμμα 89: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον–Β.2.1)

΢ειίδα 188

Διάγραμμα 90: Μεταβολι μ.τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον–Β.2.1)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά (Β.2.2) Ζ εηθφλα θαη ε ηάζε ε νπνία επηθξαηεί θαη εδψ είλαη ίδηα κε απηή πνπ επηθξαηεί θαη ζηηο πξαθηηθέο γηα ην πεξηβάιινλ. Οη επηρεηξήζεηο κε ην πςειφηεξν κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ (πάλσ απφ 224.000 ρηι €) εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,1379) θαη ζηε ζπλέρεηα έπνληαη νη επηρεηξήζεηο κε κεζαίν κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ θαη κε κέζε ηηκή ζην 3,733. Οη κε ρακεινχ κεγέζνπο ηδία θεθάιαηα επηρεηξήζεηο εκθαλίδνπλ θαη ηε κηθξφηεξε κέζε ηηκή (3,3704). Τπάξρεη θαη εδψ κία ινγηθή δηάξζξσζε κεηαμχ ησλ ηδίσλ θεθαιαίσλ θαη ησλ ηηκψλ πνπ επηηπραίλνπλ νη επηρεηξήζεηο. ΋ζν πςειφηεξα είλαη ηα ηδία θεθάιαηα ηφζν ζπρλφηεξα εθαξκφδνπλ νη επηρεηξήζεηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά θαη επνκέλσο ηφζν εληνλφηεξν κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί ην ελδηαθέξνλ ηνπο γηα απηφ. Ζ εηθφλα απηή απνηππψλεηαη ζην δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ ην νπνίν είλαη ζρεδφλ επζεία ελψ θαη ηα 95% δ.ε. ησλ κ.η. έρνπλ δηαθνξεηηθφ εχξνο ζηηο ηξείο θαηεγνξίεο.

Διάγραμμα 91: 95% δ.ε. μζςων τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)

Διάγραμμα 92: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) Ζ ίδηα εηθφλα σο πξν ηε δηαβάζκηζε θαη ηε ζρέζε κεηαμχ ηδίσλ θεθαιαίσλ θαη κέζε ηηκήο επηθξαηεί θαη εδψ. Οη κε πςειφ κέγεζνο ηδία θεθάιαηα επηρεηξήζεηο θαίλεηαη λα εθαξκφδνπλ ζηελ θιίκαθα απφ «ζπρλά» έσο «πνιχ ζπρλά» πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ (κέζε ηηκή 4,5) θαη αθνινπζνχλ νη κεζαίνπ κεγέζνπο ηδίσλ θεθαιαίσλ επηρεηξήζεηο (κέζε ηηκή 4,2419) θαη ζηελ ηειεπηαία ζέζε νη επηρεηξήζεηο κε ρακειφ κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ (κέζε ηηκή 3,7414). Απηφ απνηππψλεηαη θαη ζην δηάγξακκα κεηαβνιήο ησλ κ.η. ελψ ηα

95% δ.ε. ησλ κ.η. έρνπλ δηαθνξεηηθφ εχξνο ζηηο ηξείο

θαηεγνξίεο. ΢ειίδα 189


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Οη πςεινχ κεγέζνπο ηδίσλ θεθαιαίσλ επηρεηξήζεηο έρνπλ πςειφηεξε κέζε ηηκή ζε απηή ηελ θαηεγνξία πξαθηηθψλ ΔΚΔ ζε ζχγθξηζε είηε κε ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά (κέζε ηηκή 4,1379) είηε κε ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (κέζε ηηκή 3,8542).

Διάγραμμα 93: 95% δ.ε. μ. τ.(Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρϊπινο Δυν.–Β.2.3)

Διάγραμμα 94: Μεταβολι μ.τ.(Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ. Δυν.–Β.2.3)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) Οη επηρεηξήζεηο πςεινχ κεγέζνπο ηδίσλ θεθαιαίσλ, ηείλνπλ ζηελ εθαξκνγή πνιχ ζπρλά ηέηνησλ πξαθηηθψλ (κ.η.=4,633) ζε ζχγθξηζε κε επηρεηξήζεηο κεζαίνπ χςνπο ηδίσλ θεθαιαίσλ (κ.η.=4,2097) θαη κε επηρεηξήζεηο κηθξνχ κεγέζνπο ηδίσλ θεθαιαίσλ. Σν δηάγξακκα κεηαβνιήο ησλ κ.η. είλαη ζρεδφλ επζεία.

Διάγραμμα 95: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4)

΢ειίδα 190

Διάγραμμα 96: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Αμηνιόγεζε πξαθηηθώλ ΔΚΔ/πεξηβαιινληηθώλ δξάζεσλ από εκπιεθνκέλνπο (Γ.1) Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδεη εδψ ε κέζε ηηκή ησλ επηκέξνπο θαηεγνξηψλ. Σελ πςειφηεξε ζέζε θαηέρνπλ νη επηρεηξήζεηο κε κεζαίν κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ (κέζε ηηκή 3,8971), ζηε δεχηεξε ζέζε βξίζθνληαη νη επηρεηξήζεηο κε πςειφ κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ (κέζε ηηκή 3,6875) θαη ζηελ ηξίηε ζέζε βξίζθνληαη νη επηρεηξήζεηο κε κηθξφ κέγεζνο ηδίσλ θεθαιαίσλ (κέζε ηηκή 2,6742) Ζ εηθφλα απηή απνηππψλεηαη ζην δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ ελψ ηα 95% δ.ε. ησλ κ.η. είλαη άληζα γηα ηηο ηξείο θαηεγνξίεο. Γηεπθξηλίδεηαη φηη ζε απηή ηελ ππνελφηεηα δεηήζεθε απφ ηηο επηρεηξήζεηο λα ραξαθηεξίζνπλ πσο αμηνινγνχλ νη εκπιεθφκελνη ηνπο ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ/εμεηδθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ πνπ εθαξκφδνπλ νη επηρεηξήζεηο. Απηφ πξνυπνζέηεη φηη νη επηρεηξήζεηο έρνπλ εηθφλα ησλ εκπιεθφκελψλ ηνπο κεξψλ θαη ηα γλσξίδνπλ. Μία έξεπλα πνπ λα απεπζχλεηαη απεπζείαο ζηα εκπιεθφκελα κέξε επηρεηξήζεσλ (π.ρ. ηνπηθέο θνηλσλίεο, θνηλφηεηεο, κέηνρνη, εξγαδφκελνη θ.ιπ.) ίζσο λα έδηλε δηαθνξεηηθά απνηειέζκαηα.

Διάγραμμα 97: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων–Γ.1)

Διάγραμμα 98: Μεταβολι μ. τιμϊν (Ιδία κεφάλαια vs Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων–Γ.1)

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Τα οικονομικά αποτελζςματα και ειδικά τα ιδία κεφάλαια διαδραματίηουν καταλυτικό ρόλο και είναι ςτατιςτικά ςθμαντικά και για τισ τζςςερισ κατθγορίεσ πρακτικϊν ΕΚΕ ιτοι: για το περιβάλλον, για τθν αγορά, για το ανκρϊπινο δυναμικό και για τθν κοινωνία και επιπλζον φαίνεται να επιδροφν και ςτθν αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ από τουσ εμπλεκόμενουσ αλλά δεν επιδροφν πουκενά αλλοφ.

7.2.7. Ζ επίδξαζε ησλ ΚΔΡΓΩΝ ΠΡΟ ΦΟΡΩΝ ΢ειίδα 191


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 29: Θ επίδραςθ των κερδϊν πρό φόρων ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΡΟΕΝΟΤΘΤΑ Ε΢ΤΘΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ

ΚΕ΢ΔΘ Ρ΢Ο ΦΟ΢ΩΝ N

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

Άποψθ για τθν

΢ειίδα 192

ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

Mean

Std. Deviation

Std. Error

Kolmogorov -Smirnova

ShapiroWilk

p-value

p-value

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

60

4,68333

0,50394

0,06506

0,00001

0,00001

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

62

4,69355

0,46478

0,05903

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

30

4,80000

0,40684

0,07428

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,71053

0,46935

0,03807

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

60

4,40000

0,55845

0,07210

0,00001

0,00001

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

61

4,45902

0,62112

0,07953

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

28

4,75000

0,44096

0,08333

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

149

4,48993

0,57677

0,04725

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

60

4,61667

0,49030

0,06330

0,00001

0,00001

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

62

4,72581

0,48483

0,06157

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

30

4,83333

0,37905

0,06920

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,70395

0,47226

0,03831

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

60

4,60000

0,58802

0,07591

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

ANOVA

ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΘΤΟΤΘΤΑΣ

p-value

Sum of Squares

df

F

p-value

0,03285

33,263

151

0,684

0,50641

0,00079

49,235

148

3,802

0,02457

0,00033

33,678

151

2,254

0,10856

0,00002

39,553

151

2,129

0,12257


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

62

4,66129

0,47713

0,06060

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

30

4,83333

0,37905

0,06920

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,67105

0,51180

0,04151

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

44

3,3636

0,83835

0,12639

0,20000

0,25082

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

44

3,4159

0,74364

0,11211

0,02397

0,07158

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

20

3,9900

0,68434

0,15302

0,20000

0,03057

ΣΥΝΟΛΟ

108

3,5009

0,80204

0,07718

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

57

3,4386

1,11831

0,14812

0,00001

0,00010

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

58

3,5862

1,04352

0,13702

0,00001

0,00003

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

28

4,3571

0,86984

0,16438

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

143

3,6783

1,09159

0,09128

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

59

3,9153

1,03870

0,13523

0,00001

0,00001

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

61

4,0492

0,97342

0,12463

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

30

4,5667

0,67891

0,12395

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

150

4,1000

0,97451

0,07957

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

58

3,9138

1,04771

0,13757

0,00001

0,00001

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

60

4,0333

0,97366

0,12570

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

30

4,6667

0,54667

0,09981

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

148

4,1149

0,97257

0,07995

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

10

3,0125

0,78661

0,24875

0,14065

0,22123

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

11

3,6080

0,61941

0,18676

0,04152

0,03640

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

3

2,6042

0,86226

0,49783

.

0,34801

ΣΥΝΟΛΟ

24

3,2344

0,78329

0,15989

0,57967

68,830

107

4,951

0,00882

0,22312

169,203

142

7,650

0,00070

0,40538

141,500

149

4,818

0,00940

0,01972

139,047

147

6,772

0,00154

0,79593

14,111

23

3,103

0,06597

΢ειίδα 193


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

΢ειίδα 194

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

34

3,6520

1,07573

0,18449

0,00040

0,00148

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

38

2,9978

1,51921

0,24645

0,00003

0,00046

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

11

3,7879

1,40454

0,42348

0,07585

0,02413

ΣΥΝΟΛΟ

83

3,3705

1,36685

0,15003

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

59

4,2785

0,38206

0,04974

0,20000

0,29448

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

58

4,1601

0,41462

0,05444

0,20000

0,12126

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

27

4,2857

0,35438

0,06820

0,03298

0,12950

ΣΥΝΟΛΟ

144

4,2321

0,39255

0,03271

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

20

3,6050

0,50103

0,11203

0,02240

0,01629

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

24

3,7667

0,49753

0,10156

0,20000

0,28606

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ €)

7

3,5429

0,36450

0,13777

0,20000

0,62942

ΣΥΝΟΛΟ

51

3,6725

0,48335

0,06768

χαμθλά (ζωσ 4.949 χιλ. € )

20

4,0964

0,52144

0,11660

0,20000

0,92888

μεςαία (από 4.950-26.299 χιλ. € )

19

4,1015

0,42679

0,09791

0,12770

0,26692

υψθλά (πάνω από 26.300 χιλ € )

8

3,9643

0,35407

0,12518

0,11913

0,24755

ΣΥΝΟΛΟ

47

4,0760

0,45308

0,06609

0,04281

153,198

82

2,760

0,06933

0,50249

22,036

143

1,654

0,19502

0,46416

11,682

50

0,899

0,41388

0,45397

9,443

46

0,284

0,75378


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηνλ πίλαθα αλαδεηθλχεηαη ε βαξχηεηα ησλ θεξδψλ πξν θφξσλ ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν απηφο επεξεάδεη ηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηηο εξσηήζεηο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Σα θέξδε πξν θφξσλ θαη ην χςνο ζην νπνίν απηά θπκαίλνληαη, δελ είλαη ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθά θαη δελ επεξεάδνπλ ηελ αμηνιφγεζε ησλ Πξαθηηθψλ ΔΚΔ (ελφηεηα Γ) θαη ηηο επηκέξνπο ππνελφηεηεο απηήο (Γ1,Γ2,Γ3,Γ4). Οη παξαηεξνχκελεο ηηκέο ζε απηέο ηηο ελφηεηεο θπκαίλνληαη πςειφηεξα απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο θαη απηφ καο νδεγεί ζην ζπκπέξαζκα φηη ζα πξέπεη λα δερηνχκε ηελ κεδεληθή ππφζεζε δειαδή φηη ε επίδξαζε ησλ θεξδψλ πξν θφξσλ είλαη ίδηα, αλεμάξηεηα απφ ην κέγεζνο ηνπο. Αληίζεηα ηα θέξδε πξν θφξσλ παίδνπλ ξφιν θαη έρνπλ ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα ηφζν γηα ηελ άπνςε πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο σο πξνο ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα ΔΚΔ «αγνξά» φζν θαη γηα ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ θαη γηα ηηο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ. Οη παξαηεξνχκελεο ηηκέο (p-value) είλαη ρακειφηεξεο απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο θαη απηφ καο νδεγεί ζην ζπκπέξαζκα λα απνξξίςνπκε ηε κεδεληθή ππφζεζε θαη λα δερηνχκε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε δειαδή ε επίδξαζε ησλ θεξδψλ πξν θφξσλ δηαθνξνπνηείηαη. Αλαιπηηθφηεξα παξαηεξνχληαη ηα αθφινπζα : Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα ΔΚΔ «αγνξά» (Β.1.3) Δδψ παξαηεξνχκε φηη φζν πην πςειφηεξα θπκαίλνληαη ζε απφιπηα κεγέζε ηα θέξδε πξν θφξσλ ηφζν απμάλεηαη, θαηά ηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ, ε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα ΔΚΔ «αγνξά». Πξάγκαηη ν κ.ν. ησλ απαληήζεσλ απμάλεηαη φζν κεηαβαίλνπκε απφ ηελ ρακειφηεξε ζηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία. Απηφ επηβεβαηψλεηαη θαη απφ ην δηάγξακκα κεηαβνιήο ησλ κέζσλ ηηκψλ ελψ ηα 95% δ.ε. ησλ κ.η. έρνπλ δηαθνξεηηθφ εχξνο ζηηο ηξείο θαηεγνξίεο. Οη επηρεηξήζεηο κε ηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία πξηλ ηελ επηβνιή θφξσλ εκθαλίδνπλ θαη ηελ πςειφηεξε βαζκνινγία (κ.η.= 4,75) θαη αθνινπζνχλ νη επηρεηξήζεηο κε ηε κεζαία θεξδνθνξία (κ.η.=4,45902) θαη έπνληαη νη επηρεηξήζεηο κε ηε ρακειφηεξε πξν θφξσλ θεξδνθνξία (κ.η.= 4,40). Μπνξνχκε θαη πάιη λα ππνζηεξίμνπκε, φηη ε αγνξά απνηειεί ηελ πεγή ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ πνπ πξαγκαηνπνηνχλ νη επηρεηξήζεηο θαη θαη’ επέθηαζε θαη ησλ θεξδψλ πξν θφξσλ πνπ πξαγκαηνπνηνχλ. Γηα απηφ θαη ίζσο ζεσξνχλ ηελ αγνξά σο ππιψλα ΔΚΔ ζεκαληηθφ θαη κάιηζηα ζε ζχγθξηζε κε ηνπο άιινπο ηξείο ππιψλεο (πεξηβάιινλ, αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη θνηλσλία) φπνπ ηα θέξδε πξν θφξσλ δελ έρνπλ θάπνηα ζεκαζία. ΢ειίδα 195


