Issuu on Google+

2008ko abendua

HIZKI-MIZKI aldizkaria


Aurkibidea

AURKIBIDEA Amorebieta-Etxano ......................................... 3 Elkarrizketa (Javi Petralanda)......................... 4 Javier dekoratazailea ................................. 5 Anorexia eta bulimia .................................. 6 Instituto berria .............................................. 7 ikasle berrien, etorkinen kolaborazioak ....... 8 -9 Famatuen bitxikeriak .................................... 10 Gabonetako kontsumoa .................................... 11 System of a down ............................................ 12 Euskararen eguna ........................................... 13 Hondakinak birziklatu ....................................... 14

EGILEAK: PRENTSA TAILERREKO 3.DBH ko IKASLE TALDEA : Soraya López, Irene Razquín, Miriam Rojo, Julen Alberdi, Ane Bilbao, Ane Estankona, Ana García, Mikele Gutierrez, Iñigo López, Amaia Muñoz, Jone Alburquerque eta Izaro Aretxabaleta.

Hizki-mizki@urritxe.com

Bidali helbide honetara zure kolaborazio eta iritziak

Sarreran dagoen postontzian

Eskerrik asko zuen kolaborazioekin parte hartu duzuen guztioi. Hurrengo aleetarako ere eskertuko dizuegu Urritxeko ikasle, irakasle, guraso eta lagun guztioi zuen parte hartzea.

2


Gure herria

Zornotza (Euskaltzaindiak onartutako izena) edo Amorebieta-Etxano (izen ofiziala) Aurreko mendeetan, Eubako, Etxanoko eta Amorebietako herritarrak parrokien aurrean biltzen ziren zergak ordaintzako,gauza jakin batzuei buruz hitz egiteko...Geroago Eubako parrokia ez zen udala sortu ,besteetan, berriz,bai. Jende gehienak pentsatzen du, Amorebieta eta Zornotza gauza bera direla eta horrela da baina jatorri desberdinekoak eta bata eta bestea euskaldun izenak dira. Zergatik deitzen diogu Amorebieta edo Zornotza gure herriari? Herrian Amorebieta izeneko familia garrantzitsu bat bizi zen eta harez geroztik gure herria Amorebieta izenez ezagutzen hasi zen. Sasoi horretan *merinoak biltzen zituen merindade osoko zergak eta horretarako inguruko biztanleak "Zornotzara" joaten ziren. Badirudi Zornotza hori *merinoa bizi zen toki bat zela (dorretxe edo baserriren bat).Hortik aurrera Zornotza izenez ere deitu izan da herria. Amorebieta eta Etxano: 1951ko urtarrilak 26an Amorebieta eta Etxano bateratu egin ziren, botere gehiago eduki eta diru gutxiago gastatzeko. Oharra: *Merino:Euskal zuzenbidean Bizkaia merindadeko judizio-arazoetarako karguduna. Nafarroa Garaian merindadeko betearazteko boterea zeukana zen. Ane Estankona eta Izaro Aretxabaleta 3


Elkarrizketa

JABI PETRALANDA Zenbat urte daramatzazu irakasle moduan, Urritxe institutoan? Urritxe institutoan 12 urte gutxi gorabehera daramatzat eta 30 urte irakasle munduan. Instituto honetako esperientzia politen bat aukeratu beharko bazenu, zein izango litzateke? Esperientzia zehatzik ez daukat, egunak pasatu egiten direlako eta egun bakoitzean gauza desberdinak gertatzen direlako. Irakasle izateaz aparte, beste lanbideren bat daukazu? Zein? Betse lanbiderik ez daukat, baina, hobbiren bat badaukat. Hobbi horietako batzuk lurra aztertzea, lurraren energia eta amalurrarekin hartu emonak... Zuhaitzak, paisaiak ezagutzea ere asko gustatzen zait.

Jubilatzen zarenean bizitza ez da bukatzen eta hiltzen zarenean gauza asko deskubritu gabe geratzen dira.

