Issuu on Google+

afgiftekantoor Gent X UROBEL

P508859

Kortrijksesteenweg 220 9830 Sint-Martens-Latem

MULTIDISCIPLINAIRE UITGAVE VOOR HET UROLOGISCHE ZORGGEBIED VERSCHIJNT 4X PER JAAR

jaargang 2011 - nummer 22 MAGAZINE INTERDISCIPLINAIRE DANS LE DOMAINE EDITIE ARTSEN DES SOINS UROLOGIQUESPARAÎT 4X PAR AN

EDITION MEDECINS

année 2011 - numero 22

M A G A Z I N E

EDITIE VERPLEEGKUNDIGEN EDITION INFIRMIER(E)S

INHOUD / CONTENU p. 3

Editoriaal / Editorial

p. 4, 7

Column

p. 8 - 23

Dossier

p. 22

Incontinentie Incontinence

p. 26 - 28

Nieuws & innovaties Nouvelles & innovations

p. 31 - 37

Voor u gelezen Lu pour vous

p. 38 - 41

Nieuws uit de vereniging Les nouvelles de l’association

p. 42 - 45

Faits Divers

p. 46 - 47

‘t Kleinste Kamertje La petite chambre

p. 50

Agenda

DOSSIER

Uro-reconstructieve chirurgie Chirurgie urologique reconstructrice Met dank aan iedereen voor hun bijdrage / Merci à tous pour leur aide : Prof. Piet B. Hoebeke Anne-Françoise Meurisse en Urogenitale reconstructie Sylviane Van Der Does, UZ Gent Cliniques Universitaires Saint-Luc Brussel Dr N. Lumen MD Ph D Uro-oncologie / reconstructieve urologie UZ Gent Dr Ben Van Cleynenbreugel Adjunct kliniekhoofd Dienst Urologie UZ Leuven Prof. Oosterlinck UZ Gent Piet Eelen MS-Centrum Melsbroek Jan Hendrickx UZ Leuven

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 1

Ronny Pieters UZ Gent Dr. Geert F. Tailly Urologie AZ Klina Brasschaat Cel Vandewinkel Jan Palfijn Merksem Ingrid Van Neyghen Urologie UZA Paul De Beuckeleer redactie

Dr. Lumen (p. 8 - 13) Chirurgische correctie voor de ziekte van Peyronie La correction chirurgicale de la maladie de La Peyronie Piet B. Hoebeke e.a. (p. 14) One-Stage Penectomy and Phalloplasty for Epithelioid Sarcoma of the Penis in an Adolescent Dr. Ben Van Cleynenbreugel (p. 18 - 20) Pyeloplastie : open, laparoscopisch, robot geassisteerd of single port ? La pyéloplastie : ouverte, laparoscopique, robot-assistée ou single port ?

20/06/11 15:23


e a c l n e e r v i é V diff

Voor meer informatie: www.lofricsense.nl

Veilig – volledige lediging, comfortabel en bewezen veilig voor lange-termijn gebruik. Hygiënisch – voor, tijdens en na gebruik. Gemakkelijk – functioneel ontwerp van opbergen tot weggooien. Slim ontwerp en veilig katheteriseren.

© 2009 Astra Tech AB. All rights reserved. 76794-NL-0912

Vrouwen zijn niet allemaal hetzelfde. LoFric® Sense™ is de nieuwe katheter die medische- en leefstijlvoordelen combineert om bij een breder scala van behoeften van vrouwen te passen. Met een katheterlengte die volledige lediging mogelijk maakt en met een aantrekkelijke verpakking, activering en hanteerbaarheid, zorgt LoFric Sense voor veilig en comfortabel katheteriseren waar en wanneer dan ook. Ontdek alle voordelen van LoFric Sense.

Astra Tech Benelux B.V., Postbus 656, 2700 AR Zoetermeer, Nederland. NL Tel.: (079) 360 19 50, Fax: (079) 362 37 48, BE Tel: (03) 232 06 15, Fax: (03) 213 30 66, www.lofricsense.nl 9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 2

20/06/11 15:23


editoriaal

Beste lezers, De urologie blijft een specialisme in volle evolutie. Niet alleen worden nieuwe technieken ontwikkeld, de diagnostiek, medische beeldvorming veranderd, de plaats van de urologische patiënt in het ziekenhuis evolueert zoniet nog sneller. Waar vroeger voor de patiënt het zwaartepunt in een ziekenhuisverblijf lag, situeert de zorg voor de urologische patiënt zich meer en meer in de ambulante setting of dagziekenhuis. Als verenigingen met interesse in de urologie moeten wij ons ook aanpassen. We moeten mee zijn met de evoluties, moeten onze focus op ambulante zorg uitbouwen, misschien ook meer en meer aandacht besteden aan zelfzorg en opleiding van patiënten. Daarom wil Urobel in de volgende maanden eens stilstaan bij onze doelstellingen, wie we willen zijn, wat we willen zijn voor wie. Binnen het bestuur willen we eens kort terugkijken naar het verleden maar voornamelijk starten met de opmaak van een beleidsplan voor 2012-

2015. Dit beleidsplan willen we dan voorleggen aan de verschillende partners waar we mee samenwerken, maar zeker ook aan de leden van Urobel en u, lezers van het magazine. We nodigen jullie dan ook graag uit om uw mening, uw ideeën, uw wensen kenbaar te maken. Een e-mail naar voorzitter.urobel@telenet.be zal ten zeerste gewaardeerd worden en wordt meegenomen in de komende discussies. We wensen u alvast veel leesplezier met dit nieuwe tijdschrift rond reconstructieve chirurgie en danken de auteurs van harte voor hun bijdrage. De volgende nummers hebben als thema pediatrische urologie en chronische urologische zorg. Uw bijdragen zijn altijd welkom. Ronny Pieters Voorzitter vzw Urobel

Chers lecteurs, L’urologie reste une spécialité en pleine évolution. Outre le développement de nouvelles techniques, le diagnostic et l’imagerie médicale changent, et la place du patient urologique au sein de l’hôpital évolue, peut-être encore plus rapidement.

g

Alors qu’auparavant, l’élément essentiel pour le patient résidait dans une hospitalisation, les soins du patient urologique s’inscrivent de plus en plus dans le contexte ambulatoire ou en hôpital de jour.

na

© 2009 Astra Tech AB. All rights reserved. 76794-NL-0912

En tant qu’associations intéressées par l’urologie, nous nous devons également de nous adapter. Nous devons suivre les évolutions, élargir notre centre d’intérêt aux soins ambulatoires, et peut-être également consacrer de plus en plus d’attention aux auto-soins et à la formation des patients. C’est pour cette raison qu’au cours des prochains mois, Urobel veut réfléchir aux objectifs, à ce que nous sommes, ce que nous voulons représenter, et pour qui. Au sein du comité, nous ferons une brève rétrospective de ce qui a été fait, mais nous établirons principalement un plan d’action pour 2012-2015. Nous désirons éga-

lement soumettre ce plan d’action aux différents partenaires avec lesquels nous collaborons, mais certainement également aux membres d’Urobel et à vous, lecteurs du magazine. Nous vous invitons dès lors à nous faire part de vos avis, de vos idées et de vos souhaits. Vos e-mails, adressés à voorzitter.urobel@telenet.be, sont très appréciés, et serviront de base aux discussions futures. Nous vous souhaitons d’ores et déjà beaucoup de plaisir à la lecture de ce nouveau périodique consacré à la chirurgie reconstructrice et nous remercions chaleureusement les auteurs pour leur contribution. Les prochains numéros traiteront de l’urologie pédiatrique et des soins urologiques chroniques. Vos articles sont toujours les bienvenus.

Ronny Pieters Président de l’ASBL Urobel

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 3

3 20/06/11 15:23


colUMn

BPH : een miljoenenzaak Op 12 mei 2011 organiseerde het RIZIV een consensusmeeting rond prostaatpathologie.

Prof. Oosterlinck zal vanaf nu in iedere edi-

geven een tijdelijke verbetering die evenwel wegebt naargelang de prostaat verder groeit. schouwingen over het wereldje van de urologie  Ze hebben evenwel een snel en vrijwel onschrijven.  De bedoeling van dergelijke meeting is tot middellijk effect. De 5-alfa reductaseremmers Wie  met  Prof.  Oosterlinck  al  een  geanimeerd  een consensus te komen over de behandezoals Finasteride en Dutasteride (Avodart) die gesprek  voerde  weet  dat  hij  een  sterke  visie  ling en diagnose van een ziekte met een de prostaat van meer dan 30ml (20 à 25%) heeft op wat reilt en zeilt in de urologie en wie  belangrijke socio-economische impact. Het doet krimpen, behoudt zijn effect over meerricht zich in de eerste plaats tot omnipractici dere jaren. Het zal evenwel een 8-tal maand met urologie te maken heeft of er zou moeten  maar ook tot de specialist en de overheid. duren vooraleer het effect maximaal is. Bij mee bezig zijn.  dergelijke medicaties kan men zich afvragen Uw reacties zijn dan ook steeds welkom. BPH is beslist een aandoening waarover de vanuit de overheid wat het goedkoopst is : de ganse gemeenschap zich zal moeten bezinmedicatie te promoten door terugbetaling nen. Met onze steeds ouder wordende bevolking wordt dit een te geven of de patiënt toch vaker tot heelkunde laten evolueren. ziekte met een grote budgettaire weerslag. Het voorkomen van Pharma-economische modellen kunnen hierbij nuttig zijn. In elk BPH is immers zeer sterk gelinkt aan de leeftijd : hoe ouder, hoe geval is het na de COMBAT studie (tamsulosine en dutasteride)duivaker het voorkomt.Op 80-jarige leeftijd is zowat een derde van delijk dat we medicatie beschikbaar hebben die BPH complicaties deze aandoening geopereerd en een andere derde heeft er last kan vermijden, zeker in de eerste vier jaar. van en wordt vaak met medicatie behandeld. Toch is het een ziekte waarvan men hede ten dage niet meer overlijdt. Hydronefrose en Financieel haalbaar ? recidiverende urineinfecties zijn niet meer het probleem waarmee Een enorm probleem bij elke berekening over het financieel haalbade patiënten komen. De mannen komen op tijd wanneer toene- re blijft evenwel het voorschrijfgedrag van artsen. Vele voorbeelden mende mictieklachten hun levenskwaliteit begint te verstoren. uit het verleden geven aan dat zodra iets goedkoop beschikbaar Urineretentie, frequente hematurie, blaassteen en recidiverende komt, het verbruik sterker stijgt dan de echte noodzaak. Dit is trouinfecties zullen uiteindelijk verwikkelingen zijn die heelkunde nood- wens niet alleen in de geneeskunde maar ook voor alle mogelijke zakelijk maken. Dit laatste vergt urologen, operatietijd, hospitalen, goederen en diensten. In de economie geldt dit als de wet van verplegenden en dus handenvol geld. Bij de plannen voor de toe- Taylor. komst zou men nu reeds kunnen inschatten wat de nood zal zijn in de komende 25 jaar. De consensusmeetingbesluiten zouden dan Een consensusmeeting dient natuurlijk om artsen te informeren ook voor onze plannenmakers goed moeten gelezen worden. Ik maar hoe sterk is deze boodschap en hoe goed wordt ze opgehoop dat ze dat ook doen en dat de verantwoordelijke politici ook volgd ? Vergeleken met de marketingmachine van de pharmaonze technocraten zullen geloven. industrie is het maar een flauwe bedoening. Men kan en moet natuurlijk terugbetaling van medicatie koppelen aan de juiste voorGeneesmiddelen voor BPH : waarden om voor te schrijven. Tot op heden heeft men zich steeds De meeste geneesmiddelen die ontwikkeld werden voor de behan- beperkt tot het binden van de terugbetaling aan een aangepast atdeling van BPH hebben hoofdzakelijk de weerslag onderzocht van test. Dit onaangepast schrijfwerk zal wellicht door de artsen niet in de medicatie op de prostatismelast en levenskwaliteit. Ook effec- dank worden afgenomen en is voor hen die hun job ernstig nemen ten langer dan twee jaar, werden vaak niet nagegaan. Men bewees eigenlijk ook nutteloos tijdverlies. Men zou wat meer inventief kunhoofdzakelijk dat op korte termijn de klachten van de patiënt ver- nen zijn en terugbetaling koppelen aan het promoten van gepaste minderden. Een niet onbelangrijk deel van de patiënten verbeterde indicaties door de pharma-industrie zelf. Iets als een geleide reevenwel ook onder placebo ! clame dus. Op lange termijn een strategie die misschien voor beide kan lonen. Terugbetaling ? Is dit voldoende om dergelijke medicatie terugbetaling te verlenen Laat ons hopen dat allen die energie hebben gestoken in deze vanuit het RIZIV ? Ik meen van niet, temeer daar de ervaring leert meeting, er ook enig effect van zien. In de eerste plaats ten voordat zodra iets goedkoper wordt, het vaak overmatig wordt gebruikt dele van de BPH lijder en dus een belangrijk deel van onze oudere ook zonder dat hiertoe de noodzaak bestaat. Wat bewezen dient bevolking,maar ook artsen, overheid en pharma-industrie. te worden, is dat medicatie ook in staat is de “harde eindpunten” zoals urinaire retentie en de nood aan heelkunde, over meerdere Prof. Dr. W. Oosterlinck jaren, kan verminderen. Twee studies doen dit wel en gaan daaren- Urologie boven in een observatie tot vier jaar. Alfablokkers zoals Tamsulosine UZ Gent

4

tie van Urobel Magazine in een column zijn be-

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 4

20/06/11 15:23


How to recognise a unique pharmaceutical Group? Ipsen is an innovation-driven international specialty pharmaceutical group with over 20 products on the market and a total worldwide staff of nearly 4,000. The company’s development strategy is based on a combination of products in targeted therapeutic areas (oncology, endocrinology and neuromuscular disorders) which are growth drivers, and primary care products which contribute significantly to its research financing. This strategy is also supported by an active policy of partnerships. The location of its four Research & Development centres (Paris, Boston, Barcelona, London) gives the Group a competitive edge in gaining access to leading university research teams and highly qualified personnel. In 2007, R&D expenditure was €184.7 million, in excess of 20% of consolidated sales, which amounted to €920.5 million while total revenues amounted to €993.8 million. More than 700 people in R&D are dedicated to the discovery and development of innovative drugs for patient care.

www.ipsen.com

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 5

20/06/11 15:23


NIEUWE KATHETER VOOR mANNEN

Discreet ontwerp Een handige, compacte katheter voor mannen, overal en altijd. Omdat de SpeediCath Compact katheter voor mannen veel kleiner is dan de standaard katheter, wordt ook het sonderen zelf discreter. De katheter is perfect voor gebruik thuis of buitenshuis en geeft u meer controle bij het inbrengen. Hij is direct gebruiksklaar en vrij van PVC en ftalaten. Kortom, een echte revolutie onder de katheters. Meer weten? Surf naar www.nl.speedicathcompactmale.coloplast.be

Coloplast ontwikkelt producten en diensten die het leven vergemakkelijken van mensen met zeer persoonlijke medische aandoeningen. Door nauw samen te werken met de mensen die onze producten gebruiken, ontwikkelen wij oplossingen die op hun bijzondere behoeften zijn afgestemd. Dit noemen we “intieme gezondheidszorg”. Onze activiteiten spitsen zich toe op stomazorg, urologie en continentiezorg, en wondzorg. We zijn wereldwijd actief en stellen meer dan 7,000 mensen tewerk. Het Coloplast logo is een geregistreerd handelsmerk van Coloplast A/S. © 2011-04. Alle rechten voorbehouden. V.U.: V. Burge - Coloplast Belgium NV/SA, Humaniteitslaan 65, B-1601 Ruisbroek.

CPUCC_SpeediCath_Compact_Male_Launch_Ad02_A4_NL.indd 1 9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 6

Coloplast Belgium NV Humaniteitslaan 65 1601 Ruisbroek Tel: +32 2 334 35 35

www.coloplast.be

05/05/2011 09:56:55 20/06/11 15:23


colUMn

UWE

ETER ANNEN

L’HBP : une affaire juteuse Le 12 mai 2011, l’INAMI organisait une réunion de consensus au sujet de la pathologie prostatique. Le but d’une telle réunion est d’arriver à un consensus au sujet du traitement et du diagnostic d’une maladie dont l’impact socio-économique est important. Elle s’adresse en premier lieu aux omnipraticiens, mais aussi aux spécialistes et aux autorités.

Dès à présent, dans chaque édition d’Urobel Magazine, le Professeur Oosterlinck se verra attribuer une colonne dans laquelle il nous fera part de ses considérations au sujet du monde de l’urologie. Quiconque a déjà eu une discussion animée avec le Professeur Oosterlinck sait qu’il a un avis bien tranché au sujet de ce qui se passe en urologie et de ce que toute personne concernée par l’urologie devrait prendre en compte. Vos réactions sont dès lors toujours les bienvenues.

L’HBP est assurément une affection sur laquelle l’ensemble de la société doit se pencher. Étant donné notre population vieillissante, l’HBP a d’importantes répercussions budgétaires. En effet, l’apparition de l’HBP est très fortement liée à l’âge : plus l’âge avance, plus la maladie est fréquente. À l’âge de 80 ans, près d’un tiers des patients est opéré en raison de cette affection, tandis qu’un autre tiers en souffre et est souvent traité par médicaments. Toutefois, il s’agit d’une maladie dont on ne meurt plus à l’heure actuelle. Les patients ne consultent plus en raison d’une hydronéphrose et d’infections urinaires récidivantes, mais bien au moment où l’aggravation de leurs plaintes mictionnelles commence à perturber leur qualité de vie. En définitive, la rétention urinaire, l’hématurie fréquente, les lithiases vésicales et les infections récidivantes seront des complications qui nécessiteront une chirurgie. Or, celle-ci implique des urologues, un temps chirurgical, des hôpitaux, du personnel infirmier et donc un énorme coût financier. Dans le cadre des plans pour le futur, on pourrait déjà actuellement estimer quels seront les besoins au cours des 25 prochaines années. Dès lors, nos décideurs ont tout intérêt à bien lire les conclusions de la réunion de consensus. J’espère qu’ils le feront et que les responsables politiques croiront également nos technocrates. Médicaments pour l’HBP : La plupart des médicaments développés pour le traitement de l’HBP ont essentiellement évalué les répercussions des médicaments sur les symptômes de prostatisme et sur la qualité de vie. On n’a également pas souvent évalué les effets au-delà de deux ans. On a principalement prouvé que les plaintes du patient diminuaient à court terme. Cependant, une proportion non négligeable de patients présentait également une amélioration sous placebo ! Remboursement ? Tout ceci suffit-il à envisager le remboursement de ces médicaments par l’INAMI ? Je ne pense pas, d’autant plus que l’expérience nous apprend que, dès qu’une chose devient moins chère, elle est souvent utilisée sans modération, y compris sans réelle nécessité. Il conviendrait de prouver que ces médicaments sont également capables de réduire les « critères d’évaluation irréfutables » tels que la rétention urinaire et la nécessité d’une intervention chirurgicale, sur plusieurs années. Deux études l’ont fait, et elles impliquent en outre un suivi allant jusqu’à quatre ans. Les alpha-bloquants tels que la tamsulosine donnent une

amélioration temporaire, qui diminue cependant au fur et à mesure que la prostate continue à grossir. Ils ont toutefois un effet rapide et presque immédiat. Les inhibiteurs de la 5-alpharéductase tels que le finastéride et le dutastéride (Avodart), qui réduisent la taille de la prostate de plus de 30ml (20 à 25 %), conservent leur effet durant plusieurs années. Il faudra cependant près de 8 mois avant que leur effet soit maximal. Au sujet de ces médicaments, on peut se demander ce qui est le moins cher du point de vue des autorités : promouvoir le médicament en le remboursant, ou laisser évoluer plus longtemps les patients, jusqu’à ce qu’ils en arrivent au stade chirurgical. Sur ce plan, les modèles pharmaco-économiques peuvent être utiles. En tout cas, depuis l’étude COMBAT (tamsulosine et dutastéride), il est clair que nous disposons de médicaments susceptibles d’éviter les complications de l’HBP, certainement au cours des quatre premières années. Financièrement possible ? Un énorme problème, lors de chaque calcul de faisabilité financière, reste cependant le comportement prescripteur des médecins. Bon nombre d’exemples issus du passé indiquent que, dès qu’une chose peu onéreuse arrive sur le marché, la consommation augmente davantage que la réelle nécessité. C’est d’ailleurs non seulement le cas en médecine, mais aussi pour tous les biens et services possibles. En économie, cela porte le nom de loi de Taylor. Une réunion de consensus a naturellement pour but d’informer les médecins, mais quelle est la puissance de ce message, et comment est-il suivi ? Par rapport à la machine de marketing qu’est l’industrie pharmaceutique, une telle réunion ne pèse pas lourd dans la balance. On peut – et on doit naturellement – coupler le remboursement des médicaments aux critères de prescription adéquats. Jusqu’à présent, on s’est toujours contenté de corréler le remboursement à certains critères. Ces tracas administratifs inadaptés ne seront peut-être pas bien accueillis par les médecins et, pour ceux qui prennent leur travail au sérieux, ils signifient également une perte de temps. On pourrait peut-être faire preuve d’une plus grande inventivité en couplant le remboursement à la promotion des indications correctes par l’industrie pharmaceutique elle-même, en une sorte de publicité dirigée. À long terme, il est possible que cette stratégie soit bénéfique pour les deux parties. Espérons que tous ceux qui se sont investis dans cette réunion en verront également les effets. En premier lieu, au profit des patients souffrant d’HBP – soit une proportion importante de notre population âgée – mais aussi des médecins, des autorités et de l’industrie pharmaceutique. Prof. Dr. W. Oosterlinck Urologie, UZ Gent

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011 09:56:55

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 7

7 20/06/11 15:23


dossier

Uro-reconstructieve chirurgie

Chirurgische correctie voor de ziekte van Peyronie Een bijdrage van Dr Nicolaas Lumen UZ Gent

Inleiding De ziekte van Peyronie is een aandoening waarvan de etiologie niet duidelijk gekend is. De ziekte kenmerkt zich door vorming van fibreuze plaques ter hoogte van de tunica albuginea van de corpora cavernosa. Dit veroorzaakt een progressieve scheefstand van de penis (figuur 1) en gaat vaak gepaard met pijn bij erectie. Het verlies van elasticiteit van de tunica albuginea ter hoogte van de plaque verstoort het afsluitmechanisme van het veneus systeem bij erectie zodat er ook erectiestoornissen kunnen ontstaan op basis van een veneus lek. Ongeveer 30% van de patiënten zal erectiestoornissen ervaren. De ziekte is zelflimiterend en kent een natuurlijk verloop over een tijdspanne van gemiddeld 1 jaar. De scheefstand kan dermate uitgesproken worden dat sexuele penetratie zeer moeilijk tot onmogelijk wordt of penetratie pijnlijk wordt voor de partner. In dit geval dringt chirurgische correctie van de scheefstand zich op. Ook als penetratie nog mogelijk is maar de scheefstand meer dan 45 graden bedraagt, is een correctie te verdedigen om esthetische redenen.

