Issuu on Google+

II VAN DEN BERG GROEP adviseurs, architecten, bouwkundigen


Leeswijzer

over van den berg

FEUILLETON Beeldverhaal van het interactieve ontwerpproces van Cultuurhuis Schoneveld te Houten.

NXT2GO Onze werkwijze NXT2GO is interactief, kostenbewust en toekomstgericht.

inhoud >

projecten

Twenty-four We volgen een willekeurige dag van een adviseur, architect en bouwkundige.

NAWOORD | COLOFON

2


6

12

20

26

Van den Berg Groep

Van den Berg Adviseurs

Van den Berg Architecten

Van den Berg Bouwkundigen

18

54, 56, 58

80, 82

Feuilleton introductie

Feuilleton deel 1, 2, 3

Feuilleton deel 4, 5

32

38

 NXT2GO Interactief ontwerpproces

 NXT2GO Toekomstgericht

48  NXT2GO Kostenbewust

32 NXT2GO

61 WONEN

87 herbeste

34

40

50

62

68

72

76

88

 Noorder­ plassen, Almere

 Hoofdkantoor Van den Berg Groep, Kampen

 Bouwkundige uitwerking

Veldwijk, Ermelo

Woonhuis fam. Sluimer, Elst

Werkeiland LelystadHaven

Sonneveld, Deurne

Blasiuskerk, Made

70

74

78

Woonhuis fam. Donker, Maarsbergen

Jansmalaan, Emmeloord

Woontorens Berkpark, Kampen

36  Interactieve advisering in de zorg

42  Concept- en planontwikkeling

44

52  Bouwkundige dienstverlening

 Financieel adviescentrum Rabobank Wouden­berg

46  Hoofdkantoor Arjo Huntleigh, Tiel

84 Twenty-four Adviseur


emming

100

106

Plantage, Kampen

Rijnlands Lyceum, Wassenaar

Gomarus S.G., Gorinchem

Advisering bij herbestemming

138, 140

160, 162, 164

Feuilleton deel 6, 7

Feuilleton deel 8,9

Feuilleton deel 10, 11, 12

123 binnenstedelijke

99 onderwijs

94

96

116, 118

108 Brede school Het Stroomdal, Kampen

112 S.G. Cambium College, Zaltbommel

ontwikkeling

143 Wonen, zorg en welzijn

124

130

134

144

150

156

Station, Brandevoort, Helmond

Aan de kerk, Deurne

Druivenhof, Noordwijk

Woonzorgpark Loosduinen, Den Haag

Zuwe Hofpoort, Woerden

132

Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht

Markhaven, Oudenbosch

136

114 S.G. Were Di, Valkenswaard

110

Centrumplan, Giethoorn

152 IMpact, Kampen en Dronten

158 Diaconessenhuis, Leiden

154

Lek en Linge, Culemborg

Trommelhof, Noordwijk

120

166

Twenty-four Architect

Twenty-four Bouwkundige

168

170

Medewerkers 2005 - heden

Met dank aan

169

172

Dankwoord

Colofon

4

4


AAnleiding

De bouwsector is momenteel volop in beweging. Technologische ontwikkelingen als het Bouw Informatie Model, duurzaamheidsthema’s, de organisatie van de bouwkolom en ketenintegratie staan hoog op de agenda. Er is sprake van zelfreflectie in de branche en dat is de hoogste tijd. Veel te lang is er aanbodgericht ontwikkeld. Van den Berg Groep streeft naar een vraaggericht bouwproces en organisatie van de bouwkolom waarbij direct betrokkenen hun verantwoordelijkheid nemen en waarde toevoegen. Het interactieve, kostenbewuste en toekomstgerichte (ontwerp)proces staat centraal in deze manier van werken. Met gepaste trots presenteer ik u Werken II. In dit boek vindt u een selectie van projecten die wij de afgelopen vijf jaar samen met u hebben gerealiseerd. Ik wens u veel plezier met het lezen en bekijken van Werken II en spreek de wens uit dat we in gezamenlijkheid de komende jaren nog veel meer mooie projecten realiseren op een toekomstgerichte, kostenbewuste en interactieve manier. drs. Klaas van den Berg Algemeen directeur Van den Berg Groep

5


over van den berg GROEP over van den berg

6


Van den Berg

is een familiebedrijf dat

zich verantwoordelijk voelt voor het vormen van de omgeving waarin we leven. De Groep 足kostenbewust, toekomstgericht en interactief. We 足combineren kracht gever een complete

passie om u als opdracht足 te geven.


De Van den Berg Groep is een familiebedrijf dat zich verantwoordelijk voelt voor het vormen van de omgeving waarin we leven. De Groep werkt 足kostenbewust, toekomstgericht en interactief. We 足combineren kracht met passie om u als opdracht足 gever een complete visie te geven.

9


over van den berg GROEP

De Van den Berg Groep

Structuur

Van den Berg Groep is een landelijk werkende organisatie voor

Van den Berg Groep heeft een divisiestructuur met divisies

vastgoedadvisering, architectuur en bouwkundige dienstverlening.

bestaande uit zelfstandige en onafhankelijk opererende vesti­

In 1967 begon architect Klaas van den Berg een architectenbureau

gingen. Deze vestigingen staan onder leiding van een vestigings­

in IJsselmuiden. Het bureau is op dit terrein inmiddels uitgegroeid

directeur. Hij bepaalt voor zijn vestiging de visie en is ‘het gezicht

tot één van de grotere organisaties in Nederland.

in de markt’. Een rol die hij niet alleen in de eigen regio vervult.

Van den Berg Groep bestaat uit drie divisies:

Dat doet hij ook op landelijk niveau als specialist op specifieke

> adviseurs

vakgebieden. De vestigingen van Van den Berg Groep zijn boven­

> architecten

dien complementair aan elkaar, ze ontwikkelen samenwerkings­

> bouwkundigen

verbanden en maken als zodanig deel uit van het grote geheel. Die drie divisies worden bedrijfsmatig ondersteund door het

Klaas van den Berg leidde Van den Berg Groep ruim veertig jaar. De

bedrijfs­bureau, Van den Berg Centrale Diensten.

leiding van Van den Berg Groep berust sinds 1 september 2009 bij zijn zoon drs. Klaas van den Berg als algemeen directeur.

Cultuur

In 2010 worden vanuit meerdere vestigingen in Nederland

Met beide benen op de grond. Dat is de cultuur van Van den Berg

opdrachtgevers geadviseerd en begeleid.

Groep. Deze pragmatische houding zit diepgeworteld in de organisatie.

1971  5e jaar: 77 stuks opdrachten, totaal in eerste vijf jaar: 292 stuks 1967  Eerste opdracht: woonhuis met kantoor/bedrijfsruimte M. J. Dokter te Wezep (gld.) 1955

Ambachtelijke vakoefening / start op de

Eerste jaar:

Technische school te Kampen

1968  Tweede jaar: 53 stuks opdrachten

start van het

1967  

10

42 stuks opdrachten

(eenmans) architectenkantoor te IJsselmuiden


Van den Berg Groep is bovendien een familiebedrijf dat zich kenmerkt door sterke eigenschappen als passie, trots, een dyna­ mische en innoverende inbreng en betrokkenheid. Kenmerken die

Spreiding opdrachtgevers

medewerkers met dezelfde waarden aantrekken. Het kostenbewust werken, het toekomstgericht zijn en het interactieve werk- en ontwerpproces is volledig doorgevoerd in alles wat Van den Berg Groep doet.

1967-1980

1980-1990

1990-2000

2000-2010

1974  oliecrisis met autoloze zondagen en benzine op de bon, ‘ernstig en bijzonder’ 1972  220 woningen ‘Plan Zuid’ te Kampen Hubbard USA: hoofdvestiging Europa ‘kuikenbroederij + legkippenfarm + laboratorium’ te Wezep

1973 500e project: villa voor de fam. Koster te Kampen

1974  Nieuwe huisvesting architectenkantoor Klaas van den Berg te

IJsselmuiden 11


over van den berg adviseurs

12


Van den Berg

doet onderzoek naar de

haalbaarheid van initiatieven en geeft nieuwe inzichten in complexe processen. Zij opdrachtgevers

het nemen van beslissingen

zodat zij kunnen bouwen aan


Van den Berg Adviseurs doet onderzoek naar de haalbaarheid van initiatieven en geven nieuwe inzichten in complexe processen. Zij helpt opdrachtgevers bij het nemen van beslissingen zodat zij kunnen bouwen aan de wereld van morgen.

15


over van den berg adviseurs

Van den berg adviseurs Van den Berg Adviseurs adviseert en begeleidt bij het reali­

Van den Berg Adviseurs is thuis in:

seren van de werk- en leefomgeving en bij het aanpassen van de

> wonen, zorg en welzijn

bebouwde (woon)omgeving. Van den Berg Adviseurs werkt aan

> ontwikkeling en herontwikkeling

oplossingen voor vastgoeduitdagingen waarin financiële, sociale,

> lokaal en regionaal overheidsbeleid

maatschappelijke en bouwkundige aspecten samenkomen. De

> bedrijfshuisvesting

adviseurs werken pragmatisch en concreet.

> onderwijs en kinderopvang

Ze hebben kennis en ervaring op het gebied van bedrijfskunde,

> volkshuisvesting

bestuurskunde, planologie, economie, sociale geografie en stra­

> multifunctionele accommodaties

tegisch conceptueel denken. Op basis van de resultaten geven zij

> brede scholen en cultuurhuizen

kort en bondig advies. Het advies bestaat uit een probleemstelling

> kerkelijk vastgoed

en de analyse en vaststelling van mogelijkheden. Hierdoor kan de opdrachtgever beter en weloverwogen beslissingen nemen.

1981

200 watervilla’s en commerciecentrum ‘Dania Lakes’ Sarasota, Florida U.S.A. start renovatie 200 woningen te Heerde start kerk en buurtcentrum Ittersum ‘S.I.O.’ gemeente Zwolle

1979 1977

1978 Burgemeesterswoonhuis, burgemeester H.C.Kleemans te Kampen

architectenbureau

10 jaar

1977

16

eerste nevenvestiging tot 1987 (restauratie en renovatie) Noordweg te Kampen

start bouw 500

Herverkiezing Klaas van den Berg als raadslid Gemeente IJsselmuiden e project: woningbouw voor ouderen te Elspeet

1000

woningen te ‘Jantje Zeepolder’ te Dokkum

1980

Economische crisis (woningbouw contingentering door overheid)


Het advies sluit aan op het strategisch beleid van de organisatie van de opdrachtgever, waarbij rekening wordt gehouden met

Afgelegde kilometers

­omgevings- en planspecifieke factoren. De meerwaarde van de

1967: 15.000 km.

adviseurs draagt onmiskenbaar bij aan waardecreatie en meer­

2009: 1.523.000 km.

waarde van het vastgoed. Van den Berg Adviseurs geeft hun adviezen, met oog voor alle aspecten van het proces, in het belang van de opdrachtgever.

1967

1983

Start van landelijke bouwstroom (ca. 700 st.) ‘Patio Plus’ woningen Laboratorium met proefvelden Hollands - Zweedse - Zaad maatschappij H.S.S. Nederland b.v. in Flevoland

1985

1980

e 1986 2  000 project: bouwstroom ‘woningbouw’ i.o.v. 1987

Bouwfonds Nederland Koelcentrales op diverse plaatsen in Egypte

 itbreiding Delta manege U t.b.v. Stichting Paardrijden Gehandicapten IJsselmuiden.

1995

2009

Architectenbureau

20 jaar

met expositie in de manege te IJsselmuiden. Opening expositie door staatssecretaris van Economische Zaken dhr. A.J. Evenhuis

Opening door H.K.H.  Prinses Margriet

1984 1500e project: kantoren met bedrijfsruimte te Kampen

100.000e kalkzandsteenwoning door staatssecretaris van Volkshuisvesting mr. G.P. Brokx

1987 Oprichting en verzelfstandiging van Van den Berg Vastgoedadviseurs

te IJsselmuiden

17


18


FEUILLETON INTRODUCTIE cultuurhuis schoneveld Houten

Dit is het beeldverhaal van het interactief ontwerpproces waarmee het Cultuurhuis Schoneveld tot stand is gekomen. In deze feuilleton wordt dit proces stap voor stap gevolgd. De gemeente Houten wil in de wijk Houten-Zuid een cultuurhuis reali足 seren. In de wijk wordt veel gedaan voor en met buurtbewoners. Daarom worden in Wijkcentrum/ Cultuurhuis Schoneveld onder andere een jongerenbibliotheek, een jeugdhonk, een kinderdagver足 blijf en een muziekschool onder足 gebracht. Naast het gebouw ligt al een skatebaan. Ook dagbesteding voor verstandelijk gehandicapten krijgt een plekje in het cultuurhuis.

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

19


over van den berg architecten

20


Door Van den Berg

wordEN in een

dynamisch proces, ambitie, cultuur, techniek, omgeving, energie, duurzaamheid, regelgeving en economie gewogen en helder geordend. Het van gebouwen is te zien als het laten stollen van het proces. goede processen leiden tot


Door Van den Berg Architecten wordt in een dynamisch proces, ambities, cultuur, techniek, omgeving, energie, duurzaamheid, regelgeving en economie gewogen en helder geordend. Het realiseren van gebouwen is te zien als het laten stollen van het proces. goede processen leiden tot verrassende gebouwen.

23


over van den berg architecten

Van den berg Architecten

veranderende visie en regelgeving. Al deze ontwikkelingen mogen

Van den Berg Groep heeft vier architectenbureaus. Deze bureaus

uiteraard niet ten koste van de kwaliteit van ontwerpen gaan.

hebben elk hun eigen visie op architectuur. Van den Berg Architecten IJsselmuiden is in 1967 door architect Klaas van den Berg opge­

Dialoog

richt. De opening van het tweede bureau, in Hoofddorp, volgde in

Van den Berg Architecten richt zich rechtstreeks tot de opdracht­

1989. Deze vestiging is inmiddels verhuisd naar Houten. Het derde

gever en daarnaast op de eigenaren, eindgebruikers, beheerders

bureau werd in 1992 in Eindhoven geopend, waarna het in 1997

en overige betrokken partijen. Een project wordt samen met de

werd uitgebreid met het voormalige bureau Magis en Partners.

opdrachtgever tot stand gebracht. Dit kan als volgt omschreven

Het bureau zit tegenwoordig in Helmond. In 2000 werden DSBV

worden: de opdrachtgever heeft een wens, de architecten vertalen

en Kruisheer Elffers te Rotterdam volwaardige onderdelen van de

deze wens naar de werkelijkheid. Belangrijk hierbij zijn de voort­

architecten­divisie van Van den Berg Groep.

durende dialoog en een interactief ontwerpproces.

Ontwikkelingen

Werkmethode

De praktijk van de architectuur is van een ongekende complexiteit.

De werkmethode van Van den Berg Architecten garandeert

Bij het tot stand komen van een gebouw zijn steeds meer partijen

­maximale zorgvuldigheid in alle facetten van het ontwerp- en

betrokken. Daarbij moeten architecten inspelen op de voortdurend

bouwproces. In dit dynamische en transparante proces zoeken de

1991 1989

1988 overdracht van huifkar met paarden

Start van workshop ‘Milieu bewust ontwerpen en bouwen’ met T.U. Eindhoven Start eerste

nevenvestiging

Invoering van computer (geautomatiseerd) tekenen. Eerste paal 231 woningen te Arnhem

1989 Val van de

Hoofddorp

 x-minister van Landbouw en voorzitter Eerste Kamer E der Staten - Generaal dhr. ir. G.J.M. Braks treedt toe als adviseur ‘Van den Berg Groep’

Berlijnse Muur

1989

Eerste paal ‘Meeuwenhorst’ kantoren, winkels en arbeidsbureau te Kampen Plaatsing glasmozaïek - ontwerp en vervaardiging architect Klaas van den Berg - in Westerkerk te Ermelo (Ps. 84). e project: verkavelingplan - inrichtingsplan ‘Stadspark’ te Kampen

2500

24

architectenbureau Klaas van den Berg te

1990

aan de S.P.G.IJ. gehandicapten te IJsselmuiden

1988

 itreiking van de Europese ‘Glulam Award Architectuur’ U en ‘Glulam Award Constructie’ voor ontwerp en constructie van de Westerkerk te Ermelo


architecten voortdurend naar innovatie. Daarbij ontwikkelen ze ook nieuwe concepten en technieken, en kijken naar nieuwe mate­ rialen. Boven alles houden de architecten het grote geheel voor

Aantal opdrachten

ogen. Ze hebben inlevingsvermogen, denken mee over specifieke

1967: 42

stedenbouwkundige kaders en hebben het vermogen om voor de

1980: 1.160

opdrachtgever het optimale eindresultaat te bereiken.

1995: 3.560 2009: 6.815

2009 1995 1980 1967

1995 Overname D.S.B.V. Architecten en Ingenieurs bureau te Rotterdam en Amsterdam 1991 3 000e opdracht

kantoren en bedrijfsruimten te Almere

1991

1992 E  erste paal kantoor woningbouwvereniging

Opening Thuiszorg door staatssecretaris van Volksgezondheid mevr. E.G. Terpstra

‘Huis en Erf’ te Schijndel door staatssecretaris van Volkshuis­ vesting dhr. E. Heerma

1992  conomische crisis ‘cruciaal van karakter’ beperkte E sanering en aanpassing in personeel noodzakelijk

e 1996 4  000 opdracht

RAI CC tussenlid te Amsterdam

Eerste paal Scholengemeenschap ‘De Leijgraaf’ te Veghel  door premier dhr. drs. R.F.M. Lubbers en de uitreiking van de sculptuur ‘Staatsman’ door Kl. van den Berg voor 10 jaar premierschap en eerste paal

1996 1e paal kantoren en industriepark ‘Gooise poort te Almere’

25


over van den berg bouwkundigen

26


Van den Berg

is vakkundig,

kostenbewust en innovatief. Zij ramen kosten en plannen zodat gerealiseerd kunnen worden.


