Page 1

Ïðàâîñëàâíà ãàçåòà «ÎÄÈÃIÒÐIß» âèäàºòüñÿ ç áëàãîñëîâiííÿ Âèñîêîïðåîñâÿùåííiéøîãî ÑÈÌÅÎÍÀ, ìèòðîïîëèòà Âiííèöüêîãî i Ìîãèëiâ-Ïîäiëüñüêîãî. Ó÷àñòü Òóëü÷èíñüêî¿ ºïàðõi¿ ç áëàãîñëîâåííÿ Âèñîêîïðåîñâÿùåííiéøîãî IÎÍÀÔÀÍÀ, àðõ³ºïèñêîïà Òóëü÷èíñüêîãî i Áðàöëàâñüêîãî 2003 ð. «Íàéêðàùà ³íôîðìàö³éíî-òåìàòè÷íà ìîäåëü öåðêîâíîãî ðåë³ã³éíîãî âèäàííÿ», äèïëîì Êëóáó ïðàâîñëàâíèõ æóðíàë³ñò³â

2008 ð. «Íàéêðàùà ïàðàô³ÿëüíà ãàçåòà ÓÏÖ», ãðàìîòà Ïðåäñòîÿòåëÿ ÓÏÖ

¹

5

(121)

òðàâåíü 2012 ð. Çàñíîâàíà 06.2000 ð. 2009 ð. «Íàéêðàùà ïàðàô³ÿëüíà ãàçåòà ÓÏÖ», äèïëîì Ïåðøîãî ôåñòèâàëþ ÇÌI ïðàâîñëàâíèõ

Ðåêîìåíäîâàíà äëÿ çàãàëüíîöåðêîâíîãî ðîçïîâñþäæåííÿ Ñèíîäàëüíèì ³íôîðìàö³éíî-ïðîñâ³òíèöüêèì â³ää³ëîì ÓÏÖ

Ó ÂÈÄÀÍÍI ÁÅÐÓÒÜ Ó×ÀÑÒÜ ÏÐÀÂÎÑËÀÂÍI ÕÐÀÌÈ É ÎÁÙÈÍÈ: ÂIÍÍÈÖÜÊÀ I ÌÎÃÈËIÂ-ÏÎÄIËÜÑÜÊÀ ªÏÀÐÕIß ì. ÂIÍÍÈÖß

Âû ñëûøàëè íå ðàç, áðàòèÿ, êðàòêóþ öåðêîâíóþ ïåñíü íà âñåíîùíîé, ÷òî Äóõîì Ñâÿòûì âñÿêà äóøà æèâèòñÿ è ÷èñòîòîþ âîçâûøàåòñÿ (Àíòèô. 4, ãë.) Äà, áðàòèÿ, âñå ìû îæèâàåì è âîçâûøàåìñÿ ê ñâÿòîñòè Ñâÿòûì Äóõîì. Ñåé Äóõ, æèâîòâîðÿùèé òåïåðü, êàê è âñåãäà, áëèç íàñ, ïîòîìó ÷òî Îí íàïîëíÿåò Ñîáîþ âñåëåííóþ; íî ÷òîáû Îí âñåëèëñÿ â íàñ, îæèâîòâîðèë íàøè äóøè, óìåðùâëåííûå ãðåõàìè, äëÿ ýòîãî íóæíî êàæäîìó ìîëèòâîþ î÷èñòèòü ñâîå ñåðäöå, èñêðåííî ïîæåëàòü ïðèîáùèòüñÿ Åãî ñâÿòîñòè, Åãî æèçíè è óñåðäíî ñòàðàòüñÿ ïîëó÷èòü Åãî. Êîãäà Âñåñâÿòîé Äóõ óâèäèò ãîòîâûå ê Åãî ïðèíÿòèþ è æàæäóùèå Åãî ïðèíÿòèÿ ñåðäöà, òîãäà Ñàì î÷èñòèò èõ âäîõíîâåíèåì Ñâîèì è âñåëèòñÿ âî õðàì âàøåãî òåëà: íå çíàåòå ëè, ÷òî òåëà âàøè ñóòü õðàì æèâóùåãî â âàñ Ñâÿòîãî Äóõà (1 Êîð. 6,19)? À êòî âîçíåðàäèò íûíå îá î÷èùåíèè ñåðäöà, ò.å. íå âîçäåðæèòñÿ îò ïîìûøëåíèé çëûõ è çåìíûõ ïðèñòðàñòèé, òîò íå óäîñòîèòñÿ ïðèíÿòèÿ Äóõà Ñâÿòîãî, òîò íå ïîëó÷èò æèâîòâîðÿùåé ñèëû â ñåðäöå ñâîå è îñòàíåòñÿ ìåðòâûì ïðåãðåøåíèÿìè. Èìåéòå âñå ãîðå óìû è ñåðäöà, è, î÷èñòèâøè ñåáÿ ìîëèòâîþ è ñåðäå÷íûì ñîêðóøåíèåì, òâåðäî íàäåéòåñü, ÷òî óäîñòîèòåñü ïðèíÿòèÿ Ñâÿòîãî Äóõà: âû óñëûøèòå Åãî äûõàíèå â ñåðäöå ñâîåì – äûõàíèå òîíêîå, ñëàäîñòíîå, óñïîêàèâà-

Âì÷. Ïàíòåëå³ìîíà, гçäâà Áîãîðîäèö³, Ñâò. Òèõîíà, Ñâò. Ìèêîëàÿ ×óäîòâîðöÿ, Ñòð³òåííÿ Ãîñïîäíüîãî, Ñâ.-Òðî¿öüêèé ñêåëüíèé õðàì, Ñââ. Êîñüìè i Äàìiàíà, Âîñêðåñiííÿ Õðèñòîâîãî, Âì÷. Ãåîðãiÿ Ïîáiäîíîñöÿ, Ñâùì÷. Âîëîäèìèðà, ìèòðîïîëèòà Êè¿âñüêîãî, Ñâùì÷. Ìàêàðiÿ, Âîçäâèæåííÿ Õðåñòà Ãîñïîäíÿ, Áëæ. Êñåíi¿ Ïåòåðáóðçüêî¿, Ìó÷åíèêà Òðèôîíà, Ïðåïîäîáíîãî Ëàâðåíòiÿ ×åðíiãiâñüêîãî, Óñïiííÿ Áîãîðîäèöi, Ñâò. Ëóêè Êðèìñüêîãî, Ïðàâ. ²îàííà Êðîíøòàäòñüêîãî, Àï. Àíäðiÿ Ïåðâîçâàíîãî, Õðèñòà Ñïàñèòåëÿ, Ìàði¿ ªãèïåòñüêî¿, Âîçíåñ³ííÿ Ãîñïîäíüîãî, Ðóñüêèé ïðàâ. öåíòð «Ñâÿòèé Ãåîðãié» ì. ÁÐÀ¯ËIÂ

Àï. Iîàííà Áîãîñëîâà, Àïï. Ïåòðà ³ Ïàâëà ì. ØÀÐÃÎÐÎÄ

Ñâ.-Ìèêîëà¿âñüêèé ÷îëîâi÷èé ìîíàñòèð Ñâ. Iîàííà Ïðåäòå÷³ ñ. ÑËÎÁÎÄÀ-ØÀÐÃÎÐÎÄÑÜÊÀ

þùåå, ðàäóþùåå è èç õðàìà âûíåñåòå òàêîå ñîêðîâèùå, êîòîðîãî â ìèðå íå ïîëó÷èòå íè çà êàêèå ñîêðîâèùà; ïîòîìó ÷òî â ìèðå íåò Åãî. Ïîñòàðàéòåñü, áðàòüÿ è ñåñòðû, è íà áóäóùåå âðåìÿ, ïðèõîäÿ â õðàì, íàïåðåä î÷èñòèòü ñåáÿ äîìà ìîëèòâîþ è ñåðäå÷íûì ðàñêàÿíèåì; è òåì ïðèãîòîâèòü ñåáÿ ê ïðèíÿòèþ Ñâÿòîãî Äóõà âî ñâÿòîì õðàìå âî âðåìÿ áîãîñëóæåíèÿ. Îáðàòèòå âàø ñëóõ íà ýòè ñëîâà, ïðèìèòå èõ ñåðäöåì; èáî èíà÷å áåñïëîäíû áóäóò âàøè ïîñåùåíèÿ õðàìà, åñëè Äóõó Ñâÿòîìó íå áóäåò ìåñòà â âàøèõ ñåðäöàõ; à Äóõ Ñâÿòîé

ÐÀÁÎÒÀÞÙÈÉ ÏÎ ÍÅÎÁÕÎÄÈÌÎÑÒÈ ÍÅ ÏÎÄËÅÆÈÒ ÎÑÓÆÄÅÍÈÞ «Ïîìíè äåíü ñóááîòíèé, ÷òîáû ñâÿòèòü åãî: øåñòü äíåé ðàáîòàé è äåëàé âñÿêèå äåëà òâîè, à â ñåäüìîé äåíü – ñóááîòà Ãîñïîäó, Áîãó òâîåìó». Èç Âåòõîãî Çàâåòà ìû çíàåì, ÷òî íàðóøèòåëåé ýòîé çàïîâåäè îæèäàëî âñåîáùåå îñóæäåíèå è ñóðîâîå íàêàçàíèå. Íî êàê áûòü ñ òåìè, êòî âûíóæäåí ðàáîòàòü â ïðàçäíè÷íûå è âîñêðåñíûå äíè? Ðàçâå âîäèòåëè àâòîáóñîâ, äåæóðíûå âðà÷è, õëåáîðîáû è âîåííûå íåïðåìåííî ïîãèáíóò? ×èòàéòå 7-þ ñòðàíèöó

íèêîèì îáðàçîì íå ìîæåò ñîîáùàòüñÿ ñî ñêâåðíîé è òüìîé ãðåõà. Äóõ Ñâÿòîé âñåãäà ñ íàìè äî ñêîí÷àíèÿ âåêà, è Åãî ïðèíÿòèÿ ìîæíî óäîñòàèâàòüñÿ è â Öåðêâè âî âðåìÿ áîãîñëóæåíèÿ, è äîìà íà ìîëèòâå, îñîáåííî æå â òàèíñòâàõ öåðêîâíûõ âñåãäà, êàê èñêðåííî ïîæåëàåòå! Ïîìîëèìñÿ åäèíûìè óñòàìè è åäèíûì ñåðäöåì Äóõó Ñâÿòîìó: ñîêðîâèùå áëàãèõ è æèçíè Ïîäàòåëþ, ïðèèäè è âñåëèñÿ â íû! Àìèíü. Ñâÿòîé ïðàâåäíûé Èîàíí ÊÐÎÍØÒÀÄÒÑÊÈÉ

ÏÀÑÕÀ ÄËß ÏÐÎÕÎÆÈÕ, È ÍÅ ÒÎËÜÊÎ… Âòîðîé Ïàñõàëüíûé ôåñòèâàëü öåðêîâíûõ õîðîâ â Âèííèöå ïðîøåë ÿðêî, ãðîìêî è ñòðåìèòåëüíî – Ýòî áûëî òàê õîðîøî – ÷óâñòâî óäèâèòåëüíîé îáùíîñòè, ñâåòëîãî íàñòðîåíèÿ, ñîïðè÷àñòíîñòè Ãîñïîäó Èèñóñó Õðèñòó è ëþáâè äðóã ê äðóãó, – ðàññêàçûâàåò âèííè÷àíêà Ïîëèíà Ðóäè÷. – Ëþäè ïîäõîäèëè è çàìèðàëè îò êðàñîòû è âîçâûøåííîñòè ìóçûêè, âñëóøèâàëèñü â ïðåêðàñíûå ñëîâà è çâóêè. ×èòàéòå 5-þ ñòðàíèöó

ÂÍÈÌÀÍÈÅ ÍÀ ÑÒÀÐÒÅ ÑÓÏÐÓÆÅÑÒÂÀ Äëÿ áëàãîïîëó÷èÿ ñóïðóæåñêîãî äîìà îñîáîå âíèìàíèå è îòâåòñòâåííîñòü òðåáóåòñÿ íà ñòàðòå, ïðè çàêëàäêå ôóíäàìåíòà. Âñÿ äàëüíåéøàÿ æèçíü – è çäåøíÿÿ, è íåçäåøíÿÿ – â î÷åíü áîëüøîé ìåðå çàâèñèò îò òîãî, ÷òî ïðîèçîéäåò â ýòîò ñðàâíèòåëüíî êîðîòêèé ïåðèîä. Îáû÷íî îí äëèòñÿ íå áîëåå, ÷åì ãîä-ïîëòîðà, îò ñâàäüáû äî ðîæäåíèÿ ïåðâåíöà, íî îñíîâû ñóïðóæåñòâà íàäî çàêëàäûâàòü áóêâàëüíî â ïåðâûå íåäåëè áðàêà. ×èòàéòå 6-þ ñòðàíèöó

ÊÀÊ ÂÛÆÈÒÜ Â ÑÂÅÒÑÊÎÌ ÊÎËËÅÊÒÈÂÅ? ×àñòî áûâàåò, ÷òî îáðàùåíèå êî Õðèñòó ïðîèñõîäèò â íàøåé æèçíè óæå â çðåëîì âîçðàñòå. È íåðåäêî âåðóþùèé íà÷èíàåò òÿãîòèòüñÿ ðàáîòîé â ñâåòñêîì êîëëåêòèâå. Êàê âûñòðîèòü çàíîâî îòíîøåíèÿ ñ íåâåðóþùèìè êîëëåãàìè? Êàê îòíîñèòüñÿ ê âîçìîæíîìó íåïîíèìàíèþ ñ èõ ñòîðîíû? Æèçíåííûì îïûòîì äåëÿòñÿ ÷èòàòåëè ñàéòà ãàçåòû «Îäèãèòðèÿ». ×èòàéòå 4-þ ñòðàíèöó

ÏÐÎ ÂÑ²Õ ÌÎËÈÒÎÂÍÎ ÏÀÌ’ßÒÀª Øëÿõè é ïîíåâ³ðÿííÿ àðõ³ºïèñêîïà Áîðèñà (Øèïóë³íà) 24 ÷åðâíÿ âèïîâíèòüñÿ 100 ðîê³â ³ç äíÿ àðõ³ºðåéñüêî¿ õ³ðîòîí³¿ àðõ³ìàíäðèòà Áîðèñà (Øèïóë³íà) âî ºïèñêîïà ³ííèöüêîãî. Âëàäèêà – ëþäèíà ñêëàäíî¿ äîë³. Éîãî æèòòºâèé øëÿõ ïðîë³ã ÷åðåç ïîëå ëèõîë³òü òà ñòåæèíè ñêîðáîò. Çà 26 ðîê³â ñâîãî ºïèñêîïñòâà â³í çâåðøóâàâ ñëóæ³ííÿ ó

9 ºïàðõ³ÿõ. Ñëóæèâ â Óêðà¿í³, Ðîñ³¿, Óçáåêèñòàí³. Òðè÷³ áóâ ó òþðìàõ, äâ³÷³ ó çàñëàíí³. Còåðøè ç ëèöÿ çåìë³ îñîáèñò³ñòü, æîðíà âèïðîáóâàííÿ íå çìîãëè çíèùèòè çãàäêè ïðî íå¿. Ïðèãàäóþ÷è àðõ³ïàñòèðÿ, íàìàãàéìîñÿ çáåðåãòè ëàìïàäó ñâ³òëî¿ ïàì’ÿò³ çà ñïî÷èëèì... ×èòàéòå 3-þ ñòîð³íêó

Ðiçäâà Áîãîðîäèöi ì. ÁÀÐ – Áàðñüêî¿ iêîíè Áîæî¿ Ìàòåði c. H I – Ñâ.-Ìèêîëà¿âñüêèé c. PC HIB – Ðiçäâà Áîãîðîäèöi c.MPA A – Ñâÿòî-Ïîêðîâñüêèé c. M.P H I – Ñâ.-Ïîêðîâñüêèé c. O HH I – Ñâÿòîãî Äèìèòðiÿ c. IBAHIB – Ñâ.-Ìèêîëà¿âñüêèé c.IB.C O IA– Ñâÿòî¿ Ïàðàñêåâè c.CAPIBA– Ñâ.-Ïîêðîâñüêèé c.IB– Ñâ. Îëåêñàíäðà Íåâñüêîãî c. PE  IBA – õðàì ÷óäà Àðõiñòð. Ìèõà¿ëà, ÿêå áóëî ó Õîíÿõ c. APMA– àï. Iîàííà Áîãîñëîâà c.XOMTH I– àï. Iîàííà Áîãîñëîâà c. CBAIB I – гçäâà Áîãîðîäèö³ c.HEPACOBO– Óñï³ííÿ Áîãîðîäèöi c. BEO EAB – Ñâ.-Ïîêðîâñüêèé

ÊÈIÂÑÜÊÀ ªÏÀÐÕIß Ñâÿòî-Ïîêðîâñüêèé (ÃÂÊÃÌÎ) ÒÓËÜ×ÈÍÑÜÊÀ I ÁÐÀÖËÀÂÑÜÊÀ ªÏÀÐÕIß . T H

Ðiçäâà Õðèñòîâîãî êàôåäðàëüíèé ñîáîð Óñïiííÿ Ïðåñâÿòî¿ Áîãîðîäèöi Ñâÿòèòåëÿ Ìèêîëàÿ . HIBAH – Ñâÿòî-Îäèãiòði¿âñüêèé c.CE E – Ñâÿòîãî Äèìèòðiÿ c TBPIB – Àðõ³ñòðàòèãà Ìèõà¿ëà . HEMPIB

Ñâÿòî-Òðî¿öüêèé æ³íî÷èé ìîíàñòèð c PA AB– Ñâò. Ìèêîëàÿ c.HOBOCE IBA– Êàçàíñüêî¿ ³êîíè c. PA IB I – Ñââ. Êîñüìè ³ Äàì³àíà c.  AIB – Ðiçäâà Áîãîðîäèöi c. OCTAIB I – Õðåñòîâîçäâèæåííÿ . AH

Êàçàíñüêî¿ iêîíè Áîæî¿ Ìàòåði c. I IBA – Ðiçäâà Áîãîðîäèöi c.TPOCTH– Àï. Iîàííà Áîãîñëîâà c. ACTH – Ñâ. Äèìèòðiÿ c. HOBA O OIBA– Ñâ. Ìèõà¿ëà c. IBA – Ñâ. Îëåêñàíäðà Íåâñüêîãî c. CEBEPHIBA – Ñâò. Ìèêîëàÿ c.TOPAHIBA– Ïîêðîâà Áîãîðîäèöi c. EMIBA – Ïîêðîâà Áîãîðîäèöi c. OPIBA – Ñâ. Äèìèòðiÿ c. O H  – Ñâÿòî-Òðî¿öüêèé c.  – Ïîêðîâà Áîãîðîäèöi c. O ECAHPIBA – Ðiçäâà Áîãîðîäèöi c. ETBEPTHIBA – Ðiçäâà Áîãîðîäèöi c.BE .CTPATIBA– Ðiçäâà Áîãîðîäèöi c.CT.O OIBA– Óñï³ííÿ Áîãîðîäèöi c.BEPXIBA– Àï. Iîàííà Áîãîñëîâà c. OH I– Óñï³ííÿ Áîãîðîäèö³ c.CABH I– Ñâÿòî-Âîçíåñåíñüêèé .O TH– Ñåðàôèìà Ñàðîâñüêîãî . EE H – Àðõiñòðàòèãà Ìèõà¿ëà c.OXAHIBA– Óñï³ííÿ Áîãîðîäèöi c.OCAIBA– Àï. Iîàííà Áîãîñëîâà c.EMIBA – Ïîêðîâà Áîãîðîäèö³


¹5 (121), òðàâåíü 2012 ð. Ìîëîä³ áàòüêè ï³äíîñÿòü íåìîâëÿ äî ïðè÷àñòÿ. Öÿ êàðòèíà çàçâè÷àé äóæå ò³øèòü ïðèõîæàí: âîíè ìèëóþòüñÿ áëàãî÷åñòèâîþ ïàðîþ, ðàä³þòü íîâîìó ÷ëåíó Öåðêâè. Àëå ÿêùî çàïèòàòè ó áàòüê³â, íàâ³ùî âîíè ïðèíîñÿòü äèòèíó äî õðàìó, ìîæíà ïî÷óòè: «Ùîá íå õâîð³ëà», «Ìåíøå ïëàêàëà», «Áóëà çàõèùåíîþ â³ä ïðèñòð³òó», «Ïîäðóãà ñâîþ íîñèòü, ³ ìè çàîäíî» àáî: «Áàòþøêà ñêàçàâ ï³ñëÿ õðåùåííÿ, ùî òðåáà ïðè÷àùàòè». Òàê³ â³äïîâ³ä³ íå ìîæóòü íå çàñìó÷óâàòè. Âî÷åâèäü, áàòüêàì ïîòð³áí³ ðîç’ÿñíåííÿ. Íàâ³ùî ïðè÷àùàòè íåìîâëÿ? Ç öüîãî ïèòàííÿ ³ ðîçïî÷àëàñÿ íàøà ðîçìîâà ç ïðîòðåºì ³êòîðîì ×âåðêóíîì, íàñòîÿòåëåì õðàìó íà ÷åñòü ³êîíè Áîæî¿ Ìàòåð³ «Ïîì³÷íèöÿ ó ïîëîãàõ», ùî 䳺 ïðè ïîëîãîâîìó áóäèíêó ¹2 ì³ñòà ³ííèö³.

ñâ³é ðåæèì: àäæå îäíå íåìîâëÿ ìîæå â ì³ñÿöü òåðï³òè òà íå ¿ñòè äî ïðè÷àñòÿ, äðóãå – â òðè ì³ñÿö³, à â òðåòüîãî ó òðè ðîêè ³ñòåðèêà, áî íå ìîæå áåç ¿æ³ éòè äî õðàìó. Öå ïèòàííÿ ³íäèâ³äóàëüíå ³ ìຠâèð³øóâàòèñÿ ç äóõ³âíèêîì. – Ó ÿêèé ìîìåíò áîãîñëóæ³ííÿ áàòüêè ç íåìîâëÿòàìè ïîâèíí³ âæå ñòîÿòè ïåðåä Öàðñüêèìè âðàòàìè? – Êîëè «ïîâèíí³» – âàæêî ñêà-

ëà ó ëþáîâ³. ² îá’ºäíàòè ëþäåé ó ñ³ì’þ – ñïðàâà áîæåñòâåííà. – Íåìîâëÿò ïðè÷àùàþòü ò³ëüêè Êðîâ’þ Õðèñòîâîþ, ³ äåÿê³ ìàìè ïîáîþþòüñÿ, ùî äèòèíà «íåäîñòàòíüî ïðè÷àñòèëàñÿ». ßê ¿õ çàñïîêî¿òè? – Ìàòè çàñïîêî¿òüñÿ, ÿêùî ïîêàºòüñÿ ³ ñàìà ïðè÷àùàòèìåòüñÿ. ßêùî ñâÿùåíèê áà÷èòü, ùî äèòèíà ùîíåä³ë³ ïðè÷àùàºòüñÿ ³ ïîâîäèòüñÿ ï³ä ÷àñ Òà¿íñòâà äîáðå, òî â³í äîäຠìàëåíüêó ÷àñòèíêó

Êîæåí ñâÿùåíèê íà ñâîºìó ïðèõîä³ ìຠñïîñòåð³ãàòè òà ö³êàâèòèñü æèòòÿì ñ³ìåé ç íåìîâëÿòàìè. Ïîâèíåí ³ñíóâàòè çâ’ÿçîê ì³æ íèìè. Ëþäåé ó õðàì³ ïîòð³áíî íàçèâàòè íå ïðèõîæàíàìè àáî, íàâ³òü ÷óâ, çàõîæàíàìè, à «ìîÿ ñ³ì’ÿ». – Êîëè ìîæíà ãîäóâàòè äèòèíó ï³ñëÿ ïðè÷àñòÿ? – Ìîæíà íàâ³òü ó õðàì³ àáî îäðàçó ï³ñëÿ âèõîäó ç õðàìó, ÷è ïî äîðîç³ äîäîìó.

Ïðîòðåé ³êòîð ×âåðêóí:

«ÏÐÈ×ÀÙÀÒÈ ÍÅÌÎÂËß, ÙÎÁ ÂÎÍÎ ÊÐÀÙÅ ¯ËÎ ×È ÑÏÀËÎ – ÖÅ ÍÅ ÕÐÈÑÒÈßÍÑÜÊÀ ÏÎÇÈֲ߻

– ²ùå äèòèíó ÷àñòî ïðèíîñÿòü äî ïðè÷àñòÿ, òîìó ùî õòîñü ñêàçàâ, ùî âîíà êðàùå ñïàòèìå, ¿ñòèìå, – äîäຠáàòþøêà. – Öå çîâñ³ì íå õðèñòèÿíñüêà ïîçèö³ÿ. ³äïîâ³äü íà ïèòàííÿ «íàâ³ùî» ì³ñòèòüñÿ ó ñëîâàõ, ÿê³ âèãîëîøóº ñâÿùåíèê ï³ä ÷àñ Òà¿íñòâà: «Ïðè÷àùàºòüñÿ íåìîâëÿ (³ì’ÿðåê) ×åñíîãî ³ Ñâÿòîãî Ò³ëà ³ Êðîâ³ Ãîñïîäà ³ Áîãà ³ Ñïàñà íàøîãî ²³ñóñà Õðèñòà ó Æèòòÿ â³÷íå». Ó Òà¿íñòâ³ ïðè÷àñòÿ â³äáóâàºòüñÿ ñïðàâæíº ºäíàííÿ ëþäèíè ç Áîãîì, îñê³ëüêè âèïîâíþºòüñÿ òå, ïðî ùî Ãîñïîäü ñêàçàâ ó ªâàíãå볿: «Õòî ò³ëî Ìîº ñïîæèâຠòà êðîâ Ìîþ ï’º, òîé ó Ìåí³ ïåðåáóâàº, à ß ó íüîìó» (²í. 6:56). Íåîáõ³äí³ñòü ïðè÷àñòÿ íåìîâëÿò ùå é ó òîìó, ùî óñ³ ìè ïî ïëîò³ ïîõîäèìî â³ä Àäàìà ³ ïðèéìàºìî íàñë³äêè ïåðâîðîäíîãî ãð³õà ÷åðåç íàðîäæåííÿ. Óñ³ ìè íåì³÷í³ ³ ïîòðåáóºìî áëàãîäàòíî¿ äîïîìîãè Áîæî¿. Ìàëåíüêà äèòèíà íå ìîæå ñàìà çà ñåáå ìîëèòèñÿ. ¯¿ çàõèùàþòü ìîëèòâè áàòüê³â ³ ìîëèòâè Öåðêâè. Ïðè÷àùàþ÷èñü, íåìîâëÿòêî ñòຠ¿¿ ÷àñòèíîþ, ³ íàä íèì ïðîñòÿãàºòüñÿ ¿¿ ìàòåðèíñüêèé ïîêðîâ. Íà æàëü, ÷àñòî áóâàº, ùî áàòüêè ïðèíîñÿòü äèòèíó äî ïðè÷àñòÿ, à ñàì³ òàê ³ íå ïðèõîäÿòü äî Õðèñòà. Òîìó, ÷èì ÷àñò³øå äèòèíó ïðè÷àùàþòü, òèì á³ëüøå øàíñ³â, ùî ¿¿ áàòüêè âñå-òàêè çàäóìàþòüñÿ ïðî ñâîº æèòòÿ. Ó òàê³é ñèòóàö³¿ äèòèíà º ç’ºäíóþ÷îþ ëàíêîþ ðîäèíè ç Áîãîì. – Ç ÿêîãî ìîìåíòó ³ ÿê ÷àñ-