8

scheefstand niet verder meer evolueert. Intussentijd kan men trachten de ziekte te stabiliseren met conservatieve maatregelen zoals intralesionele injecties met verapamil of corticoïden al dan niet gecombineerd met een vacuümpomp. Harde wetenschappelijke evidentie voor deze therapieën zijn er echter niet. De keuze van de reconstructieve techniek wordt vooral bepaald door de graad van curvatuur, de lengte van de penis en het al dan niet aanwezig zijn van erectiele dysfunctie.

Heelkundige principes De incisie wordt gemaakt 0,5cm onder de sulcus van de glans of, indien de patiënt al besneden is, wordt het circumcisielitteken hernomen. De dissectie gebeurt langsheen het vlak tussen de diepe dartoslaag en de fascia van Buck. Langsheen dit quasi avasculaire vlak wordt de peniele huid tot de basis van de penis naar beneden gestroopt. Het is zeer belangrijk de dissectie uit te voeren in dit juiste vlak gezien een te oppervlakki-

ke vleugelnaald (figuur 2). Een kunstmatige erectie kan dan worden opgewekt door via deze vleugelnaald de zwellichamen te vullen met een fysiologische oplossing (geen glucose-oplossingen !). Deze proeferectie is nodig om de exacte plaats van de chirurgische correctie te bepalen en op het einde van de ingreep kan hiermee worden vastgesteld of de correctie afdoende is. Indien de correctie aan de dorsale zijde van de penis dient te gebeuren moeten de neurovasculaire bundels worden gedisseceerd van de tunica albuginea (figuur 2). Indien een uitgebreide correctie aan de ventrale zijde dient te gebeuren moet de urethra met het corpus spongiosum worden vrijgemaakt van de tunica albuginea van de corpora cavernosa. Technieken met gebruik van greffe Indien voor een lichaamseigen greffe wordt gekozen verdient een vene-ent de voorkeur boven dermale enten (minder risico op contractuur). Als vene-ent kan de V.dorsalis penis worden gekozen of de V.saphena magna ter hoogte van de enkel. De vene wordt geopend en de endotheliale zijde

Figuur 1 : uitgesproken dorsale curvatuur bij de ziekte van Peyronie

Figuur 2 : Proeferectie ter evaluatie van de scheefstand. Bemerk de plaats van incisie en het afstropen van de huid volgens Buck’s fascia naar de basis van de penis.

Zolang de ziekte echter progressief is, is deze reconstructieve heelkunde niet aan de orde. Heelkunde wordt pas toegepast wanneer de patiënt geen erectiele pijn meer heeft gedurende minstens 6 maand en wanneer de patiënt observeert dat de

ge dissectie de vascularisatie van de peniele huid kan compromitteren met necrose tot gevolg. Wanneer de huid voldoende afgestroopt is wordt een garrot aangelegd aan de basis van de penis en wordt een van de corpora cavernosa aangeprikt met een dik-

wordt genaaid naar het spongieus weefsel. Een alternatief is tunica vaginalis van de testis doch dit maakt de procedure omslachtiger. Momenteel zijn ook biosynthetische greffes beschikbaar (bv. Bovien pericard of small intestine submucosa). Het voordeel is

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 8

20/06/11 15:23


chirurgie urologique reconstructrice

dossier

La correction chirurgicale de la maladie de La Peyronie Article du Dr Nicolaas Lumen UZ Gent

Introduction La maladie de La Peyronie est une affection dont l’étiologie n’est pas clairement établie. La maladie se caractérise par la formation de plaques fibreuses au niveau de l’albuginée des corps caverneux, ce qui provoque une courbure progressive du pénis (figure 1) et s’accompagne souvent de douleurs à l’érection. La perte d’élasticité de l’albuginée au niveau de la plaque perturbe le mécanisme d’occlusion du système veineux lors de l’érection, de sorte que des troubles érectiles peuvent également apparaître en raison d’une fuite veineuse. Environ 30 % des patients présenteront des troubles de l’érection. La maladie est auto-limitative et son évolution naturelle dure en moyenne 1 an. La courbure peut être à ce point prononcée qu’elle rend la pénétration sexuelle très difficile, voire impossible, ou encore douloureuse pour la partenaire. Dans ce cas, une correction chirurgicale de la courbure s’impose. Si la pénétration est encore possible mais que la courbure est supérieure à 45 degrés, une correction se justifie également pour des raisons esthétiques.

temps, on peut essayer de stabiliser la maladie au moyen de mesures conservatrices telles que des injections intra-lésionnelles de vérapamil ou de corticoïdes, associées ou non à l’utilisation d’une pompe à vide. Toutefois, on ne dispose pas de preuves scientifiques irréfutables en faveur de ces traitements.

érection artificielle en remplissant les corps caverneux d’une solution physiologique (pas de solutions de glucose !) via cette aiguille à ailettes. Cette érection test est nécessaire pour déterminer l’endroit exact de la correction chirurgicale et elle permet également, à la fin de l’intervention, d’établir si la correction est efficace.

Le choix de la technique reconstructrice est surtout déterminé par le degré de la courbure, la longueur du pénis et la présence – ou non – d’une dysfonction érectile.

Principes chirurgicaux

Si la correction doit être appliquée à la face dorsale du pénis, il faut disséquer les faisceaux neurovasculaires de l’albuginée (figure 2). S’il faut pratiquer une correction étendue à la face ventrale, l’urètre et les corps spongieux doivent être dégagés de l’albuginée des corps caverneux.

On pratique une incision 0,5cm en dessous du sillon du gland ou, si le patient est déjà circoncis, on reprend la cicatrice de circoncision. La dissection est pratiquée le long du plan situé entre la couche profonde du dartos et le fascia de Buck. Le long de ce plan quasi avasculaire, la peau pénienne est décollée vers le bas, jusqu’à la base du pénis. Il est très important de pratiquer la dissection précisément dans ce plan, car une dissection trop superficielle peut compromettre

Techniques utilisant une greffe Si l’on opte pour une greffe endogène, un greffon veineux est préférable à des greffons dermiques (moins de risques de contractures). Le greffon veineux peut être constitué par la veine dorsale du pénis ou par la saphène interne prélevée au niveau de la cheville. La veine est ouverte et le côté endothélial est suturé au tissu spongieux. La vaginale du testicule peut également constituer une alternative, quoique ceci rende la

Figure 1 : Courbure dorsale marquée en cas de maladie de La Peyronie

Figure 2 : Érection test pour évaluer la courbure. Notez l’endroit de l’incision et le décollement de la peau suivant le fascia de Buck jusqu’à la base du pénis.

Toutefois, tant que la maladie est évolutive, cette chirurgie reconstructrice n’est pas à l’ordre du jour. La chirurgie n’est envisagée que lorsque le patient n’a plus de douleurs érectiles depuis au moins 6 mois et qu’il observe que la courbure n’évolue plus. Entre-

la vascularisation de la peau pénienne, entraînant une nécrose. Lorsque la peau est suffisamment décollée, on pose un garrot à la base du pénis et on introduit une grosse aiguille à ailettes dans l’un des corps caverneux (figure 2). On peut alors induire une

procédure plus fastidieuse. Actuellement, on dispose également de greffes biosynthétiques (p.ex. péricarde bovin ou sousmuqueuse de l’intestin grêle). L’avantage de cette technique est qu’elle ne nécessite pas de prélèvement d’un greffon endogène, ce

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 9

9 20/06/11 15:23


dossier

Uro-reconstructieve chirurgie

zal verkorten. Als regel mag gesteld worden dat 30° scheefstand een verkorting van 1cm met zich mee zal brengen.

Figuur 3 : Dissectie van de neurovasculaire bundel. (Adapted from Egydio PH et al. BJU Int 2004; 94 : 1147-57)

dat hierbij geen lichaamseigen ent dient te worden genomen wat de hiermee gepaard gaande morbiditeit vermijdt. Het voordeel van het gebruiken van technieken met greffe is dat er geen verlies is van penislengte. Het nadeel is het risico op contractuur van de greffe met recidief scheefstand geven. Daarenboven is er risico op erectiele dysfunctie door veneuze lekkage op de plaatsen waar de greffe is ingenaaid. Bij gebruik van een greffe kan de scheefstand op 2 manieren worden gecorrigeerd : a) Plaque excisie Hierbij wordt de plaque volledig verwijderd door de tunica albuginea in te snijden juist naast de grens van de plaque. Het onderliggende gezonde spongieus weefsel wordt hierbij ter plaatste gelaten. Om recidief scheefstand te vermijden bij eventuele contractuur van de greffe worden radiair een 6-tal incisies van 0.5cm gemaakt in de gezonde tunica albuginea. De afmetingen van de greffe worden gemeten door de penis maximaal longitudinaal en transversaal te strekken (dit kan vergemakkelijkt worden door 4 hulpsteken te plaatsen bovenaan,

onderaan en bilateraal van de geĂŤxciseerde zone). De greffe wordt met afzonderlijke resorbeerbare suturen 3.0 ter hoogte van de relaxerende incisies gefixeerd en vervolgens verder vastgenaaid aan de tunica albuginea met resorbeerbare running sutures 4.0. Met behulp van een proeferectie wordt dan gecontroleerd of de scheefstand is opgeheven en of de suturen waterdicht zijn. b) Plaque incisie (figuur 4) Een H-vormige incisie wordt gemaakt in de plaque tot in het gezonde spongieus weefsel. De randen worden gemobiliseerd tot de scheefstand is opgeheven. De lengte van de benen van de H worden bepaald door de graad van scheefstand. Het geometrisch algoritme hiervoor is beschreven door Egydio et al. Een greffe wordt dan ingenaaid met een resorbeerbare running sutures 4.0.

b) Heineke-Mikulicz principe (figuur 6) Longitudinale incisies van 1cm in de tunica albuginea worden gemaakt aan weerszijden van de urethra (bij dorsale curvatuur) of van de V.dorsalis penis (bij ventrale curva-

Plicatie technieken Het basisprincipe is hier dat tegenover de plaque (en dus de zone van scheefstand die duidelijk wordt bij proeferectie) de gezonde tunica albuginea wordt verkort zodat de scheefstand wordt opgeheven. Het verkorten van gezonde tunica albuginea houdt ook in dat met deze technieken de penis

Figuur 4 : Egydio-techniek van plaque incisie en greffe-augmentatie (Adapted from Egydio PH et al. BJU Int 2004; 94 : 1147-57)

10

a) Nesbit-plicatuur (figuur 5) Voor een ventrale curvatuur wordt dorsaal bilateraal naast de V. dorsalis penis een inverterende niet-resorbeerbare hechting (1) geplaatst. De knoop wordt begraven door de randen van de opgeplooide tunica albuginea te hechten met een 3-tal resorbeerbare hechtingen 2.0. Dissectie van de neurovasculaire bundel is meestal niet nodig gezien de Nesbit-suturen kunnen geplaatst worden tussen de neurovasculaire bundels en de V.dorsalis penis. Voor een dorsale curvatuur worden de Nesbitsuturen geplaatst naast de urethra. Voor een zijdelings curvatuur worden een 3-tal suturen geplaatst tegenover de plaats van curvatuur. Het begraven van de knoop kan worden vergemakkelijkt door de tunica albuginea lokaal beperkt in te snijden

Figuur 5 : Nesbit plicatuur voor zijdelings curvatuur

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 10

20/06/11 15:23


chirurgie urologique reconstructrice

dossier

Figure 3 : Dissection du faisceau neurovasculaire. (Adapté d’après Egydio PH et al. BJU Int 2004; 94: 1147-57)

qui évite la morbidité associée à cette procédure. L’avantage du recours aux greffes est que cette technique n’entraîne pas de perte de longueur du pénis. L’inconvénient est le risque de contracture de la greffe, entraînant une récidive de la courbure. En outre, notons le risque de dysfonction érectile due à une fuite veineuse aux endroits où la greffe est ancrée. Lorsqu’on recourt à une greffe, la courbure peut être corrigée de 2 manières : a) Excision de plaque Pour ce faire, on enlève la plaque en totalité, en incisant l’albuginée juste à côté des limites de la plaque. Le tissu spongieux sain sous-jacent est alors laissé en place. Pour éviter une récidive de courbure en cas de contracture éventuelle de la greffe, on pratique à peu près 6 incisions radiaires de 0,5cm dans l’albuginée saine. Les dimensions de la greffe sont mesurées en étirant au maximum le pénis dans le sens longitudinal et transversal (ceci peut être facilité par la mise en place de 4 sutures provisoires audessus, en dessous et latéralement, de part et d’autre de la zone excisée). La greffe est fixée à l’aide de points séparés, en utilisant

un fil résorbable de 3.0 au niveau des incisions relaxantes et elle est par la suite fixée à l’albuginée à l’aide d’un surjet résorbable 4.0. On contrôle ensuite la disparition de la courbure et l’étanchéité des sutures au moyen d’une érection test. b) Incision de plaque (figure 4) On pratique une incision en forme de H dans la plaque, jusqu’au tissu spongieux sain. Les bords sont mobilisés jusqu’à ce que la courbure soit levée. La longueur des jambages du H est déterminée par le degré de la courbure. Egydio et al ont décrit un algorithme géométrique dans ce contexte. Une greffe est alors suturée à l’aide d’un surjet résorbable 4.0.

a) Plicature de Nesbit (figure 5) En cas de courbure ventrale, on pose une suture 1.0 non résorbable inversée à la face dorsale, bilatéralement, à côté de la veine dorsale du pénis. Le nœud est enfoui en suturant les bords de l’albuginée repliée au moyen de 3 points résorbables 2.0. La dissection du faisceau neurovasculaire n’est le plus souvent pas nécessaire, étant donné que les sutures de Nesbit peuvent être effectuées entre les faisceaux neurovasculaires et la veine dorsale du pénis. En cas de courbure dorsale, les sutures de Nesbit sont effectuées à côté de l’urètre. En cas de courbure latérale, on pose 3 points à l’opposé de l’endroit de la courbure. L’enfouissement du nœud peut être facilité par une brève incision locale de l’albuginée. b) Principe de Heineke-Mikulicz (figure 6) On pratique des incisions longitudinales de 1cm dans l’albuginée, de part et d’autre de l’urètre (en cas de courbure dorsale) ou de la veine dorsale du pénis (en cas de courbure ventrale). Ces incisions sont alors refermées transversalement au moyen de sutures résorbables 2.0 ou 3.0. Si la correction est insuffisante, on peut pratiquer des incisions

Techniques de plicature Ici, le principe de base est que l’on raccourcit l’albuginée saine jouxtant la plaque (et donc la zone de courbure révélée par l’érection test), de sorte que la courbure disparaît. Le raccourcissement de l’albuginée saine qu’impliquent ces techniques provoque également un raccourcissement du pénis. De manière générale, on peut dire qu’une courbure de 30° entraînera un raccourcissement de 1cm.

Figure 4 : Technique d’Egydio d’incision de plaque et d’augmentation de la greffe (Adapté d’après Egydio PH et al. BJU Int 2004; 94: 1147-57)

Figure 5 : Plicature de Nesbit pour une courbure latérale

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 11

11 20/06/11 15:23


dossier

Uro-reconstructieve chirurgie

tuur). Deze incisie worden dan transversaal gehecht met resorbeerbare hechtingen 2.0 of 3.0. Indien de correctie onvoldoende is kunnen er bijkomende incisies worden gemaakt. Ook hier is dissectie van de neurovasculaire bundels of van de urethra meestal niet nodig.

nueel te breken. Het sponsachtig weefsel in de corpora cavernosa dat dient zoveel mogelijk gespaard te blijven door slechts eenmaal het traject te dilateren met een brede Hegar-dilatator. Voor het overige is de techniek dezelfde als bij implantatie van een erectieprothese voor andere indicaties

Implantatie erectieprothese Bij impotentie ten gevolge van de ziekte van Peyronie kan ook een erectieprothese worden geplaatst. Hierbij kunnen de boven vermelde correctietechnieken worden gebruikt om de scheefstand op te heffen of kan getracht worden de plaques ma-

Postoperatieve zorg De correctie wordt zo goed mogelijk bedekt met de tunica dartos en nadien wordt de circumciserende incisie gesloten met snel resorbeerbare hechtingen 3.0 of 4.0. Een postoperatief klingverband wordt aangelegd voor 24 tot 48h en nadien nog een

Figuur 6 : plicatuur volgens Heineke-Mikulicz principe : (A) Allis klemmen simuleren de plaats waar de hechtingen moeten komen en controleren of dit reductie van de scheefstand geeft. (B) bilaterale longitudinale incisie(s). (C) transversaal sluiten van de incisies. (Adapted from Mark L et al. J Urol 1997; 158 : 460-3)

week ’s nachts om tegendruk te geven bij nachtelijke erecties. Indien een erectieprothese wordt geplaatst wordt er tevens een blaassonde ter plaatste gelaten en wordt de prothese partieel tot volledig (bij manueel breken van de plaques) opgeblazen gedurende 5 dagen om een correcte gestrekte stand van de penis te bevorderen. Sexuele activiteit is verboden gedurende 6-8 weken al naargelang de wondheling

Keuze van de techniek De keuze van de techniek wordt vooral bepaald door de lengte van de penis, de ernst van de scheefstand en het al dan niet aanwezig zijn van erectiele dysfunctie. Algemeen mag gesteld worden dat bij milde tot matige scheefstand de plicatuurtechnieken de voorkeur geniet. De morbiditeit van de ingreep is minder en de kans op postoperatieve erectiele dysfunctie is geringer. Bij uitgesproken scheefstand (>60°) en/ of bij een korte penis genieten de technieken met greffe de voorkeur. 

Hospital acquired infections

can be prevented!

HOSPITHERA, YOUR PARTNER IN VITALCARE

one out of ten (10%) patients suffer from Hospital acquired infections. in Belgium, this causes 2600 deaths every year, more than car accidents. Bactiguard offers a unique solution to prevent catheter associated urinary tract infections. indwelling catheters with Bactiguard technology has been used in more than 100 million patients which leads to: • increased patient safety • reduced use of antibiotics • lower healthcare cost

Bactiguard – a part of the solution! tel: 02/535 03 80 l info.interventionalcare@hospithera.com l WWW.HospitHera.coM Urobel_Bactiguard.indd 1

12

26/04/2011 16:27:36

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 12

20/06/11 15:23


chirurgie urologique reconstructrice

supplémentaires. Ici aussi, la dissection des faisceaux neurovasculaires ou de l’urètre n’est le plus souvent pas nécessaire. Implantation d’une prothèse pénienne En cas d’impuissance secondaire à la maladie de La Peyronie, on peut également mettre en place une prothèse pénienne. Pour ce faire, on peut utiliser les techniques correctrices susmentionnées pour supprimer la courbure ou on peut essayer de briser manuellement les plaques. Le tissu spongieux présent dans les corps caverneux doit être autant que possible épargné en ne

dossier

dilatant le trajet qu’une seule fois au moyen d’un dilatateur de Hegar large. Pour le reste, la technique est identique à celle utilisée lors de l’implantation d’une prothèse pénienne dans d’autres indications. Soins postopératoires La correction est autant que possible recouverte du dartos, après quoi l’incision de circoncision est refermée au moyen de sutures rapidement résorbables 3.0 ou 4.0. On met en place un pansement Kling postopératoire pendant 24 à 48h, qui sera ensuite porté la nuit, pendant une semaine, pour

Figure 6 : Plicature selon le principe de Heineke-Mikulicz : (A) Des pinces d’Allis simulent l’endroit où il faut poser les sutures et contrôlent si cette opération entraîne une réduction de la courbure. (B) Incision(s) longitudinale(s) bilatérale(s). (C) Suture transversale des incisions. (Adapté d’après Mark L et al. J Urol 1997; 158: 460-3)

exercer une contre-pression en cas d’érections nocturnes. Si l’on a mis en place une prothèse pénienne, on pose également une sonde vésicale et on gonfle la prothèse partiellement, voire totalement (en cas de rupture manuelle des plaques) pendant 5 jours pour favoriser une position étirée correcte du pénis. Toute activité sexuelle est interdite pendant 6-8 semaines, en fonction de la cicatrisation.

Choix de la technique Le choix de la technique est surtout déterminé par la longueur du pénis, la sévérité de la courbure et la présence – ou non – d’une dysfonction érectile. De manière générale, on peut dire que les techniques de plicature remportent la préférence en cas de courbure légère à modérée. La morbidité de l’intervention est moindre, tout comme le risque de dysfonction érectile postopératoire. En cas de courbure marquée (>60°) et/ou de pénis court, les techniques faisant appel à la greffe remportent la préférence. 

Alles voor het urodynamisch onderzoek • diverse apparatuur, tevens bluetooth • van eenvoudige metingen tot uitgebreid onderzoek • modulaire software opbouw • alles volgens ICS standaard • werkt met microtip, waterdruk en luchtdruk • groot assortiment catheters en disposables • inbouw in urologische onderzoekstoel mogelijk Wij geven advies op maat, vraag vrijblijvend informatie aan

NL T: +31 (0)317 61 38 42 BE T: +32 (0)32 18 22 92 E: info@urotex.nl I: www.urotex.nl

Specialist in urodynamica, flowmetrie en blaasscanners

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 13

13 20/06/11 15:23


dossier

Uro-reconstructieve chirurgie

One-Stage Penectomy and Phalloplasty for  Epithelioid Sarcoma of the Penis in an Adolescent Binnen dit dossier rond reconstructieve chirurgie brengen we u een artikel, gepubliceerd in European Urology 51, 2007. We vonden dit een mooie case studie die de multidisciplinaire benadering in het licht stelt, en de expertise uit meerdere domeinen samenbrengt.

Piet B. Hoebeke Sylvie Rottey Nathalie Van Heddeghem Geert Villeirs Patrick Pauwels Wim Schrauwen Peter Ceulemans Stanislas Monstrey Ghent University Hospital De Pintelaan 185, 9000 Gent, Belgium Article info Article history : Accepted October 16, 2006 Published online ahead of print on October 27, 2006 Abstract Epithelioid sarcoma (ES) of the penis is a rare tumour. We present a case of ES of the penis in a 16-yr-old boy, for which penectomy and immediate reconstruction with a free forearm phalloplasty, including a urethral reconstruction, was performed. Because total penectomy is a dramatic life event for any patient, the option of immediate penile reconstruction is presented. It can help to prevent major psychological problems after this kind of surgery. # 2006 European Association of Urology. Published by Elsevier B.V. All rights reserved.

Case report A 16-yr-old healthy boy was referred for curvature of the penis based on a clinical diagnosis of Peyronie’s disease. The boy remembered this curvature for >6 mo, probably longer. He recalled having a lump at the base of the penis for more than a year.

