Page 1

univerzitetski vesnik

Издание на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје

Број 118, мај 2011

NA SVE^ENATA AKADEMIJA PO POVOD PATRONIOT DEN NA UKIM NASTAPIJA I STUDENTITE NA NOVITE STUDISKI PROGRAMI NA FMU ZA BALETSKA PEDAGOGIJA, KLASI^EN BALET I SOVREMEN TANC


­ ­ ­ ­ ­

­ ­

­ ­

• •

Доделување награди на најдобро ди­ пломираните студенти на Универ­ зитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје во учебната 2009/2010 г. ............. 4 Годишно доделување на награди за по­ стигнат одличен успех во текот на студирањето од Фондацијата проф. д­р Димитар Стамболиев ...................... 5 Доделување повелби на Универзите­ тот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје, по повод пензионирањето ................. 5 ­ 6 Врачување Плакета на Универзите­ тот на г. Минчо Јорданов ................... 7 Промоторска реч на проф. д­р Вели­ мир Стојковски по повод доделување на титулата почесен доктор (doctor honoris causa) во областа на култу­ рата и уметноста на академик Томе Серафимовски ................................ 8 ­ 10 Обраќање на академик Томе Серафи­ мовски, почесен доктор на УКИМ ....... 10 Промоторска реч на проф. д­р Влади­ мир Петрушевски по повод доделува­ њето на звањето почесен професор (professor honoris causa) во областа на природните науки на проф. Џејмс Трефил ............................................. 11 ­ 12 Обраќање на проф. Џејмс Трефил, почесен професор на УКИМ ................... 12 Беседа на ректорот ­ проф. д­р Вели­ мир Стојковски на Свечената академија ................................................ 13 промоција одржана на 26 мај 2001 г. ..... 15 промоција одржана на 27 мај 2001 г. ..... 16

На УКИМ

Д О С ТО И Н С Т В Е Н О ОД Б Е Л Е ЖАН П АТ Р О Н И О Т Д Е Н П О 6 2 - Р И П АТ Постојани соработници

Главен и одговорен уредник

ун и верзи тетски весн и к

Проф. д-р Велим ир Стојковски

К Ко ос ст та ад ди ин на а М Мо ок кр ро ов ва а Б Би иљ ља ан на а Ф Фо от ти ин но ов вс ск ка а М М-р р М Ма ар ри иј ја а Ц Це ен не ев вс ск ка а Т То ом ми ис сл ла ав в Б Ба аш ше ев вс ск ки и Лектор

Заменик главен и одговорен уредник

М-р Илија Пиперкоски

В Ве ес сн на а И И. . Ц Цв ве ет та ан но ов вс ск ка а Техничко уредување

Г Го ор ра ан н М Му ур ра ат то ов вс ск ки и

универзитетски весник - број 11 8


признание и високата почит кон делото и историскиот завет на сесловенските просветители - светите браќа Кирил и Методиј. На 20, 22 и 23 мај се одржаа централните свечени манифестации во рамките на Програмата посветена на одбележувањето на 62-годишнината од основањето на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. И годинава, во церемонијалната програма учествуваа и ги збогатија свеченостите, гостите од универзитетите од регионов и од Европа со кои УКИМ има академска, наставнонаучна и културна соработка, како и претставници на другите универзитети од Република Македонија. Во присуство на бројни претставници на академската заедница на УКИМ, свеченостите започнаа на 20 мај во аулата на Универзитетот. Веќе станува дел од традицијата, првиот ден од чествувањето на патронатот УКИМ да го посвети на својата најголема гордост, на тоа што го прави УКИМ препознатлив, единствен и недостижен на овие простори и пошироко – на своите студенти и на своите наставно-научни работници. Не е случајност да стане практика на првиот ден од чествувањето да се оддава должно признание на најдобро дипломираните студенти на УКИМ, на онаа студентска младост која во висококвалитетниот конкурентен систем успеа за благи нијанси да се издвои од своите колеги и да се запише во аналите на УКИМ како најдобра во својата генерација. Исто така, не е случајност на исто место и во исто време, УКИМ да им оддаде признание и благодарност и на своите пензионирани наставно-научни работници за нивниот голем придонес во развојот и унапредувањето на севкупните дејности на УКИМ и вложениот труд во создавањето високообразовани кадри кои имаат значајна улога во развојот на Република Македонија во сите области и дејности.

Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје, и оваа година, почитувајќи ја децениската традиција подготви посебна програма за чествување на 62-годишнината од основањето и на 24 Мај - патрониот ден на Универзитетот за да ја оддаде должната чест, заслуженото универзитетски весник - број 11 8

На оваа церемонија, ректорот проф. д-р Велимир Стојковски им додели пофалници на 19 најдобро дипломирани студенти на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје, кои студиите ги завршиле во рамките на редовните рокови утврдени со статутите на факултетите, но не подоцна од 6 месеци од денот на апсолвирањето, со просечна оценка најмалку 9,00.

3


В Вр рз зо ос сн но ов ва ан на аО Од дл лу ук ка ат та аз за аф фо ор рм ми ир ра ањ ње еУ Ун ни ив ве ер рз зи ит те ет тс ск ки иф фо он нд дз за ад до од де ел лу ув ва ањ ње ен на аг гр ра ад ди и н на ат та ал ле ен нт ти ир ра ан ни ии ид ди ип пл ло ом ми ир ра ан ни ис ст ту уд де ен нт ти и,, н на ан на ајјд до об бр ро од ди ип пл ло ом ми ир ра ан ни ит те ес ст ту уд де ен нт ти ин на а У Ун ни ив ве ер рз зи ит те ет то от т„ „С Св в.. К Ки ир ри ил ли иМ Ме ет то од ди ијј” ”в во оС Ск ко оп пјје ев во оу уч че еб бн на ат та а2 20 00 09 9//2 20 01 10 0г го од ди ин на а,, к ко ои ис ст ту уд ди ии ит те ег ги из за ав вр рш ши ил ле ев во ор ра ам мк ки ит те ен на ар ре ед до ов вн ни ит те ер ро ок ко ов ви иу ут тв вр рд де ен ни ис со оа ак кт ти ит те ен на а ф фа ак ку ул лт те ет ти ит те е,, н но он не еп по од до оц цн на ао од д6 6м ме ес се ец ци ио од дд де ен но от тн на аа ап пс со ол лв ви ир ра ањ ње ет то о,, с со оп пр ро ос се еч чн на а о оц це ен нк ка ан на ајјм ма ал лк ку у9 9,,0 00 0,, и им мс се ед до од де ел лу ув ва аП По оф фа ал лн ни иц ца ан на а::

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

8. 9. 10.

4

Петар Крстевски, дипломирал на Факулте­ тот за електротехника и информациски техно­ логии во Скопје, насока: електроенергетски системи, со средна оценка 10,00. Рунчевски Томче, дипломирал на Природ­ но­математичкиот факултет во Скопје, сту­ дии по хемија ­ применета насока, со средна оценка 10,00. Фљорије Шаини, дипломирала на Фило­ лошкиот факултет „Блаже Конески” во Скоп­ је, Катедра за албански јазик и книжевност, со средна оценка 10,00. Таско Смилески, дипломирал на Машин­ скиот факултет во Скопје, насока: производ­ но инженерство, со просечна оценка 10,00. Андреј Кралев, дипломирал на Медицин­ скиот факултет во Скопје, насока: општа ме­ дицина, со средна оценка 10,00. Марија Станоеска, дипломирала на Еко­ номскиот факултет во Скопје, департман за финансиски менаџмент, со средна оценка 10,00. Александра Сетиновска, дипломирала на Филозофскиот факултет во Скопје, Институт за историја на уметноста и археологија, насо­ ка: историја на уметноста, со средна оценка 10,00. Јулија Витанова, дипломирала на Правни­ от факултет „Јустинијан Први“ во Скопје, политички студии, со средна оценка 10,00. Бојан Пеливаноски, дипломирал на Гра­ дежниот факултет во Скопје, хидротехничка насока, со средна оценка 10,00. Весна Јанкуловска, дипломирала на Сто­ матолошкиот факултет во Скопје, со средна оценка 9,95.

11. Никола Настоски, дипломирал на Факул­ тетот за драмски уметности во Скопје, сту­ диска програма за драмски актери, со средна оценка 9,90. 12. Соња Бачева, дипломирала на Факултетот за земјоделски науки и храна во Скопје, сту­ диска програма: градинарско­цвеќарска, со средна оценка 9,88.

13. Бранко Илиевски, дипломирал на Факул­ тетот за музичка уметност во Скопје, Отсек за тромбон, со средна оценка 9,87. 14. Јованка Јузмеска, дипломирала на Шу­ марскиот факултет во Скопје, насока: проек­ тирање на мебел и ентериер, со средна оценка 9,86. 15. Маја Ковачевска, дипломирала на Факул­ тетот за ликовни уметности во Скопје, сту­ диска програма: графика, графички дизајн, со средна оценка 9,83. 16. Томе Велинов, дипломирал на Педагошки­ от факултет „Св. Климент Охридски” во Скопје, насока: одделенска настава, со сред­ на оценка 9,77. 17. Ивана Матлиеска, дипломирала на Факул­ тетот за физичка култура во Скопје, на сту­ диската група по физичко и здравствено образование, со средна оценка 9,50. 18. Дана Јовановска, дипломирала на Архи­ тектонскиот факултет во Скопје, со средна оценка 9,39. 19. Анела Тосевска, дипломирала на Фарма­ цевтскиот факултет во Скопје, на студиската програма за магистер по фармација, со сред­ на оценка 9,30.

универзитетски весник - број 11 8


Потоа, свеченоста продолжи со доделувањето награди од Фондацијата „ Димитар Стамболиев”. Основачот и донатор на Ф ондациј ата, проф. д- р Димитар Стамболиев, редовен професор на Машинскиот факултет (во пензиј а), традиционално доделува годишна награда за одличен успех постигнат во текот на студирањето. Ф ондот е формиран од авторските хонорари остварени во текот на 35 - годишното издавање на десетина основни универзитетски учебници од областа на машинските елементи и конструкции за 2. и 3. степен на студии, во повеќе изменети и дополнети изданиј а, како и на два комплета билтени на МАНУ „ Македонска терминологиј а”, од областа на машинската техника, чии термини се преведени на 6 ј азици. Наградата е од каматата на орочените средства на Ф ондот. Оваа година наградата „ Димитар Стамболиев” им се додели

1 . Е л е н а К о ч о в а , д и п лом и р а ла н а М е д и ­ ц и н с к и от ф а к у лт е т , с о с р е д а о ц е н к а 1 0 ,0 0 . 2 . Т а с к о С м и л е с к и , д и п лом и р а л н а М а ­ ш и н с к и от ф а к у лт е т , с о с р е д н а о ц е н к а 1 0 ,0 0 . 3. Боби Костоски, дипломирал на Машин­ с к и от ф а к у лт е т , с о с р е д н а о ц е н к а 9 , 9 0 .