òî ìîæíà ïðèíîñèòè íîâîíàðîäæåíîãî äî ïðè÷àñòÿ? – Äèòèíó ìîæíà ïðè÷àùàòè Ñâÿòèõ Õðèñòîâèõ Òà¿í êîæåí äåíü ç ìîìåíòó ¿¿ õðåùåííÿ. – ×è òðåáà áàòüêàì ÿêîñü ãîòóâàòèñÿ äî ïðè÷àñòÿ íåìîâëÿòè? Íàïðèêëàä, ïîñòèòè, ÷èòàòè íàä äèòèíîþ ìîëèòâè? – ϳäãîòîâêà äèòèíè äî ïðè÷àñòÿ º îñîáèñòà ï³äãîòîâêà áàòüê³â äî âëàñíîãî ïðè÷àñòÿ. ßêùî æ áàòüêè íå çáèðàþòüñÿ ïðè÷àùàòèñÿ, òî êîðèñíèì áóäå ïðî÷èòàòè âäîìà ãëàâó ç ªâàíãåë³ÿ. Áàòüêè ïîâèíí³ çðîçóì³òè, íàâ³ùî âîíè õîäÿòü äî õðàìó: íå ò³ëüêè äëÿ äèòèíè, à êîíêðåòíî ñàì³ äëÿ ñåáå – ùî âîíè õî÷óòü ä³çíàòèñü, ïîáà÷èòè òà ï³çíàòè ó Öåðêâ³. Òîáòî, ÿêùî âîíè ïî÷èíàþòü çìèðÿòèñÿ, òåðï³òè, íå îñóäæóâàòè, ðàä³òè Õðèñòó – öå ïåðøèé åòàï; ìîëèòèñÿ çà äèòèíó òà çà ¿¿ õðåùåíèõ – öå äðóãèé åòàï; ïðè÷àùàòèñÿ – òðåò³é. Äóõîâíî áàòüêè òà ¿õí³ ä³òè, îáðàçíî êàæó÷è, «ñêîâàí³ îäíèì ëàíöþãîì, çâ’ÿçàí³ îäí³ºþ ìåòîþ», ÿê ñï³âàâ Áóòóñîâ ó îäí³é ç³ ñâî¿õ ï³ñåíü. Öå îçíà÷àº, ùî ÿêùî äèòèíà ïðè÷àùàºòüñÿ, à ¿¿ áàòüêè í³, òî îäí³º¿ ëàíêè â ëàíöþãó íå âèñòà÷àº, íåìຠïîâíî¿ ñòðóêòóðè. Ò³ëüêè òîä³, êîëè óñ³ ÷ëåíè ðîäèíè ñïîâ³äàþòüñÿ òà ïðè÷àùàþòüñÿ, Ãîñïîäü ïîñèëຠñïàñ³ííÿ, ÿêå ïîëÿãຠâ òîìó, ùî ìè ïî÷èíàºìî ñìèðåííî òà ñâ³äîìî òåðï³òè ñêîðáîòè, íàïðèêëàä, áåçñîíí³ íî÷³ òà õâîðîáè íåìîâëÿòè. Àäæå øëÿõ Õðèñòà – öå øëÿõ ñêîðáîò. À ÿêùî ëþäèíà ïðè÷àùàºòüñÿ äëÿ òîãî, ùîá íå õâîð³òè àáî äëÿ ìàòåð³àëüíîãî óëàøòóâàííÿ, òî öå âîíà ðîáèòü ñîá³ â îñóäæåííÿ. – ßêèé ðåæèì ãîäóâàííÿ íåìîâëÿòè ïåðåä ïðè÷àñòÿì? ×è º îáìåæåííÿ çà ÷àñîì – çà ï³âãîäèíè/ãîäèíó äî Òà¿íñòâà? – ijòè ïîâèíí³ ïðè÷àùàòèñü íàòùå, à íîâîíàðîäæåíèõ ìîæíà ïîãîäóâàòè çà 2 ãîäèíè äî Òà¿íñòâà. Êîæíà ìàòè ìຠâèçíà÷àòè

çàòè. ²íîä³ íåìîâëÿò ïðèâîäÿòü áåçïîñåðåäíüî ïåðåä ïðè÷àñòÿì, ³íîä³ íà Õåðóâèìñüê³é ï³ñí³. – ßê ïðàâèëüíî ï³äíîñèòè äèòèíó äî ïðè÷àñòÿ? – Òðèìàþ÷è íà ïðàâ³é ðóö³, çðîáèâøè, òàê, ùîá íåìîâëÿ â³äêðèëî ðîòà. Ðó÷êè ³ í³æêè êðàùå ïðèòðèìóâàòè, àáè äèòèíà áóâà íå øòîâõíóëà ×àøó. – ßêùî äèòèíà êðè÷èòü, â³äâåðòàºòüñÿ â³ä ëîæèö³, ÷è òðåáà ¿¿ áóäü-ùî ïðè÷àùàòè? – Íàñèëüíî ìèëèì íå áóäåø. Òàê³ êðèêè ìîæóòü áóòè âèêëèêàí³ òèì, íàïðèêëàä, ùî äèòèíà âçàãàë³ óïåðøå â õðàì³, òîìó ïîòð³áíî çà÷åêàòè, ùîá âîíà çàñïîêî¿ëàñü, ³ òîä³ ïðè÷àùàòè. ßêùî æ í³ – òîä³ ñïðîáóâàòè íàñòóïíîãî ðàçó. Äëÿ áàòüê³â öå ìîæå áóòè ïðèâîäîì ó ïîäàëüøîìó äëÿ ÷àñò³øî¿ äîìàøíüî¿ ìîëèòâè ðàçîì ³ç äèòèíîþ. À íå ïðîñòî â³äâ³äóâàòè õðàì äëÿ ïðè÷àñòÿ. – Áóâàº, äèòèí³ ñòèñêàþòü ðóêè, íîãè, ïðè÷àùàþòü ÷åðåç êðèê… – Ãîñïîäè, ïîìèëóé! Óÿâ³òü ñåáå íà ì³ñö³ ö³º¿ äèòèíè: ñêðóòèëè âàì ðóêè, íîãè òà çà âèëèö³ â³äêðèâàþòü ðîòà… Ïîòð³áíî çàïèòàòè áàòüê³â, ùî âîíè ìàþòü íà ìåò³, êîëè ïðèíîñÿòü íåìîâëÿ äî ïðè÷àñòÿ. ijòè íå êðè÷àòü ò³ëüêè â ðåàí³ìàö³¿, áî òàì âîíè âæå íå ìîæóòü êðè÷àòè. Äèòèíà òàêèì ÷èíîì çàÿâëÿº ïðî ñåáå, ùî âîíà – ìàëåíüêà ëþäèíà. ²íøà ñïðàâà, êîëè ïî÷èíàºòüñÿ ³ñòåðèêà. Íà ïîâåä³íêó äèòèíè áåçïîñåðåäíüî âïëèâຠ³ öåðêîâíå æèòòÿ áàòüê³â. ѳì’ÿ – öå ºäèíå ö³ëå. Ñòîñóíêè ì³æ áàòüêîì, ìàò³ð’þ òà ä³òüìè àíàëîã³÷í³ ñòîñóíêàì Õðèñòà, Öåðêâè ³ íàðîäó. Òîáòî öå – ìàëà Öåðêâà. Êîëè æ ïî÷èíàºòüñÿ ðîçä³ëåííÿ íà îêðåìî «áàòüêî», «ìàòè» òà «ä³òè», Öåðêâà ïîðóøóºòüñÿ: Öåðêâà (ñ³ì’ÿ) áåç Õðèñòà (áàòüêà) íå ìîæå áóòè, òàê ÿê ³ Õðèñòîñ ³ Öåðêâà íå ìàþòü ñåíñó áåç ëþäåé (ä³òåé), òîáòî öå ºäèíå ö³ëå. ѳì’ÿ ñòâîðþºòüñÿ, ùîá ëþäèíà íàðîäæóâàëàñü ³ ðîñ-

Ò³ëà. Öå âèð³øóºòüñÿ ³íäèâ³äóàëüíî êîæíèì ñâÿùåíèêîì íà ñâîºìó ïðèõîä³. Íåìîâëÿ ìîæå íå ïðîêîâòíóòè òà âèïëþíóòè ÷àñòèíêó, òîìó, çã³äíî ç Óñòàâîì, äèòèíó íå ïðè÷àùàþòü Ò³ëîì, àæ ïîêè âîíà íå ïîäîðîñë³øàº. – ×è ìîæíà â³äðàçó ï³ñëÿ çàïèâêè äàâàòè äèòèí³ ïóñòóøêó? – Òðåáà äèâèòèñÿ ïî äèòèí³. ßêùî ìîæåòå îá³éòèñÿ áåç ïóñòóøêè, òî êðàùå óòðèìàòèñü. Àëå ÿêùî äèòèíó ïîòð³áíî çàñïîêî¿òè, òî äàéòå ïóñòóøêó, âåëèêîãî ãð³õà â öüîìó íåìàº. Âçàãàë³ ïóñòóøêà – öå íåäáàëå ñòàâëåííÿ äî äèòèíè. ³äáóâàºòüñÿ ï³äì³íà: äèòèíà õî÷å òåïëî¿ ìàòåðèíñüêî¿ ãðóä³, ïîâíî¿ ìîëîêà, ìàìèíîãî ãîëîñó, à ¿é äàþòü øìàòîê ðåçèíè: «Îñü, æóé». Òîìó êðàùå â³ä ïóñòóøêè â³äìîâèòèñü, öå ï³äòâåðäæóþòü ³ ñòîìàòîëîãè. – ßêùî ìàìà íå âãàäàëà ç ÷àñîì ³ äèòèíà â³äðèãíóëà ï³ñëÿ ïðè÷àñòÿ, ùî ðîáèòè ç ðå÷àìè? – ²ñíóº òðè âàð³àíòè: ñïàëèòè, çàêîïàòè ó ë³ñ³ àáî, ÿêùî ïîáëèçó º âîäîéìà, êèíóòè ó âîäó òàê, ùîá îäÿã ï³øîâ íà äíî. Àëå êðàùå ñïàëèòè. – ϳñëÿ ïðè÷àñòÿ áàòüêàì ³ç äèòèíîþ ìîæíà â³äðàçó éòè äîäîìó ÷è ïîòð³áíî ðàçîì ç óñ³ìà äî÷åêàòèñÿ ö³ëóâàííÿ õðåñòà? – ßêùî ç äèòèíîþ íå âèíèêຠí³ÿêèõ åêñòðåìàëüíèõ ñèòóàö³é (íàïðèêëàä, çàì³íà ï³äãóçêà), òî ïîòð³áíî ïðèëîæèòèñÿ äî õðåñòà. Ïðîïîâ³äü òà ö³ëóâàííÿ õðåñòà çàéìóòü 15-20 õâèëèí. Êîðèñíîþ äëÿ ñâÿùåíèêà ³ òèõ, õòî ïðèõîäèòü äî ïðè÷àñòÿ ç íåìîâëÿì íàïðèê³íö³ ñëóæáè, áóëà á òàêà ïðàêòèêà. Âæå êîëè ñâÿùåíèê âèõîäèòü íà àìâîí ñ ×àøåþ, ó äâîõ ñëîâàõ ñêàçàòè, ïðî ùî éøëîñÿ ó ñüîãîäí³øíüîìó ªâàíãåëüñüêîìó ÷èòàíí³. Òàêèì ÷èíîì ³ áàòüêè íåìîâëÿò äîëó÷àòèìóòüñÿ äî ñëóæáè, ³ ïðèõîæàíè, ÿê³ íå çàâæäè ðîçóì³þòü, ïðî ùî éäåòüñÿ, ïî÷óþòü.

– ßê ï³äãîòóâàòèñÿ äî ïðè÷àñòÿ ìàòåð³ íåìîâëÿòè? ßêèé ïåðåäáà÷åíèé äëÿ íå¿ ï³ñò? – Äëÿ ìàòåð³ íîâîíàðîäæåíîãî áåçïîñåðåäíüî äî ³ ï³ñëÿ ïîëîã³â äîñòàòíüî ïðàâèëà Ñåðàôèìà Ñàðîâñüêîãî òà ê³ëüêîõ ìîëèòîâ ïåðåä ïðè÷àñòÿì (ìîæíà íàâ³òü ñèäÿ÷è). ßêùî ïîðîä³ëëÿ ìຠá³ëüøå ñèë, ìîæå ÷èòàòè á³ëüøå ìîëèòîâ, ÿêùî æ ìåíøå – òî ìåíøå. Öå âñå âèð³øóºòüñÿ ³íäèâ³äóàëüíî ç äóõ³âíèêîì. Äëÿ ìàòåð³â, ùî ãîäóþòü, ïîñòó íåìàº. Àëå ÿêùî æ³íêà ìຠáàæàííÿ, âîíà ìîæå â³äìîâèòèñÿ â³ä ì’ÿñà ³ ïî ñèëàõ íåñòè ïîäâèã. – Êîëè ìàì³, ùî ãîäóº, ñïîâ³äàòèñÿ? Îáîâ’ÿçêîâî áóòè íà âå÷³ðí³é ÷è ìîæíà ïðèõîäèòè íà ˳òóðã³þ? – ßêùî º ìîæëèâ³ñòü çàëèøèòè íåìîâëÿ íà êîãîñü, òî ìîæíà ïðèéòè íà âå÷³ðíþ ëèøå íà ñïîâ³äü, íå çàëèøàþ÷èñü íà ñëóæáó. ßêùî òàêî¿ ìîæëèâîñò³ íåìàº, òî ïîòð³áíî ïðèõîäèòè ç íåìîâëÿì õî÷à á ïåðåä ìîëèòâîþ «Îò÷å íàø» íà ˳òóðã³þ. Êîæí³é ðîäèí³, äå ç’ÿâëÿþòüñÿ ä³òè, Ãîñïîäü äຠáëàãîñëîâåííÿ. ×èì á³ëüøå ä³òåé, òèì á³ëüøå áëàãîñëîâåííÿ. Çà ï³äðàõóíêàìè ñîö³îëîã³â, ÿêùî ç öüîãî ìîìåíòó ïðèçóïèíÿòüñÿ ðîçëó÷åííÿ ³ â ñ³ì’ÿõ áóäå íå ìåíø ÿê 8 ä³òåé, òî äî ê³íöÿ ñòîë³òòÿ â Óêðà¿í³ áóäå òàêà æ ê³ëüê³ñòü ëþäåé, ÿê çàðàç. ² ìè çáåðåæåìî íàö³þ. Óñ³ì âàã³òíèì ïîòð³áíî ÷èòàòè ìîëèòâó «Áîãîðîäèöå ijâî»: «Áîãîðîäèöå Äåâî, ðàäóéñÿ, Áëàãîäàòíàÿ Ìàðèå, Ãîñïîäü ñ Òîáîþ; áëàãîñëîâåíà Òû â æåíàõ è áëàãîñëîâåí ïëîä ÷ðåâà Òâîåãî, ÿêî Ñïàñà ðîäèëà åñè äóø íàøèõ». Ö³ºþ ìîëèòâîþ áëàãîñëîâëÿâ ìîëèòèñÿ Ñåðàôèì Ñàðîâñüêèé ñâî¿õ äèâåºâñüêèõ ñèð³ò. Òàêîæ öÿ ìîëèòâà âèðàæຠóñþ ñóòü ñòàíó âàã³òíî¿ æ³íêè, òîìó ùî ìè çâåðòàºìîñü äî Ìàòåð³ Áîæî¿, ßêà ÷åðåç óñå öå ïðîéøëà. ²íòåðâ’þ ïðîâåëà Ìàð³ÿ ²ÂÀÍÈØÈÍÀ

Î ÕÀÌÑÒÂÅ È ÊÎÒÅ ËÅÎÏÎËÜÄÅ

×òî òàêîå õàìñòâî? ×òîáû ïîíÿòü èçíà÷àëüíîå çíà÷åíèå ëþáîãî ôðàçåîëîãèçìà, íóæíî ïðîñëåäèòü åãî ýòèìîëîãèþ. «Õàìñòâî» – ñëîâî áèáëåéñêîå. Ýòî ãðåõ Õàìà, ñûíà Íîÿ, êîòîðûé îòêðûë íàãîòó îòöà. Õàìñòâî – ýòî ãëóìëåíèå íàä îòöîâñòâîì.  áîëåå øèðîêîì çíà÷åíèè – ïîïðàíèå ñâÿòûíè, èçäåâàòåëüñòâî è íàñìåøêà íàä òåì, ÷òî âñåãäà áûëî äîðîãî è ñâÿòî äëÿ òåõ, êòî æèë íà íàøåé çåìëå. Íåäàâíî íà îäíîì èç èíòåðíåòîâñêèõ ôîðóìîâ ïàðà îòùåïåíöåâ íàïîêàç çàíèìàëàñü áîãîõóëüñòâîì, èìåííî õàìñòâîì, âûñìåèâàÿ ñâÿùåíñòâî, Öåðêîâü è íàøè ñâÿòûíè. ß íàáëþäàë çà ðåàêöèåé ó÷àñòíèêîâ òåìû, âåðíåå, çà öàðèâøèì âîêðóã ðàâíîäóøèåì, è êîãäà ïîíÿë, ÷òî îæèäàòü íå÷åãî, âñòóïèë ñ õàìàìè â äèàëîã. Êàê è îæèäàëîñü, ìîè ñëîâà è çàìå÷àíèÿ áûëè âîñïðèíÿòû «â øòûêè». Âåäü â ïðåäñòàâëåíèè ìíîãèõ ñîâðåìåííèêîâ áàòþøêà – ýòî áåçëèêèé «ñâÿòîé îòåö» èç ìåêñèêàíñêèõ ñåðèàëîâ, òàêîé ñåáå êñåíäç, êîòîðîìó öåëóþò ïåðñòåíü è òóôëþ Äîí Ïåäðî ñ Õîñå Ìàðèåé è êîòîðûé, ïåðåïóòàâ Áèáëåéñêèé òåêñò ñ ìóëüòèêîì î êîòå Ëåîïîëüäå, òâåðäèò âñåì î òîì, ÷òî æèòü íàäî äðóæíî. Ñâÿùåííàÿ èñòîðèÿ äðóãàÿ. Íà÷èíàÿ ñ Õðèñòà, Êîòîðûé áèë êíóòîì òîðãîâöåâ â õðàìå è íå ñòåñíÿëñÿ â âûðàæåíèÿõ: «Ïîðîæäåíèÿ åõèäíèíû», «Ãðîáû îêðàøåííûå»; àïîñòîëîâ, êîòîðûå âñå (!), êðîìå Èîàííà, áûëè óáèòû çà íåëèöåïðèÿòíûå è îáëè÷èòåëüíûå ðå÷è; ñâÿòèòåëåé Èîàííà Çëàòîóñòà, Ãðèãîðèÿ Áîãîñëîâà, èçâåñòíûõ ñâîèìè ðåçêèìè âûñêàçûâàíèÿìè –

õðèñòèàíå íèêîãäà íå áûëè ïîêëîííèêàìè êîòà Ëåîïîëüäà. Ìîíàõ Ïåðåñâåò â áèòâå ñ ×åëóáååì òîæå çàñàäèë åìó â ãðóäü êîïüå, à íå ëþáîâíîå ïîñëàíèå. È Äìèòðèé Äîíñêîé, è Àëåêñàíäð Íåâñêèé, è Ïàòðèàðõ Ãåðìîãåí, è ìîíàõè ÒðîèöåÑåðãèåâîé ëàâðû (2000 ïðîòèâ 23000 êàòîëèêîâ), 16 ìåñÿöåâ çàùèùàâøèå ìîíàñòûðü ñ îðóæèåì â ðóêàõ, è äðóãèå èì ïîäîáíûå, íå îòëè÷àëèñü øèðîêèìè äåìîêðàòè÷åñêèìè è ëèáåðàëüíûìè âçãëÿäàìè íà çàõâàò÷èêîâ, êîòîðûå ïðèøëè ãðàáèòü èõ õðàìû è íàñèëîâàòü èõ æåí. ðàâîñëàâíûé ñâÿùåííèê, è ìèðÿíèí – ýòî, ïðåæäå âñåãî, áîðåö. È ãäå áû çëî íå ïðîÿâëÿëîñü, âî âíóòðåííåé êëåòè ñåðäöà èëè âîâíå, îíî äîëæíî áûòü ïîáåæäåíî. Öèöåðîí äàâíî äàë ôîðìóëó ñâÿùåííîé âîéíû: «Çà àëòàðè è î÷àãè». Åñëè íàðîä çàäåâàþò è îí ìîë÷èò – òî îí èëè ñâÿò, èëè òðóï. Äî ñâÿòîñòè íàì äàëåêî. ÈÒÀÊ. «Ìîë÷àíèåì ïðåäàåòñÿ Áîã», åñòü òàêîé àôîðèçì. Õàìàì íàïëåâàòü, êîãäà õóëÿò ñâÿùåíñòâî, Öåðêîâü. Îíè äàâíî çàáûëè î òîì, ÷òî «êîìó Öåðêîâü íå Ìàòü, òîìó Áîã íå Îòåö». Äëÿ íèõ «Áàóíòè» –

Ï

«ðàéñêîå íàñëàæäåíèå». Îíè äàâíî ìîë÷à è ñìèðåííî ïðèíÿëè Íîâûé Ïîðÿäîê Æèçíè. Ìîë÷àëè, êîãäà ñ ìàøèí «ñêîðîé ïîìîùè» èñ÷åçëè êðåñòû. Ìîë÷àëè, êîãäà ðóññêàÿ ëèòåðàòóðà âäðóã ñòàëà çàðóáåæíîé è îäíà çà äðóãîé ñòàëè èñ÷åçàòü ðóññêèå øêîëû. Õàìàì áåçðàçëè÷íî, ÷òî íà ìîãèëû èõ îòöîâ è äåäîâ íàãàäèëè, ñêàçàâ, ÷òî îòíûíå íàöèîíàëüíûå ãåðîè – áåíäåðîâöû. Èì áåçðàçëè÷íî, ÷òî øêîëüíûå ó÷åáíèêè èñòîðèè ïðåâðàòèëèñü â èäåîëîãè÷åñêèå ðåêëàìíûå ïðîñïåêòû. Ïóøêèí ãîâîðèë, ÷òî «ëþáîâü ê îòå÷åñêèì ãðîáàì» äåëàåò ÷åëîâåêà ÷åëîâåêîì. Íî ÷òî õàìàì îòå÷åñêèå ãðîáû, åñëè èì ñêàçàëè, ÷òî ó íàñ «âñ¸ åñòü», è îíè, ÷òîáû íå äåëèòüñÿ, ïîñïåøèëè îòãîðîäèòüñÿ îò áðàòüåâ çàáîðîì. Ïîêîëåíèå ïðîäàæíûõ äóø, ãîòîâîå äåðæàòü ïëàêàòû è òðàíñïàðàíòû ëþáîé ïàðòèè, ëèøü áû çàïëàòèëè. Âñåãäà ãîòîâûå çà ñàëî ïðîäàòü è âåðó, è ïàìÿòü, è äîñòîèíñòâî, è ïî ïåðâîìó çîâó ïîáåæàòü òóäà, ãäå áóäåò äàðìîâîé ñûð, äàæå åñëè ýòî è áóäåò ìûøåëîâêà. Õàìû – ýòî ïîêîëåíèå «Ïåïñè-êîëû», «ðîçîâàÿ ïàñòü ãëàìóðíîãî ïñà». Âûðîäêè (îò ñëîâà âûðîæäàòüñÿ), çàáûâøèå ñâîè êîðíè, ñîëü, ïîòåðÿâøàÿ âêóñ. Ïîïðàâ âåðó, ïðåâðàòèâøèñü â õàìîâ, îíè îáðåêàþò íàñ íà âûìèðàíèå. Ïàäåíèå Âèçàíòèè íà÷àëîñü ñ òîãî, ÷òî ãðåêè çàêëþ÷èëè ñ êàòîëè÷åñêèìè ñõèçìàòèêàìè Ôëîðåíòèéñêóþ óíèþ. Çàâîåâàâ Êîíñòàíòèíîïîëü, ñóëòàí ñêàçàë î ïëåíåííûõ õðèñòèàíàõ: «Ñîáàêè

áåç âåðû, ñîâåñòè è ÷åñòè». Ýòî ñêàçàíî è î íàøèõ ñîâðåìåííèêàõ. È íå ñëó÷àéíî Äîñòîåâñêèé âëîæèë â óñòà îäíîãî áåñåíêà ôðàçó: «...Îäíî èëè äâà ïîêîëåíèÿ ðàçâðàòà òåïåðü íåîáõîäèìî; ðàçâðàòà íåñëûõàííîãî, ïîäëåíüêîãî, êîãäà ÷åëîâåê îáðàùàåòñÿ â ãàäêóþ, òðóñëèâóþ, æåñòîêóþ, ñåáÿëþáèâóþ ìðàçü – âîò ÷åãî íàäî!» ñå íà÷àëîñü ñ õàìñòâà. Õàìàìè ñòàëè òå, êòî äàâíî óòðàòèë ñâîå ÷åëîâå÷åñêîå äîñòîèíñòâî, çàáûâ, ÷òî ÷åëîâåê çíà÷èò – ñìîòðÿùèé ââåðõ, ïîìíÿùèé î íåáå, Áîãå, âå÷íîñòè. Ïîòåðÿííîå, âûìåðøåå, óãàñøåå ïîêîëåíèå. Ïîêîëåíèå, êîòîðîå, ïî ìûñëè Øîïåíãàóýðà, îáðå÷åíî, ÷òîáû ñêèòàòüñÿ ìåæäó «íóæäîé è ñêóêîé». Äî òåõ ñàìèõ ïîð, ïîêà íà èõ ìîãèëàõ íå âûðàñòåò áàçàðîâñêèé ëîïóõ. À áîëüøå íè÷åãî èç õàìîâ è íå ïîëó÷èòñÿ. ... àðìèè 15 çäîðîâûõ äåìáåëåé ñ êðåñòèêàìè íà øåå ðåøèëè ïðèó÷èòü ìóñóëüìàíñêîãî ñàëàãó åñòü ñàëî… Îí îòêàçàëñÿ. Åãî ñòàëè áèòü. Ìóñóëüìàíèí ïðåäïî÷åë áûòü æåñòîêî èçáèòûì, ÷åì ïîïðàòü îáû÷àè ñâîèõ ïðåäêîâ. Îí íå áûë õàìîì. Èç ïðàâîñëàâíûõ ñîëäàò çà íåãî çàñòóïèëñÿ òîëüêî îäèí ìîëîäîé ïðèçûâíèê, è åãî òîæå æåñòîêî èçáèëè. Áèëè áëÿõàìè èç ïîÿñîâ íàîòìàøü. È ìóñóëüìàíèí, è ïðàâîñëàâíûé ïëå÷îì ê ïëå÷ó äðàëèñü, ïîêà èõ íå ñáèëè ñ íîã. Ïðàâîñëàâíûé ñîëäàò ñòàë ïîòîì ñâÿùåííèêîì, à ìóñóëüìàíèí – áîåâèêîì. Îñòàëüíûå êàê áûëè õàìàìè, òàê è îñòàëèñü. Ïðîòîèåðåé Èãîðü ÐßÁÊÎ

Â


¹5 (121), òðàâåíü 2012 ð.

3

ÏÐÎ ÂÑ²Õ ÌÎËÈÒÎÂÍÎ ÏÀÌ’ßÒÀª Øëÿõè é ïîíåâ³ðÿííÿ àðõ³ºïèñêîïà Áîðèñà (Øèïóë³íà)

24 ÷åðâíÿ âèïîâíèòüñÿ 100 ðîê³â ³ç äíÿ àðõ³ºðåéñüêî¿ õ³ðîòîí³¿ àðõ³ìàíäðèòà Áîðèñà (Øèïóë³íà) âî ºïèñêîïà ³ííèöüêîãî. Âëàäèêà – ëþäèíà ñêëàäíî¿ äîë³. Éîãî æèòòºâèé øëÿõ ïðîë³ã ÷åðåç ïîëå ëèõîë³òü òà ñòåæèíè ñêîðáîò. Òîé, õòî äîñë³äæóâàâ êðèì³íàëüí³ ñïðàâè ðåë³ã³éíèõ ä³ÿ÷³â 20-30-õ ðîê³â, çìîæå äîñòàòíüî ÿñíî

Àðõ³ºïèñêîï Áîðèñ (â ìèðó Øèïóë³í Âîëîäèìèð Ïàâëîâè÷) íàðîäèâñÿ 27 ãðóäíÿ 1874 ðîêó â ñåë³ Âåëüñüê Âîëîãîäñüêî¿ ãóáåðí³¿ ó ïîäðóææÿ Øèïóë³íèõ Ïàâëà Ìèõàéëîâè÷à òà ˳䳿 Âàñèë³âíè. Áàòüêî àðõ³ïàñòèðÿ çàéìàâ ïîñàäó áóõãàëòåðà Âåëüñüêîãî ïîâ³òîâîãî êàçíà÷åéñòâà òà êîëåçüêîãî ñåêðåòàðÿ. Çã³äíî ç á³îãðàô³÷íîþ äîâ³äêîþ, áðàòàìè âëàäèêè áóëè ñâÿùåíèêè Âàñèë³é òà Ñåðã³é. ϳñëÿ çàê³í÷åííÿ ó 1896 ðîö³ Òàìáîâñüêî¿ ñåì³íàð³¿, ó 1900 ðîö³ – Ìîñêîâñüêî¿ äóõîâíî¿ àêàäå쳿 ç³ ñòóïåíåì êàíäèäàòà áîãîñëîâ’ÿ Âîëîäèìèð ïðèéìຠïîñòðèã ç íàðå÷åííÿì ³ìåí³ Áîðèñ òà ïðèçíà÷àºòüñÿ ïîì³÷íèêîì ³íñïåêòîðà àêàäå쳿. 14 ñ³÷íÿ 1901 ðîêó éîãî ðóêîïîêëàäåíî â ³ºðîäèÿêîíà, à 31 áåðåçíÿ – â ³ºðîìîíàõà. Íåâäîâç³ îäèí çà îäíèì ïîñë³äóâàëè íîâ³ ïîñëóõè ñâÿùåíèêà: 1902 ð³ê – ³íñïåêòîð Êóðñüêî¿ äóõîâíî¿ ñåì³íàð³¿, 1904-é – ðåêòîð Ïñêîâñüêî¿ äóõîâíî¿ ñåì³íàð³¿, îäíî÷àñíî çâåäåíèé â ñàí àðõ³ìàíäðèòà. Ó 1905 ðîö³ ïàíîòöÿ ïåðåâåäåíî äî Ìîñêâè íà ïîñàäó ñèíîäàëüíîãî ðèçíè÷îãî ³ íàñòîÿòåëÿ õðàìó íà ÷åñòü Äâàíàäöÿòè àïîñòîë³â ó Êðåìë³. Íàñòóïíîãî ðîêó ìàéáóòíüîãî àðõ³ïàñòèðÿ ïðèçíà÷àþòü íàñòîÿòåëåì ñòîëè÷íîãî Íîâîñïàñüêîãî ìîíàñòèðÿ. Îá³éìàþ÷è ïîñàäó íàì³ñíèêà îáèòåë³, îòåöü Áîðèñ äîêëàâ áàãàòî çóñèëü äëÿ ïîêðàùåííÿ ñòàíó ñâÿòèí³. Çàâäÿêè éîãî ï³êëóâàííþ áóëè ïîëàãîäæåí³ Çíàìåíñüêèé, Ïðåîáðàæåíñüêèé ³ Êàòåðèíèíñüêèé õðàìè, Ïîêðîâñüêèé ñîáîð, áðàòñüêèé êîðïóñ, çàíîâî îçäîáëåí³ Ñåð㳿âñüêà öåðêâà, äçâ³íèöÿ ³ ñâÿò³ âðàòà. Îêð³ì ìàòåð³àëüíîãî ñòàíó, âäîñêîíàëþâàëîñü é äóõîâíå æèòòÿ, à ñàìå: óïîðÿäêóâàííÿ áîãîñëóæ³ííÿ òà îðãàí³çàö³ÿ áåñ³ä ç ïàðàô³ÿíàìè. 30 æîâòíÿ 1906 ðîêó àðõ³ìàíäðèò Áîðèñ áóâ ïðèçíà÷åíèé áëàãî÷èííèì ñòàâðîï³ã³éíèõ ìîíàñòèð³â. Äáàþ÷è ïðî äóõîâíó îñâ³òó áðàò³¿ òà ìàéáóòíüîãî äóõîâåíñòâà, 3 áåðåçíÿ 1909 ðîêó îòåöü Áîðèñ ç³áðàâ ó Íîâîñïàñüê³é îáèòåë³ íàñòîÿòåë³â óñ³õ ñòàâðîï³ã³éíèõ ìîíàñòèð³â. Îáãîâîðèâøè ñòàí ìîíàñòèðñüêèõ øê³ë äëÿ ïîñëóøíèê³â, âîíè ïîñòàíîâèëè â³äíîâèòè ðàí³øå çàêðèò³ øêîëè, à ó òèõ, äå ïðîâîäèëèñÿ çàíÿòòÿ, – íàâåñòè ïîðÿäîê. Ñòàðàíí³ñòü ³ íåâòîìí³ñòü ìîëîäîãî áëàãî÷èííîãî ïðèâåðíóëà äî íüîãî óâàãó ñâÿùåííîíà÷àë³ÿ. 16 âåðåñíÿ 1909 ðîêó éîãî ïðèçíà÷èëè ðåêòîðîì Ìîñêîâñüêî¿ äóõîâíî¿ ñåì³íàð³¿, à 24 ÷åðâíÿ 1912 ðîêó ñâÿùåííîìó÷åíèê Âîëîäèìèð (Áîãîÿâëåíñüêèé) ó ñï³âñëóæ³íí³ øåñòè àðõ³ºðå¿â ó ìîñêîâñüêîìó Õðàì³ Õðèñòà Ñïàñèòåëÿ çâåðøèâ àðõ³ºðåéñüêó õ³ðîòîí³þ àðõ³ìàíäðèòà Áîðèñà (Øèïóë³íà) âî ºïèñêîïà ³ííèöüêîãî, â³êàð³ÿ Ïîä³ëüñüêî¿ ºïàðõ³¿.