Van den Berg Bouwkundigen is vakkundig, kostenbewust en innovatief. Zij ramen kosten en detailleren plannen zodat duurzame gebouwen gerealiseerd kunnen worden.

29


over van den berg bouwkundigen

Van den berg bouwkundigen

Bouwkunde

Aangescherpte verantwoordelijkheden, veranderende regelgeving

Van den Berg Bouwkundigen is verantwoordelijk voor uitwerking

en nieuwe ontwikkelingen zorgen ervoor dat bouwopgaven steeds

van plannen met bouwkundig tekenwerk, bestekken, begrotingen

omvangrijker worden.

en bouwbesluittoetsingen. Naast samenwerkingsverbanden in een

Daarom is de divisie Van den Berg Bouwkundigen binnen Van den

PPS constructie is Van den Berg Bouwkundigen betrokken bij inte­

Berg Groep een belangrijke discipline.

grale uitwerkingen en aanbestedingen van bouwprojecten. Daarnaast kunnen de bouwkundigen een gecertificeerde plan­

Van den Berg Groep werd in 2004 uitgebreid met Van den Berg

toetsing verzorgen met faseplantoetsingen en bestekscreening.

Bouwkundigen door de overname van BFB Nova Nederland. Van

Hiermee wordt de kans op fouten geminimaliseerd en de kwaliteit

den Berg Bouwkundigen beschikt over een brede bouwkundige

van de bouwplannen verhoogd.

kennis en heeft een duidelijke visie op actuele bouwtechnische Vastgoedbeheer en -onderhoud

vraagstukken.

Overzicht over het te beheren vastgoed is de eerste stap naar een Van den Berg Bouwkundigen werkt vaak samen met gerenom­

goed te managen vastgoedportefeuille. Een meerjarenonderhouds­

meerde architecten uit binnen- en buitenland en met toonaan­

plan maakt, door de combinatie van verduurzaming en ‘total cost of

gevende ‘ontwikkelende’ bouwers en projectontwikkelaars.

ownership’, van vastgoedonderhoud een strategisch vastgoedplan.

1998 O  pening en in gebruikneming dierenverblijven 1997

kinderboerderij IJsselmuiden door commissaris der Koningin van Overijssel mr. J.A.M. Hendrikx

2000 O  vername Kruisheer-Elffers architecten te Rotterdam

fuseert met D.S.B.V. architecten en Ingenieurs in Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten te Rotterdam

architectenbureau

30 jaar

1999

1997 S  ymposium

Van den Berg Groep,

 oekuitreiking penitentiaire inrichtingen B (door Magis en Van den Berg Architecten) aan Minister van Justitie, dhr. mr. B. Korthals in Den Haag

hoofdspreker staatssecretaris VROM

mr. G.P. Brokx

2000 5 000ste opdracht voor Hogeschool voor Economische Studies in Rotterdam

1997 O  vername Magis en Partners te Helmond fuseert met vestiging Eindhoven als Magis en Van den De gezamenlijke standplaats is Helmond.

30

Berg ­Architecten.

2003

Kantoor Van den Berg Architecten Maliebaan te Utrecht verhuist naar nieuwe eigen huisvesting aan Het Spoor 100 te Houten


Renovatie en verduurzaming Van den Berg Bouwkundigen ontwikkelt binnen verschillende samenwerkingsverbanden en consortia modellen en stappen­ plannen om tot verduurzaming en renovatie van bestaand vastgoed

Uitgewerkte oppervlakten 2004 - 2009: 6.728.774,75 m2

te komen. Kortom, Van den Berg Bouwkundigen speelt in op de wisselende behoeften van de markt. Ze zijn sterk toekomstgericht en kosten­ bewust.

2004

2005

2006

2007

2008

2009

e 2005 6  000 project: uitbreiding Penitentiaire Inrichting te Vught.

2005

2004 O  vername Bouwkundig Facilitair Bureau Nova Nederland door Van den Berg Groep

2009 algemene leiding van de groep aan drs. Klaas van den Berg

Overdracht

Verwerving grond t.b.v. nieuwbouw hoofdkantoor Van den Berg Groep Presentatie boek ‘WERKEN’ ten tijde van relatiedag te Kampen 2006

2007 4  0-jarig bestaan Van den Berg Groep 2008 Nominatie B.N.A Award ‘Gebouw van het Jaar’ 2009 ‘Scherper dan ooit!’ event, (Project Druivenhof te Noordwijk)

spreker: generaal b.d. Dick Berlijn

31


32


NXT2GO

>

32

38

48

NXT2GO staat voor een vorm van conceptueel denken en werken van een nieuwe generatie adviseurs, architecten en bouwkundigen. Continu誰teit, voortdurende innovatie en optimale samenwerking voor een succesvol project worden bereikt door een interactief, toekomstgericht en kostenbewust proces.

interactief ontwerpproces NXT2GO is interactief. Ontwerpen om te bouwen betekent voor Van den Berg Groep dat alle creativiteit wordt ingezet om een realistisch en haalbaar concept te bedenken. Een interactief ontwerpproces helpt daarbij. Alle betrokken partijen worden actief in de dialoog betrokken om tot een gezamenlijk inzicht te komen. Ook omwonenden en andere belanghebbenden denken mee in workshops om tot het best mogelijke scenario te komen. De draag足 kracht voor het plan is op voorhand groot en bespoedigt de vervolg足 procedure. De architect is hierbij de regisseur van het ontwerp足 proces en maakt de vertaalslag van de gezamenlijk opgestelde kaders en randvoorwaarden naar een ruimtelijk en concreet plan. Het digitale 3D-Bouw Informatie Model maakt de stappen in het ontwerpproces op een heldere manier inzichtelijk.

33


40 waterwoningen Noorderplassen, Almere Opdrachtgever: Mateboer Ontwikkeling B.V., Kampen Programma: 14.600 m2 Bouwsom (ex btw): € 6.300.000,Bouwperiode: oktober 2006 – oktober 2007 Projectteam: André Burm, Klaas D ­ unnink, Jos ­Geelen, Harmen Jan van Gelder, Lucien Hamerpagt, Marinus ­Rozendaal, Klaas Visser, Evert Vorderman, Steven Zijl Adviseurs: Alferink – Van Schieveen bouw­ technisch adviesbureau, Zwolle Uitvoering: Mateboer Bouw B.V., Kampen

34


NXT2GO Interactief ontwerpproces

Noorderplassen, Almere Het project Noorderplassen in Almere draait om wonen aan het water. Het ontwerp betreft in totaal 40 waterwoningen. De wens van de gemeente Almere, omschreven in het stedenbouwkundig plan, was dat de woningen direct aan de waterkant gebouwd werden. Er is voorgesteld om die stedenbouwkundige opzet te veranderen, zodat de woningen direct aan de straat konden worden gesitueerd, met tuinen aan het water. Om het beeld van direct wonen aan het water en een geregisseerde waterkant te versterken, zijn er zogenaamde ateliers aan het water ontworpen, als waren het ogen op het water. Deze ateliers liggen 1.35 m lager dan de tuin, zodat er maximaal contact is met het water. De woningen op de kop van de landtong hebben geen tuin, maar een zwevend terras met een weids uitzicht over het water.

< ZWEVEND TERRAS AAN DE WATERKANT Met weids uitzicht over de plas. 35


36


NXT2GO Interactief ontwerpproces

Interactieve Advisering in de zorg Voor Van den Berg Adviseurs is het van groot belang dat er interactie is met de opdrachtgevers en andere betrokken partijen. De adviseur heeft oog voor meerwaarde en doet voorstellen hoe de visie van de opdrachtgever het beste vertaald kan worden naar en concreet een haalbaar project:

Elisabeth Otter Knoll Stichting, Amsterdam Op de grens van de Amsterdamse Zuidas en Buitenveldert ligt het verzorgingshuis van de Elisabeth Otter Knoll 足Stichting (EOKS). De huisvesting van de stichting is enigszins gedateerd en matcht daardoor niet meer aan de maatstaven die EOKS hanteert voor het huisvesten van haar bewoners. Van den Berg Adviseurs heeft op basis van marktontwikkelingen en wensen een visie opgesteld voor de toekomstige huisvesting van EOKS. Deze procesgang heeft geleid tot concrete planvorming. Er vindt vervangende nieuwbouw plaats van het verzorgingshuis en de zorginfrastructuur. Daarnaast wordt het aantal extramurale appartementen op de locatie uitgebreid in de vorm van 2 woontorens die deels van ondergronds parkeren worden voorzien. Van den Berg Adviseurs verzorgt het procesmanagement voor de nieuwbouw. Het ontwerp is van Van den Berg Architecten IJsselmuiden.

Woonzorgcentrum De Vlietstede, Rijnsburg In Rijnsburg wordt het huidige verzorgingshuis van DSV vervangen door een nieuw woonzorg足centrum. Het programma bevat 42 psychogeriatrische plaatsen, 20 intramurale plaatsen voor lichte zorg, 3 tijdelijke opvangplaatsen, een hospice en zorginfrastructuur. Van den Berg Adviseurs heeft in samenwerking met de woningstichting en de gemeente uitvoerige haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd voor de totstandkoming van een nieuw woonzorgcentrum. Tevens begeleidt Van den Berg Adviseurs dit project in de bestemmingsplanprocedures, bouwaanvragen en tijdelijke huisvesting. Van den Berg Kruisheer Elffers is verantwoordelijk voor het ontwerp. De bewoners, gebruikers en omwonenden van de locatie worden actief betrokken bij de totstandkoming van het ontwerp.

37


38


NXT2GO Toekomstgericht

>

32

38

48

toekomstgericht NXT2GO is interactief en toekomstgericht. Het draagvlak voor bewust duurzame investeringen is in ontwikkeling en beweging, niet alleen vandaag maar ook morgen en overmorgen. Van den Berg Groep streeft naar milieuvriendelijke en toekomstbestendige oplossingen bij de projecten van onze opdrachtgevers. In dialoog met betrokkenen stellen we vast hoe energiezuinigheid, flexibiliteit en hergebruik kan worden toegepast in een project. Op termijn betaalt iedere duurzame investering zichzelf terug. Deze is daarom in alle opzichten waarde(n)vol. Het gaat tenslotte om het behoud van cultuur, leefomgeving en het natuurlijk kapitaal.

39


Hoofdkantoor Van den Berg Groep, Kampen Opdrachtgever: Brobeco Projectbouw B.V., ­IJsselmuiden Programma: 800 m2 Bouwsom (ex btw): € 2.000.000,Bouwperiode: december 2007 - juli 2009 Projectteam: Klaas van den Berg bna/onri, Johan Hannink, Peter Mulderij, Cor Sleurink, Rik Speijer Adviseurs: Kooiker Installatie bv, Staphorst; ­Bakker technisch installatie buro bv, Meppel; Alferink – Van Schieveen bouwtechnisch advies­ bureau, Zwolle Uitvoering: Bouwbedrijf Felix B.V. IJsselmuiden

40


NXT2GO Toekomstgericht

Hoofdkantoor Van den Berg Groep, Kampen Het nieuwe hoofdkantoor van Van den Berg Groep aan de Van Diggelenkade te Kampen markeert de entree van de stad Kampen vanuit het buitengebied. Het gebouw bestaat uit twee delen. Een stenen bouwdeel dat refereert aan de kleinschalige naastgelegen bebouwing. En een markant glazen bouwdeel dat zich in de omge­ ving lijkt te voegen en waarin de omgeving wordt weerspiegeld. De delen komen samen in een gebogen wand, uitgevoerd in antra­ cietkleurige gevelstenen. Bijzonder zijn de getande daklijn en het plafond dat ‘zwevend’ is geplaatst onder de glazen dakopbouw. Op het gebied van duurzaam bouwen bevat het pand allerlei toepassingen, onder andere: warmtekoudeopslag in de bodem, thermowanden voor extra koeling, hoogwaardige lichtarmaturen (LED) en zonnepanelen op het dak.

TOEKOMSTGERICHT WERKEN > met uitzicht op historisch Kampen 41


42


NXT2GO Toekomstgericht

Concept- en planontwikkeling Het vertalen van de visie van een opdrachtgever in een conceptuele uitwerking is een essentieel onderdeel van de werkzaam­ heden van Van den Berg Adviseurs. Een toekomstgericht plan start met de ontwikkeling van een concept:

Milligersplas, ZWOLLE Aan de rand van de nieuwe woonwijk Stadshagen in Zwolle ligt het natuur- en recreatielandschap Milligersplas. Van den Berg Adviseurs heeft een horecaconcept ontwikkeld waarbij rekening is gehouden met de omgeving, bezoekers met verschillende behoeftes en wensen, de verschillende seizoenen en het ritme van de dag. Het uitgangspunt bij de ontwikkeling is beleving en duurzaamheid: bewaren en rekening houden met dat wat er is. Dat is een prachtige plas in een natuurlijke omgeving vlakbij een moderne, jonge wijk met veel mogelijkheden voor actieve en ontspannen recreatie. Van den Berg Adviseurs ontwikkelde een concept voor een horecagelegenheid met aansprekende voorzieningen, zoals een bar, restaurant en multifunctionele ruimte. Naast een duidelijke visie met sfeerbeelden en schetsen is ook een plan voor exploitatie uitgewerkt. De inzending van Van den Berg Adviseurs voor deze prijsvraag werd uit meerdere inzendingen door de gemeente Zwolle gekozen.

PARK DE WEZENLANDEN, ZWOLLE In het voorjaar van 2009 is via een openbare inschrijving door de gemeente Zwolle gezocht naar een plan voor de realisatie en exploitatie van een horecapaviljoen in het Park de Wezenlanden. Het concept dat Van den Berg Adviseurs indiende heet ‘Ont-moet Zwolle’. Sfeer en beleving van een ruimte zijn bepalend voor ons welzijn en gedrag. ‘Ont-moet Zwolle’ wil door wetenschappelijke inzichten op dit gebied toe te passen een omgeving creëren die het welzijn van haar gebruikers positief beïnvloedt. Tastbare en ontastbare omgevingsaspecten, zoals interieuropstelling en vormgeving, duurzaam materiaal­ gebruik, licht, kleur, geur en muziek, worden gecombineerd tot een consistent en aantrekkelijk geheel. De menselijke maat staat hierin centraal.

43


Nieuwbouw Financieel Adviescentrum ­Rabobank Woudenberg-Lunteren, Woudenberg Opdrachtgever: Rabobank Woudenberg-Lunteren Programma: 2.400 m2 Bouwsom (ex btw): € 2.600.000,Bouwperiode: juli 2004 - juli 2005 Projectteam: Rob Hazekamp, Maarten Laout, Dick van de Merwe, Marije Vaartjes Adviseurs: Van den Berg Bouwkundigen; ­Reijneveld Engineering BV, Scherpenzeel; ­Nelissen Ingenieursbureau BV, Eindhoven Uitvoering: BV Aannemingsmaatschappij Boers, Veenendaal; Techtron BV, Veenendaal; Warmte­ bouw Utrecht BV, Utrecht

44


NXT2GO Toekomstgericht

Financieel Adviescentrum Rabobank, Woudenberg Rabobank Woudenberg werd, na een onderzoek in verschillende

te plaatsen. De vrije ruimtes daaromheen hebben geen muren en

nieuwe Rabobankgebouwen, uitgeroepen tot de meest energiezuinige

gangen, waarmee de steeds wisselende ruimtebehoeften van afde足

Rabobank. Dat is te danken aan energiebesparende verlichting, een

lingen worden opgevangen.

WKO-installatie en klimaatplafonds. Effectief ruimtegebruik - het gebouw heeft bijvoorbeeld helemaal geen gangen - draagt ook bij aan

De prachtige locatie aan het water is door de architect optimaal benut

een goede score op het gebied van duurzaamheid.

door hier op verschillende niveaus buitenruimtes aan te koppelen.

Rabobank Woudenberg is een dynamische organisatie die zich

De mooie en sterke uitstraling die bij een Rabobank wenselijk werd

voortdurend aanpast aan de wensen en behoeften van de tijd. Daarom

geacht is ondermeer terug te vinden in de opvallende verticale

moest het nieuwe bankgebouw een transparant en ruimtelijk geheel

belijning. Het materiaalgebruik geeft de bank een warme uitstraling.

worden, geschikt voor flexibele werkprocessen. Er is voor gekozen om

Het gepolijste beton heeft speciaal geselecteerde natuurlijke toeslag足

in het hart van het gebouw een vide met een open verbindingstrap

materialen met een warme, zandgele kleur.

45


46


NXT2GO Toekomstgericht

HOOFDKANTOOR ARJO HUNTLEIGH, TIEL Het bedrijvenpark Medel te Tiel is de nieuwe locatie voor het hoofdkantoor van Arjo Huntleigh. Arjo Huntleigh is in Nederland en Europa marktleider op het gebied van instrumenten en hulpmid­ delen voor de zorg. De opdracht was het kantoor, de showroom, het magazijn, de werkplaats en wasplaats in één gebouw samen te brengen. De sleutelwoorden duurzaam en representatief, sluiten goed aan bij het kwaliteitsplan van de gemeente voor bedrijvenpark Medel en in het bijzonder voor de gekozen kavel. In sterke mate is ingespeeld op de poortfunctie van de locatie en de directe ligging aan een rotonde. Kenmerkend zijn de samenhang en transparantie. Bedrijfshal en kantoor zijn beiden in één rond volume gevat. De sculpturale vorm is versterkt door de leien bekleding en semitransparante plankprofielen. Ook in het interieur is deze transpa­ rantie doorgezet. Dat blijkt uit de doorkijk: vanaf alle verdiepingen is er zicht op de hal, de werkplaats, de showroom en de kantoren. Door het compacte volume, de flexibele opzet, de goede isolatie en de lage temperatuur vloerverwarming en vloerkoeling is een energiezuinig en duurzaam ontwerp gerealiseerd.