4 . И л е А т а н а с о в , д и п лом и р а л н а М а ш и н ­ с к и от ф а к у лт е т , с о с р е д н а о ц е н к а 9 , 3 9 . 5 . М и х а и л Ѓ о ш е в , д и п лом и р а л н а М а ш и н ­ с к и от ф а к у лт е т , с о с р е д а о ц е н к а 9 , 3 4 .

6 . Р и с т е П а н џ ур о в , д и п л о м и р а л н а Ф а к у л ­ т е т от з а е ле к т р от е х н и к а и и н ф ор м а ц и с к и т е х н олог и и , с о с р е д н а о ц е н к а 8 , 7 0 .

на:

Церемонијата продолжи со доделување повелби на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје, по повод пензионирањето, а во знак на признание за придонесот во развојот и унапредувањето на наставно-образовната и научната дејност на Универзитетот. Беа доделени 52 повелби. ВРЗ

ОСНОВА НА ЧЛ.

„ СВ.   КИРИЛ

И

4

ОД

ОДЛУКАТА

МЕТОДИЈ”

ВО

ЗА УСТАНОВУВАЊЕ

СКОПЈЕ,

ПЛАКЕТА

И

ПОВЕЛБА

ПО ПОВОД ПЕНЗИОНИРАЊЕТО,

НА

УНИВЕРЗИТЕТОТ

ВО ЗНАК НА ПРИЗНАНИЕ ЗА

ПРИДОНЕСОТ ВО РАЗВОЈОТ И УНАПРЕДУВАЊЕТО НА НАСТАВНО-ОБРАЗОВНАТА И НАУЧНАТА ДЕЈНОСТ НА

1.

2. 3.

4. 5.

6. 7.

8. 9.

10. 11.

12.

УНИВЕРЗИТЕТОТ,

Д ­ р А л е кс а н д а р А н ч е вс ки , р е д ове н п р оф е с ор Д ­ р А л е к с а н д а р Тр а ј а н о в ­ с к и , н а у ч е н с ове т н и к Д ­ р А н е т а С в е т и е в а , р е д о­ ве н п р оф е с ор Д ­ р А с л а н С е л м а н и , р е д о­ ве н п р оф е с ор Д ­ р А цо Д и м и т р о вс ки , р е ­ д ове н п р оф е с ор Проф. Борис Романов, ре­ д ове н п р оф е с ор Д ­ р В а с и л То ц и н о в с к и , н а ­ у ч е н с ове т н и к Д ­ р В е с е л а М ук о с к а ­ Ч и н ­ г о , р е д ове н п р оф е с ор Д ­ р В и о л е т а Ч е п уј н о с к а , р е д ове н п р оф е с ор Д ­ р В л а д и м и р П е т ко вс ки , р е д ове н п р оф е с ор А ка д е м и к Г л и г о р Ј о ва н о в­ с к и , р е д ове н п р оф е с ор Проф. Данчо Ордев, редо­ ве н п р оф е с ор

универзитетски весник - број 11 8

ИМ СЕ ДОДЕЛУВА

ПОВЕЛБА

1 3 . Д ­ р Д и м и т а р Б а ј а л џ и е в, р е д ове н п р оф е с ор 1 4 . Д ­ р Д и м и т а р Г р а м а т и ко в, р е д ове н п р оф е с ор 1 5 . Д ­ р Д и м и т р и ј а Тр а ј к о в ­ с к и , р е д ове н п р оф е с ор 1 6 . Д ­ р Ѓ о р ѓ и Ѓ о р г е в с к и , р е д о­ ве н п р оф е с ор 1 7 . Д ­ р Ѓ о р ѓ и И ва н о вс ки , р е ­ д ове н п р оф е с ор 1 8 . Д ­ р Ж и вко А т а н а с о вс ки , р е д ове н п р оф е с ор 1 9 . Д ­ р И в а н М и т р о в с к и , р е д о­ ве н п р оф е с ор 2 0 . Д ­ р Ј ус уф Х а м з а о г л у, р е д о ­ ве н п р оф е с ор 2 1 . Д ­ р К а т а Ј а н к о в с к а , д о­ ц ен т 2 2 . Д ­ р К а т и ц а Д а в к о в а , р е д о­ ве н п р оф е с ор 23. Д­р Лефтерија Станковиќ, р е д ове н п р оф е с ор 24. Д­р Љубомир Танчев, редо­ ве н п р оф е с ор

НА:

2 5 . Д ­ р Љ уп ч о Н и к о л о в с к и , р е д ове н п р оф е с ор 2 6 . Д ­ р М а г д а л е н а Г е о р г и е ва , р е д ове н п р оф е с ор 2 7 . Д ­ р М а р и ј а К ут ур е ц , р е д о ­ ве н п р оф е с ор 28. Д­р Марко Серафимов, ре­ д ове н п р оф е с ор 2 9 . Д ­ р М а р т и н Г ул е с к и , р е ­ д ове н п р оф е с ор 3 0 . Д ­ р М е т о д и ј а С т о ј ко в, р е ­ д ове н п р оф е с ор 3 1 . Д ­ р М и р ј а н а С л а н и н ка Д и н е в а , р е д ове н п р оф е с ор 3 2 . Д ­ р М и р ко М и х а ј л о вс ки , р е д ове н п р оф е с ор 3 3 . Д ­ р На д а П о п Ј о р д а н о в а , р е д ове н п р оф е с ор 3 4 . Д ­ р На д е ж д а К и р и ј а с , р е ­ д ове н п р оф е с ор 3 5 . Д ­ р Не в е н к а А н д о н о в с к а , р е д ове н п р оф е с ор 3 6 . Д ­ р Не л к о С т о ј а н о с к и , р е ­ д ове н п р оф е с ор 5


3 7 . Д ­ р Ни к о л а На ч е в с к и , р е д ове н п р о­ ф е с ор 3 8 . Д ­ р О л г а М ур џ е в а Ш к а р и ќ , р е д о в е н п р оф е с ор 3 9 . Д ­ р О л г и ц а Б л а ж е с к а , р е д ове н п р о­ ф е с ор 40. Д­р Олгица Кардалева Тимофеева, вон р е д е н п р оф е с ор 4 1 . Д ­ р О р х а н А в д о в и ќ , р е д ове н п р оф е ­ с ор 4 2 . Д ­ р Р а т к а М и л о ш е в с к а , р е д ове н п р о­ ф е с ор 4 3 . Д ­ р С и м о Г е о р г и е в , н а у ч е н с ове т н и к 4 4 . Д ­ р С л о бо д а н к а Г е о р г и е в с к а , р е д о ­ ве н п р оф е с ор 4 5 . Д ­ р С л о бо д а н к а К у з м а н о в а , р е д о в е н п р оф е с ор 4 6 . Д ­ р С л о бо д а н П р е н џ о в , р е д о в е н п р о ­ ф е с ор 4 7 . Д ­ р С л о бо д а Џ е к о в а С т о ј к о в а , р е д о ­ ве н п р оф е с ор 4 8 . Д ­ р С о њ а Џ и к о в а , р е д ове н п р оф е с ор 4 9 . Д ­ р С о т и р П о п Ј а н е в , д оц е н т 5 0 . М ­ р С т е л а С л е ј а н с к а , р е д ове н п р оф е ­ с ор 5 1 . Д ­ р Та т ј а н а У л ч а р ­ С т а в р о в а , р е д ове н п р оф е с ор 5 2 . Д ­ р Ц в е т а То л е в с к а , р е д ове н п р оф е ­ с ор

Настапот на дуото - Филип Стамевски и Бојан Волчевски , студенти по хармоника во класата на вонр. проф. м-р Зорица Каракутовска при Факултет за музичка уметност во Скопје, даде достоинствен и свечен тон на целата церемонија.

На 22 мај, АКУД „Мирче Ацев” одржа целовечерен концерт, во кој, во сплетот на македонски ора и песни, покрај македонската публика уживаа и претставниците на странските универзитети. Следниот ден, 23 мај, пред споменикот на сесловенските просветители, браќата Кирил и Методиј, кој се наоѓа во централниот дел на Универзитетскиот кампус, во координација со Македонската православна црква и Богословскиот факултет „Св. Климент Охридски“ се одржа традиционалниот молебен. Со молебенот чиноначалствуваше неговото блаженство г.г. Стефан, архиепископ охридски и македонски. Со положување свежо цвеќе на споменикот на нашите патрони, достојна чест и признание оддадоа актуелната ректорска гарнитура, странските гости во чие име свежо цвеќе положи проф. Пламен Лектоскуп, ректор на

6

Универзитетот „Св. св. Кирил и Методиј“ во Велико Трново, Бугарија, како и делегацијата на студентите на УКИМ предводена од претседателот на Студентскиот парламент, г. Иван Живковски. Исто така, својата почит со полагање свежо цвеќе ја оддадоа и деканите и директорите на единиците на УКИМ.

универзитетски весник - број 11 8


В р з о с н о в а н а ч л . 42 и ч л . 49 о д С та т уто т н а Ун и в е р з и те то т „ С в . Ки р и л и М е то ди ј ” во С ко п ј е и Одл ука та з а до де л ув а ње П л а ке та н а Ун и в е р з и те то т б р. 08 -3 05 о д 2 9 . 4. 2 005 го ди н а , р е кто р о т н а Ун и в е р з и те то т ј а до н е с е с л е дн а в а

О Д Л У К А з а до де л ув а ње П л а ке та н а Ун и в е р з и те то т з а з н а ч а ј н и о с тв а р ув а ња п о в р з а н и с о в и с о ко о б р а з о в н а та , н а уч н о и с тр а жув а ч ка та и кул т ур н а та де ј н о с т и а ф и р м а ци ј а на

Ун и в е р з и те то т в о з е м ј а та и в о с тр а н с тв о

Член 1 По

п о во д

24

Мај

-

п а тр о н и о т

де н

на

Ун и в е р з и те то т,

П л а ке та н а Ун и в е р з и те то т с е до де л ув а н а :

-

По церемонијата на положување свежо цвеќе, во аулата на Ректоратот се одржа пригодна свеченост на која ректорот проф. д-р Велимир Стојковски му врачи Плакета на Универзитетот на: г. Минчо Јорданов, член на бордот на директори на DUFERCO и претседател на Одборот на директори на МАКСТИЛ  АД, за неговиот придонес во развојот на високообразовната и научната дејност и за афирмацијата на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, во земјата и во странство.

универзитетски весник - број 11 8

г. Мин чо Јорданов, за придонесот во развојот на високообразовната и научната дејност и за афир мацијата на Ун иверзитетот „ Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, во земјата и во странство.

Член 2 П л а ке та та с е до де л ув а н а 2 3 . 5 . 2 01 1 го ди н а .

Член 3 О в а а Одл ука с та п ув а в о с и л а с о де н о т н а до н е с ув а ње то.

