Issuu on Google+

Łukasz Kieslich Polska Sieć ds. Polityki Narkotykowej politykanarkotykowa.pl

SURVEY MWK 2012: CZĘŚĆ I - ZAŁOśENIA I CELE BADANIA

Publikujemy pierwszą część z serii doniesień z badania sondaŜowego przeprowadzonego na Marszu Wyzwolenia Konopi 2012 w Warszawie. W artykule skupiamy się na „etykietowaniu” palaczy marihuany i społecznym fenomenie warszawskiej manifestacji oraz przedstawiamy załoŜenia i cele badawcze pracy wraz z harmonogramem kolejnych publikacji.

WOLNEKONOPIE.ORG, 2012


Łukasz Kieslich

WPROWADZENIE W nowoczesnym społeczeństwie coraz trudniej jest udawać, Ŝe kryminalizacja posiadania ziela konopi wraz z penalizacją uprawy na własny uŜytek nie jest problemem, które stanowi istotne wyzwanie dla dzisiejszego społeczeństwa jak i strategicznych kierunków polityki społecznej państwa, Nie moŜna bezkarnie „zmiatać pod dywan” problemy wynikające z nieproporcjonalnej reakcji społecznej w postaci tzw. polityki „zero tolerancji” Doświadczenia i wyniki badań uświadamiają konsekwencje ryzyka szkód społecznych i zdrowotnych wywołanych mechanizmami nielegalnego rynku narkotyków w ramach stanowionych przepisów prawa i lekcewaŜącej postawy „społecznej widowni” kontrolującej zjawisko narkomani.(społeczna widownia – tu: władza; urzędnicy i funkcjonariusze oraz terapeuci uzaleŜnień). LekcewaŜenie problemu karania zwykłych konsumentów i funkcjonowania niedozwolonego obrotu „narkotycznych” przetworów konopi w postkomunistycznym społeczeństwie cechuje swoista „tabuizacja” zagadnienia. Za następstwo „tabuizacji” naleŜy uznać społeczne postrzeganie i „potoczne myślenie” społeczeństwa o narkotykach jako złu, z którym trzeba walczyć, marginalizując tym samym właściwe rozumienie problemu i ograniczenie dyskusji o redukcji szkód zdrowotnych i społecznych palenia marihuany w podjęciu racjonalnego działania, jak i proporcjonalnej reakcji społecznej. Przyczynę tego stanu rzeczy moŜna upatrywać w izolacji wielu grup społecznych od nowych zjawisk, ignorancji zmian kulturowych, a przede wszystkim braku widocznej zmiany pokoleniowej.

CEL Celem niniejszego opracowania jest eksploracja, opis i wyjaśnienie wybranych zagadnień związanych z paleniem ziela konopi na tle „potocznego myślenia” o marihuanie. Publikacja została podzielona na cztery części tematyczne, w których prezentujemy wyniki sondaŜu diagnostycznego – badania ankietowego przeprowadzonego w trakcie Marszu Wyzwolenia Konopi w Warszawie 26 maja 2012 roku. Celem publikacji serii artykułów jest nie tylko promocja badań społecznych wśród uŜytkowników marihuany, ale równieŜ promowanie poruszanej tematyki wśród badaczy społecznych. Niniejsza część I stanowi wprowadzenie do badanej problematyki, w której opisujemy fenomen warszawskiej manifestacji Marihuanistów oraz skupiamy się na etykietowaniu, czyli stygmatyzacji uŜytkowników konopi. W załoŜeniach badania przedstawiamy zastosowaną metodę badawczą, a takŜe procedurę zbierania danych wraz z socjodemograficzną charakterystykę próby badanej. W części II - „Psychologia palenia konopi” dowiemy się Jak często uczestnicy Marszu palą konopie? Jaki ma to wpływ na postrzeganą akceptacje społeczną? oraz Jakie jest poczucie własnej wartości manifestujących Marihuanistów w obliczu etykietowania społeczeństwa. Natomiast w części III raportu - „Marihuana a twarde