Hoofdkantoor Arjo Huntleigh, Tiel Opdrachtgever: Brobeco Projectbouw B.V., IJsselmuiden Programma: 4.000 m2 Bouwsom: € 5.000.000,Bouwperiode: mei 2008 - januari 2009 Projectteam: Jaap van Es, Gertjan Masmeijer, Peter Mulderij, Rik Speijer, Michel Zethof Adviseurs: Van den Berg Adviseurs, Kampen; Ingenieursburo Van de Lune en Rienksma b.v., Sneek; Kooiker Installatie bv, Staphorst; Bakker Technisch Installatie Buro B.V., Meppel Uitvoering: Bouwbedrijf Kroes en co bv, Genemuiden; Kooiker Instal­ latie b.v., Staphorst; Bakker Technisch Installatie Buro B.V., Meppel

47


48


NXT2GO Kostenbewust

>

32

38

48

Kostenbewust NXT2GO is interactief, toekomstgericht en kostenbewust. Kosten足 bewust bouwen betekent voor Van den Berg Groep dat er aandacht is voor de bouw- en exploitatiekosten bij iedere processtap in de ontwikkeling van een gebouw. Door in de ontwerpfase rekening te houden met gebruik, beheer, aanpasbaarheid en onderhoud komt er ruimte vrij voor kwaliteit, innovatie en duurzaamheid. We beperken ons niet tot de traditionele aanpak waarbij alleen wordt gekeken naar de kosten voor de realisatie van een gebouw. Wanneer de totale levensduurkosten worden overwogen, wordt namelijk een bredere horizon in acht genomen. Die bredere horizon past uitstekend bij de toekomstgerichte visie van Van den Berg Groep.

49


50


NXT2GO Kostenbewust

Bouwkundige uitwerking Het realistisch vertalen van creatieve ontwerpen van opdrachtgevers tot een bouwkundig goed doordacht plan is een essentieel onderdeel van de werkzaamheden van Van den Berg Bouwkundigen. Van den Berg Bouwkundigen heeft, in naam van haar opdrachtgevers, de bouwkundige uitwerkingen verzorgd van: hoog­ bouwtorens tot 170 meter hoog, een groot stationsgebied in de Randstad, ondergrondse metro­stations op dieptes tussen de 16 en 30 meter met perrons die boven elkaar gesitueerd zijn en van een nationaal bekend beurs- en congresgebouw.

Wenswonen® Met Wenswonen® biedt Heijmans Vastgoed en Woningbouw de woonconsument ‘maatwerk binnen confectie’. Met de Woonplanner®, een eigentijds digitaal hulpmiddel, kunnen bewoners zelf het volume, de indeling, de afwerking en het uiterlijk van hun toekomstige woning bepalen. Van den Berg Bouwkundigen produceert de werktekeningen, die tevens als uitgangspunt worden gebruikt voor de verkoop­ tekeningen in de Woonplanner®.

Sportaccommodatie UVA, Amsterdam De USC is één van de sportaccommodaties van de Universiteit van Amsterdam op het Science Park en komt te liggen bij de nieuwbouw van de UvA-Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica (FNWI). Het nieuwe sportcentrum meet ± 10.000 m² en telt drie verdiepingen met een groot aantal sportzalen, twee sporthallen (waarvan één met tribune), een klimwand, een dojo en squashbanen. Daarnaast zijn voorzieningen zoals horeca, labo­ ratoria en wellness opgenomen. Van den Berg Bouwkundigen heeft de gehele werktekeningenfase uitgewerkt van deze complexe sportaccommodatie USC.

51


52


NXT2GO Kostenbewust Bouwkundige dienstverlening NXT2GO is kostenbewust. Bij Van den Berg Bouwkundigen werken bestekschrijvers, kostendeskundigen, calculatoren, directievoerders en toezichthouders. Hun kennis en ervaring wordt toegevoegd aan het project waardoor het voor opdrachtgevers mogelijk is om gedurende het proces de juiste keuzes te maken en kostenbewust te werken. Om die reden wordt Van den Berg Bouwkundigen betrokken bij verschillende grootschalige en complexe Nederlandse PPSconstructies.

BESTEKKEN Bestekken van Van den Berg Bouwkundigen zijn meer dan een beschrijving van het bouwproject. Bij het vervaardigen van bestekken gaat het ook om de afstemming en de controle van de tekeningen. Door een volledig bestek is het voor de bouwer mogelijk om een scherpe inschrijving te maken op basis van deze stukken. Van den Berg Bouwkundigen heeft op deze wijze gewerkt voor onder andere: Ministerie van Onderwijs, Kabinet der Koningin en de Tweede Kamer.

HERINRICHTING HOLLAND CASINO ROTTERDAM New Yorks architectenbureau Icrave Design is samen met het Amsterdamse architectenbureau Claessens Erdmann ­architects & designers bv verantwoordelijk voor het spraakmakende ontwerp, waarbij veel aandacht is voor eigentijdse stijl­kenmerken en lichtinnovaties. In opdracht van Claessens Erdmann architects & designers bv is door Van den Berg Bouwkundigen het bouwkundige interieurbestek geschreven in administratieve en technische zin.

UITBREIDINGEN AMSTERDAM RAI Voor Amsterdam RAI is in samenwerking met Benthem Crouwel Architekten in meerdere fases getekend aan verschillende uitbrei­ dingen. Van den Berg Bouwkundigen heeft hiervoor de technische planuitwerking, de bestekken en kosten­ramingen gemaakt.

PHILADELPHIA ZORG, PLEVIERENPAD SNEEK Philadelphia Zorg biedt aan het Plevierenpad 1 in Sneek dagactiviteiten en werk voor mensen met een ernstige meervou­ dige beperking, geriatrische problematiek of een ernstige verstandelijke beperking. Van den Berg Bouwkundigen heeft in opdracht van Achterbosch Architectuur te Leeuwarden het bouwtoezicht en de directievoering verzorgd.

53


54


FEUILLETON - DEEL 1 cultuurhuis schoneveld Houten

De gemeente Houten is opdracht­ gever voor het cultuurhuis en hecht groot belang aan een zorgvuldig proces en een goede inpassing in de omgeving. De architect denkt in voorbereiding op de architec­ tenselectie na over het ontwerp. Hij houdt hierbij rekening met de omgeving en de wensen en behoeften van de gemeente Houten als opdrachtgever: ‘We zijn daarom begonnen om het buurtmanifest ‘Het Grote Ontmoeten’ en het programma van eisen goed te lezen. We hebben oude kaarten en de geschiedenis bestudeerd en realiseerden ons dat veel histori­ sche kenmerken op die plek nog steeds herkenbaar zijn. Toen is het idee geboren van een gebouw als een brink dat verankerd is in de historische omgeving’.

< Dick van de Merwe en wethouder Nicole Teeuwen (inzet) (inzetfoto: Fotostudio Van Gaalen)

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

55


56


FEUILLETON - DEEL 2 cultuurhuis schoneveld Houten

De architect van Van den Berg Groep presenteert het plan van aanpak aan de gemeente, steden足 bouwkundigen en gebruikers tijdens de architectenselectie. Bijzonder in het plan van aanpak is de introductie van het interactieve ontwerpproces. Dit proces houdt in dat alle belanghebbende partijen worden betrokken bij het ontwerp van het cultuurhuis.

< Dick van de Merwe

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

57


58


FEUILLETON - DEEL 3 cultuurhuis schoneveld Houten

Workshops nemen een belangrijke rol in bij het interactief ontwerp足 proces. De deelnemers aan de bijeenkomsten zijn gebruikers, omwonenden en de gemeente. De architect is de regisseur van dit proces, waarbij hij de wensen en behoeften op een realistische, kostenbewuste en esthetisch verantwoorde manier vertaalt in een ontwerp.

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

59


60


WONEN

huis van vandaag, morgen en overmorgen


Veldwijk, Ermelo Door de veranderende visie in de geestelijke gezondheidszorg heeft op het voormalige terrein Veldwijk in Ermelo het proces van omgekeerde integratie plaatsgevonden. Dit houdt in dat burgers zijn komen wonen op een voor­ malig instellingsterrein. In eerste instantie is een deel van de bewoners van het terrein geïntegreerd in de samenleving. Hierdoor kwamen gebouwen leeg te staan. Een deel van deze gebouwen is gerenoveerd, een ander deel is gesloopt. In opdracht van Meerkanten geestelijke gezondheidszorg Flevo-Veluwe heeft ons bureau het ontwerp voor nieuw­ bouw en renovatie gemaakt. De architectuur van nieuwbouw en renovatie moest aansluiten bij de hoge eisen van het beeldkwaliteitsplan. Er is ontworpen met veel aandacht voor detail. Die zorgvuldige detaillering is onder andere terug te zien in de dakover­ stekken, de goten, de erkers, de kozijnindeling en de balkonhekken. Maar ook in het gebruik van de baksteen en de dakpannen. De twee appartementsgebouwen zijn trapsgewijs opgebouwd. De balkons van de verschillende woonlagen bevinden zich niet boven elkaar, maar op de verschillende uitbouwen van het gebouw. Hierdoor is privacy gewaar­ borgd. Door het toepassen van stijlkenmerken in het ontwerp is samenhang tussen de gebouwen gecreëerd. Een karakteristiek kenmerk is bijvoorbeeld het gebruik van spekbanden en het aanbrengen van een basement, een middendeel en bovendeel.

62


63


‘Zorgvuldigheid als tijdloos criterium’


Identiteit en herkenbaarheid zijn belangrijke waarden in deze tijd van globalisering en uniformering.

Identiteit en herkenbaarheid zijn belangrijke waarden in deze tijd van globalisering en uniformering. We merken steeds vaker dat inwoners van een dorp, een gebied of een stadsdeel veel belangen hechten aan de eigenheid van hun omgeving. Daar zijn ze trots op en voelen ze zich thuis. Die eigen waarden willen ze behouden. Dat is voor architecten de opgave: bouwen op de plek met respect voor het eigen specifieke karakter van de omgeving.

> the story behind

Ook de gemeente Ermelo vindt het belangrijk om de identiteit van de gemeente vast te houden, ook als gebouwen verdwijnen of functies veranderen. Voor het terrein Veldwijk op de plek van de stichting Meerkanten heeft de gemeente haar ambities voor de te realiseren bebou足 wing neergelegd in een beeldkwaliteitsparagraaf. Hierbij was de oorspronkelijke bouwstijl uit 1880 de inspiratiebron.

65


Van den Berg Architecten is erin geslaagd op deze locatie een goed in deze omgeving passend wooncomplex te realiseren, waarbij de karakteristiek van de gemeente en van de voormalige zorginstelling leidend is geweest voor de gekozen architectuur. Mensen kunnen hier met de woonwensen van vandaag goed wonen. Het is niet een anoniem gebouw geworden dat overal had kunnen staan. Daarbij is terecht ook veel aandacht geschonken aan de landschappelijke inpassing van de bebouwing. De bewoners voelen zich er thuis, terwijl de omwonenden het gebouw herkennen als passend in het dorp. Dat is belangrijk, want het gaat bij architectuur en ruimtelijke kwaliteit natuurlijk vooral om de mensen die er wonen en werken. ir. C.E. van Esch, directeur Gelders Genootschap


Woningbouw Veldwijk, Ermelo Opdrachtgever: Van Wijnen Projectontwikkeling B.V., Almere Programma: 14 2^1 kapwoningen, 10 rijen­ woningen en 2 appartementsgebouwen Bouwsom (ex btw): € 12.500.000,Bouwperiode: januari 2004 – april 2005 Projectteam: Jos Geelen, Harmen Jan van Gelder, Lucien Hamerpagt, Johan Hannink, Peter Mulderij, Marinus Rozendaal, Reddy Sijtsma, Cor Sleurink, Steven Zijl Adviseurs: Wijcon B.V., Zwijndrecht Uitvoering: Van Wijnen Eibergen B.V., Eibergen

Een klassiek formeel gebouw, passend in haar omgeving, herbergt eigentijdse appartementen.

De consequent doorgevoerde materiaalkeuze en detaillering zorgen voor samenhang in architectuur en stedenbouwkundige opzet. De prachtige parkachtige omgeving met oude bomen en de verschillende gebouwen vormen samen een ensemble.

67


Woonhuis familie Sluimer, Elst De kavel van dit woonhuis ligt op de hoek van een nieuwbouw­ wijk. Het beeldkwaliteitplan stelde twee belangrijke voorwaarden aan het ontwerp: de hoekwoningen oriënteren op de straatkant en geen schuttingen om de woningen. Om toch een beschutte tuin te creëren is een lange L-vormige woning ontworpen. Aan de tuinkant is de gevel bijna geheel van glas uitgevoerd, zodat interieur en tuin in elkaar overlopen. De gevel aan de straatkant is gesloten. Om toch oriëntatie op de straat te realiseren zijn er ramen op verschillende hoogtes in de gevel geplaatst. De ramen zijn in grote kaders gezet zodat er nog meer relatie ontstaat met de straatkant. Doordat de ramen over de gevel ‘gestrooid’ zijn, is de plattegrond van de woning niet aan de buitenkant afleesbaar. Het interieur blijft hierdoor een verrassing in het ontwerp. Alle woonfuncties zijn voor de bewoners op de begane grond gerealiseerd. De verdieping is ontworpen als ‘logeerhuis’ met eigen sanitair. De woning is gebouwd met ClickBrick® gevelstenen. De stenen worden hierbij gestapeld in plaats van gemetseld. Ondanks het moderne montageproces blijft het natuurlijke karakter van de bakstenen gevel behouden.

RAMEN ALS OGEN > Het huis blijft een klein mysterie 68


Woonhuis, Elst Opdrachtgever: familie G. Sluimer Programma: 200 m2 Bouwsom (ex btw): € 275.000,Bouwperiode: november 2006 – november 2007 Projectteam: Gennaro Colonna, Maarten Laout, Dick van de Merwe, Marije Vaartjes Uitvoering: Spoeltman Bouw, Gendt

69


Woonhuis familie Donker, Maarsbergen Woonhuis, Maarsbergen

‘Een huis als door een kind getekend’, aldus architect Dick van de

Opdrachtgever: familie D.C. Donker

Merwe over het ontwerp van het woonhuis van de familie Donker

Programma: 275 m2

in Maarsbergen. Het ontwerp kenmerkt zich door ingetogenheid

Bouwsom (ex btw): € 425.000,Bouwperiode: maart 2006 – februari 2007

en eenvoud. Hierin zijn de wensen van de gemeente Maarsbergen

Projectteam: Gennaro Colonna, Marnix van Esch,

en de familie Donker samengebracht. De gemeente wilde op de

Dick van de Merwe, Marije Vaartjes

Utrechtse Heuvelrug enkel bescheiden woningen met een lage

Uitvoering: Aannemersbedrijf Legemaat & van Elst, Woudenberg

dakhoogte realiseren, terwijl de familie een ruime woning wenste. De architect vond de oplossing door een huis te ontwerpen dat voor de helft onder de grond ligt. Om toch voldoende daglicht binnen te laten, bedacht hij verdiepte patio’s aan de zijkant van de woning. Ook twaalf dakvensters in het trappenhuis met een ruime vide laten veel licht tot diep in de woning door. De eenvoud van de woning vertaalt zich in de dakranden en goten, deze zijn volledig weggedetailleerd. De woning krijgt bovendien een robuuste uitstraling, omdat nergens in het ontwerp de dikte van het mate­ riaal is terug te zien. De leien dakbekleding sluit naadloos aan op de gevels. Er zijn geen kozijnen zichtbaar en er is gespeeld met de diepteligging van de ramen. De gevels zijn uitgevoerd met duur­ zame ClickBrick® gevelstenen. Met dit systeem zijn de bakstenen los op elkaar gestapeld zonder de kwetsbare cementen voeg.

70


< TWAALF LICHTVENSTERS OP DE ZUIDKANT Een warm welkom in het atrium

‘Wij zijn heel enthousiast over zowel de woning als de locatie’

71


34 appartementen met parkeerkelder en ­horecaruimte, Lelystad-Haven Opdrachtgever: Levago Projectontwikkeling B.V., Lelystad Programma: 8.000 m2 Bouwsom (ex btw): â&#x201A;Ź 7.650.000,Bouwperiode: In uitvoering Projectteam: Klaas Dunnink, Lucien Hamerpagt, Stefan Mensink, Peter Mulderij, Reddy Sijtsma, Rik Speijer, Steven Zijl Adviseurs: Raadgevend Ingenieursbureau Peree, Deventer Uitvoering: Bouwbedrijf Ufkes, Apeldoorn

72


< VOORMALIG WERKEILAND Een baken met een nieuw elan

Werkeiland, Lelystad-Haven Lelystad-Haven is een voormalig werkeiland. Hier stonden de barakken van de arbeiders die de Flevopolder hebben droog­gelegd. Aan ons de taak deze historische plek te herontwikkelen tot een ‘baken’ voor de omgeving. De arbeidersbarakken en hotel ‘De Lange Jammer’ zijn aan de binnenzijde geheel gerenoveerd. Aan het waterfront is nieuwbouw gerealiseerd met horecagelegen­ heid en appartementen. Op de punt van het eiland trekt een zeer luxe appartementsgebouw de aandacht. De zeer ruime apparte­menten in deze ‘eye-catcher’ hebben allen een weids uitzicht over het IJsselmeer. De in de punt gelegen appartementen kijken aan de andere zijde ook nog uit over de Oostvaardersplassen. Het gebouw wordt onder moderne archi­ tectuur gebouwd en veel minder traditioneel dan de gebouwen in de omgeving. Toch zorgt de materiaalkeuze, de maat en de schaal voor de samenhang met de bestaande bebouwing.