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Διάγραμμα 99: 95% δ.ε. μζςων τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Άποψθ για Αγορά–Β.1.3)

Διάγραμμα 100: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Άποψθ για Αγορά –Β.1.3)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.2.1) Οη επηρεηξήζεηο κε ηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία πξηλ ηελ επηβνιή θφξσλ εκθαλίδνπλ θαη ηελ πςειφηεξε βαζκνινγία (κ.η.=3,99). Αθνινπζνχλ νη επηρεηξήζεηο κε κεζαία θεξδνθνξία πξν θφξσλ (κ.η.=3,415) θαη έπνληαη νη επηρεηξήζεηο κε ηελ ρακειφηεξε θεξδνθνξία πξν θφξσλ (κ.η.=3,3636). Ζ δηαβάζκηζε απηή αλάινγα κε ην επίπεδν θεξδνθνξίαο απνηππψλεηαη θαη ζην δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ. Ζ ζπρλφηεηα επνκέλσο ηεο εθαξκνγήο πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ εμαξηάηαη απφ ηελ θεξδνθνξία πξν θφξσλ πνπ εκθαλίδνπλ νη επηρεηξήζεηο θαη άξα φζν πην ςειή κπνξεί λα είλαη ε θεξδνθνξία απηή, ηφζν κεγαιχηεξε νηθνλνκηθή δπλαηφηεηα έρνπλ νη επηρεηξήζεηο λα πινπνηνχλ πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ. Έηζη νη επηρεηξήζεηο κε πςειή θεξδνθνξία εθαξκφδνπλ ζπρλφηεξα πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζρέζε κε ηηο επηρεηξήζεηο κε κεζαία θεξδνθνξία θαη απηέο κε ηε ζεηξά ηνπο εθαξκφδνπλ ζπρλφηεξα πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζρέζε κε ηηο επηρεηξήζεηο ρακειήο θεξδνθνξίαο. Σέηνηα ζπκπεξηθνξά είλαη ινγηθή: φηαλ νη νηθνλνκηθνί πφξνη είλαη πιενλαζκαηηθνί απηνί επελδχνληαη θαη ζε πξαθηηθέο πξνο φθεινο ηνπ πεξηβάιινληνο, ηεο θνηλσλίαο θ.ιπ. Αληίζεηα ζε πεξηφδνπο θξίζεσλ, φπσο απηή πνπ δηεξρφκαζηε νη νηθνλνκηθνί πφξνη ζηελεχνπλ, ε εθαξκνγή πξαθηηθψλ ΔΚΔ γίλεηαη κε ζπαληφηεξν ξπζκφ. ΢ην ζχλνιν ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ ζηελ ζπγθεθξηκέλε ελφηεηα ε κέζε ηηκή θπκαίλεηαη θνληά ζην κέζν ηεο

πεληαβάζκηαο θιίκαθαο Likert πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε. Απηφ ζεκαίλεη

πξαθηηθά φηη ε ζπρλφηεηα εθαξκνγήο πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ θπκαίλεηαη ζην

΢ειίδα 196


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ δηάζηεκα απφ «νχηε ζπρλά/νχηε ζπάληα» έσο θαη «ζπρλά». Σα 95% δ.ε. ησλ κ.η. έρνπλ δηαθνξεηηθφ εχξνο ζηηο ηξεηο θαηεγνξίεο

Διάγραμμα 101: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβ.–Β.2.1)

Διάγραμμα 102: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβ.–Β.2.1)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά (Β.2.2) Δδψ παξαηεξείηαη κία κεηαηφπηζε πξνο ζπρλφηεξε εθαξκνγή ηέηνησλ πξαθηηθψλ ζε ζχγθξηζε κε ηηο πξαθηηθέο γηα ην πεξηβάιινλ. Δληνχηνηο ε ζεηξά θαηάηαμεο ησλ επηρεηξήζεσλ παξακέλεη ε ίδηα κε απηή ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ. Δδψ νη επηρεηξήζεηο κε ηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,3571) ζε ζχγθξηζε κε ηηο άιιεο δχν θαηεγνξίεο θαη ε εηθφλα απηή επηβεβαηψλεηαη απφ ην δηάγξακκα κεηαβνιήο ησλ κέζσλ ηηκψλ. Δπηπξφζζεηα ζε ζχγθξηζε κε ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ, ηφζν ζην ζχλνιν ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ ζηνπο δχν ππιψλεο (πεξηβάιινλ-αγνξά) φζν θαη ζηηο επηκέξνπο θαηεγνξίεο επηρεηξήζεσλ (πςειή-κεζαία-ρακειή θεξδνθνξία) παξαηεξνχληαη πςειφηεξεο κέζεο ηηκέο ζηελ θαηεγνξία ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά. Απηφ επηβεβαηψλεη ηελ γεληθή παξαηήξεζε: ε εθαξκνγή πξαθηηθψλ ΔΚΔ είλαη ζπρλφηεξε γηα ηελ αγνξά παξά γηα ην πεξηβάιινλ. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ έρνπλ έρνπλ δηαθνξεηηθφ εχξνο ζηηο ηξείο θαηεγνξίεο.

΢ειίδα 197


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Διάγραμμα 103: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)

Διάγραμμα 104: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά–Β.2.2)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) Ζ γεληθή εηθφλα ησλ πξνεγνχκελσλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ (πεξηβάιινλ–αγνξά) ηζρχεη θαη εδψ. Οη πςειήο θεξδνθνξίαο επηρεηξήζεηο (κ.η.=4,5667) εθαξκφδνπλ ζπρλφηεξα ηέηνηεο πξαθηηθέο ηφζν ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο κεζαίαο θεξδνθνξίαο (κ.η.= 4,0492) φζν θαη κε επηρεηξήζεηο κε ρακειή θεξδνθνξία (κ.η.=3,9153). ΋ζν πςειφηεξα ηα θέξδε ηφζν ζπρλφηεξα εθαξκφδνπλ νη επηρεηξήζεηο πξαθηηθέο ΔΚΔ θαη ηφζν εληνλφηεξν ην ελδηαθέξνλ ηνπο Σν δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ επηβεβαηψλεη ηελ παξαηήξεζε απηή ελψ ηα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη άληζα.

Διάγραμμα 105: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ.Δυν.-Β.2.3)

΢ειίδα 198

Διάγραμμα 106: Μεταβολι μ. τ.(Κζρδθ πρό φόρ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ.Δυν.–Β.2.3)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) ΢ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ θνηλσλία, νη επηρεηξήζεηο κε ηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία θαη ην ζχλνιν ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ ζηελ ζπγθεθξηκέλε ελφηεηα ζε ζχγθξηζε κε ηηο κέζεο ηηκέο ζηηο άιιεο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ (πεξηβάιινλ-αγνξάαλζξψπηλν δπλακηθφ) έρνπλ ηελ πςειφηεξε βαζκνινγία. ΢ε απηή ηελ θαηεγνξία πξαθηηθψλ ΔΚΔ, νη επηρεηξήζεηο κε πςειά θέξδε πξν θφξσλ, έρνπλ ηελ ηάζε λα εθαξκφδνπλ πνιχ ζπρλά ηέηνηεο πξαθηηθέο (κ.η.=4,6667), ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο κε κεζαίν επίπεδν θεξδψλ πξν θφξσλ (κ.η.=4,0333) θαη κε ηηο επηρεηξήζεηο κε ρακειά θέξδε πξν θφξσλ (κ.η.=3,9138). Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη άληζα θαη ην δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ δείρλεη ηελ αχμεζε απφ ηε ρακειφηεξε ζηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία.

Διάγραμμα 107: 95% δ.ε.μ.τ.(Κζρδθ πρό φόρ. vs Ρρακ. ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4)

Διάγραμμα 108: Μεταβολι μ.τ. (Κζρδθ πρό φόρ. vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία–Β.2.4)

Δμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ (Β.3) Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδεη εδψ ε κέζε ηηκή ησλ επηκέξνπο θαηεγνξηψλ. ΢ε αληίζεζε κε ηηο ηέζζεξηο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη εηδηθφηεξα κε ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ, ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή θαηέρνπλ νη επηρεηξήζεηο κε κεζαία θεξδνθνξία πξν θφξσλ (3,6080) θαη έπνληαη νη επηρεηξήζεηο κε ρακειά θέξδε πξν θφξσλ (κ.ν. 3,0125). ΢ηελ ηειεπηαία ζέζε βξίζθνληαη νη επηρεηξήζεηο κε πςειή θεξδνθνξία (κ.ν. 2,6042) δειαδή ε ζπρλφηεηα εθαξκνγήο εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ ζε απηέο ηηο επηρεηξήζεηο θπκαίλεηαη ζην δηάζηεκα απφ «ζπάληα» έσο «νχηε ζπρλά/νχηε ζπάληα». Ζ ηειεπηαία παξαηήξεζε κπνξεί λα είλαη θαη ζπλάξηεζε ηνπ θιάδνπ θαη ηνπ αληηθεηκέλνπ δξαζηεξηφηεηαο ηεο επηρείξεζεο. Πξέπεη επίζεο λα επηζεκαλζεί ν κηθξφο αξηζκφο επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ ζπλνιηθά. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ ΢ειίδα 199


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ παξνπζηάδνπλ έληνλε δηαθνξνπνίεζε ζηηο ηξείο θαηεγνξίεο ελψ ην δηάγξακκα κεηαβνιήο ησλ κέζσλ ηηκψλ εκθαλίδεη θνξχθσζε ζηε κεζαία θαηεγνξία.

Διάγραμμα 109: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Εξειδ. δράςεισ για περιβάλλον-Β.3)

Διάγραμμα 110: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ πρό φόρων vs Εξειδ. δράςεισ για περιβάλ.-Β.3)

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Τα κζρδθ προ φόρων διαδραματίηουν καταλυτικό ρόλο και είναι ςτατιςτικά ςθμαντικά και για τισ τζςςερισ κατθγορίεσ πρακτικϊν ΕΚΕ (περιβάλλον, αγορά, ανκρϊπινο δυναμικό και κοινωνία) αλλά και για τθν άποψθ των επιχειριςεων ωσ προσ τθ ςθμαντικότθτα του πυλϊνα ΕΚΕ «αγορά». Επιπλζον φαίνεται να επθρεάηουν και τθν υιοκζτθςθ εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον ενϊ δεν επιδροφν πουκενά αλλοφ.

7.2.8. Ζ επίδξαζε ησλ ΚΔΡΓΩΝ EBITDA Σα θέξδε EBITDA είλαη κία εηδηθή θαηεγνξία θεξδψλ. Σν αθξσλχκην πξνέξρεηαη απφ ηηο ιέμεηο Earnings Before Interest Tax Depreciation and Amortization δειαδή είλαη ηα θέξδε πξν ηφθσλ, θφξσλ θαη απνζβέζεσλ. Πξφθεηηαη γηα θαζαξά ιεηηνπξγηθά θέξδε ρσξίο λα έρνπλ αθαηξεζεί νη ηφθνη, νη θφξνη θαη νη απνζβέζεηο, γηα απηφ θαη ζε απφιπηεο ηηκέο είλαη πςειφηεξα απφ ηνλ πξνεγνχκελν παξάγνληα αλάιπζεο (θέξδε πξν θφξσλ).

΢ειίδα 200


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 30: Θ επίδραςθ των κερδϊν ΕΒΙΤDΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΛΘΤΘ

ΚΕ΢ΔΘ EBITDA N

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (B.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΘΤΑΣ

Mean

Std. Deviation

Std. Error

Kolmogorov -Smirnova

ShapiroWilk

p-value

p-value

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

59

4,62712

0,52188

0,06794

0,00001

0,00001

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

62

4,69355

0,46478

0,05903

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

31

4,90323

0,30054

0,05398

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,71053

0,46935

0,03807

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

59

4,44068

0,56542

0,07361

0,00001

0,00001

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

60

4,40000

0,61617

0,07955

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

30

4,76667

0,43018

0,07854

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

149

4,48993

0,57677

0,04725

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

59

4,64407

0,48290

0,06287

0,00001

0,00001

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

62

4,72581

0,48483

0,06157

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

31

4,77419

0,42502

0,07634

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,70395

0,47226

0,03831

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

59

4,55932

0,53405

0,06953

0,00001

0,00001

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

62

4,66129

0,54151

0,06877

0,00001

0,00001

ANOVA

ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΘΤΟΤΘΤΑΣ

p-value

Sum of Squares

df

F

p-value

0,00001

33,263

151

3,714

0,02667

0,00020

49,235

148

4,612

0,01142

0,07000

33,678

151

0,882

0,41601

0,00001

39,553

151

4,841

0,00918

΢ειίδα 201


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

΢ειίδα 202

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

31

4,90323

0,30054

0,05398

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

152

4,67105

0,51180

0,04151

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

44

3,2977

0,89247

0,13455

0,20000

0,30950

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

45

3,5022

0,69625

0,10379

0,20000

0,21748

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

19

3,9684

0,63601

0,14591

0,08603

0,12375

ΣΥΝΟΛΟ

108

3,5009

0,80204

0,07718

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

54

3,5185

1,19339

0,16240

0,00001

0,00011

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

59

3,4746

1,02311

0,13320

0,00001

0,00006

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

30

4,3667

0,71840

0,13116

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

143

3,6783

1,09159

0,09128

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

57

3,7895

1,08128

0,14322

0,00001

0,00001

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

62

4,1129

0,92515

0,11749

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

31

4,6452

0,55066

0,09890

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

150

4,1000

0,97451

0,07957

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

56

3,8571

1,11890

0,14952

0,00001

0,00001

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

61

4,0820

0,89991

0,11522

0,00001

0,00001

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

31

4,6452

0,55066

0,09890

0,00001

0,00001

ΣΥΝΟΛΟ

148

4,1149

0,97257

0,07995

χαμθλά (από 1-9.999 χιλ.€ )

15

3,1500

0,70108

0,18102

0,06270

0,07745

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

6

3,4688

0,64681

0,26406

0,17204

0,08080

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

3

3,1875

1,53221

0,88462

ΣΥΝΟΛΟ

24

3,2344

0,78329

0,15989

.