Zuretzat garrantzitsua al da jubilatu baino aurretik ideia batzuk edukitzea? Jubilatu baino lehenago, oso garrantzitsua da etorkizunerako ideiak prest edukitzea. Ideiarik ez badaukazu, ezer barik geratu ahal zara eta aspertu egin zaitezke. Jubilatuko bazina esperientzi onak gogoratuko ditzuzu? Zeintzuk? Jubilatuko banintz, esperientzia onak eta txarrak gogoratuko ditut, baina normalean esaten den bezala: "por supervivencia" momentu onak gogoratzen dira. z Zenbat urte daramatzazu hobbi horietan? Eta segitzea espero duzu? Hobbi hauek 30 urte inguru dauzkat nire barnean. Eta jubilatzen naizenean, hobbi hauekin jarraituko dut. Txoritxo batek kontatu digu bost aldiz Santiagoko ibilbidea egin duzula. Egia al da? Berriro egitea gustatuko litzizuke? Egiterakoan, noiz egingo zenuke? Eta norekin? Gaur egungo gazteei Santiagoko ibilbidea gomendatuko zenieke? Bai egia da. Espero dut beste bi edo hiru alditan egitea. Beharbada, hurrengo urtean egingo dut Santiagoko Bidea, Paris ingurutik hasita, Santiagoraino. Hau beti bakarrik egin beharrekoa da. Santiagoko bidea oso polita da, beste lekuetako pertsonekin harremanak egiten dituzu, beti prest daude elkar laguntzeko eta garrantzitsuena, zure burua ezagutu eta erreflekzionatzen duzulako. Gainera paisai ikaragarriak daude. Esperientzia hau ez dut inoiz ahaztuko. 4


Dekorazioa

JABI DEKORATZAILEA

Etxe batean sartzen garenean, pixka bat erreparatzen badiogu, han bizi direnak nolakoak diren jakin dezakegu. Beraz, horrek zera esan nahi du. Etxea barrutik apaintzeko orduan, norbere gustura jartzen saiatzen dela jendea. Javier Petralanda dekoratzaileak zenbait aholku emango dizkigu. Etxea babesa da, berotasuna: etxea aterperik inportanteena da, eta azken batean, amak ematen diguna ematen digu. Horregatik emetasun-ikutu bat izan behar du etxeak.

Zu nolako, etxea halako.

Zeure koloreak Pastel koloreen aldekoa da Javier, logelak lo eta lasai egoteko omen direlako. Beraz, urdin argia, arrosa, izokin kolorea... ditu atsegin dekoratzaile honek. Txuria, aldiz, tokia guztian, eta berde iluna... ez ditu laket. Eta are gutxiago grisa. Koloreen bidez beste oreka-mota bat ere bila daiteke. Adibidez, umeen gelan. Javier Petralandaren ustez, umea ipurtarin, bixi horietakoa bada, inon geldi egoten ez den horietakoa, kolore lasaiak hautatu behar dira, eta alderantziz, lasaiegia bada, kolore bizixeagoak. Logelaren lasaitasunari begira, ez zaio gustatzen aparailu elektroikoak sartzea. Beraz, fuera logelatik CDak, telebistak... Landareak ere gustatzen zaizkio geletan.

Baina Euskal Herrian, oraindik ere, landareak gelatik kanpo ateratzen dira gauez. Beldur gara oxigenoa kenduko ote diguten. Landare-pare batek ez du kalterik egiten. Eta landareak bezain atsegin ditu natura duten koadroak. Abstraktua ez zaio gustatzen. Hala ere, norberari gustatzen zaiona jarri behar omen da.

Jone Alburquerque eta Mikele Gutierrez 5


Anorexia:Elikagaiak murriztea. Bulimia:Elikagaiak kontrolik gabe irinstea eta gero oka egitea

Osasuna

Anorexia eta bulimia gaur egun nerabeengan eragin handia duten bi gaixotasun dira. Elikadurari dagokion arazo honen ondorioz, beren gorputzak modu desitxuratuan ikusten dituzte eta nahiz eta erabat argal egon, beren burua gehiegizko pisuarekin ikusten dute. Gaixoak bere auto-estimua berreskuratu behar du: ez du loditzearen beldur izan behar, lehen kasuan, eta ez du janaria antsiolitiko gisa erabili behar, bigarren kasuan. Nerbio anorexia: Pubertaro eta adoleszentziaren artean agertzen da eta, orokorrean, nesken artean sarriago, batez ere beren itxura fisikoak gehiago kezkatzen dituelako. Anorexikoa pertsona perfekzionista, obsesiboa, menpekoa eta manaerraza izaten da. Normalean, bere ikasketetan bikaina da, baina bere autoestimua txikia izaten da.Beti lodi ikusten dute beren burua, argalak badira ere.