16 appartementen De Punt, Lelystad Haven Opdrachtgever: Waterfront Hotel Exploitatie B.V., Aerdenhout Programma: 3.500 m2 Bouwsom (ex btw): € 4.200.000,Projectteam: Ferry Dijkstra, Klaas Dunnink, Lucien Hamerpagt, Stefan Mensink, Peter Mulderij, Rik Speijer, Steven Zijl Adviseurs: Blaauw Ingenieurs & Adviseurs, Groningen

Dit plan is nog in ontwikkeling. Wijzigingen in het ontwerp voorbehouden.

73


Jansmalaan, Emmeloord Appartementsgebouwen Jansmalaan,

Het plan aan de Jansmalaan te Emmeloord betreft een totaalont­

­Emmeloord

werp van buitenruimte en gebouwen, waarbij de architect ook als

Opdrachtgever: Van Wijnen Projectontwikkeling

landschapsarchitect is opgetreden. De gewenste kleinschalig­

Midden B.V., Weesp

heid en een passende aansluiting met de omgeving wordt met dit

Programma: 9.850 m2 Bouwsom (ex btw): € 10.000.000,-

plan geboden door de appartementen te verdelen over drie losse

Bouwperiode: juli 2006 - juli 2007

gebouwen. Uit economische overwegingen hebben de gebouwen

Projectteam: André Burm, Klaas Dunnink, Jos

een gelijke plattegrond, wel verschillen ze in hoogte. Door de

Geelen, Lucien Hamerpagt, ­Stefan Mensink, Marinus Rozendaal, Evert Vorderman, Steven Zijl

gebouwen ten opzichte van elkaar te draaien ontstaat een beeld

Adviseurs: Ingenieursbureau Dijkhuis B.V.,

met verschillen. Door de situering van de gebouwen ontstaat er

­Groningen; Van der Wiel Infra & Milieu B.V.,

een beschutte binnenruimte waar de bewoners gebruik van kunnen

Drachten Uitvoering: Van Wijnen, Gorredijk

maken. Een aangelegde waterpartij zorgt bovendien voor een natuurlijke afbakening van het terrein. De kleuren bruin en grijs geven de Jansmalaan een ingetogen en natuurlijke uitstraling, waar ook het vele groen en de waterpartij aan bijdraagt.

74


75


Woningbouw Sonneveld, Deurne Opdrachtgever: Bergopwaarts@BOW, Helmond Programma: woningen: 1.1500 m2; parkeer足 garage: 6.600 m2 Projectteam: Jingyi Dai, Emil van Houts, Alex Hulshoff, Frank Hurkmans, Jos Kastelijn, Aron Kennis, Han Lijnkamp, Pieter Manders, Jelle 足Schweigmann, Maarten van Vroonhoven, Bas van Wetten Adviseur: Nobel advies, Broekhuizen Uitvoering: Burgt Bouw BV, Deurne

Dit plan is nog in ontwikkeling. Wijzigingen in het ontwerp voorbehouden.

76


SONNEVELD, Deurne ‘Een aangenaam verblijf met bijzondere aandacht voor de buiten­ ruimte’, is het uitgangspunt voor het ontwerp van deze herontwik­ keling. Het lange, smalle terrein bevindt zich nabij het centrum van Deurne. In een groene, parkachtige omgeving worden dertig grond­ gebonden woningen en tweeënzeventig appartementen ontwikkeld. Een ambitieuze herontwikkeling in deze Brabantse gemeente. De grondgebonden woningen maken een duidelijke begrenzing van het terrein en sluiten aan bij de reeds bestaande bebouwing. Deze woningen beschikken allemaal over een tuin of patio aan de achter­ zijde. Een bijzonder element is een verhoogde catwalk die voor de grondgebonden woningen langsloopt. De catwalk geeft toegang tot de groene omgeving en vormt de verbindende schakel tussen de gebouwen. Parkeren gebeurt onder de gebouwen en de catwalk. In het park staan kleine appartementenblokken vrij gepositioneerd in de ruimte. Bijzondere aandacht trekt de ronde toren van zeven lagen op de kruising van de Europastraat. De gekozen materialen geven een warme, natuurlijke uitstraling aan het ontwerp. Het metselwerk, in meerdere kleuren rood, wordt afgewisseld met prefab betonelementen.

77


‘woontorens in de skyline van Kampen’

78


Appartementsgebouwen Berkpark, Kampen Opdrachtgever: Mateboer Ontwikkeling B.V., Kampen Programma: 13.550 m2

Woontorens Berkpark, Kampen

Bouwsom (ex btw): € 12.900.000,-

Historie, beleving en toekomst. De skyline van de oude Hanzestad

Bouwperiode: april 2009 – oplevering 1e toren

Kampen met haar vele kerken is aangevuld met vijf nieuwe, slanke

december 2010 Projectteam: André Burm, Ferry Dijkstra, Klaas

woontorens. De woontorens worden gebouwd op een locatie, vlakbij

Dunnink, Jos Geelen, Harmen Jan van Gelder,

het centrum van Kampen met een prachtig uitzicht over de rivier de

Lucien Hamerpagt, Stefan Mensink, Marinus

IJssel. Het ontwerp is verrassend en origineel. Verrassend omdat

Rozendaal, Henk van der Vegt, Evert Vorderman, Steven Zijl

de appartementen maximaal uitzicht hebben naar vier zijden.

Adviseurs: Alferink - Van Schieveen bouw­

Origineel omdat geen enkel appartement directe buren heeft en

technisch adviesbureau, Zwolle

de indeling door de bewoners zelf bepaald kan worden. De eerste

Uitvoering: Mateboer Bouw B.V., Kampen

toren aan de Buitenhaven is dertien verdiepingen hoog en de andere torens bestaan uit acht verdiepingen. Ze ogen rank door het kleurgebruik (wit en rood). Er is gekozen voor een contrast met de kerktorens en overeenstemming met de kleuren in de omgeving. De oppervlakte van de appartementen is zeer royaal te noemen. De hoogste woningen beschikken bovendien over een torenkamer. Deze kamer geeft een prachtig uitzicht over de stad Kampen en omgeving. Een bijzonder element is de parkeergarage, die is geïntegreerd in de rivierdijk.

79


80


FEUILLETON - DEEL 4 cultuurhuis schoneveld Houten

De visie van de architect wordt ook gevoed door de informatie die de architect krijgt van alle betrokkenen. Het schetsontwerp dat wordt gemaakt zal dan ook ‘passend’ moeten zijn. Bij iedere stap in het ontwerp­ proces worden verschillende scenario’s gepresenteerd.

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

81


82


FEUILLETON - DEEL 5 cultuurhuis schoneveld Houten

Een bezoek van het ontwerp足 team aan de bouwlocatie maakt ook deel uit van het interactieve ontwerpproces. Het ontwerp moet immers in de omgeving passen. Aan de hand van het bezoek maakt het team een schetsontwerp en inschattingen van alle inspanningen en mogelijke hindernissen.

< Van links naar rechts: Maarten Laout, Marnix van Esch, Jan Meijer en Dick van de Merwe

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

83


< 8:15 UUR

Twenty-four Arjen van Petersen, senior adviseur

Ik sta elke dag om 7.00 uur op. Een uur later ben ik op kantoor. Mijn werkdag begint vandaag met een rekensessie. Samen met twee collega’s en de opdracht­gever berekenen we de marktwaarde van mogelijke bestemmingen voor een centrumlocatie in Amsterdam.

>

Van den Berg Adviseurs, gespecialiseerd in zorgvastgoed

In Twenty-four volgen we drie van onze mensen op een willekeurige werkdag. Waar houdt een adviseur zich zoal mee bezig? Hoe dynamisch is het leven van een architect? En hoe ziet de agenda van een bouwkundige eruit?

> 10:00 UUR Telefonisch spreek ik met de directeur van een woonzorgcentrum over een lange termijn huisvestingsplan. Ik heb een strategisch vastgoedadvies geschreven. Hierin adviseer ik over de kansen op het gebied van het in eigendom houden of het verkopen van hun vastgoed.

> 10:30 UUR In Zwolle heb ik overleg met een stedenbouwkundige over de ontwikkel­kansen van een vertreklocatie van een zorg­organisatie in Katwijk. De stedenbouwkundige heeft op basis van de uitgangspunten van de gemeente diverse voorstellen gemaakt die we samen doornemen.

84


9:00 UUR > Tijdens ons tweewekelijkse planningsoverleg bespreken we met het hele bureau alle lopende projecten. We bespreken de werkzaamheden, plannen deze in en signaleren mogelijke knelpunten.

> 11:30 UUR Terug op kantoor in Kampen overleg ik met een vastgoedjurist over een huurcontract tussen een corporatie en een zorgorganisatie.

13:30 UUR >

15:30 UUR

Na de lunch stap ik in de auto voor afspraken in Amsterdam.

Na een overleg met de gemeente over een herbestemming­project ga ik samen met de makelaar een pand in de Warmoes­straat bekijken. We willen ons een beeld vormen van de mogelijkheden voor verbouw en herontwikkeling van het pand.

13:00 UUR >

< 19:00 UUR

Samen met mijn collega’s eet ik tussen de middag een broodje in de kantine.

‘s Avonds check ik thuis nog even mijn mail en bereid ik een bespreking voor de volgende dag voor.

85


86


HERBESTEMMING OP WEG NAAR EEN NIEUWE BESTEMMING


Blasiuskerk, Made De Blasiuskerk is een karakteristieke kerk gebouwd in 1932, steen voor steen opgetrokken met fraaie, gemetselde gewelven. ‘Dit geeft een bepaalde sfeer en beleving aan het gebouw. Bij de herbestemming van de kerk moest het unieke karakter behouden blijven. In elke woning wilde ik deze sfeer terugvoelen’, zegt architect Maarten Laout. Dit uitgangspunt betekende voor het ontwerp dat er minder appartementen gerealiseerd zijn, dan technisch mogelijk zou zijn. De kerk bevat nu elf appartementen, waarvan één in de toren en één in de pastorie. Om aan de buitenkant zo weinig mogelijk ingrepen te doen, is vooral gebruik gemaakt van het daglicht dat door de bestaande ramen naar binnen valt. Deze keuze heeft invloed op de plattegrond van de appartementen. Er is daarom gebruik gemaakt van vides om het beperkte daglicht tot diep in de woningen te laten doordringen. De verblijfsruimten zijn direct aan de gevel gesitueerd. De ingrepen die aan de gevel gedaan zijn, zijn herkenbaar aan de zinken omlijsting.
Bij binnenkomst in het gebouw is de sfeer van de oude kerk nog duidelijk voelbaar. Alle appartementen zijn aan één kant van het gebouw geplaatst waardoor de authentieke gewelven zichtbaar zijn. De oude glas-in-lood ramen zijn gerestaureerd en het oude Blasius kapelletje is in ere hersteld en voor iedereen toegankelijk.

88


‘RESPECT VOOR KERK; PASSIE VOOR WERK’

89


90


De Armeense bisschop Blasius werd omstreeks 300 vanwege zijn geloof gevangen genomen. Hij werd gefolterd met wolkammen en in 316 in SebastĂŠ, ArmeniĂŤ, onthoofd.

Gedurende zijn gevangenschap was hij geketend opgesloten in een kerker. Op weg naar de plek waar hij zou worden onthoofd, genas Blasius een kind dat dreigde te stikken omdat het een visgraat had ingeslikt. Na een korte aanraking door Blasius schoot de visgraat de keel weer uit. Blasius is een heilige binnen de katholieke kerk die veel

> the story behind

aanzien geniet en die nog steeds door veel gelovigen wordt aangeroepen. Hij is de beschermheilige tegen keelaandoeningen en in veel kerken werden op 3 februari de kerkgangers gezegend met twee gekruiste en brandende kaarsen. Dit gebruik is toe te schrijven aan het feit dat Blasius ook een keer een kind genas, nadat de moeder ter ere van hem twee kaarsen had gebrand.

91


Van onderaf stapelen. Om het inbouwen van de woningen te realiseren is een compleet nieuwe fundering aangebracht, aansluitend op de bestaande fundering op staal onder de kerkmuren. Een moeilijkheid bij het bouwen onder gemetselde gewelven, is het feit dat er geen grote bouwkraan gebruikt kan worden. Normaal kan je van bovenaf grote bouwelementen zoals vloerplaten stapelen, hier moesten alle bouwmaterialen eerst naar binnen worden gebracht om vervolgens van onderaf te worden gestapeld. Ontwerp en uitvoering zijn daarom door architect, constructeur en aannemer in bouwteamverband zorgvuldig op elkaar afgestemd.

In de kerktoren is een unieke woning in vier bouwlagen gerealiseerd. In tegenstelling tot de andere woningen die geheel rolstoelvriendelijk en levensloopbestendig zijn, moet de torenbewoner bepaald goed ter been zijn. Door het ritme van de woningen volledig af te stemmen op de draagconstructie van de gewelven is de structuur van de kerk gerespecteerd.

Herbestemming tot 11 woningen voormalige Blasiuskerk, Made Opdrachtgever: Breda Bouw BV, Teteringen (voor Woningstichting Volksbelang, Made) Programma: 1.700 m2 Bouwsom (ex btw): â&#x201A;Ź 2.500.000,Bouwperiode: december 2007 - januari 2009 Projectteam: Rob Hazekamp, Christel Kerp, Maarten Laout, Dick van de Merwe, Marije Vaartjes, Floor Verhoeven Adviseurs: Van Dijk, Breda; DHV, Eindhoven Uitvoering: Breda Bouw BV, Teteringen

93


94


Kantoren en Horeca aan De Plantage, Kampen Opdrachtgever: De Gilden Ontwikkeling Kampen B.V.

Plantage, Kampen De Plantage is een plein in de historische binnenstad van Kampen. Het voormalige bankgebouw aan dit plein vormde een dissonant met de omgeving. Het gesloten gebouw had geen enkele relatie met het plein waar juist levendigheid gewenst was. Een herbestem­ ming tot horeca met daarboven kantoren moest voor deze leven­ digheid zorgen. De horecagelegenheid is gevestigd op de begane

Programma: renovatie: 740 m2; nieuwbouw: 50 m2 (serre) Bouwsom (ex btw): € 1.200.000,Bouwperiode: maart 2007 – december 2007 Projectteam: André Burm, Lucien Hamerpagt, Jan Harke, Cor Sleurink, Steven Zijl Adviseurs: Ingenieursbureau voor bouwtechniek Goudstikker – De Vries, Sneek Uitvoering: Bouwbedrijf De Gilden BV, Kampen

grond. Gekozen is voor een serre, geheel van glas en zonder profielen. Door deze maximale transparantie is de verbinding met het plein verbeterd. De architect heeft zich laten inspireren door de historische kenmerken van het plein. De oude gevel is compleet vernieuwd en uitgevoerd in Belgisch hardsteen, zowel in gezoete als in de gebouchardeerde uitvoering. De gevel sluit aan bij de stijl van het plein en geeft het gebouw de elegantie die het verdient.

95


96


Advisering bij HERBESTEMMING Goede gebouwen bieden kansen voor meerdere functionele invullingen door de jaren heen. De economische en technische levensduur is langer dan de functionele levensduur. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid van herbestemming. Van den Berg Adviseurs staat voor duurzame en toekomstgerichte oplossingen. Niet zomaar slopen, maar onderzoeken hoe de levens­ duur van het bestaand vastgoed verlengd kan worden. Herbestemming gaat gepaard met onderhoud en restauratie; onze vakkennis wordt ingeschakeld bij zeer specifieke ingrepen aan (monumentale) kerken, kastelen, buitenplaatsen, boerderijen en industriële gebouwen. Recentelijk is het interieur van het Koetshuis van Landgoed De Heiligenberg gerenoveerd waarbij een zorgvuldige vervlechting van het bestaande en het nieuwe is ontstaan.

St. Willibrordus- en Heilige Gerarduskerk, Deurne De leegstand van kerken neemt toe. De gebouwen zijn vaak bijzonder, gezichtsbepalend en waardevol. Van den Berg ­Adviseurs begeleidt kerkbesturen daarom bij herbestemming van kerken. Bij de St. Willibrordus- en de Heilige Gerardus­ kerk in Deurne worden de haalbaarheid en de afzetmogelijkheden onderzocht met betrekking tot de maatschappelijke, technische en bestuurlijke aspecten. Aansluitend ontwikkelen en werken we scenario’s uit waarbij we kijken naar stedenbouwkundige, programmatische, monu­ mentale, functionele, bouwkundige, emotionele, maatschappelijke, economische en markttechnische aspecten.

Beatrixschool, Nijverdal De Beatrixschool in Nijverdal wilde graag onderwijskundige vernieuwingen doorvoeren, maar het bestaande gebouw was nog te jong. Er was vanuit de huisvestingsplannen van de gemeente geen budget voor nieuwbouw. Van den Berg Adviseurs heeft scenario’s aangedragen om samen met een projectontwikkelaar aanvullend woningbouw te ontwikkelen en daardoor opbrengsten te generen voor nieuwbouw van de school. Hierdoor werd het mogelijk om de plannen van het schoolbestuur budgetneutraal waar te maken. Vervolgens is door Van den Berg Adviseurs het programma van eisen opgesteld met ruimte voor de ambitie om te werken met E-learning (het ontwerp is van Nijhoff Architecten).