0,93252

0,07609

68,830

107

4,985

0,00854

0,00853

169,203

142

8,355

0,00037

0,02367

141,500

149

8,534

0,00031

0,00310

139,047

147

7,163

0,00108

0,22748

14,111

23

0,340

0,71542


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

33

3,3005

1,36850

0,23823

0,00748

0,00610

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

38

3,3421

1,42792

0,23164

0,00004

0,00020

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

12

3,6528

1,23134

0,35546

0,09490

0,03135

ΣΥΝΟΛΟ

83

3,3705

1,36685

0,15003

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

57

4,2581

0,36665

0,04856

0,06520

0,33367

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

58

4,1527

0,40659

0,05339

0,20000

0,14127

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

29

4,3399

0,39386

0,07314

0,14688

0,10617

ΣΥΝΟΛΟ

144

4,2321

0,39255

0,03271

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

25

3,6120

0,47198

0,09440

0,01675

0,02589

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

20

3,6900

0,47117

0,10536

0,20000

0,13169

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

6

3,8667

0,59889

0,24449

0,20000

0,37849

ΣΥΝΟΛΟ

51

3,6725

0,48335

0,06768

χαμθλά (ζωσ 9.999 χιλ.€ )

21

3,9728

0,47994

0,10473

0,20000

0,82258

μεςαία (από 10.000-39.999 χιλ. €)

17

4,1597

0,40527

0,09829

0,20000

0,83665

υψθλά (πάνω από 40.000 χιλ. € )

9

4,1587

0,47485

0,15828

0,20000

0,89788

ΣΥΝΟΛΟ

47

4,0760

0,45308

0,06609

0,58335

153,198

82

0,302

0,74008

0,62229

22,036

143

2,454

0,08961

0,85438

11,682

50

0,684

0,50930

0,68884

9,443

46

0,984

0,38187

΢ειίδα 203


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Σα θέξδε EBITDA δελ είλαη ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθά θαη δελ επεξεάδνπλ ηελ αμηνιφγεζε ησλ Πξαθηηθψλ ΔΚΔ (ελφηεηα Γ). Οη παξαηεξνχκελεο ηηκέο θπκαίλνληαη πςειφηεξα απφ ην α=0,05 θαη δερφκαζηε ηε κεδεληθή ππφζεζε. Αληίζεηα ηα θέξδε EBITDA έρνπλ ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα ζηελ άπνςε γηα ηε ζεκαληηθφηεηα ησλ ππιψλσλ ΔΚΔ θαη πξαθηηθέο (πεξηβάιινλ-αγνξά-θνηλσλία) κε p<α θαη άξα δερφκαζηε ηελ ελαιιαθηηθή ππφζεζε. Αλαιπηηθφηεξα παξαηεξνχληαη ηα αθφινπζα : Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα ΔΚΔ « πεξηβάιινλ» (Β1.1) Δδψ παξαηεξείηαη κία ζηαδηαθή κεηαηφπηζε σο πξν ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα «πεξηβάιινλ» απφ ηηο επηρεηξήζεηο πνπ εκθαλίδνπλ ηα ρακειφηεξα θέξδε EBITDA (κ.η.=4,62712), πξνο ηηο επηρεηξήζεηο κε ηα κεζαία θέξδε EBITDA (κ.η.=4,69355) θαη ηηο επηρεηξήζεηο κε ηελ πςειφηεξε θεξδνθνξία EBITDA (κ.η.=4,90323). Ζ θαηάηαμε απηή ζπκβαδίδεη κε ηηο αληίζηνηρεο βαζκνινγίεο ζηελ ελφηεηα Β.2.1 Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ θαίλεηαη φηη είλαη πεξίπνπ ίζα γηα ηηο δχν θαηεγνξίεο (κεζαία-αλψηεξε) θαζψο θαη ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεη απηή ηε κεηαβνιή.

Διάγραμμα 111: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Ρεριβάλλον-Β.1.1)

Διάγραμμα 112: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Ρεριβάλλον-Β.1.1)

Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα ΔΚΔ «Αγνξά» (Β1.2) Οη επηρεηξήζεηο κε ηα πςειφηεξα θέξδε EBITDA ζεσξνχλ ζεκαληηθφηεξε ηελ αγνξά σο ππιψλα ΔΚΔ (κ.η.=4,7667) θαη ζηε ζπλέρεηα αθνινπζνχλ νη επηρεηξήζεηο κε ην ρακειφηεξν επίπεδν θεξδψλ EBITDA (κ.η.=4,44068) θαη ηειεπηαίεο έξρνληαη νη επηρεηξήζεηο κε κεζαίν επίπεδν θεξδψλ EBITDA (κ.η.=4,4). Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ έρνπλ πεξίπνπ ην ίδην εχξνο . ΢ειίδα 204


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Διάγραμμα 113: 95% δ.ε. μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Αγορά -Β.1.2)

Διάγραμμα 114: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Αγορά -Β.1.2)

Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθόηεηα ηνπ ππιώλα ΔΚΔ « Κνηλσλία» (Β1.4) Δδψ παξαηεξείηαη ζηαδηαθή κεηαηφπηζε ζηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ππιψλα «θνηλσλία» απφ ηηο επηρεηξήζεηο πνπ εκθαλίδνπλ ηα ρακειφηεξα θέξδε EBITDA (κ.η.=4,55932) πξνο ηα κεζαία θέξδε EBITDA (κ.η.=4,66129) θαη ηα πςειά θέξδε (κ.η.=4,90323). Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη άληζα ελψ ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεη ηε κεηαβνιή απφ ηε κία θαηεγνξία ζηελ άιιε.

Διάγραμμα 115: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Κοινωνία -Β.1.4)

Διάγραμμα 116: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Άποψθ για Κοινωνία -Β.1.4)

΢ειίδα 205


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ (Β.2.1) Οη επηρεηξήζεηο κε ηα πςεινηέξα θέξδε EBITDA επηηπγράλνπλ θαη ηελ πςειφηεξε βαζκνινγία (κ.η.=3,9684), έπνληαη ηα κεζαίνπ επηπέδνπ θέξδε EBITDA (κ.η.=3,5022) θαη ηέινο ηα ρακειφηεξα θέξδε EBITDA (κ.η.=3,2972). Έηζη κπνξνχκε λα ππνζηεξίμνπκε φηη ε

ζπρλφηεηα εθαξκνγήο πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ

εμαξηάηαη απφ ηα θέξδε EBITDA πνπ εκθαλίδνπλ νη επηρεηξήζεηο. ΋ζν πην ςειά κπνξεί λα είλαη απηά ηα θέξδε ηφζν κεγαιχηεξε νηθνλνκηθή δπλαηφηεηα έρνπλ νη επηρεηξήζεηο λα πινπνηνχλ πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ. Αθξηβψο ε ίδηα εηθφλα παξαηεξήζεθε θαη ζηνλ παξάγνληα: θέξδε πξν θφξσλ. Δίλαη αλακελφκελν λα εκθαλίδεηαη ε ίδηα εηθφλα γηαηί ηα θέξδε EBITDA ελζσκαηψλνπλ ηα θέξδε πξν θφξσλ. ΢ην ζχλνιν

ησλ

επηρεηξήζεσλ πνπ απάληεζαλ ζηελ ζπγθεθξηκέλε ελφηεηα ε κέζε ηηκή (3,5009) θπκαίλεηαη ιίγν πην πάλσ απφ ην κέζν ηεο

πεληαβάζκηαο θιίκαθαο Likert πνπ

ρξεζηκνπνηήζεθε. Απηφ ζεκαίλεη φηη ε ζπρλφηεηα εθαξκνγήο πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ θπκαίλεηαη ζην δηάζηεκα απφ «νχηε ζπρλά/νχηε ζπάληα» έσο θαη «ζπρλά». Παξφια απηά ζπγθξίλνληαο ην ζχλνιν ηεο βαζκνινγίαο πνπ πεηπραίλνπλ νη επηρεηξήζεηο ζηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζχγθξηζε κε ηηο άιιεο πξαθηηθέο ΔΚΔ (αγνξάαλζξψπηλν δπλακηθφ- θνηλσλία), δηαπηζηψλεηαη φηη απηή θπκαίλεηαη ζε ρακειφηεξα επίπεδα πνπ ζεκαίλεη φηη εθαξκφδνπλ ιηγφηεξν ζπρλά αλάινγεο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ζε ζχγθξηζε κε ηηο άιιεο πξαθηηθέο. Απηφ βέβαηα έξρεηαη ζε αληίζεζε κε ηε ζεκαληηθφηεηα πνπ πξνζδίδνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ην πεξηβάιινλ πνπ φπσο αλαθέξακε πξνεγνχκελα ην ζεσξνχλ ζεκαληηθφηεξν ζε ζρέζε κε ηνπο άιινπο ηξείο ππιψλεο. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη δηαθνξεηηθά κεηαμχ ησλ θαηεγνξηψλ.

Διάγραμμα 117: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1)

΢ειίδα 206

Διάγραμμα 118: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ρεριβάλλον-Β.2.1)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Αγνξά (Β.2.2) Τπάξρεη πην ζπρλή εθαξκνγή ηέηηνσλ πξαθηηθψλ ζην ζχλνιν (κ.η.=3,6783) ζε ζχγθξηζε κε ην πεξηβάιινλ. Μία παξαηήξεζε πνπ επηζεκάλζεθε θαη ζε φιεο ηηο πξνεγνχκελεο αλαιχζεηο αλάινγα κε ηνλ παξάγνληα πνπ δηεξεπλνχκε (θιάδνο, θ.ιπ.). Ζ ζεηξά θαηάηαμεο ησλ επηρεηξήζεσλ δελ παξακέλεη ε ίδηα κε απηή ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα πεξηβάιινλ. Οη επηρεηξήζεηο κε ηα πςειφηεξα θέξδε EBITDA εκθαλίδνπλ ηελ πςειφηεξε κέζε ηηκή (4,3667), ζηε δεχηεξε ζέζε βξίζθνληαη νη επηρεηξήζεηο κε ηα ρακειφηεξα θέξδε EBITDA (κέζε ηηκή 3,5185) ελψ ζηελ ηξίηε ζέζε βξίζθνληαη νη επηρεηξήζεηο κε ηα κεζαίνπ επηπέδνπ θέξδε EBITDA (κ.η.=3,4746) θαη ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεη ηελ εηθφλα απηή. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη δηαθνξεηηθά κεηαμχ ησλ θαηεγνξηψλ.

Διάγραμμα 119: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2)

Διάγραμμα 120: Μεταβολι μ.τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Αγορά-Β.2.2)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην Αλζξώπηλν δπλακηθό (Β.2.3) Οη πςειήο θεξδνθνξίαο EBITDA επηρεηξήζεηο (κ.η.=4,6452) εθαξκφδνπλ πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ ζην δηάζηεκα «ζπρλά» έσο «πνιχ ζπρλά». Ζ ζπρλφηεηα εθαξκνγήο ηέηνησλ πξαθηηθψλ είλαη πςειφηεξε ζε απηέο ηηο επηρεηξήζεηο ηφζν ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο κε κεζαίν κέγεζνο θεξδψλ EBITDA θεξδνθνξία (κ.η.=4,1129) φζν θαη κε ηηο επηρεηξήζεηο κε ρακειά επίπεδα θεξδψλ EBITDA (κ.η.=3,7895). ΋ζν πςειφηεξα είλαη ηα θέξδε EBITDA ηφζν ζπρλφηεξα εθαξκφδνπλ νη επηρεηξήζεηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη επνκέλσο ηφζν εληνλφηεξν κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί ην ελδηαθέξνλ ηνπο γηα απηφ. Απηφ ηζρχεη θαη γηα ηα θέξδε πξν θφξσλ. Σα 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ είλαη δηαθνξεηηθά κεηαμχ ησλ θαηεγνξηψλ, ελψ ην δηάγξακκα κέζσλ ηηκψλ απνηππψλεη ηε κεηαβνιή απφ ηε κία θαηεγνξία ζηελ άιιε. ΢ειίδα 207


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Διάγραμμα 121: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκρ.Δυν.-Β.2.3)

Διάγραμμα 122: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Ανκ. Δυν.-Β.2.3)

Πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία (Β.2.4) ΢ε απηήλ ηελ θαηεγνξία πξαθηηθψλ ΔΚΔ γηα ηελ Κνηλσλία, νη επηρεηξήζεηο κε πςειά θέξδε EBITDA, ηείλνπλ λα εθαξκφδνπλ ζπρλφηεξα ηέηνηεο πξαθηηθέο (κ.η.=4,6452) θαη κάιηζηα ζην δηάζηεκα απφ «ζπρλά» έσο «πνιχ ζπρλά», ζε ζχγθξηζε κε ηηο επηρεηξήζεηο κε κεζαίν επίπεδν θεξδψλ EBITDA (κ.η.=4,0820) αιιά θαη κε ηηο επηρεηξήζεηο πνπ εκθαλίδνπλ ρακειά θέξδε EBITDA (κ.η.=3,8571). Ζ εηθφλα απηή απνηππψλεηαη ζην δηάγξακκα κεηαβνιήο κέζσλ ηηκψλ, ελψ θαη ε ζχγθξηζε ησλ 95% δ.ε. ησλ κέζσλ ηηκψλ κεηαμχ ησλ ηξηψλ θαηεγνξηψλ επηρεηξήζεσλ

αλαιφγσο κε ηελ θεξδνθνξία πνπ

εκθαλίδνπλ ζηα θέξδε EBITDA, δείρλεη φηη φζν απμάλεηαη ε θεξδνθνξία ηφζν ην εχξνο ηνπ δηαζηήκαηνο απμάλεηαη.