14

Fig. 1 – A hard lesion involving the total circumference of the penile body.

thra and corpus spongiosum, but without evidence of direct invasion of the latter. The mass showed low signal intensity on T1weighted images (Fig. 2) and heterogeneously low signal intensity on T2-weighted images (Fig. 3a and b), with inhomogeneous enhancement following intravenous injection of 0.1 mmol/kg gadopentetate dimeglumine (Magne-vist1, Shering, Germany; Fig. 4a–d). Distal to the mass, the penile body only poorly enhanced, suggesting severely disturbed blood flow. Cystoscopy showed a white tumour-like structure in the urethra, filling >80% of the lumen. An excisional biopsy was done through a penile skin incision.

Furthermore, he complained of urinary frequency and nocturia. Three months ago he was treated for cystitis, which was not further investigated. He was unable to describe the exact nature of the curvature. He had observed erections but masturbated only rarely. He described some weakness of the distal part of the penis in erection and deviation to the left side. On clinical examination an atypical lump was felt at the base of the penis. A 1-cm, hard lesion involving the total circumference of the penile body was palpated (Fig. 1). On uroflowmetry an obstructive flow pattern was seen. Retrograde urethrography showed a compressing lesion of the urethra that narrowed the lumen. Magnetic resonance imaging (MRI) revealed a 3-cm irregular rounded mass at the base of the penis. It was contained within both cavernous corpora, compressing the ure-

Fig.2 – Transverse T1-weighted image at the base of the penis showing a mass with low signal intensity disrupting the normal corporeal anatomy.

Pathologic examination revealed ES. Metastatic evaluation, including physical examination and computed tomography (CT) of the pelvis, abdomen, and chest, was negative. After multidisciplinary discussions with pediatric and adult oncology and radiotherapy consultants, it was recommended that surgery be performed at once without any neoadjuvant therapy. It was decided that penectomy was needed. Having a large experience with penile reconstruction in female to male transsexuals [1–4] and

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 14

20/06/11 15:23


chirurgie urologique reconstructrice

dossier

Fig. 4 – Transverse fat-suppressed gradient-echo T1-weighted images before (a) and 30 s (b), 90 s (c), and 150 s (d) after intravenous injection of contrast material, showing peripheral enhancement of the tumour and delayed central enhancement via the central penile arteries.

Fig.3 – Transverse (a) and sagittal (b) T2weighted images showing an inhomogeneous mass with low signal intensity disrupting both cavernous corpora and compressing the corpus spongiosum and urethra (arrowheads).

Microscopic examination of the penectomy specimen showed a tumour with a nodular growth pattern, composed of a mixed proliferation of eosinophilic epithelioid and spindle cells. Focal necrosis was present. The diagnosis of ES was made. There was

in boys without a penis, we discussed this possibility with the patient and his parents. A child psychologist was involved in the discussion. Finally, it was decided to perform the penectomy and the reconstruction in one stage.

sion was present, but no evidence of lymphovascular invasion was seen. Metaphase cytogenetics revealed a normal karyotype. Surgical margins were negative. Recovery after surgery was uneventful. In addition to surgical follow-up, the patient was also seen by a psychologist. The phallus healed and voiding was started after 12 d. Voiding was normal on uroflowmetry and no fistulae occurred. The patient was discharged from the hospital after 16 d. The final result is aesthetically good and patient satisfaction is high (Fig. 5).

A total penectomy was performed. Because the lesion was at the base of the penis, we needed to remove the whole penile body to remove the tumour. The neurovascular bundle was identified and three dorsal nerves could be identified. The cavernous bodies were transected just below the pubic bone and ligated. The urethra was transected and the spongiose tissue was oversewn.

On follow-up we decided that he would be seen every 6 wk for clinical evaluation during the first year, with CT of the pelvis, abdomen, and chest every 3 mo. Furthermore, he was seen also by his psychologist. After 1 yr an erectile device will be implanted.

At the same time, the team of plastic surgeons prepared the radial forearm flap and reconstructed a phallus in a tube fashion. At the forearm level, three nerves could be identified to connect with the dorsal nerves. The vascular connection was done with the femoral artery and vein.

At the time of publication of the manuscript, four small suspicious nodules are seen on CT thorax. Local tumour control is perfect; however, there is possible distant tumour spread for which further diagnosis and eventually surgery and chemotherapy will be proposed.

Note added in proof Fig. 5 – End result after phalloplasty.

immunopositivity for both keratin and CD34. The immunohistochemical examination for desmin and epithelial membrane antigen was negative. Perineural inva-

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 15

15 20/06/11 15:23


dossier

Uro-reconstructieve chirurgie

References

EU-ACME question Please visit www.eu-acme.org/europeanurology to answer the below EU-ACME question on-line (the EU-ACME credits will be attributed automatically). The answer will be given in Case Study of the Month : Part 2, which will be published in next month’s issue of European Urology. Question : Both Peyronie’s disease and epithelioid sar-coma (ES) of the penis can present as nodules in the penis. The major difference between them is that nodules from Peyronie’s disease compared to nodules from ES A. Never grow into the urethra. B. Are harder. C. Are painless. D. Tend to decrease in size with time.

[1] Hoebeke P, de Cuypere G, Ceulemans P, Monstrey S. Obtaining rigidity in total phalloplasty : experience with 35 patients. J Urol 2003;169 :221–3. [2] Hoebeke P, Selvaggi G, Ceulemans P, et al. Impact of sex reassignment surgery on lower urinary tract function. Eur Urol 2005;47 :398–402. [3] De Cuypere G, Tsjoen G, Beerten R, et al. Sexual and physical health after sex reassignment surgery. Arch Sex Behav 2005;34 :679–90. [4] De Cuypere G, Elaut E, Heylens G, et al. Long-term follow-up : psychosexual outcome of Belgian transsexuals after sex reassignment surgery. Sexologies 2006;15 : 126–33. 

• • •

bel 16

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 16

20/06/11 15:23

VaPro maa


Hydrofiele sonde voor intermitterende sondering Sonde hydrophile pour sondage intermittent

Technique

No-Touch Methode

• Praktisch • Pratique • Hygiënisch • Hygiénique • Klaar voor gebruik • Prête à l’emploi

VaPro is de enige sonde die beschikt over een inbrengtip en een beschermend membraan. Hierdoor wordt de VaPro sonde tijdens het gebruik beschermd tegen besmetting uit de omgeving, overgedragen door de handen. VaPro est l’unique sonde qui possède un guide d’insertion et une gaine protectrice. VaPro est ainsi protégée des risques de contaminations environnementales et manuportées durant le sondage.

Wij zijn er voor u Nous sommes à votre écoute

0800/90626 belgium.orders@hollister.com Hollister Belgium - Chaussée des Collines 52 - 1300 Wavre - www.hollister.be

VaPro maart 2011.indd 1 9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 17

10/03/2011 11:45:06 20/06/11 15:23


dossier

Uro-reconstructieve chirurgie

Pyeloplastie : open, laparoscopisch,  robot geassisteerd of single port ? Dr. Ben Van Cleynenbreugel Adjunct Kliniekhoofd Dienst Urologie UZ Leuven

Symptomen

De behandeling bestaat uit het chirurgisch verwijderen van de obstructie, met terug aan elkaar hechten van de ureter. Om deze anastomose mooi te laten genezen wordt er meestal een ureterstent achtergelaten, welke later ambulant verwijderd wordt.

Wat ? Als er een afloophinder is van de nier naar de blaas door en vernauwing van de overgang van het nierbekken (pyelon) naar de ureter (verbinding tussen het nierbekken en de blaas), dan spreken van Pyelo-Ureterale Junctie stenose, kortweg PUJ stenose genoemd. Niercortex

Nierpiramide

Niermedulla

Grote kelken

Nierbekken

Kleine kelken Ureter

18

Behandeling

De typische klacht is koliekpijn in de flank, met misselijkheid en bewegingsdrang bij een plotse inname van een belangrijke hoeveelheid vocht (bijvoorbeeld na een sportinspanning) of bij inname van alcohol of cafeïne (deze twee producten stimuleren de urineproductie).

Oorzaken

Soms zijn er geen klachten, en spreekt men van een gecompenseerde stenose.

Deze PUJ stenose is aangeboren. Er zijn twee vormen. De eerste vorm is een vernauwing van de junctie zelf, de intrinsieke stenose. In het tweede geval is er een externe compressie van deze junctie door een aparte arterie naar de nieronderpool. En soms is er een combinatie van beide.

Naast de pijnklachten kan de afloophinder een chronische overdruk op het nierparenchym geven waardoor er nierparenchymdestructie ontstaat. In extremis kan dit tot een volledige vernietiging van de aangetaste nier leiden, met een afunctionele nier tot gevolg.

Klassiek gebeurde dit via een open procedure. De vereiste toegangsweg hiervoor was een subcostale incisie. Los van het feit dat dit een lelijk litteken is (en dan nog meestal bij jonge patiënten), is dit vooral een pijnlijk litteken. Het voordeel van deze open toegang was wel de hoge succesratio, schommelend rond de 95%.

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 18

20/06/11 15:23


De leidraad van al onze acties. Wat onze 2900 enthousiaste medewerkers drijft, dag na dag. Reeds meer dan 10 jaar doet Pfizer onderzoek naar en produceert geneesmiddelen voor de behandeling van erectie-stoornissen.

wat ons drijft dag na dag,… … uw gezondheid

ce qui nous anime jour après jour,… … votre santé Votre santé guide chacun de nos gestes. C’est elle qui fait avancer nos 2900 collaborateurs enthousiastes, jour après jour. Pfizer étudie et produit depuis plus de 10 ans des médicaments traitant des troubles de l’érection. www.pfizer.be www.erecinfo.be

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 19

20/06/11 15:23


De kans op postoperatieve complicaties verminderen?

Het kan!

Hoe kunt u de zorg voor uw patiënten verbeteren en een sneller herstel garanderen? • Patiënten die tijdens een Transurethrale Resectie (TUR) niet afkoelen, herstellen sneller.1 2 • Normothermie is comfortabeler voor de patiënt en vermindert de kans op postoperatieve complicaties zoals nabloedingen.1 3 • Een “bubble free vision” geeft u een helder beeld tijdens de procedure. Blijven uw patiënten peroperatief normotherm? Wilt u de kans op postoperatieve complicaties verminderen?

Wij zijn ervan overtuigd dat het kan!

We geven u graag vrijblijvend een advies op maat naar aanleiding van een warmte-inventarisatie bij u op de afdeling. Neemt u gerust contact met ons op via telefoonnummer: 02 / 704 49 00

1

2

3

Heathcote PS, Dyer PM. The effect of warm irrigation on the blood loss during transurethral prostatectomy under spinal anesthesia. British Journal of Urology 1984: 6. Lenhardt R, Kurz A, Marker E, Sessler DI, Nartz E, Lackner F. Intraoperative hypothermia prolongs duration of postoperative recovery. Anesthesiology 1995; 83: A1114. Evans HJW, Singer M, Coppinger S, Macartney N, Walker JM, Milroy EJ. Cardiovascular performance and core temperature during transurethral prostatectomy. The Journal of Urology 1994 Vol 152; 2025-2029.

www.smiths-medical.com

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 20

Smiths Medical Belgium N.V. Excelsiorlaan 13 Bus 6, 1930 Zaventem T 02-704 49 00 F 02-720 44 34 belgium@smiths-medical.com

20/06/11 15:23


chirurgie urologique reconstructrice

dossier

La pyéloplastie : ouverte, laparoscopique,  robot-assistée ou single port ?  Dr Ben Van Cleynenbreugel Chef de clinique adjoint – service d’urologie UZ Leuven

De quoi s’agit-il ? Cortex rénal

Pyramide rénale

Médullaire rénale

Valices majeurs

Pelvis rénal

Calices mineurs Uretère

Lorsqu’il existe un obstacle à l’écoulement du rein vers la vessie, en raison d’un rétrécissement de la jonction entre le bassinet (pyélon) et l’uretère (conduit reliant le bassinet et la vessie), nous parlons de sténose de la jonction pyélo-urétérale, en abrégé sténose de la JPU.

Causes Cette sténose de la JPU est congénitale. Il en existe deux formes. La première est un rétrécissement de la jonction elle-même, ou sténose intrinsèque. Dans le deuxième cas, il y a une compression externe de cette jonction, due à une artère isolée dirigée vers le pôle inférieur du rein. Parfois, on observe une combinaison des deux formes.

Symptômes Le symptôme typique est une douleur de type colique dans le flanc, accompagnée de nausées et d’agitation en cas d’absorption soudaine d’une grande quantité de liquide (par exemple après un effort sportif) ou en cas d’absorption d’alcool ou de caféine (ces deux produits stimulent la production d’urine). Parfois, on n’observe pas de symptômes, et on parle de sténose compensée.

vent chez des patients jeunes), elle est surtout douloureuse. L’avantage de cet abord ouvert était cependant le taux de succès élevé, avoisinant les 95 %. En guise d’alternative à cette chirurgie ouverte mutilante, on a développé plusieurs techniques endoscopiques permettant

Outre les douleurs, l’obstacle à l’écoulement peut également entraîner une pression excessive chronique sur le parenchyme rénal, à l’origine d’une destruction de ce parenchyme. Dans les cas extrêmes, cela peut entraîner une destruction complète du rein touché, avec en conséquence un rein afonctionnel.

Traitement Le traitement consiste en l’ablation chirurgicale de l’obstruction, avec ré-anastomose de l’uretère. Pour une belle cicatrisation de cette anastomose, on place le plus souvent un stent dans l’uretère, qui sera enlevé par la suite au cours d’une procédure ambulatoire. Classiquement, cette correction était pratiquée au moyen d’une intervention ouverte, dont la voie d’accès était une incision souscostale. Indépendamment du fait qu’il s’agit d’une cicatrice disgracieuse (et le plus sou-

d’approcher et de traiter la sténose par les voies naturelles. L’avantage de cette technique était l’absence de cicatrices, l’hospitalisation de courte durée (hôpital de jour) et la convalescence rapide. L’inconvénient était le taux de succès plus faible, aux environs de 75 %.

.V. em 34 m

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 21

21 20/06/11 15:23


dossier

Uro-reconstructieve chirurgie

Als alternatief voor deze mutilerende open procedure, werden er verschillende endoscopsche technieken ontwikkeld waarbij de stenose via de natuurlijke urinewegen kon benaderd en behandeld worden. Het voordeel was de afwezigheid van littekens, de korte hospitalisatie (dagziekenhuis) en het snelle herstel. Nadeel was de lagere succesration van ongeveer 75%.

plastie dan ook uitgegroeid tot de nieuwe gouden standaard in de behandeling van PUJ stenose. Nadeel van de laparoscopische procedure is de hoge moeilijkheidsgraad van de ingreep zelf, omdat er heel wat hechtingswerk (herstel van de continuïteit van het urinair stelsel) aan te pas komt. En laparoscopisch hechten vereist een hoge skill level.

De laparoscopische aanpak combineerde de voordelen van zowel de open chirurgische (hoge succesration met weinig nood aan redo chirurgie) en endoscopische (klein litteken en snel herstel) toegangsweg. In de loop der jaren is de laparoscopische pyelo-

Het is om deze reden dat robot geassisteerde chirurgie een meerwaarde kan beiden, omdat knopen en hechten met behulp van de robot significant gemakkelijker is dan dit laparoscopisch te doen. Nadeel van het gebruik van de robot is de kostprijs van de dis-

posables, welke tot 2700 euro per ingreep kan oplopen. Een vrij recente evolutie in de urologische laparoscopie is de zogenaamde single port surgery, waarbij er slechts één toegangspoort gebruikt wordt in plaats van drie tot vier zogenaamde trocars (toegangspoorten). Omwille van de complexiteit van het knopen en hechten, zijn de resultaten van de single port surgery in de chirurgische behandeling van PUJ stenose minder goed dan de conventioneel laparoscopische benadering.

Besluit De laparoscopische pyeloplastie is de nieuwe gouden standaard in de behandeling van PUJ stenose. Het combineert de hoge succesratio van de open benadering met het snelle herstel en kleine litteken van de endopyelotomie. Deze twee laatste behandelingsmodaliteiten worden best voorbehouden in geval van gefaalde laparoscopische benadering. Robot geassisteerde chirurgie maakt de laparoscopische procedure wat makkelijker voor onervaren chirurgen, maar heeft een (te) hoge kostprijs. Single port laparoscopische pyeloplastie heeft een te steile leercurve, en daardoor slechte resultaten. 

DOSSIERS 2011 september-oktober / septembre-octobre november-december / novembre-décembre

22

M A G A Z I N E

Uropédiatrie / Uro-pediatrie Chronische Urozorg / Soins urologiques

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 22

20/06/11 15:23


chirurgie urologique reconstructrice

dossier

trois ou quatre trocarts (voies d’abord). En raison de la complexité des nœuds et des sutures, les résultats de la chirurgie single port dans le cadre du traitement chirurgical de la sténose de la JPU sont moins bons que ceux obtenus avec un abord laparoscopique conventionnel.

Conclusion L’approche laparoscopique a combiné les avantages de l’abord chirurgical ouvert (taux de succès élevé avec peu de ré-interventions) et de l’abord endoscopique (petite cicatrice et convalescence rapide). Au fil du temps, la pyéloplastie laparoscopique s’est dès lors développée, devenant ainsi la nouvelle référence sur le plan du traitement de la sténose de la JPU. L’inconvénient de la procédure laparoscopique est le degré de difficulté élevé de l’intervention elle-même, car beaucoup de sutures sont nécessaires (rétablissement de la continuité des voies urinaires), et les sutures laparoscopiques

Precision Cystoscopic Injection Needle Depth matters!

requièrent un niveau de compétence élevé. C’est pour cette raison que la chirurgie robot-assistée peut offrir une plus-value, car les nœuds et sutures effectués avec l’aide d’un robot sont significativement plus faciles que ceux effectués par voie laparoscopique. L’inconvénient de l’utilisation du robot est le coût du matériel jetable, qui peut atteindre jusqu’à 2700 euros par intervention. Une évolution assez récente dans le domaine de la laparoscopie urologique est la chirurgie dite single port, lors de laquelle on n’utilise qu’une seule voie d’accès au lieu de

La pyéloplastie laparoscopique est la nouvelle référence sur le plan du traitement de la sténose de la JPU. Elle combine le taux de succès élevé de la chirurgie ouverte et la convalescence rapide et la petite cicatrice de l’endopyélotomie. Ces deux dernières modalités thérapeutiques sont de préférence réservées en cas d’échec d’une approche laparoscopique. La chirurgie robot-assistée simplifie quelque peu la procédure laparoscopique pour les chirurgiens inexpérimentés, mais son coût est (trop) élevé. La pyéloplastie laparoscopique single port a une courbe d’apprentissage trop abrupte, ce qui explique les mauvais résultats observés. 

URODYNAMICS

P E LV I C F LO O R D I AG N O S T I C S

Innovating the way Urodynamics is delivered

CONTACT US for more information

LABORIE - BELGIUM BC Waasland, Industriepark-West 75 • 9100 Sint-Niklaas Tel: +32 3 780 17 38 • Fax: +32 3 780 17 39 • Email: marketingeurope@laborie.com

1049-028-ADV-UROBEL-GOBY.indd 1

Goby

www.LABORIE.com 12/11/10 11:46

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 23

23 20/06/11 15:23


incontinentie - incontinence

Vlaamse resolutie over urine-incontinentie op komst Urine-incontinentie treft naar schatting ongeveer 400.000 Vlamingen. Nog steeds zit het onderwerp in de taboesfeer. Zo aarzelt 35% van de patiënten om een arts te raadplegen.

Enkele Vlaamse parlementsleden, onder wie Tom Dehaene (CD&V), Helga Stevens (N-VA) en Mia De Vits (sp.a), dienden eerder deze maand een voorstel van resolutie in om het probleem aan te kaarten. Naar aanleiding van een recente mondelinge vraag van Dehaene stelde Vlaams minister van Volksgezondheid jo Vandeurzen (CD£&V) immers ‘tot dusver nog geen initiatieven te hebben genomen om het taboe of de misverstanden met betrekking tot incontinentie weg te werken’. De parlementsleden vragen de Vlaamse regering werk te maken van een betere in-

formatieverstrekking en sensibilisering. Ook preventie zou op de agenda moeten staan. Mensen met overgewicht - een voorkombare oorzaak-hebben bijvoorbeeld een verhoogd risico van urine-incontinentie. In het kader van Flanders Care vragen de politici ook om het toegepast onderzoek naar neuromodulatie te ondersteunen. Daarbij kan een stimulator worden ingeplant die voor een beter ophouden en gecontroleerd loslaten van de urine zorgt. De initiatiefnemers stellen ook voor om bij het Kenniscentrum een gezondheidseconomische evaluatie aan te vragen vandiverse vormen van incontinentie-zorg.

Korting Het Riziv voorziet in 2011 trouwens 13,228 miljoen euro om de incontinentiegebonden kosten van ROB- en RVT-bewoners te verminderen. Dat zou moeten leiden tot een korting van 0,30 euro per bewoner en per dag. Voor de niet-afhankelijke incontinente patiënten die nu geen recht hebben op het incontinentieforfait wordt ook een budget van 2,5 miljoen euro voorzien. 

Bron : Karolien Van de Velde in de Artsenkrant Special Urologie

Women who drink less may still become incontinent By Kerry Grens, NEW YORK (Reuters Health) - Drinking less to avoid incontinence later in life ? A new study suggests it may not help. “Especially for older women, adequate hydration is important, and they shouldn’t be restricting fluids for fear of causing incontinence,” Fran Grodstein, the lead researcher on the study, told Reuters Health. Incontinence can be caused by poor control over a full bladder or forced leaks from sneezing or laughing. People who experience it frequently limit how much they drink to manage the problem and reduce leaks. This study, however, looked at women who had not yet developed incontinence, to see whether fewer beverages each day could prevent the onset of incontinence years later. Grodstein and her colleagues pulled data from more than 65,000 health and lifestyle surveys of female nurses. The surveys tracked nurses for 2 to 4 years, asking how much they drank each day, and seeing who later developed incontinence. The research-

24

ers tallied all beverages, including alcohol, coffee, milk, water and juice. The survey did not ask how many beverages each day the women had, but rather the total amount of fluids they drank. Drinking ranged from a little more than a liter - about three 12-ounce cans of soda - to nearly three liters each day. About 30 percent of the women later came to have at least one leaking episode per month, which Grodstein said is consistent with other estimates of incontinence among women. (Incontinence is much less common among men.) The researchers grouped the women into five categories, from the smallest amount of fluid intake to the largest. “The rate of developing incontinence was the same,” said Grodstein, who is an associate professor of medicine at Brigham and Women’s Hospital and Harvard Medical School. The study, published online last month in the American Journal of Obstetrics and Gynecology, was funded by the National Institutes of Health. Dr. Philippe Zimmern, a professor of urology at UT Southwestern Medical School and who was not involved

in the study, said he thinks the findings are valid, but that it would be worthwhile to examine the data in finer detail. One factor Zimmern said was missing is how often the women urinated. “You can mask incontinence by going to the bathroom frequently enough,” Zimmern told Reuters Health, and that can lead to underestimates of incontinence. The data for this research came from the massive Nurses’ Health Study, which has tracked the health of about 200,000 women for decades. One limitation of the study is that the majority of participants are white and, of course, they share the same profession. Zimmern said he isn’t aware of women restricting how much they drink to prevent incontinence from later developing. But “it’s terrific to settle that issue for good,” he said.  SOURCE : bit.ly/hX83Rt American Journal of Obstetrics and Gynecology, online February 23, 2011

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 24

20/06/11 15:23


Ethicon Endo-Surgery HARMONIC ACE速 Curved Shears Precision, multifunctionality and minimal thermal tissue damage

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 25

20/06/11 15:23


nieUws & innoVaties - noUVelles & innoVations

Van “dedicated” lithotriptor tot multifunctioneel werkstation ten en dat het aantal ESWL-behandelingen per beschikbare lithotriptor ging dalen. Daarnaast geven de guidelines zowel van EAU als AUA aan, dat ESWL en endourologie (PNL, URS, RIRS) complementair zijn in de moderne steenbehandeling. Er ontstond dus een nood aan toestellen, die zowel geschikt zijn voor ESWL als het uitvoeren van endourologische technieken : multifunctionaliteit werd een noodzaak.