97


98


ONDERWIJS

samen leren voor de toekomst


Rijnlands Lyceum, Wassenaar Het Rijnlands Lyceum in Wassenaar is een scholengemeenschap voor tweetalig onderwijs. De school biedt voortgezet onderwijs en heeft ook vestigingen in Engeland, Schotland en Zwitserland. Het Rijnlands Lyceum Wassenaar, een ontwerp uit 1939 en 1952 van J.P. Kloos, is een gewaardeerd Rijksmonu­ ment. De uitbreidingen van de school uit de 70-er jaren voldeden echter niet meer, waardoor de opgave, naast renovatie en restauratie van het monument, gericht is op vervangende nieuwbouw. De uitdaging is gevonden onder de noemer: ruimte voor vernieuwing met respect voor het verleden en dat voor een beperkt budget. Een zeer complexe en spannende opgave omdat er gelaveerd moet worden tussen de eisen en wensen van de school, de Rijksdienst voor de monumentenzorg en de eigen verantwoordelijkheid van de architect voor het ontwerp. Naast het veelomvattende programma van eisen, onder andere meer werkplekken voor leerlingen, een logische clustering van vakken en een ruime moderne bibliotheek, waren de randvoorwaarden van het monument en de stedenbouwkundige mogelijkheden bepalend voor dit prestigieuze project. De oude school miste een kern, terwijl de nieuwe school nu, door een atrium, een kloppend hart heeft gekregen. De school is door de ruimtelijke dynamiek met veel daglicht en uitgesproken kleuren, open en vrolijk. Er is een treffende harmonie gevonden tussen enerzijds het mooie monumentale gedeelte van J.P Kloos en anderzijds het nieuwe gedeelte, waarin het ontwerp een vertaling is van de onderwijsvisie van het Rijnlands Lyceum: ‘vrij, maar niet stuurloos’. ‘Het geheim van de architect is de fantastische manier waarop hij een eenheid heeft gecreëerd van oud en nieuw’, aldus drs. Joyce Potter van Loon, conrector van de school en vóór 1978 leerling op het Rijnlands Lyceum. Een speciale uitdaging was gelegen in het feit, dat bouwen en restaureren plaatsvonden, terwijl de school ‘gewoon’ door moest draaien. De noodgebouwen die al op de locatie stonden konden ook worden benut om dat probleem gedeeltelijk op te lossen; in fasen restaureren en bouwen leverde het andere deel van de oplossing. De nieuwe school is niet kleiner maar veel compacter geworden. Naast de energetische voordelen is er meer ruimte voor groen en recreatie op het parkachtige terrein.

100


101


ATRIUM ALS VERBINDING TUSSEN OUD EN NIEUW


Jan Piet Kloos is in de

Het bestaande deel van het Rijnlands Lyceum in Wassenaar

architectuur een boegbeeld

is in de basis een ontwerp van J.P. Kloos. Voor de tweede wereldoorlog, vanaf 1932, voerde Kloos veelal projecten uit in de private sector en na 1945 werkte

van het functionalisme

hij meer aan projecten met een maatschappelijk karakter, zoals ziekenhuizen, zorginstellingen (toen bejaardenhuizen

van de zakelijkheid.

genoemd), scholen en woningbouw.

> the story behind

Ondanks het feit dat de functionalistische uitgangspunten steeds meer ter discussie kwamen te staan in de jaren vijftig van de vorige eeuw bleef Kloos trouw aan het, door hem als noodzakelijk beschouwde, functionalisme. De Nederlandse architect vond vooral inspiratie in het werk van Jan Duiker, exponent van het Nieuwe Bouwen aan het begin van de twintigste eeuw. Hij werkte voor Duiker mee aan het fameuze sanatorium Zonnestraal in Hilversum.

103


Aan het begin van de dertiger jaren vestigde Kloos zich als zelfstandig architect in Delft. Het Rijnlands Lyceum in Wassenaar was zijn eerste belangrijke grote opdracht. Vooral na de Tweede Wereldoorlog vestigde Kloos zijn faam. Hij maakte een stedenbouwkundig plan voor de wederopbouw van Nijverdal en bouwde mee aan de nieuwe gemeente Nagele in de Noordoostpolder. Bovendien was hij in de jaren vijftig betrokken bij de wederopbouw van Rotterdam.


samenhangend gebouw met ‘kloppend hart’

Oude situatie 1952

Nieuwbouw en renovatie Rijnlands Lyceum, Wassenaar Opdrachtgever: Stichting Het Rijnlands Lyceum, Wassenaar Programma: 7.200 m2; nieuwbouw: 3.500 m2; renovatie: 3.700 m2 Bouwsom (ex btw): € 6.300.000,Bouwperiode: augustus 2006 - juli 2008 Projectteam: Geert-Jan van Damme, Joost van Dijk, Jaap van Es, Marnix van Esch (restauratiearchitect), Pieter Kloprogge, Michel Zethof Adviseurs: Themelion, Amsterdam; Arcadis, Den Haag Uitvoering: Van Waning Koninklijke Aannemings­ maatschappij, Capelle aan den IJssel; Imtech Utiliteit-West, Amersfoort; Endenburg Elektro­ techniek B.V., Rotterdam

Aula / Atrium Multifunctionele Zaal

Sportcluster

Mediatheek Entree 105


VMBO praktijklokalen Gomarus Scholen­ gemeenschap, Gorinchem Opdrachtgever: De vereniging voor ­Christelijk Voortgezet Onderwijs op Reformatorische Grondslag, Gorinchem Programma: 2.400 m2 Bouwsom (ex btw): € 2.350.000,Bouwperiode: augustus 2005 - februari 2006 Projectteam: Rob Hazekamp, Maarten Laout, Dick van de Merwe, Marije Vaartjes, Floor Verhoeven Adviseurs: Van den Berg Bouwkundigen; ­Ingenieursburo voor BouwTechniek BV, ­Veenendaal; Nelissen Ingenieursbureau BV, Eindhoven. Uitvoering: Breda Bouw BV, Teteringen; Imtech Projects BV, Breda

106


Gomarus Scholengemeenschap, Gorinchem Bij het ontwerp van VMBO-lokalen in Gorinchem staat de praktijk centraal. De leerlingen van de Gomarus Scholengemeenschap leren in een omgeving die de latere praktijksituatie bijna volledig nabootst. Het gebouw lijkt dan ook eerder een werkplaats dan een school. Het nieuwe praktijkgebouw wordt door middel van twee loopbruggen verbonden met het bestaande theoriegebouw. De grote werkplaats op de begane grond, waar les in bouwtechniek wordt gegeven, is maar liefst zeven meter hoog. De afdelingen zorg en welzijn vormen samen één grote ruimte op de verdieping, die steeds opnieuw kan worden ingericht voor allerlei praktijk­ leersituaties. Het gebouw oogt robuust, maar is eigenlijk bijna geheel transparant. Er komt veel daglicht binnen door de ­bijzondere gevels van translucent kunststof, die afgeschermd worden met houten zonweringslamellen.

< LEREN IN EEN WERKPLAATS Stoer gebouw van fragiele lamellen 107


Brede school Het Stroomdal, Kampen De brede school Het Stroomdal Kampen straalt vrolijkheid uit, zoals dat hoort bij een basisschool. In de brede school zijn een basisschool, een peuterspeelzaal, een buitenschoolse opvang en het bovenschools management ondergebracht. Ze hebben allemaal hun eigen ingang. Het was stedenbouwkundig wenselijk om twee verdiepingen te maken. Een belangrijk element in het ontwerp van de brede school is de trap. De in het oog springende trap verbindt de twee verdiepingen en fungeert tegelijkertijd als podium voor bijvoor足 beeld toespraken of gemeenschappelijke activiteiten. Aan de kant van het plein wordt in het materiaalgebruik het kleur足 rijke interieur ge誰ntroduceerd. De andere kant van het gebouw is meer in harmonie met de omgeving. Daar is voor natuurlijke kleuren en materialen gekozen, zoals bijvoorbeeld de natuursteen leien.

108


Brede school Het Stroomdal, Kampen Opdrachtgever: IRIS Vereniging voor Christelijk Onderwijs, Kampen Programma: 1.600 m2 Bouwsom (ex btw): € 1.350.000,Bouwperiode: augustus 2006 – juni 2007 Projectteam: Jos Geelen, Harmen Jan van Gelder Lucien Hamerpagt, Johan Hannink, Fred Kapelle, Peter Mulderij, Marinus Rozendaal, ­Cor Sleurink, Jan-Albert Slurink, Evert ­Vorderman, Steven Zijl, Adviseurs: Goudstikker – de Vries, Almere; Samen­ werkende Adviseurs Nederland B.V., Klarenbeek Uitvoering: Bouwbedrijf van der Weerd, Kampen; Europrovyl b.v., Buitenpost; Van de Kamp dakbe­ dekkingen b.v., Barneveld; Kooiker installatie b.v., ­Staphorst; Installatiebedrijf en ing. B. Koldijk b.v., Zwolle

109


Lek en Linge, culemborg programma

Het vmbo van Openbare Regionale Scholengemeenschap Lek en Linge is te vinden in de wijk Lanxmeer van de gemeente Culem­ borg. Dit is een voorbeeldwijk voor ecologisch bouwen en wonen. De school past hierbij en is zoveel mogelijk duurzaam opgezet. Door de compacte vorm heeft de school relatief weinig gevel, maar wel veel nuttig vloeroppervlak met weinig gangen. Drie grote vides, die de verdiepingen visueel koppelen, laten veel daglicht binnen.

stedenbouwkundige ordening

Door middel van roosters in de gevels, te openen sheddaken voor archeologisch bodem

natuurlijke trek en (nacht)koeling in de zomer én het accumule­ rend vermogen van de vloeren wordt een behaaglijk en duurzaam binnenklimaat gecreëerd. Duurzame ontmoeting en transparantie zijn sleutelwoorden in dit project. De praktijkruimten staan in verbinding met de straat en

assen

voorbijgangers. De onderwijsruimten liggen rond een verhoogd plein. Onder dit plein worden de fietsen gestald. Het lijkt alsof de gebouwen rondom een boom zijn gebouwd. De boom, een geschenk van de gemeente, symboliseert de verankering met de natuur. De school is aan de zonzijde omringd door een archeologi­ sche heuvel. De gemeente Culemborg hoopt daar nog eens archeo­ logische vondsten te doen.

zichtlijnen

ontwerp

DUURZAME KERAMISCHE TEGELS > worden naar boven steeds lichter van kleur 110


VMBO O.R.S. Lek en Linge, Culemborg Opdrachtgever: Stichting COVO, Culemborg Programma: 7.200 m2 Bouwsom (ex btw): € 7.450.000,Bouwperiode: januari 2007 - februari 2008 Projectteam: Jan van Dam, Joost van Dijk, Jaap

‘duurzame

van Es, Gerrit Everding, Pieter Kloprogge Adviseurs: ABT adviesbureau voor bouwtechniek, Delft; Royal Haskoning, Rotterdam, Nijmegen; Peutz B.V., Zoetermeer; Rienks Bouwmanage­

ontmoeting en

ment, Amersfoort Uitvoering: Strukton Bouwprojecten, Utrecht/ Eindhoven; Terberg, IJsselstein; Van den Berg Bouwkundigen

transparantie’ 111


Scholengemeenschap Cambium, Zaltbommel (locatie: Van Heemstraweg) Opdrachtgever: Scholengroep Cambium, ­Zaltbommel Programma: 6.000 m2 Bouwperiode: in uitvoering Projectteam: Joost van Dijk, Jaap van Es, G ­ errit Everding, Gertjan Masmeijer, Winfried van Zeeland Adviseurs: Brink Groep, Tiel; Van de Laar ­­Advies- en Ingenieursbureau, Eindhoven; WHR ­Installaties, Breda Uitvoering: Bouwbedrijf De Vries en Verburg BV, Stolwijk

112


S.G. Cambium COLLEGE, Zaltbommel De scholengemeenschap Cambium College is een vmbo school bestaande uit de onderwijsafdelingen techniek, zorg en welzijn, ict en administratie. De ambitie is een moderne ‘ambachtschool’ te ontwikkelen. Een school waarin ‘ontmoeting en verbinding’ centraal staan en waar een echt vak geleerd wordt. En dat mag gezien worden! De praktijklokalen, gesitueerd op de begane grond en de eerste verdieping, zijn als ware het etalages gebouwd aan de straatkant. De theorielokalen bevinden zich aan de andere zijde op de eerste en tweede verdieping. Een vide over alle lagen van het gebouw verbindt theorie en praktijk, maar ook de verschillende afdelingen op een natuurlijke manier met elkaar. De aula met de brede tribunetrap is een open ruimte, zowel op de begane grond als op de eerste verdieping. Op de eerste verdieping van de aula kijk je op de karakteristieke toren van Zaltbommel. De vormgeving en materialisatie van het Cambium College zijn een ‘knipoog’ naar de oude ambachtschool. Pure, echte materialen zijn met liefde en zorgvuldigheid toegepast. De school is gedeeltelijk in gebruik door het ROC Rivor. Dit deel van de school heeft een eigen entree en een eigen buitenruimte, maar het ROC maakt wel gebruik van de voorzieningen van het Cambium College.

113


Scholengemeenschap Were Di, Valkenswaard Opdrachtgever: Ons Middelbaar ­Onderwijs, Tilburg; Gedelegeerd opdrachtgever/bouw­ management: Hevo BV, ‘s-Hertogenbosch Programma: 24.000 m2; HAVO/VWO: 5.250 m2; VMBO onderbouw: 5.550 m2; VMBO bovenbouw: 9.011 m2; sport: 3.900 m2 Bouwsom (ex btw): € 15.500.000,Bouwperiode: november 2004 - februari 2008 Projectteam: Jan van Dam, Jaap van Es, Emil van Houts, Frank Hurkmans, Jos Kastelijn, Pieter Manders, Maarten van Vroonhoven Adviseurs: HEVO bouwmanagement BV, Den Bosch; Van de Laar, Eindhoven; Royal Haskoning, Nijmegen; Adviesbureau Peutz B.V., Mook Uitvoering: Huybrechts Relou B.V., Son; Wolter&Dros, Den Bosch; Imtech Projects, Kerk­ rade; Grontmij, Eindhoven; BTB, Eindhoven

114


S.G. Were Di, Valkenswaard Scholengemeenschap Were Di biedt leerlingen een keuze voor vmbo, havo en vwo in een campusachtige leeromgeving waarin ‘divers’ leren mogelijk is. Bij divers leren worden meerdere werk­ vormen gebruikt, van klassikaal en individueel onderwijs tot het uitvoeren van groepsopdrachten. Binnen de gebouwen is divers leren mogelijk gemaakt door de onderwijsruimten te baseren op een pleinconcept. Per plein zijn flexibele onderwijsruimten voor samenhangende vakken geclusterd. Vernieuwende en meer traditi­ onele vormen van onderwijs zijn naast elkaar mogelijk. Elk gebouw kent een ruime vide in het hart van het gebouw met veel daglicht. De vide koppelt de clusters en ontmoetingsruimten aan elkaar. Bij de ontwikkeling van de unilocatie is gekozen voor organisatori­ sche grootschaligheid en didactische kleinschaligheid. De locatie is een zogenaamde ‘boskamer’ aan de noordkant van Valkenswaard. Deze kamer vormt het palet waarop de onderwijsgebouwen zijn geschakeld als ‘paviljoens in het groen’. De manier waarop de gebouwen zijn geplaatst kadert de ruimte en gebruiks­kwaliteit tussen de gebouwen. Tussen het sportgebouw en de vmbogebouwen ontstaat zo een prachtige groene ruimte voor de hele school.

VMBO Bovenbouw

Sportgebouw

HAVO/VWO VMBO onderbouw

FLEXIBELE LEERPLEINEN > met kansen voor onderwijskundige vernieuwingen 115


116


FEUILLETON - DEEL 6 cultuurhuis schoneveld Houten

Uit overleg met de stedenbouw­ kundige en de landschapsarchitect blijkt dat het ontwerp daadwerke­ lijk past in de stedenbouwkundige context. Het ontwerp is in balans met het landschap én met het ‘Plan Zuid’ van de gemeente Houten.

< André de Wilde, Derks Stedebouw te Houten

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

117


118


FEUILLETON - DEEL 7 cultuurhuis schoneveld Houten

Veel aandacht is er voor een overzichtelijke presentatie van de ideeĂŤn. Een van de middelen is een maquette die de vorm van het gebouw zichtbaar maakt. Deze maquette wordt ook gebruikt bij de workshops die bij het interactief ontwerpproces horen.

< Shirley Knoppers en Dick van de Merwe

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

119


8:30 UUR >

Twenty-four Jaap van Es, architect Van den Berg

>

Gelukkig woon ik op fietsafstand van mijn werk. We starten de dag rond half negen met een kop koffie.

Kruisheer Elffers Architecten

9:00 UUR > Met collega’s wordt de voortgang van projecten besproken. Ontwerpvoorstellen passeren de revue en dagen uit tot alter­natieven. Nog snel een mailcheck, wat admini­stratie en op naar de eerste vergadering.

In Twenty-four volgen we drie van onze mensen op een willekeurige werkdag. Waar houdt een adviseur zich zoal mee bezig? Hoe dynamisch is het leven van een architect? En hoe ziet de agenda van een bouwkundige eruit?

120

> 11:00 UUR In Vlaardingen voeren we bouwteamoverleg over een ‘­zwevende’ sporthal. Volgens sommigen is dat onmogelijk, maar de constructeur ziet gelukkig kansen.


> 14:00 UUR Presentatie van een nieuw plan voor het Prisma ­College aan de Capadose­ weg in Den Haag. De scherpe analyse van het programma verrast, waardoor het ambitieuze ontwerp - ondanks de moeilijke binnenstedelijke locatie - op zijn plek lijkt te komen.

16:00 UUR > Met de commissie voor de nieuwbouw van SG ­Cambium College te Zalt­bommel bespreek ik het materiaal- en kleur­ gebruik voor het interieur van de school.

> 19:00 UUR Aan omwonenden presenteer ik het ontwerp voor SG Cambium College te Zaltbommel. Er was angst dat vanuit de school in de slaapkamers van de buren gegluurd zou kunnen worden. Ook werd gevreesd voor de kap van enkele bijzondere bomen. De lokale pers zit er bovenop en stelt enkele kritische vragen.