2


Survey MWK 2012: Część I - ZałoŜenia i cele badania

narkotyki.” w całości poświęcimy uwagę niektórym następstwom kryminalizacji posiadania ziela i penalizacji uprawy na własny uŜytek. Przedstawimy tu dystans społeczny palaczy konopi do uŜytkowników twardych narkotyków oraz poddamy krytycznej analizie tezę jakoby marihuana była „furtką” do silniejszych środków odurzających i psychotropowych. W tej części zdefiniujemy i wyjaśnimy równieŜ zjawisko zanieczyszczania ziela – istotnego problemu konsumentów przetworów konopi. Ostatnia część IV będzie podsumowaniem przeprowadzonego badania, w której oprócz wniosków z poprzednich części znajdować się będzie eksploracja świadomości i kultury prawnej wspólnoty Cannabis w Polsce. Docelowo planowana jest publikacja zbiorczego raportu zawierającego wszystkie części opracowań w jednym z naukowych periodyków socjologicznych.

MARSZ WYZWOLENIA KONOPI Inicjatywa Wolne Konopie, czyli ruch ekspresywny miłośników Cannabis, jest wyrazem postaw wobec polityki narkotykowej państwa, oraz tendencji stereotypizacji marihuany w opinii publicznej. Czynnikiem ruchotwórczym jest manifestowana idea „Sadzić, Palić, Zalegalizować” rozwijana przekazem emocjonalnym jej uczestników, a nie wpływ formalnych instytucji, partii politycznych lub zorganizowanych grup przestępczych. Dzięki swojej specyficznej symbolice postępowania, ruch pozyskuje liczne grono sympatyków oraz aktywistów, którzy kaŜdego roku, w całej Polsce organizują Marsze Wyzwolenia Konopi. Ryc. 1 SYMBOLIKA WARSZAWSKIEJ MANIFESTACJI

JOINT ACTION GLOBAL MARIJUANA MARCH, czyli „działania połączone”[1] nie tylko aktywistów inicjatywy Wolne Konopie, ale i całej rzeszy Marihuanistów odnoszą się do wspólnego zachowania w konstytuowania się manifestacji. „Czynność społeczna” demonstrantów nie jest mechanizmem manipulacji aktywistów, ani teŜ nieświadomą adaptacją uczestników a interpretowaniem i definiowaniem wzajemnych czynności uczestników zgromadzenia. Wydarzenia to nie moŜna nazwać tylko Manifestacją, czy Pikietą. Określenie Marszu jako manifestacja okazuje się bowiem niewystarczające do nazwania tego, co rzeczywiście dokonuje się podczas tego legalnego zgromadzenia publicznego, którego zagadnienia prawne precyzuje Prawo o zgromadzeniach. Marsz, dzięki swoim cechom konstytutywnym: otwartości spotkania i dobrowolności uczestnictwa w masowej skali, bo ponad dwudziestu tysięcy obywateli świadomych wagi społecznej tej pokojowej demonstracji, poczucia jedności i wspólnotowego charakteru doświadczeń oraz

WWW.WOLNEKONOPIE.ORG 3


Łukasz Kieslich

niestosowania przemocy jest uwolnieniem potęŜnego potencjału aktywizmu, obywatelskości, odwagi, i napędzania procesu zmiany polityki narkotykowej na rzecz redukcji szkód społecznych związanych z uŜywaniem marihuany oraz ograniczeniem nielegalnego rynku narkotyków. Kolejną pozytywną konsekwencją zgromadzenia jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na medyczne zastosowania konopi w leczeniu m.in. nowotworów, stwardnienia rozsianego i choroby Alzhaimera, które nie są w Polsce prawnie uregulowane, a pacjenci medycznej marihuany są naraŜeni na takie same sankcje jak uŜytkownicy „narkotycznych” przetworów konopi. Wskazane cechy konstytutywne pozwalają uznać Marsz Wyzwolenia Konopi w Warszawie jako zgromadzenie agoralne[2], którego koncepcja pozwala wyjaśnić zjawiska psychospołeczne towarzyszące manifestacji - wskazującej kierunek przemian polityki społecznej państwa w zakresie przeciwdziałania narkomani oraz promieniowania procesów agoralnych na społeczeństwo przyspieszając tempo i skalę integracji społecznej (Biela 2007).