Dr. Geert G. TAILLY Geneesheer-Diensthoofd Urologie AZ KLINA, Brasschaat Historisch perspectief Wellicht heeft geen behandelingsmodaliteit in de urologie zo een revolutie ontketend als de extracorporele niersteenverbrijzelaar (ESWL). Na jarenlange research door Dornier Development en Research (Dr. B. Forssman), het Departement Urologie (Prof. E. Schmiedt en Dr. F. Eisenberger) en het Instituut voor Heelkundige Research (Prof. W. Brendel en Dr. Chr. Chaussy) van de Ludwig-Maximilians Universität in München werd de eerste extracorporele niersteenverbrijzeling bij een patiënt uitgevoerd met een Dornier HM1 verbrijzelaar op 07 februari 1980 (Dr. Chr. Chaussy, Dr. F. Eisenberger, Dr. B. Forssman). De eerste commercieel beschikbare lithotriptor, een Dornier HM3, werd in gebruik genomen in Stuttgart in 1983; de eerste Dornier HM3 in de USA werd in 1985 geïnstalleerd in Indianapolis. Sindsdien vormt ESWL samen met de moderne endourologische technieken (PNL, URS, RIRS) de basis van de moderne steentherapie. Lithotriptor design Aanvankelijk werden lithotriptoren ontwikkeld als “dedicated” machines, dus alleen geschikt voor het verbrijzelen van nier- en ureterstenen. De snelle verspreiding van de ESWL bracht echter met zich mee, dat meer en meer centra een lithotriptor aanschaf-

26

Deze multifunctionele toestellen kunnen naargelang hun design grosso modo onderverdeeld worden in drie types : -

geïntegreerd design : alle componenten, schokgolfbron, beeldvorming en behandelingstafel zijn geïntegreerd in één toestel en zijn permanent met elkaar geconnecteerd - modulair design : alle componenten zijn “stand alone” en worden gecombineerd opgesteld naargelang de noodzaak - hybride design : hier zijn schokgolfbron en beeldvorming gecombineerd op een centrale console en staat de behandelingstafel los van deze combinatie. Qua multifunctionaliteit scoren de geïntegreerde toestellen uiteraard het best. Ook hun “footprint” is meestel kleiner. Zij zijn meestal ook duurder, doch gezien hun optimale multifunctionaliteit zowel in ESWL als endourologie is hun “cost per treatment” voor veel centra toch zeer interessant. De “ideale” lithotriptor De “ideale” multifunctionele lithotriptor moet een hoog performante schokgolfbron hebben die aan volgende vereisten voldoet : - lange levensduur zonder degradatie of fluctuaties in akoestische energie - breed gamma van energieniveaus - voldoende focusdiepte (minstens 150 mm) - makkelijk in te bouwen in een multifunctioneel toestel. Aan deze vereisten wordt het best tegemoetgekomen door een electromagnetische schokgolfbron. Goede koppeling van de schokgolfbron tegen de patiënt is van bijzonder groot belang. Om alle stenen optimaal te bereiken moet de schokgolfbron idealiter zowel boven

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 26

20/06/11 15:23


nieUws & innoVaties - noUVelles & innoVations

Van “dedicated” lithotriptor vervolg

(stenen in klein bekken) als onder de patiënt kunnen aangekoppeld worden.

Recent werd de bestaande Dornier Lithotriper S na 12 jaar trouwe dienst vervangen door de Dornier Gemini (Fig. 1) :

Luchtbellen in de koppelzone hebben een zeer nadelige impact op de transmissie van de schokgolven. De Dornier Gemini beschikt over een camera in het waterkussen om luchtbellen op te sporen, zodat deze vóór de behandeling kunnen verwijderd worden.

-

Accurate beeldvorming is zowel in ESWL als endourologie cruciaal. In endourologie is vooral goede fluoroscopie belangrijk. Een grote beeldversterker (16”) of recent een flat panel detector (FPD) geven beelden van hoge resolutie en vooral in het geval van een FPD een lagere stralingsdosis. In ESWL is het belangrijk zowel fluoroscopie als ultrageluid simultaan en on-line te kunnen inzetten. Grosso modo kunnen 60% van de stenen met echo gerepereerd worden, 35% met fluoroscopie en 5 % vragen een gecombineerde beeldvorming voor adequate targeting. Eén van de belangrijkste componenten van een multifunctionele lithotriptor is de behandelingstafel : - over 360° toegankelijk - blad in carbon, dus 100% doorlichtbaar - hoge draagkracht (tot 250 kg) gezien het toenemend aantal obese patiënten. Een “hit-and-miss” systeem dat aanduidt wanneer de steen door een schokgolf getroffen wordt, is een bijkomend hulpmiddel bij de behandelingen : hiervoor wordt in de Dornier Gemini een spectraal Doppler aangewend. “Integrated Endourology Concept” In ons centrum in AZ KLINA wordt reeds sinds jaren een multifunctioneel toestel met geïntegreerd design ingezet voor ESWL en endourologie : “Integrated Endourology Concept”. Behalve ESWL worden op dit toestel alle endourologische behandelingen (PNL, URS, RIRS, TUR prostaat, TUR blaas, plaatsen nefrostomie, …) uitgevoerd. Door de multifunctionaliteit optimaal te benutten, kan dit toestel 5 dagen per week maximaal ingezet worden met groot comfort voor de uroloog, de patiënt, de anesthesist en het verplegend personeel. Het verplegend personeel is “dedicated” dus fulltime bezig enkel met ESWL en endourologie.

Behandelingstafel : • over 360° toegankelijk • tafelblad volledig uit carbon • maximale belasting van 250 kg.

- “Dual imaging” simultaan “on-line” beschikbaar : • flat panel detector (FPD) met superieure beeldkwaliteit • röntgen-C-arm beweegt zowel in transversale als sagittale richting • echografie (Flex Focus) isocentrisch t.o.v. focus • spectraal Doppler. -

Schokgolfbron EMSE 220F-XXP HP : • focusafstand 170 mm (HP= High Penetration) • aankoppelbaar zowel boven als onder tafel • koppelingscontrole door camera in waterkussen • betere desintegratiekwaliteit met minder schokgolven en lagere energie dan met de EMSE 220F-XXP.

-

Urology Information Management System (UIMS) : • NAVIGATOR : menugestuurde bediening van alle functies van het toestel • AUTOPOS : automatische focusering van de te behandelen steen • database voor patiënten en beelden • geconnecteerd met het EMD van het ziekenhuis. Het toestel werd op 31/05/2011 voorgesteld aan de urologen uit de regio. Prof. Dr. Christian Chaussy hield een voordracht over de geschiedenis van de ESWL. 

Fig. 1

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 27

27 20/06/11 15:24


uricran

nieUws & innoVaties - noUVelles & innoVations

NIEUW : Een verblijfskatheter met edelmetalen coating BACTIGUARD (Hospithera)

Uit de literatuur weten we dat bacteriurie een gekende complicatie is van een urinaire verblijfkatheter. Van alle gezondheidszorggerelateerde infecties zijn urineweginfecties (UWI) in de acute ziekenhuizen de meest voorkomende infecties, namelijk 30% van alle ziekenhuisinfecties en 40% van de nosocomiale infecties. Meestal is de prognose goed en verdwijnt de bacteriurie na het verwijderen van de katheter. Maar bij ongeveer 4% zal de katheter geassocieerde urineweginfectie de oorzaak zijn van een septicemie die intensieve verzorging vereist. We kunnen dus zeggen dat de mortaliteit bij patiënten met een UWI driemaal hoger is dan bij patiënten zonder bacteriurie. Andere problemen met katheter gerelateerde bacteriurie zijn urinewegsymptomen zoals aandrang en frequent plassen, verlengde hospitalisatie, verhoogde kosten en verhoogd gebruik van antibiotica, wat op zich kan leiden tot het ontwikkelen van bacteriële resistentie. Er bestaan dus voldoende redenen om katheter geassocieerde urineweginfecties te voorkomen. Hoe kunnen we dit bereiken ? Onnodige katheterisaties moeten vermeden worden. Verwijder de katheter van zodra het kan want elke dag langer geeft een hoger risico op infectie. Andere maatregelen zoals een adequate training voor de verpleegkundigen, het bewaren van het gesloten systeem en het gebruik van katheters met een laagje / een coating kunnen de incidentie van bacteriurie verminderen. Doch over dit laatste bestaat er bijzonder weinig wetenschappelijke evidentie. Onlangs verscheen in het tijdschrift “Scandinavian Journal of Urology and Nephrology” (in de editie 2011; Early Online, 1-7) een artikel getiteld : “Noble metal alloycoated latex versus silicone Foley catheter in short-term catheterisation : A randomized controlled study.” (Karin Stenzelius, Siv Persson, Ulla-Britt Olsson and Monica Stjärneblad.) Met ‘Noble metal alloy-coated’ wil men zeggen : gecoat, belegd met een laagje, bestaande uit een

28

legering van edelmetalen zoals goud, zilver of palladium. Het voornaamste doel van deze studie was een vergelijking te maken van de incidentie van katheter geassocieerde bacteriurie bij met edelmetaal gecoate latex katheter versus de niet gecoate silicone katheter, dit bij patiënten die omwille van een geplande orthopedische chirurgische ingreep, voor korte tijd een verblijfskatheter kregen. Een ander objectief van de studie was de risicofactoren op te sporen van bacteriurie en de urinewegsymptomen tijdens en na de katheterisatie periode, te bestuderen. Voor de studie werden de patiënten die een ingreep ondergingen en hiervoor een katheter kregen, gerandomiseerd in een studiegroep (n=222) en een controlegroep (n=217). Voor het verwijderen van de katheter werd er een urinestaal voor cultuur genomen, door de katheter op voorhand 2 uur af te sluiten. Een positieve urinecultuur werd gedefinieerd als ≥ 100.000 micro-organismen/ml. Resultaat : De incidentie van bacteriurie was 1,5% in de testgroep en 5,5% in de controle groep. Dit is een reductie van 72,7%. Deze studie bevestigt vroegere resultaten bij dit soort katheters. De ‘Noble metal alloy-coated latex catheter, Bactiguard’ verminderd het risico op katheter geassocieerde bacteriurie bij katheterisatie voor korte duur (1 tot 3 dagen) en zou het risico op septicemie in het ziekenhuis hierdoor ook verminderen. Tenslotte willen we hier volledigheidshalve aan toevoegen dat er ook andere risicofactoren voor katheter geassocieerde urineweginfecties bestaan, zoals bvb obesitas en ook het vrouwelijk geslacht. In België zijn er tot op heden nog geen studies van de Bactiguard gebeurd, maar mogelijk zal de firma in de loop van de volgende maanden een studie opstarten. 

Piet Eelen en Cel Vandewinkel, Urobel.

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 28

20/06/11 15:24


uricran_pub_A4_fr+nl_v4:Layout 1

10/02/11

11:01

Page 1

URINAIR Comfort Confort URINAIRE

500 mg volledig veenbessen extract 500 mg d’extrait entier de cranberry 1tab of zakje/dag 1comp ou sachet/jour

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 29

20/06/11 15:24


Adverteer in de zorgsector Vos annonces publicitaires dans le secteur des soins ed e editi dit itie ie e 025 025 5

care

jjaa jaarg aarg aa rg gan ang g

BELGE SOINS DE SANTE SECTEUR DES NEL DANS LE

3 - ui ONAF ONA uitga itg tgav aved av FHAN FHA veda HANK HANKE ed datttum NKEL KE ELIJK um ssepe LIJKE LIJ IJKE epem ep E KRAN KRANT embe em mbe berr 20 be T VOO VOOR 2 2008 08 08 R DE DE P PROF RO ESS ROF ESSIO ION ONAL ON N NAL AL IN D BE DE BELG BEL LGIS GISCH GI ISCHE CHE ZOR ZORG ZO O GSE SECT ECTO CTO TOR OR R

DE PROF

ESSIO

NAL IN DE BELG

ISCHE

ZORG

SECT

OR

1

vakbeu

SPEC

rs Hea

SPEC

IAL

eur des soins ecte secteur e se ur le pour pou on po salo salon

ltCare

IAL

(voir pages

Professional Wellness 2008

co rme sa position are conďŹ ation ionnel HealthC synon me d’innov qui sera Le salon profess et est synony

le salon Nous connaissons HealthCare l

professionne lthCare ĂŠtablie au comme une valeur bev de en staa estigt pos sein du secteur des soins itie santĂŠ. Redonner une nouvelle t voor innova et quantie impulsion qualitative

JOURNAL INDEPENDA

Actual CareÂŽ Actual WellnessÂŽ

Alterna techno tieve e mondiale s premier log ie voo he sur cellules souche besUne fertilite HEAles r trijding la recherc LTHCAR en matiere de dans ation d’innov legion E 200 8 retour sur 25 ans et ella

Technologie alternative pour combattre la lĂŠgionellose

HEALTHCARE

urs & Meubi lair voor zor gcentra

aqua

Nouvel ouvrage de rĂŠfĂŠren ce pour les professionnels du fitness

20 2008

Le livre EntraĂŽnement de la rapeutes (sportifs), ĂŠlèves, en- outre, un Puissance et de la StabilitĂŠ chapitre est contraĂŽneurs de rĂŠĂŠducation de l’autoritĂŠ nĂŠerlandaise ou sacrĂŠ aux exercices en entraĂŽneurs de force pour abqui pra- dominaux, matière de ďŹ tness, Wilfred balle Theraband tiquent l’entraĂŽnement Sip, est un ouvrage de de la et BOSU (de plus rĂŠfĂŠ- Force et de la amples inStabilitĂŠ. Aussi formations rence pour tous ceux qui Ă  ce sujet dans le sont bien les exercices de Force prochain Actual en rĂŠĂŠducation ou qui prati- que ceux de Wellness). Le StabilitĂŠ pour livre est quent du sport. Il y a plus l’ouvrage de 10 ande les bras, le torse et les jam- nĂŠes de 1000 exercices avec photos travail de recueil de et bes sont dĂŠcrits par chapitre donnĂŠes, description descriptions pour kinĂŠsithĂŠet photoet par groupe musculaire. En graphie et est un vrai must have.

PROFESSIONAL

HydraFacial

20 & 21 SEPT. 200 08 KORTRIJK XP PO

W W W. P R O F W E L

™

It’s all about the moisturizing‌

Hydradermabrasion: Rajeunissement de manière naturelle, sain et agrÊable, et‌ avec un rÊsultat durable!

LNESS.COM

Quoi & OÚ PROFESSIONAL WELLNESS 2008: Salon professionnel pour la totalitÊ du secteur Wellness dans le Benelux du (BeautÊ Bien-être Fitness SantÊ). Dates & heures d ouverture: samedi 20 & dimanche 21 septembre 2008 de 10h à 18h. Prix d entrÊe: Accès exclusivement rÊservÊ aux professionnels. Recevez votre preuve d accès gratuit au salon en vous prÊ enregistrant via www.profwellness.com ! Organisation: Kortrijk Xpo Organizations - Doorniksesteenweg 216 - B 8500 Kortrijk TÊl +32/(0)56/ 24.11.11 - Fax +32/(0)56/ 20.44.33. E-mail: profwellness@kortrij kxpo.com Web: www.profwellness.co m Personnes à contacter: Exhibition Manager: Annick Pycarelle Ass. Exhibition Manager: Marielies Maes & Nele Ghyselen

mob ier IntĂŠrieurs et mobil m ns de soins pour maiso

Interie

se focalise sur sauna et

Le besoin de Wellness conti- une plateforme qui fait fon- sur 12.000 nue de s’accroĂŽtre et c’est m² sous un mĂŞme les dans dre parfaitement essentielles, d’aromathĂŠles secteurs toit. Avec cette optique que le sional Wellness 2008 se 140 exposants ou rapie-photothĂŠrapie salon Beauty, Wellness, focali- tion entre les Fitness & 300 marques, , de tech- se sur le segment innovations Professional Wellness Ă  comprenant des niques Kort- Health l’un dans aqua (pisci- produits de massage, d’appal’autre jus- fournisseurs et ĂŠquipements. Dirijk Xpo se tiendra les nes, spas, bains, whirlpools, de produits de reils 20 et qu’a l’obtention vers ateliers branchĂŠs portant de ďŹ tness, de cardio et d’un ĂŠvène- soins du 21 septembre 2008 pour hammams, systèmes de visage, de la peau ou la ment surpassant dou- notamment sur de correction de la silhouette, la branche. du corps, les tous noubranche complète: beautĂŠ, che) et le segment sauna. de produits anti- d’appareils Professional Wellness regrouAu veaux traitements d’amincissement, bien-ĂŞtre, santĂŠ et activitĂŠ de massaâges, d’appareils de soins de de complĂŠments alimentaires, stand de l’Innovation Award, ge et de beautĂŠ pe les principales nouveautĂŠs contribuent physique sont combinĂŠs beautĂŠ, de bancs solaires, vous pourrez voir en primeur sur du Wellness attirant de de boissons ĂŠnergĂŠtiques, Ă  un sentiment gĂŠnĂŠral l’attention (medi)spas, de toutes les nouveautĂŠs. de de saunas, d’hui- produits Cette bien-ĂŞtre professionnel. diĂŠtĂŠtiques‌ ProfesannĂŠe, nous faisons la distincwww.profwellness.com.

un prix d’innovation qui est nouveau salors du salon et titative Ă  chaque relève Ă  remis les professionlon HealthCare, ouvert Ă  tous ďŹ . Pour cette soins de dĂŠďŹ dĂŠďŹ . du secteur des chaque fois du met les nels ĂŠdition, HealthCare les grands santĂŠ. petits plats dans To Care (I2C), 7) avec Innovation (suite Ă  la page