Διάγραμμα 123: 95% δ.ε. μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4)

΢ειίδα 208

Διάγραμμα 124: Μεταβολι μ. τιμϊν (Κζρδθ EBITDA vs Ρρακτικζσ ΕΚΕ για Κοινωνία-Β.2.4)


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Τα οικονομικά αποτελζςματα και ειδικά τα κζρδθ EBITDA, που ενςωματϊνουν τα κζρδθ προ φόρων, διαδραματίηουν καταλυτικό ρόλο και είναι ςτατιςτικά ςθμαντικά :  για τθν άποψθ που ζχουν οι επιχειριςεισ για τθ ςθμαντικότθτα των πυλϊνων ΕΚΕ «περιβάλλον», «αγορά» και «κοινωνία»  για τισ αντίςτοιχεσ πρακτικζσ ΕΚΕ που υλοποιοφν οι επιχειριςεισ ςτουσ τομείσ : περιβάλλον, αγορά, ανκρϊπινο δυναμικό και κοινωνία και δεν επιδροφν πουκενά αλλοφ. Εν τοφτοισ θ ςθμαντικότθτα των πυλϊνων ΕΚΕ είναι αντιςτρόφωσ ανάλογθ ςε ςφγκριςθ με τισ αντίςτοιχεσ πρακτικζσ ΕΚΕ, δθλαδι ςε κεωρθτικό επίπεδο οι επιχειριςεισ κεωροφν κατά ςειρά ςθμαντικότθτασ τουσ : περιβάλλον, κοινωνία, ανκρϊπινο δυναμικό και αγορά, ενϊ ωσ προσ τισ πρακτικζσ ΕΚΕ πρϊτα τθν κοινωνία, και ςτθ ςυνζχεια κατά ςειρά το ανκρϊπινο δυναμικό, τθν αγορά και τελευταίο ζρχεται το περιβάλλον

7.3.

Αλάιπζε ζπζρέηηζεο ησλ ππό δηεξεύλεζε κεηαβιεηώλ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ

΢ηελ ελφηεηα δηεξεπλνχκε ηε ζπζρέηηζε ησλ κεηαζρεκαηηζκέλσλ πνηνηηθψλ δεδνκέλσλ ησλ κεηαβιεηψλ (απαληήζεσλ) ησλ ελνηήησλ ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Θα δηεξεπλεζεί ν βαζκφο ζπζρέηηζεο ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο εξσηήζεηο ησλ ελνηήησλ κε ρξήζε ηνπ ζπληειεζηή ζπζρέηηζεο r ηνπ Spearman. Σν απνηέιεζκα ηεο αλάιπζήο απνηππψλεηαη ζηνλ επφκελν πίλαθα θαη κε θφθθηλν ρξψκα απνηππψλνληαη νη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθέο ζπζρεηίζεηο αλεμάξηεηα απφ ηελ ηηκή ηνπ ζπληειεζηή ζπζρέηηζήο ηνπο. ΢ειίδα 209


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 31: Συντελεςτισ ςυςχζτιςθσ Spearman μεταβλθτϊν ερωτθματολογίου ζρευνασ

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (Β.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Άποψθ για το "Ρεριβάλλο ν" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (Β.1.1)

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

Ρρακτικζ σ ΕΚΕ για το περιβάλλ ον (Β.2.1)

Ρρακτικζ σ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

Ρρακτικζ σ ΕΚΕ για το Ανκρϊπι νο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζν εσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλ οντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνο υσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικ ϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνω ν δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντ εσ ενκάρρυν ςθσ (Γ.4)

Correlation Coefficient

1

0,226**

0,370**

0,519**

0,12715

0,05653

0,368**

0,281**

0,431*

0,04340

0,196*

0,246265

0,268869

Sig. (2-tailed)

.

0,00568

0,00001

0,00001

0,18971

0,50246

0,00001

0,00054

0,03544

0,69679

0,01849

0,08150

0,06763

N

152

149

152

152

108

143

150

148

24

83

144

51

47

Correlation Coefficient

0,226**

1

0,502**

0,239**

-0,04249

0,380**

0,225**

0,151351

0,299075

0,015382

0,196*

0,331*

-0,05943

Sig. (2-tailed)

0,00568

.

0,00001

0,00327

0,66385

0,00001

0,00626

0,06918

0,15570

0,89090

0,01906

0,01770

0,69152

N

149

149

149

149

107

142

147

145

24

82

143

51

47

Correlation Coefficient

0,370**

0,502**

1

0,324**

0,005966

0,10452

0,346**

0,199*

0,408*

0,07174

0,186*

0,314*

-0,01622

Sig. (2-tailed)

0,00001

0,00001

.

0,00005

0,95114

0,21411

0,00001

0,01506

0,04780

0,51925

0,02559

0,02498

0,91385

N

152

149

152

152

108

143

150

148

24

83

144

51

47

Correlation Coefficient

0,519**

0,239**

0,324**

1

-0,02598

0,04601

0,335**

0,369**

-0,07299

0,044674

0,222**

0,108701

0,187868

Sig. (2-tailed)

0,00001

0,00327

0,00005

.

0,78955

0,58523

0,00003

0,00001

0,73464

0,68840

0,00750

0,44768

0,20602

N

152

149

152

152

108

143

150

148

24

83

144

51

47

-0,01377

0,107218

Correlation Coefficient

0,127159

-0,04249

0,005966

-0,02598

1

0,521**

0,406**

0,503**

0,455*

0,654**

0,06563 3

Sig. (2-tailed)

0,18971

0,66385

0,95114

0,78955

.

0,00001

0,00001

0,00001

0,03813

0,00001

0,50385

0,93188

0,51021

N

108

107

108

108

108

105

108

107

21

69

106

41

40

Correlation Coefficient

0,056531

0,380**

0,104522

0,046018

0,521**

1

0,444**

0,555**

0,294526

0,438**

0,254**

0,023028

0,070268

Sig. (2-tailed)

0,50246

0,00001

0,21411

0,58523

0,00001

.

0,00001

0,00001

0,19497

0,00006

0,00276

0,87789

0,65037

΢ειίδα 210


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

N Correlation Coefficient

143

142

143

143

105

143

143

142

21

78

137

47

44

0,368**

0,225**

0,346**

0,335**

0,406**

0,444**

1

0,769**

0,405*

0,153762

0,176*

0,288*

0,213459

Sig. (2-tailed)

0,00001

0,00626

0,00001

0,00003

0,00001

0,00001

.

0,00001

0,04972

0,16518

0,03614

0,04032

0,14968

N

150

147

150

150

108

143

150

148

24

83

142

51

47

Correlation Coefficient

0,281**

0,151351

0,199*

0,369**

0,503**

0,555**

0,769**

1

0,087015

0,297**

0,14837

0,039171

0,258005

Sig. (2-tailed)

0,00054

0,06918

0,01506

0,00001

0,00001

0,00001

0,00001

.

0,68600

0,00701

0,08021

0,78493

0,07996

N

148

145

148

148

107

142

148

148

24

81

140

51

47

Correlation Coefficient

0,431*

0,299075

0,408*

-0,07299

0,455*

0,29452

0,405*

0,087015

1

0,078365

0,24373

0,699**

0,510*

Sig. (2-tailed)

0,03544

0,15570

0,04780

0,73464

0,03813

0,19497

0,04972

0,68600

.

0,72886

0,25109

0,00042

0,02154

N

24

24

24

24

21

21

24

24

24

22

24

21

20

Correlation Coefficient

0,043409

0,015382

0,07174

0,044674

0,654**

0,438**

0,153762

0,297**

0,078365

1

0,335**

-0,10161

0,128532

Sig. (2-tailed)

0,69679

0,89090

0,51925

0,68840

0,00001

0,00006

0,16518

0,00701

0,72886

.

0,00220

0,51161

0,42320

N

83

82

83

83

69

78

83

81

22

83

81

44

41

Correlation Coefficient

0,196*

0,196*

0,186*

0,222**

0,065633

0,254**

0,176*

0,14837

0,24373

0,335**

1

0,310*

0,468**

Sig. (2-tailed)

0,01849

0,01906

0,02559

0,00750

0,50385

0,00276

0,03614

0,08021

0,25109

0,00220

.

0,02669

0,00092

N

144

143

144

144

106

137

142

140

24

81

144

51

47

Correlation Coefficient

0,246265

0,331*

0,314*

0,108701

-0,01377

0,02302

0,288*

0,039171

0,699**

-0,10161

0,310*

1

0,553**

Sig. (2-tailed)

0,08150

0,01770

0,02498

0,44768

0,93188

0,87789

0,04032

0,78493

0,00042

0,51161

0,02669

.

0,00021

N

51

51

51

51

41

47

51

51

21

44

51

51

40

Correlation Coefficient

0,268869

-0,05943

-0,01622

0,187868

0,107218

0,07026

0,213459

0,258005

0,510*

0,128532

0,468**

0,553**

1

Sig. (2-tailed)

0,06763

0,69152

0,91385

0,20602

0,51021

0,65037

0,14968

0,07996

0,02154

0,42320

0,00092

0,00021

.

N

47

47

47

47

40

44

47

47

20

41

47

40

47

**. Correlation is significant at the 0.01 level (2-tailed). *. Correlation is significant at the 0.05 level (2-tailed).

΢ειίδα 211


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Απφ ηα παξαηεξνχκελα επίπεδα ζεκαληηθφηεηαο πξνθχπηεη φηη νη δείθηεο ζπζρέηηζεο ζε αξηζκφ αξρηθψλ κεηαβιεηψλ-απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζην εξσηεκαηνιφγην είλαη ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθνί, αλεμάξηεηα απφ ην είδνο ηεο ζπζρέηηζεο ηνπο, πνπ θαζνξίδεηαη κε βάζε ηελ ηηκή ηνπ ζπληειεζηή r ζπζρέηηζεο Spearman. Οη πεξηζζφηεξεο (πνζνηηθά) ζηαηηζηηθά ζεκαληηθέο ζπζρεηίζεηο εκθαλίδνληαη κεηαμχ ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο ελφηεηεο Α & Β ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη ζε ιηγφηεξν αξηζκφ ηφζν κεηαμχ ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηελ ελφηεηα Γ φζν θαη κεηαμχ ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηελ ελφηεηα Γ θαη ζηηο ελφηεηεο Α θαη Β ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Παξαηεξείηαη απνπζία ζηαηηζηηθά ζεκαληηθψλ ζπζρεηίζεσλ ζηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηελ ππνελφηεηα Β.1 (Άπνςε γηα ηε ζεκαληηθφηεηα ησλ ππιψλσλ: πεξηβάιινλ-Κνηλσλία-Αγνξά-Αλζξψπηλν Γπλακηθφ) κε ηηο απαληήζεηο πνπ δφζεθαλ ζηελ ππνελφηεηα Β.3 θαη ζηηο ππνελφηεηεο Γ.1,Γ.2,Γ.3 θαη Γ.4 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Με βάζε ηελ ηηκή ηνπ ζπληειεζηή r ζπζρέηηζεο Spearman δηαθξίλνληαη νη εμήο πεξηπηψζεηο (Μπεξζίκεο, 2008): - αλ r=0 ηφηε νη δχν κεηαβιεηέο είλαη γξακκηθά αζπζρέηηζηεο - αλ r=1 ηφηε νη δχν κεηαβιεηέο είλαη ηέιεηα γξακκηθά ζπζρεηηζκέλεο - αλ r>0 ηφηε νη δχν κεηαβιεηέο κεηαβάιινληαη γξακκηθά θαη νκφξξνπα - αλ r<0 ηφηε νη δχν κεηαβιεηέο κεηαβάιινληαη γξακκηθά θαη αληίξξνπα - αλ r≤0,3 ηφηε ε ζπζρέηηζε ησλ δχν κεηαβιεηψλ ραξαθηεξίδεηαη σο αζζελήο - αλ r≥0,7 ηφηε ε ζπζρέηηζε ησλ δχν κεηαβιεηψλ ραξαθηεξίδεηαη σο ηζρπξή - αλ r<0,7 ηφηε ε ζπζρέηηζε ησλ δχν κεηαβιεηψλ ραξαθηεξίδεηαη κέηξηα Ηζρπξή ζπζρέηηζε, κε ηηκέο r πάξα πνιχ θνληά ή πην πάλσ απφ ην 0,7 εκθαλίδεηαη κεηαμχ δχν δεπγψλ κεηαβιεηψλ: Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηην Κοινυνία (Β.2.4) & Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηο Ανθπώπινο δςναμικό (Β.2.3) με r=0,769, Δξειδικεςμένερ δπάζειρ για ηο πεπιβάλλον (Β.3) & ΢ςμβολή (επίπηυζη) εξειδικεςμένυν δπάζευν πεπιβάλλονηορ (Γ.3) r=0,6990,7. Ζ ηζρπξή ζπζρέηηζε κεηαμχ ησλ δεπγψλ απηψλ ησλ κεηαβιεηψλ είλαη θαη εξκελεχζηκε θαη εχθνια εμεγείηαη. Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ηελ θνηλσλία ζπκβαδίδνπλ θαη ζρεηίδνληαη κε ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ: φηαλ εληζρχνληαη νη κελ θαίλεηαη φηη εληζρχνληαη θαη νη δε θαη αλάπνδα. Δπηπξφζζεηα θαη εδψ έρνπκε εμσζηξέθεηα (θνηλσλία) θαη εζσζηξέθεηα (αλζξψπηλν δπλακηθφ). Δμάιινπ ην αλζξψπηλν δπλακηθφ είλαη έλα κέξνο ηεο θνηλσλίαο. ΢ειίδα 212