РЕКТОР П роф. д-р Велимир С ТОЈКОВСКИ

7


Македонскиот византиски хор „Хармосини”, кој и оваа година настапи во рамките на свечената програма за чествување на патронатот, под диригентската палка на д-р Ристо Солунчев, со чудесните ноти на византиско-црковната музика која ја негува, повторно и даде несекојдневен, достоинствен и свечен тон на целата церемонија. Академската свеченост што се одржа на 23 мај, во аулата на Ректоратот, оваа година УКИМ ја посвети на чинот на доделување на највисокото признание - Плакета на Универзитетот на г.  Минчо Јорданов, како и на звањето почесен професор (professor honoris causa) во областа на природните науки на проф. Џејмс Трефил, од Универзитетот „Џорџ Мејсн“ во Ферфакс, Вирџинија, САД, и доделување на титулата почесен доктор (doctor honoris causa) во областа на културата и уметноста на академик Томе Серафимовски, член на Македонската академија на науките и уметностите во Скопје.

„Различни се и немерливи придонесите на одредени поединци кои се вградиле себеси во сето она што го прави УКИМ препознатлив и единствен во државата и надвор од неа. Денес, ја имаме честа и привилегијата да им оддадеме должно внимание и почит на тројца такви големи пријатели на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје и на Република Македонија“ – беа воведните поздравни зборови на ректорот Стојковски упатени до добитниците на овие високи признанија и до присутниот аудиториум.

8

М

ногу е тешко, во една пригодна промотор­ ска реч да се претстави живо­ тот и делото на врвен мајстор на уметноста, ненадминлив творец и голем интелект, каков што е академик Томе Серафи­ мовски. Името на академик Серафи­ мовски е добро познато не са­ мо на нашите простори, туку и многу пошироко. Како личност со фасцинантна енергија која зрачи и освојува, тој со својата уметничка дејност стекна авто­ ритет кој не е секојдневен, ниту вообичаен. Скоро пет децении акаде­ мик Серафимовски е во фоку­ сот на уметничките збиднува­ ња, а не е помалку значајна ниту неговата општествена деј­ ност. Да се напише биографија за академик Томе Серафимовски, исто така не е ниту малку лес­ но. Не само поради неговата жива излагачка активност која брои преку 300 групни и преку 30 самостојни изложби на сите континенти, туку и поради до­ биените многубројни награди и признанија. Академик Томе Серафимов­ ски е роден на 14 јули 1935 го­ дина, во с. Зубовце, Македо­ нија. Средно уметничко учи­ лиште, отсек вајарство, завр­

П Р ОМ О Т О Р С К А Р Е Ч Н А П Р О Ф. Д- Р ВЕ Л И М И Р С ТОЈКО ВС КИ

за доделување на тит улата почесен доктор на науки (DO CTOR H ONORI S CAUSA) на Универзитетот „ Св. Кирил и Методиј ” во Скопј е, на академик Томе С е р аф и м о в с к и

универзитетски весник - број 11 8


шил во Сплит, во класата на проф. Жељко Радмиловиќ, а соработувал со професорите Иван Мирковиќ и Марин Студин. Во 1957 година, сво­ ето образование го продолжил на Академијата за ликовни уметности во 3агреб на која дипломирал во 1963 година, во класата на проф. Антун Аугустинчиќ, при што едно­ времено тој е соработник во мај­ сторската работилница на својот професор. Од 1964 до 1966 година работел како професор во Гимназијата во Гостивар. Во јануари 1966 година, како стипендист на Владата на Републи­ ка Франција, заминал на студиски престој во Париз. За тоа време, ка­ ко соработник на Алиција Пенал­ ба, учествувал во реализацијата на повеќе скулптури на оваа позната француска скулпторка. Повеќего­ дишниот престој во Париз остава видливи траги врз творештвото на Томе Серафимовски. По враќањето од Париз, кон крајот на 1969 година, активно учествувал на многу југословенски и македонски конкурси и создал голем број дела. Член е на Друштвото на ликов­ ните уметници на Македонија, на коешто бил и претседател, а бил член и на Претседателството на Сојузот на здруженијата на ликов­ ните уметници на Југославија. Од 1988 година е член на Маке­ донската академија на науките и уметностите, а од 2003 година член на Српската академија на науките и уметностите, во редот на странските членови. Во 2006 годи­ на, академик Серафимовски е из­ бран за член на Светската акаде­ мија за уметност и наука, со седиш­ те во Сан Франциско, САД.

универзитетски весник - број 11 8

Во 2008 година, во село Зубов­ це, во спомен на неговите предци и на неговото родно место, како духовно огниште, беше осветена црквата „Св. апостол Тома“ чиј ктитор е Томе Серафимовски. Ико­ ностасот во оваа црква, дело на ктиторот Серафимовски, е плод на неговата духовна и скулпторска имагинација. Авторот таму на уни­ катен начин ја транспонирал пик­ туралната слика во икона, и што е најважно, изработен е во единстве­ на техника, барелјеф во бронза, што се смета за прв пример во по­ новата уметност. Томе Серафимовски во траен материјал: бронза, мермер, оникс и дрво има создадено над 500 скулптури. Од тоа, околу 250 оддел­ ни портрети, повеќе од 170 актови, 100­тина скици, минијатури, идеј­ ни решенија од областа на ситната пластика, над 15 скулптури со ани­ мални сцени, околу 10 торза и ре­ лјефи, а реализирал и 40­тина спо­ меници и спомен­обележја (на по­ веќе теми) кои се наоѓаат низ просторите на Република Македо­ нија, поранешна Југославија и во светот. Академик Томе Серафимовски има добиено многу значајни на­ гради и признанија во земјата и во странство, меѓу кои наградите: „11 Октомври“, „13 Ноември“, „Духо­ вен воин“, „Мајка Тереза“, држав­ ната награда „Св. Климент Охрид­ ски“ и др. Неговите дела се наоѓаат во по­ веќе приватни и јавни збирки, во галерии и во музеи, како и во мно­ гу други институции низ светот, како што се во: Галеријата на Ба­ кингемската палата (во колекци­

јата на принцот Чарлс) во Лондон, Собранието на Република Македо­ нија, Владата на Република Маке­ донија, Ватиканската библиотека, Музејот на друштвото на писатели­ те во Лас Палмас, Гран Канарија, приватната колекција на Силвио Берлускони во Рим, Македонскиот културен центар во Перт, Фонда­ цијата „Кирил и Методиј“ во Со­ фија, Галеријата на Фестивалскиот центар во Варна, Спомен­куќата „Едвард Кардељ“ во Љубљана, Градската библиотека во Карло­ вац, Музејот на градот Мостар, На­ родниот музеј во Валево, Галери­ јата на великаните во МАНУ, Град­ скиот музеј во Ѓаково, Хрватска, Уметничката збирка на САНУ во Белград, Музејот на современата уметност во Скопје, Драмскиот теа­ тар во Скопје, Драмата на МНТ во Скопје, католичките цркви „Срце Исусово“ во Скопје и „Св. Кирил и Методиј и св. Бенедикт во Охрид“, Библиотеката на ХАЗУ во Загреб, фоајето на Драмскиот театар во Скопје, Уметничката збирка на ХАЗУ во Загреб, како и во други институции во Македонија и низ светот. Убеден сум дека воопшто нема да звучи претенциозно ако кажеме дека творечкиот ангажман и при­ донесот во светската култура и уметност на академик Томе Сера­ фимовски е несомнен. Почитувани присутни,

Пред неколку дена, подготву­ вајќи се за денешнава промоција,

9


застанав пред едно од неговите дела, кое во „спомен на вечнос­ та“ академикот му го подари на нашиот Универзитет ­ споме­ никот на светите браќа Кирил и Методиј. Стоејќи простум, наса­ мо со овој споменик, во тиши­ ната на аулата, малку се подза­ мислив ­ каква промоторска реч ќе биде достојна за уметни­ кот кој створил нешто толку надмоќно и големо, нешто што ги поматува мислите и ги бра­ нува чувствата. Делата на академик Серафи­ мовски може да се доживеат како големи и силни, но исто­ времено величествени, длабо­ ки, мудри и надмоќни. Тенка е линијата меѓу длабоката и не­ минлива убавина која извира од секој агол на неговите скулп­ тури и боженственоста. Сублимацијата до која доаѓа академик Серафимовски во своите импозантни дела ја бри­ ше границата на јавето и сонот, на реалноста и имагинацијата, претставувајќи ги личностите со длабоки духовни каракте­ ристики, и можеби несвесно поигрувајќи си со нашите чув­ ства. Секој поглед на неговите споменични скулптури е ново и неповторливо доживување. Не­ говата визија, водена од него­ вите внатрешни и животодавни импулси, појаки од што било, го одвојува академик Томе Се­ рафимовски од другите уметни­ ци и го сместува во само нему својствена вонвременска ди­ мензија. Со неговата префинета веш­ тина преточена во совршен­ ството, во изработените скулп­ тури, тој ги спојува духовноста, чувствата и естетиката. Преку своите скулптури, преку неговото балканско со­ ѕвездие, академик Серафимов­ ски всушност го велича живо­ тот. Овој голем уметник и соз­ давач проникнува длабоко во времето и во историјата созда­ вајќи дела во кои хуманизмот на човекот секогаш останува чист и светол. Оттука, за мене како ректор, а воедно и предлагач, големо и нескриено е задоволството од можноста да го предложам ака­ демик Томе Серафимовски за добивање на звањето почесен доктор на науки (doctor honoris causa).

10

ОБРАЌАЊЕ НА АКАДЕМИК ТОМЕ СЕРАФИМОВСКИ, ПОЧЕСЕН ДОКТОР НА УКИМ

Драги мој оче свети Кирил и негов брат свети Методиј, Почитувана моја Ицко, за мене света ѕунице, Почитувани угледници од сите сфери на нашето живеење, Почитуван проф. д­р Велимир Стој­ ковски, ректор на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, и други ректори – гости, Почитувани членови на Сенатот на Универзитетот, Почитуван акад. Георги Старделов, претседател на МАНУ, Почитувани академици, Почитувани високодостојници на верските заедници во Република Македонија, Екселенции, Уважени дами и господа!

Пулевски, Андреја Дамјанов, Мила­ диновци, Мисирков и уште многу други, а уште помалку бев свесен дека мојата ѕуница се движи кон земјата на Андријана Бувина, на мајсторот Радован, на Јурај Далма­ тинецот, на Марин Држиќ, на Мар­ ко Марулиќ, на илирецот Људевит Гај, на Јосип Јурај Штросмајер Ге­ талдиќ и на многу многу други. Притоа, го допрев скулпторскиот прав на Иван Мештровиќ за, потоа, мојата ѕуница да се вкрсти со свет­ лината на ателјето на мојот голем учител Антун Аугустинчиќ.