De fertil iteitsklinie schiedenis k van wordt het Univ de mens g geke ersitair elijke nmerkt 8–9–10/10/2008 (vervo repro Zieke prod lg zie pagina door ducti nhuis ucctie: een groo e:: Brussels Expo g 7) t aanta Brussel besta l were at • eerste ldpri vakbeurs p meur 25 jaar. Haar zwan p professionnel s in het geterugplaats gerscchap 20.000m2 de salon hap na 8–9–10/10 dome het en van in van exposanten exposa an bevru eicelle . b vruch be Brussels /2008 n chte 230 exposants ans d’existence te • eerste in de eileid eider ExpoZiekenhuis Brussel compte 25 aade la reseminar seminaries ratis seminari zwangersc er (1986),), gratis inistre  ministre e mi lle dans le domaine l’Universitair een gedo rscha RĂŠcemment, 60 sĂŠminaires gratuits hap ap p van Onlangs La clinique de fertilitĂŠ de s premières mondiales ĂŞtre, de la 20.0 n Bii en-ĂŞt een vrouwneerd embr de nombreuse mand du Bien-ĂŞtre, embryo 00m2 vakbeu niste r keurdhistoire yo bij e Vlaamest jalonnĂŠe ett de la Fae bij rs lique Son de lth-care.be van Publique Publi menopauze mett prem s salon SantĂŠ mip em pr 230 exposa exposa www.health-care. emat , profes gezondhe Welz ijn, humaine. ature atur urre nten sionne (1987 productionVolk even Vanackere • eerste . Ce nouveau Steven 87) l 7),), mille, Ste nts sdes lĂŠgionelles ven Vana id en Gezin prĂŠimplantazwan gratis 60 remière mepremière e. Depuis dĂŠveloppement a la p le dĂŠvelopp dĂŠveloppement , Stetracytoplas gersc scchap sĂŠminasemina ckere hap na approuva après qui prĂŠvient de la tempĂŠratur cellules ries alter n des grossesse ires , c contrĂ´le de alternative le i inl’avenir, n nmatisch gratuit natieve• Première A s aĂŽtriise eerst e maĂŽtrise injectie chee sp e et remplace sure de m fĂŠcon- toire. sper sperm beheersm d’ovocytes es pourregel erma er de l’Êlectrolys mama a-stric strictes www transfert aatgoed • eerste (1992), souches embryonnair me agitt Ă  l’aide système conditions très die de werk t zwangersc la trompe (1986) .health-cdonc ĂŞtre dĂŠrivĂŠes sans utilisĂŠ, sous des dansreidi dĂŠsversp op mulatie cha h hap aoĂťt, ill peutt ĂŞtre p na sstiaprès do- ront are.be kan het basis van ng van ! grossesse dĂŠstti elektrolys t uiree l’embryon de chez onder • Première hormonenmet sy dĂŠtruire d tr dĂŠ synth ynt mĂŠthodes de nthe legionella heeetisch h strikt t scch ti mbryon embryon e, du d’autres d’un em hee (19922 in plaat e voor • eerste nation bacte LĂŠgionellose LĂŠgionell produit chiwaar m rie voor s van Avec le dĂŠcret ĂŠnopause mĂŠnopause geboorte ),) infection, aucun Par temp la lĂŠgionellose komt. pouvo puune femme enden word les pouvoirs zonde van va n’est rajoutĂŠ. n ee La bactĂŠrie de Het en inges eratuursbe een 9 fĂŠvrier 2007, De legion baby n ge g gee-de me- mique dans des pedes radiprĂŠcoce (1987) met heersing. nieuwe syste chakeld. cidose e muco et ellaba ont pris une sĂŠrie peut ĂŞtre prĂŠsente ucov uc wezig cterie esse après l’oxydation anodique, ovis ov em na ICSI m visSinds is-is ottantes et blics ottantes maladie. m kan aan- grossesse zijn in SII een (1994), de chlore et augustus pour ĂŠviter la kleine, • Première tites gouttes d’eau libres n PG sures water caux PGD Via lĂŠgide D zweve drupp het Legio • eerste maladie du système systèm formĂŠs depuis nde els en causer ainsi la vetera DĂŠsormais le nellab d’oxygène sont zwangersc februari nenziekte, daardoor forme grave de testiculair ĂŠgalem conrsc Ceux-ci ont scha est ĂŠgalement 2007 nam esluit van 9 hap ha onnaire, une p me vorm een ernsti de een aanta m mett de l’eau elle-mĂŞme. ce jour, l’Êlectrolyse dere desin van de overh e et me maa in van non-o sperm une mesure l maatr ge ziekte in geval pneumonie. Jusqu’à eid oorzaken. longontstek fectiemeth sidĂŠrĂŠ comme geva ge une action dĂŠsinfectant vall va bstruct den ing, verĂŠtait essentiellesperm te voork egelen om ctie ctieve entière. entière Il s’agit ieve ve aazooainsi tout le système cette bactĂŠrie bacterie Totnogtoe ie de gevoeer geen chem odes wormaĂŽtrise Ă  part omen zoozo is het owerd • eerste (1995), par une rĂŠgude d haute aseptisent uniquevooral icaliĂŤn gd. Door de inges elektrolyses . Vanaf nu ment combattue temperatu zwangersc bestre d’une technique conduites et plus toede vu , oxida ystee de den chauchake d gevroren cha d’eau ursbeheers anodische qui dĂŠsinfecte hap tie worde m ook via regel. p me ld als mett in lation de la tempĂŠrature dat de technologie ment les conduites innn vrije en chloo aanwezigh ing, omet la prolifĂŠraHet is een beheersmaa dyma dy ma (1995 epidid sĂťre eďŹƒcace ymair m ir ma zuurstofir sperde manière sĂťre, van de que la prĂŠsence rradic sspe perpe gische ) eid of hoogtechn t- vanui r rnt Ă  de. dĂŠpend l’eau legion t het wateralen gevor Contraireme Contra olowarmtegeb ellabacterie groei desin techniek om tion des lĂŠgionelles et ĂŠcologique. md ben een Wereldpri zelf. fecter water tempĂŠrature. sterk onden desinfecter Die hebte en fortement de la meur eďŹƒciĂŤnte en op een is. Het a ontsm ende krach veilige, en milieu eiden manie t leidingstelsetten zo het van m embryonal r. In tegen vriendelijke mens ense en gehele seeelijke liijk stelling jkee warmwater el, dus niet het embr e stamcel eellen zond tot anenkel de zonde yo te vernie leen zo leiding. nder nd err Vanda tige ti ag voegt nieetigen geen.. daar nog hett UZ ZB Bruss Bru r ss ru ssel e el aan toe. een werel ereldp dpri dprim priime Normaal rel meur eur urr bryonale worde worrde de e n emem mvan welbe stamcellen en afgele afge af gele ge paalde leeid dag 5 cellen van d die iee o op p ontwikkelin de pre-im -impl plant antat atie iee aanwezig g in het embr zijn, nl. b yo cellen’. dee ‘kie ‘kiem emkknop Tijden knop-procedure s dezee a a eiding eid dings wordt gsssouches vernie leess sou ules u ul cellules h t embr he tigd. Voor het emb yo DĂŠrivation de sans weten maa m humaines et eerst eer schappers het erst embryonnaires st zijn zijijn n Brussel . an h het erin gesla van e UZ et dĂŠtruire l’embryon. UZ selijke HIT@HEA rus ajoute agd Brussel Br gd om o menembr Aujourd’hui, l’UZ men enLTHCA af te leiden yonale stamc Mult Mu mière mondipremière CAR stam ellen ltid tidisc idissci REE une nouvelle prem elle el cipl van ĂŠĂŠn amc len iplin p in n inai van een Normalein het a airr eh ès. No n eenkel het palmarès. e kade ehea nkel nk 4-cellig elee ce kad ealt ale Ă  son palmarè ader lth cell th err van h ev 2 van embr even van 8–9 mb a de souches emssou enem bry ryo yo eme de vakb o op d de -10 ent en vakbeu ment, les cellules dag ntt ag wikkeling. pre-implant eurs Brussels oktober / urs H dĂŠrivĂŠes de d ant n atie atie ont Heal ealtthC ea octobre bryonnaires sont Expo thCa Care de toeko Dit betekent ontEvvĂŠn EvĂŠn prĂŠsentes prĂŠse re e 2008 ĂŠ eme emen mst embr dat in certaines cellules nt mult nt cellen multid l’informat cinquième yonale au idis idisc kunne isci cipl stamiplin dans l’embryon plin n afgele ique inai zonde a aire auto Dans ent prĂŠimid worde r de embr venez r kom utou ut le cadr mĂŠdicale re a jour du dĂŠveloppem urr de n gen ! yo’s te e du salon visite les “cellules ons bezoeken on vernie nous plantatoire, Ă  savoir tiprofession est CARE www.hea op o de beurs L’embryon L’em nel Heal HEALTH germinalesâ€?. lth-care.b HEALTH HE EA stand de cette proCARE 65 • 8000 Brugge thCare e Davidstraat dĂŠtruit au cours Gerard Davidstra + 7.2.8 standen 0032 (0)50 311126 Pour la 7.1.8 328010 32801 • F. s.be/care cĂŠdure de dĂŠrivation. T. 0032 (0)50 7.1.8 + 7.2.8 e .be • www.salen des scientiďŹ nel HealthCar Email: info@salens première fois, Gerar du salon profession sont parvenus T. 0032 d David Dans le cadre de l’UZ Brussel 7563_A straat (0)50 CCA 25_MB Email cellules sou: info@ 328010 65 • 8000 dĂŠriver des .indd Ă  Brugg • 1 salen es humaines e s.be • F. 0032 (0)50 embryonnair ches 3111 www em.sale 26 cellule d’un ns.be seule d’une /care au 2e jour du bryon Ă  4 cellules

gblik

P608594 paraĂŽtt paraĂŽt 8 x par an

re de santĂŠ HealtCa d 7-19)

PECIAL SPECIAL

(zie pagin

rs Hea

BelgiĂŤ - Belgique P.B. GENT X 3/1607

2 2008 008 00 8

JJOURNAL JO JOU RNAL RNA AL IINDÉ INDÉPENDANT NDÉPEN ND NDÉ PEN ENDAN ENDAN DANT TP POUR OUR UR LE L PR PROFE PROFESSIONNEL OFE O FE F SSI SSIONN ONNEL DU SEC SECTEUR ECTEU EC TEU EUR RB BEL BELGE EL ELG LGE EE ET TL LUXEMBOURGOIS UX UXE XEMBO MBO OURG URGOIS OIS D DU B BI BIEN-ÊTRE, EN ÊTR EN ENÊ E, DU FITN ÊT FITNESS ET DE LA BEAUTÉ

AL S SPECI

a 7-19)

Vakbeu

PROFESSION NT POUR LE

T VOOR KE KRAN KELIJ ONAFHAN

une publication de un TENACS T publishing & communication Bijenstraat B 27 - 9051 Gent

ed edition dit itio ion 01 io 0 010 0 an aannĂŠe nnĂŠ nĂŠe e2-d date ate de e pa paru parution ruti ru tion ti on sseptembre ep pte temb mbre mb re

P608594 an

parraĂŽt 12 x par

ijnt 12 P608594 x per jaar

De vakbe nen we urs HealthCare als geves kenbinnen tigde waard nieuw de e telken e HealthCare tra kwali zorgsector. -beur Een exs de tatieve opdracht. s is die tieve impu ĂŠn deze zal editie ls geven kwantitapakt Healt Voor dens worden uitge uit met aan iedere Healt reikt tijhCare Innovation (I2C), staat voor hCare en die To Care een zorgin openalle profe uit de novatieprijs ssione zorgsector. len

BINNEN IN

Een wer op 25 eldprimeur jaar inn in ovaties stamcelonde inzake rzo fertilite ek en een it teru

- Belg ique P.B. GENT X 3/160 7

BelgiĂŤ - Belgique P.B. GENT X 3/1607

ication de publication u publi une communication publishing & T TENACS at 27 Bijenstraat B Bijenstraa nt Gen Gent 9 9051

BelgiĂŤ

versch

WIJ GARA NDERE EEN N ZORGOZORGELOZE MGEVING!

KIJK SNEL

e care

een uitga ve van TENA CS Bijenstraa publishing & comm t 27 9051 unication Gent

HydraFacial™ est la solution rajeunissement cutanÊ, sans idÊale en termes de aucun dÊsagrÊment!

> 1ière phase: une combinaison de 3: t MFGGFUEVOFYGPMJBUJPOFUMF YUSBDUJPOEJNQVSFU�TEVN JDSPEFSNBCSBTJPO TBOTMFT tMBSBKFVOJTTFNFOUEVOQF E�TBHS�NFOUT

FMJOHDIJNJRVF TBOTMFTEĂ? TBHSĂ?NFOUT

tMBIZESBUBUJPOEVOTPJOE VWJTBHFEFIBVUFRVBMJU� > 2ième phase: une forme exclusive de mÊsotherapie sans aiguilles: t EFTQ�O�USBUJPOTJOUSBEFSN JRVFQSPDVSFOUËMBQFBVVO FJOGVTJPOËCBTFEBDJEFI  EFWJUBNJOFTFUEBOUJPYZEB ZBMVSPOJRVF  OUT t JOGVTJPOFOQSPGPOFVSEVT� SVN5/4¼FYDMVTJG MFT�SV NMFQMVTTUJNVMBOU SJDIFF DSPJTTBODF FODZUPLJOFT F OGBDUFVSTEF OBOUJPYZEBOUTFUFOQSPU�J OFTNBUSJDJFMMFT

Venez-nous visiter sur Professional HYDRAFACIAL WAVE

):%3"'"$*"-/&$53&

Wellness Courtrai - Stand

261

RĂŠsultats: Rajeunissement et embellissement cutanĂŠ remarquable! 1PVSFOTBWPJSQMVTFUEĂ?N PHSBUVJUF +07*/7 Oudenaarde 5FM XXXIZESBGBDJBMCF JOGP!KPWJOWCF

Rekkemstraat 55-57, 9700

Ann nnuua uaiire re de des es Mai aiso sonnss de Re de Repos ÂŽ Wallonie & Br uxelles

17-09-2008

Jaarboek van de OuderenvoorzieningenÂŽ i i ÂŽ

Jaarboek va n de Ouderenvoor zi Vlaanderen eningen ÂŽ & Brussel

Vlaanderen & Brussel

Annuaire des Maisons de ReposÂŽ Wallonie & Bruxelles

2009 2009

HospindexÂŽ Jaarb

Jaarboek van de ziekenhuizen in BelgiĂŤ Annuaire des hĂ´pitaux de Belgique

Jaarboek van de ziek Annuaire enh des hĂ´pitau uizen in BelgiĂŤ x de Belg ique

9

200 P508859

afgiftekan toor Gent X UROBEL

Bijenstraa

t 27, 9051

M A G A Z I N E EDITIE ARSTE N EDITION MEDEC INS

UROBEL MagazineÂŽ p. 3-4 p. 7 p. 9-10

p. 12-15 p. 16-19 p. 20-23 p. 22-25

p. 26- 27

P. 28-39 P. 42

Gent

MULTIDISCIPLIN AIRE UITGAV HET UROLOG E ISCHE ZORGGEVOOR MAGAZINE INTERDISCIPLIN BIED LE DOMAIN AIRE DANS E DES SOINS UROLOG IQUES

jaargang 2008 annĂŠe nummer 10 numĂŠro

Redactionee l / Editor ial ‘t Kleinste kame Voor u geleze rtje / La petite chambre n / Lu pour vous

DOSSIER: Pediatrisch e

urologie

ENURESIS NOCTURNA Cryptorchidie ingedaalde : slecht of onvold oende teelballetjes De behan deling van hypospadie CASE REPOR bij kinder en T: Macro scopische hematurie pijnloz op celcarcinom 16 jaar: transitionee e a van de l blaas Verband na hypos padiasherste l bij kinder en

NIEUWS UIT DE AGENDA

VERENIGIN

G

Cardiologie Tijdsch voor rift

Onafha nkelijk

wetens chappe

lijk contac torgaa

n voor special isten

Jaargang

op het gebied van harten vaatzie kten

17, numme r 5, septem ber

Verschijnt maandelijks behalve in januari, maart, juli Afgiftekanto en augustus or Gent X Erkenningsn ummer P209170

EDITOR IAL 177 Young Cardio Olivier GurnĂŠ logist in Training

Tijdschrift voor CardiologieÂŽ Journal de CardiologieÂŽ

Award

ARTIKE LEN 183 FlecaĂŻn ideacet van voorka aat in de preventie merfib worden voorge rillatie: zijn de van recidief Eddy Ngand schreven, adequaat?doses die o, Joseph Mucum Jacques Jamart bitsi, FrĂŠdĂŠric Deprez, Dominique Blomm aert, , BenoĂŽt Collet, Luc De Roy 191 Echogr afie van de carotis: cardiovasculai re risico te instrument om het Wina De Vreugh meten? t, Jean Claude Wautrecht 201 Het belang van de SENIO Effects of Nebivo RS (Study of lol Intervention Outcomes and Rehosp on with Heart italisation Failure) studie in Seniors falen. in Chronisch HartViviane Conraa ds

CASUĂ?S TIEK 209 CocaĂŻn e en Ruud Koevoecardiale effecten Vandekerckhovts, Daniel Vanhercke, Claeys, Lena e, Jan Nimmegeers, Hans Roland VersĂŠe, Geert Hollanders 218 Een zeldzaam geval van gedilat cardiomyopath eerde ie Laurent Lahaye Jean Boland , Isabelle Geronooz, Eric Lecoq,

CONGR ESSEN 224 Congre sagenda

2005

Cardiologie Journal

de

Organe de contact scientif ique

indĂŠpen dant

AnnĂŠe 17, numĂŠro 4, juin 2005

destinĂŠ aux spĂŠcial istes

des affectio ns

cardiov asculai

res

Mensuel. Ne janvier, mars, paraÎt pas en juillet et aoÝt Bureau de dÊpôt Gand N° de reconnaissan X ce P209170

EDITOR IAL 137 Rigueu r et circons pection quant l'interprĂŠtation Ă  des rĂŠsultat cliniques s des ĂŠtudes Pierre Block

ARTICL ES 143 Nouvel les recomm andatio les interven tions coronai ns europÊennes pour Danny Schoors res percuta nÊes 149 DÊpista ge de asymptomatiql’insuffisance coronai re ue chez le Caroline Weytjen patient diabÊtiq ue Guy Van Camp, s, Katrien Spincem Danny Schoors aille, 159 Les especes reactives de l’hypertension l’oxygene dans Paul Lijnen humaine

CAS CL INIQUE 167 Un cas de cardiom yopathi le syndrom e de Tako-T e de stress: cĹ“urs brisĂŠsâ€? subo, ou “syndro me des JoĂŤlle De Coninck Claude Hanet , Daniel De Jonghe,

IMAGE DU MO IS 172 Douleu r thoracique post-opĂŠratoire Christiaan Vrints

NOUVE LLES 174 Interne t news

Tel. 09 225 82 04 - info@tenacs.be

CONGR ĂˆS 176 Agenda des congrès

Tenacs o.h.p. bvba • Bijenstraat 27 • 9051 Gent Tel.: +32 (0)9 225 82 04 • Fax: +32 (0)9 225 03 76 info@tenacs.be • www.tenacs.be TENACS_zorg09_NIEUW.indd 1 9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 30

24-09-2008 20/06/1108:58:17 15:24


s

8 08:58:17

Voor U gelezen - lU poUr VoUs

Volle blaas maakt één op vijf  mannen ‘s nachts wakker NEW YORK 8/02 – Uit een nieuwe studie blijkt dat 1 op 5 Amerikaanse mannen minstens tweemaal per nacht moet opstaan om te plassen – wat bij sommigen zou kunnen wijzen op een onderliggend medisch probleem of zelfs zou kunnen bijdragen tot een slechtere gezondheid. 

Nycturie wordt steeds frequenter met de leeftijd. Een deel ervan houdt verband met de hogere frequentie van medische aandoeningen bij ouderen. Maar ze zou ook het gevolg kunnen zijn van de afname van de blaascapaciteit met de leeftijd, verklaarde Dr. Alayne D. Markland, de hoofdonderzoeker van de nieuwe studie, die op 19 januari online werd gepubliceerd in The Journal of Urology.  De resultaten van haar team – die gebaseerd zijn op een overheidsstudie van een nationaal representatieve steekproef van Amerikaanse volwassenen – geven een duidelijker beeld van hoe vaak nycturie bij mannen voorkomt.  De onderzoekers vonden dat van de 5300 Amerikaanse mannen van 20 jaar en ouder, 21% verklaarde dat ze de voorbije maand minstens 2-maal per nacht moesten opstaan om te plassen.  Nycturie kwam vaker voor bij AfroAmerikaanse mannen (30%) dan bij deze van andere rassen en bevolkingsgroepen (20%). Wat niet verrassend was, ze nam toe met de leeftijd : slechts 8% van de mannen van 20 tot 34 jaar maakte er melding van, in vergelijking met 56% van de mannen van 75 jaar of ouder.  De hogere frequentie bij AfroAmerikanen is één van de meest interessante bevindingen van de studie, verklaarde Dr. Markland, van het Birmingham VA Medical Center en de University of Alabama te Birmingham. 

Het extra risico was niet te verklaren door de hogere frequentie van medische aandoeningen bij zwarte mannen, of raciale verschillen in opleiding of inkomen. Toekomstige studies, aldus Dr. Markland, moeten proberen om de redenen voor de hogere frequentie van nycturie bij AfroAmerikaanse mannen op te helderen.  Andere factoren die geassocieerd zijn met een verhoogd risico op nycturie, zijn prostaatvergroting, een voorgeschiedenis van prostaatkanker, een hoge bloeddruk en depressie.  Het is niet volledig duidelijk of al deze problemen de oorzaak of het gevolg zijn van nycturie. 

In  het geval van depressie bijvoorbeeld, verklaarde Dr. Markland dat een slechte slaap als gevolg van nycturie zou kunnen bijdragen tot de symptomen van depressie. Anderzijds, kunnen mannen met depressie slaapproblemen hebben en meer geneigd zijn om naar het toilet te gaan; in dit geval zou het niet noodzakelijk een volle blaas zijn die ertoe aanzet om naar het toilet te gaan.  Een recente studie bij 56 oudere mannen met nycturie vond dat veranderingen in leefstijl – waaronder vochtbeperking, een overdreven aantal uur in bed beperken, matige dagelijkse lichaamsbeweging, en zich warm houden tijdens de slaap – bij meer dan de helft van de patiënten hielpen om hun nachtelijke uitstapjes naar het toilet te beperken.  Er bestaan ook geneesmiddelen die specifiek bestemd zijn voor overactieve blaas en nycturie. Het betreft onder meer een synthetische versie van een hormoon dat het lichaam weerhoudt om ‘s nachts urine te produceren, een geneesmiddel dat de contractie van de blaasspieren blokkeert, en antidepressiva die de druk ter hoogte van de blaashals verhogen waardoor het moeilijker is om te plassen.  Verschillende collega’s van Dr. Markland die deelnamen aan de studie, hebben financiële banden met bedrijven die deze geneesmiddelen commercialiseren, waaronder Astellas Pharmaceuticals Inc. en Pfizer Inc.   Reuters Health

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 31

31 20/06/11 15:24


Voor U gelezen - lU poUr VoUs

Is botulinetoxine doeltreffend bij  goedaardige prostaathypertrofie ? Sinds enkele jaren wordt botulinetoxine gebruikt bij de behandeling van dyssynergie tussen de blaas en de sfincter en bij incontinentie door neurogene hyperactiviteit van de detrusor. De werking van botulinetoxine is goed bekend en dit toxine wordt nu gebruikt bij de behandeling van neurogene hyperactiviteit van de blaas. is botulinetoxine ook doeltreffend bij de behandeling van goedaardige prostaathyperplasie ?

In de voorgestelde studie (1) werd het langetermijneffect van type A-botulinetoxine op de lage-urinewegsymptomen en het urinedebiet onderzocht bij patiënten met een goedaardige prostaathypertrofie die niet reageerden op de medische behandeling. De studie werd uitgevoerd bij 73 oude patiënten (gemiddelde leeftijd 75,9 jaar) met prostaathypertrofie. Onder echografische geleide werd via het rectum één injectie van 200 E toxine A toegediend ter hoogte van de overgangszone. Profylactisch werden antibiotica gegeven om het risico van acute prostatitis te verlagen. De doeltreffendheid werd beoordeeld op basis van de IPSS (International Prostate Score Symptom), de QOL, het maximale urinedebiet (Qmax), het residu na mictie, het totale serumPSA en het prostaatvolume 1, 3, 6,12, 18 en 24 maanden na de behandeling. De IPSS (20 ± 4,7) en de QOL (4 ± 0,8) daalden

significant na de injectie en bereikten een laagste punt na 12 maanden (9,4 ± 4,6 en 2,4 ± 1,6). Na 24 maanden stegen ze weer naar de beginwaarden. De Qmax daalde na 18 maanden weer naar de beginwaarde (9,9 ± 3,9 mI/sec). Het prostaatvolume verminderde met 76,6 ± 35,5 ml tot 49,7 ± 17,8 na 24 maanden (p < 0,05). De PSAspiegel daarentegen veranderde niet significant. Er werden zes gevallen van prostatitis gerapporteerd na injectie. Doeltreffend, maar ... volgens de vorsers zijn injecties van botulinetoxine in de prostaat klinisch doeltreffend en hebben ze een effect op de statische en de dynamische component van de goedaardige prostaathyperplasie. Het is een eenvoudige behandeling,die geen bijwerkingen veroorzaakt en die langer werkt dan een jaar. Dat zou erop kunnen wijzen dat het

effect misschien definitief is, maar dat moet nog worden bevestigd. Het is een goede behandeling voor patienten met een goedaardige prostaathypertrofie die niet reageren op de medische behandeling en geen kandidaat zijn voor chirurgie. Maar aangezien er medicamenteuze en andere behandelingen bestaan die hun doeltreffendheid bewezen hebben en die vaak in die klinische indicatie worden gebruikt, herinneren de auteurs eraan dat een injectie van botulinetoxine alleen mag worden overwogen als de doeltreffendheid en het nut ervan bevestigd worden. 

C.B. voor de artsenkrant 2144 vrijdag 4 maart 2011 Referentie : 1. Carvalho TG, et al. 4th CURY 2011; A-1.