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Οη εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ ζρεηίδνληαη ηζρπξά κε ηηο επηπηψζεηο ηνπο. Πξαθηηθά ε ηζρπξή απηή ζπζρέηηζε αλαδεηθλχεη ην πνιχ απιφ θαη εχινγν: ε πινπνίεζε εμεηδηθεπκέλσλ γηα ην πεξηβάιινλ δξάζεσλ έρεη επηπηψζεηο ζην ίδην ην πεξηβάιινλ, ελψ αληίζεηα ε αδξάλεηα ή γηα λα ην ζέζνπκε αιιηψο ε κε πινπνίεζε πεξηβαιινληηθψλ εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ δελ δεκηνπξγεί θακία επίπησζε. Ζ ζπζρέηηζε απηή αλαδεηθλχεη επίζεο θαη θάηη άιιν: ηελ γεληθή θαη επξέσο εδξαησκέλε άπνςε φηη ε αλάιεςε νπνηαζδήπνηε νπζηαζηηθήο εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθήο δξάζεο απφ ηελ πιεπξά ησλ επηρεηξήζεσλ, πνπ γηα ην εξσηεκαηνιφγην καο αθνξά ζην εζσηεξηθφ ηεο επηρείξεζεο, δεκηνπξγεί de facto (ζεηηθή) επίδξαζε θαη επίπησζε ζην θπζηθφ πεξηβάιινλ. Απηφ δελ ζεκαίλεη βέβαηα φηη ε επίπησζε ζην πεξηβάιινλ κπνξεί λα είλαη πάληα ζεηηθή αιιά κπνξεί λα είλαη θαη αξλεηηθή ή κπνξεί λα είλαη θαη ζεηηθή θαη αξλεηηθή. Γηα παξάδεηγκα ε πηνζέηεζε κίαο αληηξξππαληηθήο ηερλνινγίαο ζηε γξακκή παξαγσγήο ελφο εξγνζηαζίνπ κπνξεί λα ζεκαίλεη κείσζε ηεο εθπνκπήο ξχπσλ αιιά θαη πηζαλή αχμεζε ηεο θαηαλάισζεο ελέξγεηαο. ΢ην παξάδεηγκα απηφ έρνπκε κία ζεηηθή θαη ηαπηφρξνλα κία αξλεηηθή επίπησζε, αιιά ζε θάζε πεξίπησζε έρνπκε κία εμεηδηθεπκέλε πεξηβαιινληηθή δξάζε. ΢ηα ππφινηπα δεχγε αξρηθψλ κεηαβιεηψλ ε ζπζρέηηζε πνπ αλαδεηθλχεηαη απφ ηελ αλάιπζε κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί, αλαιφγσο κε ηελ ηηκή ηνπ δείθηε r, απφ κέηξηα ή θαη αζζελήο θαη απφ γξακκηθά νκφξξνπε έσο γξακκηθά αληίξξνπε θαη έηζη εκθαλίδνληαη ελδηαθέξνληα δεχγε ζπλδπαζκψλ, θάπνηα απφ ηα νπνία παξνπζηάδνληαη ζηε ζπλέρεηα. Ζ κεηαμχ ησλ απφςεσλ (ππνελφηεηα Β.1 ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ) ζπζρέηηζε πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ ραξαθηεξίδνληαη είηε σο αζζελήο είηε σο κέηξηα. Οη ηηκέο ηνπ ζπληειεζηή ζπζρέηηζεο, αλά δεχγε ησλ κεηαβιεηψλ ησλ απφςεσλ θπκαίλεηαη ζε επίπεδα είηε ≤0,3 είηε <0,7. Δίλαη ινγηθφ γεληθφηεξα νη κεηαβιεηέο ησλ απφςεσλ ησλ επηρεηξήζεσλ σο πξνο ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ λα έρνπλ αζζελή ή/θαη κέηξηα ζπζρέηηζε κεηαμχ ηνπο. Σα αληηθείκελα θαη νη δξάζεηο απηψλ ησλ ππιψλσλ είλαη δηαθνξεηηθά θαη απηφ ίζσο λα εξκελεχεη θαη ηελ έληαζε ηεο ζπζρέηηζεο. Αμηνπξφζεθην είλαη φηη ε κεηαβιεηή άποτη για ηο πεπιβάλλον (Β.1.1) ζε ζρέζε κε ηηο άιιεο ηξεηο απφςεηο έρεη ηελ πςειφηεξε ζπζρέηηζε κε ηελ κεηαβιεηή άποτη για ηην κοινυνία (Β.1.4) με r=0,519. Απηφ εξκελεχεηαη ζην φηη ην πεξηβάιινλ είλαη έλαο ηνκέαο πνπ ελδηαθέξεη φινπο καο θαη άξα θαη ηελ θνηλσλία αιιά θαη αληίζηξνθα: ε θνηλσλία ελδηαθέξεηαη πξσηίζησο γηα ην πεξηβάιινλ θαη ζε ιηγφηεξν βαζκφ γηα ηελ αγνξά ή/θαη γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ κίαο επηρείξεζεο. ΢ειίδα 213


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ζ κεηαβιεηή άποτη για ηο πεπιβάλλον υρ πςλώναρ ΔΚΔ (Β.1.1) πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο ζπζρεηίδεηαη κέηξηα κε ηηο εξειδικεςμένερ δπάζειρ για ηο πεπιβάλλον (Β.3) (r=0,431<0,7) θαη αζζελψο κε φιεο ηηο ππφινηπεο κεηαβιεηέο. Ζ ζπζρέηηζε απηή είλαη ελδηαθέξνπζα θαη ινγηθή. Δίλαη ινγηθφ νη επηρεηξήζεηο ηελ άπνςε πνπ έρνπλ γηα ην πεξηβάιινλ λα ηελ κεηνπζηψλνπλ ζε πξάμε θαη κάιηζηα ζε Δξειδικεςμένερ δπάζειρ για ηο πεπιβάλλον (Β.3) πνπ είλαη, φπσο αλαθεξζήθακε ζε άιιε παξάγξαθν εζσζηξεθείο δειαδή αθνξνχλ θαη πινπνηνχληαη ζην εζσηεξηθφ θιίκα ηεο επηρείξεζεο θαη ζε ιηγφηεξν βαζκφ λα ηε κεηνπζηψλνπλ ζε ππακηικέρ ΔΚΔ για ηο Πεπιβάλλον (Β.2.1) πνπ είλαη εμσζηξεθείο δειαδή πινπνηνχληαη εθηφο θιίκαηνο επηρείξεζεο. Ζ κεηαβιεηή άποτη για ηην αγοπά υρ πςλώναρ ΔΚΔ (Β.1.2) ζπζρεηίδεηαη αληίξξνπα ηφζν κε ηε κεηαβιεηή Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηο Πεπιβάλλον (Β.2.1) (r=-0,04249) φζν θαη κε ηε κεηαβιεηή Παπάγονηερ ενθάππςνζηρ για εμπλοκή ζε ππακηικέρ ΔΚΔ/εξειδικεςμένερ δπάζειρ για ηο πεπιβάλλον (Γ.4) (r= -0,05943). Σν 1ν δεπγάξη άπνςε γηα αγνξά vs άπνςε γηα πεξηβάιινλ ζεκαίλεη φηη ε κία άπνςε θαίλεηαη λα αληηκάρεηαη ηελ άιιε άπνςε. Τπνζεηηθά κηιψληαο κπνξνχκε λα ηζρπξηζηνχκε φηη αλ κία επηρείξεζε ζηξέθεηαη π.ρ. ζε δξάζεηο ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά ηφηε δελ ζηξέθεηαη θαη ζε δξάζεηο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ ή θαη αληίζηξνθα. Άξα ηελ ελδηαθέξνπλ πεξηζζφηεξν ηα θέξδε ζε ζχγθξηζε κε ην πεξηβάιινλ. Σν 2ν δεχγνο ιέεη πνιχ απιά φηη νη παξάγνληεο πνπ ελζαξξχλνπλ κία επηρείξεζε λα εκπιαθεί ζε ΔΚΔ δελ ηελ ελζαξξχλνπλ θαηά ηελ άπνςε ηεο επηρείξεζεο λα εκπιαθεί ζε ΔΚΔ γηα ηελ αγνξά Μία άιιε νκάδα δεπγψλ αξρηθψλ κεηαβιεηψλ κε γξακκηθή θαη αληίξξνπε κεηαβνιή απνηειείηαη απφ : Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηο πεπιβάλλον (Β.2.1) & ΢ςμβολή (επίπηυζη) εξειδικεςμένυν δπάζευν πεπιβάλλονηορ (Γ.3), Αξιολόγηζη ππακηικών ΔΚΔ/πεπιβαλλονηικών δπάζευν από εμπλεκομένοςρ (Γ.1) & ΢ςμβολή (επίπηυζη) εξειδικεςμένυν δπάζευν πεπιβάλλονηορ (Γ.3). Οη ζπληειεζηέο ζπζρέηηζεο ζε απηά ηα δεχγε είλαη κηθξφηεξνη ηνπ κεδελφο. Μία αθφκα νκάδα δεπγψλ κεηαβιεηψλ φπνπ νη ηηκέο ηνπ δείθηε θπκαίλεηαη θνληά ζην κεδέλ θαη ζπγθεθξηκέλα ζε ηηκέο κηθξφηεξεο απφ ην 0,10 πνπ πξαθηηθά ζεκαίλεη χπαξμε κε γξακκηθήο ζπζρέηηζεο κεηαμχ ησλ κεηαβιεηψλ, είλαη ε αθφινπζε: Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηο πεπιβάλλον (Β.2.1) & ΢ςμβολή (όθελορ) ππακηικών ΔΚΔ (Γ.2) με r=0,065633 ΢ειίδα 214


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηην Αγοπά (Β.2.2) & ΢ςμβολή (επίπηυζη) εξειδικεςμένυν δπάζευν πεπιβάλλονηορ (Γ.3) με r=0,023028 Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηην Αγοπά (Β.2.2) & Παπάγονηερ ενθάππςνζηρ (Γ.4) με r=0,070268 Ππακηικέρ ΔΚΔ για ηην Κοινυνία (Β.2.4) & Δξειδικεςμένερ δπάζειρ για ηο πεπιβάλλον (Β.3) με r=0,087015 Αξιολόγηζη ππακηικών ΔΚΔ/πεπιβαλλονηικών δπάζευν από εμπλεκομένοςρ (Γ.1) & Δξειδικεςμένερ δπάζειρ για ηο πεπιβάλλον (Β.3) με r=0,078365

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Οι ςτατιςτικά ςθμαντικοί ςυντελεςτζσ r ςυςχζτιςθσ Spearman εμφανίηονται κυρίωσ ςτισ απαντιςεισ που δόκθκαν ςτισ υποενότθτεσ Β.1,Β.2, και δευτερευόντωσ ςτισ απαντιςεισ που δόκθκαν ςτισ υποενότθτεσ Β.3,Γ.1,Γ.2,Γ.3 και Γ.4. Οι ςυςχετίςεισ που εμφανίηεται μεταξφ των ηευγϊν των υπό διερεφνθςθ αρχικϊν μεταβλθτϊν τθσ ζρευνασ χαρακτθρίηονται από ευρφ φάςμα ωσ προσ τθ μορφι τουσ. Ζντονθ και ιςχυρι είναι θ ςυςχζτιςθ μεταξφ των εξειδικευμζνων περιβαλλοντικϊν δράςεων και των επιπτϊςεων που προκαλοφνται από αυτζσ, αλλά και μεταξφ πρακτικϊν ΕΚΕ για τθν κοινωνία και για το ανκρϊπινο δυναμικό. Αςκενείσ οι και μζτριεσ είναι οι ςυςχετίςεισ μεταξφ των απόψεων που διαμορφϊνουν οι επιχειριςεισ για τισ τζςςερισ κατθγορίεσ πυλϊνων-αξόνων ΕΚΕ. Αντίρροπεσ γραμμικζσ ςυςχετίςεισ εμφανίηονται μεταξφ όλων των υπολοίπων ηευγϊν μεταβλθτϊν. Επίςθσ οι δείκτεσ ςυςχζτιςθσ των περιςςότερων από τισ μεταβλθτζσ είναι ςτατιςτικϊσ ςθμαντικοί.

7.4.

΢πγθεληξσηηθόο πίλαθαο επηδξάζεσλ ζηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο

΢ηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί δίλνληαη ηα ζπγθεληξσηηθά απνηειέζκαηα ησλ αλαιχζεσλ ηεο επίδξαζεο ησλ παξαγφλησλ πάλσ ζηηο ππφ δηεξεχλεζε κεηαβιεηέο δειαδή πάλσ ζηα κεηαζρεκαηηζκέλα δεδνκέλα ησλ απαληήζεσλ πνπ δφζεθαλ ζηηο επηκέξνπο ελφηεηεο θαη ππνελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Σα θφθθηλα λνχκεξα, απνηππψλνπλ παξαηεξνχκελα επίπεδα ρακειφηεξα απφ ην επίπεδν ζεκαληηθφηεηαο α=0,05 θαη απηφ ζεκαίλεη φηη νη αληίζηνηρνη παξάγνληεο είλαη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθνί θαη επηδξνχλ θαη επεξεάδνπλ ζηηο ππφ δηεξεχλεζε κεηαβιεηέο.

΢ειίδα 215


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Ρίνακασ 32: Ραρατθροφμενεσ τιμζσ (p-value) ςτθν ανάλυςθ τθσ επίδραςθσ των παραγόντων ςτισ μεταβλθτζσ του ερωτθματολογίου (α=0,05) ΕΝΟΤΘΤΑ Δ : ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΘΣ

ΕΝΟΤΘΤΑ Α : ΣΥΣΤΘΜΑ ΔΙΑΧΕΙ΢ΙΣΘΣ

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΘΣ

ΜΕΤΑΒΛΘΤΘ

ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ

ΡΟΙΟΤΘΤΑΣ

ΥΑΕ

ΕΚΕ

ΆΛΛΟ

ΕΛΛΘΝΙΚΘ

ΞΕΝΘ

ΚΛΑΔΟΣ2

ΑΡΑΣΧΟΛΘΣΘ

ΚΥΚΛΟΣ Ε΢ΓΑΣΙΩΝ

ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

ΚΕ΢ΔΘ Ρ΢Ο ΦΟ΢ΩΝ

ΚΕ΢ΔΘ EBITDA

Άποψθ για το "Ρεριβάλλον" ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ (Β.1.1)

0,25063

0,71238

0,85530

0,01139

0,22204

0,86596

0,86596

0,28162

0,63021

0,08913

0,60387

0,50641

0,02667

Άποψθ για τθν "Αγορά" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.2)

0,87451

0,66593

0,56143

0,18924

0,08857

0,00141

0,00141

0,00018

0,02957

0,07734

0,60008

0,02457

0,01142

Άποψθ για το "Ανκρϊπινο Δυναμικό" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.3)

0,09875

0,08757

0,75498

0,43712

0,79897

0,09137

0,09137

0,00000

0,29079

0,03660

0,69732

0,10856

0,41601

Άποψθ για τθν "Κοινωνία" ωσ πυλϊνα ΕΚΕ (Β.1.4)

0,30311

0,00560

0,70339

0,04068

0,35295

0,55019

0,55019

0,60543

0,44574

0,44153

0,11904

0,12257

0,00918

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το περιβάλλον (Β.2.1)

0,00003

0,19401

0,01313

0,00860

0,22055

0,74580

0,74580

0,14696

0,12694

0,00116

0,00025

0,00882

0,00854

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Αγορά (Β.2.2)

0,06979

0,28469

0,00080

0,06855

0,19859

0,13771

0,13771

0,00432

0,00050

0,00119

0,00748

0,00070

0,00037

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για το Ανκρϊπινο δυναμικό (Β.2.3)

0,00430

0,91515

0,00695

0,00009

0,00981

0,42804

0,42804

0,04261

0,03674

0,05298

0,00063

0,00940

0,00031

Ρρακτικζσ ΕΚΕ για τθν Κοινωνία (Β.2.4)

0,20861

0,21103

0,01137

0,00070

0,04698

0,57104

0,57104

0,00517

0,00331

0,01928

0,00009

0,00154

0,00108

Εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον (Β.3)

0,00110

0,04739

0,18148

0,47095

0,23635

0,20488

0,20488

0,02767

0,32215

0,27541

0,99899

0,06597

0,71542

Αξιολόγθςθ πρακτικϊν ΕΚΕ/περιβαλλοντικϊν δράςεων από εμπλεκομζνουσ (Γ.1)