³ííèöüêà êàôåäðà Òîãî÷àñíå ³ííèöüêå â³êàð³àòñòâî, ëèøå íåùîäàâíî â³äíîâëåíå ï³ñëÿ ÷åðãîâîãî ñêàñóâàííÿ, ðàõóâàëîñü äðóãèì ï³ñëÿ Áàëòñüêîãî. ³ííèöüê³ àðõ³ºðå¿ õî÷ ³ íîñèëè â³äïîâ³äíèé òèòóë, àëå ïðîæèâàëè ó Êàì’ÿíö³-Ïîä³ëüñüêîìó. ³çèòè âëàäèê äî ñâîãî êàôåäðàëüíîãî ì³ñòà â³äáóâàëèñÿ ëèøå ïî âåëèêèõ ñâÿòàõ òà óðî÷èñòèõ çàõîäàõ. Îäí³ºþ ç ³ñòîðè÷íî âàæëèâèõ ïîä³é äëÿ Ïîä³ëüñüêî¿ ñòîëèö³, ó ÿê³é âëàäèêà Áîðèñ íå ëèøå âçÿâ ó÷àñòü, à é î÷îëèâ ¿¿, ñòàëî çàêëàäåííÿ ïåðøîãî êàìåíÿ â îñíîâó ìàéáóòíüî¿ ë³êàðí³ ³ì. Ì.². Ïèðîãîâà, ÿêå â³äáóëîñü ó 1913 ðîö³. Íà ùàñòÿ, äî íàøèõ äí³â ä³éøëî áåçö³ííå ôîòî, äå âëàäèêà Áîðèñ ó ñï³âñëóæ³íí³ ì³ñöåâîãî äóõîâåíñòâà çâåðøóº ìîëåáåíü. Ìèíóëî äâà ðîêè, ³ ºïèñêîïà ïåðåâåëè íà Áàëòñüêå â³êàð³àòñòâî òà ïðèçíà÷èëè ïåðøèì â³êàð³ºì Ïîä³ëüñüêî¿ ºïàðõ³¿.

Íåçâàæàþ÷è íà òàêèé êîðîòêèé òåðì³í, â³ííèöüêà ïàñòâà âñòèãëà ïîëþáèòè ñâîãî àðõ³ïàñòèðÿ, à â³í, ó ñâîþ ÷åðãó, ¿¿. Ïðî öå êðàñíîìîâíî ñâ³ä÷àòü ê³ëüêà îãîëîøåíü ì³ñöåâî¿ ïðåñè çà 1915 ð³ê: «Ïðåîñâÿùåííèé Áîðèñ, ºïèñêîï Áàëòñüêèé, íèí³ ïåðåâåäåíèé íà â³êàð³ÿ Êàçàíñüêî¿ ºïàðõ³¿, â÷îðà ââå÷åð³ íà äåê³ëüêà ãîäèí ïðè¿õàâ äî ³ííèö³ é çóïèíèâñÿ ó êâàðòèð³ ̳ñüêîãî Ãîëîâè. Âíî÷³ Âëàäèêà âè¿õàâ äî Êàì’ÿíöÿ-Ïîä³ëüñüêîãî, çâ³äêè âæå ïîïðÿìóâàâ äî ì³ñöÿ íîâîãî ñëóæ³ííÿ». «Ïðåîñâÿùåííèé Áîðèñ, êîëèøí³é ºïèñêîï ³ííèöüêèé, òðåòüîãî äíÿ ïðî¿õàâ ïîâç ³ííèöþ äî ì³ñöÿ íîâîãî ñëóæ³ííÿ â Êàçàíü». «Ïðåîñâÿùåííèé Áîðèñ, êîëèøí³é ºïèñêîï ³ííèöüêèé, íèí³ ×åáîêñàðñüêèé (Êàçàíñüêî¿ ºïàðõ³¿), ó ëèñò³ ñâîºìó ïîñèëຠñâ³é ïðèâ³ò ³ áëàãîñëîâåííÿ êîëèøí³é ñâî¿é äóõîâí³é òà ñâ³òñüê³é ïàñòâ³ ó ³ííèö³ é âñüîìó ¿¿ íàñåëåííþ; âëàäèêà ïèøå, ùî ïðî âñ³õ ìîëèòîâíî ïàì’ÿòົ. Ãðàäîíà÷àëüíèêîì ì³ñòà ³ííèö³ íà òîé ÷àñ áóâ Ìèêîëà Âàñèëüîâè÷ Îâîäîâ. Ïðîæèâàâ â³í ó áóäèíêó ïî âóëèö³ Ïåðøîòðàâíåâ³é, 64. Âî÷åâèäü âëàäèêà òà ì³ñüêèé ãîëîâà òîâàðèøóâàëè ì³æ ñîáîþ, òîìó â³äîìîñò³ ïðî ïîäàëüøó äîëþ àðõ³ïàñòèðÿ é ïîòðàïëÿëè íà øïàëüòè ãàçåòè «Þãî-Çàïàäíûé êðàé», îäíèì ³ç ðåäàêòîð³â ÿêî¿ áóâ Ì.Â. Îâîäîâ.

îñÿãíóòè óâåñü òðàã³çì îñîáèñòîñò³ â óìîâàõ òîòàë³òàðíîãî ðåæèìó. Ó áóäü-ÿêîìó âèïàäêó, ïðè îçíàéîìëåíí³ ç æèòòºâèì øëÿõîì àðõ³ïàñòèðÿ âàðòî óÿâèòè îáñòàâèíè, ó ÿêèõ â³í ïåðåáóâàâ, òà ÷åðåç ïðèçìó õðèñòèÿíñüêî¿ ëþáîâ³ é ñï³â÷óòòÿ çóì³òè ðîçãëåä³òè âíóòð³øí³é ñòðèæåíü ëþäñüêî¿ äóø³.

ðîíîþ ïðîæèâàííÿ ó öåíòðàëüíèõ ì³ñòàõ, ³ºðàðõ â³äáóâ ïîêàðàííÿ ó Ñîëîâåöüêîìó òàáîð³ îñîáëèâîãî ïðèçíà÷åííÿ.

Ãîñòèíè ó âëàäèêè Íà ïî÷àòêó 30-õ ðîê³â âèñîêîïðåîñâÿùåíí³øèé âëàäèêà ïîñåëèâñÿ ó ì³ñò³ Ìóðîì³. Ñïîãàäàìè ïðî öåé ïåð³îä æèòòÿ àðõ³ïàñòèðÿ ä³ëèòüñÿ Ñåðã³é Ùåãëîâ: «Êâàðòèðóâàâ âëàäèêà Áîðèñ ó äâîïî-

íèé ñòàðåöü ïðèáóâ â³äáóâàòè ÷åðãîâå çàñëàííÿ. Çãîäîì â³äáóëîñü îñòàííº ïðèçíà÷åííÿ íà Ñåðåäíüîàç³àòñüêó êàôåäðó.  òðàâí³ éîãî âèêëèêàëè â ÄÏÓ íà çóñòð³÷ ç îáíîâëåíñüêèì «ìèòðîïîëèòîì» ²îàííîì (Çâºçäê³íèì), êîòðèé çàïðîïîíóâàâ àðõ³ºðåþ ïðèºäíàòèñÿ äî îáíîâëåíö³â ³ ñòàòè «ìèòðîïîëèòîì âñ³º¿ Ñåðåäíüî¿ À糿». Ïðîïîçèö³ÿ áóëà â³äõèëåíà, ³ âæå

Ìîëåáåíü íà çàêëàäåííÿ ïåðøîãî êàìåíÿ â îñíîâó ë³êàðí³ ³ì. Ì.². Ïèðîãîâà, 1913 ð³ê 24 ëèïíÿ 1937 ðîêó â³äáóâñÿ àðåøò çà çâèíóâà÷åííÿì ó «ìîíàðõ³÷í³é àã³òàö³¿ ñåðåä öåðêîâíèê³â, âèñëîâëåíí³ íåâäîâîëåííÿ ðàäÿíñüêîþ âëàäîþ òà ¿¿ ïîë³òèêîþ, êîíòððåâîëþö³éíèõ íàêëåïíèöüêèõ ïîãëÿäàõ ïðî âíóòð³øíº åêîíîì³÷íå ñòàíîâèùå ÑÐÑл. Àðõ³ºïèñêîïà óâ’ÿçíèëè ó âíóòð³øíþ â’ÿçíèöþ ÓÄÁ ÍÊÂÑ ÓçÐÑÐ, äå ïåðåáóâàâ ñâÿòèòåëü Ëóêà (Âîéíîßñåíåöüêèé). Âïðîäîâæ ñë³äñòâà âëàäèö³ Áîðèñó ³íêðèì³íóâàëè ñòâîðåííÿ êîíòðϳä ÷àñ çàñëàííÿ ó Õàðêîâ³. Çë³âà íàïðàâî: ºïèñêîïè Êîñòÿíòèí (Äÿêîâ), ðåâîëþö³éíîãî öåðêîâíîãî öåíòðó, äî Ñòåôàí (Àíäð³àøåíêî), Ïàâëî (Êðàòèðîâ), Áîðèñ (Øèïóë³í), Îíóôð³é ÿêîãî âõîäèëè äâà ñâÿùåíèêè, òðè ìè(Ãàãàëþê), Äàìàñê³í (Öåäðèê) òà Àíòîí³é (Ïàí꺺â). 1924 ð³ê ðÿíèíè, àðõ³ìàíäðèò Âàëåíòèí (Ëÿõîöüâåðõîâîìó êîëèøíüîìó Êóïåöüêîìó áóäèí- êèé) òà Êðèìñüêèé ñïîâ³äíèê-ö³ëèòåëü. Áóðåìí³ ðîêè Óñ³ ï³äñóäí³ âèçíàëè ñåáå âèííèìè, êó íàâïðîòè ñîáîðó. Ðàçîì ³ç éîãî íàñòîÿÓ 1917 ðîö³ ïðîêîòèëèñü ðåâîëþö³éí³ òåëåì àðõ³ìàíäðèòîì Ôåîäîðèòîì çàéìàâ îêð³ì ºïèñêîïà Ëóêè. Àëå ñë³äñòâó âäàïî䳿, à çà íèìè òåðîð ³ ðåïðåñ³¿ ùîäî ñâÿ- äðóãèé ïîâåðõ – äâ³ íåâåëèê³ ê³ìíàòè ³ êóõ- ëîñÿ îòðèìàòè ïðîòè íüîãî íåïðàâäèâ³ ùåííîñëóæèòåë³â. Âëàäèö³ Áîðèñó ùå âäà- íþ ç ðîñ³éñüêîþ ï³÷÷þ. ʳëüêà ðàç³â ìåí³ ñâ³ä÷åííÿ. Íà äîïèò³ ñâÿòèòåëü ïðèãàäóëîñü âçÿòè ó÷àñòü ó Ïîì³ñíîìó Ñîáîð³ äîâåëîñÿ ïîáóâàòè â öèõ ê³ìíàòàõ ï³ñëÿ âàâ: «Áåçïîñåðåäíüî â³ä ïðîòîäèÿêîíà 1918 ðîêó, àëå äàë³ ó éîãî æèòò³ ðîçãîð- ñëóæáè Áîæî¿ â ñîáîð³, ìàáóòü, äîðó÷àëè Ñåðåäè, ÿêèé ñèä³â ïîðó÷ ç³ ìíîþ, ÿ íóëèñÿ òðàã³÷í³ ñòîð³íêè. Àðõ³ïàñòèðþ áó- ùîñü ïðèíåñòè äëÿ àðõ³ºïèñêîïà. À â³í ñà- ä³çíàâñÿ, ùî éîãî ñâ³ä÷åííÿ ïðîòè ìåíå äó÷è â³êàð³ºì ²ðêóòñüêî¿ ºïàðõ³¿ òà íàì³ñíè- äîâèâ õëîï÷èêà çà ñò³ë ³ ïðèãîùàâ ÷àºì ³ áóëè âèìóøåí³ ³ â³ä ÿêèõ â³í êëÿâñÿ â³äìîêîì Âîçíåñåíñüêîãî ìîíàñòèðÿ äîâåëîñü òèì, ùî áóëî äî ÷àþ: ñâ³æîñïå÷åíèìè ïè- âèòèñÿ íà ñóä³. Òå æ ñàìå ïîâ³äîìèâ ìåí³ ï å ð å æ è ò è ç à ê ð è ò ò ÿ î á è ò å ë ³ ò à ñ ò à ò è ð³æêàìè, ïå÷èâîì, öóêåðêàìè. ß ÷³òêî óñâ³- çàïèñêîþ, ïåðåäàíîþ ³ç ñóñ³äíüî¿ êàìåðè, Áîðèñ Øèïóë³í, ÿêèé, ñâ³äêîì áëþçí³ðñüêîãî â³äêðèòòÿ ìîùåé äîìëþâàâ, ùî óäîñòîþâàâñÿ êð³ì òîãî, ïèñàâ, ùî éîãî âåëèêî¿ ÷åñò³. ñâÿòèòåëÿ ²íîêåíò³ÿ (Êóëü÷èöüêîãî). ñâ³ä÷åííÿ áóëè ñïîòâîÀëå îñîáëèâî çàêàðáóâàÓ 1921 ðîö³ ºïèñêîï Áîðèñ ñòàâ êåðóðåí³ ñë³ä÷èì ³ â³í áóâ çìóþ÷èì Óôèìñüêîþ òà Ìåíçåëèíñüêîþ ºïàð- ëàñÿ ó ïàì’ÿò³ êíèãà, ÿêó îäøåíèé ¿õ ï³äïèñàòè». õ³ºþ. ϳä ÷àñ êàìïàí³¿ ç êîíô³ñêàö³¿ öåð- íîãî ðàçó ïîáà÷èâ ÿ íà ñòîë³ 23 ëþòîãî 1938 ðîêó êîâíèõ ö³ííîñòåé àðõ³ºðåÿ çààðåøòóâàëè. àðõ³ïàñòèðÿ ³ ÿêó ç éîãî äîçàðõ³ºïèñêîïà Áîðèñà ðîçÑóä ïðîâîäèëè ó Ïåðì³, îñê³ëüêè áîÿëèñü, âîëó ãîðòàâ. ʳëüêà ñòîð³íîê ñòð³ëÿëè ó òàøêåíòñüê³é ùî óôèìñüêà ïàñòâà ï³äòðèìóâàòèìå ñâî- ïðî÷èòàâ, ðîçãëÿäàâ ôîòîòþðì³. ãî âëàäèêó. Çã³äíî ç âèðîêîì 1923 ðîêó, ãðàô³¿. Êíèãà áóëà ó òâåðä³é Êîëîâîðîò ñìóòíèõ ðîàðõ³ïàñòèðÿ çàñóäèëè äî ñåìè ðîê³â ïðè- ïàë³òóðö³, îáêëåºíà ìàðìóðîê³â, ó ÿê³ ïîòðàïèâ àðõ³ïàìóñîâèõ ðîá³ò ç óâ’ÿçíåííÿì ó Ïåðìñüêî- âèì ïàïåðîì. Íà òèòóëüíîìó ñòèð, ³íîä³ âèíîñèâ ëþäèìó âèïðàâíîìó çàêëàä³. Îäíàê çàâäÿêè àðêóø³, ïðèãàäóþ, çíà÷èëîñÿ íó íà çàïëóòàí³ ïåðåõðåàìí³ñò³¿ òåðì³í ñêîðîòèëè äî äâîõ ðîê³â ³ç «ªïèñêîï Áîðèñ (Øèïóë³í) ñòÿ øëÿõ³â. Íàïåâíî, îñòà«Ïîäîðîæ ïî Ñâÿò³é Çåìë³». óðàõóâàííÿì ïîïåðåäíüîãî óâ’ÿçíåííÿ. òî÷í³ âèñíîâêè çðîáèòü Ïðîâ³âøè ð³ê ó â’ÿçíèö³, ºïèñêîï Áî- Íå ðó÷àþñü çà òî÷í³ñòü íàçâàÃîñïîäü òà ³ñòîð³ÿ, à äëÿ ðèñ çâ³ëüíèâñÿ ³, çã³äíî ç óêàçîì Ïàòð³àð- íîãî çàãîëîâêà, àëå ó êíèç³ íàñ ùå çàëèøàþòüñÿ ñïîõà Òèõîíà, ìàâ ïîâåðíóòèñÿ äî êåð³âíèöò- îïèñóâàëàñÿ ïî¿çäêà àâòîðà ãàäè ïðàâîñëàâíèõ æèâà Óôèìñüêîþ ºïàðõ³ºþ. Ïðîòå ó 1924 ðîö³ ïî Ïàëåñòèí³: ªðóñàëèì, ³ôòåë³â Òàøêåíòà, êîòð³, ïðèâ³í áóâ çàñëàíèé äî Õàðêîâà. Ó òîìó æ ðîö³ ëåºì, Íàçàðåò, Éîðäàí, Ãàë³ãàäóþ÷è éîãî ñëóæ³ííÿ ó äåê³ëüêà ïåð³îäè÷íèõ âèäàíü îïóáë³êóâà- ëåÿ. Öå áóëà ïåðøà ó ìîºìó êàïëè÷ö³ «Óñ³õ ñêîðáíèõ ëè çàÿâó «ºï. Áîðèñà Õàðê³âñüêîãî» â³ä æèòò³ êíèãà æèâîãî, ïðèòîìó ðàä³ñòü», ðîçïîâ³äàëè: 6 ãðóäíÿ, ó ÿê³é ïðåîñâÿùåííèé îãîëîøó- çíàéîìîãî àâòîðà. Îñü â³í, ñè«Âëàäèêà Áîðèñ, íåâàâ ïðî ñâîº «â³äìåæóâàííÿ» â³ä Ïàòð³àðõà äèòü ïîðó÷ ³ ïðèãîùຠìåíå Îñòàííº ôîòî âëàäèêè. çâàæàþ÷è íà çàáîðîíè Òèõîíà ³ ïðèºäíàííÿ äî îáíîâëåíñòâà. ñìà÷íèì ïå÷èâîì. Öå â³í íàÒàøêåíò, âíóòð³øíÿ âëàäè, â³äêðèòî ³ âñþäè, Âò³ì, íà ïî÷àòêó 1925 ðîêó, çà ñâ³ä÷åííÿì ïèñàâ, â³í ïîäîðîæóâàâ ïî â’ÿçíèöÿ, 1937 ð³ê äå ç’ÿâëÿâñÿ, ïðîïîâ³äóóôèìñüêèõ îáíîâëåíö³â, â³í ïåðåáóâàâ ï³ä ì³ñöÿõ, äå íàðîäèâñÿ, ïðîïîâàâ íàðîäó Ñëîâî Áîæå.  îñîáèñòîìó ïîîìîôîðîì Ñâÿò³øîãî Âëàäèêè. Ñë³ä çàó- â³äóâàâ ³ áóâ çàêàòîâàíèé ²³ñóñ Õðèñòîñ. Âëàäèêà Áîðèñ çàïàì’ÿòàâñÿ ìåí³ âå- áóò³ â³äð³çíÿâñÿ íå ïðîñòî íåâèáàãëèâ³âàæèòè, ùî ºïèñêîï Áîðèñ íå áóâ êåðóþ÷èì Õàðê³âñüêîþ ºïàðõ³ºþ ³ ñïðàâæí³ñòü îï- ëèêèì, âèñîêèì, ùå íå ñòàðèì. Ïîðîäèñòå ñòþ, à óáîã³ñòþ. ×àñòî çàíóðþâàâñÿ â ãëèðèëþäíåíî¿ çàÿâè çàëèøèëàñü í³÷èì íå îáëè÷÷ÿ, íåâåëèêà òåìíà áîðîäà, äîâã³ êèñò³ áîêó ïå÷àëü, ç î÷åé éîãî ïîòîêàìè ëèëèï³äòâåðäæåíîþ. Òîìó, ö³ëêîì ìîæëèâî, ùî ðóê, îñîáëèâî çáåðåæåí³ â ïàì’ÿò³ òîìó, ùî, ñÿ ñëüîçè, ³ íà âñ³ ïèòàííÿ ó òàê³ õâèëèíè àðõ³ïàñòèð ïîòðàïèâ ó îáñòàâèíè, êîòð³ áåç- ïðèñëóæóþ÷è éîìó â áîãîñëóæ³ííÿõ ðàçîì â³äïîâ³äàâ: «Íåõàé ïðîñòÿòü ìåíå, ìåðçåí³ç ³íøèìè õëîï÷èêàìè, ìåí³ äîâîäèëîñÿ íîãî, Áîã ³ Ïàòð³àðõ Òèõîí». ï³äñòàâíî ñêîìïðîìåòóâàëè éîãî. Õîäèâ â³í ó âåòõîìó ï³äðÿñíèêó, áîÇ 1 áåðåçíÿ 1926 ðîêó ºïèñêîï Áîðèñ äîïîìàãàòè â îáëà÷àíí³ íà êàôåäð³ â òèì÷àñîâî êåðóâàâ Êàì’ÿíåöü-Ïîä³ëüñüêîþ öåíòð³ ñîáîðó àáî òðèìàòè òàöþ ç ðèçàìè, ñ î í ³ æ ó á ó ä ü - ÿ ê ó í å ã î ä ó , õ à ð ÷ ó â à â ñ ÿ ºïàðõ³ºþ. Ó 1927-ìó îòðèìàâ ñàí àðõ³- àáî íàâ³òü ³íîä³ íàäÿãàòè éîìó ïàð÷åâ³ ïî- ò³ëüêè õë³áîì ³ âîäîþ, íîñèâ âåðèãè, ó ïðèºïèñêîïà ³ ïðèçíà÷åííÿ íà Òóëüñüêó êàôåä- ðó÷³ é çàâ’ÿçóâàòè øíóðêè. Âñå öå áóëî ñóòíîñò³ íåâ³ðóþ÷èõ þðîäñòâóâàâ. Âëàäèêà áóâ ïðîçîðëèâèé, ÷èòàâ äóìêè ëþäåé, ðó. Ó òîìó æ ðîö³ â³äáóâñÿ ÷åðãîâèé àðåøò òîä³ ïðîñòî, ïðèðîäíî, çâè÷àéíî»… â³äïîâ³äàâ íà íàø³ ïèòàííÿ ïåðø, í³æ ìè âëàäèêè. ϳäñóäíèé îáâèíóâà÷óâàâñÿ «â àêÎñòàíí³ äí³ ¿õ ñòàâèëè, à íàîäèíö³ êîæíîìó ãîâîðèâ òèâí³é ðîáîò³ ïî îá’ºäíàííþ óñ³õ öåðêîâíèõ îð³ºíòàö³é äëÿ îðãàí³çîâàíî¿ áîðîòüÏîñò³éí³ ïîíåâ³ðÿííÿ íå ïîëèøàëè ïðî íàéïîòàºìí³øå... Ïàñòâà ãàðÿ÷å ëþáè ç ðàäÿíñüêîþ âëàäîþ». Çàñóäæåíèé äî âëàäèêó ³, ÿê ³ æèòòÿ, âîíè çàê³í÷èëèñÿ â áèëà éîãî ³ çàõîïëþâàëàñÿ íèì». Íàçàð³é ÄÀÂÈÄÎÂÑÜÊÈÉ òðüîõ ðîê³â êîíöòàáîð³â ³ç òðèð³÷íîþ çàáî- ì³ñò³ Òàøêåíò³, êóäè ó 1937 ðîö³ çìó÷å-


¹5 (121), òðàâåíü 2012 ð.

ÑÓÒÎ×ÍÛÉ ÊÐÓà ÁÎÃÎÑËÓÆÅÍÈß Ðàçúÿñíåíèå Ëèòóðãèè îãëàøåííûõ â ñîñòàâå Áîæåñòâåííîé ëèòóðãèè Ïðîäîëæåíèå. Íà÷àëî â ¹2 Ëèòóðãèåé îãëàøåííûõ íàçûâàåòñÿ âòîðàÿ ÷àñòü Áîæåñòâåííîé ëèòóðãèè. Îíà èìååò ó÷èòåëüíûé, îãëàñèòåëüíûé õàðàêòåð. Èíîãäà åå íàçûâàþò Ëèòóðãèåé Ñëîâà. Ýòà ÷àñòü áîãîñëóæåíèÿ íà÷èíàåòñÿ âîçãëàñîì «Áëàãîñëîâåííî Öàðñòâî Îòöà è Ñûíà è Ñâÿòàãà Äóõà», ïðîäîëæàåòñÿ âåëèêîé åêòåíèåé, àíòèôîíàìè, ãèìíîì «Åäèíîðîäíûé Ñûíå…», ìàëîé åêòåíèåé è ïåíèåì áëàæåíñòâ åâàíãåëüñêèõ, âî âðåìÿ êîòîðîãî Öàðñêèå âðàòà îòêðûâàþòñÿ äëÿ ìàëîãî âõîäà. Âûíîñ Åâàíãåëèÿ èç àëòàðÿ ñèìâîëèçèðóåò âûõîä Õðèñòà íà ïðîïîâåäü.

ýòîì äèàêîí ïîâåðíåòñÿ è ïîêàæåò îðàðåì íà ìîëÿùèõñÿ.  áûëûå âðåìåíà ýòà ìîëèòâà îòíîñèëàñü ê ãîñóäàðÿì ïðàâîñëàâíûì: «Ñïàñè áëàãî÷åñòèâûÿ ãîñóäàðè» – è, ñîîòâåòñòâåííî, äèàêîí óêàçûâàë íà òðîí, îáû÷íîå öàðñêîå ìåñòî, êîòîðîå íàõîäèëîñü â õðàìå. Åñòåñòâåííî, ýòî ñ÷èòàëîñü ìîíàðõè÷åñêîé ïðîïàãàíäîé è ïîýòîìó â ñîâåòñêèå âðåìåíà èñ÷åçëî. Âîçðîäèëîñü æå ïîòîìó, ÷òî æåñò äèàêîíà ñòàë îïèñûâàòü êðóã, ò.å. òåïåðü ýòó ìîëèòâó ìû îòíîñèì óæå íå ê ãîñóäàðþ, à ê íàðîäó: ñïàñè áëàãî÷åñòèâûõ ëþäåé, óêðåïè èõ è ñîõðàíè.