Ryc. 2 IX MARSZ WYZWOLENIA KONOPI 2012 W WARSZAWIE

Ryc. 3 AGORAL GATHERING [w:] A. Biela, Psychospołeczne uwarunkowania zmian makrostrukturalnych [2] Zgromadzenie agoralne – (z grec. agora) dobrowolne, masowej skali publiczne zgromadzenie zainspirowanego przez wyższe wartości moralne lub społeczne np. godność ludzka, prawda, wolność, sprawiedliwość.

Termin został wprowadzony w związku z nowym fenomenem społecznym masowych spotkań z Janem Pawłem II, zwanych potocznie pielgrzymkami, marszy non-violence Mahatmy Ghandiego i pastora Martina Luthera Kinga oraz pokojowych strajków "Solidarności". Wspomniane masowe zgromadzenia uruchomiły procesy, których nie mogła powstrzymać Ŝadna siła, a stały się one podłoŜem przemian społeczno - politycznych, które przyniosły gruntowne zmiany makrostrukturalne takich krajów jak Polska, Indie i Stany Zjednoczone. Marsz Wyzwolenia Konopi jest faktem, który nie da się wymazać z rzeczywistości społecznej nawet wobec nieprofesjonalnego i nierzetelnego przekazu mass-mediów w tzw. traktowaniu sensacyjnym („co czynił poseł Palikot") ograniczającym znaczenie pokojowej manifestacji oraz mającym wpływ na zdarzające się potoczne wyśmiewanie omawianego zgromadzenia („zjechały się ćpuny"). Niejako ukrytym celem tego wykroczenia przeciw „etycznemu warsztatowi zawodu dziennikarza” moŜe być po pierwsze próba zabicia społecznej aktywności, która kontestuje obecny system, jak miało to miejsce w przypadku „napiętnowania” organizatorów i

4


Survey MWK 2012: Część I - ZałoŜenia i cele badania

uczestników Marszu Niepodległości w Warszawie a po drugie etykietowanie przybyłych Marihuanistów w opinii publicznej jako narkomanów.

SPOŁECZNA „NARKOFOBIA” A ETYKIETOWANIE I ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA PALACZY KONOPI Przy duŜej popularności w subkulturach marihuana była niemal nieobecna wśród „normalnej” części polskiego społeczeństwa lat osiemdziesiątych (Kmita-Patyczak). Otoczona widem tajemnicy i mistycyzmu „społecznie zakazanego owocu”, stanowiła wskaźnik w określaniu „alternatywnej” toŜsamości jednostek i grup, a jej spoŜywanie było jednym z wyznaczników społecznego statusu Ryc. 4 ZJAWISKO „NARKOFOBI” [4] [w:] „innego”[3]. Miało to kluczowy wpływ na dzisiejsze Raport Rzecznika Praw Osób Uzależnionych potoczne znaczenie marihuany, które stało się „Narkofobia” – przesadny lęk przed głównym wyznacznikiem przepisów prawnych i narkotykami i osobami przyjmującymi norm społecznych regulujących relacje w narkotyki(…) Wyklucza i skutkuje społeczeństwie. Opinia publiczna jednostronnie zepchnięciem osób używających prezentowała punkt widzenia terapeutów uzaleŜnień narkotyków na margines społeczeństwa, doprowadza do zaniku zainteresowania z ośrodków rehabilitacji stacjonarnej, połoŜonych z problematyką narkotykową. dala od większych miast, odizolowanych od nowych W nieco węższej perspektywie zjawisk, ignorujących zmiany kulturowe i „narkofobia” jako uprzedzenie, stwarza kontestujących światowy dorobek nauki nacechowany negatywnie stereotyp uzaleŜnień[4]. Wynikiem tego stanu rzeczy były „narkomana”… postawy „narkofobi” wielu grup społecznych, które zdecydowanie z irracjonalnych powodów boją się nie tylko narkotyków, ale takŜe rozmowy o nich, co utrudnia właściwe rozumienie problemu i podjęcie właściwych działań. „Ludzie uwaŜają, Ŝe osoby, które zaŜywają narkotyki to osoby gorsze, na marginesie społecznym, które trzeba karać. Często zapomina się, Ŝe osoby uzaleŜnione to osoby chore, wymagające troski i opieki medycznej(…)Według większości Polaków narkotyki są tematem tabu, w domach nie mówi się o tym, większość rodziców uwaŜa, Ŝe problem ten nie dotyczy i nigdy nie będzie dotyczył ich dzieci.”[5] Skutkiem powyŜszych Ryc.5 STYGMAT PALACZY KONOPI uwarunkowań kulturowych, edukacja narkotykowa, która JAKO STEREOTYP „NARKOMANA” jest koniecznym elementem profilaktyki jak na razie nie jest moŜliwa do realizowania w Polsce (Czerwczak 2012). Ze względu na powyŜsze oraz głośne w latach osiemdziesiątych zjawisko konsumpcji „kompotu”- polskiej heroiny ukształtował się w znaczeniu potocznym polski „mit ćpuna” jako uŜytkownika jakichkolwiek narkotyków, słaniającego się na nogach i wycieńczonego osobnika (Kmita-Patyczak). RównieŜ w literaturze naukowej np. w Foto: chomikuj.pl/razem_przez _zycie „Socjologicznych aspektach narkomani” uformowano