Vaak complicaties bij plasbuisreconstructie NIJMEGEN 17/05 - Het gebruik van eigen materiaal, zoals voorhuid of darmsegment, voor reconstructies van afwijkingen aan de plasbuis of blaas, kan gepaard gaan met complicaties. Uit onderzoek van Jody Nuininga blijkt dat bij 10 tot 14 procent van de blaasreconstructies complicaties optreden. Bij 15 tot 54 procent van de plasbuisreconstructies gaat er iets mis.

32

Daarnaast voerde Nuininga bij konijnen zelf plasbuis- en blaasreconstructies uit. Hij beschrijft hoe dit is gedaan, wat hierbij goed ging en welke complicaties er optraden. Ook doet hij aanbevelingen voor toekomstig onderzoek om de reconstructies te verbeteren.  Bron : St Radboud Nijmegen

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 32

20/06/11 15:24


Voor U gelezen - lU poUr VoUs

Na zaadbalkanker :   risico op complicaties nader in kaart gebracht GRONINGEN 09/05 - Zaadbalkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen van 20-35 jaar oud. Steeds meer jonge mannen overleven de ziekte doordat zaadbalkanker veelal effectief kan worden behandeld met chemotherapie. Keerzijde hiervan is dat een toenemend aantal mannen kampt met de nadelige gevolgen van de behandeling, zoals een grotere kans op hart- en vaatziekten.

Renske Altena ging op zoek naar biomarkers - stoffen in het bloed van behandelde patiënten - die de kans op hart- en vaatziekten voorspellen, en die mogelijk aangrijpingspunten zijn voor medicijnen die het risico op vaatschade kunnen verminderen of voorkomen. Zij vond duidelijke stijgingen in markers voor vaatschade en

aanwijzingen voor toegenomen schade aan hart en bloedvaten. In het laboratorium vond Altena bovendien aanknopingspunten voor mechanismen die bijdragen aan het ontstaan van schade aan de binnenbekleding van bloedvaten (endotheel) door chemotherapeutica.

De inzichten die in dit onderzoek verkregen werden, kunnen helpen hart- en vaatziekten bij zaadbalkankeroverlevers tijdig op het spoor te komen, en in de toekomst wellicht zelfs effectiever te behandelen. 

Bron : Rijksuniversiteit Groningen

Resonance® Metallic Ureteral Stent

Deploy with confidence and precision. The Resonance® Metallic Ureteral Stent is specifically designed for extrinsic compression and to mitigate many of the problems encountered with traditional plastic ureteral stents and other forms of treatment. The superior compressive and radial strength of Resonance allows the stent to remain indwelling up to 12 months. The metallic coil maintains patency so urine can drain continuously under severe extrinsic compression.

For more information, contact your Cook Medical representative or visit www.cookmedical.com © COOK 2011

URO-BADV-RESURO-EN-201104

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 33

33 20/06/11 15:24


Voor U gelezen - lU poUr VoUs

Steenverbrijzeling moeilijk bij obesitas Extracorporale lithotripsie is doeltreffend in 60 tot 80% van de gevallen van nierstenen en in 80% van de gevallen van ureterstenen. De prevalentie van urolithiase neemt toe en we zien meer en meer patiënten met overgewicht of obesitas, bij wie het bijzonder moeilijk is om de schokgolven precies te richten.

Twee tot vijf procent van de mensen vertoont een urolithiase. De waarschijnlijkheid van recidief na vijf jaar bedraagt 50 %. De frequentie van urolithiase is het hoogst bij mannen van 30 tot 60 jaar die in warme landen leven. Sociaal-economische factoren dragen bij tot de vorming van stenen. We denken daarbij aan obesitas, een zittend leven en een voeding die veel oxalaten en purines bevat. In de geïndustrialiseerde landen stijgt de frequentie van urolithiase parallel met die van overgewicht en obesitas. Bij een prospectieve analyse van drie cohorten (Health Professionals Follow-up Study van 45.988 mannen, Nurses Health Study 1 en II van respectievelijk 93.758 en 101,877 vrouwen) werd een duidelijke link aangetoond tussen gewichtstoename en de incidentie van lithiase. De kans op steenvorming zou met 44 % gestegen zijn bij mannen en met 90 % bij vrouwen. Een gewichtstoename met 15 kg na de leeftijd van 21 jaar zou het risico in dezelfde mate verhogen. Dat is een verontrustende vaststelling, want een overgewicht van 15 kg is momenteel heel normaal in de algemene bevolking. Ter herinnering, wereldwijd vertonen 1,6 miljard volwassenen en min-

34

stens 20 miljoen kinderen jonger dan vijf jaar overgewicht (bmi > 25 kg/ml). Minstens 400 miljoen volwassenen zijn zwaarlijvig (bmi > 30 kg/m2) en verwacht wordt dat die incidentie de komende decennia zal verdubbelen. Vandaar de volgende twee vragen : zullen we de toevloed van patiënten met stenen aankunnen en zullen we ze nog altijd met evenveel succes kunnen behandelen met ESWL (extracorporale shockwave lithotripsie) ? De belangrijkste indicaties voor ESWL zijn stenen in de nierkelken en het nierbekken, een koraalsteen (steen die de kelken en het nierbekken opvult), stenen in de pyeloureterale junctie en in de proximale ureter. Het totale slaag-percentage na drie maanden is 70 tot 80% bij nierstenen, 70% bij pyelumstenen, 75% bij stenen < 1 cm, 60 % bij stenen> 1 cm en 45% bij nierstenen > 2 cm. Bij ureterstenen bedraagt het slaagpercentage 80% (65 tot 80% bij stenen in de proximale ureter en 90% bij stenen in de distale ureter). Die percentages verschillen licht naargelang van de grootte van de steen (1). De grootte van de steen heeft een sterke prognostische waarde : een steen > 2 cm of met een oppervlakte > 400 mm zou prognostisch ongunstig zijn, vooral als er nog andere prognostisch ongunstige factoren zijn zoals stenen in de nierkelken of een misvorming van de nieren. Volgens de EAU kan ESWL voor grote stenen geïndiceerd zijn in geval van zachte pyelumstenen in een solitaire nier onder dekking met een JJ-sonde. Obesitas, een zwangerschap, ernstige misvormingen van het skelet, een aneurysma van de aorta of de arteria renalis, een onbehandelde urineweginfectie en een pacemaker zijn volgens sommige auteurs contra-indicaties voor ESWL. Volgens anderen zijn een hoge body mass index (bmi) en een hoge vetmassa voorspellers van minder goede resultaten bij ESWL, maar geen contra-indicaties (2).

Minder goede resultaten Het probleem bij zwaarlijvige mensen is dat de steen moeilijk kan worden gelokaliseerd en dat de steen, vooral een uretersteen, moeilijk kan worden geëxtraheerd, omdat de steenfragmenten blijven vastzitten in het slijmvlies rond de steen, dat oedemateus is. Er werd een studie (3) uitgevoerd bij 120 patiënten (54 met een bmi > 25 kg/m2, 66 met een bmi < 25 kg/m2) en een steen van 8 tot 15 mm in de proximale ureter. Alle patiënten hadden een normale nierfunctie (ureum, creatinine). De diagnose werd gesteld met een echografie en een intraveneuze urografie. Patiënten die een aanvullende behandeling hadden ondergaan zoals een nefrectomie of een JJ-sonde, werden uit de studie uitgesloten. De twee groepen waren vergelijkbaar qua leeftijd, geslacht, grootte van de stenen en medische behandeling. Alle patiënten werden behandeld met ESWL. De patiënten werden geëvalueerd drie weken na de ESWL. Het aantal patiënten dat na ESWL geen stenen of restfragmenten meer vertoonde, bedroeg 62,9% in de groep met een hoge bmi en 90,9% in de groep met een bmi < 25. Het verschil tussen de twee groepen was statistisch significant. Volgens de auteurs is het moeilijk zwaarlijvige patiënten te behandelen met ESWL. Obesitas is een prognostisch ongunstige factor voor ESWL en daarom moeten andere mogelijkheden worden onderzocht voor die patiënten.  Dr. Claude Biéva voor de Artsenkrant Special Urologie Referenties : 1. Tiselius HG, et al. Eer Urol EAU guidelines 2008;9-19. 2. Akay A.F,, et al. tot Urol Nephrol 2007; 39 :727-730. 3. Durovic DM, et al. 4th CURY 2011; A-7.

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 34

20/06/11 15:24


Voor U gelezen - lU poUr VoUs

Prostaatonderzoek steeds meer uitgevoerd BRUSSEL 30/03 - Het aantal PSA-tests, gebruikt om prostaatkanker op te sporen en op te volgen, is tussen 2000 en 2009 met 76 procent gestegen. In 2009 werden 1,5 miljoen mannen getest. Toch is een georganiseerde PSA-screening niet verantwoord, omdat hoge PSAwaarden geen zekerheid geven over de aanwezigheid van prostaatkanker, en een laag PSA-gehalte geen bewijs is dat er geen prostaatkanker is. Dit geeft ook mogelijk een overbehandeling tot gevolg. CM vraagt de huisartsen de patiënten beter te in te lichten over de voor- en nadelen van de test, wanneer de patiënt zelf om de test vraagt in het kader van vroegdiagnose. 

Het aantal uitgevoerde PSA-tests (PSA : Prostaat Specifiek Antigeen) steeg tussen 2000 en 2009 van 850 000 naar 1,5 miljoen. 80 procent van de tests werd voorgeschreven door een huisarts. Een vierde van de 50-plussers en een derde van de 70-plussers wordt onderzocht. Van de op PSA geteste 50-plussers, gebeurde dit bij meer dan de helft minstens om de twee jaar (zie grafieken in bijlage). Deze praktijk doet zich in heel België voor, maar iets minder in Brussel. Blijkbaar maakt de test steeds vaker deel uit van een routine-onderzoek bij de arts. Maar ondanks de sterke toename van het aantal PSA-tests registreert de Stichting Kankerregister sinds 2004 een stabiel aantal van ongeveer 9 000 nieuwe gevallen van prostaatkanker per jaar.  Prostaatkanker ontwikkelt traag  Prostaatkanker komt vooral voor bij mannen ouder dan 60 jaar en groeit meestal heel langzaam. Plasklachten worden veroorzaakt door een banale prostaatvergroting en bijna nooit door een beginnende kanker. De evolutie verloopt zo langzaam dat de meeste mannen met prostaatkanker er nooit last van zullen krijgen. Boven de 75 jaar is deze test voor vroegdiagnose daarom zeker zinloos. De meeste patiënten sterven dan ook door andere ziekten, vooral hart- en bloedvaatziekten. PSA-test eerder aangewezen bij opvolging  De PSA-waarde wordt gemeten via een bloedtest. Een hoge waarde zou wijzen op een mogelijke prostaataandoening, zoals de goedaardige prostaatvergroting, de ontsteking van de prostaat en soms kanker. Hoge PSA-waarden geven geen zekerheid over de aanwezigheid van prostaatkanker. Een laag PSA-gehalte is geen bewijs dat er geen sprake is van prostaatkanker.

Een behandeling (operatie of bestraling) geeft vrij vaak bijwerkingen, zoals impotentie of incontinentie. De biopsie die vaak genomen wordt bij een verhoogde PSAwaarde, kan ook verwikkelingen geven zoals bloedingen of infecties. De biopsie bewijst de aanwezigheid van kankercellen die ingedeeld worden in kankers met laag- en hoogrisico voor verdere groei. Slechts de hoogrisico kankers dienen behandeld te worden. Bij laagrisico prostaatkankers kan een opvolging vaak volstaan. De PSA-test is dus vooral aangewezen bij de opvolging van de behandeling van prostaatkanker. Zij kan mogelijks een plaats hebben bij vroegdiagnose door de huisarts als de patiënt erom vraagt en nadat patiënt volledige informatie heeft ontvangen over de voor- en nadelen van de test. Richtlijnen en patiënteninformatie  Het uitvoeren van de PSA-test is niet opgenomen in de lijst van aanbevolen preventieve onderzoeken van de huisartsorganisaties Domus Medica en SSMG. Desondanks wordt de test steeds meer gebruikt door de Belgische huisartsen. Gezien de huidige stand van de wetenschap vindt CM het afnemen van een PSA–test bij mannen zonder klachten voor vroegdiagnose, zonder informeren van de patiënt, niet aangewezen. Bij patiënten die zelf een PSA–test vragen, moet de arts met de patiënt de vooren nadelen bespreken. 

CM vraagt de artsenorganisaties en de overheid hierover duidelijke richtlijnen op te stellen voor de artsen en neutrale informatiebrochures voor hun patiënten te voorzien. Het is aangewezen dat het KCE haar studie van 2006 over PSA update aan de hand van recente studies.  In 2009 kostten deze tests 4 miljoen euro aan de sociale zekerheid. Daar komen ook de kosten bij van soms onnodige biopsies en behandelingen met hun verwikkelingen. 

Normal prostate

Prostatic hypertrophy

30/03/2011 - 15u45. Bron : Christelijke Mutualiteit (CM)

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 35

35 20/06/11 15:24


Voor U gelezen - lU poUr VoUs

Wandelen verhoogt overlevingskansen bij prostaatkanker Mannen met prostaatkanker die minstens 1,5 u per week wandelen (aan een stevige pas), hebben tot 50% minder kans om vroegtijdig te overlijden in vergelijking met sedentaire lotgenoten. Hoe meer ze wandelen (3 u of meer), hoe groter het voordeel. Ook andere vormen van matige tot intense lichaamsbeweging (bv. tuin- en huishoudelijke klussen, fietsen...) verlagen de kans op overlijden. De studie van de the Harvard School of Public Health had betrekking op meer dan 2000 mannen met een niet-uitgezaaide prostaatkanker (Journal of Clinical Oncology 2011; DOI : 10.1200/ JCO.2010.31.5226).  verschenen op : 09-03-2011 gezondheid.be

Jaarlijks 2.625 sterfgevallen door ziekenhuisinfectie De zogenaamde ziekenhuisbacterie zorgt in ziekenhuizen en andere zorginstellingen elk jaar voor 2.625 sterfgevallen. Dat heeft minister van volksgezondheid Laurette Onkelinx geantwoord op een schriftelijke vraag van Kamerlid Denis Ducarme. In de EU kunnen 37.000 sterfgevallen rechtstreeks aan een ziekenhuisinfectie worden toegeschreven.

Ongeveer 6% van de patiënten wordt tijdens een ziekenhuisverblijf in ons land besmet, wat vergelijkbaar is met het percentage in buurlanden. Meest voorkomend zijn urinaire infecties (23,9%), lage luchtweginfecties (23,9%) en operatiewondinfecties (14,6%). “Op een jaarlijks totaal van 15 miljoen ligdagen kunnen 900.000 dagen worden toegeschreven aan patiënten met een ziekenhuisinfectie. Men schat dat elk jaar ongeveer 103.000 patiënten een dergelijke infectie oplopen en 2.625 ten gevolge hiervan overlijden”, aldus Onkelinx, die zich hierbij baseert op studies van het federale Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg.

36

Verschillende oorzaken liggen aan de basis van ziekenhuisinfecties, met name de verzwakte immuniteit van de patiënten, de variatie van invasieve ingrepen in ziekenhuismilieus, de soms onaangepaste inname van antibiotica en andere medicijnen met invloed op de immuniteit van de patiënt, slechte toepassing van de handhygiëne door het personeel en gebreken in het onderhoud van de omgeving van de patiënt. De infecties treden in het algemeen op bij kwetsbare patiënten - vaak op hoge leeftijd - die lijden aan een of verscheidene ernstige pathologieën en kampen met een verminderde immuniteit.  Bron : PlusMagazine

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 36

20/06/11 15:24


Voor U gelezen - lU poUr VoUs

Behandeling borst- en teelbalkanker :  grote verschillen tussen ziekenhuizen Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) onderzocht de zorgkwaliteit van borst- en teelbalkanker. Hieruit blijkt dat de zorgkwaliteit de voorbije jaren licht is verbeterd, maar dat verdere stappen nodig zijn. Behandeling in ‘ervaren’ ziekenhuizen geeft betere overlevingskans. Welke ziekenhuizen ‘slecht’ en welke ‘goed’ scoren, wordt in het rapport evenwel niet vermeld.

Borstkanker • Het blijkt dat de 5-jaarsoverleving tussen 2001 en 2004 licht is verbeterd voor niet-uitgezaaide kankers. Afhankelijk van het stadium waarin de kanker zich bevond, overleefde tussen de 93% en 64% van de patiënten de eerste 5 jaar. Van de patiënten met uitgezaaide kanker leefde bijna 1 op 3 nog na 5 jaar. • Sommige maatregelen die aanbevolen worden om een betere overleving te bekomen, om herval tegen te gaan of om een beter esthetisch resultaat te hebben, worden te weinig toegepast. Zo blijkt uit Europese cijfers dat borstsparende chirurgie in 70 tot 80% van de gevallen mogelijk moet zijn. In België werd dit bij minder dan 60% van de vrouwen uitgevoerd.

Om vanaf 2010 als borstkliniek erkend te worden, moet het ziekenhuis jaarlijks minstens 150 nieuwe patiënten chirurgisch behandelen. Bovendien moeten alle chirurgen die borstaandoeningen behandelen individueel ook jaarlijks minstens 50 patiënten behandelen.

Teelbalkanker • Bij deze zeldzame kanker is de overleving op 5 jaar hoog (ongeveer 95%) en zelfs nog lichtjes aan het stijgen. • Toch wordt een aantal maatregelen nog te weinig uitgevoerd. Zo wint multidisciplinair overleg tussen de zorgverleners

aan belang, maar gebeurt het nog te weinig. • Teveel patiënten met teelbalkanker in een vroeg stadium krijgen, na wegname van de teelbal, alsnog bestraling of chemotherapie, terwijl gewone actieve opvolging aanbevolen is in die gevallen. • Meer dan een derde van de ziekenhuizen die patiënten met teelbalkanker behandelden voerde gemiddeld één teelbalverwijdering of minder per jaar uit. Dit doet vragen rijzen over de organisatie van de zorg voor deze patiënten. Het KCE pleit ervoor om deze zorg te centraliseren in een beperkt aantal ziekenhuizen. 

• Grote verschillen tussen ziekenhuizen : behandeling in ‘ervaren’ ziekenhuizen geeft betere overlevingskans Tussen 2004 en 2006 behandelde de helft van de Belgische ziekenhuizen minder dan 50 borstkankerpatiënten per jaar. De 5-jaarsoverleving was beter in ziekenhuizen die jaarlijks minstens 150 patiënten behandelden, dan in ziekenhuizen met minder dan 100 borstkankerpatiënten per jaar. De patiënten van deze ‘minder ervaren’ ziekenhuizen hadden – bij een zelfde stadium van de tumor - ongeveer 20% meer kans om binnen de 5 jaar te overlijden. In de ziekenhuizen met een hoger aantal patiënten waren er ook meer multidisciplinaire consultaties, meer borstsparende operaties en meer bestralingen na chirurgie. Toch waren er http ://kce.fgov.be/index_nl.aspx ?SGREF=5260&CREF=18849 ook laag-volume ziekenhuizen met goede KCE reports 149A http ://kce.fgov.be/index_nl.aspx ?SGREF=5260&CREF=18826 verschenen op : 07-03-2011 gezondheid.be overlevingscijfers.

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 37

37 20/06/11 15:24


nieUws Uit de Vereniging

Nieuws uit de vereniging Voorstel tot resolutie. In de commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid werd unaniem de voorgestelde resolutie betreffende een preventief, sensibiliserend en ondersteunend beleid rond incontinentie aangenomen. Door deze resolutie aan te nemen “verplicht” de commissie de Vlaamse Regering om rond dit item initiatieven te nemen. De commissie kan dan ook ten gepaste tijd Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin interpeleren in

hoeverre hierrond gewerkt werd of wat er op stapel staat. In het dossier (stuk 926 www.vlaamsparlement.be) werd de Vlaamse continentierichtlijn voor de woon- en zorgcentra opgemaakt door Urobel aangehaald. Dit was ook de reden dat we met Tom Dehaene, voorzitter van de commissie, een onderhoud konden hebben om de Vlaamse richtlijn en onze visie toe te lichten. Het werd een open en geïnteresseerd gesprek. 

Project “Denk Droog” in OCMW woon-en zorgcentra te Sint-Niklaas. Naar aanleiding van bijscholingen in de woon- en zorgcentra van Sint-Niklaas, de opleiding van een aantal verpleegkundigen in de continentiecursus en met de impliciete steun van de directie diende Urobel een projectvoorstel in bij het OCMW voor een project “Denk Droog”. Dit project beoogt de visie van de zorgverleners te richten op het behouden of herwinnen van continentie. Het

OCMW Sint-Niklaas zet de kwaliteit van leven van hun bewoners hoog in het vaandel en was bereid om ons project financieel te steunen en te faciliteren. Bedoeling is dit project in het najaar 2011 op te starten en af te ronden halverwege 2012. We houden u op de hoogte. 

BVU – Belgische vereniging voor urologie Op de laatste bestuursvergadering van de BVU zijn de Belgische richtlijn voor het plaatsen van een verblijfsonde en het programma van de prostaatcursus – uro-onco cursus beide onderschreven door de BVU. Zij mogen dan ook het logo van de BVU dragen bij de bekendmaking en voorstelling.

De BVU staat ook in voor de selectie van de medische lesgevers in de prostaatcursus. Meer info over de prostaatcursus en de cursus uro-oncologie elders in dit tijdschrift. 

Kathetergroep Uit een rapport van het KCE (kenniscentrum) is gebleken dat urineweginfecties in het ziekenhuis jaarlijks verantwoordelijk zijn voor een kost van 80 miljoen euro. Urobel wil hierin een aantal stappen zetten : - Maken van richtlijnen - Richtlijnen voor alternatieven van katheters - Voorstellen voor een kathetergroep in het ziekenhuis Urineweginfecties worden in de helft van de gevallen veroorzaakt door het gebruik van verblijfskatheters. Onoordeelkundig gebruik leidt tot onnodige infecties, kosten en discomfort voor de patiënten. Een goede richtlijn voor verblijfskatheters moet hierbij helpen, en tegelijk ook de opleiding en de praktijk op elkaar afstemmen. Moet er nog ontsmet worden ? Welke sonde plaats je best ? Wat zijn de “juiste” indicaties voor een verblijfsonde ? Beenzak – nachtzak ?