Ïåíèå òðîïàðÿ è êîíäàêà. Òðèñâÿòîå

Ïî îêîí÷àíèè «òðèñâÿòîãî» – «Ñâÿòûé Áîæå, Ñâÿòûé Êðåïêèé, Ñâÿòûé Áåçñìåðòíûé, ïîìèëóé íàñ» – ÷òåö èäåò â ñðåäó íàðîäà, êàê áû ê íàðîäàì âñåãî ìèðà, è ÷èòàåò «Àïîñòîë» – îòðûâîê èç êíèãè Äåÿíèé èëè Ïîñëàíèé ñâÿòûõ Àïîñòîëîâ. Âîçãëàñ «Âîíìåì!» – áóäåì âíèìàòü – óêàçûâàåò íà âàæíîñòü ýòîãî ìîìåíòà áîãîñëóæåíèÿ. î âðåìÿ ÷òåíèÿ «Àïîñòîëà» ñîâåðøàåòñÿ êàæäåíèå â çíàê òîé áëàãîäàòè Ñâÿòîãî Äóõà, ñ êîòîðîþ àïîñòîëû ïðîïîâåäàëè âñåìó ìèðó ó÷åíèå Èèñóñà Õðèñòà. Íà êàæäåíèå, à òàêæå íà âîçãëàñ ñâÿùåííèêà «Ìèð âñåì!» âåðóþùèå îòâå÷àþò ïðîñòûì ïîêëîíîì (áåç êðåñòíîãî çíàìåíèÿ). Ïåðåä ÷òåíèåì Åâàíãåëèÿ çâó÷èò òîðæåñòâåííîå, ëèêóþùåå ïåíèå àëëèëóàðèÿ – õâàëåáíûõ ãèìíîâ, âîçâåùàþùèõ î ÿâëåíèè âñåì ëþäÿì áëàãîäàòè Áîæèåé. Ñâÿùåííèê â ýòî âðåìÿ ÷èòàåò òàéíóþ ìîëèòâó, â êîòîðîé ïðîñèò î äàðîâàíèè åìó è âñåì ìîëÿùèìñÿ ðàçóìåíèÿ Åâàíãåëüñêîãî ÷òåíèÿ. Ñâèäåòåëüñòâîì î ñëûøàíèè ñëîâà Áîæèÿ, î åãî ïðèíÿòèè, ïîíèìàíèè è ïðîäîëæåíèè ÿâëÿåòñÿ ïðîïîâåäü, êîòîðàÿ â Äðåâíåé Öåðêâè ïðîèçíîñèëàñü ïðåäñòîÿòåëåì ïîñëå Åâàíãåëüñêîãî ÷òåíèÿ.

Ïîñëå ìàëîãî âõîäà ïîåòñÿ òðîïàðü (âîñêðåñíûé, ïðàçäíè÷íûé èëè ñâÿòîãî) è äðóãèå ïåñíîïåíèÿ, à ñâÿùåííèê â òàéíîé ìîëèòâå ïðîñèò Îòöà Íåáåñíîãî, âîñïåâàåìîãî Õåðóâèìàìè è ñëàâîñëîâèìîãî Ñåðàôèìàìè, ïðèíÿòü è îò íàñ àíãåëüñêóþ (òðèñâÿòóþ) ïåñíü, ïðîñòèòü ãðåõè, îñâÿòèòü è äàòü íàì ñèëû ïðàâåäíî ñëóæèòü Åìó. Ïîÿñíåíèå ïðîòîäèàêîíà Àíäðåÿ Êóðàåâà: – ß ìíîãî ãîâîðèë î Öàðñòâèè Íåáåñíîì, íî âåäü Öåðêîâü íà çåìëå – è ýòî âàæíåéøàÿ íîâîñòü Íîâîãî Çàâåòà: Öàðñòâèå Áîæèå, îíî çäåñü, íà çåìëå ìîæåò áûòü. Îò òåáÿ çàâèñèò. È âîò ïîýòîìó ñåé÷àñ íàñòóïèò ìèíóòà âîñïîìèíàíèÿ öåðêîâíîé èñòîðèè. Òå ïåñíîïåíèÿ, êîòîðûå ìû ñëûøàëè äî ñèõ ïîð, îíè áîëåå-ìåíåå íåèçìåíÿåìû, à âîò ñåé÷àñ ïîéäóò òðîïàðè, êîòîðûå ìåíÿþòñÿ îò òîãî, êàêîé äåíü ñåãîäíÿ, ïàìÿòü êàêîãî ñâÿòîãî, â ÷åñòü êîãî íàçâàí äàííûé õðàì. È, ñîîòâåòñòâåííî, ýòî ïîâîä âñïîìíèòü î òîì, ÷òî áûëî, êàêèå ýïèçîäû öåðêîâíîé èñòîðèè ñåãîäíÿ Öåðêîâüþ âñïîìèíàþòñÿ. Ïîñëå íàñòóïèò ýïèçîä ñëóæáû, êîòîðûé áûë çàïðåùåí â ñîâåòñêèå âðåìåíà è âåðíóëñÿ ñîâñåì íåäàâíî. Ýòî âîçãëàñ äèàêîíà, ïîâòîðÿåìûé õîðîì: «Ãîñïîäè, ñïàñè áëàãî÷åñòèâûÿ». Ïðè

×òåíèå «Àïîñòîëà» è Åâàíãåëèÿ

Â

Ñóãóáàÿ è çàóïîêîéíàÿ åêòåíèè Ñðàçó çà ÷òåíèåì Åâàíãåëèÿ ñëåäóþò ïðîøåíèÿ – åêòåíèè: ñó-

ãóáàÿ, ò.å. ïîâòîðíàÿ, âû êðåñòèòüñÿ, íà÷àòü â êîòîðîé Öåðêîâü âåñòè öåðêîâíóþ ïðèçûâàåò âñåõ ê æèçíü. ïðåäàííîñòè è áëàÝòî ìèññèîíåðñêàÿ ãîäàðíîñòè Áîãó; è ìîëèòâà. Êîãäà-òî – äà, çàóïîêîéíàÿ, â êîòîòàêèå ëþäè ñîñòàâëÿðîé ìû ìîëèìñÿ î ëè öåëûé êëàññ ëþäåé ñâîèõ ïî÷èâøèõ ðîäÄðåâíåé Öåðêâè. Ñåñòâåííèêàõ, áëèæíèõ ãîäíÿ ôîðìàëüíî ó íàñ, è âñåõ ñêîí÷àâøèõíà íàøåé ïëàíåòå, ïîñÿ â âåðå è íàäåæäå ÷òè íåò îãëàøåííûõ, íî âîñêðåñåíèÿ. çàòî åñòü ìíîæåñòâî ëþäåé íåöåðêîâíûõ. È Ïîÿñíåíèå ïîýòîìó, ÿ äóìàþ, ñëîïðîòîäèàêîíà âà ýòîé ìîëèòâû – î Àíäðåÿ Êóðàåâà: ïðîñâåùåíèè îãëà– Íàïîìèíàþ, ÷òî øåííûõ ñâåòîì Åâàíãååêòåíèè – ýòî ïðèëèÿ è ò.ä. – ìîæíî îòçûâû ê âàøèì ìîëèòíåñòè êî âñåì òåì ëþâàì, è êàæäûé ýòîò äÿì, êîòîðûå íå ïðîïðèçûâ íàäî ïåðåâåñâåùåíû Åâàíãåëèåì, ñòè íà ñâîé ðîäíîé êîòîðûå íåöåðêîâíûå. ÿçûê. ß óæ ïðî ñåáÿ Òàê ÷òî, õîòÿ ôîðìà ýòîé ñêàæó: âû çàìåòèëè, ìîëèòâû óñòàðåëà, òåì íàâåðíîå, ÷òî êàæäàÿ íå ìåíåå åå ñîäåðæàòàêàÿ åêòåíèÿ, íåçàíèå îñòàåòñÿ íåèçìåíâèñèìî îò ñâîåãî íûì è ïîýòîìó ìîæíî ðàçìåðà, çàâåðøàåòî íèõ ìîëèòüñÿ. ñÿ ïðèçûâîì «Ñàìè ñåáå è äðóã äðóãà, è Îêîí÷àíèå âåñü æèâîò íàø Õðèñòó Áîãó ïðåäàäèì» – Ëèòóðãèè âñþ æèçíü íàøó Áîãó îãëàøåííûõ ïðåäàäèì. È âîò ÿ Òðîåêðàòíûì âîçïîìíþ, êîãäà òîëüêî ãëàñîì «Åëèöû îãëàíà÷àë õîäèòü â õðàì, øåííèè, èçûäèòå...» îãòî äëÿ ñåáÿ (þíîøåé ëàøåííûå ïðèãëàøàÿ áûë) ýòó ìîëèòâó ñ þòñÿ âûéòè èç õðàìà. öåðêîâíîñëàâÿíñêîÝòè ñëîâà äîëæíû áûòü ãî íà ðóññêèé ïåðåïðåäóïðåæäåíèåì âîäèë òàê: «Ãîñïîäè, âñåì ìîëÿùèìñÿ. Ìû, ïîìîãè ìíå ïîñòóêðåùåíûå, ÷àñòî ãðåïèòü â ñåìèíàðèþ». øèì è áåç ðàñêàÿíèÿ Òàê ÷òî, êàê ïèñàë ñâÿïðèñóòñòâóåì â õðàìå, òîé Ôåîôàí Çàòâîð×òåíèå Ñâÿùåííîãî Ïèñàíèÿ – áåç äîëæíîãî áëàãîãîíèê, êàæäûé ìîæåò è ñàìûé âàæíûé ìîìåíò â Ëèòóðãèè îãëàøåííûõ âåíèÿ, èëè èìååì â äîëæåí ñâîèìè ñëîâàìè ìîëèòüñÿ î êðîâíûõ íóæäàõ ïàêèáûòèÿ», ò.å. íîâîé æèçíè ñî äóøå âðàæäó è íåíàâèñòü ïðîòèâ ñâîåãî ñåðäöà. Õðèñòîì ÷åðåç êðåùåíèå, à äëÿ áëèæíåãî. À ïîòîìó ïðè ãðîçÁîãîñëóæåíèå öåðêîâíîñëà- êàþùèõñÿ – ÷åðåç ïîêàÿíèå – íûõ ñëîâàõ «îãëàøåííèè, èçûäèâÿíñêîå äàåò íàì òîí, íàñòðîé, à «áàíþ ñëåçíóþ», îìûâàþùóþ íå- òå» ìû, êàê íåäîñòîéíûå, äîëæíû óãëóáèòüñÿ â ñàìèõ ñåáÿ, ïîðàçïîâåðõ ýòîãî è ê ýòîìó êàæäûé ÷èñòóþ ñîâåñòü. ìûñëèòü î ñâîåì íåäîñòîèíñòâå, äîëæåí äîáàâëÿòü åùå ñâîè ìîÏîÿñíåíèå ïðîòîäèàêîíà ïðîñòèòü ñâîèì ëè÷íûì âðàãàì, ëèòâû íà ñâîåì ðîäíîì ÿçûêå. Àíäðåÿ Êóðàåâà: – «Îãëàøåííûé», «îãëàøàå- èíîãäà âîîáðàæàåìûì, è ïðîñèòü Åêòåíèÿ îá îãëàøåííûõ ìûé» – ýòî ÷åëîâåê íàó÷àåìûé – ó Ãîñïîäà Áîãà ïðîùåíèÿ ñâîèõ Ïîñëå çàóïîêîéíîé åêòåíèè òîò, ê êîìó îáðàùåí ãîëîñ. Ýòî ãðåõîâ ïðè òâåðäîé ðåøèìîñòè Öàðñêèå âðàòà çàêðûâàþòñÿ è ó÷åíèê. Ìîëèòâà îá ó÷åíèêàõ – î ñäåëàòüñÿ ëó÷øèìè. Ñëîâàìè «Åëèöû âåðíèè, ïàêè âîçíîñÿòñÿ ìîëèòâû îá îãëàøåí- òåõ ëþäÿõ, êîòîðûå ãîòîâÿòñÿ ñòàòü íûõ. Ñâÿùåííèê ïðîñèò, ÷òîáû õðèñòèàíàìè (âçðîñëûå ëþäè), íî è ïàêè ìèðîì Ãîñïîäó ïîìîëèìÃîñïîäü ñïîäîáèë îãëàøåííûõ åùå òîëüêî èçó÷àþò Åâàíãåëèå, ñÿ» íà÷èíàåòñÿ Ëèòóðãèÿ âåðíûõ. Ïðîäîëæåíèå ñëåäóåò âî âðåìÿ áëàãîïîëó÷íîå «áàíè Çàêîí Áîæèé, îíè åùå íå ãîòî-

ÊÀÊ ÂÛÆÈÒÜ Â ÑÂÅÒÑÊÎÌ ÊÎËËÅÊÒÈÂÅ? ×àñòî áûâàåò, ÷òî îáðàùåíèå ê âåðå, êî Õðèñòó ïðîèñõîäèò â íàøåé æèçíè óæå â çðåëîì âîçðàñòå. Ò.å. òîãäà, êîãäà âñå óæå óñòîÿëîñü (ðàáîòà, ñåìüÿ) è êàê áóäòî óñòðàèâàåò. Íî ïîñëå âîöåðêîâëåíèÿ íåðåäêî ïðèõîäèòñÿ îñîçíàâàòü, ÷òî îêðóæàþùàÿ íàñ îáñòàíîâêà ñîâåðøåííî íå ñîîòâåòñòâóåò òîìó, ÷òî òðåáóþò îò ÷åëîâåêà Åâàíãåëèå è Öåðêîâü. Òàê, âåðóþùèé íà÷èíàåò òÿãîòèòüñÿ ðàáîòîé â ñâåòñêîì êîëëåêòèâå, óñòîÿâøèìèñÿ òðàäèöèÿìè ïðîâåäåíèÿ ïðàçäíèêîâ, áåñåäàìè íà òåìû, êîòîðûå ïåðåñòàþò åãî çàíèìàòü èëè âåäóò ê ñîáëàçíó, è ò.ä.  ýòîì ñìûñëå äëÿ óâåðîâàâøåãî ÷åëîâåêà íàñòóïàåò êàê áû ïàòîâàÿ ñèòóàöèÿ: è ðàáîòó áðîñèòü íåëüçÿ (íóæíî äîòÿíóòü äî ïåíñèè è íå õî÷åòñÿ ðèñêîâàòü ñåìåéíûì áëàãîñîñòîÿíèåì), è ðàáîòàòü ñðåäè íåöåðêîâíîãî îêðóæåíèÿ âñå òÿæåëåå. Êàê â ýòîì ñëó÷àå ïîñòóïàòü? Êàê âûñòðîèòü çàíîâî îòíîøåíèÿ ñ íåâåðóþùèìè êîëëåãàìè? Êàê îòíîñèòüñÿ ê âîçìîæíîìó íåïîíèìàíèþ è ñàðêàçìó ñ èõ ñòîðîíû? Æèçíåííûì îïûòîì äåëÿòñÿ ÷èòàòåëè ñàéòà ãàçåòû «Îäèãèòðèÿ». Õðèñòèàíèíà â ñâåòñêîì êîëëåêòèâå, ÷òî Ñåðãåé: – Ïî ñâîåìó ïî÷òè 20-ëåòíåìó îïûòó áû îí íè äåëàë è êàê áû ñåáÿ íè âåë, âñå ðàáîòû â êîëëåêòèâàõ óáåæäåí: åñëè òåáÿ ðàâíî áóäóò îñóæäàòü, ïîäîçðåâàòü, íå ëþíå ñïðàøèâàþò, íå íóæíî ãîâîðèòü, óáåæ- áèòü. Õðèñòîñ ïî ýòîìó ïîâîäó ñêàçàë: äàòü è äîêàçûâàòü. À åñëè ñïðàøèâàþò, òî, «Ìû èãðàëè âàì íà ñâèðåëè, è âû íå ïëÿêàê ñêàçàë ïðîòîèåðåé Äèìèòðèé Ñìèðíîâ, ñàëè; ìû ïåëè âàì ïå÷àëüíûå ïåñíè, è îòâåò äîëæåí áûòü êîðî÷å âîïðîñà. Òåì âû íå ðûäàëè» (Ìô. 11:17). Àïîñòîë Èàêîâ áîëåå, íå íóæíî ïðîïîâåäîâàòü. Èáî êàê ðåêîìåíäóåò: «Èìåéòå âåðó â Èèñóñà Õðèïðîïîâåäîâàòü, åñëè íå ïîñëàíû? (Ðèì. ñòà íàøåãî Ãîñïîäà ñëàâû, íåâçèðàÿ íà 11:15). Íàäî ïîìíèòü î ìåòàíèè áèñåðà ëèöà» (Èê. 2:1). Ïîýòîìó ëó÷øå ïðèäåðïåðåä ñâèíüÿìè è î òîé îòâåòñòâåííîñòè, æèâàòüñÿ öåðêîâíûõ ïðàâèë, ïîñòàíîâëåíèé, ïîó÷åíèé ñâÿòûõ. È ïîìíèòü ñëîâà êîòîðàÿ ëîæèòñÿ íà ãîðå-ïðîïîâåäíèêà. åêîòîðûå ñîøëþòñÿ íà ñëîâà àïîñ- àïîñòîëà Ïåòðà: «Èìåéòå äîáðóþ ñîâåñòü, òîëà Ïàâëà: «Äëÿ Èóäååâ ÿ áûë êàê äàáû òåì, çà ÷òî çëîñëîâÿò âàñ, êàê çëîäåÈóäåé, ÷òîáû ïðèîáðåñòè Èóäååâ; äëÿ åâ, áûëè ïîñòûæåíû ïîðèöàþùèå âàøå ïîäçàêîííûõ áûë êàê ïîäçàêîííûé, ÷òîáû äîáðîå æèòèå âî Õðèñòå» (1 Ïåò. 3:16). Àëåêñåé: ïðèîáðåñòè ïîäçàêîííûõ; äëÿ ÷óæäûõ çà– Êàê âûæèòü? Ñòàðàòüñÿ îòíîñèòüñÿ ñî êîíà – êàê ÷óæäûé çàêîíà, – íå áóäó÷è ÷óæä çàêîíà ïðåä Áîãîì, íî ïîäçàêîíåí ñìèðåíèåì è òåðïåíèåì, çà êîëëåã ìîÕðèñòó, – ÷òîáû ïðèîáðåñòè ÷óæäûõ çàêî- ëèòüñÿ, ñâîèì ïîâåäåíèåì è îòíîøåíèåì íà; äëÿ íåìîùíûõ áûë êàê íåìîùíûé, ÷òî- ê ðàáîòå ïîêàçûâàòü è äîêàçûâàòü ñâîþ áû ïðèîáðåñòè íåìîùíûõ» (1 Êîð. 9:20- ïðàâîòó. À òàì, ãëÿäèøü, ëþäè èçìåíÿòñÿ 22). Íî, ïîñòóïàÿ òàê, íóæíî èìåòü îïðå- â ëó÷øóþ ñòîðîíó. Óéòè – ñàìûé ïðîñòîé è ëåãêèé âûäåëåííóþ öåëü, êàê ó àïîñòîëà Ïàâëà, è õîä, à êòî çà êîëëåã òîãäà ïîìîëèòñÿ? Êðîîïÿòü æå, áûòü «ïîñëàííûì». Åñòü òîëüêî îäíî èñêëþ÷åíèå, êîãäà ìå òîãî, ïðåáûâàíèå â ýêñòðåìàëüíîé ñèìîæíî èäòè íà óñòóïêè êîëëåêòèâó – ýòî òóàöèè ïîçâîëèò ëó÷øå óçíàòü ñàìîãî ñåáÿ, ëþáîâü, êîòîðàÿ áîèòñÿ îáèäåòü. Íàïðè- ñâîè ñëàáîñòè è íåäîñòàòêè. Èâàí: ìåð, êîãäà â ïîñò õðèñòèàíèí ïîïàë íà – Íóæíî âîñïèòûâàòüñÿ íà êëàññè÷åñêîé ÷åé-òî þáèëåé è åãî îò âñåé äóøè óãîùàþò, íå çíàÿ î åãî ïîñòå è âåðå. Åñëè ëèòåðàòóðå, ñìîòðåòü îòäûõàþùèå òåëåïðîãæå çíàþò î íàìåðåíèè ãîñòÿ ïîñòèòüñÿ, íî ðàììû, ïðàâîñëàâíûå êàíàëû «Ñîþç», «Ãëàñ», óãîùàþò è òû èäåøü íà óñòóïêè, îïðàâäû- íîâîñòíûå – áûòü èíôîðìèðîâàííûì. Ñ âàÿñü ñëîâàìè âûøåïðèâåäåííîé öèòàòû, þìîðîì îòíîñèòüñÿ ê äóðíûì âûõîäêàì. Òî – òî ýòî áóäåò ëóêàâñòâîì è ïîòàêàíèåì åñòü, áûòü êîììóíèêàáåëüíûì, ÷åñòíûì è ñòðàñòÿì ÷ðåâîóãîäèÿ è ïüÿíñòâà. Ëó÷øå íå îáðàùàòü âíèìàíèÿ, êòî è êàê ñåáÿ âåäåò (âåðèò, íå âåðèò â Áîãà – ýòî äåëî ëè÷èçáåãàòü ñîáëàçíîâ.

Í

íîå). Çà ñîáîé âåñòè íàäçîð – ïî ïðèíöèïó «ñàì â ñåáå». È íå çàáûâàòü, ÷òî ïî Êîíñòèòóöèè ãîñóäàðñòâî ó íàñ ñâåòñêîå. Íàçàð³é: – Ââàæàþ, ùî íå òðåáà êèäàòè ðîáîòó ëèøå ÷åðåç òå, ùî «íå ïîäîáàºòüñÿ, íå ðîçóì³þòü…» Ó òàêîìó âèïàäêó ìè íå º õðèñòèÿíàìè, àäæå íå ïðàãíåìî âèêîíàòè õî÷à á âîñüìó ³ äåâ’ÿòó çàïîâ³ä³ áëàæåíñòâ. Ïîäâèã íàðîäæóºòüñÿ ó æåðòâ³, ó æåðòâ³ ñïîêîþ ³ áëàãîïîëó÷÷ÿ. Áóäó÷è ñåðåä ñâ³òñüêîãî êîëåêòèâó, ñòàðàéìîñÿ âèêîíóâàòè ñâîþ ðîáîòó äîáðîñîâ³ñíî, àáè íàøå ñâ³òëî ñâ³òèëî ïåðåä ëþäüìè, ùîá âîíè, áà÷à÷è íàø³ äîáð³ ñïðàâè, ïðîñëàâëÿëè Îòöÿ íàøîãî, ùî íà íåá³ (Ìô. 5:16). Ñòàðàéìîñÿ óñ³ íåãàðàçäè, ñìóòè ïîêðèâàòè ëþáîâ’þ, àáè îòî÷óþ÷èé ñâ³ò ïî òîìó ï³çíàâ, ùî ìè ó÷í³ Éîãî, êîëè áóäåìî ìàòè ëþáîâ ì³æ ñîáîþ (²í. 13:35). À äëÿ òîãî, ùîá íà âñå öå âèñòà÷àëî ñèë, îíîâëþºìîñÿ áëàãîäàòòþ Áîæîþ ÷åðåç Òà¿íñòâî ïîêàÿííÿ ³ íàéîïòèì³ñòè÷í³øèì, ùî º íà çåìë³ – ªâõàðèñò³ºþ. Þëèÿ: – Ìíå êàæåòñÿ, ñàìîå ãëàâíîå – ïîìíèòü, ÷òî êîëëåêòèâ – ýòî ñîâìåñòíîå âûïîëíåíèå çàäà÷, ôóíêöèé. Ïîýòîìó çîëîòàÿ ñåðåäèíà – áûòü â ïðîôåññèîíàëüíîì ñîòðóäíè÷åñòâå ñî ñâîèìè êîëëåãàìè.  ïðîöåññå ìîãóò âûñòðàèâàòüñÿ äðóæåëþáíûå îòíîøåíèÿ èëè ôîðìàëüíûå – ýòî íå èìååò çíà÷åíèÿ. Åñëè êàæäûé ïîíèìàåò, ê ÷åìó îí äâèæåòñÿ – ýòî äàåò âîçìîæíîñòü ïðîäóêòèâíî ñîâìåñòíî ðàáîòàòü, îáùàòüñÿ, íå âûõîäÿ çà ãðàíèöû îáîñòðåííûõ, ýìîöèîíàëüíûõ ëè÷íûõ îòíîøåíèé, è íå âûñòóïàòü â ðîëè îòäåëüíî ñòîÿùåãî, íå ïðèçíàííîãî ãðóïïîé ÷åëîâåêà. Îãëÿíèòåñü âîêðóã ïðÿìî ñåé÷àñ – ìíîãî ëè ñðåäè îêðóæàþùèõ ëþäåé ñâîáîäíûõ è ýôôåêòèâíûõ? Ñêîðåå âñåãî, íåò. Èìåííî ïîýòîìó óñïåøíûé è ýôôåêòèâíûé ÷åëîâåê ìàðãèíàëåí, ñòîèò îñîáíÿêîì, íî, â òî æå âðåìÿ, ïðåäñòàâëÿåò ýëèòó îáùåñòâà, èáî ñïîñîáåí ê ñàìîñòîÿòåëüíîìó òâîð÷åñòâó è ñîçèäàíèþ. Èñàèÿ: – Íå ñàìîå ñòðàøíîå, åñëè âû óëàâ-

ëèâàåòå íà ñåáå «êîñûå âçãëÿäû» êîëëåã-ñêåïòèêîâ, êóäà ñòðàøíåå, åñëè ðå÷ü èäåò î íàñòîÿùåé êîíôðîíòàöèè âçãëÿäîâ è óáåæäåíèé... Áûâàåò, ïðåäñòàâëÿåòñÿ âîçìîæíîñòü îòâåòèòü îïïîíåíòó òåì æå «âûïàäîì», äàòü åìó ïîíÿòü, ÷òî «ÿ èç òåõ, êîòîðûì ïàëåö â ðîò íå êëàäè», ÷òî íà ìíå «ãäå ñÿäåøü, òàì è ñëåçåøü». Íî ïî-åâàíãåëüñêè ëè ýòî? Òàê ÷òî æå, òåðïåòü è äàòü ïîâîä èçìûâàòüñÿ íàä ñîáîé ïîñòîÿííî? ìèðåíèå – âåëèêîå êà÷åñòâî, íî â ëó÷øåì ñëó÷àå ìåíÿ ñî÷òóò çà «ìîðàëüíîãî ìàçîõèñòà» è... âñå! À åñòü ëè òðåòèé âàðèàíò? Äóìàþ, äà! Î íåì ãîâîðèë î. Äèìèòðèé Ñìèðíîâ: ÓÄÀËÈÒÜÑß! Íåò, íå íàñîâñåì – óéòè íà âðåìÿ, ïðîäåìîíñòðèðîâàâ ñâîþ íåóâëå÷åííîñòü ïðîèñõîäÿùèì... È íå ïðîñòî ïðîäåìîíñòðèðîâàòü, à ïîñòàðàòüñÿ ýòî ñäåëàòü ñ ÷èñòûì ñåðäöåì, èñïîëíåííûì âåðû â ïðàâîòó ñâîåãî äåéñòâèÿ. Âåäü ëþäè ãîâîðÿò: «×òîáû îòâÿçàòüñÿ îò ëàþùåé ñîáàêè, íå íàäî ñòàâàòü íà êîëåíè è ëàÿòü íà íåå, äîñòàòî÷íî ïðîéòè ìèìî»... Êñòàòè, îäèí èç ïðåïîäîáíûõ î íåêîòîðûõ ëþäÿõ, íà óêîðû êîòîðûõ íå îáðàùàë íè ìàëåéøåãî âíèìàíèÿ, ãîâîðèë: «Êðàñíè ïñè ñóòü!..» À ÷òî ãîâîðèò Åâàíãåëèå? Õðèñòîñ, ïîñûëàÿ ó÷åíèêîâ íà ïðîïîâåäü, áëàãîñëîâëÿë, ÷òîáû îíè è ïðàõ ñî ñâîåé îáóâè îòðÿõèâàëè òîãî ãîðîäà, êîòîðûé íå ïðèìåò ó÷åíèÿ Ñûíà Áîæüåãî... À àïîñòîë Ïàâåë â ïîñëàíèè ê Òèìîôåþ ïèøåò: «Áóèõ ñîñòÿçàíèé îòðèöàéñÿ... îò íèõ æå – ñâàðû» (2 Òèì. 2:23). Çíà÷èò, îò ïîñëåäíèõ íóæíî áåðå÷üñÿ... À êàê åùå ýòî ñäåëàòü, åñëè íå óäàëèâøèñü? È íàïîñëåäîê, êàê ñêàçàë êëàññèê: «Èíîãäà â ñàìîì õîðîøåì èç íàñ ñêîëüêî ïëîõîãî è, ïîðîé, òàê ìíîãî õîðîøåãî â ñàìîì ïëîõîì èç íàñ, ÷òî òÿæåëî êîãîíèáóäü âûäåëèòü»... Ïîòîìó íå ñïåøèòå, äàéòå Ëþáâè è Âðåìåíè ðàçðåøèòü ñèòóàöèþ... Âåäü, âîçìîæíî, îáðîíåííîå îäíàæäû â áåñåäå ñ êîëëåãîé ñëîâî î Õðèñòå ñòàíåò íå ïîâîäîì äëÿ íàñìåøêè íàä âàìè, à, óïàâ íà ïëîäîðîäíóþ ïî÷âó, ïðèíåñåò ñâîè äîáðûå ïëîäû...

Ñ

Îïðîñû ïðîõîäÿò íà ñàéòå http://odigitriya.com.ua. Ñëåäóþùèé âîïðîñ: «×òî äàåò íàì ïàëîìíè÷åñòâî?»


¹5 (121), òðàâåíü 2012 ð.