И, така, почитувани присутни, во текот на изминативе 60­тина години, во мојата пресметка со не­ колкуте вагони глина, низ и околу моето виножито, блескаа и се уште блескаат недобројани ѕвезди, рас­ треперени над овој наш проколнат Во овој свечен миг, кога ми се Балкански Полуостров. доделува оваа престижна титула, ми претставува особена чест да ја Денес, од позицијата на овој искажам мојата благодарност за миг и на изврвениот пат, моето ви­ вниманието со кое сум почестен и ножито, мојата ѕуница го затвора за почитта што ми е укажана, како кругот токму онаму каде што го и да ве поздравам, сите вас, со ис­ започна, на небото од истава почва, крена благодарност што ме удо­ но јас сум сега многу свесен за неј­ стоивте со вашето присуство. зиното значење, исполнет сум со многу сознанија, опкружен со мно­ Верувајте ми, почитувани при­ гу творби, оценувани и проценува­ јатели, во староста нема поголема ни и, врз основа на тие оцени, член утеха за човека од сознанието дека сум на Македонската академија на својата младост ја вградил во дела науките и уметностите, на Српската што никогаш не стареат. Или, како академија на науките и уметнос­ што би рекол големиот Волтер, тите и на други светски и меѓуна­ идеалното во животот е кога сониш­ родни академии и, еве, сега, со не­ тата на младоста се позлатуваат во скриена радост, го доживувам овој староста. чин на доделување на титулата по­ чесен доктор со која ме удостои Пред 60­тина година почнав да нашиот престижен Универзитет го обележувам кругот на моето тво­ „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. речко виножито, на мојата ѕуница. Не велам божилак (иако многу ми Во таа смисла, подеднаква бла­ се допаѓа тој збор) бидејќи виножи­ годарност укажувам и за предлага­ тото не е само лак, туку е полн круг чот и за тие што ме издвоиле од кој, за жал, можеме да го видиме са­ предложените и за тие што го дале мо од одредена позиција. Е, тогаш, својот глас за да ми биде укажана пред нецели 6 децении, не бев све­ честа да ја добијам оваа титула, но сен дека потекнувам од еден досто­ и за сите вас што дојдовте заеднич­ инствен народ, дека одбележување­ ки да ја споделиме оваа радост. то на моето виножито го започну­ вам токму онаму од каде што ги за­ Ви благодарам за вниманието. почнале своите дела светите браќа Кирил и Методиј, свети Наум и Кли­ мент Охридски, потоа Дичо Зограф Скопје, 24 мај 2011 г., и познатите копаничари, па, потоа на денот Св. Кирил и Методиј

универзитетски весник - број 11 8


П РОФ. Д-Р ВЛ АДИ М И Р П ЕТРУШ ЕВСКИ П ром оторска реч

ејмс Трефил е роден во Чи­ Џ каго. Се здобил со диплома

(B.S.) по физика на Илинои­уни­ верзитетот. Добиената Маршалова

Бил уредник за неколку списа­ нија (Contributing Editor for Science for USA TODAY Weekend; regular contributor and science consultant for Smithsonian and Astronomy Maga­ zines), коментатор и член на Science Advisory Board for National Public Radio, главен научен консултант на Адлеровиот планетариум во Чикаго (Principal Science Consultant to the Adler Planetarium in Chicago) и гла­ вен консултант за наука во McDougal­Littell Middle School Sci­ ence Project. Покрај тоа, проф. Тре­ фил е и Fellow of the American Phy­ sical Society; the American Associ­ ation of the Advancement of Science (AAAS), како и на World Economic Forum. Бил член на Davos Global Issues Group, а бил и General Coun­ cilor of the American Physical Society. Во 2000 година добил престижна награда за поврзување на физиката со општествените и хуманитарните науки, доделена од American Insti­ tute of Physics, како и награда доде­ лена од AAAS. Во 2008 е добитник на American Institute of Physics Sci­

Автор е на над 40 книги посвете­ ни на различни аспекти на природ­ ните науки. Често одржува преда­ вања (своевидни курсеви за обука посветени на проблеми од природ­ ните науки) за федералните судии на САД. Објавил и над 100 печатени тру­ да во врвни научни списанија, од рангот на Physical Review, Physical Review Letters, Journal of Nuclear Research, како и четири труда во најпрестижното списание од облас­ та на природните науки, Nature. Дал придонес во истражувањата од областа на теориската физика, фи­ зиката на елементарни честички, механиката на флуидите, медицин­ ската физика (вклучително и истра­ жувања на различни видови карци­ номи) и геологијата. Во 2000 година бил визитинг­ професор на Природно­математич­ киот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Во текот на престојот одржал неколку предавања на различни единици од Универзитетот и работел на започ­

ИЗБОР НА ЏЕЈМС ТРЕФИЛ ЗА PROFESSOR HONORIS CAUSA НА УНИВЕРЗИТЕТОТ „ СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ“ ВО СКОПЈЕ

стипендија ја искористил за престој на Универзитетот во Оксфорд, каде што студирал физика и филозофија на природните науки и се здобил со дипломи B.A. и M.A. Образованието го комплетирал како соработник во Националната фондација за наука при Станфорд­универзитетот, каде што се здобил со звањата М. Ѕc. и Ph. D. во областа на теориската фи­ зика. За професор по физика е избран на Вирџинија­универзитетот. Од 1987 е во непрекинат работен однос на Џорџ Мејсн­универзитетот и е еден од носителите на почесното звање Clarens J. Robinson Professor of Physics. Во текот на својата кари­ ера држел настава и предавања на различни нивоа (од почетници до постдокторанди) во голем број ин­ ституции, од кои најпрестижните се Stanford Linear Accelerator Center, European Center for Nuclear Research (CERN), Laboratory for Nuclear Sci­ ences at MIT, German Electron Syn­ chrotron Laboratory (Hamburg), Uni­ versity of Illinois, Fermi National Acce­ lerator Laboratory, Argonne National Laboratory и Department of Geophy­ sical Sciences (University of Chicago). универзитетски весник - број 11 8

ence Writing Award. Добитник е и на награда за научен журнализам (American Association for the Advan­ cement of Science­Westinghouse Sci­ ence Journalism Award). Бил прогла­ сен за национален предавач на Phi Beta Kappa за 2003–2004. Добитник е на други престижни награди во САД.

нување соработка со групи што работат во областа на научното описменување и образованието од областа на природните науки. Иако не е директен учесник, преку своите книги и други публикации проф. Трефил е своевиден инспиратор за започнување со висококвалитетна

11


едукативна дејност на Институтот за хемија при ПМФ. Само за илу­ страција, бројот на едукативни тру­ дови во областа на образованието по хемија и образованието од при­ родните науки е зголемен во перио­ дот по неговиот престој (значи од 2000 до денес) за еден ред на голе­ мина, во споредба со периодот од 1946 до 1999 година. Да спомнеме патем дека во изминатиот десетго­ дишен период, во библиотеката на Институтот за хемија пристигнале неколку од неговите книги, како и многу томови научно­популарни списанија. Џејмс Трефил потпишал дого­ вор за учество во заеднички проект со истражувачи од институтите за

физика и за хемија. Објавувал тру­ дови од областа на образованието и во едно од најугледните списанија во Македонија, воопшто, Гласникот на хемичарите и технолозите на Ма­ кедонија. Член е на Уредувачкиот одбор на Macedonian Journal of Che­ mistry. Да спомнеме уште, на крајот, дека проф. Трефил организирал престои на професори од ПМФ на George Mason University. Тој е под­ готвен, покрај тоа, во рамките на можностите, по потреба да учеству­ ва во изведувањето на наставата на докторските студии и да помогне во „засилувањето“ на профилот на ид­ ните доктори во областа на образо­ ванието од природни науки.

О Б РАЌАЊЕ

Да заклучиме: за која било ин­ ституција во светот која се занимава со истражувања во областа на при­ родните науки би било голема чест да го има проф. Трефил во своите редови. Честа е, секако, голема и за Природно­математичкиот факултет и за Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Со изборот на проф. Трефил за professor honoris causa, Факултетот и Универзитетот добиваат врвен научник и едукатор, човек кој повеќе децении работи во дејноста и ја шири научната мисла (милиони Американци учат од кни­ гите на проф. Трефил), а во својата работа строго се држи до принци­ пите на научната етика.

Н А П РО Ф.

Џ Е Ј М С ТРЕФ И Л ,

УН И В Е Р З И ТЕ Т „ Џ О Р Џ М Е Ј С Н “ ВО

Ф Е РФ АКС , В И Р Џ И Н И Ј А, С А Д , П О Ч Е СЕ Н П РО Ф Е СО Р Н А

Дами и господа, Најпрво, би сакал да им се за­ благодарам на претставниците на Универзитетот, пред сѐ на члено­ вите Универзитетскиот сенат и на ректорот, проф. д­р Велимир Стој­ ковски, кои ме одликуваа со ова признание, а за кое сум почестен. Исто така, би сакал да им се забла­ годарам и на членовите на настав­ ниот кадар на Факултетот ­ проф. Анчевски ­ тогашен ректор, проф. Гершановски, раководител на Ин­ ститутот за физика и проф. Стоја­ новски, раководител на Институ­ тот за хемија, со кои соработував за време на мојата работа како визитинг­професор на Универзите­ тот. Најголема благодарност би са­ кал да му изразам на мојот добар пријател и колега – проф. Петру­ шевски, кој помогна во процесот на стекнување со ова звање, како и за тоа што ми овозможи да поми­ нам неколку прекрасни дена во

12

Охрид пред да дојдам на церемо­ нијата.

Особено сум благодарен што Универзитетот реши да ми го доде­ ли ова звање во научната област која, за жал, е малку подзабора­ вена – областа на научното образо­ вание. Исто како и во САД, и овде во Р. Македонија, сфаќаме дека наставата за науката треба да зазе­ ме паралелно место со научното истражување на катедрите за на­ ука на универзитетите. За време на моите посети во Скопје, секогаш бев импресиониран од ентузијаз­ мот на кадарот во процесот на пре­ давање и бев изненаден кога проф. Петрушевски истакна дека по моја­ та посета бројот на објавени науч­ ни трудови се зголемил на 10 го­ дишно, за разлика од претходно кога тој број изнесувал еден труд за период од две години. Сметам дека мојата посета имала мала уло­ га за ваквиот пораст и би сакал да ги охрабрам моите пријатели и ко­ леги тука да продолжат со ваквата добра работа.

УКИ М

Мојата активност во последни­ ве години беше насочена во слич­ на област, која во САД ја нарекува­ ме научно образование. Ова вклу­ чува поглед на научното образо­ вание од аспект на просечниот граѓанин, а не од аспект на идните научници. Мотивацијата, главно, е создавање кадар кој ќе може да твори и да работи како граѓанин на 21 век, време во кое науката и технологијата ќе имаат исклучи­ телна улога во нашите животи. Традиционалната поделба на на­ учниците во области не е во сог­ ласност со ваквиот вид на образо­ вание, кое бара интегриран поглед на светот. Сега се работи на овој проблем, и можеби во не многу далечна иднина, ќе можеме да збо­ руваме повеќе околу ова. Меѓутоа, засега, би сакал само уште еднаш да ја истакнам мојата благодарност до оние што ми го доделија ова признание и на орга­ низаторите на церемонијата.