Bulimia: Gaixotasun honek adin gehiagoko neskengan izaten du eragina (17 urte inguru), eta gaixoak gatazkatsuak, oldartsuak eta intoleranteak izaten dira, presio sozialen, etxeko lanen eta abarren aurrean.Aholkuak. Honetaz aholkatzea zaila da, espezialista batera ez bazoaz. Hala ere, baliagarriak izan daitezkeen hainbat gomendio daude.

2008ko apirilaren 23an , Californian 10 eta 15 urte bitarteko 65 gazteri eginiko inkesta baten emaitzak ikus ditzakezue. Inkesta honetako 65 gazteek galdera honi erantzun behar izan zioten: "Gustatuko al litzaizuke zure burua argalago ikustea?" Inkestaren emaitza argigarria da: %46k baietz erantzun dute eta % 54k ezetz. Ane Bilbao eta Miriam Rojo 6


Gure institutua

ERAIKIN BERRIA Dakizuenez, eraikin berrian Batxilergoa eta moduloak egiten dituztenak bertan daudela, dagoeneko klaseak ematen. Hainbat urtetan "barrakoietan" ikasten egon ondoren. Hainbat urtetan eraikin berria egiten noiz hasiko zain egon ondoren , azkenean amaitzear daude obrak. Oso beharrezkoa zen eraikin hori egitea: batxilergoko ikasleek ez zuten toki egokirik, lan egiteko; Larreatik zetozten ikasleak asko zirelako eta lanbide heziketako tailerrak zahartuta zeudelako.

Ikasle asko kexatzen da denbora luze daramatelako obretan. Aurreko zuzendaria zen Karmelo Urkizaren esanetan, "eraikin berria bi zatitan egin behar izan dute eta horregatik luzatu egin dira obren iraupena. Gainera, lanbide heziketako tailerrak berriztu behar izan dituzte eta badirudi gabonak arte edo ez direla obra guztiak amaituko".

“Obrengatik orain arte hainbeste enbarazu izan arren, baditugu instalazio egokiagoak. Lorpen handia izan da.�

Irakasle batzuk ere aparkalekua dela eta, kexatu dira. Baina obrak bukatzean obretako langileak egongo ez direnez, espero dugu leku gehiago egotea autoentzat

Ikasleei Inkesta 1.- Istitutoan eraikuntza berria egitea... 1

2

3

4

3.- Beharrezkoa da?

2.-Ondo geratzen ari da? 1

2

1

3

2

3 1.2.3.4.-

%15 Txarto iruditzen zait %11 NS/NC %9 Oso ondo %65 Ondo

1.- %29 Nahiko ondo 2.- %50 ondo 3.- %21 oso ondo

7

1.- %49 Beharrezkoa 2.- %46 Oso Beharrezkoa 3.- %5 Ez oso beharrezkoa

IĂąigo Lopez eta Julen Alberdi


Gure etorri berriak HARREMANAK Nik Ane dut izena 16 urteko neska polita naiz ilehoria naiz eta begi txikiak ditut altua naiz igeriketa gustatzen zait saskibaloia da diskotekara joatea gustatzen zait. 4 DBHn ikasten dut nire tutorea Bego da. Bilbokoa naiz eta egunero autobusez etortzen naiz eta goizeko 8:00etan arrasaldetan itzultzen naiz 19:00etan. Nirekin kontaktatzeko deitu telefono honetara: 606759650

Aupa! Amaia dut izena eta 18 urte dauzkat. Nire izakera alaia eta atsegina da. Vladekin liatuta nago. Durangokoa naiz baina Amorebietara egunero etortzen naiz institutora. Urritxen ikasten dut 3DBHn. Nire zaletasuna argazkilaritza da. Nirekin konektatu nahi baduzu deitu telefono honetara:600657394