WWW.WOLNEKONOPIE.ORG 5


Łukasz Kieslich

pogląd, iŜ zjawisko narkomani następuje jeŜeli zostaną spełnione ku temu określone warunki dotyczące kaŜdego środka narkotycznego bez względu na jego rodzaj, a prowadzące do skutków „w postaci zachowań negatywnie dewiacyjnych, połączonych z wypadaniem z ról społecznych” (Latoszek, Ochman, Kozioł – Bielska 1981)[3]. Na dzisiejszy obraz palacza konopi istotne znaczenia miał równieŜ amerykański „mit ćpuna” - zdefiniowany przez G. Patyczyka jako negatywny wizerunek palacza marihuany, wykreowany przez propagandę ery Anslingera. Aktualnie przyjęta w polskim prawodawstwie definicja narkomani traktuje okazjonalnego palacza konopi na równi z nałogowym uŜytkownikiem heroiny lub amfetaminy – w świetle prawa marihuanista jest takim samym narkomanem jak heroinista. Co znacząco skutkuje negatywnym postrzeganiem Ryc. 6 ART. 4.11 USTAWY o przeciwdziałaniu narkomani [6] uŜytkowników marihuany. DEFINICJA NARKOMANI Narkomania – stałe lub okresowe używanie w celach innych niż medyczne ATRYBUTY środków odurzających lub substancji psychotropowych albo środków STRUKTURALNE: zastępczych, w wyniku czego może powstać lub powstało uzależnienie …