38

De Belgische richtlijn voor het plaatsen van een verblijfsonde is opgemaakt en wordt nu op avondcolloquia voorgesteld ter discussie. De BVU onderschrijft de richtlijn die gebaseerd is op literatuur, andere richtlijnen en expertenadvies. De richtlijn wordt, eenmaal definitief, op de website beschikbaar gesteld. Een volgende richtlijn zal de intermittente sondage behandelen, waarna de alternatieven zoals condoomkatheter, … aan bod zijn. Die stappen moeten in de praktijk geïmplementeerd worden. De oprichting van een “kathetergroep” die de verschillende specialismen in het ziekenhuis samen brengt rond de zorg voor de katheters lijkt ons een belangrijke stap om een doeltreffend katheterbeleid te kunnen implementeren. Wie mee wil werken aan de richtlijn rond intermittente katheterisatie is welkom. Stuur een mailtje naar : » voorzitter.urobel@telenet.be 

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 38

20/06/11 15:24


les noUVelles de l’association

Compte-rendu du congrès Urobel Vous étiez nombreux à être présents ce samedi 11 décembre 2010 au congrès d’Urobel réalisé simultanément avec le congrès de la BAU à Louvain-La-Neuve. Le discours de bienvenue du Dr Dardenne ( président de la SBU ) nous a encouragé pour continuer à œuvrer ensemble, urologues et infirmières, avec expertise et compétence (d’où l’importance de ce genre de congrès) sans jamais oublier la dimension humaine. Au programme de cette journée : les tumeurs de vessie, sujet que nous avions jugé bon d’épingler afin d’en réexpliquer l’anatomo-physiologie mais surtout d’en actualiser le diagnostic et les traitements (cystoscopie Hexvix®). Rappelons que le cancer de vessie est le 4ème chez l’homme et le 8ème chez la femme. 80% des patients souffrant de tumeurs vésicales ont plus de 60 ans et l’on recence plus de 2200 nouveaux cas par an en Belgique. On y déplore 965 décès par an. C’est la 7ème cause de mortalité chez l’homme et la 10ème chez la femme. Les récidives et la progression sont très fréquentes. L’exposé sur les instillations vésicales nous a permis de comparer les différentes techniques et procédures de plusieurs centres hospitaliers suite à une enquête réalisée au préalable. Il serait donc intéressant de pouvoir arriver à un consensus pour recommander une procédure unique en Belgique.

L’exposé sur la cystectomie était clair, précis et très enrichissant. Les soins du patient stomisé urinaire ont été rappelés avec tous les détails pratiques - oh combien utiles - pour le patient. Un exposé sur la particularité des soins infirmiers pour une néovessie a été proposé. Un moment émouvant a clôturé la journée, puisqu’il s’agissait du témoignage d’un patient accompagné par son épouse expliquant tout son cheminement et son parcours de patient. Il nous a rappelé que toutes les techniques sont importantes mais que la relation patient – soignant, l’écoute, l’information, l’empathie sont primordiales pour le bien-être du patient. La participation de différentes équipes d’urologie (Liège, Namur, Jolimont, Bruxelles…) pour aborder ces différents exposés, a vraiment donné la possibilité d’avoir des moments d’échanges et de questions très riches et pertinentes. La journée s’est prolongée par la visite du musée Hergé. Je dirai même plus, la visite très intéressante du musée Hergé…

Anne-Françoise Meurisse et Sylviane Van Der Does

»

Werkgroep “Verpleegkundig voorschrift”

Als lid van de Vlaamse Verpleegunie zetelt Urobel in de werkgroep rond het “Verpleegkundig Consult – Verpleegkundig voorschrift” van de Technische Commissie voor Verpleegkunde en de Nationale Raad voor Verpleegkunde. Bedoeling is te exploreren waar de mogelijkheden en grenzen liggen.

Wij opteren althans voor een voorschrijfrecht voor verpleegkundigen van medisch materiaal zoals condoomkatheters, katheters voor zelfsondage, beenzakken en nachtzakken,… De discussies worden verder gevoerd. Wij houden u op de hoogte van de evoluties. 

BVU en patiëntenverenigingen. De BVU wil de contacten met de andere organisaties die met urologische thema’s bezig zijn nauwer aanhalen. Een eerste vergadering met een aantal bestuursleden van BVU en bestuursleden van de patiëntenorganisaties vond plaats in april. Er was vertegenwoordiging van Wij Ook (prostaatpatiënten), ICPB (interstitiële cystitis patiënten), Stoma Ilco (stomapatiënten) en PIRUS (patiënten met incontinentie of retentie voor urine of stoelgang). Ook Urobel was uitgenodigd.

In deze eerste vergadering werd voornamelijk kennis gemaakt, werden de diverse verenigingen voorgesteld en werd er naar de wensen en noden geluisterd. De bedoeling is deze vergadering jaarlijks (of frequenter) te herhalen en de toenadering te bestendigen. 

» UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 39

39 20/06/11 15:24


nieUws Uit de Vereniging

»

Consensusvergadering Het RIZIV organiseerde op 12 mei een consensusvergadering over de doelmatige behandelingen van benigne en maligne prostaatpathologieën. De methodiek van een consensusvergadering voorziet een bibliografiegroep die de literatuur objectief analyseert, zonder interpretatie van de resultaten. De deskundigen, die door het organisatiecomité gekozen worden, rapporteren over de literatuur en eigen expertise op vragen die door het organisatiecomité gesteld wor-

den. Dan volgt een openbare vergadering zoals op 12 mei, waarna de jury de richtlijnen vastlegt. De richtlijnen worden dan via diverse kanalen gecommuniceerd. Op de definitieve tekst die normaal op de website van het RIZIV te vinden is, is het nog wachten. De jury kan samengesteld worden uit 6 artsen, 2 vertegenwoordigers van de verzekeringsinstellingen, 2 apothekers, 2 verplegers, 1 vertegenwoordiger van de patiëntenverenigingen. Voor Urobel nam Jacques Gilsoul deel. 

Kinderurologie UZ Gent Europees geaccrediteerd  als eerste Belgische opleidingscentrum GENT 05/05 - De afdeling Kinderurologie van het UZ Gent is eind april als eerste opleidingscentrum in België officieel erkend door de Joint Committee of Paediatric Urology (JCPU). Daarmee voegt de afdeling zich bij de dertien andere centra die Europees zijn geaccrediteerd. Door de opleiding van kinderurologen te standaardiseren wil de JCPU kinderen met urologische en genitale aandoeningen kwalitatief hoogstaande zorg bieden. De JCPU maakt deel uit van de European Academy of Paediatric Urology waartoe ook prof. dr. Piet Hoebeke, diensthoofd Urologie van het UZ Gent, behoort. “Wie lid wil worden van de European Academy of Paediatric Urology en dus een Europese erkenning als kinderuroloog nastreeft, moet opgeleid zijn in een door de JCPU erkend centrum. Die centra leiden urologen of kinderchirurgen in twee jaar tijd op tot kinderuroloog in een zogenaamd fellowship. Dergelijke superspecialisaties zijn in opmars. Om zo’n fellowship te mogen organiseren moet je voldoen aan een aantal criteria. Dat betekent in grote lijnen voldoende complexe chirurgie kunnen aanbieden, over de vereiste klinische en academische faciliteiten beschikken en de JCPU moet je opleidingsprogramma goedkeuren.” Leidend expertisecentrum Kinderurologie werkt in het UZ Gent vanuit de moederdiscipline Urologie. De afdeling is het grootste kinderurologiecentrum van het land en behandelt patiënten uit heel België en ver daarbuiten. In 2009 waren dat er 5800 en voerde Kinderurologie meer dan 700 ingrepen uit. Dat gaat van kleine ingrepen tot complexe reconstructieve chirurgie. Prof. Hoebeke : “Kinderurologie maakt een derde van alle urologische activiteit uit. Als afzonderlijke eenheid bestaan we sinds 1993. We zijn begonnen met incontinentie bij kinderen te behandelen, vandaag nog steeds één van onze speerpunten. Al snel volgden alle andere kinderurologische aandoeningen, waaronder de aangeboren afwijkingen van de geslachtsorganen, die 20% uitmaken van alle aangeboren afwijkingen. De techniek van falloplastie (de constructie van een penis) hebben we ontwikkeld bij transseksuele patiënten en zijn

40

we gaan toepassen op jongens die geboren worden zonder penis. Wereldwijd zijn we daarin de enige.” Vakoverschrijdende aanpak Die vakoverschrijdende aanpak is allesbepalend geweest voor het succes van de afdeling. Prof. Hoebeke : “Begin de jaren 1990 stonden in het UZ Gent ook Kindernefrologie en Kinderendocrinologie in de startblokken. Van bij het begin hebben we de expertise gebundeld en gezamenlijke consultaties ingelast. De nauwe samenwerking met Kindernefrologie resulteerde in het Kinderuronefrologisch Centrum. Met Kinderendocrinologie hebben we een ander speerpunt ontwikkeld : aandoeningen van de seksuele ontwikkeling, waarvoor we ook samenwerken met het Centrum voor Seksuologie en Genderproblematiek. En ook met Kinderneurologie steken we de koppen bij elkaar in de spinabifidakliniek en organiseren we vakoverschrijdende consultaties.” JCPU De Joint Committee of Paediatric Urology is begin 2002 opgericht door de afdelingen Urologie en Kinderchirurgie van de European Union of Medical Specialists (UEMS). De JCPU wil in de EU-lidstaten en andere Europese landen de hoogste kwaliteit van kinderurologische zorg garanderen door de opleidingen kinderurologie naar een hoger niveau te tillen. Het multidisciplinaire comité wordt in zijn werk bijgestaan door de European Society for Paediatric Urology, een non-profitorganisatie die kinderurologie promoot, ijvert voor kwalitatieve zorg en opleidingen, en kennisoverdracht onder kinderurologen stimuleert.  05/05/2011 - 09u48.. Bron : UZGent

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 40

20/06/11 15:24


les noUVelles de l’association

Cursus’ referentieverpleegkundige prostaat’ met  een uitbreiding van twee oncologische modules Voor het academiejaar 2011- 2012 zullen er vanuit Urobel drie simultane cursussen worden aangeboden. Deze beslissing werd genomen omdat er steeds meer vraag komt van verpleegkundigen naar oncologische aspecten binnen het urologisch gebied. De cursus ‘referentieverpleegkundige prostaat’ blijft behouden in zijn totaliteit. Deze kan uitgebreid worden met drie dagen Uro-Oncologie waar dieper ingegaan wordt op peniskanker, testiskanker, nierkanker en blaaskanker. Via de samenvoeging van deze twee modules bent u deskundig in de totale prostaatpathologie en hebt u tevens deskundigheid in de an-

dere urologische kankerproblematiek. Naast deze bestaande cursus ‘referentieverpleegkundige prostaat’ bieden wij ook twee afzonderlijke modules aan die simultaan lopen met de cursus prostaat. Het gaat hier over de module prostaatkanker en de module Uro-oncologie. Deze kunnen apart gevolgd worden waarbij de module Urooncologie ( 9 lesdagen) meer uitgebreid is dan de module prostaatkanker ( 6 lesdagen). Op deze wijze bieden we een breed gamma van onderwerpen aan waar een breder verpleegkundig publiek zich in kan terugvinden die interesse heeft voor Urologie in al zijn aspecten.

Cursus ‘Referentieverpleegkundige prostaat’ De cursus referentieverpleegkundige prostaat belicht alle mogelijke prostaatproblemen. Zo komen zowel infectieuze pathologieën, benigne prostaathypertrofie als prostaatkanker aan bod. De cursist wordt tevens opgeleid als lesgever en verpleegkundig consulent om de patiënt voor te bereiden op onderzoek en therapie, en te begeleiden tijdens en na de therapie. Ook het omgaan met eventuele sekwellen van de therapie komt aan bod.

• • • •

cursusprijs : 700 Euro duur : 12 dagen inbegrepen maaltijden en 2-daagse een uitbreiding met een module uro-oncologie ( 3 lesdagen) is mogelijk aan 60,00 Euro/lesdag • cursusdagen : 7 en 8 nov. 2011/ 5 en 6 dec. 2011/ 9 en 10 jan. 2012/ 6 en 7 febr 2012/ 5 en 6 maart 2012/ tweedaagse op 16 en 17 april 2012

Module prostaatkanker De module belicht het volledig aspect van prostaatkanker, van onderzoeken en diagnosestelling, over de verschillende therapieën voor het gelokaliseerd en gemetastaseerd prostaatcarcinoom.

• • • •

cursusprijs : 60,00 Euro/lesdag duur totale module : 6 dagen inbegrepen maaltijden cursusdagen : 8 nov.2011/ 6 dec.2011/ / 9 en 10 jan. 2012/ 6 en 7 febr 2012

• • • •

cursusprijs : 60,00 Euro/lesdag duur totale module : 9 dagen inbegrepen maaltijden cursusdagen : 8 nov.2011/ 6 dec.2011/ / 9 en 10 jan. 2012/ 6 en 7 febr 2012/ 26, 27 en 28 maart 20

Module Uro-oncologie Deze module belicht naast het volledig aspect van prostaatkanker, ook de meest voorkomende andere urologische tumoren, zoals nier, testis en blaaskanker.

De cursus wordt georganiseerd in samenwerking met de ERASMUS Hogeschool JETTE en de Katholieke Hogeschool Kempen in Lier. Verdere informatie vindt U op de website van de vereniging UROBEL : www.urobel.be. Inschrijven kan via hetzelfde kanaal Verdere informatie te bekomen bij : • Jan Hendrickx : 016 / 34 66 02 of via e-mail : joannes.hendrickx@uzleuven.be • Cel Vandewinkel : 03 / 6402151 of via e-mail : cel.vandewinkel@telenet.be • Ronny Pieters : 09 / 332 27 65 of via e-mail : Ronny.pieters@ugent.be • Ingrid Van Neyghen : 038 / 21 47 34 of via e-mail : ingrid.van.neyghen@uza.be Jan Hendrickx

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 41

41 20/06/11 15:24


Faits diVers

Klimmers willen met Viagra top van Everest bereiken Met viagra op zak wil een Brits team bergbeklimmers de tweede helft van mei de top van de Mount Everest, de hoogste berg ter wereld, bedwingen. Viagra verhelpt erectiestoornissen door de bloedvaten te verwijden, en net dat mechanisme moet op grote hoogte meer zuurstof geven aan de alpinisten. De arts die het team zal begeleiden, wil in de eerste plaats uitgeputte groepsleden een duwtje in de rug geven. “Bedoeling is dat viagra de bloedvaten in de longen verwijdt, zodat de bloedcirculatie vlotter verloopt en meer zuurstof uit de ijle lucht kan opgenomen worden”, aldus expeditiedokter George Rodway. De mannelijke expeditieleden maken zich wel zorgen of er geen neveneffecten zullen optreden. “Zo lang we niet aan seks denken, zouden er geen problemen rijzen”, laten ze optekenen. Naast het onderzoek over de werking van viagra op de longen, krijgen de klimmers ook verschillende soorten voedsel, om te zien of er betere alternatieven zijn dan de typische hoogcalorische bergbeklimmerskost. Gina Wagott, de enige vrouw in het gezelschap en daardoor mogelijk beklagenswaardig,

42

neemt enkel aan dat tweede experiment deel, wordt nog fijntjes opgemerkt. Het team, onder leiding van David Hempleman-Adams, bereidt zich momenteel voor in een basiskamp. De top zal bedwongen worden via de technisch moeilij-

kere noordkant, vanuit Tibet. De klimmers houden een blog bij op de website van The Sunday Times. Met een liefdadigheidsactie halen ze ook één miljoen pond op. (belga/vsv).  DeMorgen 25.04.2011

Chirurg mist promotie door sperma

Mannen denken meer aan eten dan aan seks

De antidepressieve werking van sperma heeft geleid tot een controverse binnen Amerikaanse chirurgische kringen. Lazar Greenfield, een gepensioneerde chirurg, schreef in het blad Chirurgy News “dat sperma voor vrouwen een beter Valentijnscadeau is dan chocolade”. Onderzoek zou aantonen dat vrouwen die zonder condoom vrijen over het algemeen minder depressief zijn, omdat sperma oestrogeen en prostaglandines bevat. Het artikel leidde tot woedende reacties bij zijn collega’s. Greenfield treedt terug als redacteur voor Chirurgy News en mist wellicht zijn aanstelling tot voorzitter van het American College of Surgeons.  M.E.

Een Amerikaanse studie maakt komaf met het idee dat mannen om de zeven seconden aan seks zouden denken. Onderzoekers van de Ohio State University gaven 163 vrouwen en 120 mannen een teller die ze moesten aanklikken wanneer ze een gedachte hadden die verband hield met gezondheid. Zestig procent van de deelnemers moest klikken bij een gedachte aan seks, de overige veertig procent bij een gedachte aan voedsel of slaap. Uit de resultaten bleek dat vrouwen tien keer per dag aan seks denken, bij mannen is dat achttien keer per dag. Net zoals vrouwen dachten mannen meer aan eten en slaap dan aan seks.  Bron : De Standaard

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 42

20/06/11 15:24


Faits diVers

Bedplassertje moet van  moeder in hondenhok slapen

Fastfood heeft negatieve  invloed op mannelijk zaad

Een 54-jarige Amerikaanse vrouw is zondag in de staat Connecticut gearresteerd omdat ze haar zoontje in een gesloten hondenkennel liet slapen. Ze had er genoeg van dat hij ‘s nachts altijd zijn bed bevuilde.

BRUSSEL 11/05 - Industriële vetten die onder meer worden aangetroffen in fastfood en kant-en-klare maaltijden hebben een negatieve invloed het mannelijk zaad. Dat blijkt uit een recente studie van de universiteit van Harvard, gepubliceerd in het tijdschrift Fertility and Sterility.

Maandag moest Kathlyn Anthony voor de rechter verschijnen. Ze werd beschuldigd van het blootstellen van een minderjarige aan risico’s op verwondingen. De autoriteiten kwamen achter de feiten doordat de zus van de jongen op school had laten vallen dat ze altijd moe was omdat ze “’s nachts haar broertje uit de slaapcel” moest halen. De vrouw verdedigde zichzelf door te zeggen dat ze hulp voor het gedrag van de jongen gezocht had, maar nergens gehoor vond. Ze weigerde verder commentaar te geven. De leeftijd van het jongetje is niet vrijgegeven.  Beeld : photonews

Een onderzoeksteam onder leiding van Jorge Chavarro onderzocht het zaad van een groep mannen. Diegenen bij wie een grotere concentratie dergelijke vetten werd aangetroffen, hadden een lagere productie van gezonde zaadcellen. Hoe lang het duurt eer de ingenomen vetten daadwerkelijk een invloed beginnen uitoefenen op de productie van de zaadcellen, wordt momenteel nog onderzocht. De negatieve invloed van soortgelijke vetten op de vruchtbaarheid van de vrouw was eerder al aangetoond. 

“Man had vroeger penis  met kleine stekels” Amerikaans onderzoek heeft aangewezen dat de penis van mensachtigen ooit erg stekelig was. De vorsers vergeleken het DNA van mensen, chimpansees en makaken. die stekels meer genot was. Anderen beweren dat ze de ovulatie bij vrouwen konden opwekken.

De eerste mensen hadden wellicht genen die ervoor zorgden dat er kleine stekels op de penis werden geproduceerd. Over de functie daarvan bestaat nog geen eensgezindheid. Een groep deskundigen stelt dat er door

“De stekels bevinden zich waarschijnlijk niet meer op de menselijke penis, omdat de geslachtsgemeenschap langer duurt en vrouwen niet meer alleen vruchtbaar zijn tijdens de ovulatie”, aldus de hoofdonderzoeker. Bij apen en andere diersoorten komen er nog steeds stekelige penissen voor.  GvA 10.03

Bron : AFP / De Standaard

Urologe amputeert benen gekneld slachtoffer met zakmes De Australische en Nieuw-Zeelandse urologen kozen dit jaar een fatale dag en plaats uit voor hun jaarlijkse congres. Op 22 februari, de dag van de zware aardbeving, waren ze bij elkaar in het Christchurch Convention Centre. Na de beving snelden een aantal heldhaftige urologen de slachtoffers meteen te hulp. Ongeveer 400 meter verder, onder de restanten van het ingestorte Pyne Gould gebouw, vonden ze de zwaargewonde Brian Coker (52). Brians beide benen zaten gekneld onder een omgevallen betonnen pijler. Enkel een amputatie kon zijn leven redden.  bron : artsenkrant

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 43

43 20/06/11 15:24


Faits diVers

The Icelandic Phallological Museum is probably the only museum in the world to contain a collection of phallic specimens belonging to all the various types of mammal found in a single country. Phallology is an ancient science which, until recent years, has received very little attention in Iceland, except as a borderline field of study in other academic disciplines such as history, art, psychology, literature and other artistic fields like music and ballet. Now, thanks to The Icelandic Phallological Museum, it is finally possible for individuals to undertake serious study into the field of phallology in an organized, scientific fashion. The Icelandic Phallological Museum contains a collection of two hundred and nine penises and penile parts belonging to almost all the land and sea mammals that can be found in Iceland. Visitors to the museum will encounter fifty five specimens belonging to sixteen different kinds of whale, one specimen taken from a rogue polar bear, thirty-six specimens belonging to seven different kinds of seal and walrus, and one hundred and fifteen specimens originating from twenty different kinds of land mammal : all in all, a total of two hundred and nine specimens belonging to forty six different kinds of mammal. It should be noted that the museum has also been fortunate enough to receive legally-certified gift tokens for four specimens belonging to Homo Sapiens. Besides there are some twenty-three folklore specimens and forty foreign ones. Altogether the collection contains 272 specimens from 92 different species of animals.

In addition to the biological section of the museum, visitors can view the collection of about three hundred artistic oddments and other practical utensils related to the museum´s chosen theme. History of the museum The foundation was laid in 1974 when I got a pizzle or a bull´s penis. As a child I was sent into the countryside during summer vacations and there I was given a pizzle as a whip for the animals. At that time in 1974 I was living in the town of Akranes on the south-west coast, working as a headmaster in a secondary school. Some of my teachers used to work in summer in a nearby whaling station and after the first specimen they started bringing me whale penises, supposedly to tease me. Then the idea came up gradually that it might be interesting collecting specimens from more mammalian species. Collecting these organs progressed slowly in the beginning and in 1980 I had 13 specimens, four from whales and nine from land mammals. In 1990 there were 34 specimens and when the museum opened in Reykjavík in August 1997 the specimens were 62 in number. In the spring of 2004 the museum moved to the small fishing vil-

44

lage of Húsavík, the whale watching capital of Europe. The reaction of the visitors has been very favourable. Over one hundred articles about the museum have been published in 26 countries all over the world. The number of visitors has been gradually increasing, being 11.000 in the summer of 2009. The curator The curator, Sigurdur Hjartarson (born 1941), is a historian with a BA degree from the University of Iceland and a M.Litt. in Latin American History from the University of Edinburgh, Scotland. He worked as a principal and teacher for 37 years, the last 26 years as a teacher of History and Spanish at the Hamrahlíd College in Reykjavík. He retired in 2004 and moved to Húsavík. He has written and translated some 20 books, chiefly on Latin American History, including textbooks in History and Spanish. The human specimen has arrived ! Today, April 8th 2011, The Icelandic Phallological Museum has officially received a new specimen of the species Homo Sapiens. Member whole with scrotum and both testicles. In formalin. With this acquisition The Icelandic Phallological Museum now has specimens from all the 46 different species of Icelandic mammals. 