121


122


BINNENSTEDELIJKE ONTWIKKELING de mens en haar leefomgeving centraal


STATION Brandevoort, Helmond Brandevoort is een vinexwijk in Helmond. Het is echter geen gewone vinexwijk, eerder een historisch stadje. Door Brandevoort loopt de spoorlijn Eindhoven - Venlo, die ook het centrum in tweeën deelt: de Veste in het zuiden en de Marke in het noorden. Station Brandevoort is een zogenaamd traversestation en verbindt de Veste en de Marke met elkaar. Voor de wijk Brandevoort is een nauwkeurig omschreven beeldkwaliteitplan opgesteld. Station Brandevoort is het vierde station van Helmond en kenmerkt zich door dezelfde historische bouwstijl als de wijk. Het heeft een klassieke en tegelijkertijd eigentijdse uitstraling. Blikvangers zijn twee octagonale torens. Deze zijn uitgevoerd in baksteen en vormen een contrast met de strakke vormgeving van de spoorbrug. De torens hebben elk twee uitgangen, één naar de wijk en één naar de fietsenstalling. De perronoverkappingen en de paviljoens voor de fietsenstallingen sluiten qua stijl prachtig aan. Dit project werd genomineerd voor de architectuurprijs Helmond.

124


125


De hang naar het verleden roept met name onder bestuurders en bewoners veel enthousiasme op.

De Vinexwijk Brandevoort, die nog in aanbouw is, onder­ scheidt zich zowel stedenbouwkundig als architectonisch. Er wordt zeer sterk teruggegrepen op voorbeelden uit het verleden. Het masterplan bestaat uit een duidelijk afleesbaar centrum, opgebouwd uit overwegend gesloten bouwblokken, gekromde straten en individuele woningen. Het centrum wordt omringd door een zestal deelwijken,

> the story behind

die ieder weer hun eigen karakter hebben. De ontwer­ pers willen een eigentijds voorbeeld van een authentiek, sfeervol dorp maken. Brandevoort verwijst in haar uiter­ lijke verschijningsvorm sterk naar de klassieke architec­ tuur van de negentiende eeuw, inclusief detaillering en materiaalgebruik. De hang naar het verleden roept met name onder bestuur­ ders en bewoners veel enthousiasme op. Het concept is dan ook de inspiratiebron voor talloze ontwikkelingen en daarmee ook commercieel een succes. Het plan kan echter

127


niet op veel bijval rekenen onder vakgenoten van de beden足 kers, die dergelijke concepten bestempelen als kitsch of zelfs pretentieus. De kritiek is dat architectuurstijlen zich horen te ontwikkelen, terwijl een concept als Brandevoort enkel zou teruggrijpen op de historie en niet vernieuwend zou zijn. In Nederland is de laatste jaren onder aanvoering van een aantal gerenommeerde architecten en stedenbouw足 kundigen, de aanhangers van het neo-classicisme, een meer dan levendige discussie ontstaan over hoe deze wijze van ontwerpen en bouwen zich verhoudt tot moderne concepten. Zij pleiten voor krachtige, historisch ge誰nspi足 reerde en zorgvuldig opgebouwde bouwvolumes, die net als in oude binnensteden zorgen voor sterke, prettige stedelijke ruimtes en leefomgevingen. Juist deze kwaliteit wordt volgens hun stelling in moderne plannen meer dan eens ontbeerd.


, s Avonds springen de twee verlichte torens in het oog.

Station Brandevoort, Helmond Opdrachtgever: Grontmij Nederland B.V., De Bilt Programma: 2.900 m2

Westgevel

Projectteam: Alex Hulshoff, Martin Janssen, Han Lijnkamp, Pieter Manders, Bas van Wetten Adviseurs: Grontmij, Houten; NS, Utrecht; Prorail, Eindhoven; Bureau Spoorbouwmeester, Utrecht Uitvoering: Strukton Bouwprojecten vestiging Zuid, Waalre

wanneer de Helmondse wijk Brandevoort gereed is vormt het traversestation de verbinding tussen De Veste in het zuiden en De Marke in het noorden.

129


130


Aan de kerk, deurne Het project Aan de kerk in Deurne is een voorbeeld van een typische binnenstedelijke herontwikkeling. De opdracht: het ontwikkelen van drie winkelunits met daarboven zes luxe appartementen. Een lastige en uitdagende opgave, gezien de historische context van de locatie en de complexe vorm van het perceel (lang en smal). De locatie ‘Aan de kerk’ ligt direct achter de St. Willibrorduskerk, een rijksmonument in Deurne en grenst aan de kerkhofmuur die eveneens monumentaal erfgoed is. De opdrachtgever vond het van groot belang dat het ontwerp in evenwicht zou zijn met de bestaande bebouwing. Er is met veel gevoel voor detail ontworpen en daardoor is een harmonieus geheel ontstaan. Het complex van winkelunits en appartementen bestaat uit een voorhuis, een tussenlid en een achterhuis. Het voor- en achterhuis zijn voorzien

Appartementen en winkels ‘Aan de kerk’,

van hoge steile kappen met wisselende nokrichtingen.

Deurne Opdrachtgever: Barsa Projectontwikkeling, Deurne Programma: 3 winkelunits en 6 huur­ appartementen, totaal 1.500 m2 Bouwsom: € 1.125.000,Bouwperiode: 2004 - 2005 Projectteam: Emil van Houts, Frank Hurkmans, Martin Janssen, Han Lijnkamp Adviseurs: Bolwerk & Van de Velde BV, Deurne; Ingenieursbureau Inpijn – Blokpoel Son B.V. Uitvoering: Manders Bouw B.V., Liessel

< MONUMENTALE KERKHOFMUUR in harmonie met nieuwbouw 131


Woningbouw Markhaven, Oudenbosch Opdrachtgever: Aannemersbedrijf Van Agtmaal BV, Oudenbosch Programma: 29 eengezinswoningen, parkeer­ garage, zorgappartementencomplex Bouwsom: € 7.750.000,Bouwperiode: november 2008 – juni 2010 Projectteam: Martin Janssen, Han Lijnkamp, Pieter Manders, Maarten van Vroonhoven, Bas van Wetten Uitvoering: Aannemersbedrijf Van Agtmaal BV, Oudenbosch

Markhaven, Oudenbosch Het project Markhaven in Oudenbosch maakt deel uit van een grote binnenstedelijke herontwikkeling. Markhaven is een gesaneerd industriegebied. De opdrachtgever wilde met het ontwerp een knipoog naar vroegere tijden maken. Zijn voorkeur ging uit naar een typisch historisch concept: twee lagen met steile kap. Een deel van Markhaven is bestemd als zorgcomplex voor mensen met een lichte verstandelijke beperking. Zij wonen individueel of in groepsverband. In het project keren steeds dezelfde elementen terug. De woningen worden gekenmerkt door een klassieke driedeling in de gevel, sterk verticale kozijnen en een steile kap van 52 graden. Door de hoge dichtheid van de bebouwing zijn er parkeerplaatsen onder de woningen gemaakt en zelfs bij de grondgebonden woningen is het mogelijk om direct van de garage de woning binnen te gaan. Per woning zijn verschillende indelingen mogelijk en een verscheidenheid aan kleuren. Daarnaast wisselen gevels met langs­ kappen en topgevels elkaar af.

132


133


Uitbreiding Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht Opdrachtgever: Stichting Revalidatiecentrum de Hoogstraat, Utrecht Programma: 2.350 m2 Bouwsom (ex btw): € 4.285.000,Bouwperiode: oktober 2008 – medio 2010 Projectteam: Marnix van Esch, Rob Hazekamp, Maarten Laout, Dick van de Merwe Adviseurs: Van den Berg Bouwkundigen; ­Constructiebureau De Prouw BV, Bunnik; Mul BV Ontwerp- en Adviesbureau, Gouda Uitvoering: Bouwbedrijf Nimberg B.V., Havelte

134


Revalidatiecentrum De Hoogstraat, UTRECHT In de visie van Revalidatiecentrum De Hoogstraat staat de cliënt centraal. In de uitbreiding van het centrum is dat uiteraard ook het geval. De nieuwbouw geeft onderdak aan het technische cluster van het revalidatiecentrum. Het betreft een grote werkplaats waar hulpmiddelen worden gemaakt en gepast. Stedenbouwkundig zijn er beperkte mogelijkheden. Er is alleen plaats voor een eenlaags­ gebouw van maximaal vier meter hoog. Om de uitbreiding minder plat te laten lijken is een gevel met een meanderlijn ontworpen. De meanderende betongevel heeft een reliëf dat aan riet doet denken en geeft daarmee diepte aan de gevel. De zachtgele kleur van de meander is de verbindende factor met de bestaande bouw. Deze is in dezelfde tinten uitgevoerd.

< RELIËF IN BETON geeft diepte aan het gebouw 135


CENTRUMPLAN Giethoorn Giethoorn staat bekend als het Venetië van het Noorden. Met het centrumplan met Kulturhus heeft de gemeente Steenwijkerland de entree van Giethoorn-Zuid verbeterd. Met de aanleg van een boulevard en plein is bedrijvigheid gecreëerd. Dit alles in de oude stijl van Giethoorn. De eerste fase van het project was Kulturhus De Eendracht. In dit gebouw huizen diverse maatschappelijke organisa­ ties en het voor Giethoorn zo belangrijke VVV-kantoor. In het ontwerp van het Kulturhus wordt gerefereerd aan de authentieke, gebeitste Gieterse schuren met gepotdekselde gevelbekleding. Een klein gebouwtje met toeristische voorzieningen aan de zuidkant van het plein sluit hier perfect op aan. Het is gebouwd met dezelfde gepot­ dekselde gevelbekleding en heeft als extra stijlelement een rieten kap. De tweede fase van het project betrof de bouw van een super­ markt met daarboven zestien appartementen.

136


Appartementen en supermarkt, Giethoorn

Kulturhus, Giethoorn

Opdrachtgever: WPO Planontwikkeling B.V.,­

Opdrachtgever: Gemeente Steenwijkerland,

­IJsselmuiden

Steenwijk

Programma: 3.100 m2

Programma: 2.300 m2

Bouwperiode: juni 2006 – juni 2009

Bouwsom (ex btw): € 1.650.000,-

Projectteam: André Burm, Ferry Dijkstra, Fred

Bouwperiode: mei 2004 – april 2006

Kapelle, Marinus Rozendaal, Klaas Visser

Projectteam: Klaas Dunnink, Jos Geelen,

Adviseurs: Brenorm BV, Hasselt; Alferink – Van

Johan Hannink, Fred Kapelle, Peter Mulderij,

Schieveen bouwtechnisch adviesbureau, Zwolle

Cor Sleurink

Uitvoering: Van de Wetering B.V., IJsselmuiden

Adviseurs: Kooiker Installatie bv, Staphorst; Ingenieursbureau Peree, Dedemsvaart Uitvoering: Bouwbedrijf Nimberg B.V., Havelte

137


138


FEUILLETON - DEEL 8 cultuurhuis schoneveld Houten

Het indienen van de bouwaanvraag is een belangrijke stap in het traject van initiatief tot realisatie. Onafhan足 kelijke partijen, zoals de gemeente, de brandweer en de welstandscom足 missie, toetsen het ontwerp. In dit stadium kan de architect enkel in spanning, maar vol vertrouwen afwachten.

< Marnix van Esch

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

139


140


FEUILLETON - DEEL 9 cultuurhuis schoneveld Houten

Gedurende het interactief ontwerp足 proces wordt eveneens nagedacht over de kleuren en materialen van het interieur. Wie buiten het gebouw staat, probeert zich een voorstelling te maken hoe het er van binnen uitziet. In Cultuurhuis Schoneveld krijgt iedere doelgroep een eigen kleur.

< Dick van de Merwe en Marnix van Esch

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

141


142


WONEN, ZORG EN WELZIJN bouwen met zorg


Druivenhof, Noordwijk Volgens het concept van omgekeerde integratie ontwikkelt ‘s Heeren Loo - West Nederland, op het terrein Willem van den Bergh in Noordwijk, nieuwe zorggebouwen. Omgekeerde integratie betekent dat er mensen vanuit de gewone maatschappij op het instellingsterrein gaan wonen. Het terrein wordt gefaseerd gerealiseerd, waarbij de nieuwbouw voor de eigen cliënten als eerste is gebouwd. Het betreft hier geen standaard sobere paviljoens, uitge­ voerd in goedkope materialen, maar hoogwaardige nieuwbouw. De Druivenhof bestaat uit vijf losse zorggebouwen voor cliënten met een ernstige meervoudige beperking. De gebouwen staan gegroepeerd rondom een binnenplein en vormen zo samen een hof met een open karakter. Elk gebouw bestaat uit meerdere etages zodat cliënten ook op de verdieping wonen; in alle gebouwen is daarom een lift aanwezig en alle verdiepingen zijn voorzien van een riant dakterras. Er ontstaat een afwisselend beeld doordat de gebouwen onderling in hoogte verschillen. Op elke verdieping wonen maximaal zes cliënten. De slaapkamers van de bewoners zijn rondom de woonkamer geplaatst. Zo ontstaat er een gebouw zonder voor- of achterkant. De hoogwaardigheid van de Druivenhof is ook terug te zien in gebruikte materialen, die samen een warme en natuurlijke uitstraling geven aan de gebouwen. De gevels zijn uitgevoerd in roodbruine bakstenen, die in een subtiel patroon zijn gemetseld. Het metselwerk is gecombineerd met blank gelakt mahoniehout. Bijzonder is ook het dak, dat is afgewerkt met natuursteen in verschillende tinten in een patroon dat de zee, duinen en lucht verbeeldt.

144


145


We hebben kunnen realiseren dat iedere cliënt een eigen plek heeft met een eigen badkamer en in een groep van maximaal zes.

> the story behind

Als bestuurder ben ik in de rol als opdrachtgever betrokken geweest bij dit project. Deze rol vind ik van grote betekenis. Ik let op de kwaliteit en schoonheid van het gebouw en bovenal op de gebruiksvriendelijkheid. De centrale vraag daarbij is: helpt dit gebouw onze visie op zorg te onder­ steunen? Wonen is van grote betekenis voor onze cliënten, maar ook voor onze medewerkers. We kregen een prach­ tige reactie van een moeder van een van onze cliënten op de Druivenhof: ‘Mijn zoon is rustiger geworden in zijn nieuwe appartement en hij slaapt beter. Het is bovendien een mooi gebouw, ik kom er graag’. We hebben kunnen realiseren dat iedere cliënt een eigen plek heeft met een eigen badkamer en in een groep van maximaal zes.

147


In de Druivenhof is gestapeld gebouwd. Niet iedereen was in het begin overtuigd van dit concept. Inmiddels is iedereen tevreden. Je zou eens moeten komen kijken op de vierde verdieping, waar je over de duinen uitkijkt. Het meest geslaagde aspect van het project vind ik de combi­ natie van de gebruiksvriendelijkheid van de gebouwen die een mooi ensemble vormen met de prachtige omgeving.’

Drs. Durk Kooistra, directeur ’s Heeren Loo sector West-Nederland


hellende daken afgewerkt met natuur steensplit in vijf verschillende tinten in een vloeiend patroon dat de dynamiek van zee, duinen en lucht verbeeldt.

84 cliëntenwoningen ‘Druivenhof’ Willem van den Bergh, Noordwijk Opdrachtgever: ‘s Heeren Loo -West Nederland, locatie Willem van den Bergh, Noordwijk Programma: 6.000 m2 Bouwsom (ex btw): € 7.750.000,Bouwperiode: oktober 2005 - juli 2007 Projectteam: Gennaro Colonna, Rob H ­ azekamp, Maarten Laout, Dick van de Merwe Adviseurs: Van den Berg Bouwkundigen; Reijneveld Engineering BV, Scherpenzeel; Traject Energie Management BV, Zevenaar. Uitvoering: Bouwonderneming Stout BV, Hardinxveld-Giessendam; Putman Installaties BV, Noordwijk; Duivenvoorden Elektrotechnisch aannemer BV, Noordwijk

149


loosduinen situatie

WOONZORGPARK LOOSDUINEN, DEN HAAG Saffier-Haaglanden is een organisatie die op zes locaties een levendige woonomgeving biedt, ook als de fysieke en/of mentale vermogens van de bewoners verminderen. Brinckhaeghe is een appartementengebouw van twaalf bouwlagen en vormt in het stadsdeel Loosduinen een stedenbouwkundig accent. De woningen zijn ontworpen rond een dertig meter hoog atrium met een glazen kap, zodat daglicht tot diep in het gebouw valt. Via een loopbrug is het gebouw fysiek verbonden met het woonzorgpark Loosduinen. Hierdoor sluit het aan bij alle zorg足diensten. In het bestaande woonzorgpark Loosduinen zijn 97 zorgappar足 tementen gerenoveerd en is een nieuw restaurant gebouwd. De openheid van het nieuwe restaurant, met een grote zaal, is bedoeld om de saamhorigheid van de bewoners te versterken en om aansluiting met de wijk tot stand te brengen. Het restaurant ligt direct aan de hoofdentree en de boulevard, waar alle ondersteunende functies zich bevinden, zoals winkels, een keuken, een kapper en de biljartkamer. Daarmee is Brinckhaeghe als een buurt in een dorp.

