Issuu on Google+

72 /// INDEKS nr 7–8 (171–172) / Publicystyka, sztuka /

Rok 1997. Na zdjęciu (od lewej): Halina Nicieja, prof. Wojciech Wrzesiński – rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, dr Danuta Berlińska, prof. Stanisław S. Nicieja – rektor Uniwersytetu Opolskiego, dr Adam Wierciński, Stanisław Skakuj – przewodniczący Rady Miasta Opola z Ariadną Nicieją

Rok 2007. Podczas konferencji pt. „Region jako wspólnota kulturowa i etniczna” w Collegium Civitas UO. Na zdjęciu (od lewej): eurodeputowany Stanisław Jałowiecki, rzecznik prasowy UO dr Danuta Berlińska, rektor prof. Stanisław S. Nicieja i marszałek woj. opolskiego Józef Sebesta

73 /// INDEKS nr 7–8 (171–172) / Publicystyka, sztuka /

Politechniki Wrocławskiej. Oboje byli działaczami Zrzeszenia Studentów Polskich i spotkali się latem 1973 roku w Opolu, nad Młynówką, po czym wyruszyli na wędrowny obóz studencki do Rumunii. Ten obóz związał ich na całe życie. Ślub wzięli w 1980 roku i – z urodzenia Kujawianka, z wykształcenia Wielkopolanka – Danuta Boberówna postanowiła przenieść się na stałe do Opola, do swego męża – Mikołaja Berlińskiego, w tym czasie młodego inżyniera pracującego na opolskich budowach. Szybko stali się rodzicami dwóch synów – Jakuba (1981) i Krzysztofa (1982), dziś absolwentów uczelni poznańskich, którzy w stolicy Wielkopolski osiągnęli mocną, stabilną pozycję społeczną. Danuta Berlińska doczekała się trojga wnucząt: Pauliny, Przemka i Oli. W listopadzie 1980 roku Danuta Berlińska otrzymała etat w Instytucie Śląskim w Opolu i podjęła pracę badawczą nad przemianami postaw klasy robotniczej, w zespole badawczym prof. Władysława Kwaśniewicza oraz w zespołach badań i analiz przy KW PZPR w Opolu, którym kierował wówczas Eugeniusz Śmiłowski – późniejszy prezes dużej polskiej sondażowni OBOP. Wówczas też związała się z ruchem „Solidarność”, angażując się coraz mocniej w działalność tej legalnej, a później zdelegalizowanej organizacji związkowo-politycznej. Spod jej pióra, a właściwie maszyny do pisania, zaczęły wychodzić interesujące artykuły naukowe i publicystyczne o tematyce socjologicznej. W roku 1985 napisała studium socjologiczne pt. „Proces wchodzenia Ślązaków w społeczeństwo polskie na przykładzie społeczności lokalnej” oraz „Problemy więzi regionalnej a elementy wiedzy historycznej i obraz Niemiec wśród mieszkańców wsi opolskiej”. Powoli stawała się ekspertem w sprawach mniejszościowych na Śląsku, często komentującym wydarzenia, które zachodziły wówczas pod wpływem burzliwych przemian, jakie niosło życie polityczne u schyłku PRL i na początku III RP. Pracowała wówczas w zespołach pod kierunkiem Andrzeja Pasierbińskiego. Jej najważniejsze artykuły z tego czasu, napisane ze swadą i lekkością publicystyczną, to: „Ziemia rodzinna i jej korelaty w świadomości młodzieży” oraz „Ślązacy jako wspólnota regionalna w świetle badań socjologicznych”. Prowadziła wówczas badania wspólnie z Marią Grygierczyk. W 1990 roku, na zlecenie Fundacji Batorego, była wspólnie z prof. Radosławem Markowskim i Tomaszem Żukowskim z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN autorką koncepcji badawczej na temat postaw politycznych w wyborach samorządowych i stosunków

etnicznych mieszkańców Śląska Opolskiego. Wspólnie z prof. Aleksandrą Trzcielińską-Polus była autorką ekspertyzy na temat mniejszości niemieckiej na Górnym Śląsku. Jest to czas, kiedy Danuta Berlińska zaczyna być wysoko ceniona, jako znawczyni problemów związanych z liczną populacją Ślązaków, którzy poczęli odkrywać w sobie związki z niemczyzną. Występowała na wielu sympozjach, konferencjach, sesjach naukowych, uczestniczyła w różnych grantach, współpracując m.in. z najwybitniejszymi polskimi socjologami tamtych lat, m.in. prof. Anną Wolf-Powęską, Jerzym Szackim, Krzysztofem Frysztackim i Markiem Szczepańskim. Odbyła też staż w Stanach Zjednoczonych, gdzie koncentrowała się na konsultacjach z wybitnymi znawcami tematyki mniejszościowej i demokracji lokalnej, uczestniczyła w wykładach z socjologii i polityki oraz public-relations wygłaszanych przez profesorów Uniwersytetu Jerzego Waszyngtona oraz Uniwersytetu Harvarda. Zapoznała się wówczas z funkcjonowaniem samorządów lokalnych w Santa Fe i Los Alamos oraz sposobami łagodzenia napięć etnicznych na pograniczach amerykańsko-meksykańskich. Po powrocie do kraju, w latach 90. XX wieku, prowadziła rozliczne badania ankietowe, m.in. we współpracy z prof. Krzysztofem Frysztackim i Franciszkiem Jonderko. Była m.in. współtwórczynią dużego projektu grantu pt. „Dynamika stosunków międzygrupowych na Śląsku Opolskim – integracja czy izolacjonizmy”. W roku 1994 otworzyła przewód doktorski w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, na temat: „Mniejszość niemiecka na Śląsku Opolskim – w poszukiwaniu tożsamości”, pod kierownictwem wybitnego polskiego socjologa prof. Andrzeja Saksona, autora znakomitych monografii socjologicznych o Mazurach. Praca ta, obroniona w 1997 roku, została przyjęta przez środowiska socjologiczne z wielkim uznaniem i – według wielu recenzentów – gdyby została przepołowiona, mogłaby stanowić jednocześnie pracę habilitacyjną. Od tego roku pozycja naukowa dr Danuty Berlińskiej zaczęła się bardzo umacniać. Byłem świadkiem oferty, jaką jej złożył, podczas spotkania w moim domu, prof. Wojciech Wrzesiński – ówczesny rektor Uniwersytetu Wrocławskiego: natychmiastowego przejścia na etat do uczelni wrocławskiej. Odmówiła, twierdząc, że jest związana silnymi więzami z Opolem. I podjęła pracę na Uniwersytecie Opolskim, wzmacniając mocno pozycję Instytutu Socjologii w opolskiej Almae Matris.


Indeks (171-172) grudzień 2016