W polskim prawodawstwie posiadanie Ryc.7 ART. 62.1 UPN [6] nieznacznej ilości ziela konopi jest czynem Kto, wbrew przepisom ustawy, posiada środki zabronionym o odpowiedzialności karnej[6]. odurzające lub substancje psychotropowe, Kryminalizacja posiadania narkotyków nie podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. spełniła oczekiwań które towarzyszyły zaostrzeniu prawa sprzed dziesięciu laty. Artykuł 62.1 UPN [6] mino iŜ jest narzędziem Ryc. 8 STATYSTYKA ARTYKUŁU 62.1 UPN [6] W 2008 podejrzanych o posiadanie pracy operacyjnej Policji - nie przyczynił się do narkotyków było aż 17 tys. Obywateli [7] ograniczenia nielegalnego rynku narkotyków[9]. Około 50% spraw dotyczyło marihuany, Społeczna szkodliwość uŜywania marihuany spośród których, aż 79% przypadków dotyczyło sprowadza się głównie do represji karnych, dysponowaniem do 3g ziela [8] które prowadzą do stygmatyzacji[10] (publicznego potępienia jakieś osoby lub grupy osób odrzucenia ich w kontaktach społecznych [w:] Słownik PWN). Stygmatyzacja, inaczej naznaczenie dewiacyjne lub etykietowanie - uŜytkowników przetworów konopi, wprowadza przeszkody i napięcia do relacji społecznych, naznaczenie im bardziej jest widoczne, tym bardziej jest ono destrukcyjne (Szewetowska 2009). Taki stan rzeczy skutkuje pojawieniem się nowego statusu społecznego zatrzymanego palacza konopi – jednostki postrzeganej jako inna i tak teŜ traktowana, posiadająca cechę główną (naznaczenie na przestępcę narkotykowego) i cechę posiłkową statusu (stereotypowa, kojarzona z cechą główną, tu etykieta narkomana). Naznaczenie jednostki usuwa w cień jego pozostałe statusy - pełnione role społeczne(Becker 1963)[3] Pomimo przesłanek z innych krajów, wielu badań, eksperymentów i publikacji na ten temat, choćby polskiego Instytutu Spraw Publicznych[9], posiadanie ziela konopi na własny uŜytek nadal jest penalizowane, a z rzetelną edukacją narkotykową większość społeczeństwa nie jest w stanie się pogodzić. (Czerwczak, 2012)

6


Survey MWK 2012: Część I - ZałoŜenia i cele badania

Ryc. 9 SUMMUM IUS SUMMA INIURIA (tłum.: Zbyt ścisłe przestrzeganie prawa – największą niesprawiedliwością ) Ta rzymska reguła doskonale odnosi się do Artykułu 62.1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomani. Konsekwencje egzekwowania zakazu posiadania jointów naruszają konstytucyjną zasadę proporcjonalności [11] i prowadzą do łamania praw obywatelskich konsumentów marihuany, a także nadużyć organów państwa.

Na zdjęciu: Wrocławscy aktywiści Wolnych Konopi w trakcie przygotowań do Marszu przy Pałacu Kultury i Nauki z „flagą wyzwolenia” - symbolu sprzeciwu wobec dyskryminacji palaczy oraz medycznych użytkowników konopi.

DESTRUKCYJNE NASTĘPSTWA PSYCHOLOGII KARY Rola opisanej przez G. H. Meada psychologii kary, w kształtowaniu osobowości przestępcy[3] skupia na konsumentach konopi społeczną agresję, determinując postawy antyspołeczne palaczy marihuany, a zwłaszcza brak zaufania do organów władzy. Represje w postaci kontroli osobistej, przeszukania, a głównie tzw. „zawinięcia na dołek”, czyli czasowego zatrzymania w policyjnej izbie zatrzymań, często w jednej celi z rzeczywistymi przestępcami jest dla młodego człowieka przeŜyciem traumatycznym (Sieniawska, Charmast 2011). Działania funkcjonariuszy Policji i wymiaru sprawiedliwości zamiast tłumić przestępczość, doprowadzają więc do powstania "klasy przestępczej" (Welcz 1985).

METODA [12,13]

Badanie zrealizowano metodą sondaŜu diagnostycznego wśród uczestników zgromadzenia publicznego uŜytkowników Cannabis – Marsz Wyzwolenia Konopi w Warszawie. Mimo, iŜ badaną populację uznano jako swoistych desygnatów dla generalnej populacji palaczy marihuany to mimo to wyników badania nie moŜna uogólniać na całą kategorię polskich konsumentów marihuany. Przedmiotem badania jest określenie dynamiki istotnych zjawisk, poczucia własnej wartości, postaw oraz zdobycie wiedzy o atrybutach strukturalnych i funkcjonalnych charakterystycznych dla badanej populacji. Badane zgromadzenie publiczne, dzięki swojej dokładności czasowej i terytorialnej pozwoliło zastosować metodę doboru próby opartej na dostępności badanych. KaŜdy uczestnik manifestacji miał taką samą szansę wzięciu udziału w badaniu, co czyni je wysoce reprezentatywnym dla badanej populacji -uczestników warszawskiego Marszu Wyzwolenia Konopi 2012. W zbieraniu danych empirycznych wykorzystano technikę ankiety rozdawanej, a wedle przyjętej procedury badawczej do zadań ankieterów naleŜało rozdanie ankiet wraz z zapewnieniem anonimowości respondentów i prośbą o udzielanie odpowiedzi zgodnych ze stanem faktycznym. Kolejnym zadaniem ankieterów było zebranie wypełnionych ankiet. Zastosowana procedura przebiegała bez większych problemów. Opracowanie wyników i analizę statystyczną dokonano w pakiecie statystycznym IBM SPSS Statistics20.0. W poniŜej