универзитетски весник - број 11 8


Истата вечер празнувањето продолжи со одржување на свечената академија, која се одржа во Македонската опера и балет во вечерните часови и која беше проследена од целата македонска јавност преку директен пренос на Македонската радио-телевизија. На академијата, пригодни беседи одржаа ректорот проф. д-р Велимир Стојковски и д-р Васко Наумовски, потпретседател на Владата на Република Маке-

Б ЕСЕДА ПРОФ. Д- Р

НА

НА РЕКТОРОТ

ВЕЛИМИР СТОЈКОВСКИ

СВЕЧЕНАТА

АКАДЕМИЈА

Почитуван потпретседател на Владата на Р. Македо­ нија, д­р Васко Наумовски, Ваше блаженство архиепископ охридски и македон­ ски г.г. Стефан, Почитувани членови на академската заедница, Драги гости, Имам особена чест и пријатно задоволство, да ве поздравам и да ви се обратам на овој голем празник ­ 62­годишнината од основањето на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје и денот на сесловенските просветители. Денес со должна почит го чествуваме делото на светите браќа, големите синови на македонскиот на­ род, светите Кирил и Методиј. Денешниот ден им го посветуваме ним, на двајцата рамноапостоли и сопокровители на Европа, кои барај­ ќи го вечното и бескрајното, блеснаа како сонце, ја рас­ тераа маглата на незнаењето, на многу народи им ја вдахновија писменоста и им го покажаа патот на свет­ лината. Големиот македонски и сесловенски апостол св. Кирил, заедно со својот брат св. Методиј, со мудрост и благост ги победи тријазичниците и го зачува името македонско. Создавајќи ја првата словенска азбука, преведувај­ ќи ги на словенски јазик светите книги, издигнувајќи го македонскиот говор на степен на прв словенски книжевен јазик и формирајќи силни следбеници, како св. Климент, Наум, Сава, Горазд, Ангелариј, светите Кирил и Методиј ­ нашите патрони, во Македонија ја запалија искрата на писменоста, просветата и култу­ рата која пламна сè до Киев и Новгород. За време на нивниот земен живот, светите браќа оставија безброј бесмртни дела и со своето учење и чу­ да ја просветија македонската земја и земјите на Сло­ вените. Со нивната мисионерска дејност, македонската земја широко ги отвори портите на еден нов и неза­ пирлив творечки развој. Во Охрид, Преспа, брегалнич­ универзитетски весник - број 11 8

донија (беседaта на ректорот ја објавуваме во целост). Присутните беа поздравени и од претседателот на Студентскиот парламент на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” во Скопје, г. Иван Живковски. За уметничката програма и оваа година се погрижи деканот на Факултетот за музичка уметност, м-р Гордана Јосифова-Неделковска. киот регион беа создадени книжни творби кои го впи­ шаа македонскиот дух во културната историја на Евро­ па. Тие остануваат засекогаш бранители на нашата национална и црковна слобода, затоа што пламенот на просветувањето и писменоста запален во Македонија, никогаш нема да згасне. Неговата света светлина се пренесува со векови, а денес е втемелена во мисијата на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“, како духовен наследник и чувар на македонската култура, писме­ ност и идентитет. Високообразовниот систем развиван во шесте деце­ нии на нашиот Универзитет уште повеќе го засили сјајот на словото на нашите патрони, светите браќа Кирил и Методиј. Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ ја прифати одговорноста за доследно почитување на заедничките европски принципи, да биде автономна институција која на критички начин ги остварува и ги пренесува научните и културните достигнувања, преку истражу­ вање, образование, со морална и научна независност, во духот на европскиот хуманизам и со постојана грижа за достигнување на универзално знаење. Денес сме особено горди што универзитетот што го носи името на светите браќа Кирил и Методиј, ги следи актуелните процеси во образованието и науката на европско ниво и со тоа уште еднаш покажува дека е достоен наследник на нивното епохално дело. Нека ни е честит и вечен празникот. Нека е вечен Универзитетот, Нека е вечна Република Македонија.

13


Во рамките на севкупната свечена програма настапија хорот „ Драган Шуплевски”- диригент: г. Саша Татарчевски и хорот на АКУД „Мирче Ацев” – диригент: Катерина Вескоска.

14

универзитетски весник - број 11 8


В ВО ОС СВ ВЕ ЕЧ ЧЕ ЕН НА А

А АТ ТМ МО ОС СФ ФЕ ЕР РА А И ИН НА А Т ТР РА АД ДИ ИЦ ЦИ ИО ОН НА АЛ ЛЕ ЕН НН НА АЧ ЧИ ИН Н,, Н НА А

Г ГО ОД ДИ ИН НА А,, В ВО О

С СК КО ОП ПЈ ЈЕ ЕБ БЕ ЕА А

2 26 6И И2 27 7М МА АЈ Ј2 20 01 11 1

Р РЕ ЕК КТ ТО ОР РА АТ ТО ОТ ТН НА А У УН НИ ИВ ВЕ ЕР РЗ ЗИ ИТ ТЕ ЕТ ТО ОТ Т„ „С СВ В.. К КИ ИР РИ ИЛ ЛИ ИМ МЕ ЕТ ТО ОД ДИ ИЈ Ј“ “В ВО О

О ОД ДР РЖ ЖА АН НИ ИД ДВ ВЕ ЕП ПР РО ОМ МО ОЦ ЦИ ИИ И,, Н НА А К КО ОИ ИР РЕ ЕК КТ ТО ОР РО ОТ ТН НА А

„ „С СВ В.. К КИ ИР РИ ИЛ ЛИ ИМ МЕ ЕТ ТО ОД ДИ ИЈ Ј“ “В ВО ОС СК КО ОП ПЈ ЈЕ Е,,

3 37 7Д ДО ОК КТ ТО ОР РИ ИН НА А

П ПР РО ОМ МО ОВ ВИ ИР РА АШ ШЕ Е

У УН НИ ИВ ВЕ ЕР РЗ ЗИ ИТ ТЕ ЕТ ТО ОТ Т

П ПР РО ОФ Ф.. Д Д-Р РВ ВЕ ЕЛ ЛИ ИМ МИ ИР РС СТ ТО ОЈ ЈК КО ОВ ВС СК КИ И,, Н НА АУ УК КИ И..

Промоција одржана на 26 мај 2011 година

Ирена Стојковска на

, на 2 0 ј ануари 2 0 11 година,

Природно- математичкиот

факултет,

ја

од-

Беса Арифи

, на 13 октомври 2 0 10 година, на

Правниот факултет „ Јустиниј ан Први“, ј а одбра-

Модификации на Њутновиот метод за задачи на на жртвата во казненото право стохастичко програмирање брани докторската дисертациј а на тема:

ни докторската дисертациј а на тема:

Положбата

.

.

Ивица Симоновски

Милихате Алиу

, на 10 ј ануари 2 0 11 година, на

, на 2 8 ј ануари 2 0 11 годи-

на, на Правниот факултет „ Јустиниј ан Први“, ј а

УлогаДистрибуција та на Република Македонија во справувањето со на тешки метали во почвите од Косовска Митро- меѓународниот тероризам по 11 септември 2001 вица и нејзината околина година Природно- математичкиот факултет, ј а одбрани

одбрани докторската дисертациј а на тема:

докторската дисертациј а на тема:

.

Емилија Цветковска

.

, на 19 март 2 0 11 година,

Ѓорѓина Ќимова

, на 3 декември 2 0 10 година,

на Медицинскиот факултет, ј а одбрани доктор-

на Филозофскиот факултет, ј а одбрани доктор-

ската дисертациј а на тема:

ската дисертациј а на тема:

Клиничко-неврофиПрограмски и методзиолошка и генетска студија кај пациенти со ско-дидактички концепт на изборните предмети јувенилна миоклонусна епилепсија во гимназиското образование во Република Македонија .

Агрон Старова

.

, на 1 април 2 0 11 година, на Ме-

дицинскиот факултет, ј а одбрани докторската

Теута Питарка Шабани

, на 29 ноември 2 0 10

Клиничко-етиолошки и епидемиолошки аспекти на дерматофитозите во Описното оцеР.  Македонија нување на учениците во природно-научното програмско подрачје во одделенската настава дисертациј а на тема:

година, на Филозофскиот факултет, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

.

Симонида Црвенкова

.

, на 1 април 2 0 11 година,

на Медицинскиот факултет, ј а одбрани доктор-

Миџаит Положани

, на 2 0 ј ануари 2 0 11 годи-

Комбинација на хемотерапијата и конформалната радиотерапија во Социјалистичкитретманот на локално – напреднат немикроцелу- от реализам (1945-1950) во ликовната уметност ларен белодробен карцином во Југославија, Албанија и Бугарија ската дисертациј а на тема:

на, на Филозофскиот факултет, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

.

Билјана Илиевска Попоска

.

, на 12 април 2 0 11

Јасмин Мехиновиќ

, на 24 декември 2 0 10 го-

година, на Медицинскиот факултет, ј а одбрани

дина, на Факултетот за физичка култура, ј а од-

докторската дисертациј а на тема:

брани докторската дисертациј а на тема:

Прогностичка Кановредност на имунохистохемиската експресија на нички однос на антрополошките димензии, ситуHER 2 / NEU, p 53, Bcl – 2 и Ki 67 кај пациенти со ационо-моторичките способности, психолошкибелодробен карцином те особини и натпреварувачката ефикасност кај каратистите јуниори и сениори во БиХ .

Зоран Илиевски

.

, на 26 февруари 2 0 0 9 годи-

на, на Правниот факултет „ Јустиниј ан Први“, ј а

Аган Реџепагиќ

, на 4 март 2 0 11 година, на

Интегративната теорија на Доналд Хоровиц и нејзиПромени и постоната примена во Република Македонија јаност на силовиот мускулен потенцијал на мускулите на рамениот појас и долните екстремиРина Киркова тети по четиринеделно систематско програмирано вежбање со стато-динамички (матрикс), Редефини- репетитивен и изометриски вибрациски режим рање на трансатлантските односи во рамките на мускулно напрегнување кај адолесценти на Северноатлантската алијанса одбрани докторската дисертациј а на тема:

Факултетот за физичка култура, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

.

, на 2 7 ноември 2 0 0 9 година, на

Правниот факултет „ Јустиниј ан Први“, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

.

.

универзитетски весник - број 11 8

15


Гордана Глаткова

Проучување на можности за ефикасно користење на пекЧув- тинолитички ензими произведени со чисти кулствителност на некои сорти јачмен кон некои тури микроорганизми во бистрење на вината понови хербициди во зависност од фазите на пораст Данијела Раичевиќ , на 24 декември 2 0 10 годи-

брани докторската дисертациј а на тема:

на, на Факултетот за земј оделски науки и храна, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

.

.

, на 18 февруари 2 0 11 го-

Киро Мојсов

дина, , на 11 февруари 2 0 11 година, на

Факултетот за земј оделски науки и храна, ј а од-

на

Факултетот

за

земј оделски

науки

и

храна, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

Влијание на методите на винификација врз

Промоција одржана на 27 мај 2011 година

Крсте Шајноски

,

на 24 април 2 0 0 9

година,

на Економскиот институт, ј а одбрани докторска-

Потреба и можности за унапредување на пазарот на долгорочни хартии од вредност во финансирањето на развојот на Република Македонија

култура во британските културолошки студии .