5 Ëþäè, ðàäóéòåñü, Õðèñòîñ âîñêðåñå! Âîèñòèíó âîñêðåñå! Ïðàçäíèê Ïàñõè äëèòñÿ 40 äíåé! Ñîòíÿì âèííè÷àí è ãîñòÿì ãîðîäà âíîâü íàïîìíèë îá ýòîì âòîðîé Ïàñõàëüíûé ôåñòèâàëü ïðàâîñëàâíûõ öåðêîâíûõ õîðîâ. Ïðàçäíèê ñîñòîÿëñÿ 29 àïðåëÿ, â íåäåëþ æåíìèðîíîñèö, â ñêâåðå Êîçèöêîãî ó âõîäà â «Ìàãèöåíòð». Ïî èíèöèàòèâå äèðåêöèè òîðãîâî-ðàçâëåêàòåëüíîãî êîìïëåêñà, çäåñü âûñòóïèëè ëó÷øèå ïåâ÷åñêèå êîëëåêòèâû âèííèöêèõ õðàìîâ è øêîëà çâîíàðåé Øàðãîðîäñêîãî Ñâÿòî-Íèêîëàåâñêîãî ìîíàñòûðÿ.

Áëàãîñëîâåíèÿ ñâÿòîé îáèòåëè À åùå Ïàñõàëüíûé ôåñòèâàëü íàïîìíèë âèííè÷àíàì î âñåíàðîäíîé àêöèè ïî ñáîðó ñðåäñòâ íà 100-ïóäîâûé êîëîêîë äëÿ Ëÿäîâñêîãî Óñåêíîâåíñêîãî ñêàëüíîãî ìóæñêîãî ìîíàñòûðÿ. Îáèòåëü, êîòîðàÿ ãîòîâèòñÿ îòïðàçäíîâàòü â ñëåäóþùåì ãîäó ñâîå 1000-ëåòèå, âîçðîæäàåòñÿ â íå-

ñòûðÿ äëÿ ïîæåðòâîâàíèé íà êîëîêîë. Âî âðåìÿ ôåñòèâàëÿ ãîñòÿì ïðàçäíèêà ðàçäàâàëè áëàãîñëîâåíèÿ îáèòåëè ñ óêàçàíèåì ðàñ÷åòíîãî íîìåðà. Ìíîãèå îïóñêàëè ñâîé ïîñèëüíûé âêëàä â ìîíàñòûðñêóþ êàðíàâêó, óñòàíîâëåííóþ ïðÿìî ó âõîäà â «Ìàãèöåíòð». – Ëþäè ñ òàêîé ðàäîñòüþ áðàëè áëàãîñëîâåíèå ñî ñ÷åòîì, ðóêè ïðîòÿãèâàëè, ïðîñèëè åùå,

äóøè, êàê è êîãäà îíè îñîçíàþò ñâîå áåññìåðòèå. Öåëü ôåñòèâàëÿ – âûíåñòè ðàäîñòü Ïàñõàëüíîãî áîãîñëóæåíèÿ çà ñòåíû õðàìîâ ê òåì ëþäÿì, êîòîðûå â ýòè õðàìû ïî÷òè èëè ñîâñåì íå õîäÿò. Âîò ê òàêèì âîò ïðîõîæèì. À òî, ÷òî ïîñëóøàòü öåðêîâíûå õîðû ïðèøëî ìíîãî ëþäåé âåðóþùèõ – òàê ýòî âïîëíå åñòåñòâåííî è ïîíÿòíî. Íåäîóìåíèå ó ÷àñòè ãîñòåé

ÏÀÑÕÀ ÄËß ÏÐÎÕÎÆÈÕ, È ÍÅ ÒÎËÜÊÎ… Âòîðîé Ïàñõàëüíûé ôåñòèâàëü öåðêîâíûõ õîðîâ â Âèííèöå ïðîøåë ÿðêî, ãðîìêî è ñòðåìèòåëüíî

Âûñòóïëåíèå Âûñòóïëåíèå õîðà õðàìà Âûñòóïëåíèå õîðà õîðà õðàìà õðàìà Âûñòóïëåíèå Âûñòóïëåíèå õîðà õîðà õðàìà õðàìà Ñðåòåíèÿ Ñðåòåíèÿ Ñðåòåíèÿ Ãîñïîäíÿ Ãîñïîäíÿ Ãîñïîäíÿ Ñðåòåíèÿ Ñðåòåíèÿ Ñðåòåíèÿ Ãîñïîäíÿ Ãîñïîäíÿ Ãîñïîäíÿ

 ðàçëè÷íûõ ìóçûêàëüíûõ âàðèàöèÿõ Ñî ñòóïåíåê «Ìàãèöåíòðà» êîëîêîëüíûé çâîí ñâåòëî è ãóñòî îáíèìàë ñîáðàâøèõñÿ, ñòåëèëñÿ íàä ïëîùàäüþ è ïîäíèìàëñÿ ê íåáó. À çâó÷àíèå õîðîâ áûëî ñòîëü íåóäåðæèìûì è âäîõíîâåííûì, ÷òî ëþäè óëûáàëèñü è ïëàêàëè îò ðàäîñòè. – Ýòî áûëî òàê õîðîøî – ÷óâñòâî óäèâèòåëüíîé îáùíîñòè, ñâåòëîãî íàñòðîåíèÿ, ñîïðè÷àñòíîñòè Ãîñïîäó Èèñóñó Õðèñòó è ëþáâè äðóã ê äðóãó, – ðàññêàçûâàåò Ïîëèíà Ðóäè÷. – Ëþäè ïîäõîäèëè è çàìèðàëè îò êðàñîòû è âîçâûøåííîñòè ìóçûêè, âñëóøèâàëèñü â ïðåêðàñíûå ñëîâà è çâóêè. Î òîì, ÷òî Àíãåë ñîîáùèë Äåâå Ìàðèè î Âîñêðåñåíèè Õðèñòîâîì, ïåë àðõèåðåéñêèé õîð Ñïàñî-Ïðåîáðàæåíñêîãî êàôåäðàëüíîãî ñîáîðà, ãèìí «Äà âîñêðåñíåò Áîã» çâó÷àë â èñïîëíåíèè õîðà õðàìà Ñðåòåíèÿ Ãîñïîäíÿ, «Âîñêðåñåíèå Õðèñòîâî âèäåâøè» ïðîâîçãëàøàëè îáà õîðà âìåñòå. È âñå õîðîâûå êîëëåêòèâû, â ðàçëè÷íûõ ìóçûêàëüíûõ âàðèàöèÿõ, ëèêîâàëè – «Õðèñòîñ âîñêðåñå!» Âûñòóïëåíèå äåòñêî-ìîëîäåæíîãî õîðà Ñïàñî-Ïðåîáðàæåíñêîãî ñîáîðà êàê âñåãäà âûçâàëî âîñòîðã ñëóøàòåëåé. Äåòè èñïîëíèëè ïàñõàëüíûå ïåñíîïåíèÿ íà ãðå÷åñêîì, ãðóçèíñêîì, àíãëèéñêîì, ôðàíöóçñêîì, öåðêîâíîñëàâÿíñêîì è óêðàèíñêîì ÿçûêàõ, à òàêæå ÿðêóþ áîëãàðñêóþ íàðîäíóþ ïåñíþ. À âîêàëüíûé àíñàìáëü «Ìàëüâû» ó÷èëèùà êóëüòóðû è èñêóññòâ â ïðîãðàììó ñâîåãî âûñòóïëåíèÿ âêëþ÷èë äóõîâíîå ïåñíîïåíèå, ïîñâÿùåííîå ñàìîé Ñâÿòîé Æåíùèíå – Áîãîðîäèöå Äåâå.

Ïðàçäíèê êàæäîé õðèñòèàíêè  íûíåøíåì ãîäó Ïàñõàëüíûé ôåñòèâàëü õîðîâ áûë ïðèóðî÷åí ê ïðàâîñëàâíîìó æåíñêîìó ïðàçäíèêó – Äíþ æåí-ìèðîíîñèö. Äëÿ ìíîãèõ ñëó÷àéíûõ ñëóøàòåëåé áûëî íå ñîâñåì ïîíÿòíî, ÷òî ýòî çà ïðàçäíèê è êòî

Âñåì æåíùèíàì äàðèëè öâåòû – ñèìâîëè÷åñêè è ñåðäå÷íî – ðàññêàçûâàåò Àíàñòàñèÿ Çàäîðîæíàÿ. – Âñå óëûáàëèñü, ñïðàøèâàëè, êàêîé ýòî áóäåò êîëîêîë.

Äèíàìè÷íî, íàïîëíåíî, âåñîìî…

Øêîëà çâîíàðåé Øàðãîðîäñêîãî Ñâÿòî-Íèêîëàåâñêîãî ìîíàñòûðÿ ïðèäàëà îñîáîå çâó÷àíèå ïðàçäíèêó òàêèå æåíû-ìèðîíîñèöû. È ôåñòèâàëü ñòàë ïðåêðàñíûì ïîâîäîì ðàññêàçàòü ñîáðàâøèìñÿ, ÷òî ìèðîíîñèöû – ýòî òå ñàìûå æåíùèíû, êîòîðûå èç ëþáâè ê Èèñóñó ïîñëåäîâàëè çà Íèì íà Ãîëãîôó. Îíè áûëè ñâèäåòåëüíèöàìè êðåñòíûõ ñòðàäàíèé Õðèñòà. Îíè çàòåìíî ïîñïåøèëè êî Ãðîáó, ÷òîáû ïîìàçàòü òåëî Ãîñïîäà ìèðîì. Îíè ïåðâûìè óçíàëè, ÷òî Õðèñòîñ âîñêðåñ, è ïîâåäàëè îá ýòîì àïîñòîëàì. È îäíà èç íèõ – Ìàðèÿ Ìàãäàëèíà – ñòàëà ïåðâîé èç æåí, âîî÷èþ óâèäåâøåé âîñêðåñøåãî Ñïàñèòåëÿ. È êàæäàÿ æåíùèíà íà Çåìëå ïî ñóòè ñâîåé ìèðîíîñèöà – îíà íåñåò ìèð ìèðó, ñâîåé ñåìüå, äîìàøíåìó î÷àãó, ðîæäàåò äåòåé, ÿâëÿåòñÿ îïîðîé ìóæó. Ïîýòîìó Äåíü æåí-ìèðîíîñèö – ýòî ïðàçäíèê êàæäîé ïðàâîñëàâíîé õðèñòèàíêè, ïðàâîñëàâíûé æåíñêèé äåíü! Íà Ïàñõàëüíîì ôåñòèâàëå õîðîâ âñåì æåíùèíàì äàðèëè öâåòû – ñèìâîëè÷åñêè è ñåðäå÷íî. È êàê ðàñöâåòàëè ðàäîñòüþ èõ ëèöà – ñêîëüêî òåïëà è ñâåòà áûëî âî âçãëÿäàõ ìàëåíüêèõ äåâî÷åê è ìîëîäåíüêèõ äåâóøåê, çðåëûõ äàì è ñòåïåííûõ ñòàðóøåê!

âåðîÿòíî òðóäíûõ óñëîâèÿõ. Íà ãëàâíûé êîëîêîë îáèòåëè âûñîòîé 1,5 ì è äèàìåòðîì 1,4 ì òðåáóåòñÿ 400 òûñÿ÷ ãðèâåí.  ÓÊÐÑÈÁÁÀÍÊå äåéñòâóåò áåçêîìèññèîííûé ñ÷åò Ëÿäîâñêîãî ìîíà-

Ðàäîñòü áûëà ãëàâíûì ÷óâñòâîì Ïàñõàëüíîãî ôåñòèâàëÿ. Äàæå òåõ, êòî ïðîñòî ïðîõîäèë ìèìî, íåóëîâèìî, íî ÿâñòâåííî êàñàëñÿ åãî ñâåò. Óëûáêè, óäèâëåííî-ñ÷àñòëèâûå âûðàæåíèÿ ëèö, ëåãêèé âîñòîðã èëè çàìåøàòåëüñòâî… Êîíå÷íî, áûëè è òàêèå, ÷òî âñåì ñâîèì âèäîì âûðàæàëè: «ìû çäåñü íè ïðè ÷åì», «íó, íàäî æå, íàøëè ãäå ðàñïåòüñÿ» è ïðî÷åå. Íî êòî çíàåò, ÷òî óñëûøàëè è ïî÷óâñòâîâàëè èõ

Ôåñòèâàëü íàïîìíèë âèííè÷àíàì î âñåíàðîäíîé àêöèè ïî ñáîðó ñðåäñòâ íà 100-ïóäîâûé êîëîêîë äëÿ Ëÿäîâñêîãî ìîíàñòûðÿ

ïðàçäíèêà âûçâàëà åãî äëèòåëüíîñòü – 45 ìèíóò êîíöåðòíîé ïðîãðàììû ïîêàçàëèñü äî îáèäíîãî áûñòðûìè. Ëþäè, íåñìîòðÿ íà æàðó, íå õîòåëè ðàñõîäèòüñÿ, ãîòîâû áûëè ñëóøàòü åùå è åùå. Äðóãèì æå ñòðåìèòåëüíîñòü äåéñòâèÿ ïðèøëàñü âïîëíå ïî äóøå.

Åñòü ìíåíèå – Âñå î÷åíü äèíàìè÷íî, íàïîëíåíî, âåñîìî, áåç âñÿêîé ëàáóäû, – ïîëàãàåò Åâãåíèé Ñàæêî. – Ñåé÷àñ òàê è íóæíî ïðîâîäèòü ìåðîïðèÿòèÿ – ëþäÿì ýòî íðàâèòñÿ. È, ïî ìíåíèþ îäíîãî èç îðãàíèçàòîðîâ ôåñòèâàëÿ, ñåêðåòàðÿ Âèííèöêîãî åïàðõèàëüíîãî óïðàâëåíèÿ ïðîòîäèàêîíà Âëàäèñëàâà Äåì÷åíêî, ëó÷øå, êîãäà ó ñëóøàòåëåé îñòàåòñÿ ÷óâñòâî «õîðîøî áû åùå», ÷åì êîãäà îíè óñòàíóò è èì íàäîåñò.  äàííîì ñëó÷àå äîâîëüíû âñå èëè ïî÷òè âñå. Îäíàêî åñòü ìíåíèå, ÷òî åñëè ïàñõàëüíîå âûñòóïëåíèå öåðêîâíûõ õîðîâ íàçûâàòü ôåñòèâàëåì, òî äëèòüñÿ îíî äîëæíî äîëüøå. È ÷èñëî ó÷àñòíèêîâ ìîæíî ðàñøèðèòü, è ãîñòåé ïîáîëüøå ïîçâàòü. Âåäü ðàäîñòíàÿ âåñòü î Âîñêðåñåíèè Õðèñòîâîì â ìóçûêàëüíîì èñïîëíåíèè âèííè÷àí çâó÷èò ïðåêðàñíî!  îáùåì, åñëè Ïàñõàëüíûé ôåñòèâàëü õîðîâ â Âèííèöå ñòàíîâèòñÿ òðàäèöèåé, åãî îðãàíèçàòîðàì íóæíî óêðóïíÿòü ôîðìàò è ðàñøèðÿòü ãðàíèöû. Òåì áîëåå, ÷òî âñåñòîðîííÿÿ ïîääåðæêà ôåñòèâàëÿ «Ìàãèöåíòðîì» ÿâëÿåòñÿ íàäåæíîé îñíîâîé äëÿ óñïåøíîãî âîïëîùåíèÿ ïðîåêòà â æèçíü. Ìàðèíà ÁÎÃÄÀÍÎÂÀ Ôîòî: Åâãåíèé ÑÀÆÊÎ

ÑÂßÒÎÅ ÄÅËÎ – ÂÎÑÏÈÒÀÍÈÅ «×åëîâåê åñòü ñóùåñòâî ñàìîå êðîòêîå è ñàìîå áîæåñòâåííîå, åñëè îí áóäåò óêðîùåí íàñòîÿùèì âîñïèòàíèåì. Åñëè æå åãî íå âîñïèòûâàòü èëè äàâàòü ëîæíîå âîñïèòàíèå, òî îí áóäåò ñàìûì äèêèì æèâîòíûì èç âñåõ, êîãî ïðîèçâîäèò çåìëÿ». Ýòè ñëîâà ïðèíàäëåæàò èçâåñòíîìó ôèëîñîôó Ïëàòîíó. Äåéñòâèòåëüíî, òàê: åñëè ìû íå áóäåì çàäóìûâàòüñÿ î âîñïèòàíèè íàøèõ äåòåé, òî âïîñëåäñòâèè ìîæåì ñîçäàòü ñóùèé àä íà çåìëå. Âåäü ÷åëîâåê, â êîòîðîì íåò ñòðàõà Áîæüåãî, âíóòðè êîòîðîãî íåò äóõîâíî-íðàâñòâåííîãî çàêîíà – ãðóá, ýãîèñòè÷åí, ñòðåìèòñÿ æèòü â ñâî¸ óäîâîëüñòâèå è ðàäè ñàìîãî ñåáÿ. Åñëè êàæäûé ÷åëîâåê íà÷í¸ò æèòü ïîòðåáèòåëüñêè, òî âñåõ ðåñóðñîâ, êîòîðûå äàíû íàì Ãîñïîäîì, íå õâàòèò è ìû, òàêèì îáðàçîì, ñîçäàäèì äëÿ ñåáÿ ñóùèé àä. Äåòñòâî – âðåìÿ ðàçâèòèÿ äóøåâíûõ è òåëåñíûõ ñèë ÷åëîâåêà, âðåìÿ ïðèîáðåòåíèÿ çíàíèé îá îêðóæàþùåì ìèðå,

âðåìÿ ôîðìèðîâàíèÿ íðàâñòâåííûõ íàâûêîâ è ïðèâû÷åê. Ñ ñàìîãî þíîãî âîçðàñòà ïðîèñõîäèò íàêîïëåíèå íðàâñòâåííîãî îïûòà è îáðàùåíèå ê äóõîâíîé æèçíè ñ íðàâñòâåííûì ñàìîîïðåäåëåíèåì è ñòàíîâëåíèåì ñàìîñîçíàíèÿ. À ÷åì íàñûùåíî ñåãîäíÿ ýòî ñàìîå äåòñòâî? Ñî âñåõ ñòîðîí íà äåòåé îáðóøèëèñü öèíèçì, íàñèëèå, áåçâåðèå è ãëóìëåíèå íàä âñåì, ÷òî ñâÿòî äëÿ äóøè ÷åëîâå÷åñêîé. îýòîìó çàäà÷à êàæäîãî èç íàñ – âîñïèòàòü íàøèõ äåòåé òàê, ÷òîáû îíè ïîíèìàëè: æèòü ðàäè ñâîåãî óäîâîëüñòâèÿ, ñ íåíàâèñòüþ è áåçáîæíîñòüþ – íå ïîëåçíî äëÿ ÷åëîâåêà. ×åëîâå÷íîñòü çàêëþ÷àåòñÿ â ëþáâè íå ê ñåáå, à ê îêðóæàþùèì. Æèòü íåîáõîäèìî ðàäè áëèæíåãî, à íå ýãîèñòè÷åñêè. Åñëè ìû íàó÷èìñÿ æåðòâîâàòü ñâîèìè èíòåðåñàìè ðàäè äðóãîãî, òî, òåì ñàìûì, íàó÷èì è äåòåé ýòèì íåîáõîäèìûì ôàêòîðàì â ñóùåñòâîâàíèè ÷åëîâå÷åñòâà.

Ï

×åøñêèé ïåäàãîã Ì. Êëèìîâà-Ôþãíåðîâà îòìå÷àåò: «Ðîäèòåëüñêèé äîì â ñòàíîâëåíèè è êóëüòèâèðîâàíèè ÷óâñòâ çàíèìàåò ïåðâîî÷åðåäíîå ìåñòî. Çàìåíèòü åãî íå ìîæåò íè÷òî. Äîì äëÿ ðåá¸íêà – øêîëà ïîäãîòîâêè ê æèçíè.  äîìå äîëæíû öàðèòü ëþáîâü, ñïðàâåäëèâîñòü, òåðïèìîñòü íå òîëüêî ê äåòÿì.., íî è êî âñåì îñòàëüíûì ÷ëåíàì ñåìüè. Âîñïèòàíèå ÷óâñòâ âêëþ÷àåò â ñåáÿ âîñïèòàíèå ñî÷óâñòâèÿ. Ðàçâèòèå ýòîãî ÷óâñòâà òðåáóåò ïîääåðæêè ñî ñòîðîíû ðîäèòåëåé – è íå òîëüêî ñëîâîì, íî è ïðèìåðîì. Ðåá¸íîê äîëæåí âèäåòü, êàê ìû íà ïðàêòèêå ïðîÿâëÿåì ñâîþ ëþáîâü ê áëèæíåìó… Ñî÷óâñòâèå – îäíî èç ïðåêðàñíûõ ÷åëîâå÷åñêèõ ñâîéñòâ, ïîòîìó ÷òî îíî – âûðàæåíèå ÷åëîâå÷íîñòè. ×óâñòâà – äâèæóùàÿ ñèëà ñòðåìëåíèÿ ê öåëè. Åñëè ÷åëîâåê êîãî-íèáóäü ëþáèò, òî õî÷åò äîñòàâèòü åìó ðàäîñòü. ×óâñòâà – èñòî÷íèê âäîõíîâåíèÿ, ðàäîñòè, çàäîðà â èíòåðåñíîé ðàáîòå.

×óâñòâà – èñòî÷íèê ñèëû. Ëþáîâü ê ÷åëîâåêó, íàïðèìåð, ìîæåò âåñòè ê ñàìîîòâåðæåííîìó òðóäó, ê ìóæåñòâó, ãåðîèçìó, áåññòðàøèþ. óâñòâà – äåéñòâåííûå ïîìîùíèêè âîñïèòàíèÿ. Çàïðåò, ìåíòîðñòâî, ìîðàëèçàòîðñòâî äàëåêî íå òàê äîõîä÷èâû, êàê ñåðäå÷íîñòü, èñêðåííîñòü è ëàñêà. Õîëîäíàÿ ñòðîãîñòü â âîñïèòàíèè âûçûâàåò ó ðåá¸íêà îò÷óæäåíèå, êîòîðîå ìîæåò ïåðåðàñòè â ïðèòâîðñòâî, ëèöåìåðèå è îáìàí». Ïî ìóäðîìó âûñêàçûâàíèþ ñâÿòèòåëÿ Ôåîôàíà Çàòâîðíèêà, «âîñïèòàíèå – ñàìîå ñâÿòîå èç âñåõ ñâÿòûõ äåë». Ïîýòîìó â íàøèõ èíòåðåñàõ âîñïèòûâàòü ðåá¸íêà â ñîîòâåòñòâèè ñ çàêîíîì íðàâñòâåííîñòè, ÷òîáû áóäóùåå ïîêîëåíèå áûëî ó íàñ êðåïêîå, áîãîáîÿçíåííîå, íðàâñòâåííîå… Êîãäà ýòî áóäåò îñóùåñòâëåíî, òî è æèçíü âíóòðè îáùåñòâà áóäåò ñîðàçìåðÿåìà ñ Çàïîâåäÿìè Áîæüèìè. Èåðåé Ëåîíèä ÁÀÐÒÊÎÂ

×


¹5 (121), òðàâåíü 2012 ð. Îäèí ÷åëîâåê, êîòîðîãî ÿ õîðîøî çíàë, ïðîæèë î÷åíü òðóäíóþ æèçíü è ïåðåíåñ ìíîãî ãîðÿ. Îí ãîâîðèë ìíå êàê-òî, ÷òî òðàãåäèÿ åãî ñåìüè íà÷àëàñü áóêâàëüíî ñ ñàìûõ ïåðâûõ äíåé áðàêà. Íà÷àëàñü ñîâåðøåííî íåçàìåòíî, êîãäà âñ¸ ìîæíî áûëî ëåãêî èñïðàâèòü – íî îí ýòîãî òîãäà íå ïîíèìàë, à ïîíÿë ëèøü ìíîãî ëåò ñïóñòÿ. Æåíèëñÿ îí îäíèì èç ïåðâûõ ñðåäè ñâîèõ äðóçåé, ëþäåé â öåëîì äîáðûõ è áëàãîíàìåðåííûõ, äàëåêèõ îò êàêîãî-ëèáî íåäîñòîéíîãî ïîâåäåíèÿ, òåì áîëåå îò ðàçâðàòà. Æåíèâøèñü, îí ïðîäîëæàë íåìàëî âðåìåíè ïðîâîäèòü ó íèõ â êîìïàíèè, è êòî-òî èç äðóçåé ñêàçàë åìó òîãäà: – Ñìîòðè-êà! Òû âîò æåíèëñÿ, à ïåðåìåíû â òåáå ñîâåðøåííî íèêàêîé! Âñ¸ òîò æå îòëè÷íûé ïàðåíü, âñ¸ òàê æå ñ òîáîé èíòåðåñíî è âåñåëî… «Êàê ýòî ìíå áûëî ïðèÿòíî ñëûøàòü, – âñïîìèíàë îí, – ïðÿìî ìàñëîì ïî ñåðäöó. Âîò, äóìàþ, çäîðîâî óñòðîèëñÿ: è íàøèì, è âàøèì. Âñ¸ ïðåêðàñíî â æèçíè, âñå äîâîëüíû. È âïðàâäó, ñêàçàíî ýòî áûëî â âèäå èñêðåííåé ïîõâàëû, äàæå âîñõèùåíèÿ… À íà ñàìîì äåëå òî áûë êîëîêîë ãðîìêîãî áîÿ, îò÷àÿííûé ñèãíàë òðåâîãè. Åñëè ïîñëå ñâàäüáû ÿ ðåçêî íå ïåðåìåíèëñÿ, åñëè íå ñòàë äðóãèì ÷åëîâåêîì, âíóòðè è ñíàðóæè, – äåëî ïëîõî. Áðàê ìîé, ïî ñóùåñòâó, åùå íå ñîñòîÿëñÿ: ìíå íàäî áûñòðî áðàòüñÿ çà äåëî è ïåðåñòðàèâàòü ñâîþ æèçíü íà íîâîì ôóíäàìåíòå. ß òîãäà íå îáðàòèë íà ýòî âíèìàíèÿ – è ìîé «æåíàòî-õîëîñòÿöêèé» äîì áåç ôóíäàìåíòà âñêîðîñòè ðóõíóë, ïîõîðîíèâ ïîä îáëîìêàìè íåñêîëüêî ñóäåá… Åñëè áû êòî-íèáóäü âñòðÿõíóë ìåíÿ òîãäà êàê ñëåäóåò, îòêðûë áû ìíå ãëàçà!..» Íàäî ñêàçàòü, ÷òî ïîñëåäíÿÿ æàëîáà ìîåãî çíàêîìîãî ñîâñåì íå ê ìåñòó: ëþäè íå ïîëîâèêè, òðÿñòè íàñ íèêòî íå ñòàíåò. Âîëÿ êàæäîãî ñâîáîäíà, ãëàçà ó êàæäîãî îòêðûòû, è êàæäûé, êòî âñòóïàåò â áðàê, âïîëíå ñïîñîáåí ñäåëàòü ïðàâèëüíûé âûáîð. Íî ïîìî÷ü âàì â ýòîì âûáîðå, ÷òîáû æèçíü ïðîæèòü â ðîäíîì äîìå, à íå ïîä îáëîìêàìè èëè ïîä çàáîðîì, ñ ÷èñòîé ñîâåñòüþ, à íå íðàâñòâåííûì óðîäîì èëè òðóïîì, ïî-áîæåñêè, à íå ïî-ñêîòñêè èëè «êàê ó âñåõ» – âïîëíå â íàøèõ ñèëàõ: äëÿ òîãî ìû è âåäåì ñ âàìè ýòîò ðàçãîâîð. + + + Äëÿ áëàãîïîëó÷èÿ âàøåãî ñóïðóæåñêîãî äîìà îñîáîå âíèìàíèå è îòâåòñòâåííîñòü òðåáóåòñÿ íà ñòàðòå, ïðè çàêëàäêå ôóíäàìåíòà. Äàëüíåéøèé õîä ñòðîèòåëüñòâà, âñÿ äàëüíåéøàÿ âàøà æèçíü – è çäåøíÿÿ, è íåçäåøíÿÿ – â î÷åíü áîëüøîé ìåðå çàâèñèò îò òîãî, ÷òî ïðîèçîéäåò â ýòîò ñðàâíèòåëüíî êîðîòêèé ïåðèîä. Îáû÷íî îí äëèòñÿ íå áîëåå, ÷åì ãîä-ïîëòîðà, îò ñâàäüáû äî ðîæäåíèÿ ïåðâåíöà, íî îñíîâû ñóïðóæåñòâà íàäî çàêëàäûâàòü áóêâàëüíî â ïåðâûå íåäåëè áðàêà.