0,01865

0,36237

0,21144

0,06992

0,60506

0,51970

0,51970

0,83825

0,78584

0,12483

0,00042

0,06933

0,74008

Συμβολι (όφελοσ) πρακτικϊν ΕΚΕ (Γ.2)

0,98956

0,32488

0,08726

0,48180

0,50872

0,29155

0,29155

0,41305

0,93638

0,81651

0,50316

0,19502

0,08961

Συμβολι (επίπτωςθ) εξειδικευμζνων δράςεων περιβάλλοντοσ (Γ.3)

0,08564

0,10943

0,08732

0,01317

0,24322

0,25337

0,25337

0,26259

0,58305

0,37687

0,94465

0,41388

0,50930

Ραράγοντεσ ενκάρρυνςθσ (Γ.4)

0,00632

0,07738

0,91566

0,24502

0,44026

0,54508

0,54508

0,03561

0,36157

0,70524

0,47313

0,75378

0,38187

2

Οι κλάδοι ςτουσ οποίουσ κατατάχκθκαν οι επιχειριςεισ είναι ζξι : βιομθχανία, εμπόριο, ενζργεια, καταςκευζσ, χρθματοπιςτωτικόσ τομζασ, λοιποί κλάδοι

΢ειίδα 216


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7 : Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΣΩΝ ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ Πξνθχπηεη

θαηαξρήλ

φηη

ε

χπαξμε

ζεκαληηθφηεηα γηα πέληε απφ ηηο δεθαηξείο

΢Γ

Πεξηβάιινληνο

έρεη

ζηαηηζηηθή

εμεηαδφκελεο κεηαβιεηέο. ΋πσο ήηαλ

αλακελφκελν επηδξά ζε φιεο ζρεδφλ ηηο κεηαβιεηέο νη νπνίεο αθνξνχλ ζην πεξηβάιινλ: ηηο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ, ηηο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ, ζηελ αμηνιφγεζε ησλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ/εμεηδηθεπκέλσλ δξάζεσλ γηα ην πεξηβάιινλ. Δπηπξφζζεηα επηδξά ζηνπο παξάγνληεο ελζάξξπλζεο ηεο επηρείξεζεο, ίζσο κε ηελ έλλνηα φηη είλαη ην έλαπζκα γηα ηελ ππνθίλεζε ηεο επηρείξεζεο. Σν ΢Γ Πεξηβάιινληνο δελ είλαη ζηαηηζηηθά ζεκαληηθφ γηα ηελ άπνςε γηα ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ. Σν ΢Γ Πνηφηεηαο επηδξά ζηελ άπνςε πνπ έρνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηελ Κνηλσλία σο ππιψλαο ΔΚΔ θαη ζηηο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ θαη απηφ κπνξεί λα εξκελεπηεί κε ην φηη κπνξεί έλα ΢Γ Πνηφηεηαο λα ζπλδέεηαη κε έλα ΢Γ Πεξηβάιινληνο θαη λα γίλεηαη θνηλή ρξήζε εγρεηξηδίσλ, θνξκψλ θ.ιπ. Σν ΢Γ ΤΑΔ επηδξά ζηηο ηέζζεξηο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ, αιιά δελ επηδξά θαη δελ έρεη ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα γηα ηελ άπνςε γηα ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ. Σν ΢Γ ΔΚΔ επηδξά θαη έρεη ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα ζηηο απφςεηο πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ην πεξηβάιινλ θαη γηα ηελ θνηλσλία σο ππιψλεο ΔΚΔ. Δπίζεο επηδξά ζηηο ηξείο θαηεγνξίεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ αιιά θαη ζηηο επηπηψζεηο ησλ εμεηδηθεπκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ, ελψ ην ΢χζηεκα Γηαρείξηζεο γηα άιιν επηδξά ζην κηθξφηεξν αξηζκφ κεηαβιεηψλ. Ζ

αλάιπζε

επηβεβαηψλεη

φηη

ζηελ

πινπνίεζε

πξαθηηθψλ

ΔΚΔ

θαη

ζηε

δξαζηεξηνπνίεζε κίαο επηρείξεζεο ζηνλ ηνκέα ηνπ πεξηβάιινληνο, ε εζληθφηεηά ηεο δελ έρεη ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα θαη δελ επεξεάδνληαη νη ππφινηπεο κεηαβιεηέο κε εμαίξεζε ηελ άπνςε γηα ηελ αγνξά σο ππιψλαο ΔΚΔ. Θεσξεηηθά κία Ξέλε επηρείξεζε ζπκπεξηθέξεηαη δηαθνξεηηθά ζηελ Διιεληθή αγνξά ζε ζχγθξηζε κε κία Διιεληθή. Δθείλν πνπ έρεη επίζεο ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ είλαη ε επίδξαζε ησλ ηδηνηήησλ ησλ επηρεηξήζεσλ ζηηο εμεηαδφκελεο κεηαβιεηέο (ην δεμί ηκήκα ηνπ πίλαθα 32). Ο θιάδνο, ην κέγεζνο απαζρφιεζεο θαη ηα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα (κε εμαίξεζε ηα ηδία θεθάιαηα) κίαο επηρείξεζεο επεξεάδνπλ θάπνηα άπνςε πνπ δηακνξθψλνπλ νη επηρεηξήζεηο γηα ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ. Σα θέξδε EBITDA έρνπλ ζηαηηζηηθή ζεκαληηθφηεηα γηα ηηο απφςεηο γηα ηνπο ηξείο απφ ηνπο ηέζζεξηο ππιψλεο ΔΚΔ (εθηφο ηνπ αλζξψπηλνπ δπλακηθνχ). Σα θέξδε πξν θφξσλ είλαη ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθά κφλν γηα ηελ άπνςε γηα ηελ αγνξά θαη απηφ είλαη ινγηθφ δηφηη νη επηρεηξήζεηο απφ ηελ αγνξά αληινχλ ηελ θεξδνθνξία ηνπο θαη γεληθφηεξα ε αγνξά θαζνξίδεη ηε ζέζε ηνπο αιιά θαη ην αληαγσληζηηθφ ηνπο πιενλέθηεκα. Ο θιάδνο, ε απαζρφιεζε, ηα νηθνλνκηθά ΢ειίδα 217


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΔΠΑΓΩΓΙΚΗ ΢ΣΑΣΙ΢ΣΙΚΗ ΑΝΑΛΤ΢Η ΣΩΝ ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΩΝ απνηειέζκαηα επηδξνχλ ζεκαληηθά ζηελ εκπινθή ζε πξαθηηθέο ΔΚΔ/εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ φρη φκσο θαη ζηελ αμηνιφγεζε ηνπο. Ο θιάδνο επηδξά ζε εμεηδηθεπκέλεο πεξηβαιινληηθέο δξάζεηο πνπ είλαη εζσζηξεθείο πνπ απαζρνινχλ ηηο επηρεηξήζεηο πεξηζζφηεξν απφ ηηο εμσζηξεθείο πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ. Ζ απαζρφιεζε είλαη νπζηαζηηθφο παξάγνληαο επίδξαζεο πινπνίεζεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ. Ζ πξάμε έδεημε φηη ην κέγεζνο απαζρφιεζεο επεξεάδεη εζσζηξεθείο πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ αθνξνχλ ζην αλζξψπηλν δπλακηθφ, αιιά θαη εμσζηξεθείο πξαθηηθέο ΔΚΔ πνπ αθνξνχλ είηε ζηελ θνηλσλία είηε αθφκα θαη ζην πεξηβάιινλ πνπ γηα ηελ πινπνίεζή ηνπο απαηηείηαη ε θηλεηνπνίεζε κεγάινπ αξηζκνχ αηφκσλ (π.ρ. εζεινληηθή αηκνδνζία, εζεινληηθή δελδξνθχηεπζε θ.ιπ.). Σα νηθνλνκηθά απνηειέζκαηα έρνπλ θξίζηκε ζεκαζία θαη είλαη πξνθαλψο απαξαίηεηα γηα ηελ θαη νηθνλνκηθή ππνζηήξημε πινπνίεζεο πξαθηηθψλ ΔΚΔ, ελψ ηα θέξδε πξν θφξσλ επεξεάδνπλ θαη ηελ πινπνίεζε πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ θαη απηφ είλαη ινγηθφ. Σα θέξδε δεκηνπξγνχλ εθείλνπο ηνπο επηπιένλ πφξνπο, εθείλν ην πιεφλαζκα θαη εθείλε ηελ επηπιένλ αμία, πνπ ζα θαηεπζπλζνχλ θαη ζα αμηνπνηεζνχλ απφ ηηο επηρεηξήζεηο είηε πξνο παξαγσγηθέο επελδχζεηο είηε πξνο ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο.

Συμπεραςματικι επιςιμανςθ Τα ςυςτιματα διαχείριςθσ που διακζτουν οι επιχειριςεισ ζχουν ςτατιςτικι ςθμαντικότθτα για τισ πρακτικζσ ςτουσ πυλϊνεσ ΕΚΕ που εφαρμόηουν και υλοποιοφν οι επιχειριςεισ, ενϊ παίηουν μικρότερο ρόλο από τθν πλευρά τθσ ςτατιςτικισ ςθμαντικότθτασ ςτθ διαμόρφωςθ των απόψεων που εκφζρουν οι επιχειριςεισ για τουσ τζςςερισ πυλϊνεσ ΕΚΕ, όπωσ και εν γζνει για τθν αξιολόγθςθ τόςο των πρακτικϊν ΕΚΕ όςο και των εξειδικευμζνων δράςεων για το περιβάλλον. Τα ίδια περίπου ιςχφουν τόςο για τον κλάδο και το μζγεκοσ απαςχόλθςθσ των επιχειριςεων όςο και για τα επιμζρουσ οικονομικά αποτελζςματα που επιτυγχάνουν οι επιχειριςεισ. Οι μεταβλθτζσ τθσ αξιολόγθςθσ (υποενότθτεσ Γ1,Γ2,Γ3,Γ4) επθρεάηονται λιγότερο από τουσ παράγοντεσ ςε ςχζςθ με τισ άλλεσ υπό διερεφνθςθ μεταβλθτζσ (απόψεισ, πρακτικζσ ΕΚΕ, εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον). Φαίνεται επίςθσ ότι μόνο το Σφςτθμα Διαχείριςθσ Ρεριβάλλοντοσ και ο κλάδοσ τθσ επιχείρθςθσ επθρεάηουν τουσ παράγοντεσ ενκάρρυνςθσ τθσ επιχείρθςθσ να εμπλακεί με πρακτικζσ ΕΚΕ & εξειδικευμζνεσ δράςεισ για το περιβάλλον. Θ εκνικότθτα και κατ’ επζκταςθ το ιδιοκτθςιακό κακεςτϊσ τθσ επιχείρθςθσ ωσ παράγοντασ δεν ζχει καμία ςθμαςία και ςτατιςτικι ςθμαντικότθτα για καμία από τισ εξεταηόμενεσ μεταβλθτζσ με εξαίρεςθ μόνο τθν άποψθ που ζχουν οι επιχειριςεισ για τθν αγορά ωσ πυλϊνασ ΕΚΕ.

΢ειίδα 218


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8: Η ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢

ΚΔΦΑΛΑΗΟ 8: Ζ ΑΝΑΛΤ΢Ζ ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΗ΢ ΑΡΥΗΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΖΣΔ΢ΑΠΑΝΣΖ΢ΔΗ΢ 8.1.

Γεληθά

΢ην θεθάιαην απηφ γίλεηαη κία εμεηδηθεπκέλε ζηαηηζηηθή αλάιπζε, ε αλάιπζε παξαγφλησλ (factor analysis). Ζ αλάιπζε αλαθέξεηαη ζε κεγάιεο νκάδεο (blocks) κεηαβιεηψλ νη νπνίεο δηεξεπλνχλ έλα θνηλφ θαηλφκελν θαη αλαδεηά θνηλνχο παξάγνληεο κε ηε βνήζεηα ησλ νπνίσλ κπνξνχλ λα εθθξαζηνχλ νη αξρηθέο κεηαβιεηέο. Οη θνηλνί απηνί παξάγνληεο/ζπληζηψζεο κπνξνχλ λα εξκελεπηνχλ θαηάιιεια θαη λα απνθηήζνπλ έλα θνηλφ λφεκα. Γηα λα έρεη λφεκα ε αλάιπζε παξαγφλησλ ζα πξέπεη νη επηκέξνπο κεηαβιεηέο πνπ ζπλζέηνπλ ην εξσηεκαηνιφγην λα είλαη ηζρπξά ζπζρεηηζκέλεο κεηαμχ ηνπο θαη πξάγκαηη νη δείθηεο ζπζρέηηζεο, φπσο είδακε ζην πξνεγνχκελν θεθάιαην, ησλ πεξηζζφηεξσλ κεηαβιεηψλ είλαη ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθνί. Ζ αλάιπζε γίλεηαη ζηηο ελφηεηεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πνπ πεξηιακβάλνπλ νκάδεο (block) εξσηήζεσλ θαη είλαη νη εμήο: 

10 εξσηήζεηο ηεο ελφηεηαο Β.2.1: ΠΡΑΚΣΗΚΔ΢ ΔΚΔ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ

16 εξσηήζεηο ηεο ελφηεηαο Β3.: ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΔ΢ ΓΡΑ΢ΔΗ΢ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ

12 εξσηήζεηο ηεο ελφηεηαο Γ1: ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΧΝ ΔΚΔ ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΧΝ

ΓΡΑ΢ΔΧΝ

ΓΗΑ

ΣΟ

ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ

ΑΠ΋

ΔΜΠΛΔΚΟΜΔΝΟΤ΢ 

7 εξσηήζεηο ηεο ελφηεηαο Γ2: ΢ΤΜΒΟΛΖ ΠΡΑΚΣΗΚΧΝ ΔΚΔ

10 εξσηήζεηο ηεο ελφηεηαο Γ3: ΟΦΔΛΟ΢ ΑΠ΋ ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΔ΢ ΓΡΑ΢ΔΗ΢

14

εξσηήζεηο

ηεο

ελφηεηαο

Γ4:

ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ΢

ΔΝΘΑΡΡΤΝ΢Ζ΢

ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢ ΢ηελ αλάιπζε παξαγφλησλ έλαο παξάγνληαο γηα λα ραξαθηεξηζηεί ζεκαληηθφο ζα πξέπεη λα ζρεηίδεηαη ζεκαληηθά κε πάλσ απφ 3 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο (εκπεηξηθφο θαλφλαο) θαη επηπιένλ αλακέλνπκε 6 ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθνχο παξάγνληεο, φζεο δειαδή είλαη νη νκάδεο (blocks) εξσηήζεσλ ησλ ελνηήησλ ζηηο νπνίεο εθαξκφδνπκε ζηελ αλάιπζε παξαγφλησλ. Αθνινπζεί, αλάινγα κε ηε ζπλεηζθνξά θάζε παξάγνληα ζηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο, ε νλνκαζία/ραξαθηεξηζκφο (εηηθέηα) ζε θάζε παξάγνληα (Μπεξζίκεο, 2008). Σελίδα 219


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8 : ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ ΢ηε ζπλέρεηα κε βάζε ηνπο παξάγνληεο πνπ ζα πξνθχςνπλ απφ ηελ αλάιπζε παξαγφλησλ θαη ηελ νλνκαηνδφηεζή ηνπο, ζα εθαξκφζνπκε θαη πάιη ηελ επαγσγηθή ζηαηηζηηθή αλάιπζε ηνπ θεθαιαίνπ 7 θαη ζα δηεξεπλήζνπκε ηελ επίδξαζε ησλ παξαγφλησλ ΢Τ΢ΣΖΜΑΣΑ ΓΗΑΥΔΗΡΗ΢Ζ΢, ΢ΣΟΗΥΔΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖ΢Ζ΢, ΚΛΑΓΟ΢, ΑΠΑ΢ΥΟΛΖ΢Ζ, ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΑ ΓΔΓΟΜΔΝΑ πάλσ ζηνπο λένπο παξάγνληεο πνπ ζα πξνθχςνπλ απφ ηελ αλάιπζε παξαγφλησλ θαη πνπ ζα αληηθαηαζηήζνπλ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο

ησλ

ελνηήησλ

Β.2.1,Β.3,Γ1,Γ2,Γ3,Γ4.

