Issuu on Google+

124 /// INDEKS nr 7–8 (171–172) / Relacje, recenzje, noty /

125 /// INDEKS nr 7–8 (171–172) / Relacje, recenzje, noty /

26 października br. w Collegium Maius UO odsłonięto tablicę Cypriana K. Norwida. Na zdjęciu (od lewej): rektor UO prof. Marek Masnyk, Ryszard Druch, Harry Duda, prof. Stanisław S. Nicieja (fot. Jarosław Mokrzycki)

WANDA MATWIEJCZUK, KATARZYNA MAZUR-KULESZA

ODROBINA MANHATTANU W COLLEGIUM MAIUS Muzeum Uniwersytetu Opolskiego wzbogaciło się o kolejne, bardzo ciekawe eksponaty. Jednym z nich jest tablica upamiętniająca pobyt w Nowym Jorku Cypriana Kamila Norwida (1821–1883) – wybitnego twórcy epoki romantyzmu, poety, prozaika, dramatopisarza, eseisty, grafika, rzeźbiarza, malarza – wykonana przez Grzegorza Gustawa z Filadelfii – artystę rzeźbiarza, absolwenta Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, który od 2001 roku mieszka i tworzy w Stanach Zjednoczonych. Pomysłodawcą wykonania tablicy C. K. Norwida był filolog Tadeusz Zielichowski, mieszkający w Nowym Jorku. Tę myśl podjął Ryszard Druch – absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, promotor polskiej kultury i sztuki w Stanach Zjednoczonych, znany karykaturzysta. Z jego inicjatywy zawiązała się Koleżeńska Grupa Obywatelska „Tablica Norwida w Nowym Jorku” w składzie: Ryszard Druch – przewodniczący, Grzegorz Gustaw – artysta rzeźbiarz, twórca tablicy, Janusz Szlech-

ta – redaktor „Nowego Dziennika” i filolog Tadeusz Zielichowski. W zredagowaniu umieszczonej na tablicy inskrypcji pomocy udzielił poeta Harry Duda. Umieszczona w gmachu Collegium Maius Uniwersytetu Opolskiego pamiątkowa tablica C. K. Norwida jest pierwszym odlewem dzieła wykonanego przez Grzegorza Gustawa, które pierwotnie miało być usytuowane na jednej z wewnętrznych ścian Polskiego Instytutu Naukowego w Nowym Jorku. Kiedy zapadła decyzja o umieszczeniu tablicy na zewnątrz budynku, konieczne było wykonanie jej odlewu w trwalszym materiale. Warto dodać, że od pomysłu upamiętnienia obecności Norwida w Nowym Jorku do odsłonięcia tablicy minęło 16 miesięcy – to jest tyle, ile Cyprian Kamil Norwid przebywał w Stanach Zjednoczonych. Tablicę na budynku Polskiego Instytutu Naukowego, na Manhattanie w Nowym Jorku, odsłonięto 15 października 2015 roku. A 26 października br., w gmachu Collegium Maius UO, odsłonięty został oryginał nowojorskiej