Âñ¸ òî, ÷òî âû ïîëó÷èëè â Òàèíñòâå áðàêîñî÷åòàíèÿ, òåïåðü íàäî ïðåòâîðèòü â æèçíü, ðåàëèçîâàòü íà ïðàêòèêå. Íè÷åãî íîâîãî, íåîæèäàííîãî, íåçíàêîìîãî âû íå âñòðåòèòå: âñ¸ òå æå õîðîøî èçâåñòíåå âàì åâàíãåëüñêèå çàïîâåäè, ïðèíöèïû õðèñòèàíñêîé æèçíè, êîòîðûå êðàòêî îïèñûâàþòñÿ îäíèì ñëîâîì: ëþáîâü. Íî âîò ÷òî î÷åíü-î÷åíü âàæíî óñâîèòü è çàïîìíèòü: îáûäåííàÿ íàøà æèçíü, ïîâñåäíåâíîå ïîâåäåíèå ñòðîèòñÿ íà îáû÷àÿõ è ïðèâû÷êàõ, è ëèøü îíè, â ñâîþ î÷åðåäü, îïðåäåëÿþòñÿ ïðèíöèïàìè

ïî÷åìó æå òîãäà ñòîëüêî ïðîáëåì è òðóäíîñòåé â áðàêå, îòêóäà æå òîãäà âñ¸ òî çëî, êîòîðîå ìû âèäèì âîêðóã ñåáÿ â ñåìåéíîé æèçíè è î êîòîðîì äàæå ãîâîðèòü íå õî÷åòñÿ â ýòîò ïðàçäíè÷íûé, ðàäîñòíûé äåíü? «Ãëàäêî áûëî íà áóìàãå, äà çàáûëè ïðî îâðàãè». Çàáûëè íå ñòîëüêî ïðî òðóäíîñòè è èñïûòàíèÿ, êîòîðûå îæèäàþò âñåõ íàñ íà æèçíåííîì ïóòè: òðóäíîñòè è èñïûòàíèÿ ñàìè î ñåáå íàïîìèíàþò. Íåò, ãîðàçäî õóæå: çàáûëè èëè âîâñå íå çíàëè, ÷òî òàêîå ëþáîâü è ÷òî òàêîå áðàê. Óïóñòèëè

è äðóãèõ êàòàñòðîô òîìó ñâèäåòåëüñòâî. Äîïóñòèì, îí îòëè÷àåòñÿ òðóäîëþáèåì è öåëåóñòðåìëåííîñòüþ, à îíà îñîáåííî ÷èñòîïëîòíà è äîìîâèòà. È âîò îíè ñî÷åòàëèñü áðàêîì. Åñëè òåïåðü ïóñòèòü èõ «ïðèòèðêó» íà ñàìîòåê, òî âåëèê ëè øàíñ, ÷òî ìóæ è æåíà ïîäåëÿòñÿ äðóã ñ äðóãîì äîáðûìè êà÷åñòâàìè è îñâîáîäÿòñÿ îò íåäîáðûõ? Íå ñêîðåå ëè íàîáîðîò? Äîáðî âåäü ñîêðîâåííî è êîíñåðâàòèâíî, à çëî – àãðåññèâíî è íàâÿç÷èâî. Íå îáíàðóæèì ëè ìû ÷åðåç ãîä, ÷òî îíà ñòàëà ðàâíî-

ÂÍÈÌÀÍÈÅ ÍÀ ÑÒÀÐÒÅ ÑÓÏÐÓÆÅÑÒÂÀ è çàïîâåäÿìè. Òàê æå â òî÷íîñòè, æèëüöû ìíîãîêâàðòèðíîãî äîìà çà âñþ æèçíü ìîãóò íè ðàçó íå óâèäåòü ôóíäàìåíòà: ó íèõ ïåðåä ãëàçàìè ïàðêåò íà ïîëó, îáîè íà ñòåíàõ, îêíà, äâåðè, ìåáåëü – íî âñ¸ ýòî áëàãîïîëó÷èå äåðæèòñÿ íà íåñóùèõ êîíñòðóêöèÿõ çäàíèÿ, î êîòîðûõ äîëæíû áûëè ïîçàáîòèòüñÿ èíæåíåðû… À â áðàêå îáî âñ¸ì çàáîòÿòñÿ òîëüêî ìóæ è æåíà. åïåðü îáðàòèòå âíèìàíèå: êàê ìóæ ñ æåíîé âñòðå÷àþò äðóã äðóãà? Êàê ïðîùàþòñÿ? Êàê æåíà ïðîñèò ìóæà ñõîäèòü â ìàãàçèí, ïîìî÷ü íà êóõíå èëè â îãîðîäå, è ÷òî îí åé îòâå÷àåò? Êàê âûãëÿäèò èõ ñåìåéíîå æèëèùå èçíóòðè? Êàê îíè âåäóò ñåáÿ äîìà, êàê îäåòû, êàê ïðè÷åñàíû, óòðîì, äíåì, âå÷åðîì? Çàäåðæèâàþòñÿ ëè îíè ïîñëå ðàáîòû? Ïðÿ÷óò ëè äðóã îò äðóãà ñâîè çàïèñíûå êíèæêè è ñîòîâûå òåëåôîíû? Îáùèé ëè ó íèõ êîøåëåê? Ñîâåòóþòñÿ ëè îíè î ðàñõîäàõ, î ñåìåéíîì áþäæåòå?.. ×òî íàïðàâëÿåò ñóïðóãîâ âî âñåõ ýòèõ ìûñëÿõ è äåëàõ, êàê íå óïîìÿíóòûå âûøå ïðèâû÷êè è îáû÷àè? «Ó íàñ òàê ïðèíÿòî… òàê ïîâåëîñü… òàê óæ ïðèâûêëè». È ôîðìèðóþòñÿ îíè èìåííî ñåé÷àñ, â ýòè ñàìûå äíè è íåäåëè ïîñëå âåí÷àíèÿ. Ïðè çàêëàäêå âàøåãî ñåìåéíîãî äîìà îïðåäåëÿþòñÿ åãî óñòîé÷èâîñòü è äîëãîâå÷íîñòü; íà ñòàðòå âàøåé ñóïðóæåñêîé æèçíè ïðîêëàäûâàþòñÿ ðåëüñû, ïî êîòîðûì îíà ïîêàòèòñÿ äàëüøå. Áûòü èëè íå áûòü ëþáâè â îñíîâå âàøåãî áðàêà? – âîò âîïðîñ, íà êîòîðûé âû âîëåé èëè íåâîëåé îòâå÷àåòå ñåãîäíÿ. Íèêîãî â ýòîì, êîíå÷íî æå, óáåæäàòü íå òðåáóåòñÿ; óâåðåí, ÷òî ëþáàÿ ïàðà ìîëîäîæåíîâ ñ ãîòîâíîñòüþ ïîäòâåðäèò, ÷òî èìåííî íà ëþáâè îíè ñîáèðàþòñÿ ñòðîèòü ñâîå áóäóùåå… Íî

Ò

áëàãîäàòü ìåæäó ïàëüöåâ â ñóåòå ìåæäó ïàðèêìàõåðñêîé, àòåëüå, ëèìóçèíîì è ðåñòîðàíîì èëè âîâñå íå îçàáîòèëèñü å¸ ïðèíÿòü. + + + Êîãäà áðàê îñíîâàí òîëüêî íà ýìîöèÿõ, íà âëþáëåííîñòè, òî ìîëîäîæåíàì, åñòåñòâåííî, ïðåäñòàâëÿåòñÿ, ÷òî îêåàí ñ÷àñòüÿ ñàì êàòèò ê íèì â ðóêè – è îíè äàæå ñëûøàò åãî ïëåñê è îùóùàþò íà ñåáå åãî áðûçãè â ïåðâûé «ìåäîâûé» ìåñÿö áðàêà. Íî äàëüøå îíè îêàçûâàþòñÿ òðàãè÷åñêè íå ãîòîâû ê ïóòåøåñòâèþ ïî ýòîìó îêåàíó, ïóòåøåñòâèþ äëèíîþ â æèçíü, âåäóùåìó â âå÷íîñòü. Ìîëîäîæåíû íà÷èíàþò ñâîþ ñåìåéíóþ æèçíü ñ ïðèâû÷êîé âûðàæàòü ñâîþ ëþáîâü äðóã ê äðóãó íà ðàññòîÿíèè, â íåïðåñòàííûõ òåëåôîííûõ çâîíêàõ è ñîîáùåíèÿõ, ýëåêòðîííûõ ïèñüìàõ è äðóãèõ çíàêàõ âíèìàíèÿ, â ñîáñòâåííûõ ïåðåæèâàíèÿõ, ôàíòàçèÿõ, æåëàíèÿõ, ïîìûñëàõ… Íî ñ ñåãîäíÿøíåãî äíÿ îí (îíà) óæå ðÿäîì, íà ðàññòîÿíèè âûòÿíóòîé ðóêè è ãîðàçäî áëèæå. Òåïåðü íàäî íå íàæèìàòü êíîïî÷êè ñîòîâîãî òåëåôîíà, íå ñêó÷àòü, íå ìå÷òàòü, íå ìàðàòü ñòðàíèöû â äíåâíèêå, íå èñïûòûâàòü ÷óâñòâà è íå óñëàæäàòüñÿ ïîìûñëàìè, à ëþáèòü ïî-íàñòîÿùåìó – äåéñòâîâàòü, òðóäèòüñÿ, òåðïåòü, îòêàçûâàòüñÿ îò ñâîåãî «ÿ» è îòäàâàòü ñåáÿ äðóãîìó. Ãîâîðÿò èíîé ðàç – êòî íàèâíî, à êòî è áåçîòâåòñòâåííî, – ÷òî, äåñêàòü, ìîëîäûå ñóïðóãè «ñàìè ïî ñåáå ïðèòèðàþòñÿ» äðóã ê äðóãó, áåçî âñÿêèõ ñîâåòîâ è çàáîò, êàê äåòàëè íîâîãî ìåõàíèçìà… Àíàëîãèÿ ãëóïàÿ, è ãîðåñòíàÿ ñòàòèñòèêà ðàçâîäîâ

äóøíîé íåðÿõîé, à îí – ñòîëü æå ðàâíîäóøíûì ëåíòÿåì?.. Òàèíñòâî áðàêîñî÷åòàíèÿ íèçâåðãàåò ñ ïðåñòîëà çëîáíîãî äåñïîòà-öàðüêà, õîðîøî çíàêîìîãî âñåì íàì, ïî èìåíè ýãîèçì. Îí ñíà÷àëà êàê áóäòî ïðÿ÷åòñÿ â òåíü, íî çàòåì ñíîâà íà÷èòàåò çàÿâëÿòü î ñåáå, ñáèâàåò ìîëîäîæåíîâ ñ ïðèíÿòîãî èìè âåðíîãî êóðñà ñóïðóæåñêîé ëþáâè. Õðèñòèàíå, îäíàêî æå, ãîòîâû äàòü åìó îòïîð: îíè íå ïðèäàþò çíà÷åíèÿ ñâîèì ïðèõîòÿì, ñâîèì ñîáñòâåííûì «õî÷åòñÿ – íå õî÷åòñÿ, íðàâèòñÿ – íå íðàâèòñÿ». Çíà÷åíèå îíè ïðèäàþò ñâîèì áëèçêèì (ñíà÷àëà æåíå/ìóæó, ïîòîì è äåòÿì), óìåþò ïîñìîòðåòü íà ìèð ãëàçàìè äðóãîãî è çàáîòÿòñÿ î òîì, ÷òî äîáðîãî ìîæíî ñäåëàòü äðóã äëÿ äðóãà. Ïîòîìó-òî áðàê è ñòàíîâèòñÿ òàêîé óíèêàëüíîé ëå÷åáíèöåé åäâà ëè íå äëÿ âñåõ áîëåçíåé ëè÷íîñòè, èíûìè ñëîâàìè – äëÿ èçáàâëåíèÿ îò ãðåõîâ. Åñëè, êîíå÷íî, ñóïðóãè ïðèíèìàþò ëå÷åíèå.

…Ñàìîå ãëóïîå, ÷òî âû ìîæåòå ñåé÷àñ ïðåäïðèíÿòü – ýòî äàòü ïðåäûäóùèé àáçàö ñâîåìó ìóæó (æåíå) ñ âîçãëàñîì: «Ïîñìîòðè, ÷òî òóò ïðî òåáÿ íàïèñàíî, ÿ âåäü òåáå ãîâîðèë(à)!..» À ñàìîå óìíîå – âíèìàòåëüíî ïåðå÷èòàòü, íè÷åãî íå ãîâîðèòü, íî îáäóìàòü, âñïîìíèòü, ïîíÿòü, â ÷¸ì ÿ ñàì(à) áûë(à) íåïðàâ(à) – è èñïðàâëÿòüñÿ. Áåç óñèëèÿ ñ íàøåé ñòîðîíû ýãîèçì íèêóäà íå èñ÷åçàåò! Ñ íèì ïðåäñòîèò äîëãàÿ áîðüáà, íî áîÿòüñÿ å¸ íå÷åãî, â íåé ãàðàíòèðîâàíà ïîáåäà, ïîëíîå èñöåëåíèå – åñëè ñëåäîâàòü çàïîâåäÿì Íåáåñíîãî Âðà÷à. Âîçáóäèòåëÿì ýòîé ñìåðòåëüíîé áîëåçíè íàäî êàê ìîæíî áûñòðåå ñîçäàòü ó âàñ â ñåìüå íåïåðåíîñèìûå óñëîâèÿ, òàê ÷òî, ñëó÷àéíî ïîÿâèâøèñü, îíè òîò÷àñ æå ïîãèáàëè áû ïîä ñìåðòåëüíûìè äëÿ íèõ ëó÷àìè õðèñòèàíñêîé âåðû, ëþáâè è ïîêàÿíèÿ. + + + Ñòðàøíóþ öåíó ïëàòÿò ìîëîäûå (è íå òîëüêî ìîëîäûå) ñóïðóãè çà îøèáêè íà ñòàðòå ñâîåé ñåìåéíîé æèçíè. Îøèáîê ýòèõ ëåãêî ìîæíî áûëî áû èçáåæàòü, åñëè áû ëþäè ÿñíî âèäåëè èõ ðåçóëüòàòû. Íî – çäåñü ïðîäîëæàåòñÿ àíàëîãèÿ ñî ñòðîèòåëüñòâîì – çäàíèå âîçâåäåíî, â íåãî çàñåëèëèñü æèëüöû, âñ¸ êàæåòñÿ â ïîðÿäêå, è íèêòî íå âèäèò, êàê ãëóáîêî ïîä çåìëåé ãðóíòîâûå âîäû ðàçìûâàþò îñíîâàíèå ñòåí… Êîãäà æå äîì ðóõíåò, íåñ÷àñòíûì æåðòâàì è äîñóæèì ñîñåäÿì óæå íåâäîìåê, ÷òî áûëî ïðè÷èíîþ êàòàñòðîôû. È ëèøü ñïåöèàëèñòû-èíæåíåðû óçíàþò èñòèíó, íî óâû, ñëèøêîì ïîçäíî. Òàê è ìû, äóõîâåíñòâî, ïñèõîëîãè, âðà÷è, ïåäàãîãè, ÿñíî âèäèì ïðè÷èíó ñåìåéíûõ êàòàñòðîô, âèäèì íàðóøåíèÿ è îøèáêè ïðè çàêëàäêå ôóíäàìåíòà. Íî åñëè ñëîé ãðóíòà ñêðûâàåò îò íàñ ôóíäàìåíò îáû÷íîãî çäàíèÿ, òî ñóïðóæåñêàÿ æèçíü, ê ñ÷àñòüþ, îòêðûòà ãëàçó ñåðüåçíîãî íàáëþäàòåëÿ, îñîáåííî ñïåöèàëèñòà. Îïûòíûé ñâÿùåííèê, âíèìàòåëüíî âûñëóøèâàÿ òàéíóþ èñïîâåäü îäíîãî èç ñóïðóãîâ (à ëó÷øå îáîèõ), âûñòðàèâàåò ÷åòêóþ êàðòèíó îòíîøåíèé ìåæäó íèìè è ñïîñîáåí äàòü íàäåæíóþ ðåêîìåíäàöèþ ê èñïðàâëåíèþ äîïóùåííûõ ïðîìàõîâ. Ëèøü áû íå îêàçàëîñü ñëèøêîì ïîçäíî, ëèøü áû íå óïóñòèòü ìîìåíò äëÿ èñöåëåíèÿ áðàêà. Ïðè÷åì äëÿ ýòîãî âîâñå íå íóæíî ïåðåñåëÿòü æèëüöîâ, ïðîâîäèòü òðóäîåìêèå çåìëÿíûå è áåòîííûå ðàáîòû: ðåìîíò ñåìåéíîãî çäàíèÿ îáû÷íî âûïîëíÿåòñÿ èñïîäâîëü, áåç êàêèõ-òî ÿâíûõ, âèäèìûõ èçâíå «ìåðîïðèÿòèé». Åäèíñòâåííîå, ÷òî íåîáõîäèìî – ýòî äîáðàÿ âîëÿ ñóïðóãîâ. À âîëÿ, êàê ìû çíàåì, ñâîáîäíà. Èåðîìîíàõ ÌÀÊÀÐÈÉ (Ìàðêèø)

ÂÑßÊÎÉ ÄÎÁÐÎÄÅÒÅËÈ ÍÓÆÍÎ Ó×ÈÒÜÑß Íåäåëàíèå äîáðûõ äåë âìåíÿåòñÿ õðèñòèàíèíó â ãðåõ. Îäíàêî áûâàåò, ÷òî ÷èñòîñåðäå÷íàÿ ïîìîùü íå òîëüêî íå ïðèíîñèò ïîëüçó áëèæíåìó, íî è íàíîñèò âðåä äóøå áëàãîäåòåëÿ. ×èòàòåëüíèöà Âàëåíòèíà Áóçîê êàê ðàç ñòîëêíóëàñü ñ ïîäîáíîé ñèòóàöèåé. È ðåøèëà ÷åðåç ãàçåòó îáðàòèòüñÿ çà ñîâåòîì ê ñâÿùåííèêó. «Ó àïîñòîëà Ïàâëà åñòü ñëîâà: «Íîñèòå áðåìåíà äðóã äðóãà, è òàêèì îáðàçîì èñïîëíèòå çàêîí Õðèñòîâ» (Ãàë. 6:2), – ïèøåò Âàëåíòèíà. – ß ýòî ïîíèìàþ áóêâàëüíî è ñòàðàþñü ïîìîãàòü ñâîèì çíàêîìûì, ÷åì ìîãó. Ëþäè íóæäàþòñÿ â ðàçíîì: êòî-òî â áåñåäå ïî äóøàì, êîìó-òî íåîáõîäèìà ïîìîùü â îôîðìëåíèè äîêóìåíòîâ, ñîâåò èëè äàæå ó÷àñòèå â ðåøåíèè ñåìåéíûõ ïðîáëåì. Åñëè ïðîñÿò, ñòàðàþñü íå îòêàçàòü. î âîò çàìå÷àþ, ÷òî, ïîãðóæàÿñü â ÷óæèå ïðîáëåìû, ïîìîãàÿ äðóãèì, ñèòóàöèÿ â ìîåé ñîáñòâåííîé ñåìüå âûõîäèò èç-ïîä êîíòðîëÿ. Âåäü ïîêà ÿ áåãàþ ñ ñîñåäêîé ïî èíñòàíöèÿì, ãäå ÷àñòî î÷åðåäè, ìîè äåòè ñèäÿò áåç îáåäà. Ïîêà îáñóæäàþ ñ ïîäðóãîé, êàê ñïàñòè åå ìóæà îò àëêîãîëèçìà, ìîé ñîáñòâåííûé ñóïðóã íà÷èíàåò «çàäåðæèâàòüñÿ» íà ðàáîòå, êàê ãîâîðèòñÿ, îòáèâàåòñÿ îò ðóê. ×òî æå äåëàòü? Íå èñïîëíèòü çàêîí Õðèñòîâ – ãðåõ. Ïîãðóæàòüñÿ â ÷óæèå ïðîáëåìû – âçðàùèâàòü ñâîè. Ìîæåò, ó áëàãèõ äåë åñòü ìåðà è âðåìÿ? Êàê èõ óçíàòü? È åùå îäíî ìåíÿ áåñïîêîèò. Âîò ó ïîäðóãè ìóæ àëêîãîëèê. ×àñòî áüåò åå, ïóãàåò äåòåé. Îíà áåæèò êî ìíå ïëàêàòü è æàëîâàòüñÿ, à â ìèëèöèþ èëè äðóãóþ èíñòàíöèþ îáðàùàòüñÿ íå õî÷åò – ñåìüþ áåðåæåò. ß îò èõ ïîñòîÿííûõ êîíôëèêòîâ,

Í

îò åå ðàññêàçîâ è ñëåç î÷åíü óñòàëà. Êîãäà îíà â î÷åðåäíîé ðàç çâîíèò èëè ïðèõîäèò, ãîòîâà çàâûòü è ñïðÿòàòüñÿ… Íî ïîíèìàþ: æåíùèíà îäíà, îáðàòèòüñÿ åé íå ê êîìó – è â ñîòûé ðàç ñëóøàþ, âçäûõàþ, ñî÷óâñòâóþ. À êàê îíà âûãîâîðèòñÿ, óéäåò – ñèæó è äóìàþ: õîòü áû óìîì íå ïîâðåäèòüñÿ. Íó, íå ïî ñèëàì ìíå åå áðåìåíà! Ó ìåíÿ ñâîÿ æèçíü: õî÷åòñÿ óäåëèòü âíèìàíèå äåòÿì, óëûáàòüñÿ ìóæó, à ÿ ñèæó ïî÷òè êàæäûé âå÷åð êèñëàÿ – ïåðåæèâàþ. Ìîæåò, íå ïðèíèìàòü âñå áëèçêî ê ñåðäöó? Ñëóøàòü è íå ñëûøàòü? Íî ýòî êàê-òî íå÷åñòíî. Êàê ãëóáîêî ìîæíî âõîäèòü â ÷óæèå ïðîáëåìû? Íàó÷èòå, áàòþøêà!» Îòâåòèòü íà ýòî ïèñüìî «Îäèãèòðèÿ» ïîïðîñèëà íàñòîÿòåëÿ õðàìà ñâÿùåííîìó÷åíèêà Âëàäèìèðà ïðîòîèåðåÿ Àëåêñèÿ ÈÐÎÄÎÂÀ. – Î÷åíü õîðîøî, ÷òî âû, Âàëåíòèíà, îáíàðóæèâ â ñåáå ýòó ïðîáëåìó, íå îòìàõíóëèñü îò íå¸. ×òîáû íå ãîâîðèòü âñå âðåìÿ îò ñåáÿ, íàïîìíþ ñëîâà ìó÷åíè÷åñêè óáèåííîãî ñâÿùåííèêà Äàíèèëà Ñûñîåâà: «Ñîâðåìåííûå ëþäè, äàæå ïðèõîäÿ â Öåðêîâü, íå æåëàþò ïî-íàñòîÿùåìó ìåíÿòü ñâîåãî ñîçíàíèÿ. Îíè íå æåëàþò ïî-íàñòîÿùåìó ïîêàÿòüñÿ (èáî «ïîêàÿíèå» â áèáëåéñêîì ñìûñëå – ýòî ïåðåìåíà ìûñëåé)».

Âìåñòå ñ ïðèíÿòèåì Õðèñòîâîé âåðû ÷åëîâåê äîëæåí ïåðåìåíèòü ñâîé ðàçóì, à äëÿ ýòîãî íóæíî îäóìàòüñÿ è îòäàòü ñåáå îò÷åò â òîì, ÷òî ñîäåðæàíèå òâîåé ãîðäîé ãîëîâû öåëèêîì ñîñòîèò èç ñòðàñòåé, ýìîöèé, îáðûâî÷íûõ íåñâÿçíûõ çíàíèé è âñ¸ ýòî ïîëèòî êàøåé, êîòîðàÿ íàçûâàåòñÿ ñîáñòâåííîå ìíåíèå. Åñòü äàæå ðàñõîæàÿ ôðàçà, ÷òî êàæäûé èìååò ïðàâî íà ñîáñòâåííîå ìíåíèå. Íàâåðíîå, äà?! Íî ïîëåçíî ëè ÷åëîâåêó ýòî? Íå ëó÷øå ëè èìåòü êà÷åñòâåííîå çíàíèå? Êîãäà ãîâîðÿò, ÷òî õðèñòèàíèí äîëæåí èçáàâèòüñÿ îò ñòðàñòåé, â ïåðâóþ î÷åðåäü èìååòñÿ â âèäó íå ñòðàñòü ê çåìíûì ðàäîñòÿì, à ñòðàñòü êî ëæè, êîòîðàÿ æèâåò â ãîëîâå ó ÷åëîâåêà. Äëÿ òîãî, ÷òîáû èçáàâèòüñÿ îò ñòðàñòåé, íóæíî ñòðåìèòüñÿ ÷åñòíî ðàçîáðàòüñÿ â ñåáå.  îäíîì èç ïðîøëûõ âûïóñêîâ «Îäèãèòðèè» óæå ïîäíèìàëñÿ âîïðîñ îá îáÿçàííîñòÿõ è î òàêîì ÿâëåíèè, êàê êîëëèçèè ýòèõ îáÿçàííîñòåé, êîãäà îäíè îáÿçàííîñòè ìåøàþò äðóãèì.  âàøåì «íåñåíèè òÿæåñòåé äðóã äðóãà» ÿ íå íàøåë íè îäíîé îáÿçàííîñòè. Òî, ÷òî ó âàñ ïðîèñõîäèò – íàçûâàåòñÿ «ìíèìàÿ êîëëèçèÿ îáÿçàííîñòåé». Áåãàòü ïî ÷óæèì äåëàì, ïîêà òâîè äåòè ñèäÿò ãîëîäíûå – íåïðàâèëüíî. È ýòèì âû äåéñòâèòåëüíî íàðóøàåòå âàøè îáÿçàííîñòè. Ó êàæäîãî ÷åëîâåêà åñòü èåðàðõèÿ öåííîñòåé, è åñëè âû õðèñòèàíêà, òî â âàøåé èåðàðõèè íà ïåðâîì ìåñòå äîëæíû ñòîÿòü îòíîøåíèÿ ñ Áîãîì, íà âòîðîì ìåñòå – ñåìüÿ. Âñå îñòàëüíîå – ïîòîì, ïî íèñõîäÿùåé. È åñëè äðóçüÿ ìåøàþò ïî-

óëûáàòüñÿ ìóæó – çíà÷èò, â îòíîøåíèÿõ ñ äðóçüÿìè ÷òî-òî ñëîæèëîñü íå òàê. Îòíîñèòåëüíî âàøåé çíàêîìîé, òî âû íå íîñèòå å¸ áðåìåíà, à âìåñòå çàíèìàåòåñü áåçîáðàçèåì, îò êîòîðîãî ó âàñ ó ñàìîé äóøà áîëèò. Ãðàíü ìåæäó «ïðîñòî âûãîâîðèòüñÿ» è ãðåõîì, êîòîðûé ñîñòîèò èç ïåðåêëàäûâàíèÿ ñâîèõ ïðîáëåì íà äðóãîãî, «ïåðåìûâàíèÿ êîñòåé» áëèæíåãî, ñàìîëþáîâàíèÿ è åù¸ îãðîìíîãî ñïèñêà âñÿêèõ ãðåõîâ, – î÷åíü òîíêàÿ. Ðåøàòü ñåìåéíûå âîïðîñû îíè äîëæíû ëèáî ñàìè, ëèáî ñî ñâÿùåííèêîì, ëèáî â ñóäå. ñëè ó âàñ ñïðàøèâàþò ñîâåòà – âû ìîæåòå äàâàòü ñîâåò îñòîðîæíî, èñêëþ÷èòåëüíî èç âàøåé æèçíåííîé ïðàêòèêè, æåëàòåëüíî ëàêîíè÷íî è òî÷íî, îòäàâàÿ ñåáå îò÷åò, ÷òî äàæå òàêèå ñîâåòû ìîãóò áûòü îïàñíû. Îñòàëüíûå æå ñîâåòû, êîòîðûå íå ïîäòâåðæäåíû âàøèì îïûòîì, îòíîñÿòñÿ ê ïóñòîé áîëòîâíå è âåäóò êî ãðåõó. Íåñåíèå òÿãîò äðóã äðóãà åñòü ñòðîãèé õðèñòèàíñêèé ïîäâèã, êîòîðûé ñîñòîèò èç òåðïåíèÿ ñâîèõ áëèæíèõ è î÷åíü ÷àñòî âêëþ÷àåò â ñåáÿ òðóä îñòàíîâèòü áëèæíåãî âî ãðåõå, íå ïðîìîë÷àòü è íå ïðÿòàòüñÿ, êîãäà ðÿäîì ñ òîáîé ïðîèñõîäèò áåççàêîíèå. Êàê è âñå äîáðîäåòåëè, ýòîò ïîäâèã íóæíî ó÷èòüñÿ ïðîõîäèòü, ó÷èòüñÿ âñþ æèçíü, íå ëåãêîìûñëåííî è ýìîöèîíàëüíî, à «íóäèòüñÿ», êàê ãîâîðèò Ñâÿùåííîå Ïèñàíèå, èíà÷å áóäåò êàê â èçâåñòíîé ïîãîâîðêå: «Íàó÷è äóðàêà Áîãó ìîëèòüñÿ – îí è ëîá ðàçîáüåò».

Å


¹5 (121), òðàâåíü 2012 ð.