Σέινο

ην

θεθάιαην

απηφ

νινθιεξψλεηαη κε ηα ζπκπεξάζκαηα πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηελ αλάιπζε παξαγφλησλ. ΢ε θάζε νκάδα εξσηήζεσλ ππνινγίδεηαη ν πίλαθαο θνξηίσλ ησλ ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθψλ παξαγφλησλ κεηά ηελ πεξηζηξνθή ησλ αμφλσλ (Rotated Loadings) θαη ζηε ζπλέρεηα επηρεηξνχκε λα δψζνπκε έλα φλνκα/ραξαθηεξηζκφ (εηηθέηα) ζε θάζε παξάγνληα. Ζ ρξήζε ησλ Rotated Loadings γηα ηελ εξκελεία ησλ παξαγφλησλ πξνηηκάηαη ιφγσ πην μεθάζαξεο εηθφλαο πνπ δίλνπλ.

8.2.

Σα απνηειέζκαηα ηεο αλάιπζεο παξαγόλησλ

8.2.1. Δλόηεηα Β.2.1: ΠΡΑΚΣΗΚΔ΢ ΔΚΔ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΢ηελ ελφηεηα Β.2.1 πξνέθπςαλ 3 ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθνί παξάγνληεο πνπ εξκελεχνπλ ζρεδφλ ην 65% ηεο νιηθήο ζπλδηαζπνξάο ησλ 10 απφςεσλ/κεηαβιεηψλ, ελψ νη 2 πξψηνη παξάγνληεο εξκελεχνπλ ζρεδφλ ην 54% ηεο νιηθήο ζπλδηαζπνξάο ησλ 10 απφςεσλ. Ρίνακασ 33: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Β.2.1: Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ Total Variance Explained

Initial Eigenvalues Component 1 2 3 4

Total

% of Variance

Cumulative %

4,141 1,296 1,003 0,737

41,407 12,962 10,033 7,373

41,407 54,369 64,402 71,775

5 0,714 7,138 78,912 6 0,613 6,130 85,042 7 0,485 4,847 89,889 8 0,384 3,839 93,728 9 0,342 3,424 97,151 10 0,285 2,849 100,000 Extraction Method: Principal Component Analysis.

Σελίδα 220

Extraction Sums of Squared Loadings % of Cumulative Total Variance %

Rotation Sums of Squared Loadings % of Cumulative Total Variance %

4,141 1,296 1,003

3,197 2,178 1,065

41,407 12,962 10,033

41,407 54,369 64,402

31,970 21,782 10,651

31,970 53,751 64,402


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8: Η ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ Ρίνακασ 34: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Β.2.1: Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ a

Rotated Component Matrix Component 1 2 (ΕΞΩΣΤ΢ΕΦΕΙΣ Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ) (ΕΣΩΣΤ΢ΕΦΕΙΣ Ρ΢ΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΕ) Συμμετοχι ςε διεκνι προγράμματα (π.χ.οικολογικό ςιμα, Responsible care,ΟΘΕ,δείκτεσ GRI κ.λπ.) Υποςτιριξθ & ςυνεργαςία με ΜΚΟ για περιβαλλοντικά ηθτιματα Αποκατάςταςθ φυςικοφ περιβάλλοντοσ

0,485

-0,520

0,768 0,764

Υλοποίθςθ πράςινων προμθκειϊν θλεκτρονικοφ και λοιποφ εξοπλιςμοφ Υλοποίθςθ προγραμμάτων ανακφκλωςθσ εντόσ τθσ επιχείρθςθσ Υλοποίθςθ προγραμμάτων ανακφκλωςθσ εκτόσ τθσ επιχείρθςθσ Εφαρμογι αειοφόρου μετακίνθςθσ ανκρϊπινου δυναμικοφ/προιόντων,πρϊτων υλϊν κ.λπ. Υλοποίθςθ προγραμμάτων ενθμζρωςθσ/ευαιςκθτοποίθςθσ για περιβαλλοντικά ηθτιματα Εκελοντικζσ δράςεισ (π.χ.κακαριςμόσ, δενδροφφτευςθ κ.λπ.) Άλλεσ περιβαλλοντικζσ πρακτικζσ ΕΚΕ

3

0,838 0,731 0,791

0,328

0,694

0,555

0,454

0,856 0,735 Extraction Method: Principal Component Analysis. Rotation Method: Varimax with Kaiser Normalization. a. Rotation converged in 5 iterations.

΢ηνλ πξψην παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 4 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη

θαηά

ζεηξά

ζπλεηζθνξάο

νη:

«Δζεινληηθέο

δξάζεηο

(π.ρ.

θαζαξηζκφο,

δελδξνθχηεπζε θ.ιπ.)», «Τπνζηήξημε & ζπλεξγαζία κε ΜΚΟ γηα πεξηβαιινληηθά δεηήκαηα», «Απνθαηάζηαζε θπζηθνχ πεξηβάιινληνο» θαη «Άιιεο πεξηβαιινληηθέο πξαθηηθέο ΔΚΔ». Δπεηδή απηέο νη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ αθνξνχλ ζην «εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ» ησλ επηρεηξήζεσλ ζα ιέγακε φηη απηέο εθθξάδνπλ θαη ηελ εμσζηξέθεηα ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ πινπνίεζε Πεξηβαιινληηθψλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη γηα απηφ ραξαθηεξίδνπκε ηνλ πξψην παξάγνληα σο «Δμσζηξεθείο Πξαθηηθέο ΔΚΔ». ΢ην δεχηεξν παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 2 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη θαηά ζεηξά ζπλεηζθνξάο νη : «Τινπνίεζε πξάζηλσλ πξνκεζεηψλ ειεθηξνληθνχ θαη ινηπνχ εμνπιηζκνχ» θαη «Τινπνίεζε πξνγξακκάησλ αλαθχθισζεο εληφο ηεο επηρείξεζεο». Δπεηδή απηέο νη πξαθηηθέο ΔΚΔ γηα ην πεξηβάιινλ αθνξνχλ ζην «εζσηεξηθφ πεξηβάιινλ» ησλ επηρεηξήζεσλ ζα ιέγακε φηη απηέο εθθξάδνπλ θαη ηελ

Σελίδα 221


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8 : ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ εζσζηξέθεηα ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ πινπνίεζε Πεξηβαιινληηθψλ πξαθηηθψλ ΔΚΔ θαη γηα απηφ ραξαθηεξίδνπκε ηνλ δεχηεξν παξάγνληα σο «Δζσζηξεθείο Πξαθηηθέο ΔΚΔ». Ο ηξίηνο παξάγνληαο δελ είλαη ζεκαληηθφο γηαηί δελ ζρεηίδεηαη κε 3 ηνπιάρηζηνλ απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο θαη γηα απηφ ην ιφγν δελ ηνπ δίλνπκε θάπνην ραξαθηεξηζκφ. 8.2.2. Δλόηεηα Β.3: ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΔ΢ ΓΡΑ΢ΔΗ΢ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ Γηα ηελ ελφηεηα Β.3 πξνέθπςαλ 5 ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθνί παξάγνληεο νη νπνίνη εξκελεχνπλ ζρεδφλ ην 71% ηεο νιηθήο ζπλδηαζπνξάο ησλ 16 απφςεσλ/κεηαβιεηψλ, φπσο θαίλεηαη ζηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί, ελψ νη 3 πξψηνη απφ ηνπο παξάγνληεο εξκελεχνπλ ζρεδφλ ην 52% ηεο νιηθήο ζπλδηαζπνξάο ησλ 16 απφςεσλ. Ρίνακασ 35: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Β.3: ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ Δ΢ΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ Total Variance Explained

Initial Eigenvalues Component Total

% of Variance

Cumulative %

1 2 3 4 5 6 7 8

6,306 1,601 1,207 1,163 1,043 0,787 0,731 0,619

39,410 10,006 7,541 7,269 6,520 4,916 4,571 3,872

39,410 49,416 56,957 64,227 70,747 75,663 80,234 84,106

9 10 11 12 13 14 15

0,518 0,433 0,373 0,349 0,254 0,235 0,218

3,240 2,704 2,332 2,182 1,586 1,466 1,360

87,347 90,050 92,382 94,564 96,150 97,616 98,976

16

0,164

1,024

Σελίδα 222

Extraction Sums of Squared Loadings % of Cumulative Total Variance %

Rotation Sums of Squared Loadings % of Cumulative Total Variance %

6,306 1,601 1,207 1,163 1,043

4,467 2,049 1,766 1,550 1,488

39,410 10,006 7,541 7,269 6,520

39,410 49,416 56,957 64,227 70,747

100,000 Extraction Method: Principal Component Analysis.

27,920 12,806 11,037 9,685 9,300

27,920 40,726 51,763 61,447 70,747


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8: Η ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ Ρίνακασ 36: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Β.3: ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ Δ΢ΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ a

Rotated Component Matrix Component 2 3 1 (ΑΝΑΛΥΣΘ (ΜΕΙΩΣΘ Χ΢ΘΣΘΣ (Χ΢ΘΣΘ ΚΥΚΛΟΥ ΡΟ΢ΩΝ & ΥΛΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ) ΗΩΘΣΣΤΘΝ ΡΑ΢ΑΓΩΓΘ) ΑΚΗ) Επαναχωροκζτθςθ παραγωγικϊν διαδικαςιϊν/εγκαταςτάςεων για περιβαλλοντικοφσ λόγουσ Επαναςχεδιαςμόσ παραγωγικισ διαδικαςίασ για μείωςθ/εξάλειψθ περιβαλλοντικϊν επιπτϊςεων & ρφπων Επαναςχεδιαςμόσ προιόντοσ/υπθρεςίασ για μείωςθ/εξάλειψθ περιβαλλοντικϊν επιπτϊςεων & ρφπων Εφαρμογι αντιρρυπαντικϊν τεχνολογιϊν για μείωςθ περιβαλλοντικοφ αποτυπϊματοσ & ρφπων Εφαρμογι τεχνολογιϊν για επίτευξθ λιγότερο ενεργοβόρασ παραγωγισ Εφαρμογι τεχνολογιϊν κακαρότερθσ παραγωγισ φιλικισ προσ το περιβάλλον Εφαρμογι προγραμμάτων μείωςθσ χριςθσ φυςικϊν πόρων ςτθν παραγωγι Υποκατάςταςθ α' υλϊν με λιγότερο περιβαλλοντικά επιβαρυντικζσ α' φλεσ Μείωςθ ποςοτιτων πρϊτων υλϊν ςτα προϊόντα Χριςθ ανακυκλϊςιμων υλικϊν ςτθν παραγωγι προϊόντων /υπθρεςιϊν Διάκεςθ ςυςτατικϊν προϊόντοσ ςτο τζλοσ τθσ ηωισ του (ΑΚΗ) Αφξθςθ κφκλου ηωισ προϊόντοσ (ΑΚΗ) Διαχωριςμόσ ανακυκλϊςιμων υλικϊν Επιςτροφι υλικϊν ςυςκευαςίασ/πακεταρίςματοσ προϊόντοσ Ανάπτυξθ ςυνεργαςιϊν/ςυνεργιϊν με προμθκευτζσ/πελάτεσ κ.λπ. Άλλο

4 (ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΘ ΥΛΙΚΩΝ)

0,551

5 (ΑΛΛΟΙ ΡΑ΢ΑΓΟΝΤΕΣ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ)

0,574

0,823

0,614

0,379

0,828

0,820

0,798

0,588

0,362

0,458

0,470

0,408

0,306

0,315

0,745 0,782 0,831 0,412

0,311

0,706 0,849 0,770

0,512

0,402

0,531

0,341 0,827

Extraction Method: Principal Component Analysis. Rotation Method: Varimax with Kaiser Normalization. a. Rotation converged in 6 iterations.