та дисертациј а на тема:

.

Зоран Вучев

Брикенд Азири на

Економскиот

, на 17 ноември 2 0 10 година,

факултет,

ја

одбрани

доктор-

Модели на наградување на членовите на одборот на директори ската дисертациј а на тема:

.

, на 11 февруари 2 0 11 година, на

Весна Георгиева

Филозофскиот факултет, ј а одбрани докторска-

,

на 9 февруари 2 0 11 годи-

Стареењето на населението како фактор за реформи во доменот на Либерализација пензискиот систем и вработувањето на стари- на капиталната сметка и финансиската те лица: меѓународни пристапи и национални стабилност предизвици та дисертациј а на тема:

на,

на Економскиот факултет,

ј а одбрани

док-

торската дисертациј а на тема:

.

.

Спасенка Анастасова

Миле Мирчевски

,

на 2 1

февруари

2 0 11

16

, на 18 февруари 2 0 11 годи-

на Економскиот факултет,

Популарната виртуелни организации

година, на Филозофскиот факултет, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

на,

торската дисертациј а на тема:

.

Управување со

ј а одбрани

док-

универзитетски весник - број 11 8


полифенолниот состав и квалитетот кај црвените вина .

Танер Гучлутурк

, на 2 7 април 2 0 11 година, на

Филолошкиот факултет „ Блаже Конески“, ј а од-

Турското книжевно творештво во Косово во периодот од 1951 до 2001 година брани докторската дисертациј а на тема:

Сузана Дураку

, на 18 март 2 0 11 година, на Фа-

култетот за земј оделски науки и храна, ј а одбра-

Заштита на водите од загадување преку собирање и рециклирање на отпадниот материјал од рибници

.

ни докторската дисертациј а на тема:

.

(Казимиеш Карабаш, Столе Попов, Мајкл Мур) Управување со човечките ресурси во претприемнички фирми (со посебен Ефка Жабокова Билбилова осврт врз Република Македонија) ИнЛидија Робева Чуковска хибиција на деминерализацијата на емајлот околу брекетите во тек на ортодонтски третман in vivo и in vitro студија Ерминиите и македонската зографска традиција Василка Ренџова Соња Здравкова Џепароска Проценка на кариостатскиот потенцијал и биокомпатиАс- билноста на материјали кои се користат пекти на перформативната кинестетика во реставративната стоматологија Антонио Митриќески Јована Стефановска ТеоСерорија и практика на документарниот филм Анита Хеѓкези

,

на

14

март

2 0 11

година,

на

.

Економскиот факултет, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

, на 29 ноември

.

2 0 10

година,

на

Стоматолошкиот

факултет,

ја

одбрани докторската дисертациј а на тема:

, на 23 март 2 0 11 го-

дина, на Институтот за фолклор „ Марко Цепен-

.

ков“, ј а одбрани докторската дисертациј а на тема:

.

, на 2 0 ј ануари 2 0 11 година,

на Стоматолошкиот факултет,

, на 16 ј уни 2 0 10

ј а одбрани

док-

торската дисертациј а на тема:

година, на Факултетот за драмски уметности, ј а одбрани

докторската дисертациј а на тема:

.

,

2 0 10

, на 17 март 2 0 11 година,

година, на Факултетот за драмски уметности, ј а

на Факултетот за ветеринарна медицина, ј а од-

одбрани докторската дисертациј а на тема:

брани

универзитетски весник - број 11 8

на

18

ноември

.

докторската

дисертациј а

на

тема:

17


преваленца и молекуларна дијагностика на вис- ската администрација во Република Македоцералната лајшманијаза кај кучињата во Репуб- нија лика Македонија .

.

Александра Србиновска Дончевски

Горан Илиќ

,

на

, на 18 февруари 2 0 11 година, на

15

Институтот за социолошки и политичко- правни

ј уни 2 0 10 година, на Институтот за социолошки

истражувања, ј а одбрани докторската дисерта-

и

циј а на тема:

Надворешнополитичката моќ на Остварување Европската унија во идеологизацијата на новина граѓанско-сервисниот карактер на општин- от светски поредок политичко- правни

истражувања,

ја

одбрани

докторската дисертациј а на тема:

.

С Е ДУМ С Т УДЕ Н ТИ Н А УКИ М ДО Б И ТН И Ц И Н А И Н ЖЕ Н Е Р С КИ ОТ П Р С ТЕ Н Под покровителство на Претседателот на Репуб­ лика Македонија г. Ѓорѓе Иванов, Инженерската институција на Македонија и Комората на овластени архитекти и овластени инженери, и оваа година ја продолжија традицијата и го доделија признанието ИНЖЕНЕРСКИ ПРСТЕН на најдобро дипломираните студенти на инженерските факултети. Церемонијата на свеченото доделување на инженерските прстени и овој пат се одржа на платото пред црквата св. Кли­ мент и Пантелејмон, на локалитетот Плаошник каде се наоѓала познатата историска Охридска школа, средиште на словенската писменост и култура. Инженерските прстени на наградените студенти им ги додели Претседателот на Република Македо­

18

нија г. Ѓорѓе Иванов. На свеченото доделување при­ суствуваше и ректорот на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје проф. д­р Велимир Стојковски.

Годинава беа доделени 9 прстени од кои 7 на сту­ денти на УКИМ, и тоа: Александра Каневче, Фа­ култет за електротехника и информациски техно­ логии, Елена Камчева, Технолошко­металуршки факултет, Елеонора Ангеловска, Машински фа­ култет, Марија Милошевска, Архитектонски фа­ култет, Марија Смиљановска, Шумарски факул­ тет, Симона Марковска, Градежен факултет и Соња Бачева, Факултет за земјоделски науки и хра­ на. универзитетски весник - број 11 8


Коста Котески

, на 4 март 2 0 11 година, на Ин-

Трена Јорданоска

,

на 10

март

2 0 11

година,

ститутот за социолошки и политичко- правни ис-

на Факултетот за музичка уметност, ј а одбрани

тражувања, ј а одбрани докторската дисертациј а

докторската дисертациј а на тема:

Квалитетот на услугата и процесот за управување на перформансите во македонската хотелска индустрија: од перспектива на туристи и хотелски менаџери на тема:

.

Дигиталните медиуми и стратификацијата на музичката култура на тинејџерската популација во Скопје, главниот град на Република Македонија, во 2009 година .

ЕУА - АРХУСКА ДЕКЛАРАЦИЈА 2 011

„ИНВЕСТИРАЈ ДЕНЕС ЗА ПРОСПЕРИТЕТ ВО ИДНИНАТА“ Претставници на универзитетите од Европа се срет­ наа во Архус од 12 до 15 април 2011 година за да ја раз­ гледаат приоритетната улога на образованието и обра­ зувањето на поголем број талентирани поединци, како дел од мисијата на универзитетите и услов за безбедна иднина на Европа како динамичен и компетитивен ре­ гион на глобално ниво. Во контекст на современата фи­ нансиска и економска криза, ЕУА потенцира дека раз­ војот на таленти зависи од одржливото инвестирање во универзитетите. Учесниците на конференцијата уште еднаш го повторија барањето од 2009 година упатено до политичките лидери да инвестираат во I.

образованието, истражувањето и иновациите во ид­ ниот буџет на ЕУ за периодот по 2013 година. Претседателот на Европската комисија, Хозе Ма­ нуел Баросо, пред учесниците на конференцијата изја­ ви дека универзитетите имаат клучна улога во под­ дршката на Европа за излегување од финансиската криза. Тој нагласи дека плановите за фискална консо­ лидација на Комисијата ги издвоиле образованието, истражувањето и иновациите како „трошоци во корист на просперитетот”, но исто така и како клучен сегмент во дискусиите на следната конференција за буџетот на ЕУ по 2013 година.

Борба против глобалната економска и финансиска криза преку инвестирање во високото образование и истражувањето

Повторување на барањето на ЕУА од 2009 година упатено до полит и чките лидери

1.

Универзитетите – клучни за ид­ нината на Европа: преку обра­

универзитетски весник - број 11 8

зование и промовирање на ино­ вативност, критичко размислу­ вање, толеранција и отворени умови, ние ги подготвуваме пое­ динците за нивната улога во оп­ штеството и стопанството и одго­

вараме на нивните очекувања преку обезбедување на можнос­ ти за индивидуален развој и лична надградба. Преку образо­