WWW.WOLNEKONOPIE.ORG 7


Łukasz Kieslich

notatce z obserwacji przedstawiono waŜne z punktu widzenia rzetelności otrzymywanych wyników - upodmiotowienie sytuacji badawczej w obrazie rzeczywistości badanych: Ryc. 10 PARTICIPANT OBSERVATION: GLOBAL MARIJUANA MARCH 2012 IN WARSAW W sobotę, 26 maja, ulicami Warszawy po raz IX przeszedł Marsz Wyzwolenia Konopi. Od rana na skrzyżowaniu ulic Emilii Plater i Świętokrzyskiej rozpoczęły ostatnie przygotowania do tegorocznej manifestacji wyruszającej spod Pałacu Kultury i Nauki, a rozwiązanej po zakończeniu pikiety pod Sejmem RP. Wydarzeniu towarzyszył nastrój święta, niezwykła mobilizacja ludzi, głównie organizatorów, jak i niecodzienna atmosfera pozostałych uczestników. Kilkuosobowe grupy działaczy rozdawały gazety i ulotki oraz instalowały systemy nagłaśniające, aby zapraszać ludzi na marsz. Przed rozpoczęciem pochodu o godzinie 15.30 działała również grupa ankieterów, rekrutująca się z aktywistów Inicjatywy Wolne Konopie. Z relacji aktywistki „Zosi” wynika, iż „Do tej godziny zebrało się około 20 tysięcy” osób. Według policyjnego operatora kamery było 22 tysiące uczestników tej legalnej manifestacji...

SOCJODEMOGRAFICZNA CHARAKTERYSTYKA BADANYCH Badaniem objęto 278 uczestników Ryc. 11 MIEJSCE ZAMIESZKANIA RESPONDENTÓW zgromadzenia. 17,6 % stanowiły kobiety Miasto powyŜej 400 28% tys. mieszkańców (49 osób), a zdecydowaną większość, bo Miasto od 81 do 400 aŜ 82,4 % męŜczyźni (229 osób). W 11% tys. mieszkańców przypadku wieku największą część Miasto od 21 do 80 28% tys. mieszkańców respondentów stanowiła pełnoletnia Miejscowość do 20 młodzieŜ w wieku od 18 do 26 roku Ŝycia 18% tys. mieszkańców – 70,9% (197 osób). Niepełnoletnich Wieś 15% badani to 19,1% (53 osoby), a dokładnie co dziesiąty uczestnik badania to osoba 5 15 25 35 45 % dorosła powyŜej 26 roku Ŝycia (28 osób). Mimo iŜ manifestacja odbywała się w Warszawie, zdecydowaną większość badanych manifestantów stanowiła grupa przyjezdnych, pochodzących z poza Warszawy. Na taki stan rzeczy mógł mieć fakt, iŜ badanie Ryc. 12 WYKSZTAŁCENIE BADANYCH przeprowadzono w miejscu rozpoczęcia 55 manifestacji, co mogło się przełoŜyć na 50 45 nadreprezentatywność osób przyjezdnych, 40 którzy na miejscu zbiorki pojawili się jako 35 % pierwsi. Miało to bezpośredni wpływ na podział 30 pochodzenia uczestników badania. Respondenci 25 20 z największych miast w Polsce, czyli głównie z 15 Warszawy, ale takŜe z Krakowa, Łodzi, 10 7% 24% 52% 10% 8% Wrocławia, Poznania, Gdańska i Szczecina) 5 stanowili 28,4% (79 osób). Grupa legitymująca PODSTAWOWE GIMNAZJALNE

8

ZAWODOWE

ŚREDNIE

WYśSZE


Survey MWK 2012: Część I - ZałoŜenia i cele badania

się z mniejszych miast i miasteczek stanowiła ponad połowę badanych (158 osób). Respondentów pochodzących ze wsi było odpowiednio 14,7%(41 osób).