150


WoonZorgPark Loosduinen, Brinckhaeghe en Westkamp, Den Haag Opdrachtgever: Stichting Saffier, Den Haag Programma: 8.200 m2 Bouwperiode: september 2005 – mei 2007 Projectteam: Ton van den Berg, Joost van Dijk, Gerrit Everding, Michiel Kobussen, Frank ­Meerman, Marcel van Putten, Erik Snoeck Adviseurs: Pieters Bouwtechniek, Delft; Schreuder, Maarssen Uitvoering: Dura Bouw Leidschendam B.V., ­Leidschendam; D&T Bouw- en aannemersbedrijf, Den Haag; Bam Techniek B.V., Zoetermeer

151


Bedrijfsruimte en kantoren IMpact, Kampen Opdrachtgever: IMpact Kampen Programma: 7.750 m2 Bouwsom: € 5.500.000,Bouwperiode: 2010 - 2011 Projectteam: Klaas van den Berg bna/onri, Martijn Bloemsma, André Burm, Klaas Dunnink, Lucien Hamerpagt, Jan Harke, Peter Mulderij, Rik Speijer, Joost van Veen, Steven Zijl Adviseurs: ICS Adviseurs Zwolle; Invent, Beilen; Alferink – Van Schieveen bouwtechnisch advies­ bureau, Zwolle Uitvoering: Groothuis Bouwgroep, Genemuiden

152


Bedrijfsruimte en kantoren IMpact, Dronten Opdrachtgever: IMpact Kampen Programma: 2.650 m2 Bouwsom: E 2.300.000,Bouwperiode: juni 2008 – mei 2009 Projectteam: Klaas Dunnink, Harmen Jan van Gelder, Lucien Hamerpagt, Jan Harke, Stefan

impact, kampen EN dronten IMpact is een sociale werkvoorziening met vestigingen in Kampen en Dronten. Het concept voor beide gebouwen is gebaseerd op de relatie tussen interne logistiek en werkprocessen.

Mensink, Peter Mulderij, Jan-Albert Slurink, Evert ­Vorderman, Steven Zijl Adviseurs: ICS Adviseurs, Zwolle Uitvoering: Bouwbedrijf Van der Weerd b.v., ­Kampen; Hekkerts Bouwbedrijf b.v., Zwolle; Koldijk B.V., Zwolle; Breman Techniek b.v.,

De vestiging van IMpact in Kampen is de hoofdvestiging. Daar

Genemuiden

werken ruim driehonderdvijftig medewerkers. Het gebouw heeft een grote distributiehal van duizend vierkante meter. Daaromheen liggen zes werkhallen van ieder vijfhonderd vierkante meter. De grote logistieke hal vormt als het ware de ruggengraat van het gebouw. De nieuwe vestiging in Dronten telt zestig werkplekken en staat aan de doorgaande weg van Dronten naar Lelystad. De mede­ werkers voeren hun werk in vier grote hallen uit die door een ruime middengang aan een centraal magazijn zijn verbonden. De gang wordt gebruikt voor het transport van de onderdelen en de eindproducten. De grote hallen zijn functioneel, kostenbewust en duurzaam ontworpen. Een WKO-installatie levert een belangrijke bijdrage aan het duurzame concept.

153


24 cliëntenwoningen en dagbesteding ‘Trommelhof’ Willem van den Bergh, Noordwijk Opdrachtgever: ‘s Heeren Loo -West Nederland, locatie Willem van den Bergh, Noordwijk Programma: 2.510 m2 Bouwsom (ex btw): € 3.546.000,Bouwperiode: februari 2008 - april 2009 Projectteam: Gennaro Colonna, Rob Hazekamp, Maarten Laout, Dick van de Merwe Adviseurs: Van den Berg Bouwkundigen; ­Reijneveld Engineering BV, Scherpenzeel; Traject Energie Management BV, Zevenaar Uitvoering: Bouwbedrijf Schaap BV, ­Lisse; ­Putman Installaties BV, Noordwijk; ­Duivenvoorden Elektrotechnisch aannemer BV, Noordwijk

154


TrommelhoF, Noordwijk De Trommelhof staat net als de Druivenhof op het Willem van den Berghterrein van ’s Heeren Loo in Noordwijk. Het complex heeft een woon- en dagbestedingsfunctie. De gebouwen van de ­Trommelhof vormen gezamenlijk een gesloten hof. De cliënten die hier wonen hebben behoefte aan een gesloten en beschermde omgeving. Om voor de cliënten een fijne leefomgeving te creëren is er in het ontwerp veel gebruik gemaakt van kleur en kunst. Zo is er in de woonkamers glas-in-lood toegepast. Iedere woning heeft een eigen patio die is afgesloten met bijzondere houten schermen. In de hof is een mooie kruidentuin aangeplant. De gebouwen die op het terrein van Willem van den Bergh staan, zijn in een groene omge­ ving gebouwd. De slaapkamers liggen om de gemeenschappelijke woonkamers heen en grenzen direct aan het park, waardoor de bewoners een prachtig uitzicht hebben. Het woongedeelte bevindt zich op de begane grond, de dagbesteding vindt plaats op de verdie­ ping. Bijzonder aan de Trommelhof is verder de materiaalkeuze. Het gebouw bestaat geheel uit baksteen. Zelfs de hellende daken zijn uitgevoerd in dit materiaal.

155


ZUWE Hofpoort, Woerden Het streven van het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis te Woerden is om meer eenheid te scheppen in de diversiteit aan gebouwen en met een centrale entree meer duidelijkheid voor de bezoekers te creëren. Dit is gelukt door nieuwbouw met een hoofd­entree en een zorgpassage te realiseren. Daarnaast is de bestaande hal gerenoveerd. In de zorgpassage kunnen zorgondernemers een breed scala van diensten en producten aanbieden aan hun cliënten. Bovendien is er met de passage ruimte voor kantoren op de eerste verdieping. De passage leidt naar het nieuwe atrium van het Hofpoort Ziekenhuis. Daar bevindt zich ook de receptie van het ziekenhuis, die door de realisatie van de passage duidelijker zichtbaar is geworden. Dit atrium is het hart van het gebouw van waaruit de verschillende bestaande onderdelen van het ziekenhuis en de poliklinieken bereikbaar zijn. In de centrale hal is een opval­ lend vrijstaand paviljoen gemaakt. Deze ‘wobbel’ is als een houten vogelnestje met vrolijke kleur- en lichtaccenten vormgegeven en biedt onderdak aan de receptie, een kinderdagverblijf, een winkel en een internetcafé.

156


Zorgpassage en renovatie Zuwe Hofpoort ­Ziekenhuis, Woerden Opdrachtgever: Heijmans IBC Vastgoedontwik­ keling, Rosmalen (gedeel­te­lijk gedelegeerd ­opdrachtgever namens Zuwe ­Hofpoort ­Ziekenhuis Woerden) Programma: 7.500 m2 Bouwperiode: oktober 2005 - mei 2007 Projectteam: Ton van den Berg, Jan van Dam, Geertjan van Damme, Jan de Graaf, Ruud Hazes, Arie Hordijk, Gertjan Masmeijer Adviseurs: Okko Project, Eindhoven; ­Ingenieurburo Boorsma BV, Amersfoort; Raad­ gevend Technisch Buro Verwey, Oosterhout; Ex Interior, Nijmegen Uitvoering: Heijmans IBC Bouw BV, Best; ­Dekkers Koelcombi, Nijmegen; Imtech Projects, Amersfoort

157


Diaconessenhuis, Leiden De uitbreiding en de renovatie van de poliklinieken van het Diaco足 nessenhuis in Leiden zijn in verschillende fases verlopen. De complexiteit van de opgave lag enerzijds in de logistieke afstem足 ming en anderzijds in het terugbrengen van de menselijke schaal in een groot ziekenhuis. Voor de materialen van de uitbreiding is gekozen voor een gevelbeplating met een warme uitstraling. Dit is doorvertaald in het interieur waar op een ongebruikelijke manier gestalte is gegeven aan de publieke ruimten. Opvallend is de inte足 gratie van kunst tussen en bij de diverse wachtruimten in de vorm van glazen wanden. Iedere glazen afscherming is op een andere manier beschilderd. Het kunstwerk heeft zowel een scheidende als een verbindende functie. Hierdoor is er privacy maar ook trans足 parantie. Het studiecentrum is, in lijn met de vernieuwing, als een aaibaar meubel vormgegeven. In deze omgeving wordt alle ruimte geboden om los te komen uit de dagelijkse ziekenhuissfeer.

158


Uitbreiding en renovatie Diaconessenhuis, Leiden Opdrachtgever: Diaconessenhuis, Leiden Programma: uitbreiding 3.000 m2, renovatie 3.250 m2, radiologie 1.200 m2 Bouwperiode: uitbreiding: juni 2004 –dec 2005; renovatie: juni 2006 – maart 2008 Projectteam: Ton van den Berg, GeertJan van Damme, Gerrit Everding, Ruud Hazes, Arie Hordijk Adviseurs: DHV bouw en Industries, ­Rotterdam; Raadgevend Technies Buro van Heugten, ­Rotterdam Uitvoering: Heijmerink Bouw, Utrecht; GTI Utili­ teit West, Rotterdam; Unica installatietechniek, Bodegraven; Imtech Projects, Den Haag

159


160


FEUILLETON - DEEL 10 cultuurhuis schoneveld Houten

Dankzij het interactieve ontwerp足 proces zijn er geen bezwaren en na goedkeuring van de bouwaanvraag start de bouw van Cultuurhuis Schoneveld. De directievoerder neemt regelmatig de technische aspecten van de bouw door met de uitvoerders van het bouwbedrijf.

< Van links naar rechts: Henri Kuijer (timmerman bij Bouwbedrijf Van Bekkum), Jan Meijer (directievoerder bij Van den Berg), Pieter Verhoef (uitvoerder van Bouwbedrijf Van Bekkum)

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

161


162


FEUILLETON - DEEL 11 cultuurhuis schoneveld Houten

De interieurarchitect buigt zich in een workshop met de eindge足 bruikers over de kleuren voor het interieur van het cultuurhuis. Aan de hand van een beeldkwaliteits足 plan van bureau Aequo worden de verschillende sferen vertaald naar een eigen palet van kleuren per doelgroep.

< Maarten Laout en Jan Meijer

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

163


164


FEUILLETON - DEEL 12 cultuurhuis schoneveld Houten

Ook de architect bezoekt de bouw­ plaats. Hij houdt contact met de uitvoerder en volgt de voortgang van de bouw op de voet. Hij houdt belangstelling voor de ontwik­ kelingen, vanaf idee tot aan de realisatie. Inmiddels is Cultuurhuis Schoneveld klaar. Alle partijen zijn tevreden met het eindresultaat; het interactieve ontwerpproces heeft iedereen deelgenoot van het ontwerp gemaakt en alle partijen herkennen hun eigen ideeën.

< Dick van de Merwe en Pieter Verhoef (Bouwbedrijf Van Bekkum)

54

56

58

80

82

116

118

138

140

160

162

164

165


< 8:00 UUR

Twenty-four Andres van der Wal, projectleider/bouwkundige

Om 8 uur start mijn werkdag op het kantoor in Joure. Met onze secretaresse bespreek ik de planning en ik vraag haar enkele afspraken in te plannen. Daarna werk ik aan diverse projecten. Ik coĂśrdineer de diverse werkzaamheden en controleer de detaillering op de tekeningen voor een groot sportcomplex in Amsterdam.

>

Van den Berg Bouwkundigen

In Twenty-four volgen we drie van onze mensen op een willekeurige werkdag. Waar houdt een adviseur zich zoal mee bezig? Hoe dynamisch is het leven van een architect? En hoe ziet de agenda van een

11:45 UUR > Na de vergadering werk ik meteen de notulen uit, die ik vervolgens direct rondstuur zodat alle acties in gang kunnen worden gezet.

bouwkundige eruit?

12:30 UUR > In de middagpauze wordt snel een broodje gegeten en daarna speel ik met de collegaâ&#x20AC;&#x2122;s een potje tafeltennis.

166


10:30 UUR > Met de diverse betrokken partijen is een bouwvergadering belegd. We bespreken de voortgang van de bouw van een vrijstaand woonhuis. Ik zit de vergadering voor en stem alle werkzaamheden op elkaar af.

> 13:00 UUR

> 15:30 UUR

Na de lunch stap ik in de auto naar Amsterdam. Onderweg pleeg ik nog diverse telefoontjes.

In de bouwkeet houden we vervolgens een bouwvergadering. De werkzaamheden worden afgestemd en we signaleren tijdig knelpunten.

< 14:30 UUR Als projectleider ga ik op de bouwplaats kijken van het sportcomplex in Amsterdam.

15:00 UUR > Met de hoofduitvoerder bespreek ik de voortgang. Ik beantwoord enkele vragen die tijdens het bouwproces zijn ontstaan.

< 17:30 UUR Terug op kantoor voer ik nog samen met de secretaresse de nieuwe afspraken in, voor ik naar huis ga.

167


Medewerkers 2005 tot heden Nicolette van Dijk, Tijmen Koning, Denise van Sermondt, Dennis van Oenen, Henk Leijen, Nicole van Dijk, Arjon Poppen, Eline Wagteveld, Ruben van Ommen, Tom de Jong, Gert-Jan Poffers, Bart Kamerling, Henk Fijn, Wim Dankelman, Erik Roersma, José Bakker, Wim Prins, Fred Kapelle, André Burm, Klaas Visser, Sjoerd Slik†, Stefan Mensink, Steven Zijl, Klaas Dunnink, Elisabeth Zuethof, Dave van den Berg, Gerlise van Putten, Harmen Jan van Gelder, Jan Albert Slurink, Eerde van Leeuwen, Ferry Dijkstra, Martijn Bloemsma, Chris Overwijk, Joost van Veen, Klaas van den Berg sr., Rik Speijer, Martine Gorter, Peter Mulderij, Reddy Sijtsma, Johan Hannink, Cor Sleurink, Evert Vorderman, Jan Harke, Marinus Rozendaal, Jos Geelen, Johan van Driel, Jan van der Weide, Lucien Hamerpagt, Ine Colen, Han Lijnkamp, Martin Janssen, Rik Maas, Bas van Wetten, Maarten van Vroonhoven, Jos Kastelijn, Aron Kennis, Jelle Schweigmann, Frank Hurkmans, Alex Hulshoff, Sjan Kluijtmans, Linda de Kruijf, Pieter Manders, Emil van Houts, Arjen van Petersen, Kees van den Berg, Theo Adema, Annelies Bakker, Marten van Ittersum, Ingmar Flier, Roy Besselink, Robert Hendriks, Klaas van den Berg jr., Corine Gijsman, Jeroen Heethaar, Peter den Hartog, Sandra van Dijk, Max Roosendaal, Martin Ekker, Cees van den Dries, Henk Doornbos, Han Hanepen, Eric Snoeck, Gennaro Colonna, Marije Vaartjes, Dick van de Merwe, Floor Verhoeven, Willem Visser, Marnix van Esch, Jorien van Beek, Nino Virginie, Shurby Eloïse, Christel Kerp, Leonore de Haas, Johann Reimering, Marieke Blom, Jan Meijer, Abdoel Azarfane, Joeri Koehof, Linda van As, Maarten Laout, Rob Hazekamp, Henk Eilander, Frank Meerman, Jan van Dam, Arie Hordijk, Gerrit Everding, Gert Jan Masmeijer, Jaap van Es, Pieter Kloprogge, Joke Groeneveld, Ton van den Berg, Geert Jan van Damme, Ruud Hazes, Joost van Dijk, Aloha Vuijk, Michel Zethof, Gert van der Ende, Winfried van Zeeland, Michel Roels, Esther Choi, Jan Paul van den Berg, Olga Lako, Anne Kalverda, Hep Beetsma, Senno Koops, Egbert Borger, Jan Homan, Hans Hiemstra, Andres van der Wal, Herman de Vries, Rahim Khalif, Jelke Boonstra, André Lageweg, Sam Sarfo†, Gijsbert de Vries, Remco de Boer, Bertil Zwep, Rob Hennekens, Olaf Noordbruis, Elise Smale, Rick van Essen, Marc Santing, Marijke Lens, Jolo van den Broek, Janine Otten, Gemma Witsen, Diny Koolwijk, Ad Reurings, Hans Groeneveld, Wouter van der Stap, Rutger Oolbekkink, Ton Veelenturf.

II

IV

III

2013

2010 Onze wens en missie voor de komende 10 jaar: Nieuwe projecten

168

passie

nieuwe creativiteit 2018

energie 2014

kleurrijk

samen

enthousiasme

fantasie 2016


DANKwoord

Werken II is tot stand gekomen door de inzet van diverse betrokken

Na een periode van ruim

en enthousiaste mensen. Vanaf deze plaats wordt iedereen bedankt

40 jaar zet ik een stap

die een bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van dit boek.

terug in het volle ver­­ trouwen dat continuïteit en

U heeft in Werken II kunnen lezen over onze werkwijze, over de

deskundigheid is gewaarborgd. Vanzelfsprekend

geschiedenis en u heeft een selectie gezien van projecten waaraan

blijft de betrokkenheid bij Van den Berg Groep.

vakkundige en enthousiaste medewerkers hebben gewerkt. Onderaan deze pagina is verbeeld hoe het team In 2009 heeft onze zoon Klaas de algemene leiding van Van den

met groot vertrouwen en ambitie naar de toekomst

Berg Groep op zich genomen, na eerst 7 jaar in de Groep te hebben

kijkt. Anno 2010 staan wij klaar om deskundige

gefunctioneerd. Met trots zien wij dat hij met frisse ideeën en vol

vastgoedadviezen te geven, prachtige gebouwen

enthousiasme deze rol vervult, gesteund door een krachtig team

te realiseren en bouwkundige expertise te leveren,

van adviseurs, architecten en bouwkundigen.

samen met u en andere betrokken partijen. Klaas van den Berg bna/onri Architect

gedachten tot leven laten komen

idee

< 2015

III

2019

IV

2011

klantgericht

2012 verder denken...

bruisend

II

III

IV

2017

bloeien

> 2020

realiseren wat te creëren valt

169


met dank aan

03 De Gilden B.V. 03 Projectontwikkeling I B.V. A.L.C. o.g. B.V. A.S.Talma Stichting Aannemersbedrijf Hoogvliet en Zn. B.V. Aannemersbedrijf Legemaat & Van Elst Aannemersbedrijf Van Agtmaal BV Aannemersbedrijf Van NieuwenhuizenJongen BV Aannemingsbedrijf Andringa Sneek B.V. Aannemingsbedrijf Nieuwenhuizen/Daandels B.V. Accomad bv Accor Achterbosch Architectuur ACK Aannemerscombinatie Kampen Ad Hoc Groep BV Adefa BV ADP Architectuur, Design en planning Adriaans van Bussel Vastgoedontwikkeling BV Aeres Groep Ahrend Inrichten bv Akos Engineering B.V. Albeda Collega p/o BOAG B.V. Albucom B.V. Alg. Chr. St. voor wonen en zorg “Avondlicht” AM Wonen Zuid B.V. Ambelt onderwijs Amsterdam RAI Analyse to Profit ANOX B.V. Architectenbureau H.J. Zwijnenberg Architectenbureau Van der Weerd B.V. Architektenburo Chris Smit B.V. Arqin Atco Architektenburo Atrium Midden Nederland AutoRent Blankier Autoverhuur / Shortlease AVH Projectmanagement Avifauna B+M Architecten Ballast Nedam Ballast Nedam Bouw Speciale Projecten Ballast Nedam Ontwikkelingsmaatschappij BAM Woningbouw bv Wilma Weert BAM Woningbouw Utrecht Barkhuis projectservice Haren Barsa Projectontwikkeling BV Bartiméus BDG Architecten Ingenieurs Almere BDG Architecten Ingenieurs Haarlem Bemog Projektontwikkeling Almere B.V. Bemog Projektontwikkeling B.V. Bemog Projektontwikkeling Utrecht B.V. Ben Kraan Architecten BNA Benthem Crouwel Architecten B.V. bna Bergermeer BV Bergopwaarts@BOW Besturenraad Beweging 3.0. BK Bouw B.V. Blauwhoed Vastgoed B.V. Boag B.V. Bokx Vastgoed Ontwikkeling BV Bouw en Aannemingsmaatschappij Derksen en Singerling Bouwbedrijf De Gilden Bouwbedrijf Meuwsen B.V.