7 ÐÀÁÎÒÀÞÙÈÉ ÏÎ ÍÅÎÁÕÎÄÈÌÎÑÒÈ ÍÅ ÏÎÄËÅÆÈÒ ÎÑÓÆÄÅÍÈÞ Ìîæíî ëè ðàáîòàòü â ïðàçäíèêè è âîñêðåñíûå äíè? Êàê íè ñòðàííî, ýòîò ïðîñòîé, íå òðåáóþùèé ãëóáîêèõ áîãîñëîâñêèõ ïîçíàíèé âîïðîñ âîëíóåò ìíîãèõ ïðàâîñëàâíûõ õðèñòèàí. ×àùå âñåãî, ýòî âîëíåíèå âûçâàíî ôîðìóëèðîâêîé ÷åòâåðòîé çàïîâåäè: «Ïîìíè äåíü ñóááîòíèé, ÷òîáû ñâÿòèòü åãî: øåñòü äíåé ðàáîòàé è äåëàé âñÿêèå äåëà òâîè, à â ñåäüìîé äåíü – ñóááîòà Ãîñïîäó, Áîãó òâîåìó». Èç Âåòõîãî Çàâåòà ìû çíàåì, ÷òî íàðóøèòåëåé ýòîé çàïîâåäè îæèäàëî âñåîáùåå îñóæäåíèå è ñóðîâîå íàêàçàíèå. Ïðè ïîâåðõíîñòíîì îñìûñëåíèè âîïðîñà, âûâîä, äåéñòâèòåëüíî, êàæåòñÿ î÷åâèäíûì: Áîã ñêàçàë íå ðàáîòàé, çíà÷èò, ðàáîòàòü íåëüçÿ. Áóäåøü ðàáîòàòü – áóäåøü íàêàçàí.  òî æå âðåìÿ âûñêàçûâàþòñÿ è íåäîóìåíèÿ: à êàê áûòü ñ òåì, ÷òî ìû ïðàçäíóåì íå ñóááîòó, à âîñêðåñåíèå [1], êîòîðîå, ñîãëàñíî öåðêîâíîìó ïðåäàíèþ, ÿâëÿåòñÿ âîñüìûì äíåì, à íå ñåäüìûì? Êàê áûòü ñ òåìè, êòî âûíóæäåí ðàáîòàòü â ïðàçäíè÷íûå è âîñêðåñíûå äíè? Ðàçâå âîäèòåëè àâòîáóñîâ, òðàìâàåâ è ïîåçäîâ, ëåò÷èêè, ðàáîòíèêè ñôåðû îáñëóæèâàíèÿ, äåæóðíûå âðà÷è, õëåáîðîáû, âîåííûå è ìíîãèå äðóãèå, êòî âûíóæäåí âûïîëíÿòü â ïðàçäíèêè è îáùèå âûõîäíûå ñâîè ñëóæåáíûå îáÿçàííîñòè, íåïðåìåííî ïîãèáíóò? Íî âåäü ìû ïîëüçóåìñÿ ïðîäóêòàìè èõ òðóäà, óñëóãàìè, òîâàðàìè, ïðîèçâåäåííûìè «âî ãðåõå», – ðàçâå ýòî íå ëèöåìåðèå ñ íàøåé ñòîðîíû? Íå ïåðåêëàäûâàåì ëè ìû âèíó íà ïëå÷è äðóãèõ ëþäåé? È ïîòîì, ðàçâå ëó÷øå â ïðàçäíè÷íûé äåíü ïðåäàâàòüñÿ ïóñòîñëîâèþ è ñóåñëîâèþ, ðàñïèâàòü ñïèðòíûå íàïèòêè, ñìîòðåòü òåëåâèçîð, áåçäåëüíè÷àòü, íåæåëè òðóäèòüñÿ ñ ïîëüçîé äëÿ ñåáÿ è áëèçêèõ? Òàê, íå õîòÿ èëè íå óìåÿ íàéòè îòâåò, ìû ÷àñòî äîõîäèì äî ñèòóàöèè, êîãäà ãðåõ, ñîòâîðåííûé â ïðàçäíè÷íûé äåíü, ñ÷èòàåì íîðìîé, à òðóä âî áëàãî – ãðåõîì. Äîâîäÿ æèçíü äî àáñóðäà, ìû çàáûâàåì, ÷òî ÷åòâåðòàÿ çàïîâåäü áûëà äàíà íàðîäó, êîòîðûé ïðàêòè÷åñêè îêîí÷àòåëüíî çàáûë î Áîãå. Âñïîìíèì: êîãäà Ìîèñåé âçîøåë íà Ñèíàé, òóò æå, íå âûäåðæàâ è ñîðîêà äíåé, íàðîä Èçðàèëÿ óêëîíèëñÿ â ÿçû÷åñòâî, à âåäü ïåðåä ýòèì åìó áûëè ÿâëåíû òàêèå ÷óäåñà, î êîòîðûõ ñåãîäíÿ ìîæíî òîëüêî ìå÷òàòü. Òàê ÷òî â ñèòóàöèè ÷óòü ëè íå ïîëíîãî äóõîâíîãî îìåðòâåíèÿ èçðàèëüòÿí ÷åòâåðòàÿ çàïîâåäü áûëà áîëåå ÷åì óìåñòíà. Èáî áåç íåå åâðåè âñêîðå è âîâñå ìîãëè çàáûòü î òîì, ê ÷åìó èõ ïðèãîòîâèë Ãîñïîäü.  ýòîì ñìûñëå îïðàâäàíû è ñóðîâûå íàêàçàíèÿ çà íàðóøåíèÿ çàïîâåäåé: òîëüêî ñòðàõ âîçìåçäèÿ ÿâëÿëñÿ òåì ñòèìóëîì, êîòîðûé óäåðæèâàë âåòõîçàâåòíûõ ëþäåé îò óêëîíåíèÿ â âåðå, òî÷íî òàê æå, êàê ñòðàõ íàêàçàíèÿ óäåðæèâàåò è íàøèõ äåòåé îò

íåïîñëóøàíèÿ è äóðíûõ ïîñòóïêîâ. Äåòè åùå íå ñïîñîáíû ïîíÿòü âñåõ ïðè÷èí, ïî êîòîðûì ðîäèòåëè íàêëàäûâàþò íà íèõ òå èëè èíûå çàïðåòû, îíè åùå íå ñïîñîáíû ñîâåðøèòü ñîçíàòåëüíûé âûáîð, è òîëüêî äàííûé èì ñâûøå (îò ðîäèòåëåé) çàêîí ñïîñîáåí íàó÷èòü èõ ðàçëè÷àòü, ÷òî òàêîå ãðåõ, à ÷òî äîáðîäåòåëü. Ñîáñòâåííî, ïî ýòîé ïðè÷èíå àïîñòîë Ïàâåë è íàçâàë Âåòõèé Çàêîí «äåòîâîäèòåëåì êî Õðèñòó» (Ãàë. 3:24). È èìåííî â ýòîì êîíòåêñòå ñëåäóåò ïîíèìàòü åãî ñëîâà: «Çàêîíîì ïîçíàåòñÿ ãðåõ» (Ðèì. 3:19-20). Íî âñå ýòî êàñàåòñÿ èñêëþ÷èòåëüíî âåòõîãî, íåîêðåïøåãî äóøîé ÷åëîâåêà. Ó õðèñòèàí âñå ïî-äðóãîìó. Åùå â Êíèãå ïðîðîêà Èåðåìèè íàïèñàíî: «Âîò íàñòóïàþò äíè, ãîâîðèò Ãîñïîäü, êîãäà ß çàêëþ÷ó ñ äîìîì Èçðàèëÿ è ñ äîìîì Èóäû íîâûé çàâåò, – íå òàêîé çàâåò, êîòîðûé ß çàêëþ÷èë ñ îòöàìè èõ â òîò äåíü, êîãäà âçÿë èõ çà ðóêó, ÷òîáû âûâåñòè èõ èç çåìëè Åãèïåòñêîé; òîò çàâåò Ìîé îíè íàðóøèëè… Íî âîò çàâåò, êîòîðûé ß çàêëþ÷ó ñ äîìîì Èçðàèëåâûì ïîñëå òåõ äíåé, ãîâîðèò Ãîñïîäü: âëîæó çàêîí Ìîé âî âíóòðåííîñòü èõ è íà ñåðäöàõ èõ íàïèøó åãî…» (Èåð. 31:3134). È ñåãîäíÿ ìû âèäèì, ÷òî, ñîãëàñíî ýòîìó Çàâåòó, ìû, õðèñòèàíå, óæå âîøëè â âå÷íóþ ñóááîòó, êîòîðàÿ äëÿ íàñ – Õðèñòîñ! Èìåííî Îí åñòü Ãîñïîäèí è ñóááîòû (Ðèì. 10:4, Ëê. 6:5). Îí Ñàì ñäåëàëñÿ äëÿ íàñ ñóááîòîé, ò.å. ïîêîåì [2] (Åâð. 4:1-11, Ìô. 11:28-30). Ïîýòîìó â Íîâîì Çàâåòå èäåò ðå÷ü î òîì, ÷òî «íèêòî äà íå îñóæäàåò âàñ íè çà ïèùó èëè ïèòèå, èëè çà êàêîé-íèáóäü ïðàçäíèê, èëè íîâîìåñÿ÷èå, èëè ñóááîòó» (Êîë. 2:16); «Êòî ðàçëè÷àåò äíè, äëÿ Ãîñïîäà ðàçëè÷àåò; è êòî íå ðàçëè÷àåò äíåé, äëÿ Ãîñïîäà íå ðàçëè÷àåò» (Ðèì. 14:6). À äàëåå ñëåäóåò âûâîä, êàðäèíàëüíî ìåíÿþùèé âåêòîð âåòõîçàâåòíîé çàïîâåäè î ñóááîòå: «Èòàê, ìîæíî â ñóááîòû äåëàòü äîáðî» (Ìô. 12:12). Ñòðàííî, íî ñîâðåìåííûå õðèñòèàíå ïî÷åìó-òî çàáûëè, ÷òî òåïåðü Ãîñïîäü âñåãäà ñ íàìè! Òåïåðü ìû õîäèì â öåðêîâü íå ïîä ñòðàõîì íàêàçàíèÿ, íå ïîòîìó, ÷òî Áîã îáÿçàë íàñ ýòî äåëàòü, à ïîòîìó, ÷òî îùóùàåì â ýòîì îñòðóþ íåîáõîäèìîñòü. Îùóùàåì íåîáõîäèìîñòü áûòü â Åãî Òåëå, æèòü Åãî Æèçíüþ!  ýòîì ñìûñëå íå òîëüêî îäèí äåíü, íî è âñÿ íàøà æèçíü äîëæíà ïðîõîäèòü êàê ïîñòîÿííîå «áîãîñëóæåíèå». È ýòî «áîãîñëóæåíèå» äîëæíî âêëþ÷àòü â ñåáÿ íå òîëüêî ïîñåùåíèå õðàìà, íå òîëü-

êî ÷àñòíóþ ìîëèòâó (êîòîðàÿ, ïî çàïîâåäè àïîñòîëà Ïàâëà, äîëæíà ñòàòü íåïðåñòàííîé), íî è òðóä íà áëàãî áëèçêèõ, èáî: «Åñëè æå êòî î ñâîèõ è îñîáåííî î äîìàøíèõ íå ïå÷åòñÿ, òîò îòðåêñÿ îò âåðû è õóæå íåâåðíîãî» (1 Òèì. 5:8). Ëþáîé òðóä ÂÎ ÁËÀÃÎ åñòü ñëóæåíèå Áîãó («áîãîñëóæåíèå»), è ïîýòîìó îí áëàãîñëîâåí. Ïîýòîìó ñâÿòûå îòöû, êðîìå ó÷àñòèÿ â áîãîñëóæåíèè, âñåãäà ïðè-

çûâàëè õðèñòèàí â ïðàçäíèêè è âîñêðåñíûå äíè ïîñåùàòü áîëüíûõ, ïîìîãàòü ñòðàæäóùèì, êîðìèòü ãîëîäíûõ è ò.ä. Çàáîòà î áëèæíèõ äîëæíà áûòü íàñóùíîé ïîòðåáíîñòüþ äëÿ êàæäîãî õðèñòèàíèíà. È ïîýòîìó âñå ëþäè, êîòîðûå ñîâåðøàþò îáùåñòâåííî ïîëåçíûé òðóä â âîñêðåñíûå è ïðàçäíè÷íûå äíè, íå òîëüêî íå ñîâåðøàþò ãðåõà, íî, áîëåå òîãî – òâîðÿò óãîäíîå Áîãó!  ýòîì ñìûñëå Öåðêîâü íèêîãäà íå çàïðåùàëà íåîáõîäèìî-ïîëåçíûé òðóä. Òàê, íàïðèìåð, ñâò. Ãðèãîðèé Ïàëàìà, óâåùåâàÿ õðèñòèàí ïîñåùàòü öåðêîâü â âîñêðåñíûå äíè, äîáàâëÿåò: «…Ïîñåùàé â äåíü ñåé õðàì Áîæèé, è áóäü íà âñåõ ñëóæáàõ öåðêîâíûõ… è íèêàêîãî æèòåéñêîãî äåëà â îíûé äåíü íå äåëàé, êðîìå íåîáõîäèìîãî» (Äîáðîòîëþáèå, ò. 5). Åùå êðàñíîðå÷èâåå íà âñå âûøåñêàçàííîå óêàçûâàåò 29-å ïðàâèëî Ñâÿòîãî Ïîìåñòíîãî Ëàîäèêèéñêîãî Ñîáîðà: «Íå ïîäîáàåò õðèñòèàíàì èóäåéñòâîâàòè, è â ñóááîòó ïðàçäíîâàòè, íî äåëàòè èì â ñåé

äåíü: à äåíü âîñêðåñíûé ïðåèìóùåñòâåííî ïðàçäíîâàòè, àùå ìîãóò, ÿêî õðèñòèàíàì. Àùå æå îáðÿùóòñÿ èóäåéñòâóþùèå: äà áóäåò àíàôåìà îò Õðèñòà». Âñå òîëêîâàòåëè ñîáîðíûõ ïîñòàíîâëåíèé Öåðêâè åäèíîãëàñíû â òîì, ÷òî õðèñòèàíå, âûíóæäåííûå ïî òåì èëè èíûì ïðè÷èíàì ðàáîòàòü â âîñêðåñíûé äåíü, íå ïîäëåæàò îñóæäåíèþ. Òàê, åïèñêîï Íèêîäèì (Ìèëàø) ïîä÷åðêèâàåò, ÷òî äàííûì ïðàâèëîì «ïðåäïèñûâàåòñÿ îñîáåííî ïî÷èòàòü âîñêðåñíûé äåíü, íå ðàáîòàòü è ïðîâîäèòü åãî ïî-õðèñòèàíñêè. Îòíîñèòåëüíî ïîñëåäíåãî îòöû Ñîáîðà äîáàâëÿþò, ÷òî òàê äîëæíû ïîñòóïàòü, åñëè ìîãóò, ò.e., êàê ãîâîðèò â òîëêîâàíèè äàííîãî ïðàâèëà Âàëüñàìîí, íèêòî íå ïðèíóæäàåòñÿ áåçóñëîâíî íè÷åãî íå äåëàòü, ïîòîìó ÷òî, åñëè êòî, âñëåäñòâèå áåäíîñòè èëè êàêîé-ëèáî íåîáõîäèìîñòè, áóäåò ðàáîòàòü è â âîñêðåñåíèå, îí íå ïîäëåæèò çà ýòî îñóæäåíèþ». Êîí÷åíî æå, ðå÷ü íå ìîæåò èäòè î òîì, ÷òîáû ïîäîáíûå ñâÿòîîòå÷åñêèå ñîâåòû è ñîáîðíûå ïðàâèëà ñòàëè ïðè÷èíîé (òî÷íåå, îòãîâîðêîé) äëÿ òîãî, ÷òîáû íå ïðèñóòñòâîâàòü íà áîãîñëóæåíèè. Íî âñå æå âåñü îïûò Öåðêâè ÷åòêî óêàçûâàåò íà òî, ÷òî ñîçèäàòåëüíûé òðóä åñòü áëàãî, íà òî, ÷òî ÷åëîâåê (òåì áîëåå, õðèñòèàíèí) äîëæåí òðóäîì ñâîèì óêðàøàòü è ïðèâîäèòü â ïîðÿäîê îêðóæàþùèé ìèð (ñâîþ êâàðòèðó, ïîäúåçä, óëèöó, äâîð, ñòðàíó, íàêîíåö). Ãëÿäÿ íà íàøè çàìóñîðåííûå äâîðû, óëèöû è ãîðîäà, òÿæåëî ïðåäñòàâèòü, ÷òî çäåñü æèâóò õðèñòèàíå, êîòîðûå Áîãà áîÿòñÿ, íî íå ëþáÿò ñâîé äâîð, óëèöó, ñòðàíó, ñâîèõ áëèæíèõ… Îò ýòîãî âçãëÿäà ïðèõîäÿò íà ïàìÿòü ñëîâà àïîñòîëà Èîàííà: «Â ëþáâè íåò ñòðàõà, íî ñîâåðøåííàÿ ëþáîâü èçãîíÿåò ñòðàõ, ïîòîìó ÷òî â ñòðàõå åñòü ìó÷åíèå; áîÿùèéñÿ íå ñîâåðøåí â ëþáâè» (1 Èí. 4:18). Ñîãëàñíî îáåòîâàíèþ Ãîñïîäà Íîâûé Çàêîí, çàêîí ëþáâè, äîëæåí áûòü íà÷åðòàí â íàøèõ ñåðäöàõ, èáî: «Ëþáîâü åñòü èñïîëíåíèå çàêîíà» (Ðèì. 13:10). È ðàçâå ýòîò çàêîí ìîæåò îïðàâäûâàòü ëåíü è áåçäåëüå? Èåðîäèàêîí ÈÎÀÍÍ (Àìïåëîêèïèîòèñ) Ñíîñêè: 1. Íà ñàìîì äåëå Ïðàâîñëàâíàÿ Öåðêîâü ïî÷èòàåò è ñóááîòó, è âîñêðåñåíèå. 2. Ñóááîòà – øàáàò, â ïåðåâîäå ñ èâðèòà – ïîêîé.

ÊÀÊ ÎÒÁËÀÃÎÄÀÐÈÒÜ ÁÎÃÀ ÇÀ Ñ×ÀÑÒÜÅ? Íà âîïðîñû îòâå÷àåò èåðîìîíàõ Ìàêàðèé (Ìàðêèø) – ×òî äåëàòü ãðåøíèêó, êîòîðûé ñòðåìèòñÿ è ìå÷òàåò æèòü íå ñîãðåøàÿ, íî îïÿòü è îïÿòü ñðûâàåòñÿ â ãðåõ (ãîðäîñòü, îáèäà, ãíåâëèâîñòü, óíûíèå…)? Ìîæíî ëè îïÿòü èäòè íà èñïîâåäü, åñëè ïðè âñåì æåëàíèè èñïðàâèòüñÿ ÷óâñòâóåøü, ÷òî ìîæåøü ñíîâà ýòèì ñîãðåøèòü? – Íà÷íåì ñ òîãî, ÷òî ïîñëóøàåì ïîêîéíîãî Ïàòðèàðõà Àëåêñèÿ Âòîðîãî: «…Èñïîâåäü ÷àñòî ïðåâðàùàåòñÿ â ìåõàíè÷åñêîå, ôîðìàëüíîå ïåðå÷èñëåíèå ãðåõîâ: «ðàçäðàæàþñü, îñóæäàþ, ìàëî ìîëþñü» – è òàê äàëåå. Ïåðå÷åíü ýòèõ ãðåõîâ ìîæåò áûòü áåñêîíå÷íûì. Ìíîãî÷èñëåííûå áðîøþðû ñ ïåðå÷èñëåíèåì ñàìûõ ñòðàííûõ ãðåõîâ... ÷ðåçâû÷àéíî ñïîñîáñòâóþò ðàñïðîñòðàíåíèþ ïîäîáíîé ïðàêòèêè. ×åëîâåêó âíóøàåòñÿ, ÷òî ãëàâíîå – ýòî ïåðå÷èñëèòü âñå ãðåõè, íè÷åãî íå çàáûâ, à íå ïåðåìåíèòü ñâîþ æèçíü, ðàñêàÿòüñÿ è èñïðàâèòñÿ. Ñâÿùåííèê äîëæåí ñòàðàòüñÿ âûðàáîòàòü ó ñâîèõ ïðèõîæàí ïðàâîñëàâíóþ ñèñòåìó öåííîñòåé, ÷òîáû îíè ìîãëè ðàçîáðàòüñÿ â òîì, ÷òî â æèçíè èìååò ïåðâîñòåïåííîå çíà÷åíèå, à ÷òî âåäåò ê èçìåëü÷àíèþ ÷åëîâå÷åñêîé ëè÷íîñòè è êðàéíå èñêàæåííûì ôîðìàì äóõîâíîé æèçíè. Åñëè ýòîãî íåò, èñïîâåäü ÷àñòî ñòàíîâèòñÿ íóäíîé è óòîìèòåëüíîé ôîðìàëüíîñòüþ è äëÿ ñâÿùåííèêà, è äëÿ êàþùåãîñÿ. Òàêàÿ èñïîâåäü ìîæåò ðîæäàòü ÷óâñòâî îò-

÷àÿíèÿ è áåññèëèÿ îòòîãî, ÷òî èç ðàçà â ðàç ïðèõîäèòñÿ ïîâòîðÿòü îäíè è òå æå ãðåõè...» Îòñþäà âèäíî, ñêîëü âàæíîå ìåñòî â îòâåòå íà âàø âîïðîñ ïðèíàäëåæèò ñâÿùåííèêó, òîìó, êòî ïðèíèìàåò âàøó èñïîâåäü è äàåò âàì ïàñòûðñêèé ñîâåò, íàïðàâëÿåò ê èçáàâëåíèþ îò ãðåõîâ, ê ñâÿòîé æèçíè. Åñëè âû òàêîãî íàïðàâëåíèÿ íå ïîëó÷àåòå, òî è â ñàìîì äåëå ìîæåò âîçíèêíóòü óíûíèå, ñîìíåíèå â äåéñòâåííîñòè è ïîëüçå Òàèíñòâà. Íî, êîíå÷íî æå, â óñëîâèÿõ ïîäúåìà Ïðàâîñëàâèÿ, ïðåîäîëåíèÿ ñìóò è ðàñêîëîâ, âû âñåãäà ìîæåòå íàéòè ðàçóìíîãî è äîáðîñîâåñòíîãî ñâÿùåííèêà, êîòîðûé îêàæåò âàì òðåáóåìóþ ïàñòûðñêóþ ïîìîùü. + + + – Êàê áûòü æåíå, åñëè èççà ëåíîñòè è íåðàäåíèÿ î ñâîåé ÷èñòîòå, èç-çà íåàêêóðàòíîñòè, ðàíåå òùàòåëüíî ñêðûâàåìîé, ìóæ ÷àñòî ñòàíîâèòñÿ ïðè÷èíîé èíôåêöèîííûõ áîëåçíåé ìàëåíüêîãî ðåáåíêà è æåíû, ïðè÷åì äåëèêàòíûå ïðîñüáû è óãîâîðû ñòàòü àêêóðàòíåé – áåçðåçóëüòàòíû? ßâëÿåòñÿ ëè â òàêîì ñëó÷àå îòêàç ìóæó â áëèçîñòè ãðåõîì? – Ñòîëü òðåâîæíûé ñèãíàë, êîíå÷íî æå, íå ìîã âîçíèêíóòü íà ïóñòîì ìåñòå. Ëèáî ýòî ïðèçíàê ïðåñòóïíîé áåçîòâåòñòâåííîñòè ñî ñòîðîíû ìóæà, ëèáî, íàïðîòèâ, ñèìïòîì íåðâíî-ïñèõè÷åñêîãî ðàññòðîéñòâà ñî ñòîðîíû æåíû. Íåÿñíî, ÷òî çíà÷èò «òùàòåëüíî ñêðûâàåìàÿ íåàêêóðàòíîñòü»…

 ëþáîì ñëó÷àå «îòêàç â áëèçîñòè» ñàì ïî ñåáå íå ìîæåò áûòü ðåøåíèåì. Ðåøåíèå âîçìîæíî ëèøü ñ ïîìîùüþ êâàëèôèöèðîâàííûõ ñïåöèàëèñòîâ – ãèíåêîëîãà, íåâðîïàòîëîãà, ïñèõîòåðàïåâòà – êîòîðûå ïîìîãóò îáîèì ñóïðóãàì âûÿñíèòü èñòèííîå ïîëîæåíèå äåë, ïðèíÿòü äîëæíûå ìåðû, âîññòàíîâèòü âçàèìîïîíèìàíèå è áðà÷íîå åäèíåíèå. + + + – Ìîæíî ëè âûõîäèòü çàìóæ áåç ëþáâè, ïðîñòî ïîòîìó, ÷òî ÷åëîâåê õîðîøèé èëè óæå âîçðàñò ïîäîøåë? – Çäåñü âñ¸ çàâèñèò îò òîãî, ÷òî ñòîèò çà ôðàçîé «áåç ëþáâè», êàêàÿ ðåàëüíîñòü çà íåþ ïðÿ÷åòñÿ. Åñëè áåç ïîòåðè äóøåâíîãî ìèðà, ñíà è àïïåòèòà, áåç äâîåê è ïðîãóëîâ, áåç îò÷àÿíèÿ, òîñêè, óíûíèÿ, âîñòîðãà, èññòóïëåíèÿ, ñëåç, äðàê, ñêàíäàëîâ, èñòåðèê è ðåçàíûõ âåí – òîãäà ìîæíî. À åñëè áåç òâåðäîé ðåøèìîñòè îòäàòü ñåáÿ, âñåöåëî è íàâñåãäà, â æèçíè ýòîé è áóäóùåé, îäíîìóåäèíñòâåííîìó ÷åëîâåêó, ñòàòü ñ íèì ÷àñòÿìè îäíîãî íåðàçäåëüíîãî öåëîãî – òîãäà íåëüçÿ. + + + – ß ñ÷àñòëèâà. Áîã äàë ìíå âñå, î ÷åì ÿ ìå÷òàëà. Êàê ìíå îòáëàãîäàðèòü Åãî? Ìîæåò, âçÿòü êàêîé-òî îáåò? Ïåðåñòàòü åñòü ñëàäêîå? ß î÷åíü ñëàäêîå ëþáëþ... – Åñëè íåò ïðîáëåì ñ ôèãóðîé, òî åøüòå íà çäîðîâüå, íà ðàäîñòü ñåáå è áëèæíèì. À îòáëàãîäàðèòü î÷åíü ïðî-

ñòî: ëþáîâüþ íà ëþáîâü. «Ëþáîâü ïîçíàëè ìû â òîì, ÷òî Îí ïîëîæèë çà íàñ äóøó Ñâîþ: è ìû äîëæíû ïîëàãàòü äóøè ñâîè çà áðàòüåâ». + + + – ß íåäàâíî æåíèëñÿ, íî íèêàê íå ïðèâûêíó ê ñåìåéíîé æèçíè… Êàê ìíå ýòîìó íàó÷èòüñÿ? – Ñîâñåì íå ñëîæíî. Ñîëäàò, íàäåâ âîåííóþ ôîðìó, óæå íå ðàññóæäàåò: «Êàê æå ÿ ëþáëþ ïîñïàòü ÷àñîâ äî îäèííàäöàòè!.. Êàê æå ìíå íàó÷èòüñÿ ðàíî âñòàâàòü?..» «Ðîòà, ïîäúåì!» – è îí íà íîãàõ. Ïî÷åìó? Ïîòîìó ÷òî îí òåïåðü íîâûé ÷åëîâåê, ñîëäàò. À â áðàêå ýòà íîâèçíà åùå ãîðàçäî ãëóáæå. È âìåñòî ðîòíîãî ñòàðøèíû – Ñàì Ãîñïîäü. Âîò îäíî ýòî çàïîìíèòå, è æèçíü áóäåò íàñòîëüêî ïîëíà ðàäîñòè, ÷òî õâàòèò è âàì, è âàøèì äåòÿì, è âñåì âîêðóã. Íî åñòü âàæíàÿ ðàçíèöà! Êòî ñèëüíåå – Áîã èëè ñòàðøèíà?... À ìåæäó òåì Áîã íå çàñòàâëÿåò ëþäåé ìåíÿòü æèçíü. Ïðàâèëî «Íå õî÷åøü – çàñòàâèì» îòíîñèòñÿ ê Âîîðóæåííûì ñèëàì, à íå ê Áîãó. Êàê çàìåòèë ïðï. Ìàêñèì Èñïîâåäíèê, Áîã ìîæåò ñ íàìè ñäåëàòü âñ¸, êðîìå îäíîãî: çàñòàâèòü íàñ ëþáèòü. Ïî÷åìó? Ïîòîìó ÷òî Îí ñîçäàë íàñ ñâîáîäíûìè. + + + – ×òî äåëàòü, åñëè ñóïðóãè íå ìîãóò íàéòè îáùèé ÿçûê? – Îáùèé ÿçûê – ýòî ÿçûê Õðè-

ñòà, ÿçûê Åâàíãåëèÿ. Åãî è íàäî âñïîìíèòü. À çàáûòü íàäî ÿçûê ãîðäîñòè, ÿçûê ñâåäåíèÿ ñ÷åòîâ, «âûÿñíåíèÿ îòíîøåíèé», ïðèäèðîê, óïðåêîâ è äðÿçã. Çàáûòü ÿçûê óïðÿìñòâà è ñïîðîâ. «Äîðîãîé (äîðîãàÿ), íå íàäî ñî ìíîé ñïîðèòü, íå íàäî ìåíÿ íè â ÷åì óáåæäàòü. Òû õî÷åøü òîãî-òî è òîãî-òî? ß ñäåëàþ ïî-òâîåìó, ïîòîìó ÷òî ÿ òâîÿ æåíà (òâîé ìóæ) è ÿ ëþáëþ òåáÿ: ýòîãî äîñòàòî÷íî». + + + – Êàê óçíàòü, âñ¸ ëè áëàãîïîëó÷íî ó íàñ â ñåìåéíîé æèçíè?... Íå æäóò ëè íàñ êàêèå-òî ñêðûòûå òðåâîãè è îïàñíîñòè? – Óçíàòü íåñëîæíî. Ó âàñ äîìà íà ñòåíå äîëæåí âèñåòü îñîáûé áàðîìåòð, óêàçàòåëü âàøåãî ñåìåéíîãî áëàãîïîëó÷èÿ: áàðîìåòð ëþáâè. Åñëè îí äåíü çà äíåì ðàñòåò, ïîêàçûâàåò ïðèðîñò ëþáâè â âàøåé ñåìüå – ìåæäó ìóæåì è æåíîé, ìåæäó äåòüìè è ðîäèòåëÿìè, – çíà÷èò, âñ¸ â ïîðÿäêå. Åñëè æå îí íå ìåíÿåòñÿ èëè íà÷àë ïàäàòü – ýòî ñèãíàë òðåâîãè. Íàäî ñðî÷íî èñêàòü ïðè÷èíó, êàÿòüñÿ, èñïîâåäîâàòüñÿ, èñïðàâëÿòü æèçíü, ÷òîáû áàðîìåòð ëþáâè âíîâü íà÷àë ðàñòè. Òîãäà íèêàêèå òðåâîãè è îïàñíîñòè âàì íå ñòðàøíû: åñëè îíè è âîçíèêíóò, âû ïåðåíåñåòå èõ âìåñòå ñî Õðèñòîì è ñî ñâîèìè áëèçêèìè ñïîêîéíî, ïðè âçàèìíîé ïîìîùè, ó÷àñòèè è ñîñòðàäàíèè.