Σελίδα 223


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8 : ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ Απφ ηνλ πίλαθα πξνθχπηεη φηη ζηνλ πξψην παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 4 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη θαηά ζεηξά ζπλεηζθνξάο νη: «Δθαξκνγή αληηξξππαληηθψλ ηερλνινγηψλ γηα κείσζε πεξηβαιινληηθνχ απνηππψκαηνο & ξχπσλ», «Δπαλαζρεδηαζκφο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο γηα κείσζε/εμάιεηςε πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ & ξχπσλ», «Δθαξκνγή ηερλνινγηψλ γηα επίηεπμε ιηγφηεξν ελεξγνβφξαο παξαγσγήο» θαη «Δθαξκνγή ηερλνινγηψλ θαζαξφηεξεο παξαγσγήο θηιηθήο πξνο ην πεξηβάιινλ». Δπεηδή απηέο νη εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ, αθνξνχλ ζηε ρξήζε θαη ελζσκάησζε ηερλνινγίαο θαη ζηελ παξαγσγηθή δηαδηθαζία θαη ε νπνία απνζθνπεί ζηε κείσζε ησλ ξχπσλ θαη ηνπ πεξηβαιινληηθνχ απνηππψκαηνο ησλ επηρεηξήζεσλ, ραξαθηεξίδνπκε ηνλ πξψην παξάγνληα κε ην γεληθφ ηίηιν σο «Υξήζε Σερλνινγίαο». ΢ην δεχηεξν παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 3 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη θαηά ζεηξά ζπλεηζθνξάο νη: «Γηάζεζε ζπζηαηηθψλ πξντφληνο ζην ηέινο ηεο δσήο ηνπ (ΑΚΕ)», «Δπηζηξνθή πιηθψλ ζπζθεπαζίαο/παθεηαξίζκαηνο πξντφληνο» θαη «Αχμεζε θχθινπ δσήο πξντφληνο (ΑΚΕ)». Δπεηδή απηέο νη κεηαβιεηέο αθνξνχλ ζηελ Αλάιπζε ηνπ Κχθινπ Εσήο ν παξάγνληαο απηφο ραξαθηεξίδεηαη σο: «Αλάιπζε Κχθινπ ΕσήοΑΚΕ». ΢ηνλ ηξίην παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 2 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη θαηά ζεηξά ζπλεηζθνξάο νη: «Υξήζε αλαθπθιψζηκσλ πιηθψλ ζηελ παξαγσγή πξντφλησλ /ππεξεζηψλ» θαη «Μείσζε πνζνηήησλ πξψησλ πιψλ ζηα πξντφληα». Οη κεηαβιεηέο απηέο αθνξνχλ ζε εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ εζηηαζκέλεο ζε ρξήζε πιηθψλ απφ αλαθχθισζε (πξνεγνχκελνο δεχηεξνο παξάγνληαο) θαη θαη’ επέθηαζε ζε κείσζε πνζνηήησλ πξψησλ πιψλ ζηα πξντφληα θαη άξα ν παξάγνληαο απηφο κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί σο «Μείσζε ρξήζεο πφξσλ & πιηθψλ ζηελ παξαγσγή» ΢ηνλ ηέηαξην παξάγνληα ζπλεηζθέξεη ζεκαληηθά κφλν κία απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη ν «Γηαρσξηζκφο αλαθπθιψζηκσλ πιηθψλ», κία δηεξγαζία ζηελ νπζία πξνγελέζηεξε απφ ηνπο παξάγνληεο 2 & 3, θαη γηα απηφ ν παξάγνληαο ραξαθηεξίδεηαη «Αλαθχθισζε πιηθψλ». Ο πέκπηνο θαη ηειεπηαίνο παξάγνληαο ραξαθηεξίδεηαη σο «Άιινη παξάγνληεο πεξηβάιινληνο» γηαηί ζε απηφλ ζπλεηζθέξεη ζεκαληηθά ε ηειεπηαία θαηεγνξία «Άιιν» απφ ηηο εμεηδηθεπκέλεο δξάζεηο γηα ην πεξηβάιινλ.

Σελίδα 224


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8: Η ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ 8.2.3. Δλόηεηα Γ.1: ΑΞΗΟΛΟΓΖ΢Ζ ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ -ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΩΝ ΓΡΑ΢ΔΩΝ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΑΠΌ ΔΜΠΛΔΚΟΜΔΝΟΤ΢ Γηα ηελ ελφηεηα Γ.1 πξνέθπςαλ 2 ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθνί παξάγνληεο νη νπνίνη εξκελεχνπλ ζρεδφλ ην 70% ηεο νιηθήο ζπλδηαζπνξάο ησλ 12 απφςεσλ/κεηαβιεηψλ, φπσο θαίλεηαη ζηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί. Ρίνακασ 37: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Γ.1: ΑΞΙΟΛΟΓΘΣΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ -ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ Δ΢ΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ ΑΡΠ ΕΜΡΛΕΚΟΜΕΝΟΥΣ

Component

Total Variance Explained Extraction Sums of Squared Initial Eigenvalues Loadings % of Cumulative % of Cumulative Total Total Variance % Variance %

1 2 3 4 5 6 7 8

6,885 1,427 0,883 0,548 0,450 0,377 0,369 0,287

57,372 11,889 7,355 4,567 3,748 3,139 3,079 2,393

9 10 11 12

0,253 0,198 0,192 0,132

2,108 1,652 1,601 1,098

57,372 69,260 76,615 81,183 84,930 88,070 91,148 93,542

6,885 1,427

57,372 11,889

57,372 69,260

Rotation Sums of Squared Loadings % of Cumulative Total Variance % 4,951 3,360

41,259 28,001

41,259 69,260

95,650 97,302 98,902 100,000 Extraction Method: Principal Component Analysis.

Σελίδα 225


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8 : ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ Ρίνακασ 38: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Γ.1: ΑΞΙΟΛΟΓΘΣΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ Δ΢ΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΡΕ΢ΙΒΑΛΛΟΝ ΑΡΠ ΕΜΡΛΕΚΟΜΕΝΟΥΣ Rotated Component Matrix

a

Component 1 2 (ΑΞΙΟΛΟΓΘΣΘ ΑΡΟ ΕΜΜΕΣΑ (ΑΞΙΟΛΟΓΘΣΘ ΑΡΟ ΑΜΕΣΑ ΕΜΡΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕ΢Θ) ΕΜΡΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕ΢Θ) Οι μζτοχοι/ιδιοκτιτεσ/επενδυτζσ χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Θ ανϊτατθ διοίκθςθ χαρακτθρίηει τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι εργαηόμενοι χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι τοπικζσ κοινωνίεσ χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι ωφελοφμενοι χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι πελάτεσ χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι επιχειρθςιακοί ςυνεργάτεσ (π.χ. υπεργολάβοι κ.λπ.) χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι προμθκευτζσ χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι ανταγωνιςτικζσ επιχειριςεισ χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι ΜΚΟ χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Οι οργανιςμοί διοίκθςθσ (π.χ. κυβζρνθςθ, διμοι, περιφζρειεσ κ.λπ.) χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον

0,812 0,885 0,840 0,673

0,409

0,661

0,448

0,650

0,500

0,650

0,424

0,649

0,501

0,849 0,814 0,799

0,328

Άλλοι εμπλεκόμενοι χαρακτθρίηουν τισ πρακτικζσ 0,795 ΕΚΕ/δράςεισ για το περιβάλλον Extraction Method: Principal Component Analysis. Rotation Method: Varimax with Kaiser Normalization. a. Rotation converged in 3 iterations.

Απφ ηνλ πίλαθα πξνθχπηεη φηη ζηνλ πξψην παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 4 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη θαηά ζεηξά ζπλεηζθνξάο: «Οη αληαγσληζηηθέο επηρεηξήζεηο», «Οη ΜΚΟ», «Οη νξγαληζκνί δηνίθεζεο (π.ρ. θπβέξλεζε, δήκνη, πεξηθέξεηεο θ.ιπ.)» θαη «Άιινη εκπιεθφκελνη». Δπεηδή απηέο νη αμηνινγήζεηο, πάληα θαηά ηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ, γίλνληαη απφ εκπιεθφκελα κέξε (stakeholders) φρη άκεζα ζπλδεφκελα ή εκπιεθφκελα κε ηηο επηρεηξήζεηο

ραξαθηεξίδνπκε ηνλ πξψην

παξάγνληα σο «Αμηνιφγεζε απφ έκκεζα εκπιεθφκελα κέξε». ΢ην δεχηεξν παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 3 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη θαηά ζεηξά ζπλεηζθνξάο νη: «Ζ αλψηαηε δηνίθεζε», «Οη εξγαδφκελνη» θαη «Οη κέηνρνη/ηδηνθηήηεο/επελδπηέο». Δπεηδή απηέο νη αμηνινγήζεηο, πάληα θαηά ηελ άπνςε ησλ επηρεηξήζεσλ, γίλνληαη απφ εκπιεθφκελα κέξε (stakeholders) φρη έκκεζα ζπλδεφκελα ή Σελίδα 226


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8: Η ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ εκπιεθφκελα κε ηηο επηρεηξήζεηο ραξαθηεξίδνπκε ην δεχηεξν παξάγνληα σο «Αμηνιφγεζε απφ άκεζα εκπιεθφκελα κέξε». 8.2.4. Δλόηεηα Γ.2: ΢ΤΜΒΟΛΖ ΠΡΑΚΣΗΚΩΝ ΔΚΔ Γηα ηελ ελφηεηα Γ.2 πξνέθπςαλ 2 ζηαηηζηηθψο ζεκαληηθνί παξάγνληεο νη νπνίνη εξκελεχνπλ ζρεδφλ ην 53% ηεο νιηθήο ζπλδηαζπνξάο ησλ 7 απφςεσλ/κεηαβιεηψλ, φπσο θαίλεηαη ζηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί.

Ρίνακασ 39: Οι ιδιοτιμζσ πίνακα ςυςχζτιςθσ δεδομζνων τθσ ενότθτασ Γ2 : ΣΥΜΒΟΛΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ Total Variance Explained Extraction Sums of Squared Initial Eigenvalues Loadings % of Cumulative % of Cumulative Total Total Variance % Variance %

Rotation Sums of Squared Loadings % of Cumulative Total Variance %

1 2

2,624 1,078

37,489 15,404

2,030 1,673

3 4 5 6 7

0,974 0,874 0,576 0,497 0,377

13,912 12,486 8,229 7,096 5,384

Component

37,489 52,894

2,624 1,078

37,489 15,404

37,489 52,894

28,996 23,898

28,996 52,894

66,806 79,292 87,520 94,616 100,000 Extraction Method: Principal Component Analysis.

Ρίνακασ 40: Επιβαρφνςεισ παραγόντων για τθν Ενότθτα Γ2 : ΣΥΜΒΟΛΘ Ρ΢ΑΚΤΙΚΩΝ ΕΚΕ Rotated Component Matrix

a

Component 1 2 (ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΘ ΑΡΟΔΟΣΘ (ΛΟΙΡΕΣ ΕΡΙΡΤΩΣΕΙΣ ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΘΣ) ΕΡΙΧΕΙ΢ΘΣΘΣ) Οι πρακτικζσ ΕΚΕ ςυμβάλλουν/μπορεί να ςυμβάλλουν ςτθ βελτίωςθ 0,858 τθσ ανταγωνιςτικισ κζςθσ τθσ επιχείρθςθσ Οι πρακτικζσ ΕΚΕ ςυμβάλλουν/μπορεί να ςυμβάλλουν ςτθ βελτίωςθ 0,661 τθσ εταιρικισ εικόνασ/proφile τθσ επιχείρθςθσ Οι πρακτικζσ ΕΚΕ ςυμβάλλουν/μπορεί να ςυμβάλλουν ςτθν αφξθςθ 0,753 μεριδίου αγοράσ/πωλιςεων Οι πρακτικζσ ΕΚΕ ςυμβάλλουν/μπορεί να ςυμβάλλουν ςτθ βελτίωςθ εργαςιακοφ κλίματοσ & ςυνκθκϊν εργαςίασ Οι πρακτικζσ ΕΚΕ ςυμβάλλουν/μπορεί να ςυμβάλλουν ςτθν τοπικι 0,475 ανάπτυξθ Οι πρακτικζσ ΕΚΕ ςυμβάλλουν/μπορεί να ςυμβάλλουν ςε ζμμεςα οικονομικα οφζλθ για τθν επιχείρθςθ (π.χ. φοροαπαλλαγζσ κ.λπ.) Οι πρακτικζσ ΕΚΕ ςυμβάλλουν/μπορεί να ςυμβάλλουν ςτθν προςταςία του περιβάλλοντοσ/ςτθν αειφόρο ανάπτυξθ Extraction Method: Principal Component Analysis. Rotation Method: Varimax with Kaiser Normalization. a. Rotation converged in 3 iterations.

0,361

0,674 0,444 0,498 0,798

Σελίδα 227


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8 : ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ Απφ ηνλ πίλαθα πξνθχπηεη φηη ζηνλ πξψην παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ ζεκαληηθά 2 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη θαηά ζεηξά ζπλεηζθνξάο: «Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ ζπκβάιινπλ/κπνξεί λα ζπκβάιινπλ ζηε βειηίσζε ηεο αληαγσληζηηθήο ζέζεο ηεο επηρείξεζεο» θαη «Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ ζπκβάιινπλ/κπνξεί λα ζπκβάιινπλ ζηελ αχμεζε κεξηδίνπ αγνξάο/πσιήζεσλ». Δπεηδή θαη νη δχν αξρηθέο κεηαβιεηέο έρνπλ λα θάλνπλ κε ηελ απφδνζε ησλ επηρεηξήζεσλ θαη αληηθαηνπηξίδνληαη θαη ζηε βειηίσζε ηελ νηθνλνκηθήο ζέζεο ηνπο, απηφο ν παξάγνληαο ραξαθηεξίδεηαη σο «Οηθνλνκηθή απφδνζε επηρείξεζεο». ΢ηελ νπζία ν παξάγνληαο απηφο αθνξά ζηελ νηθνλνκηθή δηάζηαζε ηεο βηψζηκεο ιεηηνπξγίαο ησλ επηρεηξήζεσλ, φπσο αλαθεξζήθακε ζην ζεσξεηηθφ ηκήκα (θεθάιαην 1). Γηα ην δεχηεξν παξάγνληα ζπλεηζθέξνπλ θαηά ζεηξά ζεκαληηθφηεηαο κφλν 2 απφ ηηο αξρηθέο κεηαβιεηέο πνπ είλαη: «Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ ζπκβάιινπλ/κπνξεί λα ζπκβάιινπλ ζηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο/ζηελ αεηθφξν αλάπηπμε» θαη «Οη πξαθηηθέο ΔΚΔ ζπκβάιινπλ/κπνξεί λα ζπκβάιινπλ ζηε βειηίσζε εξγαζηαθνχ θιίκαηνο & ζπλζεθψλ εξγαζίαο». Δπεηδή νη κεηαβιεηέο απηέο έρνπλ ζρέζε κε ηηο επηπηψζεηο απφ ηε ιεηηνπξγία ησλ επηρεηξήζεσλ θαη εηδηθά κε ην πεξηβάιινλ θαη ην αλζξψπηλν δπλακηθφ, πνπ ζηελ νπζία αθνξνχλ ηηο 2 απφ ηηο 3 δηαζηάζεηο ηεο αεηθφξνπ αλάπηπμεο θαη θαη’ επέθηαζε ζηελ νπζία ηε βηψζηκε ιεηηνπξγία ησλ επηρεηξήζεσλ, κπνξεί ν παξάγνληαο απηφο λα ραξαθηεξηζηεί σο «Λνηπέο επηπηψζεηο επηρείξεζεο».

Σελίδα 228


ΚΔΦΑΛΑΙΟ 8: Η ΑΝΑΛΤ΢Η ΠΑΡΑΓΟΝΣΩΝ (FACTOR ANALYSIS) ΢ΣΙ΢ ΑΡΥΙΚΔ΢ ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ΢-ΑΠΑΝΣΗ΢ΔΙ΢ 8.2.5. Δλόηεηα Γ.3: ΟΦΔΛΟ΢ ΑΠΌ ΔΞΔΗΓΗΚΔΤΜΔΝΔ΢ ΓΡΑ΢ΔΗ΢ ΓΗΑ ΣΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ Πξν