Page 23

II. Türkiye Lisanüstü Çalışmaları Kongresi - Bildiriler Kitabı I

Afrika Üzerine Çalışmalar 1930 yılında New York’ta doğan Wallerstein’ın yetiştiği ortam İkinci Dünya Savaşı yıllarına denk gelir. Ailesinin de bu politik atmosfere kayıtsız kalmamaları Wallerstein’ı Avrupa dışı dünya ile ilgisini arttırmış ve okumalarını çeşitlendirmiştir. Lise eğitimini, doğduğu şehir New York’ta tamamladı ve 1947 yılında Columbia Üniversitesi sosyoloji bölümüne kabul edildi. Öğrenciliğinin ilk yıllarında hareketli bir politik organizasyon olan AVC (American Veterans Committee)’ye dâhil olmuş, üniversite eğitiminin bittiği 1951 yılında uluslararası gençlik kongresine, 1952’de de Dakar’da bir başka gençlik kongresine katılmıştır. Katıldığı bu kongreler sayesinde Afrika ülkelerinin etkin delegeleri ile tanışmış ve ilgisini Afrika’daki bağımsızlık hareketlerine çekmiştir (Kaya, 2005, s. 9). Amerikan ordusunda 1951-1953 yılları arasında askerliğini yaptıktan sonra Columbia Üniversitesine döner ve ABD’deki ideolojik ikliminden duyduğu rahatsızlığın da etkisiyle McCarthizm ve Amerikan dış politikası üzerine “McCarthysim and Conservative” adlı yayımlanmamış master tezini yazar. Her ne kadar Eisenhower’lı yıllardaki kendinden hoşnut anti-entelektüelizm Wallerstein’ın Amerikan kapitalizminden tiksinmesine yol açsa da Columbia Üniversitesinde sosyoloji doktora tezi “The Road to Independence: Ghana and Ivory Cost” ve yayımlanan ilk kitabı “Africa: The Politics of Independence” siyasi bağlantılarını açıkça ilan etmezler. Bu yapıtlarda teorik temel egemen akımlara dayanıyordu. “Social Change: The Colonial Situation” adlı kitabında Wallerstein görüşlerindeki değişimin ilk işaretlerini verdi. Yavaş yavaş modernleşme teorilerinden ve liberal antisömürgeci tutumlara mesafe koyuluyordu. Wallerstein, 1967’de yayımlanan “Africa: The Politics of Unity” eserinde Kwame Nkruman’ın devrilmesini kapitalist Batı yeni sömürgeciliği ile ilişkilendirdi (Ragin, & Chirot, 2011, s. 309-311). 1968 yılına gelindiğinde Wallerstein doçentlik yaptığı Columbia Üniversitesinde meydana gelen öğrenci hareketlerini desteklemiş, katılmış ve gözlemlerini 1969’da “University in Turmoil: The Politics of Change” adlı çalışmasına taşımıştır (Arslan, 2011, s. 44). Bu çalışmanın önemi ise yaşananları geliştirmekte olduğu dünya-sistemleri perspektifince değerlendirmeye tabi tutmasıdır (Ragin, & Chirot, 2011, s. 314). Yaşanan olaylar ve Columbia Üniversitesindeki rahatsızlık verici durumdan ötürü Wallerstein, 1969 yılında kendi dünya-sistemi dizisinin birinci cildini yazmaya başladığı Stanford Davranış Bilimleri İleri İncelemeler Merkezine gitti ve iki yıl sonra McGill Üniversitesine geçti. Modern Dünya-Sistemi ve Kıta Avrupası Geleneği 1971-1976 yılları arasını profesör olarak görev yapacağı Montreal’deki McGill Üniversitesinde geçirdi ve 1974 yılında Modern Dünya-Sisteminin birinci cildi “Modern Dünya-Sistemi: Kapitalist Tarım ve 16. Yüzyılda Avrupa Dünya Ekonomisinin Kökenleri”ni yayımladı. Her ne kadar McGill’deki meslektaşları ile geçinemeyip arkadaşı Hopkins’in çalıştığı Binghamtom’a geçse de temel düşünceleri artık değişmeyecekti ve burada Review dergisinin yanı sıra Hopkins ile çalışmalarını yürütebilmek için Fernand Braudel Merkezini kuracaklardı. Artık Wallerstein, ilerleyen dönemlerde çalışmalarının ampirik temelini genişletip girişimlerini ilerletmeyi sürdürecekti (Ragin, & Chirot, 2011, s. 314-315). 22

II. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi (TLÇK) Bildiriler Kitabı [1. Cilt]  
II. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi (TLÇK) Bildiriler Kitabı [1. Cilt]  
Advertisement