Leire Torres dut izena eta 15 urte dauzkat. Nire lagunek esaten dute oso berritsua eta entretenigarria naizela. Batzuetan etxean geratzen naiz Gran Hermano ikusten. Ni Amorebietakoa naiz eta Zelaietaren ondoan bizi naiz. 3DBHn nago Urritxen. Diskotekara joatea gustatzen zait. Beti klase eta gero

Ikusten duzu goizean argia hasten denean, menditxo baten gainean, etxe txikitxo aintzin zuri bat, lau haitz handiren erdian, txakur zuri bat atean, iturri単o bat aldean

HIEROGLIFIKOA

Nork idatzi du kanta hau?

8


Gure etorri berriak BERTSO-RAP TXOKOA Orain euskeraz atera dut bikain. Gero aterako dut zero Lehen euskara egon naiz ikasten Atzo euskara ikasi dut txo! Bihar klasean ikusiko dut Pilar. Orain me pego con Azitain Gero mi padre trabajará de obrero Lehen con esta rima le he ganado a Eminem Atzo cené una bolsa de pistacho con mi padre todo boracho. Bihar le esperaré a itziar Egunero en mate saco un cero Batzuetan me visto de Superman Urtero me como a Zapatero Askotan Ane grita que los dibujos se acotan Gauero me quito el sujetador de cuero Ordurako mi madre se va a Mónaco 3.DBH C Nire aita Nicolae deitzen da. Altua da, eta ilelaburra da. Zornotzan bizi da 2005etik .Hogeita amarzazpi urte ditu. Erakuntzan lan egiten du.Nire aita etxean oso lasaia da.

Nire ama Paula deitzen da.Txikia da eta ileluzea da. Zornotzan bizi da.Zantzailea da gainera garbitzailea da.Hogeita hamasei urte ditu.Nire ama etxean jatorra ets ere lasaia da.

Ni Alexandru deitzen naiz.Zornotzan bizi naiz. Hamaspi urte ditut.Zornotzan bizi naiz 2007etik.Ni urritxen ikas naiz.

Kaixo! Ni alexandra naiz eta nire familia oso interesgarria da. Nire ama Claudia da eta 37 urte ditu. Errumaniakoa da eta maitagarria eta oso interesgarria da. Ileluzea, ilehoria da oso lodia da eta etxekoandrea da. Nire aita Pedro da eta berrogei urte ditu.interesgarria da eta oso maitagarria. Nire ahizpa Raisa da. Oso polita eta atsegina

Nire aita juan deitzen da ,mecanikaria da eta amorebietan bizi da ile motza dauka . txikia eta ile beltza da pailazo atsegina da . Nira ama fior peña deitzen da, etxekoandrea da eta republica domicanakoa da eta amorebietan bizi da hoguita hamaseis urte dauka eta txikia eta ile alezea,lisoa eta ilehoria da . Nire ahizpa Yokairy deitzen da ,ikaslea da eta amorebietan bizi da ilekizkurra eta betaurrekoduna da eta oso ipurdierrea da. hamabi urtedauka . Nire neba yakory deitzen da ,ikalea da eta republica dominicanbizi da altua eta ilelisoa eta ile beltza da .pilazo atsengina da hamazazpi urte dauka. Ni Evelyn naiz eta republica dominicanakoa naiz eta amorebietan bizi naiz eta hamabost urte ditut eta nik gustatxe kotxe eta saskibaloia naiz . 9


Famatuak

FaMaTuEn BitxIkeRiAk!

=)

Shiloh-ek, Angelina Jolie eta Brad Pitt-en alabak, urre zurizko txupete trinkoa hartu zuen oparitzat jaiotzean. 3 kilatetakoa.eta 279 diamanteduna. Opari bitxi hau Itsmybinky enpresatik atera zen, Honen ondorioz, Angelinaren alaba, Shiloh, bera baino osptsu-

agoa izan zen. Oparitxoaren kostua 17000 $- koa izan da.

Lindsay eta Samantha. Krisia? Ez! Ezkontzeko asmoak dituztela entzuten da. "Samantharekin mutilekaz baino hobeto nago", esan du Lyndsay-ek. Bikotea oso zoriontsu ikusten dugu.