tablicy. Umieszczono go na ścianie holu na drugim piętrze, w pobliżu Instytutu Polonistyki i Kulturoznawstwa. Tablicę odsłonili: prof. dr hab. Marek Masnyk – rektor Uniwersytetu Opolskiego, prof. dr hab. Stanisław S. Nicieja – prezes Uniwersyteckiego Stowarzyszenia na rzecz Ratowania Zabytków Śląska Opolskiego, kustosz wzgórza uniwersyteckiego, Ryszard Druch – przewodniczący Koleżeńskiej Grupy Obywatelskiej „Tablica Norwida w Nowym Jorku” i Harry Duda – poeta i zasłużony obywatel Opola, absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, który uczestniczył w przyjęciu do Opola pamiątkowej tablicy i następnie przekazał ją do Muzeum Uniwersytetu Opolskiego. Odsłonięciu tablicy towarzyszyła okolicznościowa wystawa przygotowana przez pracowników Biblioteki Głównej UO. Po uroczystości, podczas spotkania w Muzeum UO, prof. dr hab. Irena Jokiel wygłosiła wykład pt. „Amerykański epizod biografii Cypriana Kamila Norwida”, po czym Ryszard Druch przekazał do Muzeum UO unikatowe, zabytkowe eksponaty, w tym – popiersie Cypriana Kamila Norwida (odlew gipsowy, cegiełka wykonana przez Grzegorza Gustawa dla darczyńców przekazujących składkę na wykonanie tablicy C. K. Norwida) i plakat z Zakładu Graficznego Wacława Krzepowskiego w Krakowie, z ok. 1920 r., barwną litografię symbolizującą wartości niepodległościowe, na której uwidocznione zostało godło Polski, herby Warszawy, Krakowa, Lwowa i Poznania oraz obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, zwieńczone akantami i biało-czerwoną wstęgą. Z tego samego okresu pochodzą dwie pocztówki – obrazy Wojciecha Kossaka: „L. P. Piechota. Oficer i Żołnierz” oraz „L. P. Oficer Żandarmerji i Kapelan Obozowy Polny”. Na pocztówkach zamieszczona jest korespondencja z 1918 roku dwóch Polaków – braci mieszkających wówczas w Ameryce. Wartość zabytkową i antykwaryczną akcentują takie szczegóły, jak nota informująca o ich wydaniu nakładem C.K.O.N. w Ameryce, a także stemple pocztowe, na których zachowały się dokładne daty i godziny przyjęcia ich do wysyłki pocztowej. Kolejnym cennym eksponatem, który wzbogacił zbiory Muzeum UO jest statuetka Abrahama Lincolna – odlew wykonany z brązu, umieszczony na podstawie gipsowej. Na popiersiu widnieje napis: Abraham Lincoln Modelled From Life by Leonard W. Volk, Chicago 1880, replika. Leonard Wells Volk (1828–1895) był amerykańskim rzeźbiarzem, twórcą rzeźb (popiersia) prezydentów Stanów Zjednoczonych, prezesem Chicago Academy

of Design. Popiersie Abrahama Lincolna podarował do zbiorów muzeum Robert Stodnick, emerytowany sierżant armii amerykańskiej, którego krewni wyemigrowali z Ostrowii Mazowieckiej, ponad sto lat temu, do Stanów Zjednoczonych. Robert Stodnick przekazał też, na ręce profesora Stanisława S. Nicieji, album pt. „The Army”, wydany w 2012 roku. Podczas uroczystego spotkania również Harry Duda przekazał ze swoich zbiorów kilka egzemplarzy polskojęzycznego miesięcznika „Teraz”, wydawanego do 2005 roku w Filadelfii oraz dokumenty otrzymane od Kazimierza Cybulskiego z Kalifornii – sybiraka, pasjonata twórczości C. K. Norwida, a także zbiór dokumentów, a wśród nich „Śpiewnik rajdowy”, wydany w 1972 roku przez Radę Uczelnianą ZSP przy Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu. Muzeum Uniwersytetu Opolskiego wzbogaciło się również o dwa ciekawe zabytki, a są to: „Złota Książka. Sławni ludzie w dziedzinie sztuk, przemysłu, nauki i czynów wojennych”, opracowane według Karola Brandona, Franciszka Ottona, Hermana Bartha i innych (wyd. drugie, nr egz. 134, Warszawa 1883), które ukazało się nakładem Ferdynanda Hösicka oraz figurka św. Barbary pochodząca z 1920 r., wykonana jako odlew ceramiczny, emaliowana barwnie. To dary Pawła Piechaczka z Rybnika – kolekcjonera i miłośnika sztuki. Figurka św. Barbary została włączona do zbiorów Muzeum Uniwersytetu Opolskiego i będzie umieszczona na stałej wystawie w kaplicy św. Wojciecha, a „Złota Książka” – w księgozbiorze muzealnym.


Indeks (171-172) grudzień 2016