19


вание поткрепено со истражува­ зование, истражувањето и ино­ зам во Европа, овозможувајќи ње на сите нивоа, ние обезбеду­ вациите кои за секое евро потро­ Европа успешно да излезе од ваме вештини на највисоко ниво шено на европско ниво за уни­ моменталната криза. и иновативно размислување кои верзитетите ќе придонесат за му се потребни на нашето модер­ зближување на луѓето, здружу­ 6. Универзитетите – имаат потреба но општество и од кои зависи вање на знаењето и создавање од финансиска одржливост за да економскиот, општествениот и на синергии кои сами не можат можат да продолжат да инве­ културниот развој во иднина. да бидат постигнати на нацио­ стираат во нивната академска и Ние размислуваме долгорочно нално ниво. истражувачка дејност во идни­ во преземањето на нови надлеж­ на, и на тој начин да продолжат ности и обезбедувањето на реше­ 4. Универзитетите – решаваат сло­ да ја исполнуваат својата улога нија со кои се соочува денешни­ жени проблеми кои бараат ино­ во општеството. Финансиската цата. вативни решенија: Високото одржливост е клучна и условена образование и истражувањето од сигурно и доволно државно 2. Универзитетите – двигатели на имаат клучна улога за развојот финансирање и од потребната економското закрепнување: со во иднина. Светот се соочува со автономија да можат сами уни­ стремење кон одличност во глобални проблеми кои се без верзитетите да наоѓаат допол­ наставниот процес, истражува­ преседан. Тие големи општестве­ нителни финансиски извори. њето и иновациите, преку нуде­ ни проблеми, без разлика дали Бидејќи, во просек, државното ње на можности на различни се работи за климатски проме­ финансирање обезбедува ¾ од групи студенти и преку обезбе­ ни, искористување на енергија приходната структура на уни­ дување на оптимална креативна или борба против сиромаштија­ верзитетите во Европа, допол­ средина за талентираните млади та, имаат влијание врз сите ас­ нителните финансиски извори, истражувачи кои и се потребни пекти од нашиот живот и не се дури и ако бидат комбинирани, на Европа, универзитетите има­ ограничени на државни грани­ немаат потенцијал целосно да го ат централна улога за порастот ци или специфични научни заменат. Затоа, на државното во иднина и за консолидација на дисциплини. Тие наложуваат финансирање треба да се гледа европското општество базирано брза интервенција, и универзи­ како на нешто повеќе од само на знаење. Со нашата плејада на тетите од Европа, кои работат во основа врз која универзитетите квалитетно обучени и флекси­ глобална истражувачка средина, можат да обезбедат дополнител­ билни поединци кои можат да треба да одиграат клучна улога ни финансиски средства, однос­ одговорат на променливите пот­ во решавањето на овие пробле­ но тоа треба да се смета како ус­ реби на пазарот на трудот и со ми преку нивен придонес кон лов на одржливост. потребните истражувачки веш­ знаењето и обучување на млади­ тини со кои можеме да ја напра­ те талентирани студенти да би­ 7. Универзитетите – европската виме Европа покреативна и дат креативни и да бараат ино­ посветеност и придонес: универ­ иновативна, а со тоа и поконку­ вативни решенија. зитетите во Европа не само што рентна, ние можеме да ги про­ соработуваат меѓу себе, тие исто најдеме одговорите на глобални­ 5. Универзитетите – образувањето така се обединети во контекст на те проблеми на 21 век. на талентирани луѓе за прогре­ заеднички европски проект и сивен развој бара долгорочна по­ континуираниот развој на ев­ светеност: универзитетите треба ропскиот високообразоен прос­ Променет контекст 2011: Исполнување да бидат способни да продолжат тор и европската истражувачка на приоритетите од ЕУ- Агенда 2020 да инвестираат во нивната ака­ област. Ова значи заедничка об­ демска и истражувачка дејност врска, во еден глобален кон­ 3. Универзитетите имаат централ­ во иднина. Финансиската одрж­ текст, кон создавањето на нови на улога за успехот на ЕУ ­ Аген­ ливост е условена од сигурно и знаења и обуката на луѓето да да 2020: Европа не може да си доволно државно финансирање. бидат креативни во однос на го дозволи ризикот од губење на Ова значи удвојување на напо­ нивниот личен развој, нивниот генерација на талентирани ли­ рите за да се постигне целта од придонес кон економијата и ка­ ца, или сериозно намалување на 3% инвестирање во истражува­ ко граѓани во глобален кон­ истражувачките и иновативни њето и развојот и барем 2% од текст. Ова е заеднички приори­ активности додека нашите кон­ БДП во високото образование, тет во кој вложува цела Европа, куренти значително инвести­ како што е предложено од стра­ чија иднина многу зависи од раат во универзитетите и идните на на Европската комисија. Вак­ нејзиниот капацитет значител­ генерации на млади лица кои ќе вата поддршка не само што ќе но да го зголеми бројот на лица станат иноватори на иднината. помогне во континуираниот ди­ со висококвалитетни компетен­ Универзитетите во Европа заед­ намичен развој на европскиот ции на територијата на целиот нички даваат придонес кон ев­ високообразовен простор и ев­ континент и да привлече други ропското општество и економи­ ропската истражувачка област од странство. Влијанието на де­ ја. Во пресрет на разговорите за кои претставуваат двигател на мографските промени во Евро­ буџетот на ЕУ по 2013 година, не активностите на универзитетите па, во годините што доаѓаат, го треба да се заборават значајните во Европа, туку исто така ќе при­ прават ова уште поприоритетно. постигнувања во последните де­ донесе кон европската солидар­ сет години. Тие треба да се зачу­ ност и ќе помогне во намалува­ *** ваат и за во иднина преку дава­ њето на постојниот ризик од ње приоритет на високото обра­ национализам и протекциони­

20

универзитетски весник - број 11 8


II.

Инвестирај денеска за просперитет на иднината

Преамбула:

Образувањето на талентирани поединци отсекогаш претставувало главна мисија на универзитетите и тоа станува уште поважно бидејќи знаењето претставува клучен фактор за општествениот и економски развој.

Бидејќи универзитетите во Европа развиваат свои сопствени специфични профили, што подразбира по­ светеност на група на цели која ги опфаќа сите елемен­ ти на мисијата на универзитетот – настава, истра­ жување и служење на општеството – и ги обединува универзитетите во Европа во еден заеднички европски систем на високо образование и истражување, балан­ Агенда: Конт инуирана посветеност кон зајакнувањето на автономијата и специфичните институционални профили:

1.

Зголемување на пристапот и за­ јакнување на капацитетот за да се одговори на потребите на разновидните студентски попу­ лации: така што сите студенти со потенцијал за надградба можат да имаат придобивки од високо­ то образование и оние што ќе ди­ пломираат во иднина на сите три циклуси на студии ги имаат потребните вештини и компетен­ ции да можат да се вработат на променливите пазари на трудот. Почетното ниво треба да биде општо, флексибилни и приспо­ собливи програми на прв циклус студии кои за поголемиот број на дисциплини овозможуваат со­ одветен влез на пазарот на тру­ дот и на понатамошниот пат на учење.

2. Развој на препознатливи истра­ жувачки портфолија: голема раз­ новидност на уникатни средини кои поттикнуваат интердисцип­ линарни пристапи преку развој на проекти, поддржани од кон­ курентно истражувачко финан­ сирање и зајакнати со механиз­ ми на соработка преку регионал­ ни кластери и умрежување на ев­ ропско ниво кои придонесуваат во создавањето на глобална ис­ тражувачка заедница која се оби­ дува да ги реши проблемите со кои се соочува светот. 3. Уверување дека кадарот на уни­ верзитетот и студентите се поис­ товетуваат со универзитетот и не­ говата специфична мисија како основа за создавање и одржува­ универзитетски весник - број 11 8

сирајќи ја потребата од конкурентност со онаа за зајак­ ната соработка, социјална кохезија и солидарност.

За да бидат универзитетите во Европа атрактивни за талентирани поединци и да можат да им понудат соодветни можности за кариера, потребно е тие да имаат зајакната автономност. Важно е правните за­ стапници на универзитетите да можат да донесуваат потребни одлуки, посебно оние поврзани со финансис­ ки и кадровски прашања, за да ги привлечат, моти­ вираат и задржат талентираните поединци на сите нивоа.

ње на динамична универзитет­ ра во иницијална фаза, промо­ ска средина, изградена на клуч­ вирање на иницијативи за зго­ ните универзитетски вредности, лемување на бројот на жени на која ја промовира општествена­ академски, истражувачки и ра­ та одговорност на кадарот, истра­ ководни позиции. жувачите и студентите, која ба­ лансира помеѓу соработката и 6. Давање на посебен акцент на конкуренцијата и е отворена кон третиот циклус на студии и обу­ светот, промовирајќи на тој на­ ка и давање на приоритет на чин сеопфатна „заедница на на­ развојот на можности за карие­ мери“. ра за младите истражувачи, пре­ ку понатамошно јакнење на ин­ ституционалната поддршка на Јасни институционални стратегии кои структурното образование на го промовираат талентот уште во ратрет циклус, на тој начин презе­ на фаза мајќи институционална одго­ ворност за обучување преку ис­ 4. Зајакнување на врските помеѓу тражување, обезбедување на образовниот процес и истражу­ транспарентност на процедури­ вањето од рана фаза и градење те за селекција и промоција, да­ на истражувачки капацитет од вање на поголема независност ниво на прв циклус на студии: на истражувачите на постдок­ преку рушење на бариери, утвр­ торско ниво и подобрување на дување дека образовниот процес условите за работа, посебно пен­ и истражувањето се поврзани во зиско осигурување и други при­ настаните програми. Ова исто добивки за вработените приспо­ така значи поинакво размислу­ собени на кариерата на истра­ вање и во рана фаза привлекува­ жувачите. ње на деца и млади лица и охраб­ рување на понатамошната инте­ 7. Развој и промовирање на тален­ грација на доживотното учење тираноста со цел зајакнување на во мисијата и стратегиите на истражувачките капацитети и универзитетите во идниот пери­ стекнување со нови знаења раз­ од, со цел универзитетите и опш­ виени преку контакт со различ­ теството да не ја изгубат распо­ ни кластери и начини на разми­ ложливата маса на таленти. слување: програмите за мобил­ ност и меѓуинституционалната соработка придонесуваат за по­ 5. Градење на атрактивни и транс­ добрување на извонредноста и парентни структури на кариера, квалитетот; мобилноста не тре­ можности за целиот персонал ба да ги вклучува само истражу­ како и соодветна работна среди­ вачите, академскиот кадар и на: преку реформирање на тра­ студентите, туку исто така и ад­ диционалните академски и адми­ министративниот персонал за нистративни патишта на карие­ да ја олесни нивната комуника­ ра и покажување на интерес за ција со меѓународни истражува­ академска и истражувачка карие­ чи и да се овозможи мобилност

21


помеѓу сектори, институции и на рочен развој на институцијата и 11. Разбирање на важноста од склу­ меѓународно ниво. Треба да се нејзината финансиска стабил­ чување партнерства: промови­ обезбедат структурни можности ност. рањето на дијалог и соработка и да се направат напори за от­ на различни нивоа од различни странување на пречките за реа­ 9. Јасна стратегија за меѓународна актери, има влијание врз опш­ лизација на мобилност на сту­ соработка: јакнењето на соработ­ теството и обезбедува развој и денти, кадар и истражувачи на ката, партнерствата и присуство­ дисеминација на знаењето стек­ сите нивоа од нивната кариера то на европско и глобално ниво нато на локално ниво во меѓуна­ со посебен фокус за подобрува­ е од особено значење за привле­ роден контекст. Тоа придоне­ ње на можностите за стипенди­ кување и задржување на тален­ сува за развојот на талент преку рање. тирани студенти, преку промо­ нудење на придобивки на пое­ вирање на меѓународната сора­ динецот, универзитетската заед­ ботка меѓу студентите и настав­ ница и општеството. Тоа налага Политики кои промовираат поддршка и ниот кадар и во промовирањето вложување на напори за овоз­ развој на талентот на солидарност и активна сора­ можување на поголема и подоб­ ботка. ра интеракција меѓу универзи­ 8. Потребно е силно лидерство: кое тетот и неговата локална среди­ ќе овозможи дефинирање на 10. Посветеност кон културата за на. Знаењето се движи со луѓето, кохерентни институционални обезбедување на квалитет и па поради тоа зголемувањето на политики и нивна имплемен­ транспарентност: поддршката размената на млади истражува­ тација на универзитетите за про­ на сите институционални стра­ чи и промовирањето на разно­ мовирање на развојот на талент тегии за развој на талент подраз­ видни профили на кариера по­ во сите негови димензии. Ова на­ бира посветеност кон квалитетот меѓу универзитетите и индус­ лага вклучување на универзитет­ и отвореност на сите нивоа, со тријата е од многу големо зна­ ската заедница во обезбедување спроведување на соодветните ин­ чење. 13 мај 2011 на силна поддршка и стратешки ституционални процеси и проце­ планови чија главна цел е долго­ дури. С Со ог гл ла ас сн но о с со о о од др ре ед дб би ит те е о од д З За ак ко он но от т з за а в ви ис со ок ко от то о о об бр ра аз зо ов ва ан ни ие е,, к ка ак ко о и и н на а С Ст та ат ту ут то от т н на а У Ун ни ив ве ер рз зи ит те ет то от т „ „С Св в.. К Ки ир ри ил л и и М Ме ет то од ди ијј“ “ в во о С Ск ко оп пјје е,, У Ун ни ив ве ер рз зи ит те ет тс ск ки ио от т с се ен на ат т п по оч чн ну ув ва ајјќ ќи и о од д 3 3 с се ед дн ни иц ца а о од др рж жа ан на а н на а 4 4..1 11 1..2 20 00 08 8 г го од ди ин на а,, д до он не ес се е о од дл лу ук ки и з за а и из зб бо ор р в во о з зв ва ањ ње ет то о р ре ед до ов ве ен н п пр ро оф фе ес со ор р.. В Во о о ов во ојј б бр ро ојј н на а У Ун ни ив ве ер рз зи ит те ет тс ск ки и в ве ес сн ни ик к ќ ќе е б би ид да ат т о об бјја ав ве ен ни и к кр ра ат тк ки и б би ио ог гр ра аф фс ск ки и п по од да ат то оц ци и з за а п пр ро оф фе ес со ор ри ит те е ч чи ијј и из зб бо ор р е е и из зв вр рш ше ен н в во о и из зм ми ин на ат ти ио от т п пе ер ри ио од д..