170

Bouwbedrijf R.A. van Leeuwen B.V. Bouwbedrijf Salverda B.V. Bouwbedrijf Timmers B.V. Bouwbedrijf Van Rijn Houten B.V. Bouwbedrijf Wensink & Prins BV Bouwbedrijf Zweers & ZN Bouwcombinatie E-2000 v.o.f. Bouwcombinatie IJsselmuiden Bouwfonds Ontwikkeling B.V., Regio Noord-Oost Bouwfonds Ontwikkeling B.V., Regio ZuidWest Bouwfonds Property Development Bouwgroep SAMENT B.V. i.o. Bouwkundig Adviesbureau P.J. Boor Bouwkundig Adviesbureau Zwolle BV Bouwonderneming Van Bekkum Houten B.V. Breda Bouw bv Breman Machinery BRO Boxtel Brobeco B.V. BUN Projectontwikkeling BureauNoordeloos Burgland Projectontwikkeling Buro II Buys & zoon Holding B.V. Camping Laag Kanje b.v. Caprice Real Estate B.V. Changing Values B.V. Chivasso O.G. Chr. Woningstichting ‘s Gravendeel Christelijk Gymnasium Beyers Naudé College Leeuwarden Claessens Erdmann: architects designers CNS Ede College van Bestuur Helicon Opleidingen College van kerkrentmeesters van de Protestantse gemeente ‘s-Gravenhage Combinatie Helmond Binnenstad Compaan B.V. Consolidated Groep B.V. Coresta Group B.V. Crapeaud Creon Vastgoed Crepain Binst Architecture NV CVO te Rotterdam en omgeving D&E Architekten BNA BV Dam & Partners Architecten De Alliantie Ontwikkeling De Architektenkombinatie Bos Hofman Wiebing De Gilden Ontwikkeling Kampen BV De Grote Rivieren De heer A. den Boer De heer A. Wurth De heer A.H. van der Poel De heer B. Kamsteeg De heer B. Westrik De heer B.S. van de Velde De heer dr. J. Stolk De heer drs J.W.P. Schnerr De heer drs. K.H.P. Kossen De heer E. Veerman De heer en mevrouw H. Dalhuysen De heer en mevrouw P. de Witte De heer en mevrouw Van den Belt De heer G.A. de Groot De heer H. Fuite De heer H. van Iersel

De heer H.I.J. Kranenburg De heer ing. B.A.W. van Krimpen De heer ir. M. van Leussen De heer J. Felix De heer L.C. van Erven De heer L.R. Hesselink De heer M.E. Keuvelaar De heer M.N. Baaijens De heer Mr. A.H. Korlaar De heer P. Mol De heer P.N. van Zijl De heer R. Vos De heer R.M.C. Pater De heer S. van der Valk De heer T.J.J.M. v.d. Watering De heer W.E.H. Kamphuis De Koning & Visser Architecten De Koning & Witzier De Mondriaan Onderwijsgroep De Morgenster De Rudolphstichting De Terp IJsselmuiden B.V. De vereniging Nederlandse Katholieke Sportfederatie De Vitalis Zorg Groep De Vree en Sliepen B.V. De Zanger + Dane Architekten BNA De Zwarte Hond Delta Projectontwikkeling B.V. DeltaWonen Detail BV Diaconessenhuis Leiden Dienst Primair Openbaar Onderwijs Den Haag DLH Projectontwikkeling B.V. Dog Architecten Dr. C. Steenblokschool Driestar College Driestar Educatief DSV Dura Vermeer Bouw Hengelo BV Dura Vermeer Bouw Houten BV Dura Vermeer Bouw Rotterdam BV Dura Vermeer Materieelservice BV Dura Vermeer Vastgoed BV DVP B.V. Elisabeth Fortgens Otter Stichting Elisabeth Otter-Knoll Stichting Elsevier Erven W.F. van Beeck Calkoen Faber Architecten Fam. M. Legemaat Fam. W.P. Stolk Fame architectuur en stedenbouw proces & projectmanagement Familie C.J. Kool Familie D.C. Donker Familie De Leeuwe Familie G. Sluimer Familie G.J. van der Wal Familie I. Vermeulen Familie IJben Familie R. Devilee Fatima Frion Fuite Brood- en Banketbakkerij Garage G. Geurtsen GelukTreurniet Architecten BV

Gemeente Beverwijk Gemeente Borsele Gemeente Coevorden Gemeente Dalfsen Gemeente Dronten Gemeente Elburg Gemeente Gemert-Bakel Gemeente Hellendoorn Gemeente Helmond Gemeente Houten Gemeente Kampen Gemeente Lingewaard Gemeente Maarn Gemeente Skarsterlân Gemeente Steenwijkerland Gemeente Veghel Gemeente Vught Gemeente Weesp Genua groep Gomarus Scholengemeenschap Grontmij Grontmij Utrecht Groothuis Bouw GWK van Dedem H. van den Berg Tuincentrum Hoveniersbedrijf Habion Hamarpa B.V. HD Projectrealisatie BV Hedi Bouw B.V. Heijmans Bouw BV Heijmans Vastgoed B.V. Heijmans Vastgoedontwikkeling Heijmans Vastgoedontwikkeling B.V. Heijmerink Bouw B.V. HEJA Projectontwikkeling BV Het Apostolisch Genootschap Het Gotische Huis Het Leusveld Het Nieuwe Feithenhof Elburg Het Wapen van Haarzuylen Hevo bv High Voltage Engineering Europe B.V. HM Architecten Hofman Van der Waart Architecten IDX Architecten IMpact Inbo Adviseurs Bouw Woudenberg ING Car Lease Interpolis IP Concept BV Ir. R.R. van der Zee Stichting IRIS VCO Bovenschools Management Isala Klinieken IZB J. van Pijkeren Jansen Beheer B.V. Janssen de Jong Projectontwikkeling B.V. Jetty Real Estate B.V. JI Vught Joico Laboratories Europe B.V. K2 Architectenbureau Karioka BV Kerkplan BV Keuzenkamp Holding b.v. Kinderdagcentrum Klimop


Klaver Vastgoed B.V. Kloet & van de Merwe Architekten BV Kloosterman Geveltechniek BV Kolpa Architekten BV Koninklijke Effatha Guyot Groep Koopmans Bouwgroep B.V. Koppel Holding B.V. KOW Architectuur BV Kristal NV regio Noord Kunst Centraal steunpunt kunsteducatie provincie Utrecht Landbouwmechanisatiebedrijf J.G. van Ginkel Latei Projectontwikkeling Leijh, Kappelhoff, Seckel, van den Dobbelsteen, Architecten Les Arcs B.V. Levago Projektontwikkeling BV Lidl Nederland GmbH Lokhorst Projectontwikkeling b.v. Loostad B.V. LSI Project Investment NV Manten en Lugthart Architecten Mateboer Ontwikkeling B.V. Matrix Invest Moes projectontwikkeling B.V. Moeskops’ Bouwgroep Eindhoven B.V. Molenaar & van Winden Architecten Mooiland Vastgoed Mooiland Vitalis Moonen-Prymaplan BV Mozaïek Wonen Mulder van Tussenbroek Architectenburo BNA Murene Beheer B.V. NCB Projectrealisatie BV NedVast B.V. Nijhuis Noord Nijhuis Utrecht Nikkels Bouwbedrijf bv Nio Architecten Nous Novo Nordisk Farma B.V. NS ProjectConsult NV SRO O.C. Woonconcept Vastgoed/Dura Vermeer v.o.f. O.C.B. opleidingscentrum Bouw O.R.S. Lek & Linge O3 Projectontwikkeling OIII Architecten OMA Amsterdam B.V. Omnia Wonen Onix BV Ontwerpbureau Sphere Ontwikkeling Bouwmarkt Rotterdam B.V. Ontwikkeling Bouwmarkt Zeist B.V. Ontwikkeling Fransiscusdreef Utrecht B.V. Ontwikkeling Vreelandseweg Hilversum B.V. Ontwikkelingscombinatie Bemog - De Gilden II B.V. Oostelijke Vastgoed en Ontwikkelings Maatschappij B.V. Oost-Flevoland Woondiensten Orange Care Orcom Vastgoed | Beleggingen Oscar Apeldoorn Otys Nederland

Parteon Projectontwikkeling Partiplan Vastgoed B.V. Party Centrum Nia Domo Pastoraal Centrum Hydepark Patrimonium Woonstichting Paul van Trigt B.V. Pellikaan Bouwbedrijf bv Pieter Stalenhoef Interieurarchitectuur B.V. Pieter Zandt Scholengemeenschap Planoform Vastgoedontwikkeling Planvast Projectontwikkeling Plegt Vos Joustra B.V. Politie Rotterdam - Rijnmond Pré-Bo-Hûs B.V. Projektontwikkeling Primair Huisartsenposten Primaplan Project Control Services B.V. Prins Projectontwikkeling B.V. Pro Rail Profit Plant Holding B.V. Projectbouw ‘98 Projectontwikkeling de Gilden B.V. ProRail PROTA Projectontwikkeling B.V. Protestants Christelijk Ouderenhuisvesting DSV Protestantse Gemeente Dalfsen Protestantse Gemeente Utrecht Purmerendse ScholenGroep R.K. Stichting Bejaardenhuisvesting Eindhoven Rabobank Woudenberg e.o. Rechtbank Rotterdam Reed Business bv Regionaal Opleidingscentrum De Leijgraaf Rene van Zuuk Architecten Rentmeester Stichting De Boom Restaurant Prins Heerlijk Revalidatiecentrum De Hoogstraat REVITEL BV Ridderster Beheer B.V. Rijksgebouwendienst Directie Projecten Rijksgebouwendienst Directie Projecten, afd. Concern Financiele Zaken, IPC 431 Rijksgebouwendienst Directie Projecten, afdeling Financiële Administratie Rijkswaterstaat Rijnlands Lyceum Wassenaar Risk Groep Rodamco Europe Roza Accountants Ruijssenaars - Cretier architectenburo ‘s Heeren Loo West-Nederland ‘s Heerenloo Midden-Nederland ‘s Heerenloo West -Nederland Salland Wonen Sanamij B.V. Schaapman Veehouderij Schavast Projectontwikkeling Zwolle B.V. Schilders Boersma Scholengemeenschap Cambium Schoutenhuis ‘t B.V. Schuitema Vastgoed N.V. Scope Scholengroep SCOS Serviceflat de Stadshaghen SHP Planontwikkeling B.V. Sint Maartenskliniek Nijmegen Sité Woondiensten Slokker Bouwgroep BV Vestiging Huizen

Slokker Vastgoed bv, regio noord Smits Bouwbedrijf Someren b.v. Smits exploitatie Soma College Sophies Kunstprojecten SpiritWonen Spoorvast B.V. St. Zorg en Service Smallingerland Stalad Projectinrichting B.V. Steegro Agrarische Advies Bemiddeling en Vastgoed Stichting Beheer Seniorwoningen Bathmen Stichting Beter Wonen Stichting Bio-Kinderrevalidatie Stichting Cardia Stichting De Reeve Stichting De Warrenhove Stichting Duivenvoorde Stichting Filadelfia Stichting gebouw “De Heuvel” Stichting Ipse Stichting Ittmannshof Stichting Kerkplan Stichting Philadelphia Zorg Stichting RIBW Kennemerland/Amstelland en de Meerlanden Stichting Roos Stichting Saffier Stichting Sportbelangen Luttenberg Stichting Vastgoed Hospice Nunspeet Stichting Verzorgingshuis Talma Haven Urk Stichting Voortgezet Onderwijs Haaglanden Stichting Woonbelangen Weidegebied Stichting Zorg- en Behandelcentra Talma Emmeloord Stichting Zorgcentra Dongeradeel Stork P.M.T. B.V. Poultry Processing Systems Studiokeesmarcelis Synchroon B.V. Syntrus Achmea Vastgoed Talant zorg en ondersteuning Talma Hoeve Talma Sionsberg Taxi Nuis BV Ter Steege Vastgoed B.V. The Bottom of the Sea Timpaan Hoofddorp B.V. Tollenaar Holding BV Tosec B.V. Triada Wonen Triada Woondiensten Triade Centraal Bureau Twinta Universiteit Utrecht Universiteit Utrecht, Dienst Bouw UWOON Harderwijk V.O.F. De Tuin van Elden Vakantiecent. De Maarnse Berg Van Dedem - Den Berg Stichting Van der Heide Kollum Van der Valk Hotel Drachten Van der Werf’s Bouwbedrijf BV Van Egmond Projectbouw B.V. Van Es Beheer b.v. Van Herk & de Kleijn Architecten BV Van Overbeek Tromp Van Rijn Beheer B.V.

Van Schijndel Vastgoed B.V. Van Vliet Bouw bv Van Wijnen Projectontwikkeling Almere B.V. Van Wijnen Projektgroep Noord B.V. Vastbouw Oost B.V. Vecht en Omstreken Woningbouwvereniging Vereniging PCO Dalfsen e.o. Vereniging voor Plaatselijk Belang Vidomes Villanova Architecten Viveste Voetbalvereniging Go Ahead Kampen VOF Hazar Import & Export VOF Stadionbouw Zwolle VOF ‘t Buitenland Vos Projekten B.V. VPCO Hellendoorn Waterfront Hotel Exploitatie B.V. Werbouw B.V. Weron projekten VOF Westerbeek Vastgoed Wetland Wonen Groep Wijk- en Zorgcentrum de Wiken Wijnen Projekten Someren B.V. Willem van Winsen Architecten Willemsen Makelaars Wonen Centraal Woningbedrijf Velsen Woningbouwvereniging Amerongen Woningbouwvereniging Smallingerland Woningcorporatie Dongeradeel Woningstichting de Veste Woningstichting Haag Wonen Woningstichting Leusden Woningstichting Volksbelang Woningstichting Wormer Wonion wonen Woon- en Zorgcentrum De Moerberg Woon- en Zorgcentrum W.F. Visserhuis Woonbedrijf ieder1 Woonconcept Woon-en Zorgcentrum’t Dijkhuis Woonpartners Woonstede Woonstichting “De Marken” Woonstichting Actium Woonstichting Vechthorst Woonzorg Nederland Woon-zorgcentrum Talma Borgh Woonzorgpark Loosduinen Wouters Makelaardij WPO Planontwikkeling B.V. WZU Ymere ontwikkeling Zeeuwland Zorg- wooncentrum Den Bouw Zorgboerderij ‘t Memelink Zorgcentrum De Schans Zorgcentrum Maarlenhof Zorgcentrum Mariposa Zorggroep Zuid-Groningen Zuwe Hofpoort Ziekenhuis Woerden Zwembad Dijnselburg Zwemschool Akwaak

171


colofon

Werken II is een uitgave van II

Van den Berg Groep B.V. III

ir. B.P.G. van Diggelenkade 11

IV

8267 AC Kampen www.vandenberggroep.nl info@vandenberggroep.nl

Oplage: 2500 Concept, vormgeving en coördinatie V1 - Visuele Communicatie, Ermelo: Corina Buenk, Jaap Burgler en Wouter Dam Van den Berg Groep: Dick van de Merwe en Eline Wagteveld Fotografie Van den Berg Groep: Henk Leijen Teksten Van den Berg Groep: Lucien Hamerpagt, Eline Wagteveld ‘s Heeren Loo: Durk Kooistra Gelders Genootschap: Kees van Esch Eindredactie LVB Networks, Amersfoort: Nynke Wielenga Druk Zalsman Grafische Bedrijven, Kampen Werken II is gedrukt op FSC-gecertificeerd papier. © Copyright 2010, Van den Berg Groep B.V. Niets uit deze uitgave mag worden gereproduceerd en/of openbaar worden gemaakt zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van Van den Berg Groep. Van den Berg Groep B.V. kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onjuistheden en/of onvolledigheden die eventueel in deze uitgave voorkomen.

172


Werken II