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 44

20/06/11 15:24


Faits diVers

Overledene kan radioactief zijn

Whoopi Goldberg promoot incontinentieproducten

Atoomagentschap waarschuwt crematoria.

De Amerikaanse actrice Whoopi Goldberg wil incontinentieproblemen bij vrouwen bespreekbaar maken. De Oscarwinnares schittert daarvoor in een reclamespot die incontinentieproducten promoot.

BRUSSEL - Wie sterft kort na een radioactieve medische behandeling, mag niet zomaar gecremeerd worden. De Belgische crematoria krijgen deze week allemaal een waarschuwende brief van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (Fanc): sommige overledenen zijn een bron van radioactieve straling. Het Fanc geeft het voorbeeld van iemand die kort na een behandeling tegen prostaatkanker sterft en gecremeerd wil worden. De radioactieve deeltjes waarmee die man behandeld is, blijven achter in het lichaam, zijn nog maanden actief en komen vrij bij de verbranding. Dat houdt vooral een risico in voor crematoriummedewerkers die dicht in de buurt van de verbranding en de as komen.

De 55-jarige ‘Sister Act’-actrice kruipt in de advertentie in de huid van historische figuren. Zo hebben Eva, Mona Lisa, Jeanne d’Arc, Cleopatra en het Vrijheidsbeeld last van incontinentie. “Ik heb een klein geheim: ik lek. Een op de drie vrouwen heeft er last van. Het is net een groot geheim, maar we lopen allemaal rond met natte broeken”, vertelt Goldberg.  Beeld: Photonews

Volgens Karina De Beule van het Fanc is begraven in dat geval eigenlijk de veiligste optie, ‘maar we willen ons niet bemoeien met iemands laatste wil: cremeren kán, als dat in veilige omstandigheden gebeurt’. Meestal is daar niet veel meer voor nodig dan de stofmaskers, handschoenen en het eet- en rookverbod die nu al deel zijn van de ‘goede praktijk’ voor crematoriumpersoneel. Het contact dat de nabestaanden met de as hebben, is meestal nihil. De omgeving van een crematorium of strooiweide is al helemaal veilig. Voor elk risicogeval kan het Fanc een adviseur sturen die extra maatregelen kan opleggen – op kosten van de nabestaanden.

Voor grote mensen

Over erg veel gevallen gaat het niet. In 2010 vonden in België 50.809 crematies plaats. Het Fanc schat het aantal risicocrematies op 10 per jaar.  www.fanc.fgov.be

Nierpatiënten naar België gelokt door mensensmokkelaars BRUSSEL 07/05 - Opvallend veel buitenlandse nierpatiënten die een behandeling volgen in een Belgisch dialysecentrum zijn van Armeense afkomst. Tussenpersonen lokken hen met de belofte van gratis verzorging en droppen hen vervolgens ziek voor de spoedafdeling, zo meldt De Morgen zaterdag.

De overheid, die mensensmokkel vermoedt, denkt aan ontradende maatregelen. Wim Bontinck van de cel Mensenhandel bij de federale politie kent het fenomeen, maar blijft voorzichtig: “Worden de patiënten echt gelokt met valse beloftes of hebben we het eerder over mond-tot-mondreclame? “, vraagt hij zich af.

Er is ondertussen al werk gemaakt van ontradende maatregelen. Zo worden sinds oktober vorig jaar bijvoorbeeld alle Armeense dossiers versneld behandeld. Dat lijkt te lukken want het aantal Armeense asielaanvragen is begin dit jaar gedaald tot 50 per maand, terwijl dat in 2009 nog schommelde rond de 100.  Bron: Belga

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 45

45 20/06/11 15:25


‘t Kleinste KaMertJe

Schietpartij op Britse duikboot wegens ruzie om wc-gebruik ? van de toiletten aan boord aan de basis hebben gelegen van de schietpartij. Het Britse ministerie wil die getuigenverklaringen evenwel niet bevestigen. Vandaag wordt een verklaring van het ministerie verwacht.

De onderzeeër HMS Astute in de haven van Southampton. © ap

Na de dodelijke schietpartij aan boord van een onderzeeër van de Britse marine gaat de politie na wat het motief is van de dader. Volgens sommige getuigen zou een ruzie over het gebruik

Bezoekdag Een matroos schoot vrijdag een officier dood en verwondde een andere officier. De onderzeeër lag op dat moment in de haven van Southampton en was geopend voor bezoekers. Kort voor de schietpartij was een schoolklas aan boord. Tijdens de schietpartij waren plaatselijke gemeenteraadsleden aan boord. De dader werd overigens door één van hen overmeesterd. (dpa/eb).  DeMorgen 11.04.2011

Plassen in stijl in Antwerpse Stadsfeestzaal In de Stadsfeestzaal aan de Meir in Antwerpen is dinsdag de eerste “toiletwinkel” in België geopend. Het Nederlandse bedrijf 2theloo wil er garant staan voor een luxueus, hygiënisch toiletbezoek. Een plasbeurt kost er 50 cent, maar je krijgt meteen een kortingbon waarmee je toiletartikelen of een flesje water kan kopen in het aanpalende winkeltje. 2theloo werd in februari opgestart in Amsterdam en opent binnenkort toiletwinkels in heel Europa. Initiatiefnemer Eric Treurniet kwam naar eigen zeggen op het idee toen hij een dagje ging winkelen in Brugge en zijn dochtertje naar het toilet moest, maar enkel terecht bleek te kunnen in onhygiënische wc’s in een café of ergens weggemoffeld in een warenhuis. “Ons doelpubliek zijn dan ook vooral vrouwen die op zoek zijn naar een stijlvolle toiletervaring. Een plasbeurt moet ‘fun’ zijn”, aldus Treurniet. In de Antwerpse wc-hokjes hangen onder meer posters van de Grote Markt en van diamanten. Het automatisch doorspoelen en de op sensors werkende kraantjes zorgen ervoor dat toiletbezoekers op de deurklink na niets moeten aanraken. In een aparte kinderkamer kunnen luiers worden ververst. Er zijn plannen om met de omliggende winkels afspraken te maken zodat men de kortingbonnen ook daar zal kunnen gebruiken. (belga/mvdb) 

46

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 46

20/06/11 15:25


la petite cHaMBre

Hier wil je (niet) op het potje Stadskaartje Vooral het gebrek aan toiletpapier en zeep om je handen te wassen, blijken vaak grote ergernissen te zijn. Op het Cookeiland Rarotonga zijn de meeste openbare toiletten niet voorzien van toiletpapier. Ook in Europa vind je vaak geen toiletpapier. “Ik heb altijd kleine zakdoekjes bij me, dus die gebruik ik vaak op het toilet. Op een dag had ik er geen meer. Toen heb ik een stadskaartje moeten gebruiken dat ik in mijn zak had steken.”

8 april 2011 Een gebrek aan hygiene kan je vakantie al eens verpesten. Er is niets zo vervelend als een vuile badkamer of toilet. Enkele reizigers hebben een overzicht gemaakt van bestemmingen waar je je plas best even ophoudt. Het blijkt erg gesteld met de sanitaire voorzieningen in Peking. Een toerist die op restaurant was en naar het toilet moest, werd een steegje ingestuurd. “Het leek alsof ze een gat in de grond hadden geslagen”, klinkt het. Gedeelde toiletten zijn ook niet onbekend in de Chinese hoofdstad. Vaak moet je er met vier of meer in dezelfde kamer gebruik maken van een hurktoilet. Ook op de Kilimanjaro zijn er hurktoiletten voorzien. In Indonesië moest een vakantieganger naar het toilet op een ferryboot. De man had echter pech : dat bleek enkel een gat in de grond te zijn. “Er was geen toiletpapier en geen water om je handen te wassen.”

Ventilator Het is natuurlijk niet overal zo erg gesteld. Verschillende uitbaters doen wel hun best om het sanitair zo proper en aangenaam mogelijk te houden. In Japan vind je in verschillende hotels een elektronische wc-bril. Hier begint een ventilator te draaien om slechte geuren te verdrijven. De toiletten beschikken over een ingebouwd bidet en verwarming voor de billen. In het zevensterrenhotel Burj Al Arab in Dubai zijn de toiletten brandschoon. Ze worden na elke beurt schoongemaakt en gasten krijgen een persoonlijk handdoekje om hun handen af te drogen. Ook in het Rittenhouse Hotel in het Amerikaanse Philadelphia zijn de toiletten prachtig. De ruimtes zijn ingericht met planten en sofa’s voordat je naar de wc-hokjes gaat. Ook die zijn proper.  Beeld : Photonews

Dief slaat toe op toilet van vliegtuig Een man heeft bijna 200.000 euro gestolen tijdens een vlucht naar het Caraïbische eiland Sint Maarten. De dief kon via het toilet het geld uit het laadruim stelen. Tijdens de vlucht, die 40 minuten duurde, beweerde een man dat hij zich niet goed voelde. Hij sloot zich op in het toilet. Hij vroeg een stewardess om een ambulance bij aankomst. Na de landing voelde de passagier zich echter weer beter. Hij maakte geen gebruik van de ambulance, maar kon het vliegveld verlaten zonder de veiligheidscontroles te passeren. Toen het vliegtuig werd schoongemaakt, vonden enkele werknemers rondslingerende bankbiljetten. Zij lichtten de politie in.  Archiefbeeld : Photonews GvA 07.03.2011

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - juin 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 47

47 20/06/11 15:25


Een sensibiliseringscampagne over erectiele dysfunctie  die de naam heeft gekregen “wacht niet” Mannen moeten de symptomen van erectiele dysfunctie ernstig opvatten en er zonder uitstel met hun arts over praten. Vanaf 30 mei 2011 wordt een sensibiliseringscampagne voor het grote publiek gelanceerd. Deze campagne die de naam heeft gekregen “wacht niet”, werd ontwikkeld op initiatief van Eli Lilly en met de steun van de Belgian Society for Sexual Medicine (BeSSM) en heeft tot doel de mannelijke bevolking en hun partners er attent op te maken dat het belangrijk is op tijd een dialoog aan te gaan met hun arts. Het gebeurt al te vaak dat onderliggende aandoeningen – die kunnen behandeld worden- aan de basis liggen van deze erectiele dysfunctie (ED). Gelijkaardige campagnes lopen voor het ogenblik in verschillende Europese landen. ED is een aandoening die vaak voorkomt – één op de drie mannen die ouder zijn dan 40, worden geconfronteerd met symptomen van ED (1) – terwijl slechts 10% van de mannen die lijden aan ED effectief worden behandeld (2). Tot 20 jaar geleden werd de ED aanzien als zijnde bijna uitsluitend te wijten aan psychologische oorzaken, vandaag daarentegen weet men dat bij ongeveer 75% van de patiënten organische veranderingen aanwezig zijn. (2) Een onderzoek heeft uitgewezen dat mannen dikwijls voor zichzelf excuses vinden om geen beroep te moeten doen op een behandeling van hun ED. Zij denken dat er geen behandeling bestaat voor ED en dikwijls zijn zij er zelfs van overtuigd dat de arts hen geen doeltreffende oplossing kan bieden voor hun ED. Op die manier stellen zij het steeds weer uit om hulp te vragen, wat ertoe leidt dat hun ED al in een gevorderd

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 48

stadium is wanneer ze uiteindelijk beslissen hun arts te gaan raadplegen. Nochtans zijn er wetenschappelijke gegevens die aantonen dat de meerderheid van de gevallen mogelijk kunnen behandeld worden (3). Een marktonderzoek heeft aangetoond dat de mannen – in alle landen- excuses zoeken voor hun symptomen en zo bijgevolg geen adequate behandeling hoeven te zoeken. Niettemin, zodra zij er zich rekenschap van

de hand van betrouwbare bronnen en hen ertoe aan te zetten om er met hun arts over te praten en hen te beschermen tegen allerhande onwettelijke informatie die dikwijls op internet beschikbaar zijn via internetsites van twijfelachtige oorsprong. De campagne “wacht niet”/ “n’attendez-pas” heeft tot doel de mannen (en hun partners) ertoe aan te zetten gemakkelijker te gaan praten over de problematiek van ED zowel met elkaar als met de arts. Erectiele Dysfunctie(ED) Er is sprake van ED wanneer er te weinig bloedtoevoer is naar de penis of wanneer het bloed er niet lang genoeg verblijft om de penis hard te maken en hem in erectie te brengen zodat hij klaar is voor seksuele activiteit.

geven dat ED geen uitzonderlijke aandoening is, maar veeleer frequent voorkomt, en dat er doeltreffende behandelingen bestaan, dan kunnen zij gemotiveerd worden om hulp te zoeken. De campagne helpt de mannen om zich bewust te worden van de problematiek en om hen te doen inzien dat er een oplossing voor het probleem beschikbaar is. De campagne heeft tot doel hen inlichtingen en antwoorden te bieden voor al hun vragen en dit aan

Op wereldvlak treft ED ongeveer 189 miljoen mannen (en hun partners). De ED neemt toe in functie van de leeftijd (4-5). De meeste gevallen zijn – in functie van de leeftijd- te wijten aan fysische oorzaken als hypertensie, diabetes, een cardiovasculaire aandoening of een aandoening van de prostaat (6). Bij de mannen kan de ED een invloed hebben op hun zelfwaardering en zodoende frustratie of verdriet met zich meebrengen (7). Hoe vlugger men er met zijn arts over gaat praten, des te vlugger het voor de arts mogelijk is een diagnosis te stellen en een oplossing te vinden en ook elke andere onderliggende factor te behandelen die aan de oorsprong van de ED kan liggen. Referenties : Op aanvraag Contactpersoon : Mevrouw Nele Debackere Corporate Affairs Manager Eli Lilly – 02/5488578

20/06/11 15:25


Une campagne de sensibilisation relative à la  dysfonction érectile appelée “n’attendez pas” Les hommes doivent prendre les symptômes de la dysfonction érectile sérieusement et en parler sans attendre avec leur médecin.

A partir du 30 mai 2011, une campagne de sensibilisation est lancée vers le grand public. Cette campagne, appelée « n’attendez pas », développée à l’initiative des laboratoires Eli Lilly et supportée par la Belgian Society for Sexual Medicine (BeSSM), vise à informer les hommes et les partenaires qu’il est primordial d’instaurer à temps un dialogue avec leur médecin. Trop souvent des affections sous-jacentes - que l’on peut traiter - sont à l’origine de ces troubles de la dysfonction érectile (DE). Des campagnes similaires se déroulent actuellement dans plusieurs pays Européens.

consulter. Et pourtant, des données scientifiques démontrent que la majorité des cas peut être potentiellement traitée (3). Une étude de marché a démontré que les hommes - dans tous les pays - cherchent des excuses pour leurs symptômes ainsi que pour ne pas chercher de traitement approprié. Néanmoins, dès qu’ils réalisent que la DE n’est pas une affection exceptionnelle mais plutôt une affection

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 49

La Dysfonction Erectile (DE) On parle de DE lorsque trop peu de sang circule vers le pénis ou lorsque le sang n’y demeure pas assez longtemps pour rendre le pénis dur et pour le mettre en état d’érection et ainsi prêt pour l’activité sexuelle. Au niveau mondial, la DE atteint environ 189 millions d’hommes (et leur partenaire). La DE augmente en fonction de l’âge (45). La majorité des cas sont dus - en fonction de l’âge - à une cause physique telle que l’hypertension, le diabète, une affection cardiovasculaire ou de la prostate(6). Chez les hommes, la DE peut avoir une influence négative sur l’estime de soi et entraîner de la frustration, du chagrin (7). Plus rapidement on en parle avec un médecin, plus rapidement le médecin peut diagnostiquer et trouver une solution ainsi que traiter tout autre facteur sous- jacent qui pourrait être à l’origine de la DE.

La DE est une affection fréquente - un homme sur 3 après 40 ans est confronté aux symptômes de la DE (1) - tandis que seulement 10% des hommes atteints de la DE sont effectivement traités (2). Jusqu’à il y a 20 ans, la DE était considérée comme presque entièrement d’origine psychologique alors qu’aujourd’hui, l’on sait que des altérations organiques sont présentes chez environ 75% des patients (2). Une enquête a démontré que les hommes se trouvent souvent des excuses pour ne pas rechercher un traitement des symptômes lies à leur DE. Ils ne croient pas qu’il existe un traitement de la DE et souvent ils sont même convaincus que les médecins ne peuvent leur offrir une solution adéquate pour leur DE. Ainsi, ils tardent à demander de l’aide, et leur DE se trouve déjà à un stade avancé quand ils finissent par

conseiller d’en parler avec leur médecin et de les protéger de toute sorte d’informations illégales souvent disponibles sur des sites internet d’origine douteuse. La campagne “n’attendez pas” / “wacht niet“ vise à encourager les hommes (et leur partenaire) à parler plus facilement de la problématique de la DE aussi bien au sein du couple qu’avec leur médecin.

fréquente, traitable efficacement, ils peuvent être motivés à rechercher de l’aide. La campagne aide à conscientiser les hommes à la problématique et à leur faire comprendre qu’une solution à ce problème médical est disponible. La campagne vise à fournir de l’information et des réponses à toutes leurs questions et ceci par le biais de sources fiable, à leur

Références : Sur demande.

Personne de contact : Mme Nele Debackere Corporate Affairs Manager Eli Lilly – 02/5488578

20/06/11 15:25


agenda

Hoofdredactie / Rédacteurs en chef Paul Debeuckeleer Ingrid Van Neyghen Jan Hendrickx Ronny Pieters Piet Eelen Cel Vandewinkel Nadine Buttiens Dr. J. Braeckman

september - septembre 2011 Docentendag in Artevelde Hogeschool Ghent van maandag 29 augustus tot vrijdag 2 september 2011 du lundi 29 août au vendredi 2 septembre 2011 

Redactieraad / Comité de rédaction Prof. Dr. R. Andrianne Dr. J. Deganck Prof. Dr. K. Everaert Dr. P. Dekuypere Prof. Dr. S. Keuppens Dr. K. D’Hauwers Prof. Dr. W. Oosterlinck Dr. G. Hendrickx Prof. Dr. H. Van Poppel Dr. L. Hoekx Prof. Dr. A. Verbaeys Dr. W. Kerckhaert Prof. Dr. J.J. Wyndaele Dr. J. Mattelaer Dr. T. Adams Dr. D. Ost Dr. J. Ampe Dr. B. Sinilon Dr. I. Billiet Dr. H. Van Der Eecken Dr. A. De Brouwer Dr. G. De Meerleer Dr. P. De Jonge Dr. F. Deroo Dr. F. Debroeck Hilde Heyman Dr. B. Verheyden

oktober - octobre 2011 ICS congres Glasgow U.K. donderdag 13 oktober 2011 jeudi 13 octobre 2011 terugkomdag incocursus donderdag 20 oktober 2011 jeudi 20 octobre 2011 

Auteurs 2011 : Prof. Dr. Nele Van Den Noortgate, Prof. Dr. J.J. Wyndaele, Prof. Dr. Karel Everaert, Ronny Pieters, Piet Eelen, Cel Vandewinkel Verantwoordelijke uitgever / Editeur responsable Ronny Pieters

november - novembre 2011 terugkomdag prostaatcursus maandag 7 november 2011 lundi 7 novembre 2011 start prostaatcursus – uro-onco cursus woensdag 9 en donderdag 10 november 2011 mercredi 9 et jeudi 10 novembre 2011 BAU congres in het ICC Ghent woensdag 9 november 2011 mercredi 9 novembre 2011 Urobel congres ter gelegenheid van het BAU congres  woensdag 9 november 2011 mercredi 9 novembre 2011 

Redactiesecretariaat en administratie / Secrétariat de rédaction et administration Ronny Pieters Urobel vzw - U.Z. Gent De Pintelaan 185 • 9000 Gent • België T +32 9 240 27 65 • F +32 9 240 38 89 Website : www.urobel.be E-mail : voorzitter.urobel@telenet.be Advertentie-exploitatie / Exploitation publicitaire Tenacs o.h.p. publishing & communication bvba Roger Casteleyn Kortrijksesteenweg 220 9830 Sint-Martens-Latem • België T +32 9 225 82 04, F +32 9 225 03 76 E-mail : info@tenacs.be BTW BE 0417.377.340 RPR Gent Alle rechten voorbehouden. Tous droits réservés. Noch de redactie noch de uitgever kunnen aansprakelijk gesteld worden voor de inhoud van de artikelen en advertenties. Deze vallen steeds onder de verantwoordelijkheid van de auteurs, respectievelijk adverterende firma’s.

mei - mai 2011 13th international EAUN meeting Paris van zaterdag 25 tot maandag 27 februari 2012 du samedi 25 au lundi 27 fevrier 2012 

La rédaction et l’éditeur déclinent toute responsabilité vis-à-vis le contenu des articles ou les annonces publicitaires. Toute responsabilité reste chez les auteurs, respectivement les firmes qui font de la publicité. UROBEL Magazine verschijnt vier maal per jaar in twee versies, een versie voor het urologische artsenkorps en een versie voor de urologisch verpleegkundigen. UROBEL magazine wordt bedeeld per post.

Lijst van de adverteerders / Liste des annonceurs ASTRA TECH BENELUX IPSEN COLOPLAST HOSPITHERA UROTEX MEDICAL OLYMPUS BELGIUM HOLISTER PFIZER

50

COVER 2 P. 5 P. 6 P. 12 P. 13 P. 16 P. 17 P. 19

SMITHS MEDICAL BELGIUM LABORIE JOHNSON & JOHNSON MEDICAL MERCK CONSUMER HEALTHCARE TENACS COOK BELGIUM LILLY BENELUX PFIZER

P. 20 P. 23 P. 25 P. 29 P. 30 P. 33 COVER 3 COVER 4

UROBEL Magazine paraît quatre fois par an en deux versions, une version pour les urologues et autres médecins actif dans le domaine de l’urologie et une version pour les infirmi(è)er(e)s dans le domaine des soins urologiques. UROBEL Magazine est distribué par la poste. Oplage / Tirage : 2000 ex. (1250 ARTS - 750 VERPL) © 2011, uitgever : Tenacs ohp bvba

UroBel Magazine | 22/6 | mei - juni • mai - jui 2011

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 50

20/06/11 15:25


9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 51

20/06/11 15:25


De leidraad van al onze acties. Wat onze 2900 enthousiaste medewerkers drijft, dag na dag. Reeds meer dan 10 jaar doet Pfizer onderzoek naar en produceert geneesmiddelen voor de behandeling van erectie-stoornissen.

wat ons drijft dag na dag,… … uw gezondheid

ce qui nous anime jour après jour,… … votre santé Votre santé guide chacun de nos gestes. C’est elle qui fait avancer nos 2900 collaborateurs enthousiastes, jour après jour. Pfizer étudie et produit depuis plus de 10 ans des médicaments traitant des troubles de l’érection. www.pfizer.be www.erecinfo.be

9275_urobel_mei-juni_2011_verpl.indd 52

20/06/11 15:25


Urobel_2011_2