Âîïðîñû â âèäå sms/mms ïðèíèìàþòñÿ íà íîìåð 067-271-81-18, à òàêæå íà ñàéòå http://odigitriya.com.ua â ðàçäåëå «Âîïðîñ â ãàçåòó»


¹5 (121), òðàâåíü 2012 ð. ØÀÍÎÂÍI ×ÈÒÀ×I! Êîæåí ïðàâîñëàâíèé õðèñòèÿíèí ïðîòÿãîì âñüîãî æèòòÿ ïîâèíåí ïiäõîäèòè äî Òà¿í Ñïîâiäi i Ïðè÷àñòÿ ÿê äî íàéâàæëèâiøèõ Òà¿í Õðèñòîâî¿ Öåðêâè. ßêùî äîñi öå áóëî âàì íåâiäîìî ÷è iíøi ïðè÷èíè âiäâîëiêàëè âàñ âiä öèõ ñïàñèòåëüíèõ Òà¿í, áëàãàºìî âàñ óñóíóòè öå íåïîðîçóìiííÿ. Ïðèõîäüòå äî Ñïîâiäi i Ïðè÷àñòÿ, i ÍÅÕÀÉ ÁËÀÃÎÑËÎÂÈÒÜ ÂÀÑ ÃÎÑÏÎÄÜ!

ÇÀÏÐÎØÓªÌÎ ÍÀ ÑÂßÒÎ Äåíü ïàì’ÿò³ ñâÿòîãî ïðàâåäíîãî ²îàííà Êðîíøòàäòñüêîãî â³äçíà÷àòèìåòüñÿ äâ³÷³ íà ð³ê Ç áëàãîñëîâåííÿ Ñâÿò³øîãî Ïàòð³àðõà Êèðèëà ó öåðêîâíîìó êàëåíäàð³, êð³ì äíÿ óïîêîºííÿ – 2 ñ³÷íÿ, â³äçíà÷åíî òàêîæ äåíü ïðîñëàâëåííÿ íàøîãî íåáåñíîãî ïîêðîâèòåëÿ – 14 ÷åðâíÿ. Çàïðîøóºìî óñ³õ áàæàþ÷èõ ðîçä³ëèòè ç íàìè ðàä³ñòü ñâÿòà. Íàïåðåäîäí³ ââå÷åð³, 13 ÷åðâíÿ, î 1700 – Âñåíîùíå áä³ííÿ. Áåçïîñåðåäíüî â äåíü ñâÿòà – 14 ÷åðâíÿ – ç 7 ðàíêó ñëóæèòèìåòüñÿ Áîæåñòâåííà ë³òóðã³ÿ. Ïî çàê³í÷åíí³ – Õðåñíèé õ³ä ³ áðàòñüêà òðàïåçà. ³ííèöüêèé õðàì ñâÿòîãî ïðàâåäíîãî ²îàííà Êðîíøòàäòñüêîãî çíàõîäèòüñÿ íà òåðèòî𳿠ë³êàðí³ øâèäêî¿ äîïîìîãè ïî âóëèö³ Êè¿âñüê³é, á³ëÿ òðàâìïóíêòó. Ïåðøå áîãîñëóæ³ííÿ ó íüîìó â³äáóëîñÿ 2 ñ³÷íÿ 2009 ðîêó. Õðàì ë³êàðíÿíèé, öå éîãî îñîáëèâ³ñòü. Íàøå ãîëîâíå çàâäàííÿ – äóõîâíà äîïîìîãà òèì, õòî ïîòðàïèâ ó á³äó. Äî ë³êàðí³ ïðèâîçÿòü ëþäåé ï³ñëÿ àâàð³é ç âàæêèìè òðàâìàìè, ïîðàíåííÿìè, ç ãîñòðèìè õ³ðóðã³÷íèìè ñòàíàìè. ßêùî ëþäèíà íå âèð³øèòü ñâî¿ äóõîâí³ ïðîáëåìè, ÿêùî âîíà íå ïîáà÷èòü ñâî¿ ãð³õè, òî ë³êóâàòè ¿¿

íèê³â. ³òàë³é õîò³â ñåáå âèïðàâäàòè, çàñïîêî¿òè, àëå íå çì³ã. Ïðî ùî á â³í íå äóìàâ, ó äóø³ ì³öíî ñèä³ëî óñâ³äîìëåííÿ ãð³õà – äà÷³ õàáàðà. ×åðåç äåê³ëüêà äí³â ïðèéøëî ïîâ³äîìëåííÿ – éîãî ñïðàâà íå âèð³øåíà. ̳ñöå çàéíÿëà ïðåòåíäåíòêà, ÿêà õî÷ ³ ïðèéøëà ï³çí³øå, àëå ¿é íå ìîãëè â³äìîâèòè – âèùåñòîÿù³ îðãàíè âèìàãàëè…

ÏÎÏÅÐÅÄÆÅÍÍß

³íîä³ ïðîñòî ìàðíî. ² íàøå çàâäàííÿ – ïîÿñíèòè, ùî ë³êóº ë³êàð, àëå çö³ëþº Áîã! Õâîðîáà ïîïóñêàºòüñÿ ÿê õðåñò, ÿêèé ï³äíîñèòü ëþäèíó äî Íåáà. Ñâÿòèé ²îàíí Êðîíøòàäòñüêèé îñîáëèâî ï³êëóâàâñÿ ïðî õâîðèõ ³ ãîëîâíîþ óìîâîþ îäóæàííÿ ââàæàâ ïðèìèðåííÿ ëþäèíè ç Áî-

5 ×ÅÐÂÍß – ÄΠDzÍÎÂÅÍÑÜÊί ²ÊÎÍÈ Â³äíèí³ ñâÿòêóâàííÿ ÷óäîòâîðíîãî îáðàçó â³äáóâàòèìåòüñÿ íà òðåò³é äåíü Òð³éö³ Ó â³âòîðîê 1-¿ Ñåäìèö³ ïî Ï’ÿòèäåñÿòíèö³ ó ñåë³ Øåâ÷åíêîâå ˳òèíñüêîãî ðàéîíó â³äáóäåòüñÿ ñâÿòêóâàííÿ dzíîâèíñüêî¿ ³êîíè Áîæî¿ Ìàòåð³. Îáðàç çíàõîäèòüñÿ ó ñåë³ ìàéæå òðè ñòîë³òòÿ ³ â³äîìèé òèì, ùî Áîãîðîäèöÿ, çîáðàæåíà ³êîíîïèñöåì ³ç çàêðèòèìè î÷èìà, ó 2004 ðîö³ â³äêðèëà î÷³. Ç òîãî ÷àñó äî ÷óäîòâîðíîãî îáðàçó â õðàì Óñ³êíîâåííÿ ãëàâè ²îàííà Ïðåäòå÷³ ïîñò³éíî ïðè¿æäæàþòü ïàëîìíèêè – ùîá ïîìîëèòèñÿ, ïîïðîñèòè ó Ïðå÷èñòî¿ äîïîìîãè ³ ïîäÿêóâàòè ¯é çà ÿâëåíó ìèë³ñòü. Á³ëÿ ñâÿòèí³ â³ðóþ÷³ çàëèøàþòü ïîæåðòâè, à ó ñïåö³àëüíèé æóðíàë çàïèñóþòü ñâî¿ âèïàäêè çö³ëåíü. Ñâÿòêóâàííÿ ³êîíè â³äíèí³

³òàë³é ïðÿìóâàâ äî õðàìó. ³í íàìàãàâñÿ âèðîáèòè çâè÷êó: êîæíó íåä³ëþ – áîãîñëóæ³ííÿ, à ³íø³ ñïðàâè â ³íø³ äí³. Çàéøîâøè äî ñîáîðó, ïîäàâ çàïèñêè, êóïèâ ñâ³÷êè ³ ñòàâ ïðèñëóõîâóâàòèñü äî ÷èòöÿ. Á³ëÿ âõîäó òà ñâ³÷íèêà þðáèëèñü ïðèõîæàíè, àëå öå íå â³äâîë³êàëî. Ãîëîâíîþ ïî䳺þ ñòàâàëà ˳òóðã³ÿ.

â³äáóâàòèìåòüñÿ íà òðåò³é äåíü Òð³éö³. Öüîãîð³÷ âîíî âèïàäຠíà 5 ÷åðâíÿ. Ïåðåäóâàòèìå óðî÷èñòîìó áîãîñëóæ³ííþ âîäîñâÿòíèé ìîëåáåíü, ÿêèé ðîçïî÷íåòüñÿ î 800. Ç 9-¿ ãîäèíè áëàãî÷èííèé ïðîòðåé Îëåã Ìàêàð ó ñï³âñëóæ³íí³ ñâÿùåíèê³â ðàéîíó çâåðøóâàòèìå Áîæåñòâåííó ë³òóðã³þ, ïîò³ì ÷èòàòèìåòüñÿ Àêàô³ñò. Ïî çàâåðøåíí³ ãðîìàäà çàïðîñèòü áîãîìîëüö³â íà ñâÿòêîâó òðàïåçó. ¯õàòè äî Øåâ÷åíêîâîãî çðó÷íî «ìàðøðóòêîþ» «Â³ííèöÿÕì³ëüíèê». Âèõîäèòè á³ëÿ ïîêàæ÷èêà «Ñåëî Øåâ÷åíêîâå». Äîäàòêîâó ³íôîðìàö³þ ìîæíà îòðèìàòè ó ñâÿùåíèêà Âîëîäèìèðà ʳùóêà çà òåëåôîíîì 098-259-84-65.

ãîì ó Òà¿íñòâ³ ïîêàÿííÿ ³ ç’ºäíàííÿ ç Íèì ó ïðè÷àñò³ Ñâÿòèõ Õðèñòîâèõ Òà¿í. Éîãî ïðèêëàä äëÿ íàñ – êåð³âíèöòâî äî 䳿. ×åêàºìî âàñ íà ñâÿò³. Ìè ïîòðåáóºìî âàøèõ ìîëèòîâ òà ï³äòðèìêè. Íàñòîÿòåëü õðàìó ïðîòðåé Ïåòðî ×ÀÏËÈÍÑÜÊÈÉ

ÍÀÃÐÀÄÀ Çíàêîìûé ìîíàõ ëþáèò ïîâòîðÿòü: «Äåíüãè ïîòåðÿë – íè÷åãî íå ïîòåðÿë. Çäîðîâüå ïîòåðÿë – ïîëîâèíó ïîòåðÿë. Âåðó ïîòåðÿë – âñå ïîòåðÿë». À èñòîðèåé ýòîé ñî ìíîé ïîäåëèëàñü ìîÿ ïîäðóãà Àíå÷êà. Âîçâðàùàÿñü äîìîé, îíà çàìåòèëà øêîëüíèöó ëåò ïÿòíàäöàòè, êîòîðàÿ ñèäèò íà êîðòî÷êàõ íà îñòàíîâêå, äåðæèò â ðóêàõ ñâåðêàþùèé êóáîê è ãîðüêî ïëà÷åò. – Òû ÷åãî ðåâåøü? Âòîðîå ìåñòî, ÷òî ëè, çàíÿëà? – ñïðàøèâàåò. – Íå-å-åò! Ïåðâîå-å! – îòâå÷àåò ñêâîçü ñëåçû äåâî÷êà. – À ÷òî æ ïëà÷åøü òîãäà? Íåóæåëè îò ñ÷àñòüÿ? – Íå-å-å-åò! Ó ìåíÿ êîøåëåê ñåé÷àñ óêðàëè-è-è! Ïðÿìî èç ðóê âûõâàòèëè-è-è! Íó, Àíÿ ìîÿ, êîíå÷íî, óëûáàåòñÿ, äîñòàåò äåíüãè è âîñïîëíÿåò óòðàòó. Îò òàêîãî íåîæèäàííîãî ïîâîðîòà ñîáûòèé ñëåçû ó äåâî÷êè âûñîõëè ìîìåíòàëüíî. Îíà ðàñòåðÿëàñü, ãëàçàìè õëîïàåò è âðîäå êàê íå ðåøàåòñÿ âçÿòü äåíüãè... À Àíÿ åé: «Áåðè, áåðè! Òû æå ñåãîäíÿ ïîáåäèòåëü». Äåâî÷êà îáíÿëà Àíþ, è îíè ðàññòàëèñü, êàæäàÿ ðàäóÿñü ñâîåé íàãðàäå. Þëèÿ ÑÎÊÎËÎÂÀ

Êîëè õîð çàñï³âàâ «Âîñõâàëþ Ãîñïîäà â æèâîòå ìîåì; ïîþ Áîãó ìîåìó, äîíäåæå åñìü», ³òàë³é ïåðåáóâàâ ó ìîëèòâ³. Àæ ðàïòîì ïî÷óâ: «Íå íàäåéòåñÿ íà êíÿçè, íà ñûíû ÷åëîâå÷åñêèÿ, â íèõæå íåñòü ñïàñåíèÿ». Êîæíîãî ðàçó ö³ ñëîâà çâó÷àëè óðî÷èñòî ³ ï³äíåñåíî, àëå çàðàç ïðîëóíàëè í³áè îñîáèñòî äëÿ íüîãî, îñîáëèâî ïåðøà ÷àñòèíà: «Íå íàäåéòåñü íà êíÿçè, íà ñûíû ÷åëîâå÷åñêèå». «Ùî á öå ìîãëî îçíà÷àòè?» – íà ìèòü çàäóìàâñÿ ³òàë³é, àëå íå äàâ ðîçâèòêó çäîãàäêàì ³ ïðîäîâæèâ ïðîïóñêàòè ìîëèòîâíèé ñï³â ÷åðåç ñåðöå. Ïîâåðòàþ÷èñü äîäîìó, õëîïåöü ì³ðêóâàâ ïðî çíà÷åííÿ ñë³â, ÿê³ çàïàëè ó äóøó. Áîã ùîñü ñêàçàâ, àëå ùî ñàìå? Ðîçäóìóþ÷è, ³òàë³é çàïåâíèâ ñåáå, ùî ñåíñ ðîçêðèºòüñÿ ï³çí³øå, ³ çàñïîêî¿âñÿ. Íàñòóïíèé äåíü ïî÷àâñÿ ³ç áóäåííèõ òóðáîò. Ïåðåáóâàþ÷è äîâãèé ÷àñ áåç ðîáîòè, ³òàë³é òåëåôîíóâàâ óñ³ì, êîìó ëèøå ìîæíà, ó ïîøóêàõ âàêàíñ³¿, àëå äàðåìíî – óñ³ â³äïîâ³äàëè â³äìîâîþ. Óò³ì, ç’ÿâèëàñÿ íàä³ÿ íà çóñòð³÷, ÿêà ìîæå âñå âèð³øèòè. Ëþäè ïîòóðáóâàëèñÿ, ñêàçàëè, ïðàâäà, ùî òàê³ ïèòàííÿ âèð³øèòè âêðàé ñêëàäíî, àëå øàíñ º. Òðåáà çàéòè â óïðàâë³ííÿ. Ó ïðèçíà÷åíèé ÷àñ ïðèéøîâ íà ñï³âáåñ³äó. Çóñòð³÷ â³äáóëàñÿ í³áèòî äîáðå, ïîñòàâèëèñü ïðèõèëüíî. ßê äîìîâëÿëèñÿ, ïåðåäàâ êîíâåðò ³ç ãðîøèìà, êóïèâ ùå äî òîãî ïîäàðóíîê. ³òàë³é íå âèðàõîâóâàâ, äîðîãî öå ÷è äåøåâî, ãîëîâíå æ ðîáîòà. ² îòðèìàâ çàïåâíåííÿ – óñå ç’ÿñóºìî ³ âèð³øèìî. Âèéøîâøè íà âóëèöþ, â³í ïîâåðíóâ ó ïàðê. Ðàä³ñòü áóëà ïðèìàðíîþ ³… íåãàòèâíîþ. «Íó, äîâåëîñü çàïëàòèòè, àëå æ áåç «áëàòó» ³íøèõ øëÿõ³â íåìົ, – çàñïîêîþâàâ ñåáå. Òà ðàïòîì ðîçäóìè ïåðåðâàëà äóìêà: «À, ìîæå, öå õàáàð?!» Äî öüîãî ìîìåíòó â ñâî¿õ ä³ÿõ õëîïåöü í³÷îãî ïîãàíîãî íå âáà÷àâ. ² òóò äëÿ íüîãî çíîâó ïðîçâó÷àëî: «Íå íàäåéòåñü íà êíÿçè, íà ñûíû ÷åëîâå÷åñêèå». Àëå òåïåð ö³ ñëîâà ìàëè îñîáëèâèé çì³ñò: íå íàä³éñÿ íà ãðîø³ òà êåð³â-

Ðîç÷àðóâàííÿ îõîïèëî äóøó ³òàë³ÿ, òà öå íå óäàð. Àäæå â³í çäîãàäóâàâñÿ ³ íàâ³òü çíàâ íàïåðåä, ïðîñòî íå õîò³â â³ðèòè. Òåïåð áóëî î÷åâèäíî: õàáàð³ äàâàòè íå ìîæíà. Ïîíàä³ÿâñÿ «íà êíÿçè, íà ñûíû ÷åëîâå÷åñêèå» – ³ ùî? Íàä³þ÷èñü íà ãðîø³, íå ìàâ íà䳿 íà Áîãà. Òåïåð âèð³øèâ òâåðäî, ðàç ³ íàçàâæäè: íåõàé çàëèøóñü áåç ðîáîòè, àëå íàäàë³ òàê íå ÷èíèòèìó. Ââå÷åð³ îáîâ’ÿçêîâî ï³äó äî õðàìó. Äîïîìîãòè ìîæå ò³ëüêè Áîã, ÿêùî ìàòè íà Íüîãî íàä³þ… Òàê ïðîéøëî äåê³ëüêà äí³â. Îäíîãî âå÷îðà çàòåëåôîíóâàâ Ñåðã³é: «Äå òè ãóëÿºø? Äî òåáå íå äîäçâîíèòèñü, íå çíàéòè. Òîá³ òåëåôîíóâàëè ³ç êîëåäæó, áåðóòü íà ðîáîòó, íà ñòàâêó. Ùîá çàâòðà âðàíö³ áóâ òàì. Ìåí³ âîíè ïîäçâîíèëè, áî òè çàëèøèâ ³ ì³é òåëåôîí. Òàê ùî äàâàé». ³òàë³é í³÷îãî íå ñêàçàâ, ëèøå ïîñì³õíóâñÿ. ³í äèâèâñÿ ó â³êíî ³ ìîâ÷àâ, ïðîòå ôàêòè áóëè êðè÷óùèìè – â³í ä³éñíî îòðèìàâ ðîáîòó, áåç ãðîøåé, áåç âïëèâîâèõ çíàéîìèõ, áåç í³÷îãî! Öå áóëî äèâî. Òîä³ â³í äàâ ãðîø³ – ³ âñå ïðîïàëî. Òåïåð âñå ïðèéøëî ÿê äàð, ÿê âèíàãîðîäà çà ìóæíº ð³øåííÿ: «Á³ëüøå í³êîëè íå äàì õàáàðà». Îñü âîíî: «Íå íàäåéòåñÿ íà êíÿçè, íà ñûíû ÷åëîâå÷åñêèÿ, â íèõæå íåñòü ñïàñåíèÿ». ijéñíî íåìà. Îñü âîíî, ïîïåðåäæåííÿ, à, ìîæëèâî, íàñòàíîâëåííÿ. Ìèõàéëî ÏÀÍÀÑÞÊ

ÎÏÎÐÀ ÎÒÏÓÑÊÀ – ÊÀÐÀÍÄÀØÈ Ñêîðî ëåòî – âðåìÿ êàíèêóë, îòïóñêîâ, ïîõîäîâ è ïîåçäîê. Òåì, êòî ïëàíèðóåò ïðîâåñòè ñâîé äîñóã ñ äåòüìè, ëó÷øå çàðàíåå ïîäãîòîâèòüñÿ. Ìÿ÷è, íàäóâíûå êðóãè, áàäìèíòîí – ýòîò íåõèòðûé íàáîð, êîíå÷íî æå, ñäåëàåò âàø îòäûõ âåñåëåå. Íî íå çàáóäüòå çàõâàòèòü ñ ñîáîé áóìàãó è ðèñîâàëüíûå ïðèíàäëåæíîñòè. Îíè çàéìóò íåìíîãî ìåñòà è ñòàíóò íåçàìåíèìûìè, åñëè ïîãîäà íå ïîçâîëèò ïëåñêàòüñÿ â ðåêå è çàãîðàòü íà ñîëíûøêå. Èòàê, åñëè çà îêíîì è ä åò äîæäü è äåòè ÿâíî ñêó÷àþò, à, ìîæåò, è êàïðèçíè÷àþò, ìîæíî ïðåäëîæèòü èì èãðó

Íåîáèòàåìûé îñòðîâ Îíà íà÷èíàåòñÿ íåáîëüøèì âñòóïëåíèåì: «Ïðåäñòàâüòå, ÷òî ìû åäåì íà íåîáèòàåìûé îñòðîâ, ãäå íè÷åãî íåò. ×òî áû âû âçÿëè ñ ñîáîé? Ïîäóìàéòå êàê ñëåäóåò, ïîòîìó ÷òî ìîæíî âçÿòü òîëüêî òðè ïðåäìåòà. Îíè ìîãóò áûòü ëþáûìè, íî òîëüêî òðè. Íàðèñóéòå èõ». Ýòà èãðà õîðîøà òåì, ÷òî ïîçâîëÿåò íå òîëüêî ðàñêðûòü òâîð÷åñêèé ïîòåíöèàë ðåáåíêà, íî è óçíàòü î òîì, ÷òî îí ëþáèò è öåíèò áîëüøå âñåãî.

Ãðóïïå äåòåé ìîæíî äàòü òàêîå çàäàíèå: «Ïðåäñòàâüòå, ÷òî âû ïîòåðïåëè êîðàáëåêðóøåíèå è òåïåðü âàì ïðèäåòñÿ íåîïðåäåëåííîå âðåìÿ ïðîæèòü íà íåîáèòàåìîì îñòðîâå. Ñîñòàâüòå ñïèñîê èç 10 âåùåé, êîòîðûå âàì íåîáõîäèìû äëÿ âûæèâàíèÿ». Ïîòîì ìîæíî âñåì âìåñòå îáñóäèòü ãîòîâûé ñïèñîê è âûÿñíèòü, ÷òî äåéñòâèòåëüíî íóæíî íà «íåîáèòàåìîì îñòðîâå», à áåç ÷åãî ìîæíî îáîéòèñü.  ñëó÷àå, åñëè îòäûõàþò íåñêîëüêî ñåìåé è äåòè åùå íå î÷åíü çíàêîìû, îáëåã÷èòü èõ îáùåíèå ìîæåò èãðà

×åì ìû ïîõîæè Âî âðåìÿ ýòîé èãðû õîðîøî

ïðîÿâëÿåòñÿ êàê ñâîåîáðàçèå êàæäîãî ðåáåíêà, òàê è îáùèå ÷åðòû, îáúåäèíÿþùèå åãî ñ äðóãèìè. Íà çàäàíèå îòâîäèòñÿ 5-7 ìèíóò – ýòî îáåñïå÷èâàåò íåêîòîðóþ ïîâåðõíîñòíîñòü îáùåíèÿ, îáëåã÷àÿ ó÷àñòèå â èãðå ñòåñíèòåëüíûõ äåòåé. Ïðàâèëà òàêèå: äåòè äîëæíû ðàçáèòüñÿ íà ïàðû ñ òåìè, êîãî åùå íå î÷åíü õîðîøî çíàþò, è âûÿñíèòü, ÷òî ìåæäó íèìè îáùåãî. Íàïðèìåð, âîçìîæíî, îáà èçó÷àþò àíãëèéñêèé ÿçûê èëè ëþáÿò øîêîëàä ñ îðåõàìè. Âñå ñõîäñòâà èãðîêè çàïèñûâàþò íà áóìàãå. Ïîáåæäàåò òà ïàðà, êîòîðàÿ îòûñêàëà áîëüøå âñåãî ñõîäñòâ. Âñåì âìåñòå – âçðîñëûì è äåòÿì – ìîæíî ïîèãðàòü â èãðó

Ïîâîäûðü Äëÿ åå ïðîâåäåíèÿ íóæíû áóìàãà ôîðìàòà À-4, êðàñíûé è ÷åðíûé ôëîìàñòåðû, ïîâÿçêà íà ãëàçà. Íà êàæäîì ëèñòå âåäóùèé çàïèñûâàåò äîáðîäåòåëü èëè ñìåðòíûé ãðåõ. ×åðíûì öâåòîì: «Ãîðäîñòü», «Ãíåâ», «×ðåâîóãîäèå»,

«Áëóä», «Ñðåáðîëþáèå», «Óíûíèå», «Òùåñëàâèå», «Ïå÷àëü»; êðàñíûì: «Âîçäåðæàíèå», «Öåëîìóäðèå», «Íåñòÿæàíèå», «Êðîòîñòü», «Áëàæåííûé ïëà÷», «Òðåçâåíèå», «Ñìèðåíèå», «Ëþáîâü». Âñå ëèñòû ðàñêëàäûâàþòñÿ íà ïîëó ïî ïàðàì, â ñëó÷àéíîì ïîðÿäêå. Âûáèðàåòñÿ îäèí èãðîê, êîòîðîìó âåäóùèé çàâÿçûâàåò ãëàçà. Èãðîê ñòàíîâèòñÿ ïåðåä ðàçëîæåííûìè ëèñòàìè, äâà ïîìîùíèêà ïîääåðæèâàþò åãî çà ðóêè, ÷òîáû íå óïàë. Îñòàëüíûå ó÷àñòíèêè ñòàíîâÿòñÿ ðÿäîì è ïîäñêàçûâàþò, êóäà íóæíî ñòàâèòü íîãó, ÷òîáû ïîïàñòü íà äîáðîäåòåëü, íå çàäåâ ñìåðòíûé ãðåõ. Êñòàòè, èãðó «Ïîâîäûðü», êàê è âñå ïðåäûäóùèå, ìîæíî ïðîâîäèòü íå òîëüêî â ïîìåùåíèè, íî è íà ïðèðîäå. Òàê ÷òî íåïðåìåííî âîçüìèòå ñ ñî-

áîé áóìàãó è êàðàíäàøè. Îíè ïðèãîäÿòñÿ ïðè ëþáîé ïîãîäå.

Ãàçåòà «Îäèã³òð³ÿ» ðîçïîâñþäæóºòüñÿ ó õðàìàõ Óêðà¿íñüêî¿ Ïðàâîñëàâíî¿ Öåðêâè áåçêîøòîâíî. Öå äàðóíîê ïàðàô³é, ÿê³ áåðóòü ó÷àñòü ó âèäàíí³ Ïå ð å ä ï ë à ò í è é ³ í ä å ê ñ :

99732

Ñàéò: odigitriya.com.ua

Ðåã. ñâiä-âî ¹410 âèäàíå 31 òðàâíÿ 2000 ð. Äëÿ ëèñòiâ: 21001, Âiííèöÿ-1, à/ñ 547. E-mail: odigitriya@ukr.net Íàêëàä 14 000 ïðèì³ðíèê³â

Ãîëîâíèé ðåäàêòîð – ïðîòîiºðåé Êîñòÿíòèí Iâàí÷åíêî Âåðñòàëüí³ ðîáîòè – Çàñòóïíèê ðåäàêòîðà – ïðîòîiºðåé Àëåêñié Iðîäîâ Ïàâëî Ëåáåäºâ Âèïóñêîâèé ðåäàêòîð – Òåòÿíà Ìàòÿø Òåõíi÷íi ðîáîòè, ðîçïîâñþäÊîðåêòóðà – Êñåíiÿ Ñòðåëüáèöüêà, ˳ä³ÿ Þð÷åíêî æåííÿ ãàçåò – Âàñèëü ×åïêèé

Íàäðóêîâàíî ó äðóêàðí³ ÒΠ«Ðåã³íà ËÒÄ» Àäðåñà äðóêàðí³: ì. ³ííèöÿ, âóë. Ïóãà÷îâà, 1. Òåë. äðóêàðí³: (0432) 69-47-62. Çàì. ¹3814 Ïðîñèìî íå âèêîðèñòîâóâàòè ãàçåòó â ïîáóòi

gazeta-odіgіtrіya №5  

pravoslavna_gazeta