INFORMACJE DODATKOWE Badanie sfinansowano ze środków własnych oraz zrealizowano dzięki aktywistom Inicjatywy Wolne Konopie. Długopisy do wypełnienia ankiet zapewnił serwis SIOUBIZ.PL Wkrótce II część raportu pt.: „Psychologia palenia konopi”, w której przedstawimy załoŜenia humanistycznej psychologii palenia konopi oraz udzielimy odpowiedzi na pytania.: Jak często uczestnicy Marszu palą konopie? Jak częstość palenia wpływa na postrzeganą akceptacje społeczną? Jakie jest poczucie własnej wartości manifestujących Marihuanistów w obliczu etykietowania społeczeństwa? Czy inicjacja palenia konopi manifestujących Marihuanistów znacząco róŜni się od reszty społeczeństwa?

PIŚMIENNICTWO CZ. I [1] H. Blumer, Implikacje socjologiczne myśli George’a Herberta Meada [w:] W. Derczyński, Elementy teorii socjologicznych, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 1975. [2] A. Biela, Psychospołeczne uwarunkowania zmian makrosturkturalnych: Koncepcja zgromadzenia agoralnego [w:] Czasopismo Psychologiczne Psychological Journal, Volume13, Nummber 2, 2007. [3] G. Kmita – Patyczak, Palenie marihuany a kontrola społeczna. Próba spojrzenia z perspektywy reakcji społecznej, Uniwersytet im Adama Mickiewicza w Poznaniu [w:] http://wolnekonopie.org/index.php/baza-wiedzy/ . [4] A. Sieniawska, J. Charmant, Raport Rzecznika Praw Osób UzaleŜnionych 2010/2011, Polska Sieć ds. Polityki Narkotykowej [w:] www.politykanarkotykowa.pl . [5] O. Czerwczak, Zakorzenione w kulturze poglądy a edukacja narkotykowa w Polsce [w:] http://wolnekonopie.org/index.php/baza-wiedzy/ . [6] OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 10 stycznia 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu narkomani z dnia 29 lipca 2005r., Warszawa, Dz. U. 2012. poz. 124.

WWW.WOLNEKONOPIE.ORG 9


Ł. J. Kieslich, Survey MWK 2012: Część I - ZałoŜenia i cele badania, wolnekonopie.org

[7] A. Malczewski, M. Struzik, Nielegalny rynek oraz przestępczość związana z narkotykami w świetle najnowszych danych, Centrum Informacji o Narkotykach KBPN, Biuletyn 1/2009 [8] K. Krajewski, Sprawy o posiadanie narkotyków w praktyce sądów krakowskich. Raport z badań, Kraków 2008 r. [9] E. Kuźmicz, Polityka narkotykowa w Polsce – czas na reformę [w:] Analizy i opinie, Numer 115, Styczeń 2011, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa, 2011. [10] M. Klinowski, Granice odpowiedzialności za posiadanie narkotyków, Prokuratura i Prawo, Numer 3, 2011 [w:] http://mateuszklinowski.pl . [11] M. Klinowski, Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii a konstytucyjna zasada proporcjonalności, Prokuratura i Prawo, Numer 2, 2009 [w:] http://mateuszklinowski.pl . [12] E. Babbie, Badania społeczne w praktyce, Wydawnictwo PWN, Warszawa, 2007. [13] J. Apanowicz, Metodologia ogólna, Wydawnictwo BERNARDINUM, Gdynia, 2002.

10


SURVEY MWK 2012 - CZĘŚĆ I