Д-Р ЈОШКО МИЛЕНКО СКИ ФАКУЛТЕТ ЗА ФИЗИЧКА КУЛТУРА

Јошко Миленкоски е роден на 11.9.1960 година во Крушево. Основното и средното гимназиско образо­ вание ги завршил во родниот град. Студиите на Факул­ тетот за физичка култура во Скопје ги завршил во 1984 година. По завршувањето на студиите одредено време работел во УСЦО „Орце Николов“ и во Гимназијата „Јосип Броз Тито“ Во 1987 година се вработил на Фа­ култетот за физичка култура, како соработник на предметот одбојка. Постдипломските студии ги завр­ шил во 1995 година со одбрана на магистерскиот труд со наслов Релации помеѓу некои когнитивни, ба­ зични моторички и ситуационо­моторички спо­ собности кај одбојкарите од Првата македонска лига. Докторската дисертација, пак, со наслов Рела­ ции и разлики на некои когнитивни, специфично­ моторички способности, конативни карактерис­ тики и ситуационо­моторичкото знаење кај одбој­ карите од плеј­оф и плеј­аут натпреварите на Ма­ кедонија 1997/98 година, ја одбранил во 1999 година. Во 2005 годин а бил избран во наставно­научното зва­ ње вонреден професор. Д­р Јошко Миленкоски градењето на спортската и професионалната кариера ја започнува во ОК „Нико Доага“ во Крушево. Постигнал мошне забележителни успеси како на домашните, но исто така и во натпре­ варите со странски клубови и репрезентации. Играч­

22

ката кариера ја завршил во ОК „Струмица“ од Струми­ ца. По осамостојувањето на Република Македонија, Јошко Миленкоски бил назначен за прв тренер на Ма­ кедонската одбојкарска репрезентација, која со побе­ дите над Австрија обезбеди пласман во квалифика­ циите за Европското првенство. Во 1997 година беше назначен за селектор на Македонската репрезентација што успешно ја водеше обезбедувајќи забележителни успеси на меѓународните натпревари. Покрај работата со репрезентацијата, д­р Јошко Миленкоски бил ангажиран и во повеќе домашни и странски клубови со кои постигнал врвни резултати со што бил еден од ретките европски тренери што успеал две години по ред во различни екипи да стигне до самата завршница, односно во финалето на еминент­ ните европски купови. Покрај 25 освоени титули, многупати бил избиран за најдобар тренер и селектор. Тој е носител на многу награди и признанија за заслуги за развој и афирмација на спортот, меѓу кои и 13­ноем­ вриската награда на град Скопје. Од вработувањето на Факултетот активно учеству­ вал во научноистражувачкиот проект „Критериуми за селекција и ориентација на млади спортисти во Ма­ кедонија“, а активно се занимава со научноистражу­ вачка работа на предметот на кој е избран, учествувај­ ќи на меѓународни симпозиуми и конгреси од областа на физичката култура со стручни и научни трудови. Автор е на книгата „Одбојка“, а бил рецензент на повеќе книги и пртактикуми. Активно бил вклучен во комисии за изработка и одбрана на магистерски универзитетски весник - број 11 8


трудови и докторски дисертации, како и предавач на семинари за тренери. По последниот избор има обја­ вено 33 стручни и научноистражувачки трудови. Во звањето редовен професор е избран на седни­ цата на Универзитетскиот сенат, одржана на 29.9.2009 година. Д-Р АСЛАН ХАМИТИ ФИЛОЛОШКИ ФАКУЛТЕТ „ БЛАЖЕ КОНЕСКИ“

Аслан Хамити е роден на 20.5.1960 година во с. Го­ ден, Гњилане, Р. Косово. Основното и средното образо­ вание ги завршил во Скопје. Студиите на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје, на групата за ал­ бански јазик и книжевност ги завршил во 1985 година. По завршувањето на студиите бил вработен на Фило­ лошкиот факултет „Блаже Конески“, поминувајќи ги сите скалила во кариерата од стажант­приправник, потоа помлад асистент, асистент, доцент и вонреден професор. Во овој период го изработил и стажантскиот труд „Лексичка интерференција на албанскиот и маке­ донскиот говор во регионот Маркова Река“. Во 1988 година бил избран за помлад асистент по предметот дијалектологија на албанскиот јазик и историја на албанскиот јазик. Бил редактор на неколку учебници, студии и сл., а бил и раководител на научноистражу­ вачкиот проект „Споредбени филолошки истражувања помеѓу албанскиот и македонскиот стандарден јазик“. Во учебната 2007/08 година бил ангажиран како нас­ тавник по албански јазик за студентите на кои албан­ скиот не им е мајчин јазик при МИТ ­ Факултет за менаџмент во Скопје. По последниот избор во звањето вонреден профе­ сор, д­р Аслан Хамити учествувал на десетина домаш­ ни и меѓународни конференции, научноистражувачки, стручни и едукативни проекти и објавил два универ­ зитетски учебника по фонетика и фонологија на албан­ скиот јазик (првиот како учебник на албански, а дру­ гиот на македонски јазик), монографијата „Paralelja shqipe ne dy fjalore: shumëgjuhësh të Gjorgji Pulevskit“ ­ „Јазичната паралела на албански јазик во повеќејазич­ ните речници на Ѓорѓи Пулевски“, како и неколку стручно­научни трудови. Како најважен педагошки стручен труд на д­р Аслан Хамити бездруго се двата универзитетски учебника: „Fonetika dhe fonologjia e gjuhës standarde shqipe“ (на албански јазик) и „Фонети­ ка и фонологија на албанскиот јазик“ (на македонски јазик), конципирани како основни универзитетски учебници за потребите на студентите на кои албански­ от им е мајчин јазик и за студентите на кои албанскиот не им е мајчин јазик од Катедрата за албански јазик и книжевност по истиот предмет, но и за другите факул­ тети во Македонија и надвор од неа. Трудот има своја оригиналност бидејќи авторот придонесува не само за исполнување на наставно­научната и педагошко­ди­ дактичката должност, туку придонесува и со свои оригинални согледувања и пристапи. Тоа претставува научно­педагошко дело изработено со одговорност, научен критериум, педагошка сериозност и точност. Во звањето редовен професор е избран на седни­ цата на Универзитетскиот сенат, одржана на 29.9.2009 година. Д-Р БЛАГИЦА БЛИЗНАКОВСКА ТЕХНОЛОШКО-МЕТАЛУРШКИ ФАКУЛТЕТ

Благица Близнаковска е родена на 16.6.1953 година во Скопје. Основното и средното образование ги завр­ универзитетски весник - број 11 8

шила во Скопје. Студиите на Технолошко­металуршки­ от факултет во Скопје ги завршила во 1977 година. Ма­ гистрирала во 1982 година, со одбрана на магистерски­ от труд Идентификација на активноста и селектив­ носта на Bi/Mo­катализатир при оксидација на бутен­1, а со научниот степен доктор на технички на­ уки се стекнала во 1992 година, со одбрана на доктор­ ската дисертација Формирање и термичко експан­ зиони карактеристики на алуминиум титанат и композитна керамика алуминиум титанат­стакло. Д­р Благица Близнаковска во 1980 година, била из­ брана во звањето помлад асистент на Технолошко­ме­ талуршкиот факултет во Скопје, по предметот техно­ лошки операции, а за асистент во 1983 година, и тоа за предметите технолошки операции, технолошки опера­ ции за текстилна насока и процеси и примарни петро­ хемиски производи. Во 1988 година била преизбрана во звањето асистент, а во 1999 година била избрана во звањето доцент по предметите извори на информации и нивно користење, процесни полутанти и заштита во неорганската базна хемиска индуистрија и заштита во индустриски процеси (ИСИЗЖС­Машински факултет­ Скопје). Во наставно­научното звање вонреден профе­ сор била бирана во 2004, во 2005 и во 2008 година, по предметите извори на информации и нивно користе­ ње, процесни полутанти и заштита во неорганската базна хемиска индуистрија и заштита во индустриски процеси (ИСИЗЖС­Машински факултет­Скопје), тех­ нологија на вода и технологија на вода во прехранбе­ ната технологија и биотехнологија, општа и неорганска хемија 1 и општа и неорганска хемија 2. Д­р Благица Близнаковска има остварено студиски престои за стручно и научно усовршување во Велика Британија, во СР Германија, а учествувала и на Меѓу­ народнита школа за менаџмент на животната средина во Израел, Центарот за научни истражувања во Јулих и во Институтот за физичка хемија и електрохемија во Дрезден, СР Германија. За својата работа и придонес во научноистражувачката дејност има добиено повеќе награди и признанија, а била, и е член на повеќе сојузи и друштва на технолозите на Македонија и во стран­ ство. Во својот богат научноистражувачки опус д­р Близнаковска има публикувано 4 монографии, потоа 24 оригинални научни трудови, 18 трудови печатени во зборници на меѓународни и на домашни конгреси, симпозиуми и советувања, учествувала во 4 научно­ истражувачки проекти од кои на еден била раковoди­ тел, а одржала и 2 предавања по покана. Во наставната дејност, д­р Близнаковска пристапува со исклучителна сериозност и посветеност, покажувајќи извонредни способности за организација на предавањата, осовре­ менување на вежбите, како и умешност во комуника­ цијата со студентите залагајќи се да им го пренесе потребното знаење. Била ментор на 36 дипломски ра­ боти, член на Комисија за дипломски работи, ментор на два магистерски, на еден специјалистички труда, како и член на Комисија за оценка и одбрана на три магистерски труда. Д­р Благица Близнаковска во своја­ та богата наставно­научна дејност, покрај другото, се стекнала и со способности за рамноправно учество/ра­ ководење со проекти од областа на минерологијата, геохемијата и еко­геологија. Во звањето редовен професор е избрана на седни­ цата на Универзитетскиот сенат, одржана на 22.10.2009 година.

23


Универ зитет „Св. Кирил и Методиј “ бул. Крсте Мисирков б.б., 1 000 Скопје, Македонија : +389 2 3 293 293 : +389 2 3 293 202 : ukim@ukim.edu.mk : www.ukim.edu.mk


Univerzitetski vesnik br. 118  

Универзитетски весник број 118, издание на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Република Македонија.

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you