NORI GERATZEN ZAIO HOBETO?

Gure famatuek batzutan erropa berdina daramate, beraiei ez zaizkie batere gustatzen koparazioak gorrotagarriak direlako. Nori geratzen zaio hobeto? Guretzat Shakirari.

Jared Padalecki! Argazki polita, ezta? Ba aktore honek perfume marka bat atera du, "Atracction" izenekoa. Baina hori ez ezik, argazkian daramatzan jeans batzuk ere promozionatzen ditu, eta ikusgarri geratzen zaizkio. Bai, ala? 10

Soraya L贸pez eta Irene Razqu铆n


Gomendioak

Gabonetako kontsumoa 1-

2-

Gabonetan argi asko gastatzen dugu, beraz hori saihesteko etxeko gabonetako argiak ez utzi piztuta egun guztian. Gabonetan zabor asko botatzen dugu, gehiegi kontsumitzen dugulako, beraz ahalegindu zaitezte erreziklatzen.

3Gabonetan kristalezko plateretan jan beharrean plastikozko plateretan jaten dugu, horrek asko kutsatzen du eta hori sahiesteko kristalezko plateretan jan. 4Oparien eta janariaren boltsak bota beharrean, beste aldi baterako gorde ditzakezu. 5Ahal baduzu piladun jostailurik ez ezazu erosi, pilak arin gastatzen dira eta asko kutsatzen dute. 6-

Erabiliko ez dituzun jostailuak, bota beharrean beste ume batzuei eman.

7-

Opariak ez dira hobeak izango garestiagoak direlako.

8-

Erabiltzen ez ditugun aparailu elektrikoak deskonektatuta utzi edo amatatu.

9-

Berogailua ez izan 18ยบ tik gora.

10- Ez bota jango ez den janaria. Oso garesti dau denak ez erosi.

Kolaborazioak Urritxe institutoan badago gela oso dibertigarri bat: 3. DBH B. Mota guztietako pertsonak daude. Eta zelako burutazioak dituzten... Duela gutxi etxeko zapatilekin klasean egotea bururatu zitzaien. Horrela gusturago egoten dela eta oinak beroago dituztela esaten dute. Ikasleak gelatik oinez horrela ibiltzen ikustea bitxia iruditzen zaigu. Zapatila zuriak, marroiak, arrosak, hartz edo txakur itxura dutenak... era askotakoak eta guztiak oso politak. 11


Musika

System of a down System of a down taldea, System edo S.O.A.D izenaz ere ezagutua , metal alternatiboko talde bat da, Los Angelesen 1995ean sortua. Taldearen lehenengo izena Soil izan zen, baina geroago System of a down izenarekin geratu ziren. Famatuak dira egiten eta abesten dituzten letrengatik, beraien letrak biolentziaren kontra, pornografiaren kontra, matxismoaren kontra, diruaren eta gizartearen kontra doaz.

Beraien lehenengo singela ''Sugar'' izan zen, irratiko gogokoena bilakatu zena, hain zuzen. Beraien bigarren singelak, Spiders eta War izan ziren, giran hasi zirenean (1998an), Slayerren teloneroak izan ziren beraien lehenengo aldiz, eta bigarrenez The Ozzfest taldearekin, geroago (2000ean) Black Sabbath-ekin ere parte hartu zuten.

Abeslaria: Serj Tankian Guitarra: Daron Malakian Bajoa: Shavo Odadjian Bateria: John Dolmayan

“Gu ez gara heavy-ak ezta hard rockeroak, guk egiten duguna rap eta elektrko heavy eta rock-arekin nahasten dugu. Bi album kaleratu ditugu: Mezmerine eta Hypnotize”. Lehenengo asteetan diskaren 800.000 kopia izan zituen diskak. Lehenengo gramia B.Y.O.B singelarengatik izan zuten. Eta bigarrena Question! izan zen. Taldeak hainbat gira egin zituen Kanadatik, Estatu Batuetatik, Boltan etb. Diska horietan beste talde famatu batzuk ere parte hartu zuten: Rober Plant, The Beatles, Guns n’ Roses... etb.

Ana García eta Amaia Muñoz 12



Hizki-mizki aldizkaria 2008ko abendua